ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 45 1614108 1612580 2026-08-01T15:11:48Z ~2026-42616-34 78161 /* */ 1614108 wikitext text/x-wiki {{Short description|شارێک لە هەرێمی کوردستان، عێراق}} {{Use dmy dates|date=مارس ٢٠٢٦}} {{Infobox settlement | name = هەڵەبجە | native_name = Helebce-هەڵەبجە | native_name_lang = ckb | image_skyline = | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = [[عێراق]] | subdivision_type1 = هەرێم | subdivision_name1 = [[هەرێمی کوردستان]] | subdivision_type2 = پارێزگا | subdivision_name2 = [[پارێزگای هەڵەبجە]] | pushpin_map = Iraq | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = شوێنی هەڵەبجە لە عێراق | coordinates = {{coord|35|10|N|45|59|E|region:IQ_type:city|display=inline,title}} | elevation_m = 700 | population_total = 140,000 | population_as_of = 2022 | timezone = [[کاتی ستانداردی عەرەبی|AST]] | utc_offset = +3 }} '''هەڵەبجە''' شارێکە لە [[هەرێمی کوردستان]]ی [[عێراق]]، کە لە دامێنی [[چیاکانی زاگرۆس]] لە نزیک سنووری [[ئێران]] هەڵکەوتووە. شارەکە نزیکەی ٧٠٠ مەتر لە ئاستی دەریاوە بەرزە و ئاوی [[ڕووباری سیروان]] دەیبژێوێت. هەڵەبجە ناوەندی [[پارێزگای هەڵەبجە]]یە، کە لە نیسانی ٢٠٢٥دا لەلایەن [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراقەوە]] بە ڕەسمی وەک پارێزگایەکی تەواو ناسێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|سەردێڕ=Iraqi lawmakers vote to recognize new governorate|وێبگە=Amwaj.media|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260218184322/https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[جووەکانی میزراحی]] ناسراو [[جووە کوردەکان]]ی هەڵەبجە، لەگەڵ خێزانەکانی گرووپی "سیانزە ماڵ" ([[جاف|هۆزی جاف]])، لە دامەزرێنەرانی شارەکە بوون و سەرەتا لە نزیک کانی [[نەواڵە]] نیشتەجێ بوون.<ref name="jinha">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://jinhaagency.com/so/zhyan/gky-jwwlkan-w-khanww-drynkany-hbj-brw-lnawchwwn-dchn-17600|سەردێڕ=گەڕەکی جوولەکان و خانووە دێرینەکانی هەڵەبجە بەرەو لەناوچوون دەچن|وێبگە=JINHA Agency|زمان=ku|ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> هەڵەبجە یەکێکە لە پیتۆڵترین ناوچەکانی عێراق، کە ساڵانە ٧٠٠ تا ٩٠٠ ملیمەتر بارانی لێ دەبارێت و لە ناوخۆدا بە ''بواینی'' (بواینى) ناسراوە، کە بە واتای "خاکی پیرۆز" دێت.<ref name="shafaq">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://shafaq.com/en/Report/Discover-Iraq-Halabja--Where-land-memory-and-resilience-intertwine|سەردێڕ=Discover Iraq: Halabja — Where land, memory, and resilience intertwine|وێبگە=Shafaq News|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ئێستا شارەکە نزیکەی ١٤٠،٠٠٠ کەسی تێدا نیشتەجێیە، کە زۆرینەی هەرە زۆریان [[کورد]]ن. لە کاتێکدا زۆربەی دانیشتووانەکەی بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] دەدوێن، زۆرێکیشیان دیالێکتی [[هەورامی]] دەپارێزن، کە ئەمەش پردێکی زمانەوانی لەگەڵ [[کوردستانی ڕۆژهەڵات|کوردستانی ئێران]] و [[پارێزگای کرماشان]]ی دراوسێ دروست دەکات لە پاڵ قسەکردن بە دیالێکتی سۆرانی لە شارەکدا بۆ جێبەجێکردنی کار و پیشەی ڕۆژانە.<ref name="shafaq"/> لە ڕووی مێژووییەوە، هەڵەبجەی ئێستا مەڵبەندی دەسەڵاتی [[جاف|هۆزی جاف]] بووە. شارەکە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بەهۆی [[کیمیابارانی هەڵەبجە]] لە ساڵی ١٩٨٨ ناسراوە، کە تێیدا هەزاران هاووڵاتی سڤیلی کورد لە هێرشێکی کیمیاییدا بە فەرمانی حکوومەتی [[عێراقی بەعسی]] لە سەردەمی [[سەددام حوسێن]] شەهید کران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/16/newsid_4304000/4304853.stm|سەردێڕ=1988: Thousands die in Halabja gas attack|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> هەروەها شارەکە بەوە ناسراوە کە چەندین [[شاعیر]]، [[زانا ئیسلامییەکان|زانای ئایینی]] و [[کەسایەتیی سیاسی]] دیار لە مێژووی خۆیدا پێگەیاندووە.<ref name="nasih2024">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|سەردێڕ=Halabja: A Chronicle of Endurance and Heritage|نووسەر=Nukhsha Nasih|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ڕەگناسی (ئێتیمۆلۆژی) == سەبارەت بە بنچینەی ناوی "هەڵەبجە" چەندین بۆچوونی جیاواز هەن و مشتومڕیان لەسەرە، کە گرنگترینیان ئەمانەن:<ref name="etymology">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=هەڵەبجە مەملەکەتی ژیان|نووسەر=خەبات عەبدوڵڵا|زمان=ku}}</ref><ref name="kurdcollect">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://zamenpress.com/Details.aspx?jimare=80433|سەردێڕ=هەڵەبجە - مێژوو و کولتوور|وێبگە=Zamen Press|زمان=ku}}</ref> یەکەم بۆچوون ناوی هەڵەبجە بە مێژووی کۆنەوە دەبەستێتەوە. پاشای ئەکەدی [[سارگۆنی ئەکەدی]] (٢٣٣٤–٢٢٧٩ پ.ز) هێرشی کردە سەر ناوچەیەک کە ئەو کات بە ''هەرهەر'' (Har Har) دەناسرا، کە ناوچەکانی هەڵەبجە و [[شارەزوور]]ی دەگرتەوە. دوای داگیرکردنی، سارگۆن ناوەکەی گۆڕی بۆ ''کار شارووکین'' (شاری سارگۆن). مێژوونووسی کورد [[محەممەد ئەمین زەکی بەگ]] پێی وایە کە شاری ئێستای هەڵەبجە لەوانەیە هەمان ئەو شوێنە کۆنە بێت.<ref name="etymology"/> لە سەردەمی [[هۆرییەکان|هۆرییەکاندا]]، ئەم ناوچەیە لە دەقە بزمارییەکانی [[ئاشوورییەکان|ئاشووریدا]] بە ناوی ''کەرداخەر'' (یان ''خار خار'') هاتووە کە دەکەوێتە سەر [[ڕووباری سیروان]]. بەڵام هەندێک توێژەر ئەم پەیوەندییە لە ڕووی فۆنۆلۆژییەوە بە دوور دەزانن.<ref name="kurdcollect"/> [[پەڕگە:Rainbow Bee-eaters Juffs.JPG|وێنۆک|باڵندەی کەرخۆرە (زەنگوڵەبایە).|alt=Rainbow Bee-eaters Juffs]]بۆچوونی دووەم وایە کە بەهۆی باخ و سەوزایی و ئاوی ناوچەکەوە، خەڵکی پێیان وتووە ''عەجەب جا'' (عەجەب جا) واتە "شوێنێکی سەرسوڕهێنەر"، کە دواتر گۆڕاوە بۆ ''هەڵەبجە''.<ref name="kurdcollect"/> بۆچوونی سێیەم ناوەکە لە وشەی کوردیی ''هەڵوژە'' (هەڵوژە) وەردەگرێت، کە شوێنی هێلانەی باڵندەی کەرخۆرەیە؛ تا ئێستاش گوندەکانی دەوروبەری هەڵەبجە ناوی شارەکە بە ''هەڵەوجە'' گۆڕ دەکەن.<ref name="etymology"/> بۆچوونی چوارەم دەڵێت ناوەکە لە ''هەڵۆجێ'' (هەڵۆجێ) واتە "جێگەی هەڵۆ" هاتووە، کە ئاماژەیە بۆ میرێکی [[میرنشینی ئەردەڵان]] کە لە نێوان ساڵانی ١٦٠٠–١٦١٥ دەسەڵاتی لە ناوچەکەدا هەبووە.<ref name="kurdcollect"/> بۆچوونی پێنجەم، کە لەلایەن زانا [[جەمال بابان]] پاڵپشتی دەکرێت، ناوەکە لە ''ئەڵبجە'' (Albje) وەردەگرێت و ئاماژە بەوە دەکات کە لە [[کوردیی ناوەندی|دیالێکتی جافیدا]] پیتی ''ئەلف'' (ئ) زۆرجار دەگۆڕێت بۆ ''ه'' (ه)، و لە دەستنووسە مێژووییەکانیشدا ناوەکە بە ''ئەڵەبجە'' هاتووە.<ref name="kurdcollect"/> == مێژوو == هەڵەبجە یەکێکە لە کۆنترین ئەو شارانەی کە ژیان تێیاندا بەردەوام بووە لە [[هەرێمی کوردستان]]، کە مێژووەکەی بۆ سەردەمی گەلی [[لۆلۆیییەکان|لۆلۆیی]] یان [[لۆلۆییەکان]] دەگەڕێتەوە. وا بڕوا دەکرێت شاری دێرینی «[[خار خار]]» کە مێژووەکەی بۆ ٢٠٠٠ ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە، هەمان شوێنی هەڵەبجەی ئێستا بێت.<ref name="uoh">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://uoh.edu.iq/en/halabja-city/|سەردێڕ=Halabja City|وێبگە=University of Halabja|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230220020149/https://uoh.edu.iq/en/halabja-city/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> لە ساڵی ٦٤١ی زایینی، شارەکە دوای [[فەتحی ئیسلامی]] بۆ سەر [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]] کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئیسلام.<ref name="uoh"/> لە سەردەمی [[خەلافەتی عەباسی]]دا، ناوچەکە کەوتە ژێر دەسەڵاتی میرنشینی [[حەسەنوەیهییەکان|حەسەنوەیهی]] (٩٥٩-١٠١٥ ز)، پاشان میرنشینی [[عەننازییەکان|عەننازی]] (١٠١٦-١١١٧ ز).<ref name="uoh"/> شێوازی ئێستای نیشتەجێبوون لە هەڵەبجە تەمەنی نزیکەی ٥٠٠ ساڵ دەبێت،<ref name="nasih2024"/> کە سەرچاوەکەی بۆ کۆچبەرانی ناوچەی [[هەورامان]] و [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] (باکووری ڕۆژئاوای [[ئێران]]) دەگەڕێتەوە.<ref name="nasih2024"/> [[پەڕگە:Battle of Chaldiran.jpg|وێنۆک|جەنگی چاڵدێران.]] هەڵەبجە لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٨٦٩ بوو بە قەزا.<ref name="zamen">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=80433|سەردێڕ=History of Halabja|وێبگە=Zamen Press}}</ref> یەکەم قایمقامی شارەکە «[[محەمەد بەگ]]» بوو لە بنەماڵەی [[جاف]]، کە لەلایەن بەرپرسانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]یەوە هەڵبژێردرا.<ref name="zamen"/> گەشەکردنی شارەکە لە سەردەمی عوسمانیدا خێرایی بەخۆوە بینی، بەتایبەت دوای [[جەنگی چاڵدێران]] لە ساڵی ١٥١٤. شارەکە لە دەوروبەری ساڵی ١٦٥٠ لە نزیک شوێنی ئێستای [[مزگەوتی تەکێ]] بنیات نراوەتەوە، پێشتر بەشێک بووە لە ناحیەی جوڵانبار ([[خورماڵ]]) پێش ئەوەی بکرێتە قەزا.<ref name="uoh"/> ڕێککەوتنێکی گشتی هەیە کە شارەکەی ئێستا لە سەردەمی عوسمانیدا دروستکراوە و دوای ساڵی ١٧٠٠ی زایینی گەشەی کردووە.<ref name="kurdcollect"/> بە تێپەڕبوونی کات، شارەکە [[کۆچەرییەکانی هەورامان]]، خانەدانەکانی [[قەڵای جەوانڕۆ]] لە [[جوانڕۆ]]ی ئێستا، و خێزانە دەستڕۆیشتووەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بۆ لای خۆی ڕاکێشا. هەڵەبجە بوو بە شوێنی تێکەڵبوونی ئایین و نەتەوە جیاوازەکان، کە تێیدا زۆرینەی [[موسڵمانان|موسڵمان]] لەگەڵ پێکهاتەکانی [[کاکەیی]]، [[زەردەشتییەکان|زەردەشتی]] و [[جووەکان|جوو]] پێکەوە دەژیان, ئەم پێکەوە ژیانە هەتا ئەمڕۆش بەردەوامی هەیە.<ref name="nasih2024"/> یەکەم قوتابخانە لە هەڵەبجە لە ساڵی ١٩١٩ دامەزرا.<ref name="uoh"/> بەپێی ئامارە بەریتانییەکان، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە لە ساڵی ١٩٢٠دا نزیکەی ٦،٥٠٩ کەس بووە، و ناحیەکانی [[پێنجوێن]]، [[خورماڵ]]، ورماوە و [[دەربەندیخان]] لەژێر کارگێڕی ئەو شارەدا بوون.<ref name="uoh"/> هەڵەبجە مێژوویەکی درێژی هەیە وەک وێستگەیەکی گرنگ بۆ گەشتیاران لە نێوان باشوور و ناوەڕاستی عێراق و ناوچەکانی باکوور، هەروەها لەسەر ڕێڕەوی کاروانە بازرگانییەکان بووە کە بە [[تورکیا]] و [[ئەورووپا]] دەبەسترانەوە. زۆرێک لەو کاروانانە «[[خورما]]»یان دەگواستەوە، کە ئەمەش لە ناوی ناحیەی [[خورماڵ]]دا ڕەنگی داوەتەوە (بە واتای کۆگای خورما)، کە ئاماژەیە بۆ بازرگانیی خورما کە لەو سەردەمەدا باڵادەست بووە.<ref name="uoh"/> === دامەزراندن و نیشتەجێبوونی سەرەتایی === هۆزی [[جاف]] بە دامەزرێنەری هەڵەبجەی ئێستا دادەنرێن.<ref name="kurdcollect"/> بەپێی نەریتی ناوخۆیی، یەکەم خانوو لەلایەن بەگەکانی تاقمی «[[شێوەکەڵ]]»ەوە دروستکراون؛ لە نەوەکانی دوای ئەوانیشدا نەوەکانیان گەشەیان کرد بۆ «[[سیانزە ماڵ]]» (سێزدە ماڵ)، کە بە هۆزە دامەزرێنەرە ڕەسەنەکانی شارەکە دادەنرێن.<ref name="kurdcollect"/> دواتر [[جووەکانی میزراحی]] کە پاش چەند ساڵێک خۆیان ناو نا [[جووە کوردەکان]] گەیشتنە ناوچەکە و هەندێکیان بازرگانی لێهاتوو بوون، کە بەهۆی بازرگانیی سنوورییەوە ڕاکێشرابوون، لە تەنیشت هۆزەکانی جاف نیشتەجێ بوون و بەشدارییان کرد لە گەشەپێدانی هەڵەبجە وەک ناوەندێکی بازرگانی؛ ئەم خەڵکە بە زمانی [[جوو-ئارامیی نوێ]] (کە زۆرجار بە [[لیشانا دیدان]] یان [[هولاولا]] ناودەبرێت) قسەیان دەکرد.<ref name="kurdcollect"/> === مێژووی کارگێڕی و دیمۆگرافیا === هەڵەبجە لە ساڵی ١٨٨٩ بە فەرمی وەک «قەزا» (ناوچەی کارگێڕی) دامەزرا، و بوو بە دووەم قەزا کە لە عێراقدا دوای [[نەجەف]] پێکهێنرابێت، ئەمەش هاوکات بوو لەگەڵ دەستنیشانکردنی [[عوسمان پاشای جاف]] وەک یەکەم سەرۆک شارەوانیی شارەکە لەژێر ئیدارەی عوسمانیدا.<ref name="kurdcollect"/><ref name="uoh"/> تا ساڵی ١٩٣٠، شارەکە لە سێ گەڕەکی سەرەکی پێکهاتبوو: پاشا (ناوەندی ئێستای شار)، پیر محەمەد، و کانی ئاشقان.<ref name="kurdcollect"/> دوای دامەزراندنی دەوڵەتی عێراق لە ساڵی ١٩٢٠، قەزای هەڵەبجە ڕووبەرەکەی نزیکەی ٥،٠٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە بوو و ٣٧٥ گوندی لەخۆدەگرت، لەوانە ناحیەکانی [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]، [[شارەزوور]]، [[پێنجوێن]]، [[خورماڵ]]، و ورماوە.<ref name="kurdcollect"/> بەهۆی سیاسەتەکانی [[تەعریب]] و ڕاگواستنی زۆرەملێی گوندەکان لەلایەن حکوومەتی [[بەعس]]ەوە، تا سەرژمێریی ساڵی ١٩٨٧ تەنها ١٨ گوند مابوونەوە، لە کاتێکدا لە ساڵی ١٩٧٧دا ٢١٦ گوند بوون.<ref name="kurdcollect"/> شارەکە لە ئێستادا لە ٣٧ گەڕەک و ١٣٢ شەقام پێکهاتووە، ژمارەی دانیشتووانە تۆمارکراوەکەی ١١٧،٦٦١ کەسە، و خاوەنی ٤ ناحیە ([[خورماڵ]]، [[ناحیەی بیارە|بیارە]]، [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]، و [[بەمۆ]])، ٨٣ کەرتی کارگێڕی، و ١٢٤ گوندە.<ref name="kurdcollect"/> === بیستەکانی سەدەی ڕابردوو و شۆڕشەکانی شێخ مەحموود === لە بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا، هەڵەبجە ڕۆڵێکی بەرچاوی گێڕا لە پشتگیریکردنی شۆڕشەکانی [[شێخ مەحموودی حەفید]] دژی حوکمی بەریتانیا. دانیشتووانی شارەکە بە چالاکیی بەرگرییان لە شارەکە کرد دژی فڕۆکە بەریتانییەکان لەژێر فەرمانی ئەدمۆندز، کە بۆ سەرکوتکردنی ڕاپەڕینەکان ڕەوانە کرابوون. ئەم ڕووداوانە بە [[جەنگی ئەشکۆڵ]] لەسەر [[چیای شنروێ]] کۆتایییان هات.<ref name="uoh"/> === بەرگریی چینی کرێکار و ڕاپەڕینی ئایاری ١٩٨٧ === لە ساڵانی پێش کۆمەڵکوژییەکەی ١٩٨٨، هەڵەبجە ببووە ناوەندێکی سەرەکیی بەرگریی جەماوەری دژی [[جەنگی ئێران و عێراق]]. تا ساڵی ١٩٨٧، حکوومەتی عێراق ٤٥ گوندی دەوروبەری هەڵەبجەی خاپوور کردبوو، ئەمەش وای کرد ژمارەی دانیشتووانی شارەکە بگاتە نزیکەی ١١٠،٠٠٠ کەس، کە زۆربەیان هەڵاتووانی سوپا و خێزانەکانیان بوون.<ref name="libcom">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://libcom.org/article/1988-halabja-massacre|سەردێڕ=1988: The Halabja Massacre|وێبگە=Libcom.org|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|note=Published in Wildcat no.13, Summer/Autumn 1989}}</ref> لەنێوان ڕێکخراوە سیاسییەکاندا، [[حیزبی شیوعیی عێراق]] تاکە لایەن بوو کە لای هەڵاتووانی سوپا جێگەی بڕوا بوو، هەروەها تاکە لایەن بوو کە بە ئاشکرا هۆشداریی دا کە حکوومەت مەبەستیەتی هێرش بکاتە سەر هەڵەبجە.<ref name="libcom"/> [[پەڕگە:Children of Halabja, performing chants about peace, to Iraqi communist officials, written on the board "Bzhî âşti cîhan", meaning "Long live peace in the world".jpg|وێنۆک|منداڵانی هەڵەبجە لە شەستەکانی سەدەی ڕابردوودا، سرودی ئاشتی بۆ بەرپرسانی شیوعیی عێراقی دەڵێن، لەسەر تەختەکە نووسراوە «بژی ئاشتی جیهان».]] تەنها چەند هەفتەیەک پێش ڕاپەڕینەکە، لە ١٦ی نیسانی ١٩٨٧، ڕژێمی بەعس یەکەمین هێرشی [[چەکی کیمیایی|کیمیایی]] کردە سەر هاووڵاتیانی مەدەنیی کورد لە گوندی [[شێخ وەسانان]] لە دۆڵی [[بالیسان]]، کە تێیدا زیاتر لە ٣٠٠ کەس شەهید بوون؛ ئەمە وەک تاقیکردنەوەیەک بۆ هێرشە گەورەترەکان دەبینرا.<ref name="may13rudaw">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|سەردێڕ=Halabja: A Chronicle of Endurance and Heritage|نووسەر=Nukhsha Nasih|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ١٣ی ئایاری ١٩٨٧، بانگەوازێکی تۆمارکراو لە بڵندگۆی مزگەوتەکانەوە بڵاوکرایەوە و داوای لە هاووڵاتیان کرد بڕژێنە سەر شەقامەکان. دوو گرووپی خۆپیشاندەر یەکیان گرت و بوونە سەدان کەس، کە هەشت ژن لە کۆی ٢٠ ژنی سەرەتایی لەنێوانیاندا بوون.<ref name="may13rudaw"/> [[عەلی حەسەن مەجید]] (عەلی کیمیایی)، سکرتێری ئەوکاتی مەکتەبی باکووری [[حیزبی بەعس]]، فەرمانی دا هەرکەسێک لە خۆپیشاندانەکاندا بریندار بوو بە زیندوویی بخرێتە ژێر خاک، هەروەها «لیستێکی کوشتن»ی بۆ ١٦ ڕێکخەری خۆپیشاندانەکە ئامادە کرد.<ref name="may13rudaw"/> یەکێک لە بەشداربووان بە ناوی چنور قادر کە ئەوکات تەمەنی ٢٠ ساڵ بوو و لە ڕیزەکانی [[حیزبی شیوعی]] چالاک بوو، ناوی خۆی لە لیستەکەدا بینییەوە سەرەڕای ئەوەی بە جلی پیاوانەوە بەشداریی کردبوو؛ ئەو بە گۆڕینی پۆشاکەکەی لە ماڵێکی نزیکدا ڕزگاری بوو. لەو ١٦ کەسەی ناویان لە لیستەکەدا بوو، تەنها ئەو و هاوڕێیەکی ڕزگاریان بوو.<ref name="may13rudaw"/> ڕاپەڕینەکە بە تەقەی موشەکی هێلیکۆپتەر و هێزە [[ئوردن]]ییەکان سەرکوت کرا؛ ٢٠٠ کەس دەستگیر کران و بە زیندوویی نێژران. ڕاپەڕینی هاوشێوە بۆ چوار یان پێنج شاری تری کوردنشین گوازرایەوە.<ref name="libcom"/> ئەم ڕووداوانە لە فیلمێکی دیکۆمێنتاریدا بە ناوی «١٣ی ئایار» (٢٠١٨) لە دەرهێنانی سینەماکاری کورد [[تاریق تۆفیق]] خراونەتە ڕوو، کە لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی [[سلێمانی]] نمایش کرا.<ref name="may13rudaw"/> نەریتی سیاسیی چالاکیی [[شیوعی]] لە هەڵەبجە، لە ڕووی دامەزراوەییەوە لەلایەن [[حیزبی شیوعیی کوردستان–عێراق]] درێژەی پێدرا کە لە تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ دامەزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amnesty.org/es/wp-content/uploads/2021/06/mde140011995en.pdf|سەردێڕ=IRAQ Human rights abuses in Iraqi Kurdistan since 1991|بڵاوکەرەوە=Amnesty International|ڕێکەوت=١٩٩٥}}</ref> === عادیلە خانم و هۆزی جاف === [[پەڕگە:First primary school for boys, during Lady Adela's rule in Halabja, late 1910s.jpg|وێنۆک|یەکەم قوتابخانەی سەرەتایی کوڕان لە هەڵەبجە لە کۆتایییەکانی ١٩١٠کاندا، لە سەردەمی دەسەڵاتی [[عادیلە خانم]].]] هەڵەبجە وەک ناوەندی سەرەکیی [[عوسمان پاشای جاف]] خزمەتی کردووە، کە پاشایەکی کورد و سەرۆکی [[هۆزی جاف]] بوو، کە گەورەترین کۆنفیدراسیۆنی هۆزە کوردییەکانە لە [[ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gunter|یەکەم=Michael M.|سەردێڕ=The A to Z of the Kurds|پەڕە=٢١١|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press|ڕێکەوت=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨٠٨١٠٨٦٣٣٤٧}}</ref> [[پەڕگە:Lady Adela the mayor of Halabja, and her family, 1920s.webp|وێنۆک|عادیلە خانمی قایمقامی هەڵەبجە و خێزانەکەی لە ١٩٢٠کاندا.]] هاوسەرەکەی، [[عادیلە خانم]] (عادیلە خانم، نزیکەی ١٨٤٧–١٩٢٤)، کە لە بنەماڵەی ئەریستۆکراتی [[ساحێبقڕان]] لە شاری [[سنە]] لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەدایکبووە، بوو بە یەکێک لە دیارترین سەرکردەکانی مێژووی کوردستان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Edmonds|یەکەم=Cecil John|سەردێڕ=Kurds, Turks, and Arabs: Politics, Travel, and Research in North-eastern Iraq, 1919–1925|ڕێکەوت=١٩٥٧|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٠٤-١٨٩٦٠-٠}}</ref> کاتێک [[شێخ مەحموودی حەفید]] لە ساڵی ١٩١٩ ڕاپەڕینی دژی ئەفسەرە سیاسییەکانی بەریتانیا دەستپێکرد، عادیلە خانم پەنای دا بەو ئەفسەرە بەریتانیانەی کە بۆ ناوچەی هۆزی جاف دەستنیشانکرابوون؛ [[پەڕگە:Lady Adela the ruler and mayor of Halabja, meeting with Major General Fraser in 1919.webp|وێنۆک|عادیلە خانم، فەرمانڕەوا و قایمقامی هەڵەبجە، لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ مەیجر جەنەراڵ فرەیزەر لە ساڵی ١٩١٩.]] بەریتانییەکان نازناوی «خان-بەهادور»یان پێبەخشی و بە «شازادەی ئازاکان» ناویان برد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thejiyanarchives.com/obituary/lady-adela-jaff-1847-1924|سەردێڕ=Lady Adela Jaff|وێبگە=The Jiyan Archives|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> ئەو دوای مردنی عوسمان پاشای جاف لە ساڵی ١٩٠٩ بەردەوام بوو لە فەرمانڕەواییکردن، و وەک یەکەم فەرمانڕەوای مێژوویی ژن لە هەڵەبجە پێش سەردەمی نوێ دەناسرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|وێبگە=Kurdistan24|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref> نووسەری بەریتانی [[گەتروود بێڵ]] لە ساڵی ١٩٢١ سەردانی هەڵەبجەی کردووە و لە نامەیەکی بەناوبانگدا وەسفی عادیلە خانمی کردووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://avauntmagazine.com/lady-adela-khanum-leader-of-the-kurds-jaff-tribe-kurdistan/|سەردێڕ=Lady Adela|وێبگە=avauntmagazine.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> هەروەها [[ڤلادیمیر مینۆرسکی]] کۆبوونەوەیەکی خۆی لەگەڵ ئەو خانمە لە ساڵی ١٩١٣دا تۆمار کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Minorsky|یەکەم=Vladimir|سەردێڕ=The Tribes of Western Iran|journal=The Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland|پەڕەکان=٧٣–٨٠|ساڵ=١٩٤٥}}</ref> === کۆمەڵگەی جوو لە هەڵەبجە === هەڵەبجە لە مێژوودا باوەشی بۆ [[جووە کوردەکان|کۆمەڵگەیەکی جوو]] کردووەتەوە کە لە گەڕەکی جووەکانی شارەکەدا (گەڕەکی [[جوولەکە]]کان) نیشتەجێ ببوون.<ref name="diplo">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://diplomaticmagazine.net/detail/2702|سەردێڕ=پارێزگای هەڵەبجە|وێبگە=Diplomatic Magazine|زمان=ku}}</ref> دانیشتووانە جووەکان بە بازرگانی لێهاتوو دەناسران؛ خێزانەکانی پاشا و بەگی [[هۆزی جاف]] ڕێز و پاراستنێکی زۆریان لێ دەکردن، کە بەپێی ڕاپۆرتەکان ئەمە وای کردبوو [[جووە کوردەکان]]ی هەڵەبجە ئازادتر بن بەراورد بە زۆرێک لە شارۆچکە کوردنشینەکانی تر.<ref name="diplo"/> [[پەڕگە:Kurdish Jews of Halabja, Performing for officials of Monarch Iraq.png|وێنۆک|[[جووە کوردەکان]]ی هەڵەبجە، خەریکی نمایشی شانۆین بۆ بەرپرسانی [[شانشینی عێراق]]، لە گەڕەکی جوولەکەکان.]] کۆمەڵگەی جوو [[سینەگۆگ|سینەگۆگێکیان]] لە دووریی نزیکەی ١٠٠–١٥٠ مەتر لە مزگەوتی گەورەی شارەکەوە بنیات نا، کە دواتر لە ساڵی ١٩٥٤ بە ٥٥ [[دیناری عێراقی]] کڕدرا و گۆڕدرا بۆ مزگەوتی ئەحمەدی (بە ناوی [[ئەحمەد کوڕی حەنبەل]] ناونرا).<ref name="diplo"/> دوای دامەزراندنی دەوڵەتی [[ئیسرائیل]] لە سەرەتای پەنجاکانی سەدەی ڕابردوو، عێراق ڕەگەزنامەی لە دانیشتووانە جووەکانی وەرگرتەوە و ناچاری کردن کۆچ بکەن، هاوکات دەستی بەسەر زۆربەی موڵک و ماڵەکانیاندا گرت.<ref name="diplo"/> ==== هەوڵەکانی پاراستن ==== تا ساڵی ٢٠٢٠، پاشماوەی خانووە ڕەسەنەکان کە بە تەلارسازییە تایبەتەکەیان دەناسرێنەوە، هێشتا لە گەڕەکی جوولەکاندا ماونەتەوە، بەڵام بەهۆی پشتگوێخستنەوە بەرەو لەناوچوون دەچن.[[پەڕگە:Halabja Jewish Synagogue.jpg|وێنۆک|سینەگۆگی جووەکانی هەڵەبجە.]]<ref name="snn">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://snnc.co/en/17396|سەردێڕ=In Halabja, the Jewish Quarter is heading toward disappearance|نووسەر=Ali Hama Saeed|وێبگە=SNN|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> شوێنەوارناس هاوار نەجمەدین ئاماژە بەوە دەکات کە ڕووپێوییە مێژووییەکان دەریدەخەن نزیکەی ٨٥٠ دانیشتووی جوو لە شارەکەدا ژیاون، و جەختیش دەکاتەوە کە گەڕەکەکە دەکەوێتە ژێر یاسای پاراستنی شوێنەوار و کەلەپوور.<ref name="jinha"/> بەڕێوبەرایەتیی کەلەپووری هەڵەبجە داوای ١.٥ ملیار دیناری عێراقی کردووە بۆ کڕینەوە و نۆژەنکردنەوەی حەوت خانووی ماوە؛ هەرچەندە لەلایەن وەزارەتی شارەوانییەوە بە سەرەتایی ڕەزامەندی لەسەر دراوە، بەڵام تا کاتی ئامادەکردنی ڕاپۆرتەکە هیچ بودجەیەکی بۆ تەرخان نەکراوە.<ref name="snn"/> زانایان هۆشدارییان داوە کە ئەگەر هەنگاوی بەپەلە نەنرێت، لە گەڕەکی جوولەکان هیچ نامێنێتەوە تەنها ناوەکەی نەبێت.<ref name="snn"/> === کۆمەڵگەی کاکەیی (یارسانی) لە هەڵەبجە === لەنێو ئەو پێکهاتە ئایینییانەی کە لە مێژوودا لە هەڵەبجە هەبوون، پێکهاتەی [[کاکەیی]] یەکێکیانە، کە بە [[یارسان|یارسانی]] یان [[ئەهلی حەق]] ناسراون. لە باشووری [[کوردستان]] بە «کاکەیی» ناودەبرێن؛ لە [[ئێران]] و ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش بە [[یارسان|یارسانی]] ناسراون.[[پەڕگە:Kakayis (Yarisanis) followers of Kakayi, or Yarsani religions, of Halabja, Kurdistan region of Iraq.jpg|وێنۆک|کاکەیییەکان (یارسانییەکان)ی هەڵەبجە.]] توێژەران کاکەیی وەک ڕێبازێکی ئایینیی کاریگەر بە [[تەسەووف|سۆفیگەرایەتی]] وەسف دەکەن کە لە پەیوەندی لەگەڵ ئایینی [[شیعەی دوازدە ئیمام]] گەشەی کردووە. یەکێک لە تایبەتمەندییە جیاکەرەوەکانی تیۆلۆژیای ئەوان بریتییە لە «[[دۆنادۆن]]» (دۆنادۆن)، کە گەشتی ڕۆحە لە جەستەیەکی یەک لە دوای یەکدا لە ڕێگەی قۆناغە ڕوحانییەکانەوە؛ ئەمە لە [[ڕێناس]] ([[گیانگوێزانەوە]]) جیاوازە، چونکە ئاماژەیە بۆ جووڵەیەکی ئاراستەکراو بەرەو [[سەرچاوەی خودایی]].<ref name="kakei-history">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.historyofkurd.com/2017/12/30/%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%95%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%DA%A9%DB%95%DB%8C%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%B3/|سەردێڕ=مێژوو و بیروباوەڕی ئایینی کاکەیی (یارسان)|نووسەر=جوتیار نەریمان حسێن|وێبگە=مێژووی کورد|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|زمان=ku}}</ref> سەرچاوەی ئەم باوەڕە بۆ [[سوڵتان سەهاکی بەرزنجەیی]] (کۆچی دوایی نزیکەی ٦١٢ی کۆچی) دەگەڕێتەوە، کە بە ڕێکخەری پرەنسیپەکانی ئەم ئایینە دادەنرێت.<ref name="kakei-history"/> == هێرشی کیمیاییی ١٩٨٨ == {{سەرەکی|کیمیابارانی هەڵەبجە}} === پاشخان و ئامادەکارییەکان === لە هەفتەکانی پێش هێرشەکەدا، سەرۆک هۆزەکان و ئەفسەرانی سوپا بە نهێنی بۆ شاری [[سلێمانی]] گوازرانەوە. هەڵاتووانی سوپا دەستیان بەسەر شارۆچکەی [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]ی نزیک هەڵەبجەدا گرتبوو؛ دواتر هێزی ئاسمانیی عێراق شارۆچکەکەی بە تەواوی خاپوور کرد.<ref name="libcom"/> ماوەیەکی کەم پێش هێرشە کیمیاییەکە، هەڵەبجە بۆ ماوەی سێ ڕۆژ لەلایەن تۆپخانەکانی ئێرانەوە بۆردومان کرا، پاشان لەلایەن هێزەکانی [[پاسداران|پاسدارانی ئێران]]ەوە داگیرکرا.<ref name="libcom"/> [[پەڕگە:Photographer Ramazan Öztürk as he arrived in Halabja to document the tragedy.jpg|وێنۆک|وێنەگر ڕەمەزان ئۆزتورک کاتێک گەیشتە هەڵەبجە بۆ بەدۆکۆمێنتکردنی کارەساتەکە.]] === هێرشەکە === [[کیمیابارانی هەڵەبجە]] لە ١٦ی ئازاری ١٩٨٨ ڕوویدا، کاتێک هەزاران هاووڵاتیی مەدەنیی کورد لە هێرشێکی کیمیاییی بەرفراواندا شەهید کران کە لەلایەن [[حکومەتی عێراق]]ەوە وەک بەشێک لە [[ئەنفال|شاڵاوەکانی ئەنفال]] بە سەرکردایەتیی [[عەلی حەسەن مەجید]] ئەنجامدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/16/newsid_4304000/4304853.stm|سەردێڕ=1988: Thousands die in Halabja gas attack|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hiltermann|یەکەم=Joost R.|سەردێڕ=A Poisonous Affair: America, Iraq, and the Gassing of Halabja|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨٠٥٢١٨٧٦٨٦٥|پەڕە=١٩٥}}</ref> [[پەڕگە:Halabja Chemical Genocide 1988, done by the Baath'ist regime of Iraq.jpg|وێنۆک|کۆمەڵکوژیی کیمیاییی هەڵەبجە ١٩٨٨، لەلایەن ڕژێمی بەعسی عێراقەوە ئەنجامدرا.]] کەناڵی بی-بی-سی بڵاویکردەوە کە تێکەڵەیەک لە [[گازی خەردەل]] و بریکارە دەمارییەکانی وەک [[تابون]]، [[سارین]]، و [[ڤی-ئێکس (بریکاری دەماری)|VX]] بەکارهێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2138447.stm|سەردێڕ=Kurds look back with fear|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> لە نێوان ٣,٢٠٠ بۆ ٥,٠٠٠ کەس شەهید بوون و ٧,٠٠٠ بۆ ١٠,٠٠٠ کەسیش بریندار بوون، ئەمەش وایکرد کۆمەڵکوژیی هەڵەبجە ببێتە گەورەترین هێرشی [[چەکی کیمیایی]] لە مێژوودا کە دژی ناوچەیەکی مەدەنی نیشتەجێبوو ئەنجامدرابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fas.org/nuke/guide/iraq/cw/program.htm|سەردێڕ=Chemical Weapons Programs – Iraq Special Weapons Facilities|بڵاوکەرەوە=Federation of American Scientists|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130721033914/http://www.fas.org/nuke/guide/iraq/cw/program.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === دەرەنجامەکان و کاردانەوە نێودەوڵەتییەکان === لە ساڵی ٢٠١٠دا، [[دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق]] بە فەرمی هێرشەکەی وەک کۆمەڵکوژییەکی [[کۆمەڵکوژی|جینۆساید]] دژی گەلی کورد پێناسە کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.upi.com/Top_News/Special/2010/03/08/1988-Kurdish-massacre-labeled-genocide/UPI-93471268062566/|سەردێڕ=1988 Kurdish massacre labeled genocide|بڵاوکەرەوە=United Press International|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171023160235/https://www.upi.com/Top_News/Special/2010/03/08/1988-Kurdish-massacre-labeled-genocide/UPI-93471268062566/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> لە هەمان ساڵدا [[پەرلەمانی کەنەدا]] هێرشەکەی وەک [[تاوان دژی مرۆڤایەتی]] شەرمەزار کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://karygiannismp.com/spip/article.php3?id_article=1345|سەردێڕ=House adopts Karygiannis Motion on Halabja Gassing as a Crime Against Humanity|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110713135718/http://karygiannismp.com/spip/article.php3?id_article=1345|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> تا ئێستا کەمتر لە ١٥ کەسی تێوەگلاو ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی یاسایی بوونەتەوە.<ref name="shafaq"/> ڕزگاربووانی هێرشەکە تا ئێستاش بەدەست نەخۆشییەکانی [[شێرپەنجە]]، نەخۆشییە درێژخایەنەکانی کۆئەندامی هەناسە، کەمئەندامیی زگماکی و زەبرە دەروونییەکانەوە دەناڵێنن. توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠٢٢ دەریخستووە کە زیاتر لە ٧٠٪ی خاکی ناوچە زیانلێکەوتووەکان هێشتا شوێنەواری ژەهراویبوونیان تێدا ماوە.<ref name="shafaq"/> هەروەها ڕاپۆرتێکی وەزارەتی دەرەوەی بەریتانیا گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە سەپاندنی سزاکان "زیان بە بەرژەوەندییەکانی بەریتانیا دەگەیەنێت."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.publications.steveplatt.net/halabja.htm|سەردێڕ=Saddam's secret weapon (Channel 4, 1988)|بڵاوکەرەوە=Channel 4|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ١٩٨٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170423093543/http://www.publications.steveplatt.net/halabja.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ساڵانە لە ١٦ی ئازاردا، شەقامەکان بە پانکارت و ئاڵای ڕەش دەڕازێنرێنەوە و قوتابیان بۆ ڕێزگرتن لە قوربانییەکان شیعر دەخوێننەوە.<ref name="shafaq"/> === مۆنۆمێنت و مۆزەخانەی ئاشتیی هەڵەبجە === لە ناوەندی شارەکەدا مۆنۆمێنتی ئاشتیی هەڵەبجە وەستاوە، کە ساڵانە زیاتر لە ١٠٠،٠٠٠ سەردانکەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت.<ref name="shafaq"/>[[پەڕگە:Inside the Halabja Monument.jpg|وێنۆک|ناو مۆنۆمێنتی هەڵەبجە.]] لە تەنیشتیدا مۆزەخانەی ئاشتیی هەڵەبجە هەڵکەوتووە کە پێشانگای تێدایە بۆ بەدۆکۆمێنتکردنی هێرشەکە؛ گوڵزار ئازاد، بەڕێوەبەری مۆزەخانەکە، وەسفی کردووە بەوەی کە "شوێنێکە جیهان تێیدا فێری شەڕ، خۆڕاگری و هێزی یادەوەری دەبێت."<ref name="shafaq"/> دەروازەیەکی نوێی یادگاری کە لەسەر فەرمانی سەرۆکوەزیران [[محەممەد شیاع سودانی]] و بە تێچووی نزیکەی ١.٩٣٧ ملیار دیناری عێراقی (~١.٣٤ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی) دروستکراوە، لە ساڵی ٢٠٢٥دا لە کۆتایییەکانی تەواوبووندابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.964media.com/46258/|سەردێڕ=Halabja gateway project nearing completion|وێبگە=964 Media|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٥}}</ref>[[پەڕگە:Halabja Monument.jpg|وێنۆک|مۆنۆمێنتی ئاشتی لە هەڵەبجە.]] == پارێزگای هەڵەبجە == {{سەرەکی|پارێزگای هەڵەبجە}} [[پارێزگای هەڵەبجە]] لە ١٤ی نیسانی ٢٠٢٥ بە فەرمی لەلایەن [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]]ەوە وەک ١٩یەمین پارێزگای عێراق ناسێنرا، کە بەمەش کۆتایی بە چەندین دەیەی وابەستەیی بە [[پارێزگای سلێمانی]] هێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|سەردێڕ=Iraqi lawmakers vote to recognize new governorate|وێبگە=Amwaj.media|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260218184322/https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پێشتر [[حکوومەتی هەرێمی کوردستان]] لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٤دا بە شێوەیەکی یەکلایەنە هەڵەبجەی وەک چوارەمین پارێزگای هەرێم ناساندبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=KRG order turning Halabja into province sets off street celebrations|ناونیشان=https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|وێبگە=Amwaj.media|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260218184322/https://amwaj.media/en/media-monitor/iraqi-lawmakers-vote-to-recognize-new-governorate|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پەڕگە:Topographic Map of Halabja.jpg|وێنۆک|نەخشەی تۆپۆگرافیی پارێزگای هەڵەبجە.]] پارێزگاکە ڕووبەری ٨٨٩ کیلۆمەتر چوارگۆشە دادەپۆشێت و لە پێنج ناحیە پێکدێت: هەڵەبجە (ناوەند)، [[سیروان (ناحیە)|سیروان]]، [[ناحیەی خورماڵ|خورماڵ]]، [[ناحیەی بیارە|بیارە]]، و [[بەمۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.niqash.org/en/articles/politics/5168/|سەردێڕ=A paper province: Halabja, symbol of Iraqi suffering, waits for its new beginning|یەکەم=Zhyar|دوایین=Mohammed|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=Niqash}}</ref> == بزووتنەوەی ئیسلامی لە کوردستان و هەڵەبجە == [[بزووتنەوەی ئیسلامی لە کوردستان]] لە ساڵی ١٩٨٧ لە شاری [[سنە]]ی ئێران لەلایەن [[شێخ عوسمان عەبدولعەزیز]] دامەزرا، کە بنکەی سەرەکیی پشتگیرییەکەی لە هەڵەبجە و ناوچەکانی دەوروبەری بوو؛ لە هەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠٠١دا زیاتر لە ٥٠٪ی دەنگەکانی هەڵەبجەی بەدەستهێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/islamic-movement-kurdistan|سەردێڕ=Islamic Movement of Kurdistan|وێبگە=Mapping Militants Project, Stanford University}}</ref> دوای ئەوەی نەیتوانی ڕێژەی پێویست لە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکانی ساڵی ١٩٩٢ی هەرێمی کوردستان ببڕێت، بزووتنەوەی ئیسلامی ژێرخانێکی سەربازیی جیاوازی بە پاڵپشتیی [[ئێران]] و [[سووریا]] پەرەپێدا، و هێرشی دەکردە سەر حکوومەتی هاوبەشی یەکێتی و پارتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/islamic-movement-kurdistan|سەردێڕ=Islamic Movement of Kurdistan|وێبگە=Mapping Militants Project, Stanford University}}</ref> چەندین گرووپی جیاواز لە ناو بزووتنەوەی ئیسلامی جیابوونەوە، کە دیارترینیان [[ئەنسارولئیسلام]] بوو کە لە ساڵی ٢٠٠١ لەژێر سەرکردایەتیی [[مەلا کرێکار]] دامەزرا، کە «میرنشینێکی ئیسلامی»یان لە دەوروبەری [[ناحیەی بیارە|بیارە]] و [[تەوێڵە]] لە سنووری قەزای هەڵەبجە ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2003/02/05/iraqi-kurdistan-human-rights-abuses-committed-ansar-al-islam|سەردێڕ=Iraqi Kurdistan: Human Rights Abuses Committed by Ansar al-Islam|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٠٣}}</ref> لێکۆڵینەوەیەکی ڕێکخراوی [[هیومان ڕایتس وۆچ]] لە ساڵی ٢٠٠٢دا، چەندین حاڵەتی دەستگیرکردنی سەرەڕۆیانە، دەستبەسەرکردنی درێژخایەن، ئەشکەنجەدان و کوشتنی چەکدارانی دوای خۆبەدەستەودانی لەو ناوچانەدا بەدۆکۆمێنت کرد کە لەژێر کۆنتڕۆڵی ئەنسارولئیسلامدا بوون لە دەوروبەری هەڵەبجە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2003/02/05/iraqi-kurdistan-human-rights-abuses-committed-ansar-al-islam|سەردێڕ=Iraqi Kurdistan: Human Rights Abuses Committed by Ansar al-Islam|بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٠٣}}</ref> مۆڵگەکانی ئەنسارولئیسلام لە ئازاری ٢٠٠٣دا لەلایەن هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و هێزە زەمینییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سەرەتای پرۆسەی ئازادیی عێراقدا تێکشکێنران. بزووتنەوەی ئیسلامی لە ساڵی ٢٠٠٣دا بە فەرمی لەلایەن حکوومەتی هەرێمی کوردستانەوە چەککرا و لەو کاتەوە تەنها وەک حیزبێکی سیاسی کار دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cisac.fsi.stanford.edu/mappingmilitants/profiles/islamic-movement-kurdistan|سەردێڕ=Islamic Movement of Kurdistan|وێبگە=Mapping Militants Project, Stanford University}}</ref> == حوکمڕانیی سەردەم == [[پەڕگە:First Mayor of Halabja, Nuxsha Nasih.jpg|وێنۆک|نوخشە ناسح، پارێزگاری هەڵەبجە.]] دوای [[ڕاپەڕین|ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١]]، هەڵەبجە ڕۆڵێکی سەرەکی گێڕا لە ڕووخانی ڕژێمی [[حیزبی بەعس|بەعس]] و پشتگیریکردنی دامەزراندنی [[حکوومەتی هەرێمی کوردستان]].<ref name="nasih2024"/> لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥، [[نوخشە ناسح]] وەک پارێزگاری بەوەکالەتی هەڵەبجە دەستنیشانکرا، و بوو بە یەکەم ژن کە پۆستێکی جێبەجێکردن لەسەر ئاستی پارێزگا لە مێژووی عێراقدا وەربگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aziz|یەکەم=Kamaran|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Kurdistan24}}</ref> ئەو پێشتر لە ساڵی ٢٠١٦ەوە وەک قایمقامی هەڵەبجە خزمەتی کردبوو، کە بەوەش بووە دووەم ژن بەرزترین پۆستی سیاسی لە شارەکەدا وەربگرێت دوای [[عادیلە خانم]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|وێبگە=Kurdistan24|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٥دا، چالاکوانانی ژن لە هەڵەبجە بە ئاشکرا پشتگیریی خۆیان بۆ ژنانی شەڕڤانی کورد لە [[ڕۆژاوای کوردستان]] دووپاتکردەوە، ئەمەش دوای هێرشەکانی سەر گەڕەکەکانی [[شێخ مەقسوود]] و ئەشرەفییە لە [[حەلەب]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=657943|سەردێڕ=چالاکوانانی ژن لە هەڵەبجە پشتیوانی ژنانی شەڕڤان دووپاتکردەوە|وێبگە=Rojnews|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٥}}</ref> [[پەڕگە:Protest in Halabja, against digital abuse.jpg|وێنۆک|خۆپیشاندان لە هەڵەبجە دژی توندوتیژی دیجیتاڵی.]] === پێکەوەژیانی ئایینی === سەرەڕای مەینەتییە مێژووییە گەورەکان، هەڵەبجە بە پێکەوەژیانی نێوان پێکهاتە ئایینییە جیاوازەکانی دەناسرێتەوە. گرووپە ئایینییە جیاوازەکان ڕێز لە دابونەریتی یەکتر دەگرن و بەشداری لە مەراسیمەکانی یەکتردا دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/8001132.html|سەردێڕ=پێکەوەژیانی ئاینی سیمایەکی شارستانی هەڵەبجەیە|وێبگە=Voice of America Kurdish|زمان=ku|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> دانیشتووانی شارەکە «پێکەوەژیانی ئایینی» وەک سیمایەکی ناسنامەی شارستانیی هەڵەبجە وەسف دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/8001132.html|سەردێڕ=پێکەوەژیانی ئاینی سیمایەکی شارستانی هەڵەبجەیە|وێبگە=Voice of America Kurdish|زمان=ku|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> پێکهاتەی کاکەیی هێشتا لە سنووری پارێزگای هەڵەبجەدا ماون، بەتایبەتی لە ناحیەی هاوار، هەروەها پەیڕەوانی ئایینی زەردەشتی لە تەنیشت زۆربەی دانیشتووانی موسڵمانی سوننەدا ئەرکە ئایینییەکانی خۆیان جێبەجێ دەکەن. === زمان === زۆربەی دانیشتووانی هەڵەبجە بە زاراوەی [[سۆرانی]] دەدوێن، کە زاراوەی باڵای [[زمانی کوردی]]یە لە [[هەرێمی کوردستان]]. شارەکە و ناوچەی [[هەورامان]]ی دەوروبەری، هاوکات شوێنی ئاخێوەرانی زمانی [[هەورامی]]یە (کە بە [[گۆرانی]]یش دەناسرێت)، کە یەکێکە لە کۆنترین جۆرە تۆمارکراوەکانی زمانی کوردی؛ ئەمەش پردێکی زمانەوانی لەگەڵ پارێزگای کرماشان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دروست دەکات.<ref name="shafaq"/> === پەروەردە و خوێندن === هەڵەبجە خاوەنی یەکێک لە بەرزترین ڕێژەکانی [[خوێندەواری]]یە لەسەر ئاستی عێراق، کە لە ٨٥٪ تێدەپەڕێت.<ref name="shafaq"/> [[زانکۆی هەڵەبجە]] لە ساڵی ٢٠١١ دامەزراوە و زیاتر لە ٦،٠٠٠ خوێندکاری تێدایە لە پسپۆڕییە جیاوازەکاندا، لە جۆرەکانی [[ئەندازیاری]]یەوە تاوەکو [[زانستە مرۆیەتییەکان]].<ref name="shafaq"/> [[پەڕگە:University of Halabja.jpg|وێنۆک|زانکۆی هەڵەبجە.]] [[پەڕگە:Ahmed Mukhtar Jaff High School.jpg|وێنۆک|ئامادەیی ئەحمەد موختار جاف.]] دابەشبوونی جوگرافیی خزمەتگوزارییە پەروەردەییەکان لە هەڵەبجەی نوێ لە توێژینەوەیەکی زانستیدا کە لە [[گۆڤاری توێژەر]] لە ساڵی ٢٠٢٥ ([[زانکۆی سلێمانی]]) بڵاوکراوەتەوە، لێکۆڵینەوەی تێدا کراوە و کەم و کورتییەکانی پلاندانانی پەروەردەیی بۆ ساڵانی ٢٠٢٢-٢٠٢٣ دەستنیشان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Hameed Mohamed|یەکەم١=Shad|دوایین٢=Hamad Qadr|یەکەم٢=Didar|دوایین٣=Latif Muhammad|یەکەم٣=Sabah|سەردێڕ=Geographical analysis for the distribution of educational services in new Halabja in (2022–2023)|journal=Twejer Journal|بەرگ=٧|issue=4|پەڕەکان=٥٤٨–٥٨٣|ساڵ=٢٠٢٥|doi=10.31918/twejer.2574.19}}</ref> == ئابووری و کشتوکاڵ == [[کشتوکاڵ]] وەک کۆڵەکەی ئابووریی هەڵەبجە ماوەتەوە، کە زیاتر لە ٦٠٪ی دانیشتووانەکەی تێیدا سەرقاڵن.<ref name="shafaq"/> کاریگەرییەکانی هێرشە کیمیاییەکەی ساڵی ١٩٨٨ هێشتا لەسەر خاکەکە ماون: توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠٢٢ دەریخستووە کە زیاتر لە ٧٠٪ی خاکی ناوچە زیانلێکەوتووەکان شوێنەواری ژەهراویبوونیان تێدا ماوە.<ref name="shafaq"/> ڕێژەی [[بێکاری]] لەنێوان گەنجاندا بە ٣٥٪ دەخەمڵێندرێت. چەقی داهێنانی هەڵەبجە کە لە ساڵی ٢٠٢٢ دامەزراوە و لەلایەن دیاسپۆرا و ڕێکخراوە ناحکومییە نێودەوڵەتییەکانەوە بودجەی بۆ دابین کراوە، پشتگیریی کارساز گەنجەکان دەکات لە بوارەکانی بازرگانیی کشتوکاڵی و تەکنەلۆژیادا.<ref name="shafaq"/> === هەنار === ناوچەی هەڵەبجە بە چاندنی [[هەنار]] بەناوبانگە. یازدە جۆری جیاواز لەسەر ڕووبەری نزیکەی ٨،٥٠٠ [[دۆنم]] باخ دەچێندرێن، کە ساڵانە نزیکەی ٣٠،٠٠٠ تۆن بەرهەمیان هەیە.[[پەڕگە:Pomegranates of Halabja farmers, in Halabja pomegranate festival.jpg|وێنۆک|هەناری جووتیارانی هەڵەبجە، لە فێستیڤاڵی هەناری هەڵەبجە.]]<ref name="awene">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.awene.com/article?no=13653&auther=1545|سەردێڕ=ڤیستیڤاڵی هەنار و پایزی هەڵەبجە|وێبگە=Awene|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٤}}</ref> ساڵانە «فێستیڤاڵی هەنار و پایزی هەڵەبجە» لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە بەڕێوەدەچێت، کە تێیدا هەنار لە تەنیشت بەرهەمە ناوخۆییەکانی تری وەک گوێزی هەورامان، ڕۆنی زەیتوونی ڕەسەن، و خواردنە تەقلیدییە کوردییەکان نمایش دەکرێن.<ref name="awene"/>[[پەڕگە:Halabja Pomegranate Festival.jpg|وێنۆک|فێستیڤاڵی هەناری هەڵەبجە.]] === ڕۆنی زەیتوون === کارگەی ڕۆنی زەیتوونی ڕەسەن (Rasan)، کە لە ساڵی ٢٠١٨ لەلایەن گرووپی هەڵەبجەوە دامەزراوە، گەورەترین بەرهەمهێنەری [[ڕۆنی زەیتوون]]ە لەسەر ئاستی عێراق لە ڕووی قەبارەوە، کە بەرهەمی ڕۆژانەی دەگاتە ١٢٠ تۆن و توانای ساڵانەی ١٥٠،٠٠٠ لیترە.<ref name="kc">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|سەردێڕ=From harvest to production|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوتی سەردان=٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251024141753/https://kurdistanchronicle.com/babat/3097|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> هەرچەندە زیاتر بە ڕۆنەکەی ناسراوە، بەڵام کارگەی ڕەسەن دۆشاوی هەنار و سرکەش بەرهەم دەهێنێت. بەرهەمەکانی ڕەسەن بۆ [[ئەڵمانیا]] و [[بەریتانیا]] هەناردە دەکرێن، و گفتوگۆش بەردەوامە بۆ هەناردەکردن بۆ وڵاتی [[نۆرویژ]].<ref name="kc"/> == گەشتوگوزار == [[پەڕگە:Ahmed Awa Waterfall, Halabja, Tourism.jpg|وێنۆک|تاڤگەی ئەحمەد ئاوا لە هەڵەبجە.]] هەڵەبجە و ناحیەکانی دەوروبەری چەندین شوێنی سروشتیی بەناوبانگیان تێدایە، لەوانە تاڤگەی [[ئەحمەد ئاوا]] و هاوینەهەواری [[ئاوێسەر]].<ref name="kurdcollect"/>[[پەڕگە:Awesar Resort, Halabja, Kurdistan Region.jpg|وێنۆک|هاوینەهەواری ئاوێسەر لە هەڵەبجە.]] ناوچە شاخاوییەکانی [[هەورامان]] ناوەندێکی سەرەکیین بۆ گەشتوگوزاری ژینگەیی (Ecotourism) و گەشتوگوزاری کولتووری.<ref name="nasih2024"/> === مەراسیمی پیرشالیار === [[پەڕگە:Pir Shaliyar Ceremony, Hewraman.jpg|وێنۆک|ڕێوڕەسمی شاخاویی دێرین لە کاتی مەراسیمی پیرشالیاردا لەلایەن دەروێشەکانەوە، بۆ گەیشتن بە عیشقی خودایی.]] مەراسیمی [[پیرشالیار]]، کە ساڵانە لە گوندی هەورامانی تەخت بەڕێوەدەچێت، یەکێکە لە دیارترین فێستیڤاڵە کولتووری و ئایینییەکانی ناوچەی هەڵەبجە.<ref name="pirsh">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://knwe.org/KU/Details/15324|سەردێڕ=پیرشالیار|وێبگە=KNWE|زمان=ku|نووسەر=سەرکەوت فەیروز}}{{بەستەری مردوو|url=https://knwe.org/KU/Details/15324 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> وا بڕوادەکرێت پیرشالیار کەسایەتییەکی ئایینی دێرینی ناوچەی هەورامان بووبێت لەسەر ڕێبازی [[موغەکان]]؛ هەریەکە لە [[ڕەشید یاسمی]] و [[ئایەتوڵڵا مەردۆخ]] وەک پیرێکی زەردەشتی دەیناسێنن کە ناوەکەی بۆ سەردەمی ئایینی میهرپەرستی دەگەڕێتەوە.<ref name="pirsh"/> فێستیڤاڵەکە وەک یادکردنەوەی ئاهەنگی پیرشالیار بەڕێوەدەچێت، کە لەلایەن خەڵکی هەورامانەوە بۆی ڕێکخرا دوای ئەوەی کچی ئەمیری [[بوخارا]]ی چاککردەوە لە نابیستی و لە دەستچوونی توانای قسەکردن. [[پەڕگە:Pir Shaliyar Festival, Halabja, Kurdistan Region.jpg|وێنۆک|فێستیڤاڵی پیرشالیار، هەڵەبجە.]] مەراسیمەکە سێ ڕۆژ دەخایەنێت، کە تێیدا قوربانیکردنی ئاژەڵ، دابەشکردنی گوێز، [[زیکر]] (خوێندنەوەی ڕوحانیی سۆفیگەری)، و ئامادەکردنی شۆربایەکی تەقلیدی لەخۆدەگرێت کە دەوترێت هەمان ئەو پێکهاتەیەیە کە لە ژەمی ڕەسەنی ئاهەنگەکەدا پێشکەش کراوە.<ref name="pirsh"/> == ژینگە == ڕێژەی ڕووبەری سەوزایی لە ناوچە شارنشینەکانی هەڵەبجە گەیشتووەتە ٢١٪، لە کاتێکدا ئەم ڕێژەیە لە [[بەغدا]] تەنها ١٠٪ە؛ ئەم دەستکەوتە تا ڕادەیەکی زۆر لە ڕێگەی هەوڵە خۆبەخشییەکان و ڕێکخراوە ناحکوومییەکانەوە (NGO) بەدی هاتووە.<ref name="wadi">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://wadi-online.org/2022/01/30/greening-halabja/|سەردێڕ=Greening Halabja|وێبگە=WADI|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، لە کۆی ٢٥٥ کانی، ١١٦یان وشک بوون، هەروەها ٤،٨٦١ دار زیانیان بەرکەوتووە.<ref name="wadi"/> ڕێکخراوی ناوخۆیی NWE پڕۆژەی «با کوردستان سەوز بکەین»ی جێبەجێ کردووە، کە لەلایەن ڕێکخراوی ئەڵمانی-عێراقی وادی (WADI) و لە ڕێگەی وەزارەتی فیدراڵیی ئەڵمانیا بۆ پەرەپێدان و هاریکاریی ئابووری (BMZ) بودجەی بۆ دابین کراوە، کە نۆ قوتابخانەی لە سەرتاسەری هەڵەبجە و ناحیەکانی دەوروبەری کردووەتە ئامانج.<ref name="wadi"/> == کەسایەتییە دیارەکان == === سیاسەت و سەرکردایەتی === * [[عادیلە خانم]] (نزیکەی ١٨٤٧–١٩٢٤)، فەرمانڕەوای کوردی هۆزی جاف، کە لەلایەن بەریتانییەکانەوە بە "شازادەی ئازاکان" ناودەبرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thejiyanarchives.com/obituary/lady-adela-jaff-1847-1924|سەردێڕ=Lady Adela Jaff|وێبگە=The Jiyan Archives|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> * [[ئەحمەد موختار جاف]] (١٨٩٨–١٩٣٤)، شاعیر و سیاسیی کورد، ئەندامی پەرلەمانی عێراق و قایمقامی هەڵەبجە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://diplomaticmagazine.net/detail/2702|سەردێڕ=پارێزگای هەڵەبجە|وێبگە=Diplomatic Magazine|زمان=ku}}</ref> * [[نوخشە ناسح]] (لەدایکبووی ١٩٧٨)، یاسایی و سیاسیی کورد؛ دووەم ژنە قایمقامی هەڵەبجە و یەکەم ژن کە لە مێژووی عێراقدا پۆستی پارێزگار (بە وەکالەت) وەربگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aziz|یەکەم=Kamaran|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Breaking Barriers: Nuxsha Nasih Inspiring Women Across Iraq|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/836019|وێبگە=Kurdistan24}}</ref> * [[نارین بڕیار]] (لەدایكبووی ساڵی ٢٠٠٠، [[داڵاس]]، [[تێکساس]])، یەکەم کوردی-ئەمریکی و یەکەم ژنە کورد کە بۆ پۆستێکی گشتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان هەڵبژێردرێت، وەک ئەندامی ئەنجومەنی شاری [[بێلڤیو، واشینگتن|بێلڤیو]] لە [[واشینگتن]] لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ هەڵبژێردرا. باوکی خەڵکی هەڵەبجەیە و ڕزگاربوویەکی کیمیابارانی ساڵی ١٩٨٨ ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanchronicle.com/babat/4396|سەردێڕ=Kurdish-American Woman Makes History in Bellevue Elections|نووسەر=Wladimir van Wilgenburg|وێبگە=Kurdistan Chronicle|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی نیسانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260414064251/https://www.kurdistanchronicle.com/babat/4396|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === ئایین و زانست === * [[عەبدولکەریم مودەریس]] (نزیكەی ١٩٠٢–٢٠٠٥)، زانای ئایینی و فەقیهی ناودار، لە ساڵی ١٩٢٤ەوە لە هەڵەبجە وانەی وتووەتەوە و وەک موفتی عێراق خزمەتی کردووە؛ یەکەم کەس بووە قورئانی وەرگێڕاوەتە سەر [[زمانی کوردی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Al-Ghantousi|دوایین٢=Alhamid|سەردێڕ=The Mystic Scholar Sheikh Abdul Karim Bayara Al-Mudarris and His Efforts in Education|ناونیشان=https://www.jalhss.com/index.php/jalhss/article/view/182|وێبگە=Journal of Arts, Literature, Humanities and Social Sciences|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> === ئەدەب، هونەر و ڕۆشنبیری === لە وێژەی کوردیدا شاعیر، نووسەر، ئەکادیمی و ڕۆشنبیرانی هەڵەبجە زۆرن. هەندێک لەوانە: * [[مەولانا خالیدی نەقشبەندی]] * [[شێخ محەممەد عوسمان سیراجەدینی یەکەم]] * [[شێخ عەبدوڵڵای خەرپانی]] * [[گۆران|عەبدوڵڵا گۆران]] (١٩٠٤–١٩٦٢)، شاعیری پێشەنگی کورد کە شیعری نوێی هێنایە ناو ئەدەبی کوردی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Hitchins|یەکەم=Keith|ڕێکەوت=٢٠٠٢|سەردێڕ=GORĀN, ʿABD-ALLĀH SOLAYMĀN|ناونیشان=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-iranica-online/*-COM_2332|journal=Encyclopædia Iranica}}</ref> * [[شێخ نەجمەدین نەقشبەندی]] * [[شێخ حسامەدین نەقشبەندی]] * [[شێخ عەلادین نەقشبەندی]] * [[ئەحمەد موختار جاف]] (١٨٩٨–١٩٣٤)، شاعیر و سیاسیی کورد، ئەندامی پەرلەمانی عێراق و قایمقامی هەڵەبجە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://diplomaticmagazine.net/detail/2702|سەردێڕ=پارێزگای هەڵەبجە|وێبگە=Diplomatic Magazine|زمان=ku}}</ref> * [[تاهیر بەگی جاف]] * [[عەبدولکەریم مودەریس|مەلا عەبدولکەریم مودەریس]] * [[شێخ محەممەد عوسمان سیراجەدینی دووەم]] * [[مەلا حەسەن قازی]] * [[شێخ حەمە ئەمین کاردۆخی]] * [[حلمی عەلی شەریف]] * [[ساڵح هەژار]] * [[مستەفا زەڵمی|مەلا مستەفای زەڵمی]] * [[شێخ ئەمین نەقشبەندی]] * [[حەمە ئەمین هەورامی]] * [[عوسمان هەورامی]] * [[مەحموود یاروەیسی]] * [[بابا ڕەسوڵی عەبابەیلێ]] * [[شێخ مستەفای موفتی]] * [[نامیق]] * [[ع. ع. شەونم]] * [[ئەژی گۆران]] * [[جەفایی]] * [[کاردۆخی]] * [[عەزیزی فەتاح]] * [[مامۆستا هیوا]] * [[تارا جاف]] (لەدایكبووی ١٩٥٨)، گۆرانیبێژ و یاریزانی چەنگی کورد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/radio3/world/onyourstreet/mstara1.shtml|سەردێڕ=Tara Jaff on BBC Radio 3|بڵاوکەرەوە=BBC Radio 3}}</ref> * [[ئەیوب نووری]]، ڕۆژنامەنووسی کورد-کەنەدی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://reviewcanada.ca/magazine/2017/11/a-long-way-from-home/|سەردێڕ=A Long Way From Home|نووسەر=Ava Homa|وێبگە=Literary Review of Canada|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> * [[سەرکەوت هادی گۆرانی]] (ئایزێ)، ئەکتەر و فیلمساز لە فەڕەنسا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Germian|یەکەم=Roza|سەردێڕ=What motivation is behind daily live videos by Sarkaw Hadi Gorani|ناونیشان=https://www.sbs.com.au/language/kurdish/en/podcast-episode/what-motivation-is-behind-daily-live-videos-by-sarkaw-hadi-gorani/93rshef9w|وێبگە=SBS Kurdish|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> لە ژنە شاعیر و ناودارەکانیش: * [https://web.archive.org/web/20171227131626/http://kurdipedia.org/default.aspx?q=20170306224408138649&lng=1 کوردە نەقشبەندی] (کورەزای [[شێخ محەممەد عوسمان سیراجەدینی یەکەم]]) * [[خورشیدە بابان]] * حەمە ڕەشید هەورامی (ڕەشید بکر محمود)، نووسەر و خەباتگێڕ * مامۆستا پشکۆ نەجمەدین == کەشوهەوا == هاوینەکانی هەڵەبجە زۆر گەرم و زستانەکانی فێنکە. {{Weather box |location = هەڵەبجە |metric first = Yes |single line = Yes |Jan high C = 9.6 |Feb high C = 11.8 |Mar high C = 16.9 |Apr high C = 22.0 |May high C = 29.5 |Jun high C = 35.8 |Jul high C = 39.6 |Aug high C = 39.2 |Sep high C = 35.0 |Oct high C = 28.4 |Nov high C = 19.7 |Dec high C = 12.5 |year high C = 25.0 |Jan mean C = 4.8 |Feb mean C = 6.6 |Mar mean C = 11.2 |Apr mean C = 15.8 |May mean C = 22.0 |Jun mean C = 27.4 |Jul mean C = 31.2 |Aug mean C = 30.8 |Sep mean C = 26.4 |Oct mean C = 20.5 |Nov mean C = 13.3 |Dec mean C = 7.3 |year mean C = 18.1 |Jan low C = 0.1 |Feb low C = 1.4 |Mar low C = 5.6 |Apr low C = 9.7 |May low C = 14.5 |Jun low C = 19.0 |Jul low C = 22.8 |Aug low C = 22.5 |Sep low C = 17.9 |Oct low C = 12.7 |Nov low C = 7.0 |Dec low C = 2.2 |year low C = 11.3 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 144 |Feb precipitation mm = 146 |Mar precipitation mm = 132 |Apr precipitation mm = 85 |May precipitation mm = 35 |Jun precipitation mm = 0 |Jul precipitation mm = 0 |Aug precipitation mm = 0 |Sep precipitation mm = 0 |Oct precipitation mm = 28 |Nov precipitation mm = 79 |Dec precipitation mm = 124 |source 1 = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.climate-data.org/location/47960/|سەردێڕ=Climate statistics for Halabja|بڵاوکەرەوە=Bureau of Meteorology|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> |date= 2017 }} == پەیوەندیی نێونەتەوەیی == === دەستەخوشک === * [[سەردەشت]]، [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rwmal.net/19424/|سەردێڕ=یادی کیمیابارانکردنی سەردەشت؛ دەستەخوشک و هاوزامی هەڵەبجە|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=ڕووماڵ|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230416155527/https://rwmal.net/19424/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی هەرێمی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق|پارێزگای هەڵەبجە}} {{پۆلی کۆمنز|Halabja}} [[پۆل:هەڵەبجە| ]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|هەڵەبجە]] [[پۆل:پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان|هەڵەبجە]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:شارەکانی کوردستان]] [[پۆل:قەزاکانی پارێزگای هەڵەبجە]] [[پۆل:پەرتبوونی کورد]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:چاندی کوردی]] [[پۆل:وێژەی کوردی]] [[پۆل:یارسان]] [[پۆل:پارێزگای ھەڵەبجە]] [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:قەزاکانی پارێزگای ھەڵەبجە]] [[پۆل:ھەڵەبجە]] 7ea57g6ssu9zts6ijnlndy3t52nrnlw 0 352 1614368 1554533 2026-08-02T11:27:51Z ~2026-42854-67 78181 /* */ 1614368 wikitext text/x-wiki {{لەبەرگیراوە|ناونیشان=http://evinebook.blogfa.com/post/159}} {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person | name = مەحوی | image = Statue of Kurdish poet Mahwi in Sulaymaniyah, Kurdistan, Iraq.JPG | caption = پەیکەری مەحوی لە سلێمانی | birth_date = ١٨٣٦ | birth_place = گوندی [[باڵخ]]، [[سلێمانی]] [[کوردستان]] | death_date = ١٩٠٦ | death_place = [[سلێمانی]] [[کوردستان]] | nationality = [[کورد]] | occupation = [[شاعیر]]، [[زانا]]، [[سۆفی]] | religion = [[ئیسلام]]{{ھن}}([[سوننە]]، [[شافعی]]، [[ئەشعەری]]) | known_for = [[دیوانی مەحوی]] }} '''مەلا محەممەد کوڕی عوسمان باڵخی''' ناسراو بە '''مەحوی''' (١٨٣٦-١٩٠٦) مامۆستای ئایینی و یەکێک لە دیارترین ھۆنراوەنووسەکانی [[کورد]] بووە؛ و بە یەکێک لە چڵەپۆپەکانی شیعری کوردی دادەنرێت، ھۆنراوەکانی لە دەوری چەند تەوەرێکی جیاواز ئەسوڕێنەوە و سەرجەمی ھۆنراوەکانی لە دیوانی مەحویدا کۆکراونەتەوە == ژیان == مەحوی لە نەوەی پیر و زانای ناودار شێخ ڕەشە، باپیریشی ناوی مەلا عوسمان بووە، وەکو شێخ مارفی نۆدی لەگەڵ دروستکردنی شاری سلێمانیدا لە شارەکە نیشتەجێ بووە. مێژوونووسی کورد محەممەد ئەمین زەکی بەگ دەڵێ لە ساڵی ١٢٥٢ ی. ک (١٨٣٦–١٨٣٧ ی. ز) دا لە دایک بووە، مامۆستا [[عەلائەدین سەججادی]]یش دەڵێ لە ١٨٣٠ (١٢٤٦ ی. ک) دا لە دایک بووە، و (کاکەی فەلاحیش) دەڵێ لە ١٢٤٧ ی. ک (١٨٣١–١٨٣٢ ی. ز) دا لە دایک بووە، باوکی خەلیفەی شێخ عوسمان سیراجەددینی تەوێڵەی بووە، حەوت ساڵان بووە خراوەتە بەر خوێندن و ماوەیەک لای باوکی خوێندوییەتی، بۆ خوێندن چووەتە سنە و سابڵاغیش و لای مەلا عەبدوڵڵای پیرەباب خوێندویەتی، پاشان گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی و لای مەلا ناودارەکانی ئەو ناوچەیە خوێندویەتی، ئەوجا چوە بۆ بەغداد و بووە بە فەقێی زانای بە ناوبانگی کورد موفتی زەھاوی و ئیجازەی مەلایەتی لای ئەو وەرگرتووە، دیسان مامۆستا عەلائەددین سەججادی دەڵێ پاش ئیجازە وەرگرتنی لە ١٨٥٩ ی. ز دا بووە بە مەلای مزگەوتی ئیمامی ئەعزەم لە [[بەغدا]]، بەڵام لە ١٨٦٢ دا بەغدای بەجێ ھێشتووە و گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی و بوە بە ئەندامی دادگا. لە ١٨٦٨ دا بەھۆی مردنی باوکییەوە دەستی لە کاری میری کێشاوەتەوە و بۆەتەوە بە مەلا و دەستی کردەوە بە دەرس وتنەوە بە فەقێیان، مەلا حەسەنی کوڕی مەلا عەلیی قزڵجی و مەلا مەحموودی مەزناوەیی و مەلا سەعید ئەفەندیی نایب ئۆغڵیی کەرکووک و مەلا عەزیزی موفتی سلێمانی لە ناوبانگترین فەقێکانی بوون، ھەر بە ڕێچکەی باوکیدا تەریقەی گرتوەتەبەر و بووە بە خەلیفەی شێخ بەھائوددینی کوڕی شێخ عوسمانی تەوێڵە. وەکو مامۆستا شێخ محەممەدی خاڵیش لە (موفتی زەھاوی)یەکەیدا نوسیویەتی، مەحوی لە ساڵی ١٢٩١ی. ک (١٨٧٤–١٨٧٥ی. ز) دا لەگەڵ چەند مەلایەک لە سلێمانییەوە نەفی کراون بۆ بەغداد، ناوبراو ھیچی تری لە بارەی ئەم نەفی کردنە و ھۆیەکەی و چۆنییەتی گەڕانەوەی مەحوییەوە لەوەو پاش بۆ سلێمانی نەنوسیوە. مەحوی لە ١٨٨٣دا بەپێی قسەی مامۆستا سەججادی چووە بۆ [[حەج]] و لەوێوە چوە بۆ [[ئەستەنبوڵ]] و ڕێگەی پیاوماقوڵانی کوردەوە لە ئەستەنبوڵ چاوی بە [[عەبدولحەمیدی دووەم|سوڵتان عەبدولحەمید عوسمانی]] کەوتوە، سوڵتان ڕێزێکی زۆری لێگرتووە و فەرمانی داوە خانەقایەکیان لە سلێمانی بۆ کردووەتەوە کە ئێستا بە (خانەقای مەحوی) بەناوبانگە، مەعاشێکیشی بەناوی خزمەتکردنی ھەژارانەوە بۆ بڕیوەتەوە، دواتر گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی، تا مردنی لە سەرەتای شەشەڵانی ١٣٣٤ (تشرینی یەکەمی ١٩٠٦)دا. == خانەقای مەحوی == ساڵی ١٨٨٣ چووە بۆ [[حەج]]، لە ھاتنەوەیدا چووە بۆ [[ئەستەنبوڵ]] کە ئەو کاتە پایتەختی [[دەوڵەتی عوسمانی]] بوو، لە ڕێگەی پیاوە کوردەکانەوە لە ئەستەنبوڵ بە دیداری سوڵتان [[عەبدول حەمیدی دووەم]] دەگات، و سوڵتان زۆر عیلم و تەسەوفی مەحوی بە دڵ دەبێت، ھەر لەبەرئەمەش بڕیار دەدات خانەقایەکی بۆ بکرێتەوە لە [[سلێمانی]]، کە بە خانەقای مەحوی ناسرا؛ و مەحوی لە دوای گەڕانەوەی بۆ سلێمانی و لە خانەقاکەی بەردەوام دەبێت لە وانە وتنەوە زانست و ڕابەریکردنی خەڵک لە تەسەووفدا. مەحوی لە خانەقاکەیدا کاتەکانی بۆ سێ بەش دابەش دەکات، بەشێکی بۆ وانەووتنەوە و بەشێکی بۆ دانیشتن لەگەڵ خەڵک و ئامۆژگاریکردنیان و بە شێکی تری بۆ نوێژ و یادی خوا و بیرکردنەوە. == کەسایەتی مەحوی == [[پەڕگە:پەیکەری مەحوی.jpg|وێنۆک|پەیکەری مەحووی لە باخی گشتی لە سلێمانی]] مەحوی پیاوێکی باڵابەرز و سوور وسپی و چاوگەورە بووە، ڕێشێکی درێژی ھەبووە و بە نەرمی و ھێمنی قسەی کردووە، مێزەری سپی و کەواو سەڵتەی لەبەرکردووە، و ھەر لە سەرەتای ژیانیەوە خولیای گۆشەگیری بووە و گەرمی ھەست و سۆزەکانی دەرگای شیعری بۆ ئاوەڵا کرد، ھەروەھا ئەو ژینگە و خێزانەی مەحوی تیا پەروەردە بووە کردوویەتی بە شاعیرێکی تەسەووف، ھەروەھا شاعیرێکی وەردەکاربوو و تەواوکردنی ھەندێک لە قەسیدەکانی لە مانگێکەوە تا ساڵێکی خایاندووە. == ناوەڕۆک و ڕوخساری ھۆنراوەکانی == شیعرەکانی مەحوی لەسەر مانا و بیرکردنەوەیەکی تەواو قووڵ دەوەستێت و بەگشتی ھۆنراوەکانی لەسەر چەندین تەوەری جیاواز ئەدوێت، لەوانە شانازیکردن بە نەتەوەی کورد و [[زمانی کوردی]]یەوە لە ھەندێک لە شیعرەکانیدا، ھەروەھا ھەڵوێستی توندی شاعیر بەرامبەر ستەمکار و زۆرداران لە شیعرەکانیدا ڕەنگ دەداتەوە لەگەڵ بەگژداچوونی ئەوانەی بازرگانی بەسەر ئایینەوە دەکەن، زۆرترین بەشی شیعرەکانی لە چوارچێوەی جوانی و خۆشەویستی و عەشق دەسوڕێتەوە ھەروەھا چەندیین شیعری ھەیە لە بواری ڕاستی پەرستی و فەلسەفەدا و لە ستایشی ئایینی و تەسەووفدا. مەحوی وەکو شاعیرانی سەردەمی و پێشووتر لەخۆی کێشی عەرووزی عەرەبی بەکارھێناوە، ھەروەھا یەکێتی قافیە پاراستووە، بەواتایەک کە سەرانسەری ھۆنراوەکە لەسەر یەک قافیەیە. بەھۆی ئەوەی زمانی کوردی لەو سەردەمەدا ھێز و تینی ئێستای نەبووە، مەحوی وشەی فارسی و عەرەبی زۆر بەکارھێناوە، ھەروەھا وشەکاری و وردەکاری زۆری بەکارھێناوە و بەدوای وشە دەربڕینی گراندا گەڕاوە. لە ھەمان کاتدا مەحووی لەگەڵ زمانی کوردیدا بە [[زمانی فارسی]] و عەرەبی چەندین ھۆنراوەی نووسیوە. == چەند نموونەیەک لە ھۆنراوەکانی == === غەزەلیات === بەشی زۆری شیعرەکانی مەحوی لە چوارچێوەی غەزەلیاتدایە و ئەم پارچە شیعرەی خوارەوە نموونەیەکە لەو شیعرانە؛ {{شیعر}} {{ب|بە نووری بادە کەشفی زوڵمەتی تەقوا نەکەم، چ بکەم!|بە شەمعێکی وەھا چاری شەوێکی وا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|لە خەزنەی دڵمدا ھەرچی ھەیە، ھەر داغی سەودایە|دەسا ئەم نەقدە دەردی عیشقی پێ سەودا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|لەگەڵ دەستی مەلا ڕێ ناکەوێ زونناری زوڵفی یار|وەکو «شێخ» ئیختیاری مەزھەبی «تەرسا» نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|لە ڕێی ئەو شۆخەدا خۆم کردە خاک و پێی نەنا پێما|دەسا خاکی ھەموو عالەم بەسەر خۆما نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|دەمێکە شاری پڕ شۆری مەحەببەت مات و خامۆشە|بە قانوونی تەجەننون شۆڕشێ ئینشا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|لە چاوانم نەما بۆ گریە، نۆبەی سەجدە بەردەریە|سیا ساڵم نەبارە، نوێژی ئیستیسقا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|لەسەر تۆم دوشمنە دنیا، قەزیەم «مانع الجمع» ە|کە تەرکی تۆ نەکەم، تەرکی ھەموو دنیا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|بەجێ ماوم لە یاران، نا بە جێ ماوم، ئەجەل زوو بە|بە مردن لەم قوسووری ژینە ئیستیعفا نەکەم، چ بکەم!}} {{ب|ئەوا لەیلا بە ڕۆژی حەشر ئەدا وادەی لیقا مەحوی!|ھەتا قامی قیامەت، ئاە و واوەیلا نەکەم، چ بکەم!}} {{کۆتاییی شیعر}} دێرێک شعری مەحوی کە بۆ خۆشەویستەکەی نوسیویەتی شوکر تۆ لەفکرم ناچی، ئەگەرچی من لەفکرت چووم لەمن غایب نەبێ تۆ، بەسمە، با من بم لە تۆ غایب === ئایینی === ئەم چەند دێڕەی خوارەوە نموونەیەکن لە ھۆنراوە ئایینییەکانی مەحوی و بەشێکن لە قەسیدەی [[بەحری نوور]] کە ستایشی پێغەمبەری (صلی الله عليه وسلم) ئیسلامی تێدادەکات و قەسیدەکە خۆی لە ١٢٤ دێڕ پێک ھاتووە. {{شیعر}} {{ب|"و صلی اللە علی" ئەو بەحری نووری عیلم و عیرفانە|کە دەرکی غەوری ناکا "غیر علم اللە سبحان"ە}} {{ب|"و صلی اللە علی" ئەو زاتی پاکی قودسی ئایاتە|کە ئەخلاقی پەسەندیدەی جەنابی حەیی مەننانە}} {{ب|"و صلی اللە علی" ئەو حەزرەتەی ساحێب کەماڵاتە|کە ئەعلا و موعجیزەی، قوربانی بم من، نووری قورئانە}} {{ب|لە تاریکی شەوی کوفرا بە یەک دەم لەمعێکی دا|ھەزار و سێ سەد و بیست و دووە، دنیا چراخانە}} {{ب|چرایەک نووری بێچوونی مومیددی بێ، دەبێ وا بێ|چرایەک دەستی قودرەت خۆشی کا، بۆ تا ئەبەد مانە}} {{ب|"تعالی اللە" بە دوو دە بوو کە ھەردوو عالەمی داگرت|بنازم بەم کەماڵی عەزم و حەزم و شەوکەت و شانە}} {{ب|لەگەڵ ئەم ئیحتیشامە زوھدی دنیایی تەماشا کە|کە یەک لەت نانی جۆ بوو قوتی، یا خورما دوو سێ دانە}} {{ب|فەلەک جاھێ سەری خەرمانی تا عەرش، ئەڵبەتە نابێ|تەنازوول کا عولووی ھیممەتی بۆ دەنکە زیزانە}} {{ب|موھیممێ غەیری زاتی حەی لە ھیممەتیا نیە، ئیللا|لەبەر ئەم ئوممەتە بێ ھیممەتە دائیم بە ئەحزانە}} {{کۆتاییی شیعر}} ئەمەش دێرێکی تر لە ھۆنراوەکانی: خەیالی پوچی دنیا وا دەماخ و دڵمی پێچاوە: قیامەت مەگەر ھەر ڕۆژێ قیامەت بێتەوە فکرم === چوار خشتەکییەکان === دیوانی مەحوی گەورە ٦٤ شیعری چوارخشتەکی لە خۆ دەگرێت بە زمانی کوردی، یەکێک لەوانە ئەم چوارخشتەکییەی خوارەوەیە: {{شیعر}} {{ب|بنووسە، پیری دڵم ئەمری کرد، ئیتاعەم کرد|لە ئیبتیداوە کە بەیتێ موناسبی دیوان}} {{ب|گەدایەکی وەکوو «مەحوی»، قەلەندەرێکی کورد|میسالی پادشەھی فورسە، ساحێبی دیوان}} {{کۆتاییی شیعر}} == لەبارەی مەحوییەوە وتراوە == مەحوی یەکێک لە دیارترین و ناسراوترین ھۆنراوەنووسانی کورد و کەم تا زۆر نووسەر و ڕەخنەگر و شاعیرانی کورد لە بارەیانەوە نووسیوە ھەروەھا زۆر لە شاعیران لە ھۆنراوەکانیاندا بە شانی مەحوویدا ھەڵیان داوە، لەوانە؛ سالمی ساحێبقڕان و مەلا محەممەد خاکی و [[حاجی قادری کۆیی]] و مەلا کاکە حەمەی [[ناری]] و سەیید ئەحمەدی نەقییبی و فەوزی و عەلی کەمال باپیر ئاغا و [[حەمدی]] و زۆر لە شاعیر و نووسەر و ڕەخنەگرەکانی تر ستایشی مەحوی و شیعرە قووڵەکانیان کردووە. وەک نموونەیەک لەسەر ئەو ھۆنراوانەی لەسەر مەحوی نووسراون، ئەم دووپارچە ھۆنراوەیەی خوارەوەن، کە پارچەی یەکەمیان شێخ ئەحمەد شێخ غەنی ناسراو بە فەوزی نووسیویەتی؛ {{شیعر}} {{ب|گەرچی نالی و کوردی و سالم لە دەوری «ماچی» یا|خاوەنی دیوانی عالی بوون لە شیعری کوردییا}} {{ب|گۆیی سەبقەت ھەر لە ئاوا مابوو «مەحوی» پێی گەیشت|خستیەوە مەیدان بە جێی ھێشتن لە عەسری «پانی» یا}} {{کۆتاییی شیعر}} پارچە ھۆنراوەی دووەم، عەلی کەمال باپیر ئاغا نووسیویەتی. {{شیعر}} {{ب|چونکە بەندەی حەزرەتی «مەحوی» م و شاگردی ئەوم|وائەزانم واریسی تەختی شاھی کەیخوسرەوم}} {{ب|داخەکەم ئەولادەکانی دەرحەقی من بێ وەفان|وا ئەزانن بەندە مردووم یاخۆ سەرمەستی خەوم}} {{کۆتاییی شیعر}} == دیوانی مەحوی == {{سەیری ئەمەش بکە|دیوانی مەحوی}} دیوانی مەحوی، کۆمەڵە شیعرەکانی مەحوی لە خۆ دەگرێت، ھاوکات لەگەڵ زۆر لەو وتار و بابەت و شیعرانەی لە بارەی مەحوویەوە نوسراوەن وەک پاشبەند لە کتێبەکەدا ھەن، و شیعرەکانی مەحوی دابەشکراوە بۆ غەزلیات و شیعری ئایینی و چوار خشتەکییەکان و تاکەکان و بەشی عەرەبی و بەشی فارسی ھاوکات ھەر یەکێک لەم پۆڵێنانە بەپێی ڕیزبەندی ئەلفبێی کۆتایی دێڕە ھۆنراوەکان ڕیزبەند کراون. ئەو سەرچاوانەی دیوانەکانی مەحوویان لێ وەرگیراوە لە سەرەتادا نوسراوەکانی دەستی شێخ مەلا عومەری مەحوی کوڕی شاعیر و ھەندێک دەستنووسی تری بنەماڵەکەیان بوون و پاشان شیخ محەممەدی مەحوی بە بەراوردکردنی دیوانەکەی چاپی ١٩٢٢ لەگەڵ دەستنووسەکاندا دیوانەکەی نووسیوەتەوە و لە ساڵانی ١٩٦٠ و ١٩٦١دا لەگەڵ [[گۆران]] و [[کاکەی فەلاح]]دا ڕاستیان کردووەتەوە و خستویانەتە سەر ڕێنووسی نوێی کورد. پاشان ھەریەک لە [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس]] و محەممەدی کوڕی شیعرەکانیان لێکداوەتەوە و ھەروەھا بە ھاوکاری [[کاکەی فەلاح]] و شێخ محەممەد مەحوی دیوانەکەیان بە چاپ گەیاندووە. == کۆچی دوایی == مەحوی لە [[تشرینی یەکەم]]ی ١٩٠٦دا ژیانی دوایی ھات و لە یەکێک لە ژوورەکانی خانەقاکەیدا بە خاک سپێردرا. == لێکۆڵینەوەکان لەسەر مەحوی == مەحوی وەکو لووتکەی شیعری تەسەوفی کوردی و عاریف و زانا و شاعیرێکی گەورە و لەبەر ناوەرۆکی وردی شیعرەکانی چەندین فیستیڤاڵ و لێکۆڵینەوە و کتێب لەسەر خۆی و شیعرەکانی بەڕێوە چوون و دەرکراون، لەوانە فیستیڤاڵی شاعیری گەورەی کورد «مەحوی» لە ھەولێر لەژێر چاودێری [[نێچیرڤان بارزانی]] سەرۆکی وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان لە ٢٨–٣٠ی ئابی ٢٠٠١، ھەروەھا ئەم کتێبانەی خوارەوە نموونەی چەندین لێکۆڵینەوەن لەسەر ئەم شاعیرە گەورەیە: {| class="wikitable" |-align="center" !ناوی کتێب !ناوی نووسەر !ژمارەی پەڕە !ناوەرۆک |- | نووری حیکمەت و ڕۆحی عیرفانی مەحوی | تەحسین حەمە غەریب | ٣٧٠ | لێکۆڵینەوە لەسەر قەسیدەی بەحری نوور |- | مەحوی ناسی | ھیمداد شاھین | ٢٠٠ | لێکۆڵینەوەیەکی گشتی لەسەر تەسەوف و مەحوی گەورە |- | مەحوی لە نێوان زاھیریەت وباتنیەت و سەرچاوەکانی عیشق و وێنەی مەعشوقدا | د. ئەحمەدی مەلا | ٣٤٠ | لێکۆڵینەوەیەکی گشتی |- | دەیری عیشق | عەبدولڵا قەرەداغی | ٢٣٠ | لێکۆڵینەوە لەسەر شیعری "دیارم دەیری عیشقە" |- | گوڵخانەی عاریفان | ھیمداد شاھین | ٤٤٠ | لێکۆڵینەوەیەکی گشتی لەسەر تەسەوف و مەحوی گەورە |- | مشتێ لە بێژەی عارفی و کردەی عیرفانی مەولانا مەحوی | عومەر عەزیز مەحوی | ١٦٠٠ (چوار بەرگ) | لێکۆڵینەوەیەکی گشتی لەسەر تەسەوف و مەحوی گەورە |-چەند لایەنێکی ژیانی مەحوی لە بەڵگەنامەکانی عوسمانیدا، ھێمن عومەر خۆشناو، بڵاوکراوەکانی دەستنووسخانەی زانکۆی سۆران، ٢٠١٨. |} == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == بابەتی پەیوەندیدار == *[https://web.archive.org/web/20140707183334/http://wikisource.org/wiki/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%DB%95%D8%AD%D9%88%DB%8C دیوانی مەحوی لە ویکی چاوگ] == سەرچاوەکان == *[https://web.archive.org/web/20180331140759/http://zanyari.com/ سایتی زانیاری] *[https://web.archive.org/web/20150603052426/http://latifkurdi.blogfa.com/post-424.aspx فیستڤاڵی شاعیر گەورە مەحوی] * ژیانی مەحوی: [http://www.kurdsite.net/vb/showthread.php?t=٨٥٠ یانەی کوردسایت]{{بەستەری مردوو|url=http://www.kurdsite.net/vb/showthread.php?t=٨٥Ù%A0 |date=شوباتی ٢٠٢١}}{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} * دیوانی مەحوی، لێکۆڵینەوە و لێکدانەوەی؛ مەلا عەبدولکەریمی مودەریس و محەممەدی مەلا کەریم * چەند سەرنجێک لەسەر شیعرەکانی مەحوی، لێکۆڵینەوەی؛ کاکە فەلاح * مێژووی ئەدەبی کوردی، عەلائەدین سوجادی * خۆلاسەی تاریخی کورد و کوردستان، محەممەد ئەمین زەکی بەگ * چەند لایەنێکی ژیانی مەحوی لە بەڵگەنامەکانی عوسمانیدا، ھێمن عومەر خۆشناو، بڵاوکراوەکانی دەستنووسخانەی زانکۆی سۆران، ٢٠١٨. == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ڤەژینبوکس | ١٧}} {{شیعری کلاسیکی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شیعر|وێژەی کوردی|عێراق}} [[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:مردووانی ١٩٠٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٠]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ١٩یەم]] squqczf5gzrrpqw99fl1bpw48gxrau0 10 1544 1614260 1612885 2026-08-02T00:50:40Z Hivja 64112 /* */ 1614260 wikitext text/x-wiki {{لە ھەواڵەکاندا/وێنە | وێنە = Official portrait of Andy Burnham MP 2026 (cropped 3x4) 2.jpg <!--تێبینی: پەڕگەی نەپارێزراوی کۆمنز بەکار مەھێنە. پاراستنە تاڤگەیییەکەی ئێمە پەسەندی ناکەن. --> | پانی = 140px<!--بەگشتی 120 بۆ وێنە ستوونییەکان، 160 بۆ وێنە ئاسۆیییەکان و 140 بۆ وێنە چوارگۆشەیییەکان--> | شرۆڤە = ئاندی بێرنھام لە ٢٠٢٦ | جێگری وێنە = ئاندی بێرنھام | بەستەر = | لێوار = no | بەری شرۆڤە = ڕاست }} <!-- * بەکاربھێنە بۆ شێوازی پێڕستکردن. ھەمیشە بە ھێڵێکی نوێ دەست پێ بکە و بە شکاندنی ھێڵێک کۆتایی پێ بھێنە. لەنێوان ھەر ھەواڵێک ھێڵی بۆش بەجێ مەھێڵە. --> <!-- تکایە نوێترینی ھەواڵەکان لە خوارووی ئێرە دابنێ. نابێت زیاتر لە ٥ ھەواڵ دابنرێن و پێویستە ھەواڵە کۆنەکان ئەرشیڤ بکرێن. --> * [[٣٠ی تەممووز]] – ٦٠،٠٠٠ کۆچبەر لە [[مەغریب]]ەوە '''[[ڕووداوی سنووری مەغریب و ئیسپانیا (٢٠٢٦)|چوونە]]''' [[سێوتا]] لە [[ئیسپانیا]] کە بووە ھۆی کوژرانی لانیکەم ٦٧ کەس. * [[٢٠ی تەممووز]] – '''[[ئاندی بێرنھام]]''' ''(لە وێنەکەدا)'' وەک [[سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتوو|سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا]] و ڕێبەری [[پارتی کرێکاران (بەریتانیا)|پارتی کرێکاران]] دەستبەکار بوو و جێگای [[کیەر ستارمەر]]ی گرتەوە. * [[١٩ی تەممووز]] – لە یاریی کۆتاییی '''[[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦|جامی جیھانیی فیفا]]'''، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ھەڵبژاردەی ئیسپانیا]] توانی یەک بەرامبەر سفر لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین]] بیباتەوە و بەھۆیەوە بۆ دووەمین جار بووە پاڵەوانی جامی جیھانی. * [[٩ی تەممووز]] – '''[[ئاگرکەوتنەوەی لۆس گایاردۆس، ٢٠٢٦|ئاگرکەوتنەوەیەک]]''' لە [[لۆس گایاردۆس]] لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ئیسپانیا]] بووە ھۆی کوژرانی سێزدە کەس. * [[٣ی تەممووز]] – [[کەیکۆ فووجیمۆری]] وەک [[سەرۆک کۆماری پێروو]] '''[[ھەڵبژاردنی گشتیی پێروو، ٢٠٢٦|ھەڵبژێردرا]]'''. <!--کۆتاییی ھەواڵەکان--> {{لە ھەواڵەکاندا/پێپەڕە |nocurrenteventslink = {{{nocurrenteventslink|}}} |currentevents = <!-- ڕووداوەکانی «بەردەوامە» لێرە دەبن. بەپێی کاتی ڕوودانیان لە تازەوە بۆ کۆن پێڕستیان بکە. سوود لە جیاکردنەوە بە * ببینە ئەگەر زۆر بوون. --> * <!-- ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦ --> [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|شەڕی ئێران]] ([[شەڕی ٢٠٢٦ی لوبنان|شەڕی لوبنان]]) * <!-- ١٥ی نیسانی ٢٠٢٣ --> [[ململانێی سوودان (٢٠٢٣–ئێستا)|ململانێی سوودان]] * <!-- ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ --> [[ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا]] <!--*--><!--ڕێکەوت--> <!--[[ڕووداو]]--> |recentdeaths = <!-- «دوایین مردنەکان» لێرە دەبن. * بەکاربھێنە بۆ شێوازی پێڕستکردن. ھەمیشە بە ھێڵێکی نوێ دەست پێ بکە و بە شکاندنی ھێڵێک کۆتاییی پێ بھێنە. لەنێوان ھەر ھەواڵێکی مردن ھێڵی بۆش بەجێ مەھێڵە. پێویستە ئەوپەڕی ٦ دوایین مردوو لێرە بن. ھەر ھەواڵێکی کۆنتر لە ٣٠ ڕۆژ لاببە. --> * <!-- ٢٧ی تەممووز --> [[یۆھانس کریش]] * <!-- ٢١ی تەممووز --> [[چارڵز گەینز]] * <!-- ١٥ی تەممووز --> [[ھال ویلیامز]] * <!-- ١٤ی تەممووز --> [[ویلیام ویشەر]] * <!-- ١٢ی تەممووز --> [[سکۆت برایس]] * <!-- ١١ی تەممووز --> [[لیندسی گراھام]] }}<noinclude> {{active editnotice}} {{بەڵگەنامە}} </noinclude> [[پۆل:ویکیپیدیا لە ھەواڵەکاندا]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی لەلایەن بۆتەکانی ویکیپیدیا چاودێری کراون]] kgrpzhjy67v00tty33k5ud9lcoepsot 0 1642 1614365 1488370 2026-08-02T11:24:02Z ~2026-42854-67 78181 /* */ 1614365 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی |ناو = ئەسیری |وێنە =ئەسیری.jpg |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٨٩٥ |شوێنی لەدایکبوون = [[کەرکووک]] [[کوردستان]] |ڕێکەوتی مردن = ١٩٦٢ |شوێنی مردن = [[کەرکووک]] [[کوردستان]] |پیشە = [[شاعیر]] |نەتەوە = [[کورد]] }} '''عەبدولخالق کوڕی سەید حوسێن ئەفەندی مورشیدی تەریقەتی نەقشبەندی''' شاعیری نەتەوەیی ناوداری [[کورد]] ناسراو بە '''ئەسیری''' (١٨٩٥ لە [[کەرکووک]]، [[عێراق]] – ١٨ی حوزەیرانی ١٩٦٢ لە کەرکووک). لە بنەماڵەیەکی ئایینیی زانست پەروەردەدا ژیاوە. لە گەشتی خوێندنی مەلایەتیدا گەلێک شاری [[باشووری کوردستان]] و [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] گەڕاوە، لە کۆتاییی گەشتەکەیدا بەڵگەنامەی زانستی لە کەرکووک لە مەلا عەلی حیکمەت سیامەنسووری وەرگرتووە. ناوبراو جگە لە زمانی کوردیی، شارەزایی ھەریەک لە زمانەکانی [[تورکی]] و [[فارسی]] و [[عەرەبی|عەرەبیشدا]] ھەبووە. == ژیان == سەرەتای خوێندنی لە مزگەوتی حاجی ئەحمەد ئاغای مستەفا ئاغا لای مەلا محەممەدی وەستا فەتاح بووە. بۆ تەواوکردنی پڕۆگرامەکانی خوێندنی ئایینی لە ساڵی ١٩١٣ ڕووی کردووەتە [[ھەڵەبجە]]، ناوچەی [[جوانڕۆ]]، [[بانە]]، [[سەقز]]، [[سنە]] و [[چوڕ]]. لە دواییدا گەڕاوەتەوە کەرکووک و لای مەلا عەلی حیکمەت دوا قۆناغی خوێندنی تەواو کردووە و ئیجازەی دوازدە زانستییەکەی ئایینی ئیسلامی وەرگرتووە. لە ساڵی ١٩٢٠ چووە بۆ [[ئەستەمبوڵ]] و لەم گەشتەیدا [[بەیرووت]] و [[ئیزمیر|ئیزمیری]] بینیوە. لە گەشتی ئەستەمبوڵی چاوی بە نەجمەدین ئەفەندی برا بچووکی و شێخ عەبدولقادری شەمزینی کەوتووە کە خەریکی خەباتی کوردایەتی بوون، و لەسەر دەستی ئەوان وانەی خەباتی نەتەوەیی فێربووە، بۆیە کە لە ساڵی ١٩٢١ گەڕاوەتەوە کەرکووک و دەستی بە خەباتی کوردایەتی کردووە و شیعری نەتەوەیی ھۆنیوەتەوە، تاکو بووەتە شاعیرێکی ناسراوی کورد و لەگەڵ شاعیرانی وەک [[ئەحمەد موختار جاف]]، [[فایەق بێکەس]] و [[مەلای گەورە|مەلای گەورەی کۆیە]] جێی [[حاجی قادری کۆیی|حاجی قادری کۆییان]] لە ھۆنینەوەی شیعری نەتەوەیی گرتووەتەوە. ئەسیری لە ساڵی ١٩٣٥ بە مووچەخۆر لە دادگای شەرعی کەرکووک دامەزراوە، لە پاشاندا لە ساڵی ١٩٤٣ بووە بە باشکاتبی کارگێڕی ماڵی قاسیرین لە کەرکووک تا ساڵی ١٩٥١. لەو ساڵەوە بۆ جاری دووەم گەڕاوەتەوە دادگای شەرعی. لەم کارەیدا ماوەتەوە تا ساڵی ١٩٥٨ خانەنشین کراوە. ئەسیری ژنی نەھێناوە، ماڵی لە ناو خانەقا بچووکەکەی بووە لە گەڕەکی ئەخی حوسێن لە کەرکووک. لەو کاتەی مووچەخۆری میری بووە کاری کشتوکاڵیشی کردووە. == مردن == لە ساڵی ١٩٦٠ تووشی نەخۆشیی شێرپەنجە بووە لە قوڕگی تا لە ڕۆژی ١٨ی حوزەیرانی ١٩٦٢ لە تەمەنی ٧٢ ساڵی لە شاری کەرکووک کۆچی دوایی کردووە و لە گۆڕستانی شێخ محیەدین نێژراوە. == ھۆنراوەکان == ئەسیری لە شیعری وەسفدا گەلێک سەرنج تیژبووە، بەڵگەش بۆ ئەوە، ئەو ھۆنراوە سەرکەوتووەیەتی کە لەسەر وەسفی [[کوردستان]]ی داناوە و لە گەشتەکەی خوێندنی بۆ [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] چاوی بەو دیمەنە جوانانەی نیشتمانەکەی خۆی کەوتووە، ھۆنراوەکەشی بەناوی [[بێرە کوردستان]]ە و لە سەرەتاکەیدا دەڵێ: {{شیعر}} {{ب|بێرە [[کوردستان]] عەزیزم، گەر تۆ سەیرانت دەوێ|بتبەمە [[قەندیل]]، ئەگەر گوڵزاری کوێستانت دەوێ}} {{ب|سەیری ئەو خێڵاتەکە، نشتووتە دامێنی چیا|بابچینە ماڵە گەورە، قەوم و خزمانت دەوێ}} {{ب|دەتبەمە سەر پیرەمەگروون و کاژاو و شەرا|بێ ڕەسەد سەیری مەھو بورجیس و کەیوانت دەوێ}} {{ب|بتبەمە پای تاقی لای سەر پێل و سەرمێل و کرند|پێت نیشاندەم چەن ھەزار ئاساری [[ساسان]]ت دەوێ}} {{ب|ئاوی ڕوونی ڕەوشەنی چەشمانی دامێنی چیا|لێی بنۆشە دەم بەدەم گەر ئاوی حەیوانت دەوێ}} {{ب|ھەڵسە گەشتی لالە وو گوڵزاری کوردستان بکە|گەر لەبۆ دەردی کوشندەت داو و دەرمانت دەوێ}} {{ب|لاوی کوردی من لە بەرکە، شاڵی زاخۆ و ئامەدی|گەر ئەتۆ چاتر لە کاری شاڵی کرمانت دەوێ}} {{ب|گیان و ماڵت بەخشی ڕێگەی میللەتت کە چاوەکەم|گەر لە خوا ئازادی وو بەخشین و ئیحسانت دەوێ}} {{ب|ئەی ئەسیری ھێندە عەشقی میللەتی کوردت ھەیە|بمریشی لام وایە گۆڕی گردی سەیوانت دەوێ}} {{کۆتاییی شیعر}} == سەرچاوەکان == * دیوانی ئەسیری، ئامادەکردن و پێشەکی: د. [[کوردستان موکریانی]]، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر:٢٠٠٦. * [[شیعر و ئەدەبیاتی کوردی (کتێب)|شیعر و ئەدەبیاتی کوردی]]، [[ڕەفیق حیلمی]]، لاپەڕە ٤٥، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر:٢٠١٠. * مێژووی وێژەی کوردی، بەرگی دووەم، نووسینی:سدیق بۆرەکەیی (سەفی زادە)، ھەولێر:٢٠٠٨. * مێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی شەشەم، [[مارف خەزنەدار]]، لاپەڕەکانی ٣٠١ تا ٣٠٧، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر:٢٠٠٦. * مێژووی ناودارانی کورد، بەرگی دووەم، بابەشێخی مەردۆخ ڕۆحانی، لاپەڕە ٧٥٩، چاپی یەکەم:٢٠١١. == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ڤەژینبوکس|٢٧٧}} {{شیعری کلاسیکی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق|شیعر|وێژەی کوردی|وێژە|پارێزگای کەرکووک}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]] [[پۆل:خەڵکی کەرکووک]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٥]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] t7rk861m1l6rcfyaoiw26s2m962lxwz 0 3377 1614060 1547416 2026-08-01T12:54:45Z MTFG283 77727 /* */ 1614060 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی یانەیەکی تۆپی پێ | ناوی یانە = ڕیاڵ مەدرید | وێنە = [[پەڕگە:Logo Real Madrid.png|150px]] | ناونیشانی وێنە = | ناوی تەواو = یانەی تۆپی پێی شاھانەی مەدرید | نازناو = Los Blancos (سپییەکان) Los Merengues (مێرەنگییەکان) Los Galácticos (ئەستێرەکان) | ناوی کورتکراوە = ڕیاڵ | دامەزراندن = ٦ی ئازاری ١٩٠٢ | ھەڵوەشاندن = | زەوی = [[یاریگای سانتیاگۆ بەرنابیۆ|سانتیاگۆ بەرنابیۆ]]، [[مەدرید]]، [[ئیسپانیا]] | پانتایی =٨٣,١٨٦<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=LaLiga bate record histórico de asistencia a los estadios con más de 15 millones de espectadores |ناونیشان=https://www.laliga.com/noticias/laliga-bate-record-historico-de-asistencia-a-los-estadios-con-mas-de-15-millones-de-espectadores |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=LALIGA |زمان=es}}</ref> | ناوی پیشەیی خاوەن یانە = | خاوەن یانە = | ناوی پیشەیی سەرۆک یانە = سەرۆکی یانە | سەرۆک =[[فلۆرەنتینۆ پێریز]] {{flagicon|Spain}} | بەرپرسی جێبەجێکەر =خۆزێ ئەنخێل سانچێز | ناوی پیشەیی بەڕێوەبەر = ڕاھێنەر | خول = [[لا لیگا]] | وەرز = | ڕیزبەند = یەکەم | یەکەم یاری = | گەورەترین بردنەوە = [[ڕیاڵ مەدرید و بارسێلۆنا (١١-١)|ڕیال مەدرید ١١–١ بارسێلۆنا]] | گۆلکار = [[کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ]] {{flagicon|Portugal}}{{ھن}}(٤٥٠ گۆڵ) | گۆڵکەر = [[کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ]] {{flagicon|Portugal}}{{ھن}}(٤٥٠ گۆڵ) | کۆمەڵەی ھاندەران = | میدالیاکان = | American = | ڕاھێنەر = [[چابی ئەلۆنسۆ]] {{flagicon|Spain}} |ماڵپەڕی فەرمی = http://www.realmadrid.com |وەرزی ئەمساڵ = | pattern_la1 = _realmadrid2627h | pattern_b1 = _realmadrid2627h | pattern_ra1 = _realmadrid2627h | pattern_sh1 = _realmadrid2627h | pattern_so1 = _realmadrid2627hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _realmadrid2627a | pattern_b2 = _realmadrid2627a | pattern_ra2 =_realmadrid2627a | pattern_sh2 = _realmadrid2627a | pattern_so2 = _blacktop | leftarm2 = FF9000 | body2 = FF9000 | rightarm2 = FF9000 | shorts2 = FF9000 | socks2 =FF9000 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''یانەی تۆپی پێی ڕیاڵ مەدرید''' ({{بە ئیسپانی|Real Madrid Club de Fútbol}}) زیاتر بە '''ڕیاڵ مەدرید''' دەناسرێتەوە یان کورتدەکرێتەوە بە '''ڕیاڵ'''، یانەیەکی پیشەگەری تۆپی پێی [[ئیسپانیا|ئیسپانییە]]. یانەکە دەکەوێتەوە [[مەدرید]]ی پایتەختی ئیسپانیا. ڕیاڵ لە [[لا لیگا]]ی خولی پیشەگەری ئیسپانیا یاری دەکات. لە ساڵی ١٩٠٢ دامەزراوە، یانەکە لە [[لا لیگا|خولی ئیسپانی]] یاریدەکات و ھەڵبژێردرا بە باشترین یانەی تۆپی پێ لە [[جیھان]]، یانەی ڕیال مەدرید ٣٦ جار خولی ئیسپانی بەدەستھێناوە (ژمارەی پێوانەیی) و ٢٠ جاریش [[جامی شای ئیسپانیا]]ی بەدەستھێناوە و ژمارە پێوانەیییەکی تریشی تۆمار کردووە بە بەدەستھێنانی ١٥ [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] و لە ٢١ی ئایاری ١٩٠٤ ڕیاڵ مەدرید یەکێک بوو لە دامەزرێنەرەکانی یەکێتی تۆپی پێی جیھانی ([[فیفا]]) ھەروەھا ڕیاڵ مەدرید یەکێکە لە ئەندامانی گرووپی (G-14) بۆ یانە سەرەکییەکان لە [[ئەورووپا]] کە ئێستا سڕاوەتەوە و گۆڕدراوە بە بزووتنەوەی یانە ئەورووپییەکان. یانەکە ھەموو یارییە فەرمییەکانی لە [[یاریگای سانتیاگۆ بەرنابیۆ|یاریگای سانتیاگۆ بێرنابیۆ]] لە مەدریدی پایتەخت ئەنجام دەدات و ئەم یانەیە لە زۆر لە یانەکانی دیکەی جیھان جیاوازە چونکە ئەندامانی یانەکە (socios) خاوەنی ئەم یانەیەن و خۆیان یانەکەیان بەڕێوەدەبەن بەھەڵبژاردنی سەرۆکێک کە کارەکانی یانەکە بەڕێوەدەبات لە کاتی دامەزراندنی یانەکەوە لە ساڵی ١٩٠٢ ەوە لە ٢٣ی [[کانوونی یەکەم]]ی ٢٠٠٠ فیفا ڕیاڵ مەدریدی ھەڵبژارد بە «باشترین یانە لە [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەم]]». ڕیاڵ مەدرید بە گەورەترین یانە دەژمێردرێت لە جیھاندا کە خاوەنی زۆرترین ھاندەربێت بەپێی لێکۆڵینەوەیەک کە [[زانکۆی ھارڤارد]] ئەنجامی داوە لە ساڵی ٢٠٠٧ دا؛ و ئێستاش بە دەوڵەمەندترین یانە دادەنرێت لە جیھاندا بەپێی بوودجەی ساڵانە. == نازناوەکانی ڕیال مەدرید == {{for|2=لیستی سەرجەم نازناو و دەستکەوتەکانی یانەی ڕیاڵ مەدرید}} {| class="wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%; text-align:center;" |+ !style="width: 1%;"|جۆر !style="width: 5%;"|پاڵەوانێتی !style="width: 1%;"|نازناو !style="width: 21%;"|ساڵ |- |rowspan="5" |'''ناوخۆیی''' ! scope=col|[[لا لیگا]]<ref name="FH">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Football honours |ناونیشان=http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/honours/football |وێبگە=Realmadrid.com |ڕێکەوتی سەردان= ١١ی ئایاری ٢٠١٧|شوێن=Madrid, Spain |بڵاوکەرەوە=Real Madrid Club de Fútbol}}</ref> |style="background-color:gold"|'''٣٦''' |align="right"|١٩٣١-٣٢، ١٩٣٢-٣٣، ١٩٥٣-٥٤، ١٩٥٤-٥٥، ١٩٥٦-٥٧، ١٩٥٧-٥٨، ١٩٦٠-٦١، ١٩٦١-٦٢، ١٩٦٢-٦٣، ١٩٦٣-٦٤، ١٩٦٤-٦٥، ١٩٦٦-٦٧، ١٩٦٧-٦٨، ١٩٦٨-٦٩، ١٩٧١-٧٢، ١٩٧٤-٧٥، ١٩٧٥-٧٦، ١٩٧٧-٧٨، ١٩٧٨-٧٩، ١٩٧٩-٨٠، ١٩٨٥-٨٦، ١٩٨٦-٨٧، ١٩٨٧-٨٨، ١٩٨٨-٨٩، ١٩٨٩-٩٠، ١٩٩٤-٩٥، ١٩٩٦-٩٧، ٢٠٠٠-٠١، ٢٠٠٢-٠٣، ٢٠٠٦-٠٧، ٢٠٠٧-٠٨، ٢٠١١-١٢، ٢٠١٦-١٧، ٢٠١٩-٢٠، ٢٠٢١-٢٢ |- ! scope=col|[[جامی شای ئیسپانیا|جامی شا]]<ref name=FH/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.marca.com/deporte/futbol/copa-rey/palmares.html |سەردێڕ=Copa del Rey – Palmarés |وێبگە=MARCA.com |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠١٧|زمان=es}}</ref> |align="center"|'''٢٠''' |align="right"|١٩٠٥، ١٩٠٦، ١٩٠٧، ١٩٠٨، ١٩١٧، ١٩٣٤، ١٩٣٦، ١٩٤٦، ١٩٤٧، ١٩٦١-٦٢، ١٩٦٩-٧٠، ١٩٧٣-٧٤، ١٩٧٤-٧٥، ١٩٧٩-٨٠، ١٩٨١-٨٢، ١٩٨٨-٨٩، ١٩٩٩، ١٩٩٢-٩٣، ٢٠١٠-١١، ٢٠١٣-١٤، ٢٠٢٢-٢٣ |- ! scope=col|[[جامی لا لیگا]]<ref name=FH/> |align="center"|'''١''' |align="right"|١٩٨٥ |- ! scope=col|[[جامی سووپەری ئیسپانیا]]<ref name=FH/><ref name="Supercopa">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tabless/spansupcuphist.html |نووسەر١=Carnicero, José |نووسەر٢=Torre, Raúl |نووسەر٣=Ferrer, Carles Lozano |سەردێڕ=Spain&nbsp;– List of Super Cup Finals |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٦|وێبگە=[[RSSSF]] |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠١٧}}</ref> |align="center"|'''١٣''' |align="right"|١٩٨٨، ١٩٨٩، ١٩٩٠، ١٩٩٣، ١٩٩٧، ٢٠٠١، ٢٠٠٣، ٢٠٠٨، ٢٠١٢، ٢٠١٧، ٢٠١٩-٢٠، ٢٠٢١-٢٢، ٢٠٢٣-٢٤ |- ! scope=col|[[جامی ئێڤا دوارتێ]] |align="center"|'''١''' |align="right"|١٩٤٧ |- |rowspan="4" |'''ئەورووپی''' ! scope=col|[[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]<ref name=FH/> |style="background-color:gold"|'''١٥''' |align="right"|١٩٥٥-٥٦، ١٩٥٦-٥٧، ١٩٥٧-٥٨، ١٩٥٨-٥٩، ١٩٥٩-٦٠، ١٩٦٥-٦٦، ١٩٩٧-٩٨، ١٩٩٩-٢٠٠٠، ٢٠٠١-٠٢، ٢٠١٣-١٤، ٢٠١٥-١٦، ٢٠١٦-١٧، ٢٠١٧- ١٨، ٢١–٢٢، ٢٣–٢٤ |- ! scope=col|[[خولی ئەورووپا]]<ref name=FH/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/index.html |سەردێڕ=From Fairs Cup via UEFA Cup to UEFA Europa League |وتەگێڕانەوە=The UEFA Europa League evolved from the UEFA Cup, which itself was conceived by Switzerland's Ernst Thommen, along with Italy's Ottorino Barrasi and England's Sir Stanley Rous. |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations (UEFA) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170517221702/http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |align="center"|'''٢''' |align="right"|١٩٨٤–٨٥، ١٩٨٥–٨٦ |- ! scope=col|[[خولی سووپەری ئەورووپی|خولی سوپەری ئەورووپی]]<ref name=FH/> |style="background-color:gold"|'''٦''' |align="right"|٢٠٠٢، ٢٠١٤، ٢٠١٦، ٢٠١٧، ٢٠٢٢ ،٢٠٢٤ |- ! scope=col|[[جامی لاتین]]<ref name=FH/><ref name="Latin Cup 1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesl/latin.html|سەردێڕ=Latin Cup|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=[[RSSSF]]}}</ref> |style="background-color:gold"|'''٢'''{{smallsup|s}} |align="right"|١٩٥٥، ١٩٥٧ |- |rowspan="3" |'''جیھانی''' ! scope=col|[[جامی جیھانیی یانەکانی فیفا|جامی جیھانی یانەکان]]<ref name=FH/> |style="background-color:gold"|'''٥''' |align="right"|٢٠١٤، ٢٠١٦، ٢٠١٧، ٢٠١٨، ٢٠٢٢ |- ! scope=col|[[جامی ئینتەرکۆنتیننتال|جامی کیشوەرەکان]]<ref name=FH/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablest/toyota.html |سەردێڕ=Intercontinental Club Cup |بڵاوکەرەوە=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation |ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٠|نووسەر١=Magnani, Loris |نووسەر٢=Stokkermans, Karel}}</ref> |style="background-color:gold"|'''٣'''{{smallsup|s}} |align="right"|١٩٦٠، ١٩٩٨، ٢٠٠٢ |- ! scope=col|[[جامی ئیبرۆ ئەمریکان]]<ref name="Ibero-American 1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://conmebol.com/es/19082015-1742/las-competiciones-oficiales-de-la-conmebol|سەردێڕ=The Official Competitions of CONMEBOL|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=conmebol.com|زمان=es|بڵاوکەرەوە=CONMEBOL}}</ref><ref name="Ibero-American 2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesi/ibero.html|سەردێڕ=Ibero-American Cup|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=[[RSSSF]]}}</ref> |style="background-color:gold"|'''١''' |align="right"|١٩٩٤ |- |rowspan="2" |'''ھەرێمی''' ! scope=col|[[Campeonato Regional Centro|پاڵەوانێتی ھەرێمەکانی ناوەڕاست]]<ref name="FH"/> |style="background-color:gold"|'''٢٣''' |align="right"|١٩٠٣، ١٩٠٤-٠٥، ١٩٠٥-٠٦، ١٩٠٦-٠٧، ١٩٠٧-٠٨، ١٩١٢-١٣، ١٩١٥-١٦، ١٩١٦-١٧، ١٩١٧-١٨، ١٩١٩-٢٠، ١٩٢١-٢٢، ١٩٢٢-٢٣، ١٩٢٣-٢٤، ١٩٢٥-٢٦، ١٩٢٦-٢٧، ١٩٢٨-٢٩، ١٩٢٩-٣٠، ١٩٣٠-٣١، ١٩٣١-٣٢، ١٩٣٢-٣٣، ١٩٣٣-٣٤، ١٩٣٤-٣٥، ١٩٣٥-٣٦ |- ! scope=col|[[Copa Federación Centro|جامی فیدراسیۆن]] |style="background-color:gold"|'''٤'''{{smallsup|s}} |align="right"|١٩٢٣، ١٩٢٨، ١٩٤٣، ١٩٤٥ |} * {{legend|gold|ڕیکۆرد}} * {{smallsup|s}} ڕیکۆردی ھاوبەش [[پەڕگە:Las copas(Real Madrid).jpg|200px|وێنۆک|ئەو جامانەی کە ڕیاڵ مەدرید بەدەستی ھێناون]] == کلاسیکۆ == کلاسیکۆ ([[زمانی ئیسپانی|بە ئیسپانی]]: El Clásico) ([[کەتەلۆنیا|بە کەتەلۆنی]]: El Clàssic)یاری نێوان یانەی ڕیال مەدرید و [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]یە کە ساڵانە ئەنجام دەدرێ گرنگی ئەم یارییە ئەوەندەیە کە جگە لە ئامادەبووانی یاریگا نزیکەی ١ ملیار کەس لەسەر گۆی زەوی لە ڕێگەی شاشەی تەلەڤیزیۆنەوە بینەری یاری کلاسیکۆی نێوان ڕیال و بارسێلۆنا دەبن. == دێربی مەدرید == دێربی مەدرید بریتییە لە یاریکردنی سێ یانەی شاری مەدرید لەنێوان ڕیاڵ مەدرید و [[یانەی تۆپی پێی خێتافێ|خێتافێ]] و [[ئەتلەتیکۆ مەدرید]] ئەم دێربییە گرنگییەکەی تەنیا لە شاری مەدریدە بەوەی کام یانە دەبێتە پاڵەوانی یانەکانی شاری مەدرید تا ئێستا لە درێبییە مەدرییەکان یانەی شاھانەی ڕیاڵ مەدرید زۆرترین سەرکەوتنی بەدەست ھێناوە. == لە ساڵانی (١٩٤٥–١٩٧٨) == کاتێک [[سانتیاگۆ بێرنابیۆ (یاریزان)|سانتیاگۆ بێرنابیۆ]] بوو بە سەرۆکی یانەی ڕیاڵ مەدرید لە ساڵی ١٩٤٣ دا کۆمەڵگایەکی گەورەی وەرزشی لە مەدرید دامەزراند، سانتیاگۆ کە بوو بە سەرۆکی یانە ھەوڵی دا ئەستێرەکان لە یانەکەدا کۆبکاتەوە ھەستا بە واژوو کردنی بۆند لەگەڵ یاریزانان [[ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ]]، [[پوشکاش]] و سانچێز لە یەکەم وەرزی دا ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ بوو بە گۆڵکاری خولی ئیسپانی بە ٢٧ گۆڵ، دواتر بەھۆی بیرۆکەی ڕۆژنامەنووسی فەڕەنسی لیکیپ گابرێڵ خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا وڕووژێنراو بیرۆکەکە جێبەجێکرا پاڵەوانییەتییەکە دەستی پێکرد کە بە بەشداری یانەکانی (ئیسپانیا و ئیتاڵیا و فەڕەنسا و پرتوگال) دەستی پێکرد لە پێنج وەرزی ئەم پاڵەوانییەتە لەسەر یەک یانەی شاھانە (ڕیال مەدرید) بووە پاڵەوان لەنێوان ساڵانی ١٩٥٥ بۆ ١٩٦٠ و لە ساڵانی ١٩٦٢ و ١٩٦٤ پلەی دووەمی بەدەستھێنا دوای دۆڕانی لە یاری کۆتایی بەرامبەر [[بەنفیکا]] و [[ئینتەر میلان]]، و ھەروەھا ھەر لە سەردەمی سانتیاگۆ ڕیاڵ مەدرید بووە خاوەنی ٥ نازناو لە خولی ئیسپانیا و جگە لەمانەش بوو بە خاوەنی چەندەھا جامی بەناوبانگی تر. <gallery> Madrid_C.F._1905-06.jpg Ajman 1968-09-15 stamp - Amancio Amaro.jpg Alphonse XIII.jpg </gallery> == سەردەمی یەکەمی پێرێز لە ساڵی ٢٠٠٠ == دوای ھەڵبژاردن بۆ سەرۆکایەتی یانەی شاھانە ئەم جارەیان [[فلۆرەنتینۆ پێریز]] بوو بە سەرۆکی یانە و دەستی کرد بە کڕینی یاریزانە ناسراوەکانی جیھان و لە یەکەم ھەنگاویدا یاریزانی یانەی بەرشلۆنە [[فیگۆ|لویس فیگۆ]]ی کڕی و یانەکەی زیاتر ناساند بە ھێنانی [[دەیڤد بێکام]] و [[ڕۆبێرتۆ کارلۆس]] و [[زینەدین زیدان]] و [[ڕۆناڵدۆ]]ی بەڕازیلی دوای ئەو ھەموو کارانە یانەی ڕیاڵ مەدرید بەسەرکردایەتی پێرێز ھەموو نازناوەکانیان بردەوە کە گرنگترینیان خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا بوو دوای بردنەوە لە یانەی [[بایەر ٠٤ لیڤەرکوزن|بایەر لیڤەرکوزنی]] ئەڵمانی جگە لە جامی شای ئیسپانیا کە نەیانتوانی بەدەستی بھێنن. [[پەڕگە:Florentino perez.jpg|200px|وێنۆک|سەرۆکی ئێستای یانەی شاھانە فلۆرەنتینۆ پێرێز]] == ڕامۆن کاڵدیڕۆن == لە ساڵی ٢٠٠٦ ھەڵبژاردن کرایەوە ئەم جارەیان ڕامۆن کاڵدیرۆن ھەڵبژێردرا بە سەرۆک یانە و میاتۆڤیچ بووە بەڕێوەبەری وەرزشی یانەکە و لە ھەمان ساڵدا ڕاھێنەری ئیتاڵی [[فابیۆ کاپێلۆ]] کرایە ڕاھێنەری یانە لە وەرزی یەکەم بە وشکە ساڵی بەڕێکرا بەڵام لە وەرزی دووەم ساڵی ٢٠٠٧ خولی ئیسپانیان بەدەست ھێنا دواتر یانەی ڕیاڵ مەدرید تا ڕادەیەک ئاستی دابەزی و سەرۆکی یانە دەستی لەکارکێشایەوە دووبارە ھەڵبژاردن کرایەوە و دووبارە [[فلۆرەنتینۆ پێریز]] بوو بە سەرۆکی یانە. == ھاتنەوەی پیرێز == دوای ھەڵبژاردنی ساڵی ٢٠١٠ دووبارە فلۆرەنتینۆ پێریز کرایەوە سەرۆک یانە و دووبارە ھاتەوە سەر نەریتی کڕینی یاریزانان ھەڵسا بە کڕینی [[ڕیکاردۆ کاکا]]، و [[کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ]] بە ٩٤ ملیۆن یۆڕۆ، و کڕینی [[کەریم بێنزیما]] و ئەربێلوا و ئەلبیۆل بەڵام بەکڕینی ئەم یاریزانانە ڕیال ھیچی بۆ نەبڕایەوە بەڵام لە وەرزی دووەمدا ڕیال بە ھێزێکی گەورەوە گەڕایەوە بە کڕینی یاریزان [[مەسعوود ئۆزیل|مەسعوود ئۆزیڵ]] و یاریزان [[ئانخێل دی ماریا]] کە توانیان گرێکوێرەی چەند ساڵەی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا بە بردنەوەی لە لیۆن بکەنەوەو بگەن بە قۆناغی پێش کۆتایی کە دواتر بە یانەی [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]] دووچاری شکست بوونەوە بەڵام لە وەرزی نوێدا ڕیاڵ گەڕایەوە سەر ئاستی ڕاستەقینەی خۆی بەھۆی ئەو ئاستە بەرزەی پێشکەشی کردووە تا ئێستا. == بەڕێوبەرایەتی یانەکە لە ئێستادا == ==دەستە== [[File:Los Caminos del fútbol. Xabi Alonso (39666777934) (cropped).jpg|thumb|326x326px|[[چابی ئەلۆنسۆ]] لە ئێستادا ڕاھێنەری یانەکەیە]] ===ستافی تەکنیکی=== {{see also|لیستی ڕاھێنەرانی ڕیاڵ مەدرید}} {| class="wikitable sortable" |- ! پلە ! ستاف |- | ڕاھێنەر || {{flagicon|ESP}} [[چابی ئەلۆنسۆ]] |- | یاریدەدەری ڕاھێنەر || {{flagicon|ARG}} سێباس پارێلا |- | یاریدەردەری تەکنیکی و ڕاھێنەری جەستەیی || {{flagicon|ESP}} ئیسماعیل کامێنفۆرت |- | ڕاھێنەری جەستەیی || {{flagicon|ITA}} ئەنتۆنیۆ پینتۆس |- | یاریدەدەری ڕاھێنەری تەکنیکی || {{flagicon|ESP}} ئەلبێرتۆ ئینسێناس |- | شیکارکەری تەکنیکی || {{flagicon|ESP}} بێنیات لابیەن |- | ڕاھێنەری گۆڵپارێز || {{flagicon|ESP}} لویس لۆپیس |- | پسپۆڕی تەندروستی || {{flagicon|ESP}} خۆسێ کارلۆس پارالێس |} {{refbegin}} * دوایین نوێکردنەوە: ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ * سەرچاوە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Squad|ناونیشان=https://www.realmadrid.com/en-US/football/first-team/players|وێبگە=Real Madrid CF|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> {{refend}} [[File:25th Laureus World Sports Awards - Red Carpet - Florentino Pérez - 240422 194826 (cropped).jpg|thumb|289x289px|بازرگانی ئیسپانی [[فلۆرەنتینۆ پێریز|فلۆرەنتینۆ پێرێز]] سەرۆکی ئێستای یانەکەیە]] ===بەڕێوەبردن=== {{see also|لیستی سەرۆکەکانی ڕیاڵ مەدرید}} {| class="wikitable sortable" |- ! دەسەڵات ! ستاف |- | سەرۆک || [[فلۆرەنتینۆ پێریز|فلۆرەنتینۆ پێرێز]] |- | rowspan="3" |جێگرانی سەرۆک || فێرناندۆ فێرناندیز تاپیاس |- | ئێدواردۆ فێرناندیز دێ بلاس |- | [[پێدرۆ لۆپێز خێمێنیز]] |- |سەرۆکی فەخری |[[:en:Pirri|خۆسێ مارتینێز پێری]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Official Announcement |ناونیشان=https://www.realmadrid.com/en/news/2023/07/17/official-announcement |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Real Madrid CF |زمان=en}}</ref> |- | سکرتێری کارگێڕی || ئێنریکی سانچێز گۆنزالێز |- |ئەندامان || ئانخێل لویس ھێراس ئەگوادۆ<br />سانتیاگۆ ئاگوادی گارسیا<br />جێرۆنیمۆ فارێ مونچاراز<br />ئێنریکی پێرێز ڕۆدریگێز<br />مانوێل سێرازۆ ڤێلازاکوێز<br />خۆسێ سانچێز بێرنال<br />گومەرسیندۆ سانتاماریا گیل<br />ڕائول ڕۆندا ئۆرتیز<br />خۆسێ مانوێل ئۆتێرۆ لاسترێ<br />نیکۆلاس مارتن-سانز گارسیا<br />کاتالینا مینیارۆ بورگالۆراس<br />مانوێل تۆرێس گۆمێز |} {{refbegin}} * دوایین نوێکردنەوە: ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ * سەرچاوە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.realmadrid.com/en-US/the-club/board-members|سەردێڕ=Board members|وێبگە=Real Madrid CF|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> {{refend}} == زەوی (یاریگا) == [[پەڕگە:Estadio Santiago Bernabéu (01).jpg|وێنۆک|یاریگای یانەی شاھانە، سانتیاگۆ بەرنابیۆ]] '''سانتیاگۆ بەرنابیۆ''' یاریگایەکی تۆپی پێیە دەکەوێتە شاری [[مەدرید]] لە وڵاتی [[ئیسپانیا]]، یاریگاکە لە ڕێکەوتی ١٤ەی دێسمبەری ساڵی ١٩٤٧ موڵکی یانەی ڕیاڵ مەدرید یاریگایەکە جێگای ٨٥٬٤٥٤ کەس دەبێتەوە، ناوی یاریگاکە لەپێشوودا نویڤۆ ستادیۆم چامارتین بووە بەڵام دواتر ناوەکەی گۆڕدرا بۆ '''سانتیاگۆ بەرنابیۆ''' بەھۆکاری ئەوەی کە سانتیاگۆ باشترین دەسکەوتی بۆ یانەی شاھانە بەدەست ھێناوە، یاریگاکە ماوەی سێ ساڵی پێچوو تا بنیاد نرا کە لە ساڵی ١٩٤٤ ەوە دەستی پێکرد تا لە ساڵی ١٩٤٧ تەواو کرا و مەڕاسیمێک بۆ کرانەوەی یاریگاکە ئەنجام درا، یاریگاکە لەساڵانی ١٩٥٣ و ١٩٩٢ و ١٩٩٤ و ٢٠١١ و ٢٠٢٣ نۆژەنکراوەتەوە، درێژی یاریگاکە ١٠٧ مەترە و پانییەکەشی ٧٢ مەترە. == لۆگۆکانی یانەی ڕیاڵ مەدرید == <gallery style="text-align:center"> File:Real_emblem.png|١٩٠٢ File:Escudo Real Madrid 1908.png|١٩٠٨ |١٩٢٠ File:Escudo Real madrid 1931.png|١٩٣١ Logo Real Madrid.png|٢٠٠١ </gallery> لۆگۆی یەکەمی یانەی ''ڕیال مەدرید'' کورتکراوەی ھەرسێ وشەی ("MCF" Madrid Club de Fútbol) کە بە ڕەنگی شینی تۆخ نەخشێنرا بوو، تا دواتر لە ساڵانی (١٩٠٢، ١٩٠٨، ١٩٢٠، ١٩٣١، ١٩٤١، ٢٠٠١) گۆڕانکاری تێدا کراوە. == ڕاگەیاندنی یانە == ڕیال مەدرید لە چاو سەرجەم یانەکانی جیھان زۆرترین گرنگی بۆ ڕاگەیاندنە کە دوو ڕۆژنامەی نزیکی ھەیە ئەوانیش ڕۆژنامەی ئەی ئێس ناسراو بە [[ئاس]] و ڕۆژنامەی [[مارکا]] یە ھەروەھا ڕیال مەدرید خاوەن جەماوەرێکی گەورەیە لە پێگە کۆمەڵایەتییەکانی وەک [[فەیسبووک]] و [[تویتەر]] و [[مای سپەیس]] و کەناڵێکی ئاسمانی کە ڕۆژانە چەندەھا ھەواڵ و چالاکییەکانی یانەکە لە سەرجەم خولەکان دەخاتە ڕوو. === کەناڵی تەلەڤیزیۆنی === ڕیاڵ مەدرید خاوەنی کەناڵێکە بەھەمان ناوی یانەکە و لەلایەن سەرۆکی یانەکەوە پشتگیری ئەم کەناڵە دەکرێت و ڕۆژانە بە ھەردوو زمانی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] و [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]] پڕۆگرامەکانیان پەخش دەکەن. == ھێمای و جلوبەرگی یانەکە == === سپۆنسەرەکان و ئامادەکەرانی تیشێرتی (بلوز)یانەکە === {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !ماوە !دابینکەری تیشێرت !سپۆنسەرەکان |- |١٩٨٠–١٩٨٢ |rowspan=3|[[ئەدیداس|Adidas]] |rowspan=1|<small>''Fly Emirates''</small> |- |١٩٨٢–١٩٨٥ |rowspan=1|Zanussi |- |١٩٨٥–١٩٨٦ |rowspan=2|Parmalat |- |١٩٨٦–١٩٨٩ |rowspan=4|Hummel |- |١٩٨٩–١٩٩٠ |rowspan=1|Reny Picot |- |١٩٩٠–١٩٩٢ |rowspan=1|Otaysa |- |١٩٩٢–١٩٩٤ |rowspan=3|Teka |- |١٩٩٤–١٩٩٨ |rowspan=1|Kelme |- |١٩٩٨–٢٠٠١ |rowspan=7|[[ئەدیداس|Adidas]] |- |٢٠٠١–٢٠٠٢ |rowspan=1|[http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Home Realmadrid.com] |- |٢٠٠٢–٢٠٠٥ |rowspan=1|Siemens Mobile |- |٢٠٠٥–٢٠٠٦ |rowspan=1|Siemens |- |٢٠٠٦–٢٠٠٧ |rowspan=1|BenQ Siemens |- |٢٠٠٧–<small>''٢٠١٣''</small> |rowspan=1|[[:en:bwin]] |- |٢٠١٣–<small>''ئێستا''</small> |rowspan=1|Fly Emirates |- |} == ئەو یاریزانانەی زۆرترین یارییان بۆ یانەکە ئەنجامداوە == تێبینی: ئەم خشتەیە تەنیا یارییە فەرمییەکان دەگرێتەوە، لەبەر ئەوەی ھەندێ لە یاریزانەکان ھێشتا لە یاریکردن بەردەوامن بۆیە ئەگەری گۆڕانکاری تێدا ھەیە {| class="wikitable" style="width: 80%" |- !width=4%|پلە !width=16%|یاریزان !width=12%|ماوەی یاری !width=12%|[[لا لیگا]] !width=12%|[[جامی شای ئیسپانیا]] !width=12%|جامەکانی ئەورووپا<ref name="All the players in European Cups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rsssf.com/players/realmadrid-in-ec.html |سەردێڕ=Real Madrid CF - All the players in European Cups |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Rsssf.com}}</ref> !width=12%|پاڵەوانییەتی تر !width=12%|کۆی گشتی |- |١||'''[[ڕائول گۆنزالێس]]'''||١٩٩٤–٢٠١٠||٥٥٠||٣٧||١٣٢||٢٢||'''٧٤١''' |- |٢||'''[[ئیکەر کاسیاس]]'''||١٩٩٩–٢٠١٥||٥١٠||٤٠||١٥٢||٢٣||'''٧٢٥''' |- |٣||[[مانوێل شانشێز]]||١٩٨٣–٢٠٠١||٥٢٣||٦٧||٩٩||٢١||'''٧١٠''' |- |٤ |[[سێرجیۆ ڕامۆس]] |٢٠٠٥–٢٠٢١ |٤٦٩ |٤٨ |١٢٩ |٢٥ |'''٦٧١''' |- |٥||[[کارلۆس سانیلا|سانتیلانا]]||١٩٧١–١٩٨٨||٤٦١||٨٤||٨٧||١٣||'''٦٤٥''' |- |٦ |[[کەریم بێنزیما]] |٢٠٠٩-بەردەوامە |٤٣٦ |٤٩ |١٣١ |٢٧ |'''٦٤٣''' |- | rowspan="2" |٧||[[فرناندۆ ھێڕۆ]]||١٩٨٩–٢٠٠٣||٤٣٩||٤٣||١٠١||١٨||'''٦٠١''' |- |[[فڕانشیسکۆ خینتۆ]]||١٩٥٣–١٩٧١||٤٢٨||٧٤||٩٥||٤||'''٦٠١''' |- |٧||[[خۆسیۆ ئەنتۆنیۆ کاماتچۆ]]||١٩٧٣–١٩٨٩||٤١٤||٦١||٩٠||١٢||'''٥٧٧''' |- |٨||[[بێری]]||١٩٦٤–١٩٧٩||٤١٧||٦٥||٧٥||٢||'''٥٥٩''' |- |٩||[[مێشێل]]||١٩٨١–١٩٩٦||٤٠٤||٥٣||٨٨||١٤||'''٥٥٩''' |- |١٠||'''[[گووتی ھێرناندز]]'''||١٩٩٦–٢٠١٠||٣٨٧||٤٠||١٠١||١٤||'''٥٤٢''' |- |١١||[[ڕۆبێرتۆ کارلۆس]]||١٩٩٦–٢٠٠٧||٣٧٠||٣٣||١٠٩||١٥||'''٥٢٧''' |- |١٢||[[چیندۆ]]||١٩٧٧–١٩٩٨||٣٦٣||٥٣||٧٠||١١||'''٤٩٧''' |- |١٣||[[ئەماورۆ]]|| ١٩٦٢–١٩٧٦||٣٤٤||٥٨||٦٧||٢||'''٤٧١''' |- |١٤||[[بووتراگینۆ]]||١٩٨٣–١٩٩٥||٣٤١||٣٩||٧٥||٨||'''٤٦٣''' |- |١٥||[[باکو بیو]]||١٩٨٦–١٩٩٧||٣٤٣||٤٤||٦٠||٧||'''٤٥٤''' |- |١٦||[[زۆکۆ]]||١٩٦٢–١٩٧٤||٣١٨||٥٠||٦٤||٢||'''٤٣٤''' |- |١٧||[[پینتۆ]]||١٩٦٩–١٩٨٢||٣١٧||٤٥||٥٨||٠||'''٤٢٠''' |- |١٨||[[ڕافایل ماڕتن ڤازکوز]]||١٩٨٣–١٩٩٠||٣٠١||٤٤||٥٤||٢||'''٤٠١''' |- |١٩||[[خوان گۆمێز گۆنزالس]]||١٩٧٧–١٩٨٧||٢٨٤||٥٠||٥٥||١٢||'''٤٠١''' |- |٢٠||[[ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ]]||١٩٥٣–١٩٦٤||٢٨٢||٥٠||٥٨||٢||'''٣٩٢''' |} === گۆڵکارانی ڕیاڵ مەدرید === ''لیستی گۆڵکارانی ڕیاڵ مەدرید لەسەرجەم پاڵەوانێتییەکاندا، ڕێژەی ناو کەوانەکە ژمارەی یارییەکانە،'' ''ھەتا بەرواری ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣.'' {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; width:80%;" |- !پلە!!یاریزان!!ماوەی یاری!![[لا لیگا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesm/madridtops.html |سەردێڕ=Real Madrid CF&nbsp;— Topscorers since 1929–2008 (Campeonato Nacional de Liga) |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Rsssf.com}}</ref>!![[جامی شای ئیسپانیا|جامی شا]]!!ئەورووپا{{ref label|Europe|A|}}!!ئەوانی تر{{ref label|Other|B|}}!!سەرجەم |- |١||{{flagicon|POR}} [[کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ]]||٢٠٠٩–٢٠١٨ ||{{sort|٣١١|٣١١ (٢٩٢)}}||{{sort|٢٢|٢٢ (٣٠)}}||{{sort||١٠٥ (١٠١)}}||{{sort|١٢|١٢ (١٥)}}||{{sort|٥٧١|'''٤٥٠''' (٤٣٨)}} |- |٢||{{flagicon|FRA}} [[کەریم بێنزیما]]||{{nowrap|٢٠٠٩–٢٠٢٣}}||{{sort|٢٣٩|٢٣٩ (٤٣٩)}}||{{sort|٠٢٥|٢٥ (٤٩)}}||{{sort|٠٧٨|٧٨ (١٣٣)}}||{{sort|٠١٣|١٣ (٢٧)}}||{{sort|٣٥٤|'''٣٥٤''' (٦٤٨)}} |- |٣||{{flagicon|ESP}} [[ڕائول گۆنزالێس]]||١٩٩٤-٢٠١٠||{{sort|٢٢٨|٢٢٨ (٥٥٠)}}||{{sort|٠١٨|١٨ (٣٧)}}||{{sort|٠٦٦|٦٦ (١٣٢)}}||{{sort|٠١١|١١ (٢٢)}}||{{sort|٣٢٣|'''٣٢٣''' (٧٤١)}} |- |٤||{{flagicon|ARG}}{{flagicon|COL}}{{flagicon|ESP|1945}} [[ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ]]||1953–1964||{{sort|216|216 (282)}}||{{sort|040|40 (50)}}||{{sort|049|49 (58)}}||{{sort|003|3 (6)}}||{{sort|٣٠٨|'''٣٠٨''' (٣٩٦)}} |- |٥||{{flagicon|ESP|١٩٤٥}} [[سانتیلانا]]||1971–1988||{{sort|186|186 (461)}}||{{sort|049|49 (84)}}||{{sort|047|47 (87)}}||{{sort|007|8 (13)}}||{{sort|٢٩٠|'''٢٩٠''' (٦٤٥)}} |- ||٦||{{flagicon|HUN}}{{flagicon|ESP|١٩٤٥}} [[فرێنک پوسکاس]]||1958–1966||{{sort|156|156 (180)}}||{{sort|049|49 (41)}}||{{sort|035|35 (39)}}||{{sort|002|2 (2)}}||{{sort|٢٤٠|'''٢٤٢''' (٢٦٢)}} |- |٧||{{flagicon|MEX}} [[ھوگۆ سانچێز]]||1985–1992||{{sort|164|164 (207)}}||{{sort|019|19 (32)}}||{{sort|023|23 (39)}}||{{sort|002|2 (4)}}||{{sort|٢٠٨|'''٢٠٨''' (٢٨٢)}} |- |٨||{{flagicon|ESP|١٩٤٥}} [[فرانسیسکۆ خینتۆ]]||1952–1970||{{sort|126|126 (428)}}||{{sort|022|22 (74)}}||{{sort|030|30 (95)}}||{{sort|004|4 (4)}}||{{sort|١٨٢|'''١٨٢''' (٦٠١)}} |- ||٩||{{flagicon|ESP|١٩٤٥}} [[پیریی]]||1964–1979||{{sort|123|123 (417)}}||{{sort|025|25 (67)}}||{{sort|023|23 (75)}}||{{sort|001|1 (2)}}||{{sort|١٧٢|'''١٧٢''' (٥٦١)}} |- |١٠||{{flagicon|ESP}} [[ئیمیلیۆ بوتراگینۆ|ئیمیلۆ بوتراگینۆ]]||١٩٨٣–١٩٩٥||{{sort|١٢٣|١٢٣ (٣٤١)}}||{{sort|٠١٦|١٦ (٣٩)}}||{{sort|٠٢٧|٢٧ (٧٥)}}||{{sort|٠٠٥|٥ (٨)}}||{{sort|١٧١|'''١٧١''' (٤٦٣)}} |} ==یاریزانان== {{main|لیستی یاریزانانی ڕیاڵ مەدرید}} === پێکھاتەی ئێستا === <onlyinclude>{{updated|٢ی ئەیلولی ٢٠٢٥}}<ref name="Squad">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Real Madrid squad |ناونیشان=https://www.realmadrid.com/en-US/football/first-team/players|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Real Madrid CF}}</ref> <!----------------------------- READ THIS NOTICE FIRST BEFORE EDITING ---------------------------------- – Do NOT add new players before the club officially announces their signing through their website, including medical and signing the contract. A transfer fee agreed doesn't mean the player will sign. – Do NOT remove players before their exit is officially announced by the club. Remember, the players' contracts run until 30 June each summer officially, unless someone exits in the January transfer window. – Do NOT add or change squad numbers until it is official on the Real Madrid CF website. – Only add numberless players that are likely to become part of the first team. – Do NOT add pre-season kit numbers as they are unofficial. Wait until their complete registration to La Liga and their kit numbers appearance on the club's official website. – This is Wikipedia, not a football newspaper. Anything unconfirmed and unsourced will be removed on sight ------------------------------------------------------------------------------------------------------> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|pos=GK|nat=BEL|name=[[تیبۆ کۆرتوا]]}} {{Fs player|no=2|pos=DF|nat=ESP|name=[[دانی کارڤاخال]]|other=[[کاپتن (تۆپی پێ)]]}} {{Fs player|no=3|pos=DF|nat=BRA|name=[[ئێدێر میلیتاو]]}} {{Fs player|no=4|pos=DF|nat=AUT|name=[[دەیڤد ئالابا]]}} {{Fs player|no=5|pos=MF|nat=ENG|name=[[جوود بێلینگھام]]}} {{Fs player|no=6|pos=MF|nat=FRA|name=[[ئێدواردۆ کاماڤینگا]]}} {{Fs player|no=7|pos=FW|nat=BRA|name=[[ڤینیسیۆس جۆنیۆر]]}} {{Fs player|no=8|pos=MF|nat=URU|name=[[فێدێریکۆ ڤالڤێردێ]]|other=[[کاپتن (تۆپی پێ)#جێگری کاپتن|جێگری کاپتن]]}} {{Fs player|no=9|pos=FW|nat=BRA|name=[[ئێندریک (یاریزان ، لەدایکبوی ٢٠٠٦)|ئێندریک]]}} {{Fs player|no=10|pos=FW|nat=FRA|name=[[کیلیان مباپێ]]}} {{Fs player|no=11|pos=FW|nat=BRA|name=[[ڕۆدریگۆ]]}} {{Fs player|no=12|pos=DF|nat=ENG|name=[[ترێنت ئەلێکساندەر-ئارنۆڵد]]}} {{Fs player|no=13|pos=GK|nat=UKR|name=[[ئاندریی لونن]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=14|pos=MF|nat=FRA|name=[[ئاورێلیان چوامینی]]}} {{Fs player|no=15|pos=MF|nat=TUR|name=[[ئاردا گولەر]]}} {{Fs player|no=16|pos=FW|nat=ESP|name=[[گۆنزالۆ گارسیا]]}} {{Fs player|no=17|pos=DF|nat=ESP|name=[[ڕائول ئەسێنسیۆ]]}} {{Fs player|no=18|pos=DF|nat=ESP|name=[[ئەلڤارۆ کارێراس]]}} {{Fs player|no=19|pos=MF|nat=ESP|name=[[دانی سیبایۆس]]}} {{Fs player|no=20|pos=DF|nat=ESP|name=[[فران گارسیا]]}} {{Fs player|no=21|pos=FW|nat=MAR|name=[[ئیبراھیم دیاز]]}} {{Fs player|no=22|pos=DF|nat=GER|name=[[ئەنتۆنیۆ ڕودیگەر]]}} {{Fs player|no=23|pos=DF|nat=FRA|name=[[فێرلاند مێندی]]}} {{Fs player|no=24|pos=DF|nat=ESP|name=[[دیین ھاوسن]]}} {{Fs player|no=30|pos=FW|nat=ARG|name=[[فرانکۆ ماستانتونۆ]]}} {{Fs end}}</onlyinclude> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} * [[:en:Real Madrid C.F|ویکیپیدیای ئینگلیزی]] {{خولی ئیسپانی}} {{خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا ٢٠١٣–١٤}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ئیسپانیا}} {{پۆلی کۆمنز|Real Madrid C.F.}} [[پۆل:یانەکانی لا لیگا]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٢ لە ئیسپانیا]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٠٢]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی مەدرید]] [[پۆل:ڕێکخراوەکان بە پشتگیری پاشاییەتی بنکەیان دەکەوێتە ئیسپانیا]] [[پۆل:یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید]] b4s63m8v4ugxwy213dewvvxl33zgv2i 1614061 1614060 2026-08-01T13:11:35Z MTFG283 77727 /* */ 1614061 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی یانەیەکی تۆپی پێ | ناوی یانە = ڕیاڵ مەدرید | وێنە = [[پەڕگە:Logo Real Madrid.png|150px]] | ناونیشانی وێنە = | ناوی تەواو = یانەی تۆپی پێی شاھانەی مەدرید | نازناو = Los Blancos (سپییەکان) Los Merengues (مێرەنگییەکان) Los Galácticos (ئەستێرەکان) | ناوی کورتکراوە = ڕیاڵ | دامەزراندن = ٦ی ئازاری ١٩٠٢ | ھەڵوەشاندن = | زەوی = [[یاریگای سانتیاگۆ بەرنابیۆ|سانتیاگۆ بەرنابیۆ]]، [[مەدرید]]، [[ئیسپانیا]] | پانتایی =٨٣,١٨٦<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=LaLiga bate record histórico de asistencia a los estadios con más de 15 millones de espectadores |ناونیشان=https://www.laliga.com/noticias/laliga-bate-record-historico-de-asistencia-a-los-estadios-con-mas-de-15-millones-de-espectadores |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=LALIGA |زمان=es}}</ref> | ناوی پیشەیی خاوەن یانە = | خاوەن یانە = | ناوی پیشەیی سەرۆک یانە = سەرۆکی یانە | سەرۆک =[[فلۆرەنتینۆ پێریز]] {{flagicon|Spain}} | بەرپرسی جێبەجێکەر =خۆزێ ئەنخێل سانچێز | ناوی پیشەیی بەڕێوەبەر = ڕاھێنەر | خول = [[لا لیگا]] | وەرز = | ڕیزبەند = یەکەم | یەکەم یاری = | گەورەترین بردنەوە = [[ڕیاڵ مەدرید و بارسێلۆنا (١١-١)|ڕیال مەدرید ١١–١ بارسێلۆنا]] | گۆلکار = [[کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ]] {{flagicon|Portugal}}{{ھن}}(٤٥٠ گۆڵ) | گۆڵکەر = [[کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ]] {{flagicon|Portugal}}{{ھن}}(٤٥٠ گۆڵ) | کۆمەڵەی ھاندەران = | میدالیاکان = | American = | ڕاھێنەر = [[چابی ئەلۆنسۆ]] {{flagicon|Spain}} |ماڵپەڕی فەرمی = http://www.realmadrid.com |وەرزی ئەمساڵ = | pattern_la1 = _realmadrid2627h | pattern_b1 = _realmadrid2627h | pattern_ra1 = _realmadrid2627h | pattern_sh1 = _realmadrid2627h | pattern_so1 = _realmadrid2627hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _realmadrid2627a | pattern_b2 = _realmadrid2627a | pattern_ra2 =_realmadrid2627a | pattern_sh2 = _realmadrid2627a | pattern_so2 = _blacktop | leftarm2 = 162E32 | body2 = 162E32 | rightarm2 = 162E32 | shorts2 = 162E32 | socks2 =162E32 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''یانەی تۆپی پێی ڕیاڵ مەدرید''' ({{بە ئیسپانی|Real Madrid Club de Fútbol}}) زیاتر بە '''ڕیاڵ مەدرید''' دەناسرێتەوە یان کورتدەکرێتەوە بە '''ڕیاڵ'''، یانەیەکی پیشەگەری تۆپی پێی [[ئیسپانیا|ئیسپانییە]]. یانەکە دەکەوێتەوە [[مەدرید]]ی پایتەختی ئیسپانیا. ڕیاڵ لە [[لا لیگا]]ی خولی پیشەگەری ئیسپانیا یاری دەکات. لە ساڵی ١٩٠٢ دامەزراوە، یانەکە لە [[لا لیگا|خولی ئیسپانی]] یاریدەکات و ھەڵبژێردرا بە باشترین یانەی تۆپی پێ لە [[جیھان]]، یانەی ڕیال مەدرید ٣٦ جار خولی ئیسپانی بەدەستھێناوە (ژمارەی پێوانەیی) و ٢٠ جاریش [[جامی شای ئیسپانیا]]ی بەدەستھێناوە و ژمارە پێوانەیییەکی تریشی تۆمار کردووە بە بەدەستھێنانی ١٥ [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] و لە ٢١ی ئایاری ١٩٠٤ ڕیاڵ مەدرید یەکێک بوو لە دامەزرێنەرەکانی یەکێتی تۆپی پێی جیھانی ([[فیفا]]) ھەروەھا ڕیاڵ مەدرید یەکێکە لە ئەندامانی گرووپی (G-14) بۆ یانە سەرەکییەکان لە [[ئەورووپا]] کە ئێستا سڕاوەتەوە و گۆڕدراوە بە بزووتنەوەی یانە ئەورووپییەکان. یانەکە ھەموو یارییە فەرمییەکانی لە [[یاریگای سانتیاگۆ بەرنابیۆ|یاریگای سانتیاگۆ بێرنابیۆ]] لە مەدریدی پایتەخت ئەنجام دەدات و ئەم یانەیە لە زۆر لە یانەکانی دیکەی جیھان جیاوازە چونکە ئەندامانی یانەکە (socios) خاوەنی ئەم یانەیەن و خۆیان یانەکەیان بەڕێوەدەبەن بەھەڵبژاردنی سەرۆکێک کە کارەکانی یانەکە بەڕێوەدەبات لە کاتی دامەزراندنی یانەکەوە لە ساڵی ١٩٠٢ ەوە لە ٢٣ی [[کانوونی یەکەم]]ی ٢٠٠٠ فیفا ڕیاڵ مەدریدی ھەڵبژارد بە «باشترین یانە لە [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەم]]». ڕیاڵ مەدرید بە گەورەترین یانە دەژمێردرێت لە جیھاندا کە خاوەنی زۆرترین ھاندەربێت بەپێی لێکۆڵینەوەیەک کە [[زانکۆی ھارڤارد]] ئەنجامی داوە لە ساڵی ٢٠٠٧ دا؛ و ئێستاش بە دەوڵەمەندترین یانە دادەنرێت لە جیھاندا بەپێی بوودجەی ساڵانە. == نازناوەکانی ڕیال مەدرید == {{for|2=لیستی سەرجەم نازناو و دەستکەوتەکانی یانەی ڕیاڵ مەدرید}} {| class="wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%; text-align:center;" |+ !style="width: 1%;"|جۆر !style="width: 5%;"|پاڵەوانێتی !style="width: 1%;"|نازناو !style="width: 21%;"|ساڵ |- |rowspan="5" |'''ناوخۆیی''' ! scope=col|[[لا لیگا]]<ref name="FH">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Football honours |ناونیشان=http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/honours/football |وێبگە=Realmadrid.com |ڕێکەوتی سەردان= ١١ی ئایاری ٢٠١٧|شوێن=Madrid, Spain |بڵاوکەرەوە=Real Madrid Club de Fútbol}}</ref> |style="background-color:gold"|'''٣٦''' |align="right"|١٩٣١-٣٢، ١٩٣٢-٣٣، ١٩٥٣-٥٤، ١٩٥٤-٥٥، ١٩٥٦-٥٧، ١٩٥٧-٥٨، ١٩٦٠-٦١، ١٩٦١-٦٢، ١٩٦٢-٦٣، ١٩٦٣-٦٤، ١٩٦٤-٦٥، ١٩٦٦-٦٧، ١٩٦٧-٦٨، ١٩٦٨-٦٩، ١٩٧١-٧٢، ١٩٧٤-٧٥، ١٩٧٥-٧٦، ١٩٧٧-٧٨، ١٩٧٨-٧٩، ١٩٧٩-٨٠، ١٩٨٥-٨٦، ١٩٨٦-٨٧، ١٩٨٧-٨٨، ١٩٨٨-٨٩، ١٩٨٩-٩٠، ١٩٩٤-٩٥، ١٩٩٦-٩٧، ٢٠٠٠-٠١، ٢٠٠٢-٠٣، ٢٠٠٦-٠٧، ٢٠٠٧-٠٨، ٢٠١١-١٢، ٢٠١٦-١٧، ٢٠١٩-٢٠، ٢٠٢١-٢٢ |- ! scope=col|[[جامی شای ئیسپانیا|جامی شا]]<ref name=FH/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.marca.com/deporte/futbol/copa-rey/palmares.html |سەردێڕ=Copa del Rey – Palmarés |وێبگە=MARCA.com |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠١٧|زمان=es}}</ref> |align="center"|'''٢٠''' |align="right"|١٩٠٥، ١٩٠٦، ١٩٠٧، ١٩٠٨، ١٩١٧، ١٩٣٤، ١٩٣٦، ١٩٤٦، ١٩٤٧، ١٩٦١-٦٢، ١٩٦٩-٧٠، ١٩٧٣-٧٤، ١٩٧٤-٧٥، ١٩٧٩-٨٠، ١٩٨١-٨٢، ١٩٨٨-٨٩، ١٩٩٩، ١٩٩٢-٩٣، ٢٠١٠-١١، ٢٠١٣-١٤، ٢٠٢٢-٢٣ |- ! scope=col|[[جامی لا لیگا]]<ref name=FH/> |align="center"|'''١''' |align="right"|١٩٨٥ |- ! scope=col|[[جامی سووپەری ئیسپانیا]]<ref name=FH/><ref name="Supercopa">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tabless/spansupcuphist.html |نووسەر١=Carnicero, José |نووسەر٢=Torre, Raúl |نووسەر٣=Ferrer, Carles Lozano |سەردێڕ=Spain&nbsp;– List of Super Cup Finals |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٦|وێبگە=[[RSSSF]] |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠١٧}}</ref> |align="center"|'''١٣''' |align="right"|١٩٨٨، ١٩٨٩، ١٩٩٠، ١٩٩٣، ١٩٩٧، ٢٠٠١، ٢٠٠٣، ٢٠٠٨، ٢٠١٢، ٢٠١٧، ٢٠١٩-٢٠، ٢٠٢١-٢٢، ٢٠٢٣-٢٤ |- ! scope=col|[[جامی ئێڤا دوارتێ]] |align="center"|'''١''' |align="right"|١٩٤٧ |- |rowspan="4" |'''ئەورووپی''' ! scope=col|[[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]<ref name=FH/> |style="background-color:gold"|'''١٥''' |align="right"|١٩٥٥-٥٦، ١٩٥٦-٥٧، ١٩٥٧-٥٨، ١٩٥٨-٥٩، ١٩٥٩-٦٠، ١٩٦٥-٦٦، ١٩٩٧-٩٨، ١٩٩٩-٢٠٠٠، ٢٠٠١-٠٢، ٢٠١٣-١٤، ٢٠١٥-١٦، ٢٠١٦-١٧، ٢٠١٧- ١٨، ٢١–٢٢، ٢٣–٢٤ |- ! scope=col|[[خولی ئەورووپا]]<ref name=FH/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/index.html |سەردێڕ=From Fairs Cup via UEFA Cup to UEFA Europa League |وتەگێڕانەوە=The UEFA Europa League evolved from the UEFA Cup, which itself was conceived by Switzerland's Ernst Thommen, along with Italy's Ottorino Barrasi and England's Sir Stanley Rous. |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations (UEFA) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170517221702/http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |align="center"|'''٢''' |align="right"|١٩٨٤–٨٥، ١٩٨٥–٨٦ |- ! scope=col|[[خولی سووپەری ئەورووپی|خولی سوپەری ئەورووپی]]<ref name=FH/> |style="background-color:gold"|'''٦''' |align="right"|٢٠٠٢، ٢٠١٤، ٢٠١٦، ٢٠١٧، ٢٠٢٢ ،٢٠٢٤ |- ! scope=col|[[جامی لاتین]]<ref name=FH/><ref name="Latin Cup 1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesl/latin.html|سەردێڕ=Latin Cup|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=[[RSSSF]]}}</ref> |style="background-color:gold"|'''٢'''{{smallsup|s}} |align="right"|١٩٥٥، ١٩٥٧ |- |rowspan="3" |'''جیھانی''' ! scope=col|[[جامی جیھانیی یانەکانی فیفا|جامی جیھانی یانەکان]]<ref name=FH/> |style="background-color:gold"|'''٥''' |align="right"|٢٠١٤، ٢٠١٦، ٢٠١٧، ٢٠١٨، ٢٠٢٢ |- ! scope=col|[[جامی ئینتەرکۆنتیننتال|جامی کیشوەرەکان]]<ref name=FH/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablest/toyota.html |سەردێڕ=Intercontinental Club Cup |بڵاوکەرەوە=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation |ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٠|نووسەر١=Magnani, Loris |نووسەر٢=Stokkermans, Karel}}</ref> |style="background-color:gold"|'''٣'''{{smallsup|s}} |align="right"|١٩٦٠، ١٩٩٨، ٢٠٠٢ |- ! scope=col|[[جامی ئیبرۆ ئەمریکان]]<ref name="Ibero-American 1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://conmebol.com/es/19082015-1742/las-competiciones-oficiales-de-la-conmebol|سەردێڕ=The Official Competitions of CONMEBOL|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=conmebol.com|زمان=es|بڵاوکەرەوە=CONMEBOL}}</ref><ref name="Ibero-American 2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesi/ibero.html|سەردێڕ=Ibero-American Cup|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=[[RSSSF]]}}</ref> |style="background-color:gold"|'''١''' |align="right"|١٩٩٤ |- |rowspan="2" |'''ھەرێمی''' ! scope=col|[[Campeonato Regional Centro|پاڵەوانێتی ھەرێمەکانی ناوەڕاست]]<ref name="FH"/> |style="background-color:gold"|'''٢٣''' |align="right"|١٩٠٣، ١٩٠٤-٠٥، ١٩٠٥-٠٦، ١٩٠٦-٠٧، ١٩٠٧-٠٨، ١٩١٢-١٣، ١٩١٥-١٦، ١٩١٦-١٧، ١٩١٧-١٨، ١٩١٩-٢٠، ١٩٢١-٢٢، ١٩٢٢-٢٣، ١٩٢٣-٢٤، ١٩٢٥-٢٦، ١٩٢٦-٢٧، ١٩٢٨-٢٩، ١٩٢٩-٣٠، ١٩٣٠-٣١، ١٩٣١-٣٢، ١٩٣٢-٣٣، ١٩٣٣-٣٤، ١٩٣٤-٣٥، ١٩٣٥-٣٦ |- ! scope=col|[[Copa Federación Centro|جامی فیدراسیۆن]] |style="background-color:gold"|'''٤'''{{smallsup|s}} |align="right"|١٩٢٣، ١٩٢٨، ١٩٤٣، ١٩٤٥ |} * {{legend|gold|ڕیکۆرد}} * {{smallsup|s}} ڕیکۆردی ھاوبەش [[پەڕگە:Las copas(Real Madrid).jpg|200px|وێنۆک|ئەو جامانەی کە ڕیاڵ مەدرید بەدەستی ھێناون]] == کلاسیکۆ == کلاسیکۆ ([[زمانی ئیسپانی|بە ئیسپانی]]: El Clásico) ([[کەتەلۆنیا|بە کەتەلۆنی]]: El Clàssic)یاری نێوان یانەی ڕیال مەدرید و [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]]یە کە ساڵانە ئەنجام دەدرێ گرنگی ئەم یارییە ئەوەندەیە کە جگە لە ئامادەبووانی یاریگا نزیکەی ١ ملیار کەس لەسەر گۆی زەوی لە ڕێگەی شاشەی تەلەڤیزیۆنەوە بینەری یاری کلاسیکۆی نێوان ڕیال و بارسێلۆنا دەبن. == دێربی مەدرید == دێربی مەدرید بریتییە لە یاریکردنی سێ یانەی شاری مەدرید لەنێوان ڕیاڵ مەدرید و [[یانەی تۆپی پێی خێتافێ|خێتافێ]] و [[ئەتلەتیکۆ مەدرید]] ئەم دێربییە گرنگییەکەی تەنیا لە شاری مەدریدە بەوەی کام یانە دەبێتە پاڵەوانی یانەکانی شاری مەدرید تا ئێستا لە درێبییە مەدرییەکان یانەی شاھانەی ڕیاڵ مەدرید زۆرترین سەرکەوتنی بەدەست ھێناوە. == لە ساڵانی (١٩٤٥–١٩٧٨) == کاتێک [[سانتیاگۆ بێرنابیۆ (یاریزان)|سانتیاگۆ بێرنابیۆ]] بوو بە سەرۆکی یانەی ڕیاڵ مەدرید لە ساڵی ١٩٤٣ دا کۆمەڵگایەکی گەورەی وەرزشی لە مەدرید دامەزراند، سانتیاگۆ کە بوو بە سەرۆکی یانە ھەوڵی دا ئەستێرەکان لە یانەکەدا کۆبکاتەوە ھەستا بە واژوو کردنی بۆند لەگەڵ یاریزانان [[ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ]]، [[پوشکاش]] و سانچێز لە یەکەم وەرزی دا ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ بوو بە گۆڵکاری خولی ئیسپانی بە ٢٧ گۆڵ، دواتر بەھۆی بیرۆکەی ڕۆژنامەنووسی فەڕەنسی لیکیپ گابرێڵ خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا وڕووژێنراو بیرۆکەکە جێبەجێکرا پاڵەوانییەتییەکە دەستی پێکرد کە بە بەشداری یانەکانی (ئیسپانیا و ئیتاڵیا و فەڕەنسا و پرتوگال) دەستی پێکرد لە پێنج وەرزی ئەم پاڵەوانییەتە لەسەر یەک یانەی شاھانە (ڕیال مەدرید) بووە پاڵەوان لەنێوان ساڵانی ١٩٥٥ بۆ ١٩٦٠ و لە ساڵانی ١٩٦٢ و ١٩٦٤ پلەی دووەمی بەدەستھێنا دوای دۆڕانی لە یاری کۆتایی بەرامبەر [[بەنفیکا]] و [[ئینتەر میلان]]، و ھەروەھا ھەر لە سەردەمی سانتیاگۆ ڕیاڵ مەدرید بووە خاوەنی ٥ نازناو لە خولی ئیسپانیا و جگە لەمانەش بوو بە خاوەنی چەندەھا جامی بەناوبانگی تر. <gallery> Madrid_C.F._1905-06.jpg Ajman 1968-09-15 stamp - Amancio Amaro.jpg Alphonse XIII.jpg </gallery> == سەردەمی یەکەمی پێرێز لە ساڵی ٢٠٠٠ == دوای ھەڵبژاردن بۆ سەرۆکایەتی یانەی شاھانە ئەم جارەیان [[فلۆرەنتینۆ پێریز]] بوو بە سەرۆکی یانە و دەستی کرد بە کڕینی یاریزانە ناسراوەکانی جیھان و لە یەکەم ھەنگاویدا یاریزانی یانەی بەرشلۆنە [[فیگۆ|لویس فیگۆ]]ی کڕی و یانەکەی زیاتر ناساند بە ھێنانی [[دەیڤد بێکام]] و [[ڕۆبێرتۆ کارلۆس]] و [[زینەدین زیدان]] و [[ڕۆناڵدۆ]]ی بەڕازیلی دوای ئەو ھەموو کارانە یانەی ڕیاڵ مەدرید بەسەرکردایەتی پێرێز ھەموو نازناوەکانیان بردەوە کە گرنگترینیان خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا بوو دوای بردنەوە لە یانەی [[بایەر ٠٤ لیڤەرکوزن|بایەر لیڤەرکوزنی]] ئەڵمانی جگە لە جامی شای ئیسپانیا کە نەیانتوانی بەدەستی بھێنن. [[پەڕگە:Florentino perez.jpg|200px|وێنۆک|سەرۆکی ئێستای یانەی شاھانە فلۆرەنتینۆ پێرێز]] == ڕامۆن کاڵدیڕۆن == لە ساڵی ٢٠٠٦ ھەڵبژاردن کرایەوە ئەم جارەیان ڕامۆن کاڵدیرۆن ھەڵبژێردرا بە سەرۆک یانە و میاتۆڤیچ بووە بەڕێوەبەری وەرزشی یانەکە و لە ھەمان ساڵدا ڕاھێنەری ئیتاڵی [[فابیۆ کاپێلۆ]] کرایە ڕاھێنەری یانە لە وەرزی یەکەم بە وشکە ساڵی بەڕێکرا بەڵام لە وەرزی دووەم ساڵی ٢٠٠٧ خولی ئیسپانیان بەدەست ھێنا دواتر یانەی ڕیاڵ مەدرید تا ڕادەیەک ئاستی دابەزی و سەرۆکی یانە دەستی لەکارکێشایەوە دووبارە ھەڵبژاردن کرایەوە و دووبارە [[فلۆرەنتینۆ پێریز]] بوو بە سەرۆکی یانە. == ھاتنەوەی پیرێز == دوای ھەڵبژاردنی ساڵی ٢٠١٠ دووبارە فلۆرەنتینۆ پێریز کرایەوە سەرۆک یانە و دووبارە ھاتەوە سەر نەریتی کڕینی یاریزانان ھەڵسا بە کڕینی [[ڕیکاردۆ کاکا]]، و [[کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ]] بە ٩٤ ملیۆن یۆڕۆ، و کڕینی [[کەریم بێنزیما]] و ئەربێلوا و ئەلبیۆل بەڵام بەکڕینی ئەم یاریزانانە ڕیال ھیچی بۆ نەبڕایەوە بەڵام لە وەرزی دووەمدا ڕیال بە ھێزێکی گەورەوە گەڕایەوە بە کڕینی یاریزان [[مەسعوود ئۆزیل|مەسعوود ئۆزیڵ]] و یاریزان [[ئانخێل دی ماریا]] کە توانیان گرێکوێرەی چەند ساڵەی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا بە بردنەوەی لە لیۆن بکەنەوەو بگەن بە قۆناغی پێش کۆتایی کە دواتر بە یانەی [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]] دووچاری شکست بوونەوە بەڵام لە وەرزی نوێدا ڕیاڵ گەڕایەوە سەر ئاستی ڕاستەقینەی خۆی بەھۆی ئەو ئاستە بەرزەی پێشکەشی کردووە تا ئێستا. == بەڕێوبەرایەتی یانەکە لە ئێستادا == ==دەستە== [[File:Los Caminos del fútbol. Xabi Alonso (39666777934) (cropped).jpg|thumb|326x326px|[[چابی ئەلۆنسۆ]] لە ئێستادا ڕاھێنەری یانەکەیە]] ===ستافی تەکنیکی=== {{see also|لیستی ڕاھێنەرانی ڕیاڵ مەدرید}} {| class="wikitable sortable" |- ! پلە ! ستاف |- | ڕاھێنەر || {{flagicon|ESP}} [[چابی ئەلۆنسۆ]] |- | یاریدەدەری ڕاھێنەر || {{flagicon|ARG}} سێباس پارێلا |- | یاریدەردەری تەکنیکی و ڕاھێنەری جەستەیی || {{flagicon|ESP}} ئیسماعیل کامێنفۆرت |- | ڕاھێنەری جەستەیی || {{flagicon|ITA}} ئەنتۆنیۆ پینتۆس |- | یاریدەدەری ڕاھێنەری تەکنیکی || {{flagicon|ESP}} ئەلبێرتۆ ئینسێناس |- | شیکارکەری تەکنیکی || {{flagicon|ESP}} بێنیات لابیەن |- | ڕاھێنەری گۆڵپارێز || {{flagicon|ESP}} لویس لۆپیس |- | پسپۆڕی تەندروستی || {{flagicon|ESP}} خۆسێ کارلۆس پارالێس |} {{refbegin}} * دوایین نوێکردنەوە: ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ * سەرچاوە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Squad|ناونیشان=https://www.realmadrid.com/en-US/football/first-team/players|وێبگە=Real Madrid CF|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> {{refend}} [[File:25th Laureus World Sports Awards - Red Carpet - Florentino Pérez - 240422 194826 (cropped).jpg|thumb|289x289px|بازرگانی ئیسپانی [[فلۆرەنتینۆ پێریز|فلۆرەنتینۆ پێرێز]] سەرۆکی ئێستای یانەکەیە]] ===بەڕێوەبردن=== {{see also|لیستی سەرۆکەکانی ڕیاڵ مەدرید}} {| class="wikitable sortable" |- ! دەسەڵات ! ستاف |- | سەرۆک || [[فلۆرەنتینۆ پێریز|فلۆرەنتینۆ پێرێز]] |- | rowspan="3" |جێگرانی سەرۆک || فێرناندۆ فێرناندیز تاپیاس |- | ئێدواردۆ فێرناندیز دێ بلاس |- | [[پێدرۆ لۆپێز خێمێنیز]] |- |سەرۆکی فەخری |[[:en:Pirri|خۆسێ مارتینێز پێری]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Official Announcement |ناونیشان=https://www.realmadrid.com/en/news/2023/07/17/official-announcement |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Real Madrid CF |زمان=en}}</ref> |- | سکرتێری کارگێڕی || ئێنریکی سانچێز گۆنزالێز |- |ئەندامان || ئانخێل لویس ھێراس ئەگوادۆ<br />سانتیاگۆ ئاگوادی گارسیا<br />جێرۆنیمۆ فارێ مونچاراز<br />ئێنریکی پێرێز ڕۆدریگێز<br />مانوێل سێرازۆ ڤێلازاکوێز<br />خۆسێ سانچێز بێرنال<br />گومەرسیندۆ سانتاماریا گیل<br />ڕائول ڕۆندا ئۆرتیز<br />خۆسێ مانوێل ئۆتێرۆ لاسترێ<br />نیکۆلاس مارتن-سانز گارسیا<br />کاتالینا مینیارۆ بورگالۆراس<br />مانوێل تۆرێس گۆمێز |} {{refbegin}} * دوایین نوێکردنەوە: ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ * سەرچاوە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.realmadrid.com/en-US/the-club/board-members|سەردێڕ=Board members|وێبگە=Real Madrid CF|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}</ref> {{refend}} == زەوی (یاریگا) == [[پەڕگە:Estadio Santiago Bernabéu (01).jpg|وێنۆک|یاریگای یانەی شاھانە، سانتیاگۆ بەرنابیۆ]] '''سانتیاگۆ بەرنابیۆ''' یاریگایەکی تۆپی پێیە دەکەوێتە شاری [[مەدرید]] لە وڵاتی [[ئیسپانیا]]، یاریگاکە لە ڕێکەوتی ١٤ەی دێسمبەری ساڵی ١٩٤٧ موڵکی یانەی ڕیاڵ مەدرید یاریگایەکە جێگای ٨٥٬٤٥٤ کەس دەبێتەوە، ناوی یاریگاکە لەپێشوودا نویڤۆ ستادیۆم چامارتین بووە بەڵام دواتر ناوەکەی گۆڕدرا بۆ '''سانتیاگۆ بەرنابیۆ''' بەھۆکاری ئەوەی کە سانتیاگۆ باشترین دەسکەوتی بۆ یانەی شاھانە بەدەست ھێناوە، یاریگاکە ماوەی سێ ساڵی پێچوو تا بنیاد نرا کە لە ساڵی ١٩٤٤ ەوە دەستی پێکرد تا لە ساڵی ١٩٤٧ تەواو کرا و مەڕاسیمێک بۆ کرانەوەی یاریگاکە ئەنجام درا، یاریگاکە لەساڵانی ١٩٥٣ و ١٩٩٢ و ١٩٩٤ و ٢٠١١ و ٢٠٢٣ نۆژەنکراوەتەوە، درێژی یاریگاکە ١٠٧ مەترە و پانییەکەشی ٧٢ مەترە. == لۆگۆکانی یانەی ڕیاڵ مەدرید == <gallery style="text-align:center"> File:Real_emblem.png|١٩٠٢ File:Escudo Real Madrid 1908.png|١٩٠٨ |١٩٢٠ File:Escudo Real madrid 1931.png|١٩٣١ Logo Real Madrid.png|٢٠٠١ </gallery> لۆگۆی یەکەمی یانەی ''ڕیال مەدرید'' کورتکراوەی ھەرسێ وشەی ("MCF" Madrid Club de Fútbol) کە بە ڕەنگی شینی تۆخ نەخشێنرا بوو، تا دواتر لە ساڵانی (١٩٠٢، ١٩٠٨، ١٩٢٠، ١٩٣١، ١٩٤١، ٢٠٠١) گۆڕانکاری تێدا کراوە. == ڕاگەیاندنی یانە == ڕیال مەدرید لە چاو سەرجەم یانەکانی جیھان زۆرترین گرنگی بۆ ڕاگەیاندنە کە دوو ڕۆژنامەی نزیکی ھەیە ئەوانیش ڕۆژنامەی ئەی ئێس ناسراو بە [[ئاس]] و ڕۆژنامەی [[مارکا]] یە ھەروەھا ڕیال مەدرید خاوەن جەماوەرێکی گەورەیە لە پێگە کۆمەڵایەتییەکانی وەک [[فەیسبووک]] و [[تویتەر]] و [[مای سپەیس]] و کەناڵێکی ئاسمانی کە ڕۆژانە چەندەھا ھەواڵ و چالاکییەکانی یانەکە لە سەرجەم خولەکان دەخاتە ڕوو. === کەناڵی تەلەڤیزیۆنی === ڕیاڵ مەدرید خاوەنی کەناڵێکە بەھەمان ناوی یانەکە و لەلایەن سەرۆکی یانەکەوە پشتگیری ئەم کەناڵە دەکرێت و ڕۆژانە بە ھەردوو زمانی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] و [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]] پڕۆگرامەکانیان پەخش دەکەن. == ھێمای و جلوبەرگی یانەکە == === سپۆنسەرەکان و ئامادەکەرانی تیشێرتی (بلوز)یانەکە === {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !ماوە !دابینکەری تیشێرت !سپۆنسەرەکان |- |١٩٨٠–١٩٨٢ |rowspan=3|[[ئەدیداس|Adidas]] |rowspan=1|<small>''Fly Emirates''</small> |- |١٩٨٢–١٩٨٥ |rowspan=1|Zanussi |- |١٩٨٥–١٩٨٦ |rowspan=2|Parmalat |- |١٩٨٦–١٩٨٩ |rowspan=4|Hummel |- |١٩٨٩–١٩٩٠ |rowspan=1|Reny Picot |- |١٩٩٠–١٩٩٢ |rowspan=1|Otaysa |- |١٩٩٢–١٩٩٤ |rowspan=3|Teka |- |١٩٩٤–١٩٩٨ |rowspan=1|Kelme |- |١٩٩٨–٢٠٠١ |rowspan=7|[[ئەدیداس|Adidas]] |- |٢٠٠١–٢٠٠٢ |rowspan=1|[http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Home Realmadrid.com] |- |٢٠٠٢–٢٠٠٥ |rowspan=1|Siemens Mobile |- |٢٠٠٥–٢٠٠٦ |rowspan=1|Siemens |- |٢٠٠٦–٢٠٠٧ |rowspan=1|BenQ Siemens |- |٢٠٠٧–<small>''٢٠١٣''</small> |rowspan=1|[[:en:bwin]] |- |٢٠١٣–<small>''ئێستا''</small> |rowspan=1|Fly Emirates |- |} == ئەو یاریزانانەی زۆرترین یارییان بۆ یانەکە ئەنجامداوە == تێبینی: ئەم خشتەیە تەنیا یارییە فەرمییەکان دەگرێتەوە، لەبەر ئەوەی ھەندێ لە یاریزانەکان ھێشتا لە یاریکردن بەردەوامن بۆیە ئەگەری گۆڕانکاری تێدا ھەیە {| class="wikitable" style="width: 80%" |- !width=4%|پلە !width=16%|یاریزان !width=12%|ماوەی یاری !width=12%|[[لا لیگا]] !width=12%|[[جامی شای ئیسپانیا]] !width=12%|جامەکانی ئەورووپا<ref name="All the players in European Cups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rsssf.com/players/realmadrid-in-ec.html |سەردێڕ=Real Madrid CF - All the players in European Cups |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Rsssf.com}}</ref> !width=12%|پاڵەوانییەتی تر !width=12%|کۆی گشتی |- |١||'''[[ڕائول گۆنزالێس]]'''||١٩٩٤–٢٠١٠||٥٥٠||٣٧||١٣٢||٢٢||'''٧٤١''' |- |٢||'''[[ئیکەر کاسیاس]]'''||١٩٩٩–٢٠١٥||٥١٠||٤٠||١٥٢||٢٣||'''٧٢٥''' |- |٣||[[مانوێل شانشێز]]||١٩٨٣–٢٠٠١||٥٢٣||٦٧||٩٩||٢١||'''٧١٠''' |- |٤ |[[سێرجیۆ ڕامۆس]] |٢٠٠٥–٢٠٢١ |٤٦٩ |٤٨ |١٢٩ |٢٥ |'''٦٧١''' |- |٥||[[کارلۆس سانیلا|سانتیلانا]]||١٩٧١–١٩٨٨||٤٦١||٨٤||٨٧||١٣||'''٦٤٥''' |- |٦ |[[کەریم بێنزیما]] |٢٠٠٩-بەردەوامە |٤٣٦ |٤٩ |١٣١ |٢٧ |'''٦٤٣''' |- | rowspan="2" |٧||[[فرناندۆ ھێڕۆ]]||١٩٨٩–٢٠٠٣||٤٣٩||٤٣||١٠١||١٨||'''٦٠١''' |- |[[فڕانشیسکۆ خینتۆ]]||١٩٥٣–١٩٧١||٤٢٨||٧٤||٩٥||٤||'''٦٠١''' |- |٧||[[خۆسیۆ ئەنتۆنیۆ کاماتچۆ]]||١٩٧٣–١٩٨٩||٤١٤||٦١||٩٠||١٢||'''٥٧٧''' |- |٨||[[بێری]]||١٩٦٤–١٩٧٩||٤١٧||٦٥||٧٥||٢||'''٥٥٩''' |- |٩||[[مێشێل]]||١٩٨١–١٩٩٦||٤٠٤||٥٣||٨٨||١٤||'''٥٥٩''' |- |١٠||'''[[گووتی ھێرناندز]]'''||١٩٩٦–٢٠١٠||٣٨٧||٤٠||١٠١||١٤||'''٥٤٢''' |- |١١||[[ڕۆبێرتۆ کارلۆس]]||١٩٩٦–٢٠٠٧||٣٧٠||٣٣||١٠٩||١٥||'''٥٢٧''' |- |١٢||[[چیندۆ]]||١٩٧٧–١٩٩٨||٣٦٣||٥٣||٧٠||١١||'''٤٩٧''' |- |١٣||[[ئەماورۆ]]|| ١٩٦٢–١٩٧٦||٣٤٤||٥٨||٦٧||٢||'''٤٧١''' |- |١٤||[[بووتراگینۆ]]||١٩٨٣–١٩٩٥||٣٤١||٣٩||٧٥||٨||'''٤٦٣''' |- |١٥||[[باکو بیو]]||١٩٨٦–١٩٩٧||٣٤٣||٤٤||٦٠||٧||'''٤٥٤''' |- |١٦||[[زۆکۆ]]||١٩٦٢–١٩٧٤||٣١٨||٥٠||٦٤||٢||'''٤٣٤''' |- |١٧||[[پینتۆ]]||١٩٦٩–١٩٨٢||٣١٧||٤٥||٥٨||٠||'''٤٢٠''' |- |١٨||[[ڕافایل ماڕتن ڤازکوز]]||١٩٨٣–١٩٩٠||٣٠١||٤٤||٥٤||٢||'''٤٠١''' |- |١٩||[[خوان گۆمێز گۆنزالس]]||١٩٧٧–١٩٨٧||٢٨٤||٥٠||٥٥||١٢||'''٤٠١''' |- |٢٠||[[ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ]]||١٩٥٣–١٩٦٤||٢٨٢||٥٠||٥٨||٢||'''٣٩٢''' |} === گۆڵکارانی ڕیاڵ مەدرید === ''لیستی گۆڵکارانی ڕیاڵ مەدرید لەسەرجەم پاڵەوانێتییەکاندا، ڕێژەی ناو کەوانەکە ژمارەی یارییەکانە،'' ''ھەتا بەرواری ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣.'' {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; width:80%;" |- !پلە!!یاریزان!!ماوەی یاری!![[لا لیگا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesm/madridtops.html |سەردێڕ=Real Madrid CF&nbsp;— Topscorers since 1929–2008 (Campeonato Nacional de Liga) |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Rsssf.com}}</ref>!![[جامی شای ئیسپانیا|جامی شا]]!!ئەورووپا{{ref label|Europe|A|}}!!ئەوانی تر{{ref label|Other|B|}}!!سەرجەم |- |١||{{flagicon|POR}} [[کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ]]||٢٠٠٩–٢٠١٨ ||{{sort|٣١١|٣١١ (٢٩٢)}}||{{sort|٢٢|٢٢ (٣٠)}}||{{sort||١٠٥ (١٠١)}}||{{sort|١٢|١٢ (١٥)}}||{{sort|٥٧١|'''٤٥٠''' (٤٣٨)}} |- |٢||{{flagicon|FRA}} [[کەریم بێنزیما]]||{{nowrap|٢٠٠٩–٢٠٢٣}}||{{sort|٢٣٩|٢٣٩ (٤٣٩)}}||{{sort|٠٢٥|٢٥ (٤٩)}}||{{sort|٠٧٨|٧٨ (١٣٣)}}||{{sort|٠١٣|١٣ (٢٧)}}||{{sort|٣٥٤|'''٣٥٤''' (٦٤٨)}} |- |٣||{{flagicon|ESP}} [[ڕائول گۆنزالێس]]||١٩٩٤-٢٠١٠||{{sort|٢٢٨|٢٢٨ (٥٥٠)}}||{{sort|٠١٨|١٨ (٣٧)}}||{{sort|٠٦٦|٦٦ (١٣٢)}}||{{sort|٠١١|١١ (٢٢)}}||{{sort|٣٢٣|'''٣٢٣''' (٧٤١)}} |- |٤||{{flagicon|ARG}}{{flagicon|COL}}{{flagicon|ESP|1945}} [[ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ]]||1953–1964||{{sort|216|216 (282)}}||{{sort|040|40 (50)}}||{{sort|049|49 (58)}}||{{sort|003|3 (6)}}||{{sort|٣٠٨|'''٣٠٨''' (٣٩٦)}} |- |٥||{{flagicon|ESP|١٩٤٥}} [[سانتیلانا]]||1971–1988||{{sort|186|186 (461)}}||{{sort|049|49 (84)}}||{{sort|047|47 (87)}}||{{sort|007|8 (13)}}||{{sort|٢٩٠|'''٢٩٠''' (٦٤٥)}} |- ||٦||{{flagicon|HUN}}{{flagicon|ESP|١٩٤٥}} [[فرێنک پوسکاس]]||1958–1966||{{sort|156|156 (180)}}||{{sort|049|49 (41)}}||{{sort|035|35 (39)}}||{{sort|002|2 (2)}}||{{sort|٢٤٠|'''٢٤٢''' (٢٦٢)}} |- |٧||{{flagicon|MEX}} [[ھوگۆ سانچێز]]||1985–1992||{{sort|164|164 (207)}}||{{sort|019|19 (32)}}||{{sort|023|23 (39)}}||{{sort|002|2 (4)}}||{{sort|٢٠٨|'''٢٠٨''' (٢٨٢)}} |- |٨||{{flagicon|ESP|١٩٤٥}} [[فرانسیسکۆ خینتۆ]]||1952–1970||{{sort|126|126 (428)}}||{{sort|022|22 (74)}}||{{sort|030|30 (95)}}||{{sort|004|4 (4)}}||{{sort|١٨٢|'''١٨٢''' (٦٠١)}} |- ||٩||{{flagicon|ESP|١٩٤٥}} [[پیریی]]||1964–1979||{{sort|123|123 (417)}}||{{sort|025|25 (67)}}||{{sort|023|23 (75)}}||{{sort|001|1 (2)}}||{{sort|١٧٢|'''١٧٢''' (٥٦١)}} |- |١٠||{{flagicon|ESP}} [[ئیمیلیۆ بوتراگینۆ|ئیمیلۆ بوتراگینۆ]]||١٩٨٣–١٩٩٥||{{sort|١٢٣|١٢٣ (٣٤١)}}||{{sort|٠١٦|١٦ (٣٩)}}||{{sort|٠٢٧|٢٧ (٧٥)}}||{{sort|٠٠٥|٥ (٨)}}||{{sort|١٧١|'''١٧١''' (٤٦٣)}} |} ==یاریزانان== {{main|لیستی یاریزانانی ڕیاڵ مەدرید}} === پێکھاتەی ئێستا === <onlyinclude>{{updated|٢ی ئەیلولی ٢٠٢٥}}<ref name="Squad">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Real Madrid squad |ناونیشان=https://www.realmadrid.com/en-US/football/first-team/players|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Real Madrid CF}}</ref> <!----------------------------- READ THIS NOTICE FIRST BEFORE EDITING ---------------------------------- – Do NOT add new players before the club officially announces their signing through their website, including medical and signing the contract. A transfer fee agreed doesn't mean the player will sign. – Do NOT remove players before their exit is officially announced by the club. Remember, the players' contracts run until 30 June each summer officially, unless someone exits in the January transfer window. – Do NOT add or change squad numbers until it is official on the Real Madrid CF website. – Only add numberless players that are likely to become part of the first team. – Do NOT add pre-season kit numbers as they are unofficial. Wait until their complete registration to La Liga and their kit numbers appearance on the club's official website. – This is Wikipedia, not a football newspaper. Anything unconfirmed and unsourced will be removed on sight ------------------------------------------------------------------------------------------------------> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|pos=GK|nat=BEL|name=[[تیبۆ کۆرتوا]]}} {{Fs player|no=2|pos=DF|nat=ESP|name=[[دانی کارڤاخال]]|other=[[کاپتن (تۆپی پێ)]]}} {{Fs player|no=3|pos=DF|nat=BRA|name=[[ئێدێر میلیتاو]]}} {{Fs player|no=4|pos=DF|nat=AUT|name=[[دەیڤد ئالابا]]}} {{Fs player|no=5|pos=MF|nat=ENG|name=[[جوود بێلینگھام]]}} {{Fs player|no=6|pos=MF|nat=FRA|name=[[ئێدواردۆ کاماڤینگا]]}} {{Fs player|no=7|pos=FW|nat=BRA|name=[[ڤینیسیۆس جۆنیۆر]]}} {{Fs player|no=8|pos=MF|nat=URU|name=[[فێدێریکۆ ڤالڤێردێ]]|other=[[کاپتن (تۆپی پێ)#جێگری کاپتن|جێگری کاپتن]]}} {{Fs player|no=9|pos=FW|nat=BRA|name=[[ئێندریک (یاریزان ، لەدایکبوی ٢٠٠٦)|ئێندریک]]}} {{Fs player|no=10|pos=FW|nat=FRA|name=[[کیلیان مباپێ]]}} {{Fs player|no=11|pos=FW|nat=BRA|name=[[ڕۆدریگۆ]]}} {{Fs player|no=12|pos=DF|nat=ENG|name=[[ترێنت ئەلێکساندەر-ئارنۆڵد]]}} {{Fs player|no=13|pos=GK|nat=UKR|name=[[ئاندریی لونن]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=14|pos=MF|nat=FRA|name=[[ئاورێلیان چوامینی]]}} {{Fs player|no=15|pos=MF|nat=TUR|name=[[ئاردا گولەر]]}} {{Fs player|no=16|pos=FW|nat=ESP|name=[[گۆنزالۆ گارسیا]]}} {{Fs player|no=17|pos=DF|nat=ESP|name=[[ڕائول ئەسێنسیۆ]]}} {{Fs player|no=18|pos=DF|nat=ESP|name=[[ئەلڤارۆ کارێراس]]}} {{Fs player|no=19|pos=MF|nat=ESP|name=[[دانی سیبایۆس]]}} {{Fs player|no=20|pos=DF|nat=ESP|name=[[فران گارسیا]]}} {{Fs player|no=21|pos=FW|nat=MAR|name=[[ئیبراھیم دیاز]]}} {{Fs player|no=22|pos=DF|nat=GER|name=[[ئەنتۆنیۆ ڕودیگەر]]}} {{Fs player|no=23|pos=DF|nat=FRA|name=[[فێرلاند مێندی]]}} {{Fs player|no=24|pos=DF|nat=ESP|name=[[دیین ھاوسن]]}} {{Fs player|no=30|pos=FW|nat=ARG|name=[[فرانکۆ ماستانتونۆ]]}} {{Fs end}}</onlyinclude> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} * [[:en:Real Madrid C.F|ویکیپیدیای ئینگلیزی]] {{خولی ئیسپانی}} {{خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا ٢٠١٣–١٤}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ئیسپانیا}} {{پۆلی کۆمنز|Real Madrid C.F.}} [[پۆل:یانەکانی لا لیگا]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٢ لە ئیسپانیا]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٠٢]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی مەدرید]] [[پۆل:ڕێکخراوەکان بە پشتگیری پاشاییەتی بنکەیان دەکەوێتە ئیسپانیا]] [[پۆل:یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید]] qgq4ebof8y72xllb4mygk8r1of1ovm6 10 4124 1614264 1266218 2026-08-02T00:57:48Z Hivja 64112 /* */ 1614264 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == کانوونی یەکەم == * لە [[٢٩ی کانوونی یەکەم]] فڕۆکە جەنگییەکانی سوپای [[تورکیا]] ناوچەی [[قلابان]] لە [[پارێزگای شرنەخ]]یان بۆردمان کرد و ٣٦ کاسبکاری کوردیان کوشت. چالاکان و میدیاکانی کوردستان ئەم کارەساتە بە کۆمەڵکوژی دەناسن. == تشرینی دووەم == [[پەڕگە:Msl20110519 PIA14156-full.jpg|100px|left]] * [[ناسا]] لە [[٢٦ی تشرینی دووەم]]، [[تاقیگەی زانستیی مەریخ]]ی بۆ تاقی کردنەوەی ئەگەری ھەبوونی ژیان نارد بۆ [[مەریخ]]. * ڕۆژی چوارشەممە، ڕێکەوتی [[٢٣ی تشرینی دووەم]]ی ٢٠١١، [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]]، سەرۆک وەزیرانی [[تورکیا]]، بە ناوی کۆماری تورکیاوە داوای لێبووردنی کرد بەرامبەر بە [[کۆمەڵکوژیی دەرسیم (١٩٣٧-١٩٣٩)|کۆمەڵکوژیی کوردە عەلەوەییەکانی شاری دەرسیم]] لە نێوان ساڵانی ١٩٣٧-١٩٣٩. * ڕێکەوتی [[٢٢ی تشرینی دووەم]]، ژیانی [[دانیەل میتەران]] کۆتایی پێھات. دانیەل میتەران چالاکی سیاسی و چالاکی مافی مرۆڤ بوو و پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵ بزووتنەوەی کورددا ھەبوو. * ڕۆژی ھەینی، ڕێکەوتی [[٦ی تشرینی دووەم]]ی ٢٠١١، لە درێژەی [[خۆپیشاندانەکانی سووریا (٢٠١١)|خۆپیشاندانەکانی سووریا]] بە دروشمی ھەینی "الله أكبر"، ٢٣ کەس لە چەند شوێنێکی ئەم وڵاتەدا بە دەستی ھێزە ئەمنییەکان کوژران. == تشرینی یەکەم == * ڕۆژی یەکشەممە، ڕێکەوتی [[٢٣ی تشرینی یەکەم]]ی ٢٠١١، [[بوومەلەرزەی وان (٢٠١١)|بوومەلەرزەیەک]] بە گوڕی ٧.٢ پلە بەگوێرەی پێوەری ڕێختەر، [[پارێزگای وان]] لە [[باکووری کوردستان]]ی ھەژاند و تا ئێستا ٣٦٦ کوژراو و نزیکەی ١٣٠٠ برینداری لێ کەوتووەتەوە. * ڕۆژی پێنجشەمە، ڕێکەوتی [[٢٠ی تشرینی یەکەم]]ی ٢٠١١، ھەواڵی کوژرانی سەرکردەی [[لیبیا]]، [[موعەمەر قەزافی]] بە دەستی چەکدارانی ئۆپۆزسیۆنی لیبیا ڕاگەینرا، ئەمە جگە لە ڕاگەیاندنی کۆنتڕۆڵی تەواو بە سەر شاری [[سرت]]، دوا مۆڵگەی قەزافی لەلایەن چەکدارەکانی سەر بە ئۆپۆزسیۆنی ئەو وڵاتە. * ڕۆژی یەکشەممە، ڕێکەوتی [[٩ی تشرینی یەکەم]]ی ٢٠١١، لە میانی [[خۆپیشاندانەکانی سووریا (٢٠١١)|خۆپیشاندانەکانی وڵاتی سووریا]]، ٣١ کەس کوژران، کە ١٤یان ھاوڵاتی مەدەنی و ١٧ی دیکەیان سەربازی سوپای سووریا بوون. * ڕۆژی ھەینی، ڕێکەوتی [[٧ی تشرینی یەکەم]]ی ٢٠١١، [[مەشعەل تەمۆ]]، وتەبێژی ڕەوتی موستەقبەلی [[کورد]] لە [[سووریا]]، کە ئەندامی [[ئەنجومەنی نیشتمانی سووریا]]ش بوو، لە شاری [[قامیشلۆ]]، لە [[ڕۆژئاوای کوردستان]] تیرۆر کرا. * ڕۆژی ٤ شەممە، ڕێکەوتی [[٥ی تشرینی یەکەم]]ی ٢٠١١، [[ستیڤ جۆبس]]، داهێنەری [[ئایپاد]] و [[ئایفۆن]] لە تەمەنی ٥٦ ساڵێدا بە نەخۆشی کۆچی دوایی کرد. * ڕۆژی شەممە، ڕێکەوتی [[١ی تشرینی یەکەم]]ی ٢٠١١، پارلەمانتارانی [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی|بەرەی ڕەنج]]، بۆ یەکەمجار بەشدارییان لە [[پارلەمان|پارلەمانی]] [[تورکیا]]دا کرد. لە ھەڵبژاردنەکانی ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١١، کورد توانی ٣٦ کورسی لە پارلەمانی تورکیا بەدەست بێنێ، بەڵام بە ھۆی ھەڵوەشاندنەوەی مافی ئەندامێتی [[خەتیب دیجلە]]، پارلەمانتارەکانی‌تر بایکۆتی دانیشتنەکانی پارلەمانیان کردبوو. == ئەیلوول == * ڕێکەوتی [[٣٠ی ئەیلوول]]ی ٢٠١١، لە درێژەی [[خۆپیشاندانەکانی سووریا (٢٠١١)|خۆپیشاندانەکانی وڵاتی سووریا]]، بە دروشمی ھەینی "سەرکەوتن بۆ شام و یەمەن"، ٣٢ کەس لە خۆپیشاندەران بوونە قوربانی و دەیان کەسی‌تر بریندار بوون. * ڕۆژی پێنجشەممە ڕێکەوتی [[٢٩ی ئەیلوول]]ی ٢٠١١، بە ھۆی تەقاندنەوەی ئۆتۆمبێلێک لەناو شاری [[کەرکووک]] لە نزیک باڵەخانەی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکووک، سێ کوژراو و زیاتر لە ٦٠ برینداری لێکەوتەوە. * ڕۆژی سێ شەممە ڕێکەوتی [[٧ی ئەیلوول]] شۆڕشگێڕانی [[لیبیا]] دەستگیرکردنی [[خالید کەعیم]] جێگری وەزیری دەرەوی لیبیا لە حکوومەتەکەی [[موعەمەر قەزافی|قەزافی]]یان ڕاگەیاند کە بە سەحافی دووەم ناسرابوو. == ئاب == * ڕۆژی یەکشەممە، ڕێکەوتی [[٢١ی ئاب]]ی ٢٠١١، لە درێژەی [[تۆپبارانی ناوچە سنوورییەکانی ھەرێمی کوردستان لە لایەن ئێران و تورکیاوە (٢٠١١)|تۆپبارانی ناوچە سنوورییەکانی ھەرێمی کوردستان]] بە ھۆی بۆردوومانی فرۆکەکانی [[تورکیا]] ٧ ھاوڵاتی مەدەنی، کە زۆرینەیان ئەندامی یەک خێزان و لە ئۆتۆمبێلێک‌دا بوون، بوونە قوربانی. * ڕۆژی یەکشەممە، ڕێکەوتی [[٢١ی ئاب]]ی ٢٠١١، [[شەڕ و پێکدادانەکانی لیبیا (٢٠١١)|شەڕ و پێکدادانەکانی لیبیا]]، لە نێوان شۆڕشگێرەکان و چەکدارانی [[موعەمەر قەزافی]] گەییشتە [[تەرابلوس|تەرابلوسی]] پایتەخت. * ڕۆژی شەممە، ڕێکەوتی [[٢٠ی ئاب]]ی ٢٠١١، تەلەفزیۆنی ڕەسمی [[ئێران]] ڕایگەیاند کە "شین باوەر" و "جاشوا فاتاڵ" ئەم دوو ھاوڵاتی ئەمەریکاییە کە لە ڕێکەوتی [[٣١ی تەمموز]]ی [[٢٠٠٩]] لەگەڵ "سارا شۆرد" لە نزیک گوندی [[ئەحمەدئاوا]] لە ناوچەی [[ھەورامان]] دەستگیر کرابوون بە تۆمەتی سیخۆڕی و ھاتنە ناوەوەی نایاساییەوە بۆ ناو خاکی ئێران حوکمی ھەشت ساڵ زیندانیان بەسەردا سەپێنرا. == تەممووز == * ڕۆژی یەکشەممە، ڕێکەوتی [[٣١ی تەمموز]]ی ٢٠١١ لە درێژەی خۆپیشاندانەکانی [[سووریا]]، دەزگای ئاسایشی ئەم وڵاتە ١٢١ کەسی کوشتووە، کە ٩٥ کەسی ئەم کوژراوانە، ھاوڵاتی شاری [[حەما]] بوونە. * رۆژی ھەینی، ڕێکەوتی [[٢٩ی تەمموز]]ی ٢٠١١، [[بانو بەکر حاجی ڕەشید]] ئەم کچە کوردەی کە لە [[ھێرشەکانی نەرویژ (٢٠١١)|ڕووداوەکانی ئۆسلۆ]]ی پایتەختی [[نەرویژ]] کوژرابوو، لە قەبرستانی نیسودن لە نزیک ئۆسلۆ بە خاک سپێردرا. بانو ڕەشید لە کاتی تەقەکردنەکەی دوورگەی [[ئوت ئۆیە]]، لەناو زەریا کەوتبوو و بۆ ماوەی ٥ ڕۆژ تەرمەکەی بێ سەروشوێن بوو. * ڕۆژی ھەینی، ڕێکەوتی [[٢٢ی تەمموز]]ی ٢٠١١، لە [[ئۆسلۆ]]ی پایتەختی [[نەرویژ]]، بە ھۆی ھێرشی چەکداریی کەسێک بە جلوبەرگی پۆلیسەوە، بۆ سەر کەمپێکی لاوانی سەر بە [[پارتی کاری نەرویژ]]، ٨٠ کەس بوونە قوربانی. ھەروەھا لە ڕووداوێکی تیرۆریستی لە دوورگەی [[ئوت ئۆیە]] لە باکووری ڕۆژئاوای ئەم شارە، بە ھۆی تەقینەوەی بۆمبێک لە نزیک چەند باڵەخانەیەکی حکوومەتی، ٨ کەس کوژران و ژمارەیەکیش بریندار بوون. * ڕۆژی [[١٧ی تەمموز]]ی ٢٠١١، لە ناوچە سنوورییەکانی [[پشدەر]]، شەڕ و پێکدادان لە نێوان گەریلاکانی [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان|پژاک]] و ھێزەکانی پاسدارانی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] ڕووی داوە و تا ئێستا ٥٠ سەربازی ئێران و ٢ چەکداری پژاک کوژراون و ژمارەیەکیش لە ھەردوو لا بریندار بوونە. * ڕۆژی ھەینی، ڕێکەوتی [[١٦ی تەمموز]]ی ٢٠١١، لە [[سووریا]] گەورەترین خۆپیشاندانی جەماوەری لە ژێر دروشمی ھەینیی دەستگیرکراوانی ئازادیدا، دژی دەسەڵاتی [[بەشار ئەسەد]] ئەنجام درا و لە ئاکامدا نزیکەی ٣٢ خۆپیشاندەر بە تەقەی ھێزە ئەمنییەکان کوژران. * ڕۆژی [[٩ی تەمموز]]ی ٢٠١١ [[کۆماری باشووری سوودان]] سەربەخۆییی خۆی ڕاگەیاند و بەفەرمی بوو بە ئەندامی [[ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان]]. * ڕۆژی [[٥ی تەمموز]]ی ٢٠١١ لە شاری [[ئامەد]] لە [[باکووری کوردستان]] یەکەمین کۆبوونەوەی [[بەدەپە]] کە لە تەواوی پەرلەمانتارانی کورد پێک ھاتووە، بەڕێوەچوو. * ڕۆژی [[٥ی تەمموز]]ی ٢٠١١ بە ھۆی دوو تەقینەوە، لە باکووری [[بەغدا]]ی پایتەختی [[عێراق]] کە ئەنجومەنی شارەوانیی تاجی ئەم شارەی کردبووە ئامانج، ٣٠ کەس کوژران و ٦٠ی دیکەش بریندار بوون. == حوزەیران == * ڕۆژی [[١٦ی حوزەیران]]ی ٢٠١١، ڕێکخراوی [[قاعیدە]] لە بەیاننامەیەکدا کە لەسەر ماڵپەڕی خۆی بڵاوی کردەوە، [[ئەیمەن زەواھیری|ئەیمەن زەواھیریی]] وەک سەرۆکی نوێی ئەم ڕێکخراوەیە لە پاش کوژرانی [[ئوسامە بن لادەن]] دەستنیشان کرد. * ڕۆژی [[١٢ی حوزەیران]]ی [[٢٠١١]]، لە پرۆسەی ھەڵبژاردنی [[پەرلەمان]]ی [[تورکیا]]، [[پارتی داد و گەشەپێدان (تورکیا)|پارتی داد و گەشەپێدان]] بە سەرۆکایەتی [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]]، پلەی یەکەمی بە ٣٢٦ کورسی بەدەستھێنا و کاندیدە سەربەخۆکانی کورد ٣٦ کورسییان مسۆگەر کرد. * ڕۆژی [[١٠ی حوزەیران]]ی [[٢٠١١]]، پاش بەردەوامبوونی زیاتر لە دو مانگ لە خۆپیشاندانەکانی ھاوڵاتیانی [[سووریا]] دژی دەسەڵاتی [[بەشار ئەسەد]]، زیاتر لە ١٢٠٠ کوژراوی لێکەوتووەتەوە و نزیکەی ١٦٠٠ کەسیش ئاوارەی ناوچەکانی [[تورکیا]] بوونە. * ڕۆژی [[٦ی حوزەیران]]ی [[٢٠١١]]، [[عەلی عەبدوڵڵا ساڵح]] سەرۆکی وڵاتی [[یەمەن]] پاش ئەوەی لە ئەنجامی بۆردوومانی کۆشکی سەرۆکایەتی لە [[سەنعا]]ی پایتەختدا ڕووبوڕووی تەقەلێکردن و برینداربوون دەبێ، بۆ چارەسەرکردنی برینەکەیەوە گەیشتە [[عەرەبستانی سەعوودی]]. == ئایار == * لە [[١٢ی ئایار]]ی ٢٠١١ [[بوومەلەرزە]]یەک بە گەورەیی ٥.١ پلەی [[ڕێختەر]] لە شاری [[لۆرکا]]ی وڵاتی [[ئیسپانیا]] ڕوویدا کە لە ٥٥ ساڵی ڕابردووی ئەم وڵاتە بێ وێنە بووە. * ڕۆژی [[٢ی ئایار]]ی ٢٠١١ سەرۆکی [[وڵاتە یەکگرتووەکان|ئەمریکا]] ، [[باراک ئۆباما]] کوشتنی [[ئوسامە بن لادن]] ، سەرۆکی ڕێکخراوی [[قاعیدە]]ی لە شارۆچکەی گەشتیاری [[ئەبوت ئاباد]] لە وڵاتی [[پاکستان]] ڕاگەیاند. == نیسان == * لە [[١٨ی نیسان]]ی ٢٠١١، پاش بەردەوامبوونی [[٦٠]] ڕۆژ لە [[خۆپیشاندانەکانی بەردەرکی سەرا]]ی شاری [[سلێمانی]]، لە ئەنجامی توندوتیژی و تەقەکردنەوە لە لایەن ئاسایش و هێزەچەکدارەکانەوە، دەیان کەس برینداربوون، و سەکۆ و شوێنی [[خۆپیشاندان]] سووتێنران. * لە [[١٤ی نیسان]]ی ٢٠١١، لە ٢٣ هەمین ساڵیادی [[ئەنفال]]دا، لە چەندین شوێن و بە چەند شێوەیەک لە ناوەوە و دەرەوەی [[کوردستان]] یادی ئەم کارەساتە کرایەوە. * لە [[١١ی نیسان]]ی ٢٠١١، هەوڵی [[یەکێتیی ئەفریقا|یەکێتیی وڵاتانی ئەفریقا]] بۆ هێوردکردنەوەی بارودۆخی [[لیبیا]] شکستی هێنا، چونکە ڕکابەرەکان داوای لاچوونی [[موعەمەر قەزافی]] و بنەماڵەکەی دەکەن لەسەر کورسیی دەسەڵات. * لە [[٣ی نیسان]]ی ٢٠١١، پاش تێپەڕبوونی پتر لە سێ [[هەفتە]] بەسەر [[بوومەلەرزە]]کەی وڵاتی [[ژاپۆن]]، هێشتا گرفتی ویستگە [[ئەتۆمی]]یەکانی [[فوکوشیما]] چارەسەرنەکراوە و، [[شەپۆلە ڕادیۆییەکان]]ی مەترسیی گەورەن لەسەر ژیانی [[زیندەوەران]] و [[ژینگە]]ی ناوچەکە. == ئازار == * [[٢٤ی ئازار]]ی ٢٠١١، لە زنجیرەی خۆپیشاندانەکان لە [[سووریا]]، بەهۆی توندوتیژییەوە، چەندین کەس لە شاری [[درعا]] کوژران و بریندار بوون. * لە ئێوارەی [[٢١ی ئازار]]ی ٢٠١١ دا، [[جەوهەر نامیق سالم]] سەرۆکی یەکەم خولی [[پەرلەمان]]ی [[هەرێمی کوردستان]] لە وڵاتی [[سوید]] بە [[نەخۆشی]] کۆچی دوایی کرد. * لە [[١٩ی ئازار]]ی ٢٠١١ دا، هێزە ئاسمانی و دەریاییەکانی هاوپەیمانان، بە مەبەستی تێکشکاندنی هێزی بەرگریی ئاسمانی بۆردومانی شوێنە سەربازییەکانی وڵاتی [[لیبیا]]یان دەستپێکرد. * لە [[١١ی ئازار]]ی ٢٠١١، [[بوومەلەرزە]]یەک بە هێزی ٨.٩ [[ڕێختەر]] وڵاتی [[ژاپۆن]]ی هەژاند کە [[تسۆنامی]]یەکی بڵندیشی دروستکرد و ناوچەکانی کەناری دەریای خاپوور کرد. == شوبات == * لە [[٢٥ی شوبات]]ی ٢٠١١، [[ڕۆژی تووڕەبوون]] ئێراقییەکان لە زۆرینەی شارەکاندا [[خۆپیشاندان]]یان کرد دژی [[گەندەڵی]] و کەمتەرخەمی حکومەت لە بنیاتنانەوە و دابینکردنی [[خزمەتگوزاری]]یەکان بۆ [[هاووڵاتی]]ان. * لە [[١٧ی شوبات]]ی ٢٠١١، بۆ پیرۆزبای لە گەلانی [[میسر]] و [[تونس]]، وە دەربڕینی ناڕەزایی و داوای [[چاکسازی]] لە [[حکومەتی هەرێمی کوردستان]]، خەڵکی شاری [[سلێمانی]] [[خۆپیشاندان]]یان سازکرد، لە پاشاندا توندوتیژی لێکەوتەوە و ([[ڕێژوان عەلی ئەحمەد]]) [[شەهید]] کرا. * لە [[١١ی شوبات]]ی ٢٠١١، لەدوای ١٨ ڕۆژ [[خۆپیشاندان]]ی خەڵکی [[میسر]]، [[حوسنی موبارەک]] دەستی لە سەرۆککۆماری کێشایەوە. * لە [[١٠ی شوبات]]ی ٢٠١١، ژیانی [[شێخ عێزەدین حوسەینی]]، سیاسەتڤان و شۆڕشگێڕی بەناوبانگی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] کۆتایی پێھات. == کانوونی دووەم == * لەدوای سەرکەوتنی شۆڕشی توونس، خەڵکی چەند وڵاتی عەرەبیی دیکەش دژ بە دەوڵەتەکانیان خۆپیشاندانیان دەستپێکرد. * لە ١٤ی کانوونی دووەمدا، لەدوای شۆڕشی خەڵکی [[توونس]]، حکوومەتی [[بین عەلی]] تێکشکا. p8zpmvkep6qmjhmb03nllzb4ip2iw0j 0 4493 1614230 1611665 2026-08-01T21:28:33Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614230 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی_وڵات |ناو_خۆماڵی = Syria{{ھن}}سُوريَا |ناو_فەرمی = سووریا |ناوی_باو = |ئاڵا_وێنە = Flag of Syria (2025-).svg |نیشانی_نەتەوەیی_وێنە = Emblem of Syria (2025–present).svg |دروژمی_نەتەوەیی = |سروودی_نیشتمانی = |سروودی_پاشایی = |نەخشە_وێنە = Syria in its region (claimed).svg |نەخشە_سەردێڕ = |پایتەخت = [[دیمەشق]] |شار_گەورەترین = پایتەخت |زمانەکان_فەرمی = [[زمانی عەرەبی| عەرەبی]] |زمانەکان_ناوچەیی = [[زمانی کوردی|کوردی]]، [[زمانی سوریانی|سوریانی]]، [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]]، [[زمانی تورکی|تورکمانی]] |جۆری_زمانەکان = |زمانەکان = |ڕەگەز_گرووپەکان = |جۆری_دەسەڵات = سەرۆکایەتی |پلەی_سەرۆک١ = [[سەرۆک کۆماری سووریا|سەرۆک کۆمار]] |ناوی_سەرۆک١ = [[ئەحمەد شەرع]] |پلەی_سەرۆک٢ = |ناوی_سەرۆک٢ = |جۆری_وەرگرتنی_دەسەڵات = |زانیاریی_وەرگرتنی_دەسەڵات = |ڕووداوی_سەربەخۆیی١ = [[شانشینی عەرەبیی سووریا]] |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی١ = ٨ی ئازاری ١٩٢٠ |ڕووداوی_سەربەخۆیی٢ = [[دەوڵەتی سووریا]] لەژێر دەسەڵاتی [[سەرپەرشتیی فەڕەنسیی سەر سووریا و لوبنان|سەرپەرشتیی فەڕەنسی]] |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٢ = ١ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٤ |ڕووداوی_سەربەخۆیی٣ = [[کۆماری یەکەمی سووریا]] |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٣ = ١٤ی ئایاری ١٩٣٠ |ڕووداوی_سەربەخۆیی٤ = کۆتاییی [[سەرپەرشتیی فەڕەنسیی سەر سووریا و لوبنان|سەرپەرشتیی فەڕەنسی]] |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٤ = ١٧ی نیسانی ١٩٤٦ |ڕووداوی_سەربەخۆیی٥ = بەشێک لە [[کۆماری یەکگرتووی عەرەبی]] |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٥ = ٢٢ی شوباتی ١٩٥٨ – ٢٨ی ئەیلوولی ١٩٦١ |ڕووداوی_سەربەخۆیی٦ = [[کوودەتای ١٩٦٣ی سووریا|دەستپێکی دەسەڵاتی بەعسی]] |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٦ = ٨ی ئازاری ١٩٦٣ |ڕووداوی_سەربەخۆیی٧ = [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد|کەوتنی ڕژێمی بەعسی]] |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٧ = ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕووداوی_سەربەخۆیی٨ = دەستووری کاتیی ئێستا |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٨ = ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ |ڕووداوی_سەربەخۆیی٩ = پێکھێنانی [[حکوومەتی ڕاگوزەری سووریا|حکوومەتی ڕاگوزەر]] |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٩ = ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٥ |پلە_ڕووبەر = ١٨٥١٨٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە |پلە_مەزەندەی_دانیشتوان = |سەرژمێریی_دانێشتوان = |ساڵی_سەرژمێریی_دانێشتوان = |چڕیی_دانیشتوان_ک. م. ٤گۆش = |پلە_چڕیی_دانیشتوان = |دراو = [[لیرەی سووری]] |کۆدی_دراو = |کاتی_ناوچەیی = |قەرەبووی_کات = |لای_لێخوڕین = ڕاست |پاشگر_دۆمەین = |کۆدی_تەلەفوون = ٩٦٣ |ساڵی_مەزەندەی_دانیشتووان = ٢٠٢٥ |مەزەندەی_ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥،٢٥٥،١٣٩ }} '''سووریا''' ({{بە عەرەبی|سُوريَا}}) بە فەرمی '''کۆماری عەرەبیی سووریا'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=رئاسة مجلس الوزراء في الجمهورية العربية السورية |سەردێڕ=Your Website Title |ناونیشان=https://pministry.gov.sy/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250214141636/https://pministry.gov.sy/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٥ |وێبگە=pministry.gov.sy |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> وڵاتێکە لە [[ڕۆژاوای ئاسیا|ڕۆژئاوای ئاسیا]] و [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] کە دەکەوێتە ڕۆژهەڵاتی [[دەریای ناوین]] و [[شام]]. لە ڕۆژاواوە هاوسنوورە لەگەڵ دەریای ناوین، لە باکوورەوە لەگەڵ [[تورکیا]]، لە ڕۆژهەڵات و باشووری ڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ [[عێراق]]، لە باشوورەوە لەگەڵ [[ئوردن]] و لە باشووری ڕۆژاواوە لەگەڵ [[ئیسرائیل]] و [[لوبنان]]. لە ئێستادا سووریا لەژێر دەسەڵاتی [[حکوومەتی ڕاگوزەری سووریا|حکوومەتێکی ڕاگوزەر]] بەڕێوە دەبردرێت و لە ١٤ [[پارێزگاکانی سووریا|پارێزگا]] پێکدێت. [[دیمەشق]] پایتەختە و گەورەترین شاریشە. سووریا ژمارەی دانیشتووانی ٢٥ ملیۆن کەسە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Syria Population (2025) - Worldometer |ناونیشان=https://www.worldometers.info/world-population/syria-population/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.worldometers.info |زمان=en}}</ref> لە ڕووبەرێکی ١٨٥١٨٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە (٧١٥٠٠ میل چوارگۆشە)، لە پلەی ٥٧هەمینە کە زۆرترین دانیشتووانی تێدایە و بە پلەی ٨٧هەمین گەورەترینە. لە دوای [[بەھاری عەرەبی|بەهاری عەرەبی]] لە ساڵی ٢٠١١ەوە، سووریا بە تێوەگلانی چەند وڵاتێکەوە تێوەگلاوە لە [[شەڕی ناوخۆییی سووریا|شەڕێکی ناوخۆی فرەلایەنە]]، ئەمەش بووەتە هۆی قەیرانی پەنابەران کە زیاتر لە ٦ ملیۆن پەنابەر لەو وڵاتە ئاوارە بوون. لە بەرامبەر دەستکەوتە خێراکانی خاکی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی]] کە لە کاتی شەڕی ناوخۆدا لە ساڵانی ٢٠١٤ و ٢٠١٥ بەدەستی هێنا، چەند وڵاتێک بە ناوی لایەنە جیاوازەکانی دژایەتییەوە دەستوەردانیان کرد، ئەمەش بووە هۆی شکستی خاکی لە ساڵی ٢٠١٧ لە هەردوو ناوچەی ناوەڕاست و ڕۆژهەڵاتی سووریا. دواتر سێ قەوارەی سیاسی – [[حکوومەتی کاتیی سووریا]]، [[حکوومەتی ڕزگاریی سووریا]] و [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا|ئیدارەی خۆسەری دیموکراتی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا]] لە خاکی سووریا سەریان هەڵدا بۆ ڕووخاندنی دەسەڵاتی ئەسەد. لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤ [[ھێرشەکانی ٢٠٢٤ی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|زنجیرەیەک هێرشی]] هاوپەیمانی هێزەکانی ئۆپۆزسیۆن بووە هۆی گرتنی دیمەشق و [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد|ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد]]. وڵاتێکە لە دەشتە بەپیتەکان و شاخەکانی بەرز و بیابانەکان، سووریا شوێنی نەتەوە و ئایینی جۆراوجۆرە. [[عەرەب]] گەورەترین نەتەوەن، [[سوننە|موسڵمانانی سوننەش]] گەورەترین گروپی ئایینین. == جوگرافیا == سووریا دەکەوێتە بەشی باشووری ڕۆژئاوای کیشوەری [[ئاسیا]]؛ سووریا ڕووی لە [[دەریای ناوین|دەریای ناوینە]] و درێژیی کەناراوەکانی ١٩٣ کیلۆمەترە،<ref>[http://arab.aljayyash.net/arabic-3-9.html سوريا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111107010157/http://arab.aljayyash.net/arabic-3-9.html |date= ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ }}، الموسوعة المسلمة، 22 يناير 2011.</ref> بەڵام کۆی گشتیی سنوورەکەی ٢,٢٥٣ کیلۆمەترە و دابەش بووە بەسەر [[تورکیا]] لە باکوور، [[عێراق]] لە ڕۆژھەڵات و باشوور، و [[ئوردن]] لە باشوور. لە ڕووی ڕۆژئاواشەوە، جگە لە دەریای ناوین، ھەریەکە لە [[لوبنان]] و [[فەلەستین]] سنووریان لەگەڵ سووریادا ھەیە؛ دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی ٣٢ – ٣٧.٥ باکووری ھێڵی کەمەرەیی، و نێوان ھێڵی درێژی ٣٥.٥ – ٤٢ ڕۆژھەڵاتی گرینیچ، ڕووبەرەکەشی ١٨٥,٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە. تۆپۆگرافیای وڵاتەکە لە باشووردا [[بەرزایییەکانی گۆلان]] و دەشتی بەپیتی حۆران ھەڵکەوتووە، لە دوای ئەویش کێوی عەرەب ھەیە کە بەتەواوی لە بەردی بازەڵت پێکھاتووە؛ بەرەو باکوور زنجیرە چیاکانی [[لوبنان]]<nowiki/>لەسەر سنووری لوبنان ھەن کە بەرزترین خاڵی وڵاتەکەی تێدایە، ئەویش چیای [[کێوی ھێرمۆن|شێخ یان حەرمۆنە]]، لەوێوە دەشتایییە بەپیتەکان درێژ دەبنەوە کە غۆتەی دیمەشق پێکدێنن، پێش ئەوەی بگۆڕێن بۆ ناوچەى شاخاویی ڕووت و وشک لە زنجیرە چیاکانی قەلەمۆن و [[ئەلنەبک]] لە باکووری دیمەشق؛<ref>[http://www.syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=121 جبل العرب] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304233736/http://syriatourism.org/index.php?func=viewpage&module=subjects&pageid=121 |date= ٤ی ئازاری ٢٠١٦ }}، وزارة السياحة، 20 يناير 2011.</ref> پاشان دووبارە لەدەشتەکانی کەناراوەکانی سووریا دەست پێدەکاتەوە، کە زنجیرە چیاکانی کەناراوەکان لە سنووری تورکیاوە تا لوبنان درێژ دەبێتەوە،<ref>[http://www.syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=118 جبال الساحل السوري] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305121531/http://syriatourism.org/index.php?func=viewpage&module=subjects&pageid=118 |date= ٥ی ئازاری ٢٠١٦ }}، وزارة السياحة السورية، 20 يناير، 2011.</ref> و چیای زاویا بە ھاوشێوەی ئەو دادەنرێت. لە ئەوپەڕی باکووری سووریادا[[حەلەب]] ھەڵکەوتووە کە لەسەر بەرزایییەک دامەزراوە و بە دەشتایی بەپیت و ھەندێک چیا وەک چیای سەمعان دەور دراوە؛ و لەگەڵ دۆڵی فوڕات یەکدەگرێتەوە کە خاوەنی خاکی بەپیتە و تا سنووری عێراق درێژ دەبێتەوە؛<ref>[https://heammz.jeeran.com/archive/2009/7/909645.html تضاريس سورية] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027184016/http://heammz.jeeran.com/archive/2009/7/909645.html |date=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ }}، موقع جيران، 22 يناير 2011.</ref> لە ئەوپەڕی باکووری ڕۆژھەڵاتیش ناوچەی [[مێزۆپۆتامیای سەروو|جەزیرە]] ھەڵکەوتووە، کە ناوەکەی بەھۆى بوونى رووبارى زۆر لە ناوچەکە نراوە ، و بە یەکێک لە بەپیتترین ناوچەکانی وڵاتەکە دادەنرێت. لە نێوان دۆڵی فوڕات و دەشتی غاب، [[بیابانی سووریا]] ھەیە کە لمین و وشکە، ھەندێک چیا وەک زنجیرە چیاکانی تەدموور بەناویا تێدەپەڕێت. <ref>[http://www.syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=119 الجبال التدمرية] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306024933/http://syriatourism.org/index.php?func=viewpage&module=subjects&pageid=119 |date= ٦ی ئازاری ٢٠١٦ }}، وزارة السياحة السورية، 20 يناير 2011.</ref><ref>[http://www.syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=122 جبل عبد العزيز] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306041818/http://syriatourism.org/index.php?func=viewpage&module=subjects&pageid=122 |date= ٦ی ئازاری ٢٠١٦ }}، وزارة السياحة السورية، 20 يناير 2011.</ref>لە سووریادا تەنھا یەک دوورگە بەرامبەر شاری [[تەرتووس]] ھەیە کە دوورگەی ئەڕوادە === ئاوهەوا === == سیاسەت و حکومەت == == دانیشتووان == بەپێی ئامارەکانی ساڵی [[٢٠١٤]] ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی سووریا ٢١٬٩٨٦٬٦١٥ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫٣٠ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٢٫٦ ساڵە. ھەروەھا ٥٧ لە سەتی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = Countries in the world (ranked by 2014 population)| ناونیشان = http://www.worldometers.info/world-population/population-by-country/ |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی ئایاری ٢٠١٥ | بڵاوکەرەوە = ماڵپەڕی Worldometers |زمان = ئینگلیسی}}</ref> == ئایین == {{bar box | title=ئایینەکان لە سووریا <ref>{{https://theconversation.com/why-syrias-reconstruction-may-depend-on-the-fate-of-its-minorities-245913}}</ref> <ref>{{https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=217c}}</ref> | titlebar=#ddd | left1='''ئایینەکان''' | right1='''ڕێژە''' | float=left | bars= {{bar percent|سوننە|green|٧٩.١٩}} {{bar percent|شیعە|black|١٤٫١٠}} {{bar percent|مەسیحی|yellow|٢.٥}} {{bar percent|ئەوانیدی|red|١.٩٩}}}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{پارێزگاکانی سووریا}} {{وڵاتەکانی ئاسیا}} {{وڵاتانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست}} {{کۆمکاری عەرەبی}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|جوگرافیا|سووریا|وڵاتەکان|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{پۆلی کۆمنز|Syria}} [[پۆل:سووریا| ]] [[پۆل:ئەندامانی کۆمکاری عەرەبی]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ڕۆژاوای ئاسیا]] [[پۆل:شام]] [[پۆل:مانگیلەی بەپیت]] [[پۆل:مێزۆپۆتامیا]] [[پۆل:وڵاتانی ڕۆژاوای ئاسیا]] [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو]] [[پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٦]] [[پۆل:نزیک وڵاتانی ڕۆژهەڵات]] [[پۆل:ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست]] qnkb2hlzc7c6rx1fkrkb8s4ryxpki7t 0 5904 1614110 1443319 2026-08-01T15:24:11Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614110 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = تەلەعفەر | ناوی_فەرمی = Talʿafar - تَلْعَفَر - Tal Afar | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[شارۆچکە]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = تلعفر جامع سی.jpg | photo2a = Welcome to tal afar.jpg | photo2b = | photo3a = Tal Afar Castle.jpg | photo3b = | photo4a = | photo4b = | spacing = 2 |size = 300 }} | شرۆڤەی_وێنە = چەند دیمەنێکی شارۆچکەی تەلەعفەر | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=10|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.37913|frame-long=42.44806|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تەلەعفەر|تەلەعفەر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = محمد شریف آل سیدوھب <ref> https://www.basnews.com/so/ </ref> | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤١٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٧٢٫٥٠٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٨]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = تەلەعفەری | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی تورکمانی|تورکمانی]]، [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])،[[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])، [[ئێزیدی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''تەلەعفەر'''(بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''تَلْعَفَر''، [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Tal Afar'') شارۆچکەیەکە لە [[قەزای تەلەعفەر]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].<ref> https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 </ref> تەلەعفەر دەکەوێتە ئەوپەڕی خۆراوای [[باشووری کوردستان]].<ref> https://syriaca.org/place/184 </ref> ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]]. ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠١٨ بە ١٧٢٫٥٠٠ کەس مەزەندە کراوە.<ref> https://www.france24.com/en/20190628-revisited-iraq-yazidis-still-haunted-sinjar-massacres-islamic-state-group-nadia-murad </ref> لە کاتێکدا ھیچ داتایەکی فەرمی سەرژمێری بوونی نییە، شارۆچکەکەدا، کە پێشتر بە نزیکەی ٢٠٠ ھەزار کەس مەزەندە دەکرا، تا ساڵی ٢٠٠٧ بۆ ٨٠ ھەزار کەس دابەزیبوو. دەکەوێتە ٦٣ کم (٣٩ میل) لە ڕۆژئاوای [[مووسڵ]]، ٥٢ کم(٣٢ میل) لە ڕۆژھەڵاتی [[شنگال]] و ٢٠٠ کم(١٢٤ میل) لە باکووری ڕۆژئاوای [[کەرکووک]]ەوە. نزیکەی ٣٨میل لە باشووری سنووری [[تورکیا]] دوورە و نزیکەی ٦٠کم لە سنووری [[سووریا]]وە دوورە. دانیشتوانی ناوخۆیی زۆرینەیان [[تورکمان]]ن لەگەڵ کەمینەی [[کورد]]. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://unpo.org/article/4053|سەردێڕ=UNPO: Iraqi Turkmen: Establishment of Iraqi Turkmen Autonomy|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321003656/https://unpo.org/article/4053|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Turkmen in Tal Afar: Perceptions of Reconciliation and Conflict |ناونیشان=https://www.usip.org/sites/default/files/Turkmen-in-Tal-Afar-Perceptions-of-Reconciliation-and-Conflict-Report.pdf |وێبگە=United States Institute of Peace |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201017074708/https://www.usip.org/sites/default/files/Turkmen-in-Tal-Afar-Perceptions-of-Reconciliation-and-Conflict-Report.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Ba'ath Party and Insurgency in Tal Afar|ناونیشان=https://www.armyupress.army.mil/Portals/7/military-review/Archives/English/MilitaryReview_2008CRII0831_art008.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تەلەعفەر دەکەوێتە سنووری [[باشووری کوردستان]]ەوە و لەژێر دەسەڵاتی [[سەددام حوسێن]]دا شارەکە بەر شاڵاوی [[ڕاگواستن]] و [[عەرەباندن]] کەوتووە و زۆرێک لە کوردەکانی ئەو شارە ڕاگوێزراون. لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٠دا دانیشتووانی شارەکە مانگرتنێکیان سازدا و داوای جێبەجێکردنی ماددەی ١٤٠ و گەڕانەوە سەر [[ھەرێمی کوردستان]]یان دەکرد. ئەم شارە بەشێک بوو لە [[ویلایەتی مووسڵ]] کە یەکێک بوو لە ویلایەتەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]، لەو شارەدا قەڵایەک وەک بنکەیەکی سەربازی دروستکرا، ئەمڕۆ کەلاوەکانی قەڵاکە دەبینرێت. دوای کشانەوەی عوسمانییەکان سەربازگەیەک لەو قەڵایە دامەزرا و ئەوان یەکەم دانیشتووی ئەو شارە بوون کە بە تەنیشت قەڵاکە بوون. لە شەڕی موسڵ (٢٠١٦-٢٠١٧) دژی داعش، ڕێکخراوەکە بارەگای بەناو خەلافەتی گواستەوە بۆ شاری تەلعەفەر، بۆ ئەوەی ببێتە مۆڵگەی کاتی ڕێکخراوەکە.<ref>https://aliraqnet.net/تلعفر-المقر-المؤقت-لقیادة-داعش-بعد-ھزی/{{بەستەری مردوو|url=https://aliraqnet.net/%D8%AA%D9%84%D8%B9%D9%81%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%82%D8%AA-%D9%84%D9%82%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%A9-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%DA%BE%D8%B2%DB%8C/ |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ }}</ref> لە تەلعەفەر، یەک [[نەخۆشخانە]] ھەیە، کە نەخۆشخانەی گشتی تەلعەفەر، جگە لە کەرتی تەندروستی تەلعەفەر کە شەش بنکەی تەندروستی لە ناو شاری تەلعەفەر و بنکەی تری تەندروستی لە [[ناحیە]] لاوەکییەکان لەخۆ دەگرێت. == جوگرافیا == تەلەعفەر نزیکەی ٥٠کم لە ڕۆژئاوای [[مووسڵ]] و ٦٠کم لە ڕۆژھەڵاتی سنووری [[عێراق]] و [[سووریا]]یە، لە پۆتانەکانی 36°23′N 42°27′E. بەپێی داتاکانی نەخشە، ڕووبەرەکەی ١٥ کیلۆمەتر دووجایە. تەلەعفەر لە بۆشایی نێوان کەڵێنەکانی چیای زامبار لە باشووری ڕۆژھەڵات و چیای ساسان لە باکووری ڕۆژئاوا ھەڵکەوتووە. شارەکە دەکەوێتە دەشتێکی بیابانی کراوە لە بنکەی باشووری چیای ئیدیا. زۆربەی زەویەکانی دەوروبەری شارەکە [[بیابان]]ێکی تەختە. ڕێگایەکی سەرەکی ڕۆژھەڵات-ڕۆژئاوا، کە [[پارێزگای نەینەوا]] دەگرێتەوە و ڕێگای سەرەکی ناوەڕاستی باکوور-باشووری [[عێراق]] لە نزیک [[مووسڵ]] دەبڕێت، بەناو شارەکەدا تێدەپەڕێت. شاری تەلەعفەر بە ھەژدە گەڕەک ڕێکخراوە: سەعاد، قادیسیە، تۆدۆ، سارا، محەلەمین، مەدلۆمین، عوروبە، وەحدە، نیدا، عەعلۆت، حەسەن قۆی، موتەنا، خدرا، جەزیرە، تەلیحە، کیفە، مەلاین و قەڵا. ھەر گەڕەکێک بەھۆی سروشتی خێڵەکیی شارەکە ناسنامەی خۆی دەپارێزێت. چەند دەیان خێزانی فراوان کە لە نزیکەوە دەژین بە شێوەیەکی گشتی خۆیان لەگەڵ یەک شێخی ناوخۆییدا دەناسێنن کە ئەرکی خۆی دەگرێتە ئەستۆ کە وەک بەڕێوەبەری ھاوڵاتیانی گەڕەکەکە و پەیوەندی لەگەڵ حکومەتی ناوخۆییدا خزمەت بکات. شێوازی شارۆچکەکە لە بینای چڕ پێکھاتووە، زۆرجار ئەوەندە لە یەکترەوە دروستکراون کە دیوار و پشتگیری ھاوبەشی بارھەڵگریان ھەیە. شەقامەکانی شارەکە زیاتر لە ڕووی فیزیکییەوە ھەر گەڕەکێک پێناسە دەکەن بە جیاکردنەوەی لە گروپەکانی تری بینا، بەو پێیەی بە شێوازی ناڕێک شارۆچکەکە دەبڕن. سوپای ئەمەریکا و حکومەتی خۆجێی سیستمی ناونیشانی ماڵەوەیان جێبەجێ کرد بۆ باشتر دەستنیشانکردنی شوێنی دیاریکراو و پێناسەکردنی دەسەڵاتی دادوەری بۆ پۆلیسی عێراق لە نیوەی دووەمی ساڵانی ٢٠٠٠دا.<ref> https://books.google.iq/books?id=RywwAQAAIAAJ&redir_esc=y </ref> == مێژوو == === پێش مێژوو === شارۆچکەی تەلعەفەر تەپۆڵکەکانی (یارم تەپە) ھەیە کە پاشماوەی (کولتوری حەلەفی) سەردەمی (حەسونە)و (حەلەف) و (عوبەیدیان) لێکەوتەوە، لە نێوان ٧٠٠٠ بۆ ٤٥٠٠ پێش زایین. <ref>''Encyclopedia of Prehistory'', by Peter N. Peregrine, Melvin Ember, Inc., Human Relations Area Files, Pg 149.</ref><ref>''Dictionary of the Ancient Near East'', by Piotr Bienkowski, A. R. Millard, Yarim Tepe, 2000, Pg 326</ref> مێژووی تەلەعفەر دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی بەرد، کە لە سەردەمی پێش مێژووەوەیە (٦٠٠٠ پێش زایین) و دەوروبەری ناوەڕاستی ھەزارەی دووەمی پێش زایین، لەگەڵ [[شنگال]]، تەلەعفەر بوو بە بەشێک لە دەوڵەتی [[میتانی]]، لە سەردەمی ئاشووریشدا گەشەی کرد و فراوانتر بوو و قەڵا دێرینەکەی دروست کرد و بە (ئیشتار گەشەی کرد) ناسرابوو، دوای ڕووخانی نەینەوا، ناوچەی تەلەعفەر و تەواوی [[جزیر]]ە دیمەنی ئەو شەڕە درێژخایەنانە بوون کە لە نێوان [[ھیتییەکان]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی]] ڕوویان دا کە قەڵاکەیان نوێ کردەوە. === ئیمپراتۆریەتی ئاشووری === ڕەنگە لە سەدەی بیست و پێنجەمی پێش زایین تا سەدەی حەوتەمی زایینی بەشێکی دانەبڕاو بووبێت لە ''ئاشوور''. === سەردەمی ئیسلام === لەسەردەمی خەلیفە [[عومەر کوڕی خەتتاب]] لەسەر دەستی سەرکردە ئیاض بن غانم فەتح کرا، پاشان تەلەعفەر لە سەردەمی [[دەوڵەتی ئەمەوی]] بوو بە ماڵێک بۆ [[خەواریج]]ەکان و شانۆیەک بۆ ئەو شەڕانەی کە لە نێوان ئەوان و ئومەویەکاندا ڕوویان دەدا قەڵا بە قەڵای مەروان ناودەبرا. وە کە شاری تەلەعفەر فراوان بوو و ژمارەی دانیشتووانەکەی لە سەردەمی [[خەلافەتی عەباسی]] لە سەردەمی خەلیفە ئەلموعتەسیم بلا و دوای ئەوان لە ساڵی ٤٤٧ کۆچی (١٠٥٥ ز) لە سەردەمی[[دەوڵەتی سەلجووقی]] لە سەردەمی ئەودا گەشەیان کرد [[ئەمیر]] توغرول بەی، یەکێک لە شازادە سەلجوقییەکان و پاشان سوڵتان بەدر الدین لوءلوء دەستی بەسەردا گرت. وە لەو شوێنەی کە ھەندێ خێڵی [[تورکمان]]ی تێدا نیشتەجێ بوو، وە لە ساڵی ٦٥٦ی کۆچی (١٢٥٨ ز) ھولاکۆ چووە ناو [[بەغدا]] و سەرکردەکەی (سمیداغۆ) چووە ناوچەی [[مووسڵ]] و تەلەعفەر و دواتر بووە بەشێک لە دەوڵەتی ئیلخانی.پاشان لە ساڵی ٧٣٨ی کۆچی (١٣٢٨ز) دەوڵەتی جەلائیری ھات و بە سەرکردایەتی شێخ حەسەن جەلائیری فەرمانڕەوایی [[عێراق]]ی کرد. ناوچەی تەلعەفەر بوو بە بەشێک لە دەوڵەتی جەلایری تا سەرکردە [[تەیمووری لەنگ]] ھات و لە ساڵی ٧٩٦ کۆچی (١٣٨٦ ز) چووە ناو [[مووسڵ]]ەوە و بە شاری تەلەعفەردا تێپەڕی، ڕێگایەک ھەیە کە تا ئێستاش لە باشووری تەلعەفەر بوونی ھەیە، و ناوی (تیمور یۆلی)ە، بە واتای ڕێگای تەیموور. وە لە ساڵی (٨١٤ی کۆچی / ١٤١١ز) شاری تەلەعفەر بوو بە بەشێک لە دەوڵەتی تورکمانی، قەرە قوینلو، واتە دەوڵەتی (مەڕی ڕەش)، لە سەردەمی میریەکەیدا، محمد قەرە یوسف، تەلەعفەر خێڵێک ھەیە کە سەر بە خۆیانن. لە ساڵی (٨٧٤ کۆچی / ١٤٦٩ ز) شاری تەلعەفەر بووە بەشێک لە تورکمانەکان (دەوڵەتی ئەق قۆیونلو)، واتە "دەوڵەتی مەڕی سپی" بە سەرۆکایەتی شازادە حەسەن بەی ئەلتەویل. ھەروەھا ھەندێک خێڵ لە تەلەعفەر سەر بەوان بوو. لە ساڵی (٩١٤ی کۆچی / ١٥٠٨ز) تەلعەفەر بوو بە بەشێک لە دەوڵەتی [[سەفەوییەکان]]. === ئیمپراتۆریەتی عوسمانی === گەشتیار و شوێنەوارناس و دیپلۆماتی ئینگلیزی ''ئۆستن ھێنری لایارد'' ڕۆژێک دەبێتە [[باڵیۆز]]ی [[شانشینی یەکگرتوو]] لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]، لە ساڵی ١٨٦٧دا لە کتێبی نەینەوا و پاشماوەکانیدا نووسیویەتی: {{cquote|تەلەعفەر سەردەمانێک شارۆچکەیەک بوو ھەندێک گرنگی ھەبوو؛ لەلایەن جوگرافیناسە سەرەتاییەکانی [[عەرەب]]ەوە باسی لێوە کراوە، و ڕەنگە لەگەڵ ''تەلاسەری ئیشایا''دا بناسرێتەوە، کە وەک خۆی ئاماژەی پێکراوە، لە پەیوەندی لەگەڵ تەل خەلەف و حەران. سێ جار گەمارۆ دراوە، لە ماوەی چەند ساڵێکدا، لەلایەن (عەلی پاشای بەغدا و حافز پاشا و میر موحەمەد پاشای کۆرە).<ref>Also known as ''Mohammad Keritli Oglu'', or "Mohammed the Blind"</ref> لە ھەر بۆنەیەکدا دانیشتووان بەرخۆدانێکی بەھێزیان دەکرد. میر موحەمەد پاشای کۆرە بە دەستدرێژی شوێنەکەی گرتۆتەوە، زیاتر لە دوو لەسەر سێی دانیشتووانەکە خراونەتە بەر شمشێر، و موڵک و ماڵی ئەوانەی کە مابوونەوە دەستیان بەسەردا گیرا. دەوترێت سامانێکی زۆر لەو شوێنە دۆزراوەتەوە، لەسەر تاڵانکردنی لەلایەن میر موحەمەد پاشای کۆرە، ھەموو زێڕ و زیوەکەی برد و پاشماوەی تاڵانەکەی بەسەر سەربازەکانیدا دابەش کرد.<ref>''Nineveh and Its Remains'', by Austen Henry Layard, 1867, pgs 217–218.</ref>}} "دوای گەشتەکەی (حافز پاشا) لە ساڵی ١٨٣٧ تەلەعفەر بە ھەمیشەیی لەلایەن سەربازانی [[تورکەکان|تورکەوە]] داگیرکرا و دەستی کرد بە بەکارھێنانی وەک بنکەیەک بۆ کۆنتڕۆڵکردنی جموجۆڵی ژمارەیەک لە [[ھۆز]]ە [[ئێزیدی]]یەکانی رۆژھەڵاتی [[شنگال]]. لە ساڵی ١٨٨٠دا تەلەعفەر بوو بە یەکەیەکی ئیداری سەر بە [[قەزای شنگال]]".<ref>''The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq'', by Nelida Fuccaro, 1999, pg 33.</ref> ماوەیەک لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا، سوپای تورکی عوسمانی شارەکەی وەک تاکە بنکەیەکی سەربازی دامەزراند کە لەسەر لوتکەی گردێک دروستکرابوو، تا ئێستاش پاشماوەی قەڵاکە دەبینرێت. ھەروەھا لە قەڵاکەدا ئەندامانی [[تورکمان]] لە ھۆزی دالودی لە سەربازگەکەدا بوون، کە دوای کشانەوەی سوپای عوسمانی بوونە یەکەم داگیرکەری مەدەنی شارۆچکەکە کە لە دەوری قەڵاکە بوون. ئایلمێر ھەڵدان، ئەفسەری گشتی بەریتانی فەرماندەیی میزۆپۆتامیا، ئاوھا باسی تەلعەفەر دەکات، "ئەو شارۆچکەیە کە دە ھەزار کەسی تێدایە، بە شێوەیەکی جوان لەسەر چوار گرد ھەڵکەوتووە، کە دوو گرد لە ھەر لایەکی کانییەکی قووڵەوە وەستاون، لەوێشەوە چەمێک بەرز دەبێتەوە کە ئاو بۆ دانیشتووانەکە دابین دەکات."<ref> https://archive.org/details/32882019307837-theinsurrection/page/n53/mode/2up </ref> === ١٩٢٠ راپەڕینی عێراق === دوای رووخانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]، تەلەعفەر خرایە ناو [[عێراق]]ەوە. لە ساڵی ١٩٢٠دا تەلەعفەر وەک بنکەیەکی ئۆپەراسیۆنەکان بۆ ڕاپەڕینێکی پلان بۆ داڕێژراو لە دژی بەریتانییەکانی دەسەڵاتداری ئەوکات بەکارھێنرا.<ref>''A History of Iraq'', by Charles Tripp, Pg. 40</ref> [[پەڕگە:U.S. Army M1A2 Abrams at Tal Afar.jpg|وێنۆک|تانکی شەڕی M1 Abrams ی ئەمریکی کە لە ٣ی شوباتی ٢٠٠٦دا دەوریەیان لە تەلەعفەردا دەکرد]] [[پەڕگە:AmericanTurkishSoliders Tal Afar.jpg|وێنۆک| سەربازانی کەتیبەی ٤١٦ی کاروباری مەدەنی و چاودێرانی سەربازی [[تورکیا]] لەگەڵ بەرپرسانی ناوخۆیی قسە دەکەن و ھەڵسەنگاندن بۆ زیانەکانی ژێرخانی ناوخۆیی دەکەن]] تەلەعفەر بە داستانە بەناوبانگەکەی لە ساڵی ١٩٢٠ی زایینیدا ھاتە ناو مێژووەوە کە پێی دەوترێت بزووتنەوەی (قاج قاج) کە بەھۆیەوە شۆڕش لەدژی ھێزە داگیرکەرەکانی بەریتانیا دەستی پێکرد، یەکەم پریشکی شۆڕشی بیستەمین لە باکوور لە شارۆچکەی تەلەعفەرەوە دەستی پێکرد. === لەشکرکێشی و داگیرکاری ئەمریکا (٢٠٠٣-٢٠١١) === === ئۆپەراسیۆنی ڕەشی تایفون === لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٤دا ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی گەورە بۆ سەر تەلەلەعفەر کرا لەلایەن لیوای ٣، فیرقەی ٢ی پیادە(تیمی شەڕی لیوای سترایکەر) و ھێزە ئەمنییەکانی عێراق. شەڕ تا ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ بەردەوام بوو کە حکومەتی [[تورکیا]] ئیدیعای کرد کە ئەو شەڕە نزیکەی ٥٨ کەسی مەدەنی [[تورکمان]]ی کوژراون و داوای کۆتاییھێنان بە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی کرد کە لەو کاتەدا ئەو ھاوڵاتییە مەدەنیانەی لە دەرەوەی تەلەعفەر کەمپیان کردبوو ڕێگەیان پێدرا بگەڕێنەوە بۆ ماڵەکانیان.<ref> https://www.globalsecurity.org/military/ops/oif-black-typhoon.htm </ref> === ئۆپەراسیۆنی گەڕاندنەوەی مافەکان === لە ئەیلوولی ٢٠٠٥دا، ئۆپەراسیۆنی گەڕاندنەوەی مافەکان ئەنجامدرا کە تێیدا نزیکەی ٥ ھەزار سەرباز لە فیرقەی ٣ی ھێزی ئاسایشی عێراق بە ھاوبەشی لەگەڵ ٣٥٠٠ سەرباز لە فەوجی سێیەمی سوارە زرێپۆشەکانی سوپای ئەمریکاوە و فەوجەکانی ٣٢٥ی پیادەی ئاسمانی، فیرقەی ٨٢ی ئاسمانی چوونە ناو شارۆچکەکەوە. لە ئەنجامدا ئەو ئۆپەراسیۆنە بووە ھۆی ئەوەی ١٥٧ یاخیبوو کوژران و ٦٨٣ یاخیبوویش دەستگیرکران.<ref> https://www.longwarjournal.org/archives/2005/09/northern_exposu.php </ref> ھێزە ئەمنییەکانی عێراق ١٢ کوژراو و ٢٧ برینداری لێکەوتەوە. ئۆپەراسیۆنەکە تا مانگی تشرینی یەکەمی خایاند و لە ئەنجامدا ١٠ ھەزار پاوند تەقەمەنی دۆزرایەوە و لەناوبرا. [[ئەبوو موسعەب ئەلزەرقاوی]] لە شریتێکی دەنگیدا کە لە ماڵپەڕێکی ئیسلامیدا بڵاوی کردووەتەوە، سوپای ئەمریکای بە بەکارھێنانی "گازی ژەھراوی" لەسەر تەلەعفەر تۆمەتبار کردووە.<ref> https://www.globalsecurity.org/military/ops/oif-restoring-rights.htm </ref> ئەمریکا ڕەتیکردەوە لە تەلەعفەر چەکی کیمیایی بەکارھێنابێت و رایگەیاند ئەم جۆرە راپۆرتانە پڕوپاگەندەن کە لەلایەن ''ئەلزەرقاویەوە'' دروستکراون، و درۆ و بێ شایستەن.<ref> https://share.america.gov/ </ref> ئۆپەراسیۆنەکە ستراتیژییەکی نوێی "ڕوون، ڕاگرتن، دروستکردن" تاقیکردەوە، کە تێیدا ناوچەکان لە یاخیبووان پاکدەکرێنەوە و پاشان داگیرکرا و پاشان ئاوەدانکرایەوە بۆ بەدەستھێنانی پشتیوانی خەڵکی ناوچەکە پێش ئەوەی رادەستی ھێزە ئەمنییەکانی عێراق بکرێتەوە.<ref> https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iraq/1505872/Iraqis-in-former-rebel-stronghold-now-cheer-American-soldiers.html </ref> لە مانگی ئازاری ٢٠٠٦، سەرۆکی ئەمریکا [[جۆرج دەبلیوو بوش]] ئاماژەی بە تەلعەفەر کرد وەک چیرۆکێکی سەرکەوتوو، کە مرۆڤ دەتوانێت "ھێڵکارییەکانی ئەو [[عێراق]]ە ببینێت کە ئێمە خەباتمان بۆ کردووە". ئەم ئۆپەراسیۆنە بە یەکێک لە یەکەم ئۆپەراسیۆنە سەرکەوتووەکانی دژە یاخیبوون لە عێراق دادەنرا.<ref> https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2006/03/20060329-6.html </ref> ''عەقید ئێچ ئاڕ مەکماستەر''، فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکە بوو بە ڕاوێژکاری ''ژەنەڕاڵ دەیڤید پێتریۆس'' لە پلاندانان و جێبەجێکردنی زیادبوونی سەربازەکانی لە ساڵی ٢٠٠٧. بەڵام دوای چەندین ساڵ لە توندوتیژی پچڕپچڕ، ھەندێک لە شرۆڤەکاران ڕایانگەیاندووە کە ئەو گەشبینییەی لە ساڵی ٢٠٠٥دا دەربڕدراوە زیادەڕەوی تێدا کراوە.<ref>https://www.pbs.org/newshour/show/middle_east/jan-june07/carnage_03-28.html{{بەستەری مردوو|url=https://www.pbs.org/newshour/show/middle_east/jan-june07/carnage_03-28.html |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> === توندوتیژی دوای داگیرکاری === ھەروەھا تەلەعفەر گۆڕەپانی توندوتیژی تائیفیی نێوان [[موسڵمان]]انی [[شیعە]] و [[سوننە]] بووە.<ref> https://www.reuters.com/article/idUSANW037148 </ref> پێش لەشکرکێشی عێراق توندوتیژی تائیفی لە نێوان [[تورکمان]]ەکان کێشە نەبووە. پاشخانی کولتووری ھاوبەش [[تورکمان]]ە [[سوننە]] و [[شیعە]]کانی یەکخستبوو.<ref> https://www.reuters.com/article/us-iraq-developments-idUSPAR12820720070222 </ref> کۆکردنەوەی سیاسی لە تەلەعفەر تا ئەو کاتە لەلایەن[[حیزبی بەعسی عێراق]] زاڵ بووبوو. بەھۆی ئەوەی ھیچ بزووتنەوەیەکی ئاسان لەبەردەستدا نییە بۆ جێگرتنەوەی بەعسییەکانی سەددام، ڕووخانی دەوڵەت ھەموو شتێک لە [[خۆراک]]ەوە تا ئاسایش تێکدەدات و زیادبوونی بێمتمانەیی بەرامبەر بە حکومەتی عێراقی باڵادەستی شیعەکان، گرژی دەستیان کرد بە سەرھەڵدان.<ref> https://www.reuters.com/article/us-iraq-developments-idUSPAR43303820070324 </ref> ناڕەزایەتییەکان زیاتر وروژێنران کاتێک ئیسلامییە سوننەکان دەستیان کرد بە جووڵەکردن بۆ ناو شارۆچکەکە و ھێزە ئەمنییەکانی عێراقی شیعە دەستیان کرد بە پاککردنەوەی سوننەکان لە ھێزی پۆلیس.<ref> https://www.theguardian.com/world </ref> لە مانگی ئایاری ٢٠٠٥دا پێکدادان لە نێوان ئەو دوو گرووپەدا ڕوویدا.<ref> https://www.reuters.com/?edition-redirect=uk </ref> لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦دا لە تەقینەوەیەکدا لە تەلعەفەر ١٤ کەس کوژران کە دەیان کەسیان خەڵکی مەدەنی و چوار سەربازی عێراقی بوون. بۆردومانێکی دیکە، لە دەرەوەی فرۆشگایەکی ئۆتۆمبێل، لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦، لانیکەم ٢٢ کەس کوژران و لانیکەم ٢٦ کەسیش بریندار بوون.<ref> https://www.nytimes.com/2007/04/01/world/middleeast/01iraq.html </ref> لە ١٠ی شوباتی ٢٠٠٧دا ئۆتۆمبێلێکی خۆکوژی بۆمبڕێژکراو سەربازێکی عێراقی کوشت و پێنج کەسی بریندارکرد، لەنێویاندا سێ کەسی مەدەنی، چونکە خاڵێکی پشکنینی سوپای کردە ئامانج. لە ٢٢ی شوباتی ٢٠٠٧ چوار کەس کوژران کە پۆلیسێک و کوڕێکی تەمەن ١٢ ساڵان بوون، پێنج کەسیش بریندار بوون. لە ٢٤ی ئازاری ٢٠٠٧دا خۆکوژێک لە بازاڕێکی شارۆچکەکەدا ھەشت کەسی کوشت و دە کەسیش بریندار بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2007/WORLD/meast/03/28/iraq.main/index.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220530092512/https://edition.cnn.com/2007/WORLD/meast/03/28/iraq.main/index.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٢٧ی ئازاری ٢٠٠٧دا بارھەڵگرێکی بۆمبڕێژکراو لە بازاڕێکی ناوچەیەکی [[شیعە]]دا تەقیەوە. سەرەتا باس لەوە کرا کە ٨٣ کەس کوژراون و ١٨٣ کەسیش بریندار بوون، بەڵام دواتر وەزارەتی ناوخۆی عێراق ژمارەی کوژراوەکانی بۆ ١٥٢ کەس بەرزکردەوە و رایگەیاند کە ٣٤٧ کەس برینداربوون، کە دەیکاتە کوشندەترین تاکە لێدان لە دوای دەستپێکردنی جەنگەوە.<ref> https://www.reuters.com/article/idUSKHA430762 </ref> ئەو تەقینەوەیە کە گرووپێکی تیرۆریستی پەیوەست بە قاعیدە بەرپرسیارێتی خۆی لە ئەستۆ گرتووە، بووە ھۆی تەقەکردن لە تۆڵەسەندنەوە لەلایەن پۆلیسە شیعەکان و کەسانی دیکە لە دژی سوننەکان، کە تێیدا لە نێوان ٤٧ بۆ ٧٠ پیاو کوژراون.<ref> https://www.reuters.com/article/us-iraq-developments-idUSKHA91628520070521 </ref> چەند پۆلیسێکی شیعە بەھۆی بەشداریکردن لە تەقەکردنەکاندا دەستگیرکران.<ref> https://www.reuters.com/article/idUSKAM133157 </ref> لە ١٤ی نیسانی ٢٠٠٧ قەناس بەدەستێک تەقەی لە ژنێکی کرد. رۆژی ٢١ی ئایاری ٢٠٠٧، بۆمبێکی چێنراو لە نزیک دەوریەیەکی پۆلیس تەقییەوە و بەھۆیەوە سێ پۆلیس لە رێگای سەرەکی نێوان شارۆچکەی [[شنگال]] و تەلەعفەر برینداربوون.<ref> https://www.reuters.com/article/us-iraq-wedding-idUSBUL25492920070712 </ref> لە ٣١ی ئایاری ٢٠٠٧، بۆمبێکی لە کەناری رێگاکە کە دەوریەیەکی پۆلیسی کردبووە ئامانج، لە رێگای نێوان [[شنگال]] - تەلەعفەر چوار پۆلیسی بریندار کرد. لە ڕووداوێکی جیادا بۆمبێکی لە کەناری ڕێگا کە دەوریەیەکی سوپای عێراقی کردبووە ئامانج، ئەفسەرێکی لە تەلەعفەر کوژرا و سەربازێکی دیکەی بریندار کرد. لە ڕووداوێکی دیکەی جیادا پیاوێک لە ھێرشێکی موشەکدا کوژرا. لە ١١ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ بەھۆی ھێرشێکی موشەکی کاتیوشا دوو کەس کوژران و پێنج کەسیش بریندار بوون. لە ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ ژن و منداڵێک بەھۆی ھێرشێکی ھاوەن لە شارۆچکەکەدا کوژران.<ref> https://www.reuters.com/article/us-iraq-developments-idUSL1431695020070715 </ref> لە ١٢ی تەمموزی ٢٠٠٧، حەوت میوان کە ئاھەنگی ھاوسەرگیری پۆلیسێکی عێراقییان سازکردبوو، لەلایەن خۆکوژێکەوە کوژران. لە ١٥ی تەمموزی ٢٠٠٧ دوو ھاوڵاتی مەدەنی بەھۆی بۆمبێکی لە کەناری ڕێگادا کوژران و سێ کەسیش بریندار بوون. لە ٦ی ئابی ٢٠٠٧ لە گوندی ئەلقوبەی نزیک لە ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو ٢٧ کەس کوژران و ٢٨ کەسیش بریندار بوون. لە ٢٢ی ئابی ٢٠٠٧دا بۆمبێکی کەناری ڕێگا لە نزیک کرێکارانی ڕاکێشانی بۆری ئاو تەقییەوە و بەھۆیەوە دوو کەس کوژران و پێنج کەسیش بریندار بوون. لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ لانیکەم دوو پۆلیس بەھۆی بۆمبێکی کەناری ڕێگا لە ناوەندی شارۆچکەکە بریندار بوون.<ref> https://www.nytimes.com/ </ref> لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٧دا یاخیبووێک کوژرا و یەکێکی دیکەش بریندار بوو کاتێک بۆمبێک کە ئەوان دروستیان دەکرد تەقیەوە. لە ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ لە ھێرشێکدا بۆ سەر خاڵێکی پشکنین لە نزیک گوندێکی نێوان تەلەعفەر و [[مووسڵ]]، ئۆتۆمبێلێکی بارھەڵگرێکی خۆکوژی بۆمبڕێژکراو لانیکەم شەش کەس کوژران کە دوو پۆلیس و سەربازێک بوون و ١٧ کەسیش بریندار بوون. لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧دا، ئۆتۆمبێلێکی خۆکوژی بۆمبڕێژکراو لە بازاڕێکدا سێ کەسی کوشت و ٥٧ کەسی بریندارکرد. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ موشەکێکی کاتیۆشا لەسەر ماڵێک نیشتەوە و پێنج ئەندامی ھەمان خێزان کوژران و پێنج کەسی دیکەش بریندار بوون.<ref> https://www.reuters.com/article/idUSL22665577 </ref> لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ پۆلیس پێنج یاخیبووی کوشت و پێنج یاخیبووی دیکەی دەستبەسەر کرد.<ref> https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/02/15/AR2008021503598_pf.html </ref> لە ٣ی ژانویەی ٢٠٠٨ دوو کەسی مەدەنی کە منداڵێکیان تێدابوو، گیانیان لەدەستدا کاتێک ھێزەکانی ئەمریکا تەقەیان گەڕاندەوە دوای ئەوەی بۆمبێکی کەناری ڕێگاکە بەر کاروانێک کەوت کە سەرۆکی پۆلیسی تێدابوو. لە ١٩ی ژانویەی ٢٠٠٨ ھێرشێکی موشەک بووە ھۆی کوژرانی حەوت کەس و بریندار بوونی ٢٠. لە ١٥ی شوباتی ٢٠٠٨ لانیکەم سێ کەس کوژران و ١٦ بریندار بوون لە تەقینەوەیەکی دوو خۆکوژیدا.<ref> https://www.reuters.com/article/idUSL02338817 </ref> دوای ئەوەی ئەفسەرێکی پۆلیس کە پاسەوانی مزگەوتێکی دەکرد ڕێگری لە فڕۆکەیەکی بۆمبڕێژکراو دەکات بچێتە ناو بیناکە، ھێرشبەرەکە ویستویەتی نارنجۆکێکی دەستی فڕێ بدات و دواتر ئەو جلیقە تەقەمەنیەی کە لەبەری بووە تەقاندووەتەوە. دوای چەند خولەکێک، بۆمبڕێژکەرێکی دیکە بەرەو کۆمەڵێک نوێژخوێن ڕایکرد و خۆی تەقاندەوە کاتێک پۆلیس تەقەی لێکرد.<ref> https://www.reuters.com/article/us-iraq-deaths-idUSL1474083420080414 </ref> لە ٢٠ی شوباتی ٢٠٠٨دا ئۆتۆمبێلێکی خۆکوژی بۆمبڕێژکراو ژنێک و کچێکی شەش ساڵانی کوشت، و ھەشت کەسی بریندارکرد، لە ھێرشێکدا بۆ سەر نووسینگەی ناسنامە. لە ٢ی ئازاری ٢٠٠٨ شەڕ و پێکدادان لە نێوان چەکدار و پۆلیسدا لە گوندێکی نزیک شارۆچکەکەدا ١٣ چەکدار و دوو پۆلیس کوژران. لە ١٤ی نیسانی ٢٠٠٨ ھێرشبەرێک کە جلیقەی خۆکوژی لەبەردا بوو لە پرسەیەکی شیعەدا خۆی تەقاندەوە و چوار کەسی مەدەنی کوژران و ٢٢ کەسیش بریندار بوون. نەجیم عەبدوڵا، سەرۆکی شارەوانی شارۆچکەکە رایگەیاند، لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٠٨دا ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراوی وەستاو لە بازاڕێکدا تەقیەوە، چوار کەس کوژران و ٤٦ کەسیش برینداربوون کە دوویان منداڵ بوون. پۆلیسی عێراق رایگەیاند، لە ٨ی تەمموزی ٢٠٠٨ چەند چەکدارێک ئەندامێکی حزبی ئیسلامی عێراقی عەرەبی سوننەیان کوشت. سەرۆکی [[شارەوانی]] شارۆچکەکە رایگەیاند، لە ١٢ی تەمموزی ٢٠٠٨ پۆلیس تەرمی حەوت کەسی دۆزیوەتەوە کە ژنێک و منداڵێکیان تێدایە. دوو ڕۆژ پێشتر ڕفێندرابوون.<ref> https://www.reuters.com/article/us-iraq-developments-idUSKAM12241320080731 </ref> لە ١٧ی تەمموزی ٢٠٠٨ ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو لە بازاڕێکی سەر شەقامەکاندا تەقیەوە و ٢٠ کەس کوژران کە ٩ کەسیان منداڵ بوون و ٩٠ کەسیش بریندار بوون. پۆلیس وتی لە ٣١ی تەمموزی ٢٠٠٨ بۆمبێکی کەناری ڕێگا پۆلیسێک کوژرا. لە ٨ی ئابی ٢٠٠٨ خۆکوژێکی تاکەکەسی [[سوننە]]ی [[تورکمان]](ڕاپۆرتە سەرەتاییەکان باسیان لەوە دەکرد ئۆتۆمبێلێکی وەستاو) لە بازاڕێکی سەوزەدا تەقیەوە و ٢٥ کەس کوژران و نزیکەی ٧٠ کەسیش بریندار بوون. لە ٢٩ی ئابی ٢٠٠٨ پۆلیسەکان کەسێکی خۆکوژیان کوشت کە ویستبووی بچێتە ناو مزگەوتێکەوە. لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو لە نزیک دوکان و کافێکان تەقیەوە و لانیکەم شەش کەس کوژران و لانیکەم ٥٠ کەسیش برینداربوون.<ref> https://www.nytimes.com/2008/07/17/world/middleeast/17iraq.html </ref> لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ بۆمبێکی کەناری ڕێگاکە چوار کەسی مەدەنی بریندار کرد. لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ دوو بۆمبی کەناری ڕێگاکە نۆ ھاوڵاتی مەدەنی بریندار کرد. لە ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٨دا ھێرشێکی خۆکوژی ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو لە نزیک گۆڕەپانی یاری تۆپی پێ دوو کەس کوژران و ١٨ برینداری لێکەوتەوە. لە ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨ ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو تەقیەوە و ١٠ کەس کوژران و ٣١ کەسی دیکەش بریندار بوون. لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراوی خۆکوژ لە خاڵێکی پشکنینی پۆلیس تەقیەوە و پێنج کەس کوژران و ٣٠ کەسیش برینداربوون.<ref> https://www.reuters.com/article/idUSRAS931336 </ref> پۆلیس وتی لە ٦ی شوباتی ٢٠٠٩ چەکدارەکان لەناو ئۆتۆمبێلێکی جووڵاودا تەقەیان کرد و دوو کەسی مەدەنییان کوشت.<ref> https://www.nytimes.com/2008/09/07/world/middleeast/07iraq.html </ref> بەپێی ئامارەکانی پۆلیس، لە ٢٣ی ئازاری ٢٠٠٩دا خۆکوژێک ئەفسەرێکی پۆلیسی لە ئەرکدا کوشت و پێنج کەسی مەدەنی بریندار کرد. لە ٩ی تەمموزی ٢٠٠٩ ٣٣ کەس بەھۆی دوو ھێرشی گومانلێکراوی بۆمبی خۆکوژەوە کوژران.<ref> https://www.reuters.com/article/idUSANS726343 </ref> پۆلیس ڕایگەیاندووە کە زیاتر لە ٧٠ کەس بریندار بوون. لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ خۆکوژێک بارھەڵگرێکی لێخوڕی بۆ ناو خاڵێکی پشکنینی پۆلیس و سێ کەسی مەدەنی کوژران و سێ پۆلیسی بریندار کرد. لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٩دا، دوو گومانلێکراوی یاخیبوو لە ڕووداوێکی تەقەمەنیدا کوژران و سێیەمیان بریندار بوو.<ref> http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8683642.stm </ref> لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ چەکدارێک تەقەی کرد و دواتر پشتێنەیەکی خۆکوژی تەقاندەوە و بەھۆیەوە ١٥ کەس کوژران و ١٠٠ کەسیش برینداربوون لە کاتی نوێژی ھەینی لەناو مزگەوتی تەقوا کە بە پلەی یەکەم موسڵمانانی [[سوننە]] بەشداری دەکەن.<ref> https://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/tall-afar-ab.htm </ref> === ھاتنی داعش === [[File:Popular Mobilization Forces 1.jpg|thumb|250px| ھێزەکانی [[حەشدی شەعبی]] لە تەلەعفەر]] لە ١٤ی ئایاری ٢٠١٠ ھێرشبەرێک تەقەمەنی تەقاندەوە کە لەناو ئۆتۆمبێلێکدا لە دەرگای چوونە ژوورەوەی یاریگای تۆپی پێدا شاردرابووەوە، بەھۆیەوە دە کەس گیانیان لەدەستدا و ١٢٠ کەسی دیکەش برینداربوون. پێشتریش رێکخراوی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] ھۆشداری دابووە [[شیعە]]کان لە "رۆژانی تاریک کە بە خوێن تەڕ بوون". ئەبو سلێمان ئەلناسر، "وەزیری جەنگ"ی گروپەکە دەڵێت: "ئەوەی لەم سەردەمەدا بەسەرت دێت تەنھا ھەورێکی باراناوییە". لە ٧ی ئازاری ٢٠١٢دا، لە ھێرشێکی ھەماھەنگی ئۆتۆمبێل و خۆکوژیدا لانیکەم ١٢ کەس کوژران. داعش لە ١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤ دوای شەڕێکی دوو رۆژەی تەلعەفەری گرت.<ref> https://www.theguardian.com/world/2014/jun/16/iraq-tal-afar-falls-isis </ref> === شەڕی تەلەعفەر (٢٠١٧) === رۆژی ٢٠ی ئابی ٢٠١٧، سوپای عێراق رایگەیاند، ھێرشێکی نوێیان بۆ گرتنەوەی تەلەعفەر لە ھێزە جیھادییەکان دەستپێکردووە.<ref> https://www.bbc.com/news/world-middle-east-40990509 </ref> لە ھەمان ڕۆژدا چوار گەڕەکی تەلەعفەری کۆنترۆڵکردەوە(ئەبرا ئەلنەجار، ئەبرا ھانش، ئەبرا ئەلکەبیرە، ئەبرا ئەلساغیر)، شارۆچکەکە لە ٢٧ی ئابی ٢٠١٧ لەلایەن ھێزە عێراقییەکانەوە کۆنترۆڵکرایەوە. دواتر ئەو ناوچانەی لە ژێر دەستی داعشدا مابوونەوە لە [[قەزای تەلەعفەر]] لە ٣١ی ئابی ٢٠١٧ بە تەواوی دەستیان بەسەردا گیرایەوە.<ref>https://www.thebaghdadpost.com/en/Story/15946/Exclusive-Federal-Police-recapture-4-neighborhoods-in-Tal-Afar {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190421063517/https://www.thebaghdadpost.com/en/Story/15946/Exclusive-Federal-Police-recapture-4-neighborhoods-in-Tal-Afar |date=٢١ی نیسانی ٢٠١٩ }}</ref> === پاشھاتەکانی داعش === زۆرێک لە [[تورکمان]]ەکانی تەلەعفەر لەو کاتەوەی داعش ناوچەکەی گرتووە، ئاوارەبوون و گواستراونەتەوە بۆ ناوچەکانی باشووری عێراق. ھەروەھا زۆرێکیان پەیوەندییان بە ھێزە [[عێراق]]ییەکان کردووە کە شەڕی داعش دەکەن.<ref> https://www.al-monitor.com/originals/2016/01/turkey-syria-iraq-shiite-turkmens-angry-with-ankara.html# </ref> == ئابووری == لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٠٧دا گەورەترین تاکە خاوەنکار لە شارەکەدا وەزارەتی ناوخۆی عێراق بوو، کە نزیکەی ٢٢٥٠ پۆلیسی بەکرێ گرتبوو. دووەم گەورەترین خاوەنکار حکومەتی ئەمریکا بوو. لیوای ١٠١ی ئاسمانی لە ساڵی ٢٠٠٣-٢٠٠٤ لە بنکەی ئاسمانی تەلعەفەر جێگیر بوو و کەتیبەی یەکەمی لە شارۆچکەکەدا جێگیر بوو.<ref> https://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/tall-afar-ab.htm </ref> == شوێنەوارەکان == قەڵای تەلەعفەر کە قەڵایەکی وێرانەی عوسمانییە و دەکەوێتە ناوەندی شارەکەوە. مێژووی ناوخۆیی باس لەوە دەکات کە بەڕێوەبەرانی بەریتانیا پێکھاتەی قەڵای ڕەسەنەکەیان زیاد کردووە. لە کاتی لەشکرکێشییەکەی ساڵی ٢٠٠٣ بۆ سەر [[عێراق]]، قەڵاکە زیاتر زیاد کرا و کرا بە بارەگای سەرۆک شارەوانی و قایمقام و پۆلیسی شارەکە. گەڕەکەکە بە قەڵاکە و دەوروبەری بە قەڵا یان "قەڵا" ناسراوە.<ref> http://history.army.mil/news/2015/150800a_talAfar.html </ref> بەشێکی زۆری قەڵاکە لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ لەلایەن [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] تەقێنرایەوە.<ref> https://web.archive.org/web/20150113075719/http://news.xinhuanet.com/english/world/2014-12/31/c_133890461.htm </ref> == سیاسەت و حکومەت == حکومەتی خۆجێیی تەلەعفەر لە ئەنجوومەنی شار و شێخی خۆجێی و سەرۆکی شارەوانی پێکدێت. سەرۆکی شارەوانی لەلایەن ئەنجوومەنی شێخەکانەوە دیاری دەکرێت و لەلایەن کارگێڕی ھەرێمی پارێزگاوە پشتڕاست دەکرێتەوە. پێویست ناکات سەرۆکی شارەوانی لە بنەڕەتدا خەڵکی شار بێت و نە [[تورکمانی عێراق]]ی. سەرۆکی شارەوانی لە ساڵی ٢٠٠٥ تا ٢٠٠٨ نەجیم عەبدوڵڵا عەبد ئەلجەبووری بوو، [[عەرەب]]ێکی [[سوننە]] بوو کە بەڕەچەڵەک خەڵکی قەیارە بوو.<ref> https://www.nytimes.com/2009/10/29/opinion/29abed.html?pagewanted=all&_r=1 </ref> دیمۆگرافیای [[تورکمانی عێراق]]ی تەلەعفەر و ھەڵکەوتەی جوگرافییەکەی وایکردووە کە شارێکی گرنگ بێت لە ئارگیومێنتی فیدرالیزمی عێراقدا. دوابەدوای بەرنامەیەکی "[[عەرەباندن]]" کە لە حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا لەلایەن [[سەددام حوسێن|سەددام حسێنەوە]] دەستیپێکرد، ژمارەیەکی زۆر لە [[عەرەب]]ە [[سوننە]]کان کە پاڵپشتی حکومەتی بەعسیان دەکرد، گواسترانەوە بۆ ناوچەکانی دەوروبەری تەلەعفەر. لە ڕووی جوگرافییەوە، ئەو ناوچەیەی شارەکە تێیدا ھەڵکەوتووە، ناوچەیەکی سنوورییە کە زەوییە [[کورد]]ەکان لە باکوور و زەوییە [[عەرەب]]ەکان لە باشوور لە [[پارێزگای ئەنبار]] جیادەکاتەوە.<ref> https://www.rudawarabia.net/arabic/middleeast/iraq/140420151 </ref> == سیاسەت و حکومەت == حکومەتی خۆجێیی تەلەعفەر لە ئەنجوومەنی شار و شێخی خۆجێی و سەرۆکی شارەوانی پێکدێت. سەرۆکی شارەوانی لەلایەن ئەنجوومەنی شێخەکانەوە دیاری دەکرێت و لەلایەن کارگێڕی ھەرێمی پارێزگاوە پشتڕاست دەکرێتەوە. پێویست ناکات سەرۆکی شارەوانی لە بنەڕەتدا خەڵکی شار بێت و نا [[تورکمانی عێراق]]ی. سەرۆکی شارەوانی لە ساڵی ٢٠٠٥ تا ٢٠٠٨، نەجیم عەبدوڵڵا عەبد ئەلجەبووری بووە، عەرەبێکی سوننەیە کە لە بنەڕەتدا خەڵکی ''قەیارە''.<ref> https://www.nytimes.com/2009/10/29/opinion/29abed.html?pagewanted=all&_r=1 </ref> دیمۆگرافیای [[تورکمانی عێراق]]ی تەلەعفەر و ھەڵکەوتەی جوگرافییەکەی وایکردووە کە شارێکی گرنگ بێت لە ئارگیومێنتی فیدرالیزمی [[عێراق]]دا. دوابەدوای بەرنامەیەکی "[[عەرەباندن]]" کە لەلایەن [[سەددام حوسێن]] لە حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا دەستیپێکرد، ژمارەیەکی زۆر لە عەرەبە سوننەکان کە پشتیوانی لە حکومەتی بەعسیان دەکرد، گواسترانەوە بۆ ناوچەکانی دەوروبەری تەلەعفەر. لە ڕووی جوگرافییەوە، ئەو ناوچەیەی شارەکە تێیدا ھەڵکەوتووە، ناوچەیەکی سنوورییە کە زەوییە [[کورد]]ەکان لە باکوور و زەوییە [[عەرەب]]ەکان لە باشوور لە [[پارێزگای ئەنبار]] جیادەکاتەوە.<ref> https://www.rudawarabia.net/arabic/middleeast/iraq/140420151 </ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پڕگەلھەترین شارەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Tal Afar}} [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] awwp3b9y53heb5sxt67unosotpbvw2s 0 7428 1614322 1552858 2026-08-02T09:31:22Z Rahel khdhr 75558 1614322 wikitext text/x-wiki {{Short description|شارێک لە میسر}} {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox settlement | name = ئەسکەندەرییە | official_name = | native_name = {{lang|arz|الإسكندرية}} | settlement_type = {{بنز|شار|en|City|lt=شار}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/3/2/2 | total_width = 300 | caption_align = center | image1 = San Stefano Grand Plaza.JPG | caption1 = {{بنز|پێڕستی بەرزترین باڵەخانە و پێکھاتەکان لە میسر|en|List of tallest buildings and structures in Egypt|lt=سیمای ئاسمانیی ئەسکەندەرییە}} وەک لە {{بنز|دەریای ناوین|en|Mediterranean Sea|lt=دەریای ناوین}}ەوە دەبینرێت | image2 = Alexandria's Bibliotheca.jpg | caption2 = {{بنز|کتێبخانەی ئەسکەندەرییە|en|Bibliotheca Alexandrina|lt=کتێبخانەی ئەسکەندەرییە}} | image3 = Alexandria Egypt (235108463).jpeg | caption3 = {{بنز|قەڵای قایتبای|en|Citadel of Qaitbay|lt=قەڵای قایتبای}} | image4 = AlexFineArtsMuseum.jpg | caption4 = {{بنز|مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکانی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Museum of Fine Arts|lt=مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکان}} | image5 = Alexandria Egypt (235108285).jpeg | caption5 = {{بنز|کۆشکی مونتەزە|en|Montaza Palace|lt=کۆشکی مونتەزە}} | image6 = سان ستيفانو San Stifano.jpg | caption6 = {{بنز|سان ستیفانۆ گراند پلازا|en|San Stefano Grand Plaza|lt=سان ستیفانۆ گراند پلازا}} | image7 = Stanley bridge in Alexandria, July 2015.jpg | caption7 = {{بنز|ستانلی (گەڕەک)|en|Stanley (neighborhood)|lt=پردی ستانلی}} | image8 = AlexOperaHouse.jpg | caption8 = {{بنز|خانەی ئۆپێرای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Opera House|lt=خانەی ئۆپێرای ئەسکەندەرییە}} | border = infobox }} | nicknames = ''بووکی {{بنز|دەریای ناوین|en|Mediterranean Sea|lt=دەریای ناوین}}''، ''مرواریی دەریای ناوین''، ''ئەلێکس'' | image_flag = Flag of Alexandria.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Coat of Arms - Alexandria, Egypt.svg | blank_emblem_type = دروشم | blank_emblem_size = 100px | pushpin_map = Egypt#Africa | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = شوێنی لە میسر | coordinates = {{coord|31|11|51|N|29|53|33|E|region:EG|display=inline,title}} | subdivision_type = {{بنز|پێڕستی دەوڵەتە سەروەرەکان|en|List of sovereign states|lt=وڵات}} | subdivision_name = {{بنز|میسر|en|Egypt|lt=میسر}} | subdivision_type1 = {{بنز|پارێزگاکانی میسر|en|Governorates of Egypt|lt=پارێزگا}} | subdivision_name1 = {{بنز|پارێزگای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Governorate|lt=ئەسکەندەرییە}} | established_title = دامەزراندن | established_date = ٣٣١ی پێش زایین | established_title1 = دامەزرێنەر | established_date1 = {{بنز|ئەسکەندەری مەزن|en|Alexander the Great|lt=ئەسکەندەری مەزن}} | government_footnotes = | government_type = | leader_title = پارێزگار | leader_name = ئەیمەن محەممەد ئیبراھیم ئەحمەد عەتییە<ref>{{cite web |url=http://www.alexandria.gov.eg/Governor/default.aspx |title=Alexandria Governor}}</ref> | unit_pref = Metric <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags -->| area_footnotes = | area_urban_footnotes = <ref name="citypopulation2023">{{cite web |title=Egypt: Governorates, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=https://www.citypopulation.de/en/egypt/cities/ |website=www.citypopulation.de |access-date=9 August 2025}}</ref> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <ref name="metro2023">{{cite web |title=Major Agglomerations of the World - Population Statistics and Maps |url=https://www.citypopulation.de/en/world/agglomerations/ |website=www.citypopulation.de |access-date=14 August 2025 |language=en-us |archive-url=https://web.archive.org/web/20240225085332/https://www.citypopulation.de/en/world/agglomerations/ |archive-date=25 February 2024}}</ref> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = 1,108 | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = 1,661 | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = | elevation_footnotes = <ref name="citypopulation2023" /> | elevation_m = -1 <!-- population -->| population_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | population_as_of = 2023 | population_total = | pop_est_footnotes = | pop_est_as_of = | population_est = | population_rank = {{بنز|پێڕستی شار و شارۆچکەکان لە میسر|en|List of cities and towns in Egypt|lt=دووەم}} | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = auto | population_urban_footnotes = <ref name="citypopulation2023" /> | population_urban = 5,362,517 | population_density_urban_km2 = auto | population_density_urban_sq_mi = auto | population_rural_footnotes = | population_rural = | population_density_rural_km2 = auto | population_density_rural_sq_mi = auto | population_metro_footnotes = <ref name="metro2023" /> | population_metro = 6,100,000 | population_density_metro_km2 = auto | population_density_metro_sq_mi = auto | population_density_rank = | population_blank1_title = | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = auto | population_density_blank1_sq_mi = auto | population_blank2_title = | population_blank2 = | population_density_blank2_km2 = auto | population_density_blank2_sq_mi = auto | population_demonyms = ئەسکەندەری (''نێر''، {{بنز|زمانی عەرەبی|en|Arabic|lt=عەرەبی}}: إسكندراني)، ئەسکەندەرانیە (''مێ''، {{بنز|زمانی عەرەبی|en|Arabic|lt=عەرەبی}}: إسكندرانية) | population_note = | demographics_type1 = {{بنز|تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|en|Gross domestic product|lt=تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (نەوی، بەھای نەگۆڕی ٢٠١٥)}} | demographics1_footnotes = | demographics1_title1 = ساڵ | demographics1_info1 = ٢٠٢٤ | demographics1_title2 = کۆی گشتی (گەورەشار) | demographics1_info2 = ٢٦٫٧ ملیار دۆلار<ref name="TelluBase">{{cite web |title=TelluBase—Egypt Fact Sheet (Tellusant Public Service Series) |url=https://tellusant.com/repo/tb/tellubase-factsheet-egy.pdf |publisher=Tellusant |access-date=11 July 2025}}</ref> | demographics1_title3 = بۆ ھەر تاکێک | demographics1_info3 = ٤٬٣٠٦ دۆلار | postal_code_type = کۆدی پۆستە | postal_code = 21xxx | area_code = (+20) 3 | website = {{URL|http://www.alexandria.gov.eg/|alexandria.gov.eg}} | timezone = {{بنز|کاتی ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا|en|Eastern European Time|lt=EET}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = {{بنز|کاتی ھاوینەی ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا|en|Eastern European Summer Time|lt=EEST}} | utc_offset_DST = +3 }} '''ئەسکەندەرییە'''{{efn|{{IPAc-en|ˌ|æ|l|ᵻ|ɡ|ˈ|z|æ|n|d|r|i|ə|,_|-|ˈ|z|ɑː|n|-|audio=LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Alexandria.wav}} {{respell|AL|ig|ZA(H)N|dree|ə}};<ref> {{cite web |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alexandria?showCookiePolicy=true |title=Alexandria|access-date=24 September 2014 |publisher=Collins Dictionary |date=n.d.|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611050208/http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alexandria?showCookiePolicy=true|archive-date=11 June 2015|url-status=live}} </ref> {{langx|ar|الإسكندرية}}، ڕۆمانیکردنی ستاندارد: {{transliteration|ar|al-'Iskandariyya}}، {{IPA|ar|al.ʔiskanˈdarijja|pron}}؛ ڕۆمانیکردنی عەرەبیی میسری: {{transliteration|arz|Eskenderiyya}}، {{IPA|arz|eskendeˈɾejjæ|pron}}<ref>{{Cite web |date=10 August 2016 |title=Travel in Egypt: Alexandria |url=https://www.arabacademy.com/travel-egypt-alexandria/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725031045/https://www.arabacademy.com/travel-egypt-alexandria/ |archive-date=25 July 2020 |access-date=19 May 2020 |website=Arab Academy |language=en-US}}; {{Cite book |last=Fideler |first=David |url=https://books.google.com/books?id=sboJPPCBpuQC&q=alexandria+arabic+name&pg=PA33 |title=Alexandria 2 |date=1 January 1993 |publisher=Red Wheel/Weiser |isbn=978-0-933999-97-8 |language=en |access-date=8 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013452/https://books.google.com/books?id=sboJPPCBpuQC&q=alexandria+arabic+name&pg=PA33 |archive-date=18 April 2021 |url-status=live}}</ref>}} شارێکی سەرەکییە لە {{بنز|میسر|en|Egypt|lt=میسر}}. دەکەوێتە لێواری ڕۆژاوای {{بنز|دێلتای نیل|en|Nile Delta|lt=دێلتای ڕووباری نیل}}، و نزیکەی {{cvt|40|km|mi|sp=us}} بە درێژاییی {{بنز|کەناراوەکانی باکووری میسر|en|northern coast of Egypt|lt=کەناراوەکانی باکووری وڵاتەکە}} درێژ دەبێتەوە. گەورەترین {{بنز|بەندەر|en|Port|lt=بەندەری دەریاییی}} میسرە، {{بنز|پێڕستی شار و شارۆچکەکان لە میسر#گەورەترین شارەکان|en|List of cities and towns in Egypt#Largest cities|lt=دووەم گەورەترین شارە}} لە دوای {{بنز|قاھیرە|en|Cairo|lt=قاھیرە}}، و {{بنز|پێڕستی ناوچە ئاوەدانەکانی کەناراوەکانی دەریای ناوین|en|List of coastal settlements of the Mediterranean Sea|lt=گەورەترین شارە لەسەر کەناراوەکانی دەریای ناوین}}. لە ساڵی ٣٣١ی پێش زایین لەلایەن {{بنز|ئەسکەندەری مەزن|en|Alexander the Great|lt=ئەسکەندەری مەزن}}ەوە دامەزراوە،<ref name="PollardReid2007">{{cite book |author1=Justin Pollard |url=https://archive.org/details/risefallofalexan0000poll |title=The Rise and Fall of Alexandria: Birthplace of the Modern World |author2=Howard Reid |date=30 October 2007 |publisher=Viking |isbn=978-0-14-311251-8 |page=[https://archive.org/details/risefallofalexan0000poll/page/2 2]-7|url-access=registration}}</ref> ئەسکەندەرییە یەکێکە لە گەورەترین و گرنگترین شارەکانی {{بنز|چەرخی کۆن|en|antiquities|lt=سەردەمی دێرین}} و ناوەندێکی پێشەنگ بووە بۆ {{بنز|زانست|en|science|lt=زانست}}، {{بنز|چاند|en|culture|lt=کولتوور}}، و {{بنز|سکۆلارشیپ|en|scholarship|lt=زانستخوازی}}. بە "بووکی دەریای ناوین" و "مرواریی کەناراوەکانی دەریای ناوین" نازناوی دەرکردووە،<ref>{{Cite web |title=Egypt's 'bride of the Mediterranean' is a year-round destination for tourists {{!}} Marwa al-A'sar |url=http://thearabweekly.com/egypts-bride-mediterranean-year-round-destination-tourists |access-date=18 November 2021 |website=AW |language=en |archive-date=18 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211118122359/https://thearabweekly.com/egypts-bride-mediterranean-year-round-destination-tourists |url-status=live }}</ref> شارەکە شوێنێکی مەبەستی گەشتیاریی باو و ناوەندێکی پیشەسازیی گەورەیە. {{بنز|پێڕستی گەورەترین شارەکان لە جیھانی عەرەبیدا|en|List of largest cities in the Arab world|lt=شەشەمین گەورەترین شارە}} لە {{بنز|جیھانی عەرەبی|en|Arab world|lt=جیھانی عەرەبیدا}}، {{بنز|پێڕستی گەورەترین ناوچە گەورەشارەکان لە ڕۆژھەڵاتی ناوین|en|List of largest metropolitan areas in the Middle East|lt=حەوتەمین گەورەترین شارە}} لە {{بنز|ڕۆژھەڵاتی ناوین|en|Middle East|lt=ڕۆژھەڵاتی ناوین}}، و {{بنز|پێڕستی شارەکان لە ئەفریقا بەپێی ژمارەی دانیشتووان|en|List of cities in Africa by population|lt=یانزەیەمین گەورەترین شارە}} لە {{بنز|ئەفریقا|en|Africa|lt=ئەفریقا}}. ئەسکەندەرییە پایتەختی {{بنز|پارێزگای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Governorate|lt=پارێزگای ئەسکەندەرییەیە}}، و وەک ناوەندێکی پیشەسازی سەیر دەکرێت و نیشتمانی {{بنز|کەشتیسازیی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Shipyard|lt=کەشتیسازیی ئەسکەندەرییە}}یە. شارەکە ھەروەھا خاوەنی {{بنز|خزمەتگوزارییە دارایییەکان|en|Financial services|lt=کەرتێکی داراییی}} گەورەیە، و بەندەرە دێرینەکەی، {{بنز|بەندەری ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Port|lt=بەندەری ئەسکەندەرییە}}، یەکێکە لە قەرەباڵغترین بەندەرەکانی وڵاتەکە.<ref>{{Cite web |title=Egyptian Sea Ports {{!}} EgyMar |url=https://www.egymar.com.eg/ports#:~:text=ALEXANDRIA%20PORT,formed%20by%20two%20converging%20breakwaters. |access-date=20 December 2025 |website=www.egymar.com.eg}}</ref> ئەسکەندەرییە شاری میوانداری {{بنز|ڤیستیڤاڵی فیلمی وڵاتانی دەریای ناوین لە ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Mediterranean Countries Film Festival|lt=ڤیستیڤاڵی ساڵانەی فیلمی وڵاتانی دەریای ناوین لە ئەسکەندەرییە}}یە، کە لە {{بنز|کتێبخانەی ئەسکەندەرییە|en|Bibliotheca Alexandrina|lt=کتێبخانەی ئەسکەندەرییە}} بەڕێوەدەچێت. شارەکە ھەروەھا نیشتمانی {{بنز|خانەی ئۆپێرای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Opera House|lt=خانەی ئۆپێرای ئەسکەندەرییە}}، {{بنز|مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکانی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Museum of Fine Arts|lt=مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکانی ئەسکەندەرییە}} و {{بنز|مۆزەخانەی نیشتمانیی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria National Museum|lt=مۆزەخانەی نیشتمانیی ئەسکەندەرییە}}یە. شارەکە میوانداریی چەندین {{بنز|بۆنەی وەرزشی|en|sporting events|lt=بۆنەی وەرزشی}} دەکات، و نیشتمانی یانەی {{بنز|تۆپی پێ|en|association football|lt=تۆپی پێی}} {{بنز|یانەی ئیتیحادی ئەسکەندەرییە|en|Al Ittihad Alexandria Club|lt=ئیتیحاد}}ە. ئەسکەندەرییە لە دەرەوەی سنوورە شارەوانییە کارگێڕییەکەی خۆی و ھەروەھا {{بنز|ناوچەی شارنشینیی یەکگرتوو|en|Urban Agglomeration|lt=کۆمەڵگە شارنشینییەکەی}} درێژ دەبێتەوە، کە ژمارەی دانیشتووانەکەی ٦٬١٠٠٬٠٠٠ کەس بووە لە ساڵی ٢٠٢٣ لەسەر ڕووبەری {{convert|1661|sqkm|sqmi}}. ئەسکەندەرییە لە بنەڕەتدا لە نزیک نیشتەجێبوونێکی {{بنز|میسری کۆن|en|ancient Egypt|lt=میسری کۆن}} بە ناوی {{بنز|ڕاکۆتیس|en|Rhacotis|lt=ڕاکۆتیس}} دامەزرا، کە دواتر بوو بە گەڕەکێکی میسری لە شارەکە. شارەکە کرا بە پایتەختی {{بنز|شانشینی بەتڵیمۆسی|en|Ptolemaic Kingdom|lt=شانشینی بەتڵیمۆسی}} و بوو بە پێشەنگترین ناوەندی بازرگانی، فیکری، و کولتووری بۆ زۆربەی {{بنز|سەردەمی ھێلینی|en|Hellenistic age|lt=سەردەمی ھێلینی}} و {{بنز|کۆتاییەکانی چەرخی کۆن|en|late antiquity|lt=کۆتایییەکانی سەردەمی دێرین}}؛<ref name="PollardReid2007" /> لە کاتێکدا، پڕدانیشتووانترین شاری جیھانی کۆن بوو. ئەسکەندەرییە زیاتر بە {{بنز|منارەی ئەسکەندەرییە|en|Lighthouse of Alexandria|lt=منارەی ئەسکەندەرییە}} (''فارۆس'') ناسرابوو، کە یەکێک بوو لە {{بنز|حەوت سەرسووڕھێنەرەکەی جیھانی کۆن|en|Seven Wonders of the Ancient World|lt=حەوت سەرسووڕھێنەرەکەی جیھانی کۆن}}؛ {{بنز|کتێبخانەی ئەسکەندەرییە|en|Library of Alexandria|lt=کتێبخانە گەورەکەی}}، گەورەترین کتێبخانەی جیھانی کۆن بوو؛ و {{بنز|گۆڕە ژێرزەوییەکانی کۆم ئەلشوقافە|en|Catacombs of Kom El Shoqafa|lt=گۆڕە ژێرزەوییەکانی کۆم ئەلشوقافە}}ش، یەکێک بوو لە {{بنز|سەرسووڕھێنەرەکانی سەدەکانی ناوەڕاست|en|Wonders of the Middle Ages|lt=حەوت سەرسووڕھێنەرەکەی سەدەکانی ناوەڕاست}}. ئەسکەندەرییە بۆ نزیکەی ھەزارەیەک پێگەی خۆی وەک یەکێک لە شارە پێشەنگەکانی {{بنز|جیھانی دەریای ناوین|en|Mediterranean world|lt=جیھانی دەریای ناوین}} پاراست، وەک {{بنز|میسر#دابەشکردنی کارگێڕی|en|Egypt#Administrative divisions|lt=پایتەختی میسر}} خزمەتی دەکرد تا ئەوکاتەی پایتەختێکی نوێ لە {{بنز|فوستات|en|Fustat|lt=فوستات}} دامەزرا، کە ئێستا بەشێکە لە قاھیرە. شارەکە ناوەندێکی سەرەکی بوو بۆ {{بنز|مەسیحییەتی سەرەتایی|en|early Christianity|lt=سەرەتای}} {{بنز|مەسیحییەت|en|Christianity|lt=مەسیحییەت}} و میوانداریی {{بنز|پاتریارکایەتیی ئەسکەندەرییە|en|Patriarchate of Alexandria|lt=پاتریارکایەتیی ئەسکەندەرییە}}ی دەکرد، کە یەکێک بوو لە ناوەندە پێشەنگەکانی مەسیحییەت لە {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمانیی ڕۆژھەڵات|en|Eastern Roman Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمانیی ڕۆژھەڵات}}؛ کڵێسای مۆدێرنی {{بنز|کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی قوبتی|en|Coptic Orthodox Church|lt=ئۆرتۆدۆکسیی قوبتی}} و {{بنز|کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی یۆنانی لە ئەسکەندەرییە|en|Greek Orthodox Church of Alexandria|lt=کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی یۆنانیی ئەسکەندەرییە}} ھەردووکیان ئیدیعای خاوەندارێتیی ئەم میراتە دێرینە دەکەن. تا ناوەڕاستی سەدەی حەوتەم، شارەکە بەردەوام بوو لە خزمەتکردن وەک ناوەندێکی بازرگانی و {{بنز|بنکەی دەریایی|en|naval base|lt=بنکەی دەریایی}}.<ref name="FPAl">{{cite web |date=23 December 2014 |title=The Lighthouse Dims |url=https://foreignpolicy.com/2014/12/23/lighthouse-dims-egypt-alexandria-salafists-mubarak-sisi-longform/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170309071911/https://foreignpolicy.com/2014/12/23/lighthouse-dims-egypt-alexandria-salafists-mubarak-sisi-longform/ |archive-date=9 March 2017 |access-date=5 March 2017 |work=[[Foreign Policy]]}}</ref> لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٨ەوە، بوو بە ناوەندێکی سەرەکی بۆ {{بنز|پیشەسازیی کەشتیوانی|en|shipping industry|lt=پیشەسازیی کەشتیوانیی}} نێونەتەوەیی و یەکێک بوو لە گرنگترین ناوەندە بازرگانییەکانی جیھان، کە ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئاسانیی پەیوەندیی وشکانی لە نێوان دەریای ناوین و {{بنز|دەریای سوور|en|Red Sea|lt=دەریای سوور}} و بازرگانیی پڕقازانجی {{بنز|لۆکەی میسری|en|Egyptian cotton|lt=لۆکەی میسری}}. بووژانەوەی ئەسکەندەرییە لە سەرەتای سەدەی ١٩دا لە سەردەمی {{بنز|محەممەد عەلی پاشا|en|Muhammad Ali of Egypt|lt=محەممەد عەلی}} دەستی پێکرد، کە بە دامەزرێنەری {{بنز|مێژووی میسری مۆدێرن|en|History of modern Egypt|lt=میسری مۆدێرن}} دادەنرێت، کە پڕۆژەکانی ژێرخان و ھەوڵەکانی مۆدێرنیزاسیۆنی جێبەجێ کرد. == ناو == {{hiero|''r-ꜥ-qd(y)t'' (ئەسکەندەرییە)<ref name="Wörterbuch">[[Adolf Erman|Erman, Adolf]], and [[Hermann Grapow]], eds. 1926–1953. ''Wörterbuch der aegyptischen Sprache im Auftrage der deutschen Akademien''. 6 vols. Leipzig: J. C. Hinrichs'schen Buchhandlungen. (Reprinted Berlin: Akademie-Verlag GmbH, 1971).</ref><ref>John Baines, "Possible implications of the Egyptian word for Alexandria", ''Journal of Roman Archaeology'', Vol. 16 (2003), pp. 61–63. (Appendix to Judith McKenzie, "[https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-roman-archaeology/article/glimpsing-alexandria-from-archaeological-evidence/A95F62A34EE0CD1B091CAE0BFF0A757E Glimpsing Alexandria from archaeological evidence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180611233239/https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-roman-archaeology/article/glimpsing-alexandria-from-archaeological-evidence/A95F62A34EE0CD1B091CAE0BFF0A757E |date=11 June 2018 }}".)</ref>|<hiero>r:Z1:a A35 t::niwt</hiero>|align=right |era=pt}} ئەسکەندەرییە لەسەر نیشتەجێبوونە کۆنەکەی میسر ھەڵکەوتبوو، کە ناوی {{بنز|ڕاکۆتیس|en|Rhacotis|lt=ڕاکۆتیس}} ({{Langx|grc|Ῥακῶτις|Rhakôtis}}) بوو، کە فۆرمی یۆنانیکراوی وشەی {{بنز|زمانی میسری|en|Egyptian language|lt=میسریی}} ''r-ꜥ-qd(y)t'' ({{Langx|cop|ⲣⲁⲕⲟϯ|Rakoti|label=Bohairic Coptic}}) بوو.<ref name="Imprimerie Nationale">{{cite book |last1=Amélineau |first1=Emile |title=La géographie de l'Égypte à l'époque copte, p. 24 |year=1893 |publisher=Imprimerie Nationale |url=https://archive.org/details/geographiedelegy00amel/page/24/mode/2up}}</ref> وەک یەکێک لەو چەندین نیشتەجێبوونەی کە لەلایەن ئەسکەندەری مەزنەوە دامەزرابوو، ئەو شارەی کە لەسەر ڕاکۆتیس دایمەزراند پێی دەگوترا {{Translit|grc|Alexándreia hḗ kat' Aígypton}} ({{Lang|grc|Ἀλεξάνδρεια ἡ κατ' Αἴγυπτον}})، کە ھەندێک سەرچاوە وەک "ئەسکەندەرییە لەلایەن میسرەوە" وەریانگێڕاوە، چونکە شارەکە، لەو کاتەدا، لە پەراوێزی میسری ڕەسەندا بوو (ئەو ناوچەیەی تەنیشت {{بنز|نیل|en|Nile|lt=نیل}}).<ref>{{cite book |last1=Chugg |first1=Andrew M. |title=The Pharos Lighthouse In Alexandria: Second Sun and Seventh Wonder of Antiquity |year=2024 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-04-000272-8 |url=https://books.google.com/books?id=0QXsEAAAQBAJ&pg=PT20}}</ref> ھەندێک لە دانیشتووانی ئەسکەندەرییە و یۆنانییەکان، بۆ نموونە، ھیپسیکلیس، ھەروەھا بە شارەکەیان دەگوت {{Translit|grc|Alexándreia hḗ prós Aígypton}} ({{Lang|grc|Ἀλεξάνδρεια ἡ πρός Αἴγυπτον}}، "ئەسکەندەرییە لە نزیک میسر").<ref>{{cite book |last1=Cohen |first1=Getzel M. |title=The Hellenistic Settlements in Europe, the Islands, and Asia Minor |year=1995 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-08329-5 |pages=409 |url=https://books.google.com/books?id=6p4lDQAAQBAJ&pg=PA409}}</ref> لە سەردەمی {{بنز|میسری ڕۆمانی|en|Roman Egypt|lt=دەسەڵاتی ڕۆمانی لە میسر}}، ناوی شارەکە بە {{بنز|لاتینیکردنی ناوەکان|en|Latinisation of names|lt=لاتینیکراو}} کرا بۆ {{Lang|la|Alexandrēa ad Aegyptum}}. لە زمانی قوبتیدا، شارەکە بەردەوام بوو لە بەکارھێنانی ناوە کۆنەکەی (Rakoti)، بە چەند ھەڵاوێردێکی کەمەوە.<ref name="Imprimerie Nationale"/> دوای {{بنز|گەمارۆدانی ئەسکەندەرییە (٦٤١)|en|Siege of Alexandria (641)|lt=گرتنی ئەسکەندەرییە}} لەلایەن {{بنز|خەلافەتی ڕاشدین|en|Rashidun Caliphate|lt=ڕاشدینەکان}} لە ساڵی ٦٤١ی زایینی، ناوەکە {{بنز|بەعەرەبیکردن|en|Arabization|lt=بەعەرەبیکرا}}: بڕگەی سەرەتاییی ''ئەل-'' وەک {{بنز|ئامرازی ناساندنی عەرەبی|en|Arabic definite article|lt=ئامرازی ناساندن}} لێکدرایەوە؛ {{بنز|گۆڕینی شوێنی دەنگەکان (زمانناسی)|en|Metathesis (linguistics)|lt=گۆڕینی شوێنی دەنگەکان}} لە پیتەکانی ''x''دا ڕوویدا، لە {{IPA|[ks]}}ەوە بۆ {{IPA|[sk]}}؛ و پاشگری ''-eia'' چووە ناو پاشگری ئاوەڵناوی مێینەی ''-یيە'' ({{Lang|ar|ـِيَّة}})، و لە کۆتاییدا ناوەکە بوو بە ''ئەلئیسکەندەرییە'' ({{Lang|ar|الْإِسْكَنْدَرِيَّة}}).<ref>{{cite book |last=Wehr |first=Hans |date=1979 |title=A Dictionary of Modern Written Arabic, 4th edition |url=http://ejtaal.net/aa/#bwq=askndrya |location=Ithaca, NY |publisher=Spoken Language Services |page=21 |isbn=0-87950-003-4 |access-date=21 November 2025}}</ref> == مێژوو == {{Main|مێژووی ئەسکەندەرییە}} {{For timeline}} === سەردەمی دێرین === {{بنز|دیاریکردنی تەمەن بە کاربۆنی تیشکدەر|en|Radiocarbon dating|lt=دیاریکردنی تەمەن بە ڕادیۆکاربۆن}} بۆ پارچە قاوغە دەریایییەکان و پیسبوونی قورقوشم نیشانی دەدەن کە چالاکیی مرۆڤ لەو شوێنەدا ھەبووە لە سەردەمی {{بنز|شانشینی کۆن (میسر)|en|Old Kingdom (Egypt)|lt=شانشینی کۆن}} (سەدەکانی ٢٧ تا ٢١ی پێش زایین) و جارێکی تر لە قۆناغی ١٠٠٠-٨٠٠ی پێش زایین، کە دواتر چالاکی لەوێدا نەماوە.<ref name="VéronGoiran2006">{{cite journal |last1=Véron |first1=A. |last2=Goiran |first2=J. P. |last3=Morhange |first3=C. |last4=Marriner |first4=N. |last5=Empereur |first5=J. Y. |title=Pollutant lead reveals the pre-Hellenistic occupation and ancient growth of Alexandria, Egypt |journal=Geophysical Research Letters |volume=33 |issue=6 |year=2006 |article-number=2006GL025824 |issn=0094-8276 |doi=10.1029/2006GL025824 |bibcode=2006GeoRL..33.6409V |s2cid=131190587 |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-02116119/file/ark%20_67375_WNG-VLGZ1B8Q-W.pdf |access-date=16 October 2021 |archive-date=18 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718101056/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-02116119/file/ark%20_67375_WNG-VLGZ1B8Q-W.pdf |url-status=live }}</ref> لە سەرچاوە دێرینەکانەوە زانراوە کە بنکەیەکی بازرگانی لەم شوێنەدا ھەبووە لە سەردەمی {{بنز|ڕامسێسی دووەم|en|Rameses the Great|lt=ڕامسێسی مەزن}} بۆ بازرگانیکردن لەگەڵ {{بنز|کریت|en|Crete|lt=کریت}}، بەڵام بۆ ماوەیەکی زۆر لەناوچووبوو تا کاتی گەیشتنی ئەسکەندەر.<ref name="PollardReid2007"/> گوندێکی ماسیگریی بچووکی میسری بە ناوی {{بنز|ڕاکۆتیس|en|Rhacotis|lt=ڕاکۆتیس}} (بە میسری: {{transliteration|egy|rꜥ-qdy.t}}، 'ئەوەی بنیات نراوە') لە سەدەی ١٣ی پێش زایینەوە لە نزیک ئەو ناوچەیە بوونی ھەبووە و لە کۆتاییدا گەشەی کرد و بوو بە گەڕەکی میسری لە شارەکەدا.<ref name="PollardReid2007"/> ڕاستەوخۆ لە ڕۆژھەڵاتی ئەسکەندەرییە (لەو شوێنەی ئێستا {{بنز|کەنداوی ئەبوو قیر|en|Abu Qir Bay|lt=کەنداوی ئەبوو قیر}}ی لێیە)، لە سەردەمە دێرینەکاندا زۆنگاو و چەندین دوورگە ھەبوون. ھەر لە سەرەتای سەدەی ٧ی پێش زایینەوە، شارە بەندەرییە گرنگەکانی {{بنز|کانۆپوس، میسر|en|Canopus, Egypt|lt=کانۆپوس}} و {{بنز|ھێراکلیۆن|en|Heracleion|lt=ھێراکلیۆن}} بوونیان ھەبووە. ئەمەی دوایییان لەم دوایییانەدا لەژێر ئاودا دۆزرایەوە. ئەسکەندەرییە لە نیسانی ٣٣١ی پێش زایین لەلایەن ئەسکەندەری مەزنەوە دامەزرا بە ناوی {{lang|grc|Ἀλεξάνδρεια}} ({{transliteration|grc|Alexandreia}})، وەک {{بنز|پێڕستی ئەو شارانەی لەلایەن ئەسکەندەری مەزنەوە دامەزراون|en|List of cities founded by Alexander the Great|lt=یەکێک لە چەندین شار کە دامەزراندوویەتی}}. دوای ئەوەی دەستی بەسەر {{بنز|شانشینی سی و یەکەمی میسر|en|Thirty-first Dynasty of Egypt|lt=پارێزگای میسری}}دا گرت لە دەست {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|en|Achaemenid Empire|lt=فارسەکان}}، ئەسکەندەر دەیویست {{بنز|پۆلیس|en|Polis|lt=شارێکی گەورەی یۆنانی}} لەسەر کەناراوەکانی میسر دروست بکات کە ھەڵگری ناوی خۆی بێت. شوێنی ئەسکەندەرییەی ھەڵبژارد، و خەیاڵی دروستکردنی ڕێگەیەکی کرد بۆ دوورگەی نزیکی {{بنز|فارۆس|en|Pharos|lt=فارۆس}} کە دوو بەندەری سروشتی گەورە دروست دەکات.<ref name="PollardReid2007"/> مەبەست لە ئەسکەندەرییە ئەوە بوو کە جێگەی {{بنز|کۆلۆنییەکان لە چەرخی کۆندا|en|Colonies in antiquity|lt=کۆلۆنیی یۆنانیی}} کۆنتری {{بنز|ناوکراتیس|en|Naucratis|lt=ناوکراتیس}} بگرێتەوە وەک ناوەندێکی {{بنز|شارستانییەتی ھێلینی|en|Hellenistic civilization|lt=ھێلینی}} لە میسر و ببێتە بەستەری نێوان یۆنان و دۆڵی دەوڵەمەندی {{بنز|نیل|en|Nile|lt=نیل}}. چەند مانگێک دوای دامەزراندنی، ئەسکەندەر میسری جێھێشت و ھەرگیز لە ژیانیدا نەگەڕایەوە بۆ شارەکە.[[File:Plan of Alexandria c 30 BC Otto Puchstein 1890s EN.svg|thumb|پلانی ئەسکەندەرییە ({{circa|٣٠ی پێش زایین}})|left]] دوای ڕۆیشتنی ئەسکەندەر، جێگرەکەی {{بنز|کلیۆمێنیسی ناوکراتیس|en|Cleomenes of Naucratis|lt=کلیۆمێنیس}} بەردەوام بوو لە فراوانکردنەکە. تەلارساز {{بنز|دینۆکراتیسی ڕۆدس|en|Dinocrates of Rhodes|lt=دینۆکراتیسی ڕۆدس}} دیزاینی شارەکەی کرد، بە بەکارھێنانی {{بنز|پلانی تۆڕی|en|grid plan|lt=پلانی تۆڕی}} {{بنز|ھیپۆدامی|en|Hippodamian|lt=ھیپۆدامی}}. دوای مردنی ئەسکەندەر لە ٣٢٣ی پێش زایین، جەنەڕاڵەکەی {{بنز|بەتڵیمۆسی یەکەم|en|Ptolemy I Soter|lt=بەتڵیمۆس لاگیدس}} دەستی بەسەر میسردا گرت و تەرمی ئەسکەندەری لەگەڵ خۆیدا ھێنایە میسر.<ref>O'Connor, Lauren (2009) "The Remains of Alexander the Great: The God, The King, The Symbol", ''Constructing the Past'': Vol. 10: Iss. 1, Article 8</ref> بەتڵیمۆس لە سەرەتادا لە پایتەختی کۆنی میسرەوە لە {{بنز|مەمفیس، میسر|en|Memphis, Egypt|lt=مەمفیس}} فەرمانڕەواییی دەکرد. لە ساڵی ٣٢٢/٣٢١ی پێش زایین، کلیۆمێنیسی لەسێدارە دا. لە کۆتاییدا، لە ساڵی ٣٠٥ی پێش زایین، بەتڵیمۆس خۆی وەک {{بنز|فیرعەون|en|Pharaoh|lt=فیرعەون}} ڕاگەیاند بە ناوی بەتڵیمۆسی یەکەمی سۆتەر ("ڕزگارکەر") و پایتەختەکەی گواستەوە بۆ ئەسکەندەرییە. ھەرچەندە کلیۆمێنیس بە شێوەیەکی سەرەکی بەرپرسیار بوو لە سەرپەرشتیکردنی پەرەپێدانی سەرەتاییی ئەسکەندەرییە، بەڵام پێدەچێت {{transliteration|grc|{{بنز|ھێپتاستادیۆن|en|Heptastadion|lt=ھێپتاستادیۆن}}}} و گەڕەکەکانی سەر وشکانییەکە بە زۆری کاری {{بنز|شانشینی بەتڵیمۆسی|en|Ptolemaic dynasty|lt=بەتڵیمۆسی}} بن. بە میراتگرتنی بازرگانیی {{بنز|سوور، لوبنان|en|Tyre, Lebanon|lt=سوور}}ی وێرانکراو و بوون بە ناوەندی بازرگانیی نوێی نێوان ئەورووپا و ڕۆژھەڵاتی {{بنز|نیمچەدوورگەی عەرەبی|en|Arabian Peninsula|lt=عەرەبی}} و ھیندی، شارەکە لە کەمتر لە نەوەیەکدا گەشەی کرد و لە {{بنز|قەرتتاج|en|Carthage|lt=قەرتتاج}} گەورەتر بوو. لە ماوەی سەدەیەکدا، ئەسکەندەرییە ببوو بە گەورەترین شاری جیھان و، بۆ چەند سەدەیەکی تریش، تەنھا لە دوای ڕۆماوە بوو. بوو بە شاری سەرەکیی یۆنانی لە میسر، کە کەسانی {{بنز|یۆنانییەکان|en|Greeks|lt=گەلی یۆنانی}} لە پاشخانی جۆراوجۆرەوە تێیدا دەژیان.<ref>{{cite journal |first=Andrew |last=Erskine |journal=Culture and Power in Ptolemaic Egypt: The Museum and Library of Alexandria |title=Greece & Rome, 2nd Ser. |volume=42 |issue=1 |date=April 1995 |pages=38–48 [42] |quote=One effect of the newly created Hellenistic kingdoms was the imposition of Greek cities occupied by Greeks on an alien landscape. In Egypt, there was a native Egyptian population with its own culture, history, and traditions. The Greeks who came to Egypt, to the court or to live in Alexandria, were separated from their original cultures. Alexandria was the main Greek city of Egypt and within it, there was an extraordinary mix of Greeks from many cities and backgrounds.}}</ref> [[File:PSM V78 D326 Ptolemy.png|thumb|200px|بیرکاریزان و زانای گەردوونناسی یۆنانی-ڕۆمانی {{بنز|پتۆلێمی (بەتڵیمۆس)|en|Ptolemy|lt=بەتڵیمۆس}} لە ئەسکەندەرییە ژیاوە و کاری کردووە، کە ئەوکات شارێکی زۆرینە {{بنز|یۆنانییەکانی میسر|en|Egyptian Greeks|lt=یۆنانی}} بوو.]] {{بنز|سێپتواجینت (حەفتاین)|en|Septuagint|lt=سێپتواجینت}}، کە وەشانێکی یۆنانییە بۆ {{بنز|تەناخ|en|Tanakh|lt=تەناخ}}، لەوێ بەرھەم ھێنرا. بەتڵیمۆسییەکانی سەرەتا سیستەمی شارەکەیان پاراست و پەرەیان بە مۆزەخانەکەی دا بۆ ئەوەی ببێتە ناوەندی پێشەنگی ھێلینی بۆ فێربوون (کتێبخانەی ئەسکەندەرییە، کە ڕووبەڕووی وێرانبوون بووەوە لە کاتی {{بنز|گەمارۆدانی ئەسکەندەرییە (٤٧ی پێش زایین)|en|Siege of Alexandria (47 BC)|lt=گەمارۆدانی ئەسکەندەرییە}} لەلایەن {{بنز|جولیۆس قەیسەر|en|Julius Caesar|lt=قەیسەر}}ەوە لە ٤٧ی پێش زایین)، بەڵام ئاگادار بوون کە جیاوازیی سێ گەورەترین نەتەوەی دانیشتووانەکەی بپارێزن: یۆنانی، {{بنز|میسرییەکان|en|Egyptians|lt=میسری}} و جوولەکە.<ref name="Culture and Power in [[Ptolemaic Egypt]] p. 42-43">{{cite journal |first=Andrew |last=Erskine |title=Culture and Power in Ptolemaic Egypt: the Museum and Library of Alexandria |journal=Greece & Rome |volume=42 |issue=1 |date=April 1995 |pages=38–48 |doi=10.1017/S0017383500025213 |s2cid=162578339 |url=https://www.research.ed.ac.uk/en/publications/0250d217-8139-4aca-8a8e-8a701b81b9a2 |quote=The Ptolemaic emphasis on Greek culture establishes the Greeks of Egypt with an identity for themselves. [...] But the emphasis on Greek culture does even more than this – these are Greeks ruling in a foreign land. The more Greeks can indulge in their own culture, the more they can exclude non-Greeks, in other words Egyptians, the subjects whose land has been taken over. The assertion of Greek culture serves to enforce Egyptian subjection. So the presence in Alexandria of two institutions devoted to the preservation and study of Greek culture acts as a powerful symbol of Egyptian exclusion and subjection. Texts from other cultures could be kept in the library, but only once they had been translated, that is to say Hellenized.{{pb}}[...] A reading of Alexandrian poetry might easily give the impression that Egyptians did not exist at all; indeed Egypt itself is hardly mentioned except for the Nile and the Nile flood, [...] This omission of the Egypt and Egyptians from poetry masks a fundamental insecurity. It is no coincidence that one of the few poetic references to Egyptians presents them as muggers. |access-date=16 October 2021 |archive-date=10 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220510035202/https://www.research.ed.ac.uk/en/publications/culture-and-power-in-ptolemaic-egypt-the-museum-and-library-of-al |url-status=live |hdl=20.500.11820/0250d217-8139-4aca-8a8e-8a701b81b9a2 |hdl-access=free }}</ref> تا سەردەمی {{بنز|ئۆگستوس|en|Augustus|lt=ئۆگستوس}}، تۆڕی شارەکە ڕووبەری {{cvt|10|km2}}ی دەگرتەوە،<ref>{{cite journal |last1=Hanson |first1=J. W. |last2=Ortman |first2=S. G. |title=A systematic method for estimating the populations of Greek and Roman settlements |journal=Journal of Roman Archaeology |volume=30 |issue=1 |year=2017 |pages=301–324 |doi=10.1017/S1047759400074134 }}</ref> و کۆی دانیشتووان لە سەردەمی {{بنز|پرینسیپات|en|principate|lt=پرینسیپات}}ی ڕۆمانیدا نزیکەی ٥٠٠٬٠٠٠-٦٠٠٬٠٠٠ کەس بوو، کە لە ماوەی چوار سەدەی داھاتوودا لەژێر دەسەڵاتی ڕۆمانیدا بەرز و نزم دەبووەوە.<ref>{{Cite journal |jstor=284172 |title=The Population of Roman Alexandria |journal=[[Transactions of the American Philological Association]] |volume=118 |pages=275–292 |last1=Delia |first1=Diana |year=1988 |doi=10.2307/284172}}</ref> بەپێی وتەی {{بنز|فیلۆی ئەسکەندەرییە|en|Philo of Alexandria|lt=فیلۆی ئەسکەندەرییە}}، لە ساڵی ٣٨ی زایینیدا، ئاژاوە لە نێوان جوولەکەکان و ھاووڵاتییە یۆنانییەکانی ئەسکەندەرییەدا سەری ھەڵدا لە کاتی سەردانێکی پاشا {{بنز|ئاگریپای یەکەم|en|Agrippa I|lt=ئاگریپای یەکەم}} بۆ ئەسکەندەرییە، بەتایبەتی لەسەر ئەو ڕێزەی کە نەتەوەی ھێرۆدییان بۆ {{بنز|ئیمپراتۆری ڕۆمانی|en|Roman emperor|lt=ئیمپراتۆری ڕۆمانی}}ی پێشانیان دەدا، کە بەخێرایی گەشەی کرد بۆ سووکایەتیکردنی ئاشکرا و توندوتیژی لە نێوان ھەردوو گرووپە نەتەوەیییەکەدا و سووکایەتیکردن بە کەنیشتەکانی ئەسکەندەرییە. ئەم ڕووداوە بە پۆگرۆمەکانی ئەسکەندەرییە (گورز وەشاندنەکانی ئەسکەندەرییە) ناودەبرێت. توندوتیژییەکە دامرکێندرایەوە دوای ئەوەی کالینۆلا دەستتێوەردانی کرد و پارێزگاری ڕۆمانی، فلاکوسی، لە شارەکە دەرکرد.<ref>Philo of Alexandria, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Philo/in_Flaccum*.html Against Flaccus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220510035154/https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Philo/in_Flaccum%2A.html |date=10 May 2022 }}.</ref> [[File:PhareAlexandrie.jpg|thumb|منارەی ئەسکەندەرییە لەسەر دراوە لێدراوەکانی ئەسکەندەرییە لە سەدەی دووەمدا (١: دیوی پشتەوەی دراوێکی ئەنتۆنینوس پیوس، و ٢: دیوی پشتەوەی دراوێکی کۆمۆدۆس)]]لە ساڵی ١١٥ی زایینیدا، بەشێکی زۆری ئەسکەندەرییە لە کاتی {{بنز|شۆڕشی دیاسپۆرا|en|Diaspora revolt|lt=شۆڕشی دیاسپۆرا}} وێران بوو، کە دەرفەتی دا بە {{بنز|ھادریان|en|Hadrian|lt=ھادریان}} و تەلارسازەکەی، {{بنز|دێکریانۆس|en|Decriannus|lt=دێکریانۆس}}، کە سەرلەنوێ بنیادی بنێنەوە. لە ساڵی ٢١٥ی زایینیدا، ئیمپراتۆر {{بنز|کاراکالا|en|Caracalla|lt=کاراکالا}} سەردانی شارەکەی کرد و، بەھۆی ھەندێک {{بنز|تەنز|en|satire|lt=تەنز}}<nowiki/>ی سووکایەتیپێکارەوە کە دانیشتووانەکەی ئاڕاستەیان کردبوو، لەپڕ فەرمانی بە سەربازەکانی دا کە ھەموو ئەو گەنجانە بکوژن کە توانای ھەڵگرتنی چەکیان ھەیە. لە ٢١ی تەممووزی ٣٦٥ی زایینیدا، ئەسکەندەرییە بەھۆی {{بنز|تسونامی|en|tsunami|lt=تسونامی}}<nowiki/>یەکەوە ({{بنز|بوومەلەرزەی کریتی ٣٦٥|en|365 Crete earthquake|lt=بوومەلەرزەی کریتی ٣٦٥}}) کاول بوو،<ref name="Ammianus Marcellinus, 26.10.15-19">[[Ammianus Marcellinus]], [http://www.tertullian.org/fathers/ammianus_26_book26.htm#C10 "Res Gestae", 26.10.15–19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080317083507/http://www.tertullian.org/fathers/ammianus_26_book26.htm#C10|date=17 March 2008 }}</ref> ڕووداوێک کە ساڵانە بۆ چەندین ساڵ دواتر وەک "ڕۆژی تۆقین" یادی دەکرایەوە.<ref>Stiros, Stathis C.: "The AD 365 Crete earthquake and possible seismic clustering during the fourth to sixth centuries AD in the Eastern Mediterranean: a review of historical and archaeological data", ''Journal of Structural Geology'', Vol. 23 (2001), pp. 545–562 (549 & 557)</ref> ئەسکەندەرییە شارێکی گرنگ بوو لە مێژووی سەرەتای مەسیحییەتدا، و ڕۆڵێکی سەرەکیی گێڕا لە پەرەپێدانی تیۆلۆژیای مەسیحیدا.<ref>Gibbon, Edward (1776) ''The History of the Decline and Fall of the Roman Empire'', ch. 15 (London: Folio Society, 2009 ed., vol. 2, p. 138).</ref> === سەردەمی ئیسلامی === لە ساڵی ٦١٩دا، ئەسکەندەرییە {{بنز|داگیرکردنی میسر لەلایەن ساسانییەکانەوە|en|Sassanid conquest of Egypt|lt=کەوتە دەست}} {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|en|Sassanid Empire|lt=فارسە ساسانییەکان}}. شارەکە تا ڕادەیەکی زۆر بەبێ زیان مایەوە لە کاتی داگیرکردنەکەدا و کۆشکێکی نوێ بە ناوی ''تەراووس'' لە بەشی ڕۆژھەڵاتی شارەکەدا دروست کرا، کە دواتر بە قەسری فارس (قەڵای فارسەکان) ناسرا.<ref>{{Cite book |last=Butler |first=Alfred J. |url=http://archive.org/details/arabconquestofeg029678mbp |title=The Arab Conquest Of Egypt |date=1902 |publisher=Oxford At The Clarendon Press. |others=Osmania University, Digital Library Of India}}</ref> ھەرچەندە {{بنز|پێڕستی ئیمپراتۆرەکانی بیزەنتی|en|List of Byzantine emperors|lt=ئیمپراتۆری بیزەنتی}} {{بنز|ھێراکلێوس|en|Heraclius|lt=ھێراکلێوس}} لە ساڵی ٦٢٩دا شارەکەی وەرگرتەوە، بەڵام لە ساڵی ٦٤١دا عەرەبەکان بە سەرکردایەتیی جەنەڕاڵ {{بنز|عەمری کوڕی عاس|en|'Amr ibn al-'As|lt=عەمری کوڕی عاس}} لە کاتی {{بنز|فەتحی ئیسلامیی میسر|en|Muslim conquest of Egypt|lt=فەتحی ئیسلامیی میسر}}دا داگیریان کرد، دوای گەمارۆدانێک کە ١٤ مانگی خایاند. یەکەمین پارێزگاری عەرەبی میسر کە تۆمار کراوە سەردانی ئەسکەندەرییەی کردبێت، {{بنز|عوتەیبەی کوڕی ئەبووسوفیان|en|Utba ibn Abi Sufyan|lt=عوتەیبەی کوڕی ئەبووسوفیان}} بوو، کە ئامادەییی عەرەبەکانی بەھێزتر کرد و کۆشکی پارێزگاری لە شارەکەدا لە ساڵانی ٦٦٤-٦٦٥دا دروست کرد.<ref>{{cite book |last=Kennedy |first=Hugh |author-link=Hugh N. Kennedy |title=Cambridge History of Egypt, Volume One: Islamic Egypt, 640–1517 |chapter=Egypt as a Province in the Islamic Caliphate, 641–868 |publisher=Cambridge University Press |editor-last=Petry |editor-first=Carl F. |location=Cambridge |year=1998 |isbn=0-521-47137-0 |pages=62–85 [69] |chapter-url=https://books.google.com/books?id=y3FtXpB_tqMC&pg=PA62 |access-date=11 May 2019 |archive-date=18 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418011516/https://books.google.com/books?id=y3FtXpB_tqMC&pg=PA62 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Bruning |first1=Jelle |title=The Rise of a Capital: Al-Fusṭāṭ and Its Hinterland, 18-132/639-750 |date=2018 |publisher=Brill |location=Leiden and Boston |isbn=978-90-04-36635-0 |url=https://books.google.com/books?id=cGdjDwAAQBAJ&pg=PA50 |pages=50–52 |access-date=11 May 2019 |archive-date=4 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204111251/https://books.google.com/books?id=cGdjDwAAQBAJ&pg=PA50 |url-status=live }}</ref> لە ئاماژەدان بە ئەسکەندەرییە، {{بنز|ئیبن بەتووتە|en|Ibn Battuta|lt=ئیبن بەتووتە}} باس لە ژمارەیەک لە {{بنز|پیاوچاکانی ئیسلام|en|Muslim saints|lt=پیاوچاکانی موسڵمان}} دەکات کە لە شارەکەدا نیشتەجێ بوون. یەکێک لەو پیاوچاکانە ئیمام بورھانەدین ئەلعەرەج بوو، کە دەگوترا موعجیزەی ھەبووە. کەسایەتییەکی تری دیار یاقووت ئەلعیڕشی بوو، کە قوتابیی {{بنز|ئەبووعەباسی مورسی|en|Abu al-Abbas al-Mursi|lt=ئەبووعەباسی مورسی}} بوو.<ref name=":0">{{Cite book |author=Ibn Batuta |title=The travels of Ibn Battuta in the Near East, Asia and Africa 1304–1377 |date=2009 |publisher=Cosimo |isbn=9781605206219 |location=New York |translator=Lee, Samuel |oclc=502998972}}</ref><ref>{{Cite book |last=McGregor |first=Richard J. A. |url=https://books.google.com/books?id=rxTfHzlVrX0C&pg=PA33 |title=Sanctity and Mysticism in Medieval Egypt: The Wafāʼ Sufi Order and the Legacy of Ibn al-ʿArabī |publisher=State University of New York Press |year=2004 |isbn=978-0-7914-6011-5 |pages=33 |language=en}}</ref> ئیبن بەتووتە ھەروەھا دەربارەی ئەبو عەبدوڵڵا ئەلمورشیدی دەنووسێت، کە پیاوچاکێک بوو لە مینیەتی ئیبن مورشید دەژیا. ھەرچەندە ئەلمورشیدی لە گۆشەگیریدا دەژیا، ئیبن بەتووتە دەنووسێت کە بەردەوام لەلایەن خەڵکێکی زۆر، بەرپرسە باڵاکانی دەوڵەت، و تەنانەت لەلایەن سوڵتانی میسڕی ئەو کاتە، {{بنز|ناسر محەممەد|en|al-Nasir Muhammad|lt=ناسر محەممەد}}ەوە سەردانی دەکرا.<ref name=":0" /> ئیبن بەتووتە ھەروەھا دوو جار سەردانی منارەی فارۆسی کردووە: لە ساڵی ١٣٢٦دا بینیویەتی کە بەشێکی وێران بووە و لە ساڵی ١٣٤٩دا ئەوەندە تێکچووبوو کە چیتر نەدەکرا بچیتە ناویەوە.<ref>{{Cite book |last1=Clayton |first1=Peter A. |url=https://books.google.com/books?id=IQSBAAAAQBAJ&q=Ibn+battuta+pharos&pg=PA155 |title=The Seven Wonders of the Ancient World |last2=Price |first2=Martin |date=21 August 2013 |publisher=Routledge |isbn=9781136748103 |access-date=8 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302191906/https://books.google.com/books?id=IQSBAAAAQBAJ&q=Ibn+battuta+pharos&pg=PA155 |archive-date=2 March 2021 |url-status=live |via=Google Books}}</ref> بە درێژاییی قۆناغی کۆتایییەکانی سەدەکانی ناوەڕاست، ئەسکەندەرییە جارێکی تر وەک گەورەشارێکی سەرەکی و گرنگترین بەندەری بازرگانی لە میسر و یەکێک لە گرنگترینەکان لە دەریای ناویندا سەری ھەڵدایەوە. گەشتیاری جوولەکە، {{بنز|بنیامینی تودێلا|en|Benjamin of Tudela|lt=بنیامینی تودێلا}}، تەنانەت وەک "بازاڕێکی بازرگانی بۆ ھەموو نەتەوەکان" وەسفی کردووە.<ref>''The Itinerary of Benjamin of Tudela'', éd. et trad. Marcus Nathan Adler, London, 1907, p. 74</ref> لە ڕاستیدا، ئەسکەندەرییە دەرچەیەک بوو بۆ ھەموو ئەو کاڵایانەی کە لە عەرەبستانەوە دەھاتن، وەک {{بنز|بخوور|en|incense|lt=بخوور}}، و لە ھیندستان و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیاوە دەھاتن، وەک بەھارات (بیبەر، {{بنز|مێخەک|en|clove|lt=مێخەک}}، {{بنز|دارچین|en|cinnamon|lt=دارچین}}، ھتد)، بەردە بەنرخەکان، مرواری و دارە دەگمەنەکان وەکوو {{بنز|پاوبرازیلیا|en|Paubrasilia|lt=داری بەرازیلی}}. بەڵام ھەروەھا دەرچەیەکیش بوو بۆ کاڵاکانی ئەفریقا، وەک عاج و دارە بەنرخەکان. ئەم کاڵایانە دەگەیشتنە ئەسکەندەرییە دوای تێپەڕبوونیان بە {{بنز|عەدەن|en|Aden|lt=عەدەن}}دا لە ڕێگەیاندا بۆ {{بنز|دەریای سوور|en|Red Sea|lt=دەریای سوور}}، پاشان بە دەریای سووردا سەردەکەوتن بۆ ئەوەی لە بەندەری {{بنز|عەیزاب|en|ʿAydhab|lt=عەیزاب}} داببەزێنرێن. لە عەیزابەوە، کاروانێک کاڵاکانی دەبردە سەر نیل، پێدەچێت بۆ شارۆچکەی {{بنز|قووس|en|Qus|lt=قووس}}. لەوێوە، کاڵاکان بە کەشتی دەبردران بۆ ئەسکەندەرییە. ئەم کاڵایانە پاشان ڕێگەی خۆیان دەدۆزییەوە بۆ بازاڕی ئەسکەندەرییە شانبەشانی بەرھەمەکانی میسر.<ref name=":02">{{Cite book |last=Heyd |first=Wilhelm |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k3410834c/f420.item |title=Histoire du commerce du Levant au moyen âge |publisher=O. Harrassowitz |location=Leipzig |pages=378–384 |language=fr}}</ref> [[File:Alexandria by Piri Reis.jpg|thumb|نەخشەیەکی سەدەی ١٦یەمی ئەسکەندەرییە لە پەرتووکی ''کیتابی بەحرییە'' (پەرتووکی دەریاوانی) لەلایەن نەخشەکێشی عوسمانی، پیری ڕەیس]] ئەم ڕێگەیە ھەرزانترین و خێراترین ڕێگە بوو بە بەراورد لەگەڵ ڕێگە وشکانییەکان کە لە سووریا یان قوستەنتینییەوە دەگەیشتنە دەریای ناوین. بازرگانە لاتینییەکان ({{بنز|کۆماری ڤێنیز|en|Republic of Venice|lt=ڤێنیزییەکان}}، {{بنز|کۆماری جەنەوا|en|Republic of Genoa|lt=جەنەوایییەکان}}، {{بنز|کۆماری پیزا|en|Republic of Pisa|lt=پیزایییەکان}}، {{بنز|تونی ئارագۆن|en|Crown of Aragon|lt=کەتەلۆنییەکان}}، {{بنز|پرۆڤانس|en|Provence|lt=پرۆڤانسییەکان}}، ھتد) بەم شێوەیە چوونە ناو ئەم بازاڕەوە. ھەر لە سەدەی ١٢یەمەوە، شارە بازرگانییە گەورەکان خاوەنی {{بنز|خان (کاروانسەرا)|en|Caravanserai|lt=فوندوقەکان}} (کاروانسەراکان) و کونسوڵ بوون لە ئەسکەندەرییە. فوندوق، لەم چوارچێوەیەدا، ناوچەیەکە کە زۆرجار قەڵابەندە، لە ناو شارەکەدا کە تەرخان کراوە بۆ کۆمەڵگەیەکی نەتەوەیەکی بازرگانی لەژێر دەسەڵاتی کونسوڵێکدا. کونسوڵ بەرپرسیار بوو لە یەکلاییکردنەوەی ناکۆکییەکانی نێوان بازرگانانی نەتەوەکەی، و ھەروەھا کاتێک ھاووڵاتییەکی سوڵتان سکاڵای لەسەر بازرگانێکی نەتەوەکەیان تۆمار دەکرد. مەرجەکانی ئەم دامەزراندنە زۆرجار لە پەیماننامەکانی نێوان سوڵتانەکان و کونسوڵەکاندا دیاری دەکرا. ئەم پەیماننامانە بەشێک بوون لەو سیاسەتەی کە سوڵتانەکانی سەرەتای مەمالیکەکان پەیڕەویان دەکرد، کە ھانی ھاتنی بازرگانانی ئەورووپایان دەدا بۆ ئەسکەندەرییە، چونکە ئەم بازرگانییە نەک تەنیا داھاتێکی بەرچاوی بۆ سوڵتان دەھێنا، بەڵکوو توانای ئەوەشی پێدەدا کە دار و ئاسن لە ئەورووپاوە دابین بکات. دواتر، لە سەدەی ١٤یەمدا، بازرگانیی لاتینی لە ئەسکەندەرییە ھەروەھا بۆ سوڵتانەکان گرنگ بوو، چونکە توانای پێدەدان بۆ دابینکردنی {{بنز|مەمالیک|en|Mamluk|lt=مەمالیکەکان}} (سەربازە-کۆیلەکان) کە زۆرجار لەلایەن بازرگانە جەنەوایییەکانەوە دەفرۆشران.<ref>Damien Coulon. Une phase décisive d'intenses tractations diplomatiques entre sultanat mamlûk et puissances occidentales (couronne d'Aragon, républiques de Gênes et de Venise), 1288-1293 / 687-692 H.,. Sophia MENACHE, Benjamin Z. KEDAR et Michel BALARD. Crusading and Trading between West and East. Studies in honour of David Jacoby, Routledge, pp.113-126, 2019, Crusades – Subsidia. [https://hal.science/hal-03762146v1/document Link]</ref> بەو پێیەی ئەم بازرگانییە زۆر گرنگ بوو بۆ سوڵتانەکان، ئەوان تامەزرۆ بوون بۆ کۆنترۆڵکردنی دامەزراوەکانی شارەکە. لە ڕاستیدا، لە ئەسکەندەرییە، جگە لە {{بنز|ئەمیر|en|Emir|lt=ئەمیر}} (پارێزگار)، سوڵتان پشکنەرێکی گومرگی دەنارد کە ڕاستەوخۆ وەڵامدەرەوەی ''نازیر ئەلخاس'' بوو (ئەو کەسەی بەرپرسیارە لە بەڕێوەبردنی سامانی سوڵتان). گومرگ نەک تەنیا بەرپرسیار بوو لە کۆکردنەوەی باجی گومرگی، بەڵکو بەرپرسیار بوو لە ئاسایشی بەندەرەکە و کۆگاکانی. گومرگی ئەسکەندەرییە ھەروەھا ڕۆڵی ھەبوو لە ناوبژیوانیی بازرگانیدا و سووڕی پەسەندکراو بوو بۆ فرۆشتنی ئەو بەرھەمانەی بازرگانەکان دەیانھێنا، کە لە زیادکردنی ئاشکرادا بەڕێوەدەچوو. ئەم فرۆشتنانە بە شێوەیەک ڕێکخرابوون کە بازرگانەکان ھان بدەن بەرھەمەکانیان بە سوڵتان یان لە ڕێگەی سوڵتانەوە بفرۆشن، لەبری ئەوەی بە ئازادی لە بازاڕەکانی شارەکەدا بیانفرۆشن. بازرگانە لاتینییەکانیش ئیمتیازاتی دادوەرییان ھەبوو: جگە لەوەی لەلایەن کونسوڵەکەیانەوە دادگایی دەکران ئەگەر ھاووڵاتییەکی سوڵتان سکاڵای لەسەر تۆمار بکردنایە، بازرگانە لاتینییەکان نەدەکرا لەلایەن {{بنز|قازی|en|qadi|lt=قازییەکان}}ەوە (دادوەرە مەدەنییەکان) دادگایی بکرێن بەڵکوو دەبوو لەلایەن {{بنز|مەزالیم|en|mazalim|lt=مەزالیم}}ەوە (دادگاکانی سوڵتان) دادگایی بکرێن.<ref name=":1">{{Cite book |last1=Christ |first1=Georg |title=The Routeledge handbook of maritime trade around Europe 1300-1600 |last2=Blockmans |first2=Wim |last3=Krom |first3=Mikhail |date=2017 |publisher=Routeledge |chapter=Collapse and Continuity : Alexandria}}</ref>[[File:Alexandrie et phare.jpg|thumb|ئەسکەندەرییە لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٨، لەلایەن لویجی مەیەرەوە]]ئەسکەندەرییە بەشێکی زۆری گرنگییەکەی لە بازرگانیی نێونەتەوەییدا لەدەستدا دوای ئەوەی دەریاوانە {{بنز|پورتوگال|en|Portugal|lt=پورتوگالی}}یەکان لە کۆتاییی سەدەی ١٥ەمدا ڕێگەیەکی نوێی دەریایییان دۆزییەوە بۆ {{بنز|ھیندستان|en|India|lt=ھیندستان}}. ئەمە بڕی ئەو کاڵایانەی کەم کردەوە کە پێویست بوو لە ڕێگەی بەندەری ئەسکەندەرییەوە بگوێزرێنەوە، ھەروەھا ھێزی سیاسیی مەمالیکەکانیشی کەم کردەوە.<ref>{{cite web |url=https://en.unesco.org/silkroad/content/alexandria |title=Silk Roads Programme: Alexandria |publisher=[[UNESCO]] |access-date=9 August 2023 }}</ref> دوای {{بنز|شەڕی ڕەیدانیە|en|Battle of Ridaniya|lt=شەڕی ڕەیدانیە}} لە ساڵی ١٥١٧، شارەکە لەلایەن {{بنز|تورکە عوسمانییەکان|en|Ottoman Turks|lt=تورکە عوسمانییەکان}}ەوە داگیرکرا و تا ساڵی ١٧٩٨ لەژێر {{بنز|ویلایەتی میسر|en|Egypt Eyalet|lt=دەسەڵاتی عوسمانی}}دا مایەوە. ئەسکەندەرییە لە ماوەی سەدەکانی ٩ بۆ ١٨ەمدا بەشێکی زۆری گرنگییەکەی پێشووی لەدەستدا بۆ شاری بەندەریی {{بنز|ڕەشید (میسر)|en|Rosetta|lt=ڕەشید}}ی میسر، و تەنیا بە دروستکردنی {{بنز|کەناڵی مەحموودیە|en|Mahmoudiyah Canal|lt=کەناڵی مەحموودیە}} لە ساڵی ١٨٢٠دا گرنگییەکەی پێشووی بەدەستھێنایەوە.<ref>{{Cite book |last=Forster |first=E. M. |title=Alexandria: A History and a Guide |publisher=WHITEHEAD MORRIS LIMITED |year=1922 |edition=1st |pages=91–92|url=https://www.gutenberg.org/ebooks/57010}}</ref>[[File:Louis-François Cassas, Alexandrie, nommée par les Arabes, Eskanderyeh.jpg|thumb|left|نەخشەی شارەکە لە دەیەی ١٧٨٠ەکاندا، لەلایەن {{بنز|لوی-فرانسوا کاساس|en|Louis-François Cassas|lt=لوی-فرانسوا کاساس}}]] ئەسکەندەرییە ڕۆڵێکی دیاری ھەبوو لە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی {{بنز|ھەڵمەتی فەڕەنسییەکان بۆ سەر میسر و سووریا|en|French Campaign in Egypt and Syria|lt=ھەڵمەتی فەڕەنسییەکان بۆ سەر میسر}} بە سەرکردایەتیی {{بنز|ناپلیۆن پۆناپارت|en|Napoleon|lt=ناپلیۆن}} لە ساڵی ١٧٩٨. ھێزەکانی فەڕەنسا لە ٢ی تەممووزی ١٧٩٨ ھەڵیانکوتایە سەر شارەکە، و لە دەستیاندا مایەوە تاوەکوو گەیشتنی ھەڵمەتێکی سەربازیی بەریتانی لە ساڵی ١٨٠١. بەریتانییەکان لە {{بنز|شەڕی ئەسکەندەرییە (١٨٠١)|en|Battle of Alexandria (1801)|lt=شەڕی ئەسکەندەرییە}} لە ٢١ی ئازاری ١٨٠١دا سەرکەوتنێکی گەورەیان بەسەر فەڕەنسییەکاندا بەدەستھێنا، کە دوای ئەوە {{بنز|گەمارۆدانی ئەسکەندەرییە (١٨٠١)|en|Siege of Alexandria (1801)|lt=گەمارۆی شارەکەیان دا}}، و لە ٢ی ئەیلوولی ١٨٠١دا کەوتە دەستیان. {{بنز|محەممەد عەلی پاشا|en|Muhammad Ali of Egypt|lt=محەممەد عەلی}}، پارێزگاری عوسمانیی میسر، لە دەوروبەری ساڵی ١٨١٠دا دەستی بە دووبارە بنیاتنانەوە و گەشەپێدان کرد و، تا ساڵی ١٨٥٠، ئەسکەندەرییە گەڕابووەوە بۆ دۆخێک کە لە شکۆمەندیی پێشووی دەچوو.<ref>{{cite web |url=http://library.thinkquest.org/C0111760/modern.htm |title=Alexandria: Modern|url-status=dead|access-date=24 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20080510205637/http://library.thinkquest.org/C0111760/modern.htm|archive-date=10 May 2008}}</ref> میسر ڕووی لە ئەورووپا کرد لە ھەوڵەکانیاندا بۆ مۆدێرنکردنی وڵاتەکە. یۆنانییەکان، و بەدوایاندا ئەورووپییەکان و کەسانی تریش، دەستیان بە گواستنەوە کرد بۆ شارەکە. لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، شارەکە بوو بە نیشتمانێک بۆ ڕۆماننووسان و شاعیران.<ref name="FPAl"/>[[File:Bombardamento Alessandria 1882.jpg|thumb|{{بنز|بۆمبارانکردنی ئەسکەندەرییە|en|Bombardment of Alexandria|lt=بۆمبارانکردن}}ی ئەسکەندەرییە لەلایەن {{بنز|ھێزی دەریاییی شاھانە|en|Royal Navy|lt=ھێزە دەریایییەکانی بەریتانیا}} (١٨٨٢)]]لە تەممووزی ١٨٨٢دا، شارەکە کەوتە بەر بۆمباران لەلایەن ھێزە دەریایییەکانی بەریتانیا و داگیرکرا.<ref>{{cite web |url=http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/landingpage/collection/p15795coll9 |title=Bombardment of Alexandria|access-date=11 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20121113130102/http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/landingpage/collection/p15795coll9|archive-date=13 November 2012|url-status=live}}</ref> لە تەممووزی ١٩٥٤دا، شارەکە ئامانجی ھەڵمەتێکی بۆمبارانکردنی ئیسرائیلی بوو کە دواتر بە {{بنز|ڕووداوی لاڤۆن|en|Lavon Affair|lt=ڕووداوی لاڤۆن}} ناسرا. لە ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٤دا، گۆڕەپانی مەنشیەی ئەسکەندەرییە شوێنی ھەوڵێکی تیرۆرکردنی شکستخواردوو بوو بۆ سەر {{بنز|جەمال عەبدولناسر|en|Gamal Abdel Nasser|lt=جەمال عەبدولناسر}}.<ref>{{cite web |url=http://www.nmhtthornton.com/mehistorydatabase/nasser_assassination_attempt.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20100105055521/http://www.nmhtthornton.com/mehistorydatabase/nasser_assassination_attempt.php|archive-date=5 January 2010 |title=Nasser Assassination Attempt, October 26, 1954|url-status=dead|access-date=24 May 2013 |first=Ted |last=Thornton |website=Middle East History Database}}</ref> ئەورووپییەکان دەستیان بە جێھێشتنی ئەسکەندەرییە کرد دوای {{بنز|قەیرانی سوێس|en|Suez Crisis|lt=قەیرانی سوێس}}ی ساڵی ١٩٥٦ کە بووە ھۆی سەرهەڵدانێکی خێرای {{بنز|نەتەوەپەرستیی عەرەبی|en|Arab nationalism|lt=نەتەوەپەرستیی عەرەبی}}. بەنیشتمانیکردنی موڵک و ماڵ لەلایەن ناسرەوە، کە لە ساڵی ١٩٦١دا گەیشتە بەرزترین ئاستی، نزیکەی ھەموو ئەوانەی تری وەدەرنا کە مابوونەوە.<ref name="FPAl" /> == جوگرافیا == ئەسکەندەرییە دەکەوێتە وڵاتی میسر، لەسەر کەناراوەکانی باشووری دەریای ناوین. دەکەوێتە ناوچەی ڕۆژاوای دووری {{بنز|دێلتای نیل|en|Nile Delta|lt=دێلتای ڕووباری نیل}}.<ref>{{cite web |last=Anika |first=R. |date= |title=It is in the Nile delta area |url=http://www.mappedplanet.com/karten/klima/juli_temp-eu.png|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180922182838/http://www.mappedplanet.com/karten/klima/juli_temp-eu.png|archive-date=22 September 2018|access-date=15 January 2021 |website=maps of the world}}</ref> شارێکی پڕدانیشتووانە؛ ناوچە سەرەکییەکانی پێچەوانەی ڕووبەرە کارگێڕییە گەورەکەی پیشان دەدەن. جیۆلۆجیای شارەکە پێکھاتووە لە نیشتووەکانی خاک، لمی {{بنز|لمی ئۆلۆتیکی ئاراگۆنایت|en|Oolitic aragonite sand|lt=ئۆلۆتیک}} و قوڕ، {{بنز|بەردی کلس|en|limestone|lt=بەردی کلس}}ی ئۆلۆتیک (لە سەردەمی {{بنز|مایۆسینی ناوەڕاست|en|Middle Miocene|lt=مایۆسینی ناوەڕاست}}ەوە)، {{بنز|دۆلۆمایت (بەرد)|en|Dolomite (rock)|lt=دۆلۆمایت}}ی قاوغداری خۆڵەمێشی، دۆلۆمایتی مارلی، بەردی کلسی و دۆلۆمایتی ئۆنکۆلیتیک، و ھەروەھا بەردی کلسی قاوغدار.<ref>[https://www.researchgate.net/publication/225345010_Effects_of_shoreline_and_bedrock_irregularities_on_the_morphodynamics_of_the_Alexandria_coast_littoral_cell_Egypt Effects of shoreline and bedrock irregularities on the morphodynamics of the Alexandria coast littoral cell, Egypt] Omran Frihy, Moheb Iskander, Abd El Moniem A. Badr. Research Gate. November 2004. Retrieved 15 May 2025.</ref> {|class="wikitable sortable" ! rowspan=2|ناوچە ! colspan=2|(دانیشتووان) ! rowspan=2|ڕووبەر<br />کم^٢ ! rowspan=2|چڕی<br />بۆ ھەر کم^٢<br />(٢٠٢٠) |- ! ١٩٩٦ ! ٢٠٢٠ خەمڵاندن* |- |ئەسکەندەرییە، ١٤ قیسم (بەردەوام)||٢٬١٩٩٬٠٠٠||٤٬٤٣٩٬٠٠٠||٢٠٣٫٥٧||٢١٬٨٠٥ |- |} تێبینییەکان: <small>خەمڵاندنی CAPMAS بۆ ساڵی ٢٠٢٠ کە لەسەر بنەمای ئامارە پێداچوونەوەکراوەکانی سەرژمێریی ٢٠١٧ دامەزراوە، لەوانەیە بە شێوەیەکی بەرچاو جیاواز بێت لە خشتە بەرایییەکانی سەرژمێریی ٢٠١٧. ١٤ قیسمەکە (بەشەکە) بە سادەیی وەک ''شاری ئەسکەندەرییە'' لەلایەن CAPMAS لە ساڵی ٢٠٠٦دا ڕاپۆرت کرابوون بەڵام بەھۆی پێناسەی گەشەکردنی خێرا، کە پێدەچێت نافەرمی بن، لەوانەیە گۆڕابن یان بڕیار بێت بگۆڕدرێن. ھەمان ڕووبەر بە ١٢ قیسمەوە لە ساڵی ١٩٩٦دا بوونی ھەبوو. قیسمەکان وەک 'بە تەواوی شارنشین' ھەژمار دەکرێن</small><ref>{{Cite web |title=AL-ISKANDARIYAH |url=https://www.citypopulation.de/en/egypt/admin/02__al_iskandariyah/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122114015/https://www.citypopulation.de/en/egypt/admin/02__al_iskandariyah/|archive-date=22 January 2022|access-date=9 February 2022 |website=citypopulation.de}}</ref> === ئاووھەوا === ئەسکەندەرییە لەسەر سنووری ئاووھەوایەکی {{بنز|ئاووھەوای نیمچە-وشک|en|Semi-arid climate|lt=ئاووھەوای نیمچە-وشک}} و {{بنز|ئاووھەوای بیابانیی گەرم|en|hot desert climate|lt=ئاووھەوای بیابانیی گەرم}}ە ({{بنز|پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن|en|Köppen climate classification|lt=پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن}}: ''BSh''/''BWh'').<ref name=WMOCliRef/><ref name="WMOCLINO" /> وەک باقی {{بنز|کەناراوەکانی باکووری میسر|en|northern coast of Egypt|lt=کەناراوەکانی باکووری میسر}}، بای باکووری کە بەردەوام بەسەر دەریای ناویندا ھەڵدەکات، کەشوھەوایەکی کەمتر سەخت بە شارەکە دەبەخشێت بەراورد بە بیابانەکانی ناوخۆ.<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/14376/Alexandria/60049/Climate |title=Alexandria |encyclopedia=Encyclopædia Britannica|access-date=1 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100529202420/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/14376/Alexandria/60049/Climate|archive-date=29 May 2010|url-status=live}}</ref> {{بنز|ڕەفەح، میسر#ئاووھەوا|en|Rafah, Egypt#Climate|lt=ڕەفەح}} و ئەسکەندەرییە<ref>{{cite web |url=http://www.climate-charts.com/Countries/Egypt.html |title=Egypt Climate Index |publisher=Climate Charts|access-date=20 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20120623100510/http://www.climate-charts.com/Countries/Egypt.html|archive-date=23 June 2012|url-status=live}}</ref> پڕبارانترین شوێنن لە میسردا؛ شوێنە پڕبارانەکانی تر بریتین لە {{بنز|ڕەشید (میسر)#ئاووھەوا|en|Rosetta#Climate|lt=ڕەشید}}، {{بنز|بەلتیم#ئاووھەوا|en|Baltim#Climate|lt=بەلتیم}}، {{بنز|کەفر ئەلدەوار#ئاووھەوا|en|Kafr el-Dawwar#Climate|lt=کەفر ئەلدەوار}}، و {{بنز|مەرسا مەتڕووح#ئاووھەوا|en|Mersa Matruh#Climate|lt=مەرسا مەتڕووح}}. ئاووھەوای شارەکە لەژێر کاریگەریی دەریای ناویندایە، کە پلەی گەرماکەی مامناوەند دەکات، و دەبێتە ھۆی زستانی باراناویی گۆڕاو و ھاوینی تاڕادەیەک گەرم و کەمێک درێژخایەن کە، ھەندێک جار، دەتوانێت زۆر شێدار بێت؛ کانوونی دووەم و شوبات فێنکترین مانگن، کە بەزۆری زۆرترین پلەی گەرمیی ڕۆژانە لە نێوان {{cvt|12|to|18|C|F}} دەبێت و نزمترین پلەکانی گەرمیش دەکرێت بگەنە {{cvt|5|°C|F|lk=out}}. ئەسکەندەرییە لە مانگە ساردەکاندا تووشی {{بنز|کەش و ھەوای سەخت|en|Severe weather|lt=زریانی توند}}، باران و ھەندێک جار {{بنز|دەنکە سەھۆڵ|en|Ice pellets|lt=بەفراو}} و {{بنز|تەرزە|en|hail|lt=تەرزە}} دەبێت؛ ئەم ڕووداوانە، بە تێکەڵبوونیان لەگەڵ سیستەمێکی لاوازی ئاوەڕۆ، لە ڕابردوودا بەرپرس بوون لە دروستبوونی لافاو لە شارەکەدا، ھەرچەندە ئێستا زۆر بە دەگمەن ڕوودەدەن.<ref>{{cite web |url=http://www.aljazeera.com/news/2015/10/deadly-flash-floods-hit-egypt-alexandria-151026085943090.html%7CDeadly |title=Deadly flash floods hit Egypt's Alexandria |work=aljazeera.com|access-date=12 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012234715/http://www.aljazeera.com/news/2015/10/deadly-flash-floods-hit-egypt-alexandria-151026085943090.html%7CDeadly|archive-date=12 October 2016|url-status=live}}</ref> تەممووز و ئاب گەرمترین و وشکترین مانگی ساڵن، کە تێکڕای زۆرترین پلەی گەرمیی ڕۆژانەیان {{cvt|30|°C|F|lk=out}}ە. تێکڕای بارانبارینی ساڵانە نزیکەی {{cvt|211|mm}}یە بەڵام گەیشتووەتە {{cvt|417|mm}}یش.<ref>{{cite web |url=http://www.tutiempo.net/clima/Alexandria_Nouzha/623180.htm |title=Clima en Alexandria / Nouzha – Históricos el tiempo |publisher=Tutiempo.net|access-date=12 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130615164309/http://www.tutiempo.net/clima/Alexandria_Nouzha/623180.htm|archive-date=15 June 2013|url-status=live}}</ref> {{بنز|پۆرت سەعید#ئاووھەوا|en|Port Said#Climate|lt=پۆرت سەعید}}، {{بنز|قوسەیر، میسر#ئاووھەوا|en|al-Qusayr, Egypt#Climate|lt=قوسەیر}}، {{بنز|بەلتیم#ئاووھەوا|en|Baltim#Climate|lt=بەلتیم}}، {{بنز|دومیات#ئاووھەوا|en|Damietta#Climate|lt=دومیات}} و ئەسکەندەرییە کەمترین گۆڕانکاریی پلەی گەرمایان ھەیە لە میسردا. بەرزترین پلەی گەرمای تۆمارکراو {{cvt|45|°C}} بووە لە ٣٠ی ئایاری ١٩٦١، و نزمترین پلەی گەرمای تۆمارکراویش {{cvt|0|°C}} بووە لە ٣١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٤.<ref name="Voodoo Skies">{{cite web |title=Alexandria, Egypt |url=http://voodooskies.com/weather/egypt/alexandria/monthly/temperature |publisher=Voodoo Skies|access-date=3 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905151724/http://voodooskies.com/weather/egypt/alexandria/monthly/temperature|archive-date=5 September 2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 December 2021 |title=A wave of snow covers Alexandria, in Egypt |url=https://kawa-news.com/en/a-wave-of-snow-covers-alexandria-in-egypt/ |access-date=22 December 2021 |website=KAWA |language=en-US |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222150212/https://kawa-news.com/en/a-wave-of-snow-covers-alexandria-in-egypt/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=VIDEO: Rare snowfall turns Egypt's Alexandria into Moscow |url=https://www.gulftoday.ae/news/2021/12/20/rare-snowfall-turns-egypt-alexandria-into-moscow |access-date=22 December 2021 |website=www.gulftoday.ae |date=20 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222150210/https://www.gulftoday.ae/news/2021/12/20/rare-snowfall-turns-egypt-alexandria-into-moscow |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=20 December 2021 |title=Photos: In rare sight, snow falls across Alexandria |url=https://egyptindependent.com/in-rare-sight-snow-falls-across-alexandria/ |access-date=22 December 2021 |website=Egypt Independent |language=en-US |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222150211/https://egyptindependent.com/in-rare-sight-snow-falls-across-alexandria/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=20 December 2021 |title=In Photos: Rare 'Snowfall' in Egypt's Alexandria Marks End of 2021 {{!}} Egyptian Streets |url=https://egyptianstreets.com/2021/12/20/in-photos-rare-snowfall-in-egypts-alexandria-marks-end-of-2021/ |access-date=22 December 2021 |language=en-US |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222151712/https://egyptianstreets.com/2021/12/20/in-photos-rare-snowfall-in-egypts-alexandria-marks-end-of-2021/ |url-status=live }}</ref> {{Weather box |width = auto |location = ئەسکەندەرییە (فڕۆکەخانەی نووزھە)، ئاسایییەکانی ١٩٩١-٢٠٢٠، توندترینەکان لە ١٩٥٧-ئێستا |metric first = yes |single line = yes | Jan record high C = 29.6 | Feb record high C = 33.0 | Mar record high C = 40.0 | Apr record high C = 40.8 | May record high C = 45.0 | Jun record high C = 43.9 | Jul record high C = 40.7 | Aug record high C = 39.8 | Sep record high C = 39.0 | Oct record high C = 38.3 | Nov record high C = 35.7 | Dec record high C = 31.0 |Jan high C = 18.4 |Feb high C = 19.0 |Mar high C = 21.1 |Apr high C = 24.1 |May high C = 26.9 |Jun high C = 29.1 |Jul high C = 30.5 |Aug high C = 31.0 |Sep high C = 30.2 |Oct high C = 27.8 |Nov high C = 24.0 |Dec high C = 20.1 |year high C = 25.2 |Jan mean C = 14.0 |Feb mean C = 14.4 |Mar mean C = 16.4 |Apr mean C = 19.0 |May mean C = 22.2 |Jun mean C = 25.2 |Jul mean C = 27.1 |Aug mean C = 27.8 |Sep mean C = 26.4 |Oct mean C = 23.6 |Nov mean C = 19.6 |Dec mean C = 15.6 |year mean C = 20.9 |Jan low C = 9.5 |Feb low C = 9.7 |Mar low C = 11.8 |Apr low C = 14.3 |May low C = 17.8 |Jun low C = 21.7 |Jul low C = 23.9 |Aug low C = 24.4 |Sep low C = 22.5 |Oct low C = 19.3 |Nov low C = 15.1 |Dec low C = 11.1 |year low C = 16.8 | Jan record low C = 0.0 | Feb record low C = 1.2 | Mar record low C = 2.3 | Apr record low C = 3.6 | May record low C = 8.5 | Jun record low C = 11.6 | Jul record low C = 17.0 | Aug record low C = 17.8 | Sep record low C = 14.0 | Oct record low C = 10.7 | Nov record low C = 4.6 | Dec record low C = 1.2 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 61.4 |Feb precipitation mm = 35.2 |Mar precipitation mm = 12.8 |Apr precipitation mm = 2.6 |May precipitation mm = 1.0 |Jun precipitation mm = 0.0 |Jul precipitation mm = 0.0 |Aug precipitation mm = 0.0 |Sep precipitation mm = 0.8 |Oct precipitation mm = 8.3 |Nov precipitation mm = 36.8 |Dec precipitation mm = 52.7 |year precipitation mm = 211.6 |unit precipitation days = 1.0 mm |Jan precipitation days = 8.2 |Feb precipitation days = 5.4 |Mar precipitation days = 2.8 |Apr precipitation days = 1.2 |May precipitation days = 1.4 |Jun precipitation days = 0.5 |Jul precipitation days = 0.4 |Aug precipitation days = 0.4 |Sep precipitation days = 0.2 |Oct precipitation days = 1.2 |Nov precipitation days = 3.5 |Dec precipitation days = 5.9 |year precipitation days = 31.1 |Jan sun = 192.0 |Feb sun = 210.3 |Mar sun = 247.0 |Apr sun = 273.9 |May sun = 316.8 |Jun sun = 353.2 |Jul sun = 362.2 |Aug sun = 345.3 |Sep sun = 296.7 |Oct sun = 281.7 |Nov sun = 224.1 |Dec sun = 195.7 |year sun = 3298.9 |Jan humidity = 69 |Feb humidity = 67 |Mar humidity = 67 |Apr humidity = 65 |May humidity = 66 |Jun humidity = 68 |Jul humidity = 71 |Aug humidity = 71 |Sep humidity = 67 |Oct humidity = 68 |Nov humidity = 68 |Dec humidity = 68 |year humidity = 67.9 | Jan dew point C = 7.8 | Feb dew point C = 7.8 | Mar dew point C = 9.1 | Apr dew point C = 11.3 | May dew point C = 14.4 | Jun dew point C = 17.9 | Jul dew point C = 20.1 | Aug dew point C = 20.4 | Sep dew point C = 18.6 | Oct dew point C = 15.9 | Nov dew point C = 12.6 | Dec dew point C = 9.0 | year dew point C = 13.7 |source 1 = [[National Oceanic and Atmospheric Administration|NOAA]] (شێ، خاڵی ئاونگ، خۆر ١٩٦١-١٩٩٠)<ref name=WMOCLINO> {{cite web | archive-url = https://web.archive.org/web/20231001052433/https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/1.1/data/0-data/Region-1-WMO-Normals-9120/Egypt/CSV/AlexandriaNouzha_62318.csv | archive-date = 1 October 2023 | url = https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/1.1/data/0-data/Region-1-WMO-Normals-9120/Egypt/CSV/AlexandriaNouzha_62318.csv | title = Alexandria Nouzha Normals 1991–2020 | work = World Meteorological Organization Climatological Standard Normals (1991–2020) | publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration | access-date = 1 October 2023 }} </ref><ref name=WMOCliRef> {{cite web | archive-url = https://web.archive.org/web/20231001052733/https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1961-1990/RA-I/UB/62318.TXT | archive-date = 1 October 2023 | url = https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1961-1990/RA-I/UB/62318.TXT | title = Alexandria/Nouzha | work = World Meteorological Organization Climatological Reference Normals (1961–1990) | publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration | access-date = 1 October 2023 }} </ref> | source 2 = Meteo Climat (تۆمارەکان)<ref name=MetCli> {{cite web | url = http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/station-2119.php | title = Station Alexandrie | publisher = Meteo Climat | access-date = 1 October 2023 | language = fr }} </ref> |date = July 2014 }} {|class="wikitable" align="center" |+تێکڕای پلەی گەرمیی دەریای ئەسکەندەرییە<ref name="Weather2Travel">{{cite web |url=http://www.weather2travel.com/climate-guides/egypt/alexandria.php |title=Alexandria Climate and Weather Averages, Egypt |publisher=Weather2Travel|access-date=20 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140105193047/http://www.weather2travel.com/climate-guides/egypt/alexandria.php|archive-date=5 January 2014|url-status=live}}</ref> |- !کانوونی دووەم !شوبات !ئازار !نیسان !ئایار !حوزەیران !تەممووز !ئاب !ئەیلوول !تشرینی یەکەم !تشرینی دووەم !کانوونی یەکەم |- |{{cvt|18|°C}} |{{cvt|17|°C}} |{{cvt|17|°C}} |{{cvt|18|°C}} |{{cvt|20|°C}} |{{cvt|23|°C}} |{{cvt|25|°C}} |{{cvt|26|°C}} |{{cvt|26|°C}} |{{cvt|25|°C}} |{{cvt|22|°C}} |{{cvt|20|°C}} |} ==== گۆڕانی ئاووھەوا ==== [[File:Alex 21.JPG|thumb|کەناراوە پڕدانیشتووانەکانی ئەسکەندەرییە، کە وەک یەکێک لە لاوازترین شارەکانی جیھان بەرامبەر بە بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا دەستنیشان کراوە.]] توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠١٩ کە لە {{بنز|پلۆس وەن|en|PLOS One|lt=پلۆس وەن (PLOS One)}} بڵاوکراوەتەوە مەزەندەی ئەوە دەکات کە لەژێر {{بنز|ڕێڕەوی خەستیی نوێنەرایەتی#٤.٥|en|Representative Concentration Pathway#4.5|lt=ڕێڕەوی خەستیی نوێنەرایەتیی ٤.٥}}دا، کە سیناریۆیەکە بۆ ئاستێکی "مامناوەند" لە {{بنز|گۆڕانی ئاووھەوا|en|climate change|lt=گۆڕانی ئاووھەوا}} کە تێیدا گەرمبوونی جیھانی دەگاتە نزیکەی {{convert|2.5-3|C-change|F-change}} تا ساڵی ٢١٠٠، ئاووھەوای ئەسکەندەرییە لە ساڵی ٢٠٥٠دا زۆرترین لەچوونی دەبێت لەگەڵ ئاووھەوای ئێستای {{بنز|غەززە|en|Gaza City|lt=شاری غەززە}}. تێکڕای پلەی گەرمیی ساڵانە بە بڕی {{convert|2.8|C-change|F-change}} بەرز دەبێتەوە، و پلەی گەرمیی گەرمترین و ساردترین مانگیش بە ڕێککەوت بە بڕی {{convert|2.9|C-change|F-change}} و {{convert|3.1|C-change|F-change}} بەرز دەبنەوە.<ref>{{cite journal |last1=Bastin |first1=Jean-Francois |last2=Clark |first2=Emily |last3=Elliott |first3=Thomas |last4=Hart |first4=Simon |last5=van den Hoogen |first5=Johan |last6=Hordijk |first6=Iris |last7=Ma |first7=Haozhi |last8=Majumder |first8=Sabiha |last9=Manoli |first9=Gabriele |last10=Maschler |first10=Julia |last11=Mo |first11=Lidong |last12=Routh |first12=Devin |last13=Yu |first13=Kailiang |last14=Zohner |first14=Constantin M. |last15=Thomas W. |first15=Crowther |title=Understanding climate change from a global analysis of city analogues |journal=PLOS ONE |date=10 July 2019 |volume=14 |issue=7 |at=S2 Table. Summary statistics of the global analysis of city analogues. |doi=10.1371/journal.pone.0217592 |pmid=31291249 |pmc=6619606 |bibcode=2019PLoSO..1417592B |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite web |url=https://crowtherlab.pageflow.io/cities-of-the-future-visualizing-climate-change-to-inspire-action |title=Cities of the future: visualizing climate change to inspire action |at=Current vs. future cities |access-date=8 January 2023 |archive-date=8 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230108082440/https://crowtherlab.pageflow.io/cities-of-the-future-visualizing-climate-change-to-inspire-action |url-status=dead }}</ref> بەپێی {{بنز|کڵایمەت ئەکشن تراکەر|en|Climate Action Tracker|lt=بەدواداچوونی ھەنگاوەکانی ئاووھەوا (Climate Action Tracker)}}، ڕێڕەوی گەرمبوونی ئێستا پێدەچێت لەگەڵ {{convert|2.7|C-change|F-change}}دا یەکبگرێتەوە، کە زۆر نزیکە لە مۆدێلی RCP 4.5.<ref>{{cite web |url=https://climateactiontracker.org/global/cat-thermometer/ |title=The CAT Thermometer |access-date=8 January 2023}}</ref> بەھۆی ھەڵکەوتەی لەسەر دێلتای ڕووباری نیل، ئەسکەندەرییە یەکێکە لە لاوازترین شارەکان بەرامبەر بە {{بنز|بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا|en|sea level rise|lt=بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان}} لە تەواوی جیھاندا. بەپێی ھەندێک خەمڵاندن، لەوانەیە پێش ساڵی ٢٠٣٠ پێویست بکات سەدان ھەزار کەس لە ناوچە نزمەکانیدا شوێنی نیشتەجێبوونیان بگۆڕن.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/global-development/2018/aug/29/alexandria-little-venice-egypt-climate-change-frontline|title=Houses claimed by the canal: life on Egypt's climate change frontline| last=Michaelson| first=Ruth|date=25 August 2018|work=[[The Guardian]]|access-date=30 August 2018}}</ref> ڕاپۆرتی ساڵی ٢٠٢٢ی {{بنز|شەشەمین ڕاپۆرتی ھەڵسەنگاندنی ئای پی سی سی|en|IPCC Sixth Assessment Report|lt=شەشەمین ڕاپۆرتی ھەڵسەنگاندنی IPCC}} مەزەندەی ئەوە دەکات کە تا ساڵی ٢٠٥٠، ئەسکەندەرییە و ١١ شاری تری گەورەی ئەفریقا ({{بنز|ئابیدجان|en|Abidjan|lt=ئابیدجان}}، {{بنز|جەزائیر (شار)|en|Algiers|lt=جەزائیر}}، {{بنز|کەیپتاون|en|Cape Town|lt=کەیپتاون}}، {{بنز|کاسابلانکا|en|Casablanca|lt=کاسابلانکا}}، {{بنز|داکار|en|Dakar|lt=داکار}}، {{بنز|داروسەلام|en|Dar es Salaam|lt=داروسەلام}}، {{بنز|دێربان|en|Durban|lt=دێربان}}، {{بنز|لاگۆس|en|Lagos|lt=لاگۆس}}، {{بنز|لۆمێ|en|Lomé|lt=لۆمێ}}، {{بنز|لواندا|en|Luanda|lt=لواندا}} و {{بنز|ماپوتۆ|en|Maputo|lt=ماپوتۆ}}) بە کۆمەڵ ڕووبەڕووی زیانی کەڵەکەبووی ٦٥ ملیار دۆلاری ئەمریکی دەبنەوە لە ژێر سیناریۆی گۆڕانی ئاووھەوای "مامناوەند"ی RCP 4.5 و ٨٦٫٥ ملیار دۆلاری ئەمریکی بۆ سیناریۆی دەردانی بەرزی گازەکانی RCP 8.5، لەکاتێکدا RCP 8.5 کە تێکەڵ کراوە لەگەڵ کاریگەرییە گریمانەیییەکانی {{بنز|ناسەقامگیریی پەڕەی سەھۆڵی دەریایی|en|marine ice sheet instability|lt=ناسەقامگیریی پەڕەی سەھۆڵی دەریایی}} لە ئاستە بەرزەکانی گەرمبووندا، دەبێتە ھۆی زیانێک کە دەگاتە تاوەکوو ١٣٧٫٥ ملیار دۆلاری ئەمریکی. ھەژمارکردنی زیاتری "ڕووداوە کەم-ئەگەرەکان بەڵام بە زیانی گەورەوە" دەکرێت مەترسییە گشتییەکان بەرزبکاتەوە بۆ ١٨٧ ملیار دۆلار بۆ مۆدێلی "مامناوەند"ی RCP4.5، و ٢٠٦ ملیار دۆلار بۆ RCP8.5 و ٣٩٧ ملیار دۆلاریش لەژێر سیناریۆی توندی ناسەقامگیریی پەڕەی سەھۆڵیدا. لە ھەر یەکێک لەم خەمڵاندنانەدا، ئەسکەندەرییە بە تەنیا نزیکەی نیوەی ئەم تێچووانە لە ئەستۆ دەگرێت.<ref>Trisos, C.H., I.O. Adelekan, E. Totin, A. Ayanlade, J. Efitre, A. Gemeda, K. Kalaba, C. Lennard, C. Masao, Y. Mgaya, G. Ngaruiya, D. Olago, N.P. Simpson, and S. Zakieldeen 2022: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/downloads/report/IPCC_AR6_WGII_Chapter09.pdf Chapter 9: Africa]. In [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/ Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability] [H.-O. Pörtner, D.C. Roberts, M. Tignor, E.S. Poloczanska, K. Mintenbeck, A. Alegría, M. Craig, S. Langsdorf, S. Löschke, V. Möller, A. Okem, B. Rama (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, US, pp. 2043–2121</ref> لەبەر ئەوەی بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان بۆ ماوەی نزیکەی ١٠٬٠٠٠ ساڵ بەردەوام دەبێت لەژێر ھەموو سیناریۆیەکی گۆڕانی ئاووھەوادا، تێچووەکانی داھاتووی بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان تەنھا ڕوو لە زیادبوون دەکەن، بەتایبەتی بەبێ گرتنەبەری ڕێوشوێنی گونجاندن.<ref>{{cite book |url=https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_Full_Report.pdf |title=Technical Summary. In: Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change |date=August 2021 |publisher=IPCC |page=TS14 |access-date=12 November 2021}}</ref> توێژینەوە نوێیەکان کە لە گۆڤاری ''{{بنز|داھاتووی زەوی (گۆڤار)|en|Earth's Future|lt=داھاتووی زەوی (Earth's Future)}}'' لەلایەن {{بنز|یەکێتیی جیۆفیزیکیی ئەمریکی|en|American Geophysical Union|lt=یەکێتیی جیۆفیزیکیی ئەمریکی}}یەوە بڵاوکراونەتەوە ئاماژە بەوە دەکەن کە بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان دەبێتە ھۆی بەرزبوونەوەی ئاستی ئاوی ژێرزەویی کەناراوییەکان، کە دەگاتە بناغەی باڵەخانەکان و دەبێتە ھۆی خێراکردنی داخوران و ئەگەری ڕووخانیان. توێژینەوەکە پێشبینی دەکات کە لە ساڵی ٢٠٢٥دا، زیاتر لە ٧٠٠٠ باڵەخانە لە ئەسکەندەرییەدا مەترسیی ڕووخانیان لەسەر دەبێت بەھۆی ئەم پرۆسەیەی ئاوی ژێرزەوییەوە.<ref>{{cite journal |last1=Fouad |first1=Sara S. |last2=Heggy |first2=Essam |last3=Amrouni |first3=Oula |last4=Hzami |first4=Abderraouf |last5=Nijhuis |first5=Steffen |last6=Mohamed |first6=Nesma |last7=Saleh |first7=Ibrahim H. |last8=Jomaa |first8=Seifeddine |last9=Elsheshtawy |first9=Yasser |last10=Weilacher |first10=Udo |title=Soaring Building Collapses in Southern Mediterranean Coasts: Hydroclimatic Drivers & Adaptive Landscape Mitigations |journal=Earth's Future |date=12 February 2025 |volume=13 |issue=2 |article-number=e2024EF004883 |doi=10.1029/2024EF004883 |doi-access=free|bibcode=2025EaFut..1304883F }}</ref> == نەخشەی دێرین == [[File:Macedonian Army Alexander.jpg|thumb|سوپای {{بنز|مەقدوونیا (شانشینی کۆن)|en|Macedonia (ancient kingdom)|lt=مەقدوونی}}، کە لەسەر {{بنز|سارکۆفۆگوسی ئەسکەندەر|en|Alexander Sarcophagus|lt=سارکۆفۆگوسی ئەسکەندەر}} وێنا کراوە]]{{More citations needed section|date=July 2023}} ئەسکەندەرییەی یۆنانی بەسەر سێ ناوچەدا دابەش کرابوو: ;ڕاکۆتیس :{{بنز|ڕاکۆتیس|en|Rhacotis|lt=ڕاکۆتیس}} (لە زمانی {{بنز|زمانی قوبتی|en|Coptic language|lt=قوبتی}}یەوە {{transliteration|cop|Rakotə}}،{{Contradictory inline|date=August 2021|reason=In the introductory sentence, the Coptic name is given as 'Rakodī', with ref. There's no explanation of the discrepancy. A different dialect?}} "ئەسکەندەرییە") شارە کۆنەکە بوو کە تێکەڵ بە ئەسکەندەرییە کرا. زیاتر لەلایەن میسرییەکانەوە دانیشتووان بوو. : ;بروکێوم :بروکێوم گەڕەکی شاھانەیی یان یۆنانی بوو و دڵڕفێنترین بەشی شارەکەی پێکدەھێنا. لە {{بنز|پوختەی ڕۆمای کۆن|en|Outline of ancient Rome|lt=سەردەمی ڕۆمانییەکان}}دا، بروکێوم گەورە کرا بە زیادکردنی گەڕەکێکی فەرمی، کە بەمەش بوو بە چوار ناوچە لە کۆی گشتیدا. شارەکە بە شێوەی تۆڕێک لە شەقامی ھاوتەریب نەخشەێندرابوو، کە ھەریەکەیان کەناڵێکی ژێرزەویی ھاوپێچی ھەبوو. ; ;گەڕەکی جوولەکە :گەڕەکی جوولەکەکان دەکەوتە بەشی باکووری ڕۆژھەڵاتی شارەکەوە. [[File:Canopic Street Alexandria 1784 by LF Cassa.png|thumb|{{بنز|ھەڵکۆڵین (ھونەر)|en|Engraving|lt=ھەڵکۆڵین}}ێک لەلایەن ئیل. ئێف. کاساس بۆ {{بنز|شەقامی کانوپی|en|Canopic Street|lt=شەقامی کانوپی}} لە ئەسکەندەرییە، میسر، کە لە ساڵی ١٧٨٤ دروست کراوە]] دوو شەقامی سەرەکی، کە بە {{بنز|ڕیزەستوون|en|colonnade|lt=ڕیزەستوون}} ڕازێنرابوونەوە و دەگوترا ھەریەکەیان نزیکەی {{cvt|sp=us|60|m|ft}} پان بوون، لە ناوەڕاستی شارەکەدا یەکتریان دەبڕی، نزیک لەو خاڵەی کە سیما (یان سۆما)ی ئەسکەندەر ({{بنز|مەزارگە|en|Mausoleum|lt=مەزارگە}}کەی) لێی بەرزبووەوە. ئەم خاڵە زۆر نزیکە لە {{بنز|مزگەوت|en|mosque|lt=مزگەوت}}ی ئێستای {{بنز|نەبی دانیال|en|Nebi Daniel|lt=نەبی دانیال}}؛ ھێڵی شەقامە گەورەکەی ڕۆژھەڵات-ڕۆژاوا ناسراو بە "کانوپی" لە ئەسکەندەرییەی مۆدێرنیشدا بوونی ھەیە، و تەنیا کەمێک لایداوە لە ھێڵی شەقامی ڕۆزێتای مۆدێرن (کە ئێستا ناوی شەقامی فوئادە). شوێنەوارەکانی شۆستە و کەناڵەکەی لە نزیک دەروازەی ڕۆزێتا دۆزراونەتەوە، بەڵام پاشماوەی شەقام و کەناڵەکان لە ساڵی ١٨٩٩ لەلایەن ھەڵکۆڵەرە ئەڵمانییەکانەوە لە دەرەوەی قەڵابەندییەکانی ڕۆژھەڵات دەرکەوتن، کە دەکەونە ناوچەی شاری کۆنەوە.[[File:S03 06 01 018 image 2380.jpg|thumb|یەکێک لە جووتە {{بنز|دەرزییەکانی کلیۆپاترا|en|Cleopatra's Needles|lt=دەرزییەکانی کلیۆپاترا}} لە ئەسکەندەرییە، کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٩یەمدا گوازرانەوە بۆ لەندەن و نیویۆرک]]ئەسکەندەرییە لە بنەڕەتدا تەنھا کەمێک زیاتر بوو لە دوورگەی فارۆس، کە بە ناوچەی وشکانییەوە بەسترابووەوە لە ڕێگەی {{بنز|بەندەرپەرژین (تەلارسازی)|en|mole (architecture)|lt=بەندەرپەرژین}}ێکی بە درێژیی {{cvt|1260|m|ft|adj=mid|-long}} کە پێی دەگوترا {{transliteration|grc|{{بنز|ھێپتاستادیۆن|en|Heptastadion|lt=ھێپتاستادیۆن}}}} ("حەوت ستادیا"—''{{بنز|ستادیۆم|en|stadium|lt=ستادیۆم (یەکەی پێوانە)}}'' {{بنز|یەکەی درێژی|en|unit of length|lt=یەکەیەکی درێژیی}} یۆنانی بوو کە بە نزیکەیی دەکاتە {{cvt|180|m|ft|abbr=off|disp=or}}). کۆتاییی ئەمە دەگەیشتە ئەو زەوییەی لە سەرەتای گۆڕەپانی گەورەی ئێستادایە، کە "دەروازەی مانگ"ی لێ بەرزدەبووەوە. ھەموو ئەوەی ئێستا لە نێوان ئەو خاڵە و گەڕەکی مۆدێرنی "ڕەئس ئەلتین"دایە لەسەر ئەو قوڕ و لیتەیە دروست کراوە کە وردە وردە ئەم بەندەرپەرژینەی فراوان کرد و سڕییەوە. گەڕەکی ڕەئس ئەلتین نوێنەرایەتیی ھەموو ئەو شتانە دەکات کە لە دوورگەی فارۆس ماونەتەوە، چونکە شوێنی ڕاستەقینەی منارەکە بەھۆی دەریاوە داڕماوە و لەناوچووە. لە ڕۆژھەڵاتی بەندەرپەرژینەکە بەندەرە گەورەکە ھەبوو، کە ئێستا کەنداوێکی کراوەیە؛ لە ڕۆژاواش بەندەری ئۆنۆستۆس ھەبوو، لەگەڵ حەوزە ناوخۆیییەکەی کیبۆتۆس، کە ئێستا زۆر فراوان کراوە بۆ پێکھێنانی بەندەرە مۆدێرنەکە. لە سەردەمی {{بنز|سترابۆ|en|Strabo|lt=سترابۆ}}دا (نیوەی دووەمی سەدەی یەکەمی پێش زایین)، باڵەخانە سەرەکییەکان بەم شێوەیەی خوارەوە بوون، وەک ئەوەی لە کەشتییەکەوە دەبینران کە دەچووە ناو بەندەرە گەورەکەوە. #{{بنز|کۆشک|en|Palace|lt=کۆشکە شاھانەیییەکان}}، کە گۆشەی باکووری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەکەیان پڕکردبووەوە و ناوچەی بەرزاییی لۆکیاسیان داگیرکردبوو، کە بەندەرە گەورەکەی لە دیوی ڕۆژھەڵاتەوە دادەخست. لۆکیاس (فاریلۆنی مۆدێرن) نزیکەی بەتەواوی لە دەریادا ون بووە، لەگەڵ کۆشکەکان، "بەندەرە تایبەتەکە"، و دوورگەی ئانتیرۆدۆس. لێرەدا {{بنز|دانیشتنی زەوی|en|subsidence|lt=دانیشتنی زەوی}} ڕوویداوە، ھەروەک بە درێژاییی کەناراوەکانی باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا. #شانۆ گەورەکە، لەسەر گردی نەخۆشخانەی مۆدێرن لە نزیک وێستگەی ڕەملە. ئەمە لەلایەن {{بنز|جولیۆس قەیسەر|en|Julius Caesar|lt=قەیسەر}}ەوە وەک قەڵایەک بەکاردەھێنرا، کە تێیدا بەرگەی گەمارۆیەکی گرت لەلایەن خەڵکی ڕاپەڕیوی شارەکەوە دوای ئەوەی دەستی بەسەر میسردا گرت لە پاش {{بنز|شەڕی فارسالوس|en|battle of Pharsalus|lt=شەڕی فارسالوس}}.<ref>{{Cite book |last=Forster |first=E. M. |url=https://www.gutenberg.org/ebooks/57010 |title=Alexandria: A History and a Guide |date=1922 |publisher=Whitehead Morris Limited |edition=1st |pages=23–27}}</ref> #پۆسایدۆن، یان {{بنز|پەرستگای یۆنانی|en|Greek temple|lt=پەرستگا}}ی خودای دەریای {{بنز|پۆسایدۆن|en|Poseidon|lt=پۆسایدۆن}}، نزیک لە شانۆکە #تیمۆنیۆم کە لەلایەن {{بنز|مارک ئەنتۆنی|en|Mark Antony|lt=مارک ئەنتۆنی}}یەوە دروست کرابوو<ref name=goddio>{{Cite web|url=https://www.franckgoddio.org/projects/sunken-civilizations/alexandria/|title=Sunken Civilizations: Alexandria|first=Franck |last=Goddio|website=Franck Goddio: Underwater Archaeologist}}</ref> #ئێمپۆریۆم (شوێنی ئاڵوگۆڕ) #ئاپۆستاسیس (کۆگاکان) #ناڤالیا (لەنگەرگەکان)، کە دەکەوتنە ڕۆژاوای تیمۆنیۆمەوە، بە درێژاییی کەنار دەریاکە تا دەگەیشتە بەندەرپەرژینەکە #لە پشت ئێمپۆریۆمەوە {{بنز|قەیسەریۆمی ئەسکەندەرییە|en|Caesareum of Alexandria|lt=قەیسەریۆمی گەورە}} بەرز دەبووەوە، کە دوو {{بنز|ئۆبێلیسک|en|obelisk|lt=ئۆبێلیسک}}ە گەورەکەی لێ بوو کە دواتر بە "{{بنز|دەرزییەکانی کلیۆپاترا|en|Cleopatra's Needles|lt=دەرزییەکانی کلیۆپاترا}}" ناسران و گوازرانەوە بۆ شاری نیویۆرک و لەندەن. ئەم پەرستگایە بە تێپەڕبوونی کات، بوو بە کڵێسای پاتریارکی، ھەرچەندە ھەندێک پاشماوەی دێرینی پەرستگاکە دۆزراونەتەوە. قەیسەریۆمی ڕاستەقینە، ئەو بەشانەی کە شەپۆلەکان داینەماڵیون، لە ژێر ئەو ماڵانەدان کە بە ڕیز بە درێژاییی دیواری نوێی دەریاییدان. #{{بنز|جیمنازیۆم (یۆنانی کۆن)|en|Gymnasium (ancient Greece)|lt=جیمنازیۆم}} و {{بنز|پالێسترا|en|Palaestra|lt=پالێسترا}} ھەردووکیان لە ناوەوەی شارن، نزیک شەقامی ڕۆزێتا لە نیوەی ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەکە؛ شوێنەکانیان نەزانراوە. #پەرستگای {{بنز|ساتورن (میثۆلۆژیا)|en|Saturn (mythology)|lt=ساتورن}}؛ شوێنەکەی نەزانراوە. #مەزارگەکانی ئەسکەندەر (سۆما) و بەتڵیمۆسییەکان لە یەک ناوچەی پەرژینکراودا، نزیک خاڵی یەکتربڕینی دوو شەقامە سەرەکییەکە. #{{بنز|مۆزایۆم|en|Musaeum|lt=مۆزایۆم}} لەگەڵ کتێبخانە بەناوبانگەکەی و شانۆ لە ھەمان ناوچەدا؛ شوێنیان نەزانراوە. #{{بنز|سێراپیۆمی ئەسکەندەرییە|en|Serapeum of Alexandria|lt=سێراپیۆمی ئەسکەندەرییە}}، کە بەناوبانگترین پەرستگای ئەسکەندەرییە بوو. سترابۆ دەڵێت کە ئەمە لە ڕۆژاوای شارەکە بووە؛ و دۆزراوەکانی ئەم دوایییە تا ئەو ڕادەیە دەچن کە لە نزیک "ستوونی پۆمپێی" دایبنێن، کە مۆنۆمێنتێکی سەربەخۆ بوو بۆ یادکردنەوەی گەمارۆدانی شارەکە لەلایەن {{بنز|دیۆکلێتیان|en|Diocletian|lt=دیۆکلێتیان}}ەوە دروست کرا. ناوی چەند باڵەخانەیەکی تری گشتی لەسەر وشکانییەکە زانراون، بەڵام زانیارییەکی کەم ھەیە سەبارەت بە شوێنی ڕاستەقینەیان. بەڵام، ھیچیان ھێندەی ئەو باڵەخانەیە بەناوبانگ نین کە لەسەر خاڵی ڕۆژھەڵاتی دوورگەی فارۆس وەستابوو. لەوێدا، منارە گەورەکە، کە یەکێک بوو لە {{بنز|سەرسووڕھێنەرەکانی جیھان|en|Wonders of the World|lt=حەوت سەرسووڕھێنەرەکەی جیھان}}، و دەگوترا بەرزییەکەی {{cvt|138|m|ft}} دەبێت، ھەڵکەوتبوو. بەتڵیمۆسی یەکەم پڕۆژەکەی دەستپێکرد، و بەتڵیمۆسی دووەم ({{بنز|بەتڵیمۆسی دووەم|en|Ptolemy II Philadelphus|lt=بەتڵیمۆسی دووەم}}) تەواوی کرد، بە تێچووی گشتی ٨٠٠ {{بنز|تالێنت (پێوانە)|en|Talent (measurement)|lt=تالێنت}}. دروستکردنی ١٢ ساڵی خایاند و وەک {{بنز|نموونەی سەرەتایی|en|prototype|lt=نموونەی سەرەتایی}} بوو بۆ ھەموو {{بنز|منارە (ڕووناکی)|en|lighthouse|lt=منارەکان}}ی دواتر لە جیھاندا. ڕووناکییەکە لە ڕێگەی کوورەیەکەوە لە بەشی سەرەوە بەرھەم دەھێنرا و تاوەرەکە بە زۆری بە بلۆکی پتەوی بەردی کلس دروست کرابوو. منارەی فارۆس بەھۆی بوومەلەرزەیەکەوە لە سەدەی ١٤یەمدا وێران بوو، کە ئەمەش وای لێکرد ببێتە دووەم درێژترین سەرسووڕھێنەری کۆن کە مابێتەوە، لە دوای {{بنز|ھەرەمی مەزنی گیزە|en|Great Pyramid of Giza|lt=ھەرەمی مەزنی گیزە}}. پەرستگایەکی {{بنز|ھیفایستۆس|en|Hephaestus|lt=ھیفایستۆس}} ھەروەھا لەسەر فارۆس لە سەرەتای بەندەرپەرژینەکەدا ھەبوو. لە سەدەی یەکەمدا، دانیشتووانی ئەسکەندەرییە زیاتر لە ١٨٠٬٠٠٠ ھاووڵاتیی نێرینەی پێگەیشتووی لەخۆدەگرت،<ref>{{cite book |last=Rostovtzeff |first=Mikhail |title=The Social and Economic History of the Hellenistic World |year=1941 |publisher=Oxford University Press |pages=1138–1139}}</ref> بەپێی سەرژمێرییەک کە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٣٢ی زایینی، ئەمەش سەرباری ژمارەیەکی زۆر لە ئازادکراوان، ژنان، منداڵان و کۆیلەکان. خەمڵاندنەکان بۆ کۆی گشتیی دانیشتووان لە ٢١٦٬٠٠٠<ref>{{cite journal |last=Russell |first=J. C. |title=Late Ancient and Medieval Population |journal=Transactions of the American Philosophical Society |volume=48 |issue=3 |pages=67, 79 |year=1958 |doi=10.2307/1005708 |jstor=1005708 |url=https://www.jstor.org/stable/1005708 |access-date=31 December 2025 |url-access=subscription }}</ref> تا ٥٠٠٬٠٠٠ کەس دەگۆڕێت،<ref>[[Elio Lo Cascio]], 2009, "Urbanization as a Proxy of Growth", p. 97, citing Bagnall and Frier.</ref> کە ئەمەش دەیکاتە یەکێک لە گەورەترین شارەکان کە تا ئێستا دروستکرابێت پێش {{بنز|شۆڕشی پیشەسازی|en|Industrial Revolution|lt=شۆڕشی پیشەسازی}} و گەورەترین شاری پێش-پیشەسازی بوو کە پایتەختی ئیمپراتۆری نەبوو.{{citation needed|date=January 2015}} == دیمەنی شار == === ستوونی پۆمپێی === {{Main|ستوونی پۆمپێی (کۆڵەکە)}} "ستوونی پۆمپێی، کە {{بنز|ستوونی سەرکەوتنی ڕۆمانی|en|Roman triumphal column|lt=ستوونێکی سەرکەوتنی ڕۆمانی}}<nowiki/>یە، یەکێکە لە ناسراوترین {{بنز|شوێنەواری دێرین|en|ancient monument|lt=شوێنەواری دێرین}}<nowiki/>ەکان کە تا ئەمڕۆش لە ئەسکەندەرییە وەستاوە. دەکەوێتە سەر {{بنز|ئەکرۆپۆلیس|en|acropolis|lt=ئەکرۆپۆلیس}}<nowiki/>ە کۆنەکەی ئەسکەندەرییە—کە گردێکی بچووکە و دەکەوێتە تەنیشت {{بنز|گۆڕستان|en|cemetery|lt=گۆڕستان}}<nowiki/>ە عەرەبییەکەی شارەکەوە—و لە بنەڕەتدا بەشێک بووە لە ڕیزەستوونێکی پەرستگایەک. بە ھەژمارکردنی {{بنز|بنکە (پەیکەر)|en|pedestal|lt=بنکە}}<nowiki/>کەیەوە، بەرزییەکەی ٣٠ مەتر (٩٩ پێ) دەبێت؛ کۆڵەکەی ستوونەکە لە گرانیتی سووری سافکراو دروست کراوە، و تیرەکەی لە خوارەوە {{cvt|2.7|m|ft|1}}ـە، و بەرەو سەرەوە باریک دەبێتەوە بۆ {{cvt|2.4|m|ft|1}}. کۆڵەکەکە {{cvt|sp=us|88|ft|m}} بەرزە و لە یەک پارچە گرانیت دروست کراوە. قەبارەکەی {{cvt|132|sp=us|m3|0|abbr=off}}ـە و کێشەکەی نزیکەی ٣٩٦ تۆن دەبێت.<ref>[[Egyptian pyramids|The Pyramids]] and Sphinx by Desmond Stewart and editors of the Newsweek Book Division 1971 p. 80–81</ref> پێدەچێت ستوونی پۆمپێی بە بەکارھێنانی ھەمان ئەو شێوازانە دانرابێت کە بۆ دانانی ئۆبێلیسکە کۆنەکان بەکاردەھێنران. ڕۆجەر ھۆپکینس و مارک لێرنەر چەندین {{بنز|ئۆبێلیسک#تاقیکردنەوەکانی گواستنەوە و دانان|en|Obelisk#Transportation and erection experiments|lt=تاقیکردنەوەکانی دانانی ئۆبێلیسک}}<nowiki/>یان ئەنجام دا، لەوانەش ھەوڵێکی سەرکەوتوو بۆ دانانی ئۆبێلیسکێکی ٢٥-تۆنی لە ساڵی ١٩٩٩دا.<ref>{{cite web |url=https://www.pbs.org/wgbh/nova/egypt/dispatches/990827.html |title=NOVA Online &#124; Mysteries of the Nile &#124; 27 August 1999: The Third Attempt |publisher=PBS |date=27 August 1999|access-date=5 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090430023706/http://www.pbs.org/wgbh/nova/egypt/dispatches/990827.html|archive-date=30 April 2009|url-status=live}}</ref><ref>[[Time–Life|Time Life]] Lost Civilizations series: Ramses II: Magnificence on the Nile (1993)p. 56–57</ref> <references /> tvbjmypdnw5hsjwh8crp8mqicrpp21n 1614328 1614322 2026-08-02T09:37:19Z Rahel khdhr 75558 1614328 wikitext text/x-wiki {{Short description|شارێک لە میسر}} {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox settlement | name = ئەسکەندەرییە | official_name = | native_name = {{lang|arz|الإسكندرية}} | settlement_type = {{بنز|شار|en|City|lt=شار}} | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/3/2/2 | total_width = 300 | caption_align = center | image1 = San Stefano Grand Plaza.JPG | caption1 = {{بنز|پێڕستی بەرزترین باڵەخانە و پێکھاتەکان لە میسر|en|List of tallest buildings and structures in Egypt|lt=سیمای ئاسمانیی ئەسکەندەرییە}} وەک لە {{بنز|دەریای ناوین|en|Mediterranean Sea|lt=دەریای ناوین}}ەوە دەبینرێت | image2 = Alexandria's Bibliotheca.jpg | caption2 = {{بنز|کتێبخانەی ئەسکەندەرییە|en|Bibliotheca Alexandrina|lt=کتێبخانەی ئەسکەندەرییە}} | image3 = Alexandria Egypt (235108463).jpeg | caption3 = {{بنز|قەڵای قایتبای|en|Citadel of Qaitbay|lt=قەڵای قایتبای}} | image4 = AlexFineArtsMuseum.jpg | caption4 = {{بنز|مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکانی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Museum of Fine Arts|lt=مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکان}} | image5 = Alexandria Egypt (235108285).jpeg | caption5 = {{بنز|کۆشکی مونتەزە|en|Montaza Palace|lt=کۆشکی مونتەزە}} | image6 = سان ستيفانو San Stifano.jpg | caption6 = {{بنز|سان ستیفانۆ گراند پلازا|en|San Stefano Grand Plaza|lt=سان ستیفانۆ گراند پلازا}} | image7 = Stanley bridge in Alexandria, July 2015.jpg | caption7 = {{بنز|ستانلی (گەڕەک)|en|Stanley (neighborhood)|lt=پردی ستانلی}} | image8 = AlexOperaHouse.jpg | caption8 = {{بنز|خانەی ئۆپێرای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Opera House|lt=خانەی ئۆپێرای ئەسکەندەرییە}} | border = infobox }} | nicknames = ''بووکی {{بنز|دەریای ناوین|en|Mediterranean Sea|lt=دەریای ناوین}}''، ''مرواریی دەریای ناوین''، ''ئەلێکس'' | image_flag = Flag of Alexandria.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Coat of Arms - Alexandria, Egypt.svg | blank_emblem_type = دروشم | blank_emblem_size = 100px | pushpin_map = Egypt#Africa | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = شوێنی لە میسر | coordinates = {{coord|31|11|51|N|29|53|33|E|region:EG|display=inline,title}} | subdivision_type = {{بنز|پێڕستی دەوڵەتە سەروەرەکان|en|List of sovereign states|lt=وڵات}} | subdivision_name = {{بنز|میسر|en|Egypt|lt=میسر}} | subdivision_type1 = {{بنز|پارێزگاکانی میسر|en|Governorates of Egypt|lt=پارێزگا}} | subdivision_name1 = {{بنز|پارێزگای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Governorate|lt=ئەسکەندەرییە}} | established_title = دامەزراندن | established_date = ٣٣١ی پێش زایین | established_title1 = دامەزرێنەر | established_date1 = {{بنز|ئەسکەندەری مەزن|en|Alexander the Great|lt=ئەسکەندەری مەزن}} | government_footnotes = | government_type = | leader_title = پارێزگار | leader_name = ئەیمەن محەممەد ئیبراھیم ئەحمەد عەتییە<ref>{{cite web |url=http://www.alexandria.gov.eg/Governor/default.aspx |title=Alexandria Governor}}</ref> | unit_pref = Metric <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags -->| area_footnotes = | area_urban_footnotes = <ref name="citypopulation2023">{{cite web |title=Egypt: Governorates, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=https://www.citypopulation.de/en/egypt/cities/ |website=www.citypopulation.de |access-date=9 August 2025}}</ref> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <ref name="metro2023">{{cite web |title=Major Agglomerations of the World - Population Statistics and Maps |url=https://www.citypopulation.de/en/world/agglomerations/ |website=www.citypopulation.de |access-date=14 August 2025 |language=en-us |archive-url=https://web.archive.org/web/20240225085332/https://www.citypopulation.de/en/world/agglomerations/ |archive-date=25 February 2024}}</ref> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = 1,108 | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = 1,661 | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = | elevation_footnotes = <ref name="citypopulation2023" /> | elevation_m = -1 <!-- population -->| population_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | population_as_of = 2023 | population_total = | pop_est_footnotes = | pop_est_as_of = | population_est = | population_rank = {{بنز|پێڕستی شار و شارۆچکەکان لە میسر|en|List of cities and towns in Egypt|lt=دووەم}} | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = auto | population_urban_footnotes = <ref name="citypopulation2023" /> | population_urban = 5,362,517 | population_density_urban_km2 = auto | population_density_urban_sq_mi = auto | population_rural_footnotes = | population_rural = | population_density_rural_km2 = auto | population_density_rural_sq_mi = auto | population_metro_footnotes = <ref name="metro2023" /> | population_metro = 6,100,000 | population_density_metro_km2 = auto | population_density_metro_sq_mi = auto | population_density_rank = | population_blank1_title = | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = auto | population_density_blank1_sq_mi = auto | population_blank2_title = | population_blank2 = | population_density_blank2_km2 = auto | population_density_blank2_sq_mi = auto | population_demonyms = ئەسکەندەری (''نێر''، {{بنز|زمانی عەرەبی|en|Arabic|lt=عەرەبی}}: إسكندراني)، ئەسکەندەرانیە (''مێ''، {{بنز|زمانی عەرەبی|en|Arabic|lt=عەرەبی}}: إسكندرانية) | population_note = | demographics_type1 = {{بنز|تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|en|Gross domestic product|lt=تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (نەوی، بەھای نەگۆڕی ٢٠١٥)}} | demographics1_footnotes = | demographics1_title1 = ساڵ | demographics1_info1 = ٢٠٢٤ | demographics1_title2 = کۆی گشتی (گەورەشار) | demographics1_info2 = ٢٦٫٧ ملیار دۆلار<ref name="TelluBase">{{cite web |title=TelluBase—Egypt Fact Sheet (Tellusant Public Service Series) |url=https://tellusant.com/repo/tb/tellubase-factsheet-egy.pdf |publisher=Tellusant |access-date=11 July 2025}}</ref> | demographics1_title3 = بۆ ھەر تاکێک | demographics1_info3 = ٤٬٣٠٦ دۆلار | postal_code_type = کۆدی پۆستە | postal_code = 21xxx | area_code = (+20) 3 | website = {{URL|http://www.alexandria.gov.eg/|alexandria.gov.eg}} | timezone = {{بنز|کاتی ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا|en|Eastern European Time|lt=EET}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = {{بنز|کاتی ھاوینەی ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا|en|Eastern European Summer Time|lt=EEST}} | utc_offset_DST = +3 }} '''ئەسکەندەرییە'''{{efn|{{IPAc-en|ˌ|æ|l|ᵻ|ɡ|ˈ|z|æ|n|d|r|i|ə|,_|-|ˈ|z|ɑː|n|-|audio=LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Alexandria.wav}} {{respell|AL|ig|ZA(H)N|dree|ə}};<ref> {{cite web |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alexandria?showCookiePolicy=true |title=Alexandria|access-date=24 September 2014 |publisher=Collins Dictionary |date=n.d.|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611050208/http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alexandria?showCookiePolicy=true|archive-date=11 June 2015|url-status=live}} </ref> {{langx|ar|الإسكندرية}}، ڕۆمانیکردنی ستاندارد: {{transliteration|ar|al-'Iskandariyya}}، {{IPA|ar|al.ʔiskanˈdarijja|pron}}؛ ڕۆمانیکردنی عەرەبیی میسری: {{transliteration|arz|Eskenderiyya}}، {{IPA|arz|eskendeˈɾejjæ|pron}}<ref>{{Cite web |date=10 August 2016 |title=Travel in Egypt: Alexandria |url=https://www.arabacademy.com/travel-egypt-alexandria/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725031045/https://www.arabacademy.com/travel-egypt-alexandria/ |archive-date=25 July 2020 |access-date=19 May 2020 |website=Arab Academy |language=en-US}}; {{Cite book |last=Fideler |first=David |url=https://books.google.com/books?id=sboJPPCBpuQC&q=alexandria+arabic+name&pg=PA33 |title=Alexandria 2 |date=1 January 1993 |publisher=Red Wheel/Weiser |isbn=978-0-933999-97-8 |language=en |access-date=8 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013452/https://books.google.com/books?id=sboJPPCBpuQC&q=alexandria+arabic+name&pg=PA33 |archive-date=18 April 2021 |url-status=live}}</ref>}} شارێکی سەرەکییە لە {{بنز|میسر|en|Egypt|lt=میسر}}. دەکەوێتە لێواری ڕۆژاوای {{بنز|دێلتای نیل|en|Nile Delta|lt=دێلتای ڕووباری نیل}}، و نزیکەی {{cvt|40|km|mi|sp=us}} بە درێژاییی {{بنز|کەناراوەکانی باکووری میسر|en|northern coast of Egypt|lt=کەناراوەکانی باکووری وڵاتەکە}} درێژ دەبێتەوە. گەورەترین {{بنز|بەندەر|en|Port|lt=بەندەری دەریاییی}} میسرە، {{بنز|پێڕستی شار و شارۆچکەکان لە میسر#گەورەترین شارەکان|en|List of cities and towns in Egypt#Largest cities|lt=دووەم گەورەترین شارە}} لە دوای {{بنز|قاھیرە|en|Cairo|lt=قاھیرە}}، و {{بنز|پێڕستی ناوچە ئاوەدانەکانی کەناراوەکانی دەریای ناوین|en|List of coastal settlements of the Mediterranean Sea|lt=گەورەترین شارە لەسەر کەناراوەکانی دەریای ناوین}}. لە ساڵی ٣٣١ی پێش زایین لەلایەن {{بنز|ئەسکەندەری مەزن|en|Alexander the Great|lt=ئەسکەندەری مەزن}}ەوە دامەزراوە،<ref name="PollardReid2007">{{cite book |author1=Justin Pollard |url=https://archive.org/details/risefallofalexan0000poll |title=The Rise and Fall of Alexandria: Birthplace of the Modern World |author2=Howard Reid |date=30 October 2007 |publisher=Viking |isbn=978-0-14-311251-8 |page=[https://archive.org/details/risefallofalexan0000poll/page/2 2]-7|url-access=registration}}</ref> ئەسکەندەرییە یەکێکە لە گەورەترین و گرنگترین شارەکانی {{بنز|چەرخی کۆن|en|antiquities|lt=سەردەمی دێرین}} و ناوەندێکی پێشەنگ بووە بۆ {{بنز|زانست|en|science|lt=زانست}}، {{بنز|چاند|en|culture|lt=کولتوور}}، و {{بنز|سکۆلارشیپ|en|scholarship|lt=زانستخوازی}}. بە "بووکی دەریای ناوین" و "مرواریی کەناراوەکانی دەریای ناوین" نازناوی دەرکردووە،<ref>{{Cite web |title=Egypt's 'bride of the Mediterranean' is a year-round destination for tourists {{!}} Marwa al-A'sar |url=http://thearabweekly.com/egypts-bride-mediterranean-year-round-destination-tourists |access-date=18 November 2021 |website=AW |language=en |archive-date=18 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211118122359/https://thearabweekly.com/egypts-bride-mediterranean-year-round-destination-tourists |url-status=live }}</ref> شارەکە شوێنێکی مەبەستی گەشتیاریی باو و ناوەندێکی پیشەسازیی گەورەیە. {{بنز|پێڕستی گەورەترین شارەکان لە جیھانی عەرەبیدا|en|List of largest cities in the Arab world|lt=شەشەمین گەورەترین شارە}} لە {{بنز|جیھانی عەرەبی|en|Arab world|lt=جیھانی عەرەبیدا}}، {{بنز|پێڕستی گەورەترین ناوچە گەورەشارەکان لە ڕۆژھەڵاتی ناوین|en|List of largest metropolitan areas in the Middle East|lt=حەوتەمین گەورەترین شارە}} لە {{بنز|ڕۆژھەڵاتی ناوین|en|Middle East|lt=ڕۆژھەڵاتی ناوین}}، و {{بنز|پێڕستی شارەکان لە ئەفریقا بەپێی ژمارەی دانیشتووان|en|List of cities in Africa by population|lt=یانزەیەمین گەورەترین شارە}} لە {{بنز|ئەفریقا|en|Africa|lt=ئەفریقا}}. ئەسکەندەرییە پایتەختی {{بنز|پارێزگای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Governorate|lt=پارێزگای ئەسکەندەرییەیە}}، و وەک ناوەندێکی پیشەسازی سەیر دەکرێت و نیشتمانی {{بنز|کەشتیسازیی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Shipyard|lt=کەشتیسازیی ئەسکەندەرییە}}یە. شارەکە ھەروەھا خاوەنی {{بنز|خزمەتگوزارییە دارایییەکان|en|Financial services|lt=کەرتێکی داراییی}} گەورەیە، و بەندەرە دێرینەکەی، {{بنز|بەندەری ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Port|lt=بەندەری ئەسکەندەرییە}}، یەکێکە لە قەرەباڵغترین بەندەرەکانی وڵاتەکە.<ref>{{Cite web |title=Egyptian Sea Ports {{!}} EgyMar |url=https://www.egymar.com.eg/ports#:~:text=ALEXANDRIA%20PORT,formed%20by%20two%20converging%20breakwaters. |access-date=20 December 2025 |website=www.egymar.com.eg}}</ref> ئەسکەندەرییە شاری میوانداری {{بنز|ڤیستیڤاڵی فیلمی وڵاتانی دەریای ناوین لە ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Mediterranean Countries Film Festival|lt=ڤیستیڤاڵی ساڵانەی فیلمی وڵاتانی دەریای ناوین لە ئەسکەندەرییە}}یە، کە لە {{بنز|کتێبخانەی ئەسکەندەرییە|en|Bibliotheca Alexandrina|lt=کتێبخانەی ئەسکەندەرییە}} بەڕێوەدەچێت. شارەکە ھەروەھا نیشتمانی {{بنز|خانەی ئۆپێرای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Opera House|lt=خانەی ئۆپێرای ئەسکەندەرییە}}، {{بنز|مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکانی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Museum of Fine Arts|lt=مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکانی ئەسکەندەرییە}} و {{بنز|مۆزەخانەی نیشتمانیی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria National Museum|lt=مۆزەخانەی نیشتمانیی ئەسکەندەرییە}}یە. شارەکە میوانداریی چەندین {{بنز|بۆنەی وەرزشی|en|sporting events|lt=بۆنەی وەرزشی}} دەکات، و نیشتمانی یانەی {{بنز|تۆپی پێ|en|association football|lt=تۆپی پێی}} {{بنز|یانەی ئیتیحادی ئەسکەندەرییە|en|Al Ittihad Alexandria Club|lt=ئیتیحاد}}ە. ئەسکەندەرییە لە دەرەوەی سنوورە شارەوانییە کارگێڕییەکەی خۆی و ھەروەھا {{بنز|ناوچەی شارنشینیی یەکگرتوو|en|Urban Agglomeration|lt=کۆمەڵگە شارنشینییەکەی}} درێژ دەبێتەوە، کە ژمارەی دانیشتووانەکەی ٦٬١٠٠٬٠٠٠ کەس بووە لە ساڵی ٢٠٢٣ لەسەر ڕووبەری {{convert|1661|sqkm|sqmi}}. ئەسکەندەرییە لە بنەڕەتدا لە نزیک نیشتەجێبوونێکی {{بنز|میسری کۆن|en|ancient Egypt|lt=میسری کۆن}} بە ناوی {{بنز|ڕاکۆتیس|en|Rhacotis|lt=ڕاکۆتیس}} دامەزرا، کە دواتر بوو بە گەڕەکێکی میسری لە شارەکە. شارەکە کرا بە پایتەختی {{بنز|شانشینی بەتڵیمۆسی|en|Ptolemaic Kingdom|lt=شانشینی بەتڵیمۆسی}} و بوو بە پێشەنگترین ناوەندی بازرگانی، فیکری، و کولتووری بۆ زۆربەی {{بنز|سەردەمی ھێلینی|en|Hellenistic age|lt=سەردەمی ھێلینی}} و {{بنز|کۆتاییەکانی چەرخی کۆن|en|late antiquity|lt=کۆتایییەکانی سەردەمی دێرین}}؛<ref name="PollardReid2007" /> لە کاتێکدا، پڕدانیشتووانترین شاری جیھانی کۆن بوو. ئەسکەندەرییە زیاتر بە {{بنز|منارەی ئەسکەندەرییە|en|Lighthouse of Alexandria|lt=منارەی ئەسکەندەرییە}} (''فارۆس'') ناسرابوو، کە یەکێک بوو لە {{بنز|حەوت سەرسووڕھێنەرەکەی جیھانی کۆن|en|Seven Wonders of the Ancient World|lt=حەوت سەرسووڕھێنەرەکەی جیھانی کۆن}}؛ {{بنز|کتێبخانەی ئەسکەندەرییە|en|Library of Alexandria|lt=کتێبخانە گەورەکەی}}، گەورەترین کتێبخانەی جیھانی کۆن بوو؛ و {{بنز|گۆڕە ژێرزەوییەکانی کۆم ئەلشوقافە|en|Catacombs of Kom El Shoqafa|lt=گۆڕە ژێرزەوییەکانی کۆم ئەلشوقافە}}ش، یەکێک بوو لە {{بنز|سەرسووڕھێنەرەکانی سەدەکانی ناوەڕاست|en|Wonders of the Middle Ages|lt=حەوت سەرسووڕھێنەرەکەی سەدەکانی ناوەڕاست}}. ئەسکەندەرییە بۆ نزیکەی ھەزارەیەک پێگەی خۆی وەک یەکێک لە شارە پێشەنگەکانی {{بنز|جیھانی دەریای ناوین|en|Mediterranean world|lt=جیھانی دەریای ناوین}} پاراست، وەک {{بنز|میسر#دابەشکردنی کارگێڕی|en|Egypt#Administrative divisions|lt=پایتەختی میسر}} خزمەتی دەکرد تا ئەوکاتەی پایتەختێکی نوێ لە {{بنز|فوستات|en|Fustat|lt=فوستات}} دامەزرا، کە ئێستا بەشێکە لە قاھیرە. شارەکە ناوەندێکی سەرەکی بوو بۆ {{بنز|مەسیحییەتی سەرەتایی|en|early Christianity|lt=سەرەتای}} {{بنز|مەسیحییەت|en|Christianity|lt=مەسیحییەت}} و میوانداریی {{بنز|پاتریارکایەتیی ئەسکەندەرییە|en|Patriarchate of Alexandria|lt=پاتریارکایەتیی ئەسکەندەرییە}}ی دەکرد، کە یەکێک بوو لە ناوەندە پێشەنگەکانی مەسیحییەت لە {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمانیی ڕۆژھەڵات|en|Eastern Roman Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمانیی ڕۆژھەڵات}}؛ کڵێسای مۆدێرنی {{بنز|کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی قوبتی|en|Coptic Orthodox Church|lt=ئۆرتۆدۆکسیی قوبتی}} و {{بنز|کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی یۆنانی لە ئەسکەندەرییە|en|Greek Orthodox Church of Alexandria|lt=کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی یۆنانیی ئەسکەندەرییە}} ھەردووکیان ئیدیعای خاوەندارێتیی ئەم میراتە دێرینە دەکەن. تا ناوەڕاستی سەدەی حەوتەم، شارەکە بەردەوام بوو لە خزمەتکردن وەک ناوەندێکی بازرگانی و {{بنز|بنکەی دەریایی|en|naval base|lt=بنکەی دەریایی}}.<ref name="FPAl">{{cite web |date=23 December 2014 |title=The Lighthouse Dims |url=https://foreignpolicy.com/2014/12/23/lighthouse-dims-egypt-alexandria-salafists-mubarak-sisi-longform/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170309071911/https://foreignpolicy.com/2014/12/23/lighthouse-dims-egypt-alexandria-salafists-mubarak-sisi-longform/ |archive-date=9 March 2017 |access-date=5 March 2017 |work=[[Foreign Policy]]}}</ref> لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٨ەوە، بوو بە ناوەندێکی سەرەکی بۆ {{بنز|پیشەسازیی کەشتیوانی|en|shipping industry|lt=پیشەسازیی کەشتیوانیی}} نێونەتەوەیی و یەکێک بوو لە گرنگترین ناوەندە بازرگانییەکانی جیھان، کە ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئاسانیی پەیوەندیی وشکانی لە نێوان دەریای ناوین و {{بنز|دەریای سوور|en|Red Sea|lt=دەریای سوور}} و بازرگانیی پڕقازانجی {{بنز|لۆکەی میسری|en|Egyptian cotton|lt=لۆکەی میسری}}. بووژانەوەی ئەسکەندەرییە لە سەرەتای سەدەی ١٩دا لە سەردەمی {{بنز|محەممەد عەلی پاشا|en|Muhammad Ali of Egypt|lt=محەممەد عەلی}} دەستی پێکرد، کە بە دامەزرێنەری {{بنز|مێژووی میسری مۆدێرن|en|History of modern Egypt|lt=میسری مۆدێرن}} دادەنرێت، کە پڕۆژەکانی ژێرخان و ھەوڵەکانی مۆدێرنیزاسیۆنی جێبەجێ کرد. == ناو == ئەسکەندەرییە لەسەر نیشتەجێبوونە کۆنەکەی میسر ھەڵکەوتبوو، کە ناوی {{بنز|ڕاکۆتیس|en|Rhacotis|lt=ڕاکۆتیس}} ({{Langx|grc|Ῥακῶτις|Rhakôtis}}) بوو، کە فۆرمی یۆنانیکراوی وشەی {{بنز|زمانی میسری|en|Egyptian language|lt=میسریی}} ''r-ꜥ-qd(y)t'' ({{Langx|cop|ⲣⲁⲕⲟϯ|Rakoti|label=Bohairic Coptic}}) بوو.<ref name="Imprimerie Nationale">{{cite book |last1=Amélineau |first1=Emile |title=La géographie de l'Égypte à l'époque copte, p. 24 |year=1893 |publisher=Imprimerie Nationale |url=https://archive.org/details/geographiedelegy00amel/page/24/mode/2up}}</ref> وەک یەکێک لەو چەندین نیشتەجێبوونەی کە لەلایەن ئەسکەندەری مەزنەوە دامەزرابوو، ئەو شارەی کە لەسەر ڕاکۆتیس دایمەزراند پێی دەگوترا {{Translit|grc|Alexándreia hḗ kat' Aígypton}} ({{Lang|grc|Ἀλεξάνδρεια ἡ κατ' Αἴγυπτον}})، کە ھەندێک سەرچاوە وەک "ئەسکەندەرییە لەلایەن میسرەوە" وەریانگێڕاوە، چونکە شارەکە، لەو کاتەدا، لە پەراوێزی میسری ڕەسەندا بوو (ئەو ناوچەیەی تەنیشت {{بنز|نیل|en|Nile|lt=نیل}}).<ref>{{cite book |last1=Chugg |first1=Andrew M. |title=The Pharos Lighthouse In Alexandria: Second Sun and Seventh Wonder of Antiquity |year=2024 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-04-000272-8 |url=https://books.google.com/books?id=0QXsEAAAQBAJ&pg=PT20}}</ref> ھەندێک لە دانیشتووانی ئەسکەندەرییە و یۆنانییەکان، بۆ نموونە، ھیپسیکلیس، ھەروەھا بە شارەکەیان دەگوت {{Translit|grc|Alexándreia hḗ prós Aígypton}} ({{Lang|grc|Ἀλεξάνδρεια ἡ πρός Αἴγυπτον}}، "ئەسکەندەرییە لە نزیک میسر").<ref>{{cite book |last1=Cohen |first1=Getzel M. |title=The Hellenistic Settlements in Europe, the Islands, and Asia Minor |year=1995 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-08329-5 |pages=409 |url=https://books.google.com/books?id=6p4lDQAAQBAJ&pg=PA409}}</ref> لە سەردەمی {{بنز|میسری ڕۆمانی|en|Roman Egypt|lt=دەسەڵاتی ڕۆمانی لە میسر}}، ناوی شارەکە بە {{بنز|لاتینیکردنی ناوەکان|en|Latinisation of names|lt=لاتینیکراو}} کرا بۆ {{Lang|la|Alexandrēa ad Aegyptum}}. لە زمانی قوبتیدا، شارەکە بەردەوام بوو لە بەکارھێنانی ناوە کۆنەکەی (Rakoti)، بە چەند ھەڵاوێردێکی کەمەوە.<ref name="Imprimerie Nationale" /> دوای {{بنز|گەمارۆدانی ئەسکەندەرییە (٦٤١)|en|Siege of Alexandria (641)|lt=گرتنی ئەسکەندەرییە}} لەلایەن {{بنز|خەلافەتی ڕاشدین|en|Rashidun Caliphate|lt=ڕاشدینەکان}} لە ساڵی ٦٤١ی زایینی، ناوەکە {{بنز|بەعەرەبیکردن|en|Arabization|lt=بەعەرەبیکرا}}: بڕگەی سەرەتاییی ''ئەل-'' وەک {{بنز|ئامرازی ناساندنی عەرەبی|en|Arabic definite article|lt=ئامرازی ناساندن}} لێکدرایەوە؛ {{بنز|گۆڕینی شوێنی دەنگەکان (زمانناسی)|en|Metathesis (linguistics)|lt=گۆڕینی شوێنی دەنگەکان}} لە پیتەکانی ''x''دا ڕوویدا، لە {{IPA|[ks]}}ەوە بۆ {{IPA|[sk]}}؛ و پاشگری ''-eia'' چووە ناو پاشگری ئاوەڵناوی مێینەی ''-یيە'' ({{Lang|ar|ـِيَّة}})، و لە کۆتاییدا ناوەکە بوو بە ''ئەلئیسکەندەرییە'' ({{Lang|ar|الْإِسْكَنْدَرِيَّة}}).<ref>{{cite book |last=Wehr |first=Hans |date=1979 |title=A Dictionary of Modern Written Arabic, 4th edition |url=http://ejtaal.net/aa/#bwq=askndrya |location=Ithaca, NY |publisher=Spoken Language Services |page=21 |isbn=0-87950-003-4 |access-date=21 November 2025}}</ref> == مێژوو == === سەردەمی دێرین === {{بنز|دیاریکردنی تەمەن بە کاربۆنی تیشکدەر|en|Radiocarbon dating|lt=دیاریکردنی تەمەن بە ڕادیۆکاربۆن}} بۆ پارچە قاوغە دەریایییەکان و پیسبوونی قورقوشم نیشانی دەدەن کە چالاکیی مرۆڤ لەو شوێنەدا ھەبووە لە سەردەمی {{بنز|شانشینی کۆن (میسر)|en|Old Kingdom (Egypt)|lt=شانشینی کۆن}} (سەدەکانی ٢٧ تا ٢١ی پێش زایین) و جارێکی تر لە قۆناغی ١٠٠٠-٨٠٠ی پێش زایین، کە دواتر چالاکی لەوێدا نەماوە.<ref name="VéronGoiran2006">{{cite journal |last1=Véron |first1=A. |last2=Goiran |first2=J. P. |last3=Morhange |first3=C. |last4=Marriner |first4=N. |last5=Empereur |first5=J. Y. |title=Pollutant lead reveals the pre-Hellenistic occupation and ancient growth of Alexandria, Egypt |journal=Geophysical Research Letters |volume=33 |issue=6 |year=2006 |article-number=2006GL025824 |issn=0094-8276 |doi=10.1029/2006GL025824 |bibcode=2006GeoRL..33.6409V |s2cid=131190587 |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-02116119/file/ark%20_67375_WNG-VLGZ1B8Q-W.pdf |access-date=16 October 2021 |archive-date=18 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718101056/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-02116119/file/ark%20_67375_WNG-VLGZ1B8Q-W.pdf |url-status=live }}</ref> لە سەرچاوە دێرینەکانەوە زانراوە کە بنکەیەکی بازرگانی لەم شوێنەدا ھەبووە لە سەردەمی {{بنز|ڕامسێسی دووەم|en|Rameses the Great|lt=ڕامسێسی مەزن}} بۆ بازرگانیکردن لەگەڵ {{بنز|کریت|en|Crete|lt=کریت}}، بەڵام بۆ ماوەیەکی زۆر لەناوچووبوو تا کاتی گەیشتنی ئەسکەندەر.<ref name="PollardReid2007"/> گوندێکی ماسیگریی بچووکی میسری بە ناوی {{بنز|ڕاکۆتیس|en|Rhacotis|lt=ڕاکۆتیس}} (بە میسری: {{transliteration|egy|rꜥ-qdy.t}}، 'ئەوەی بنیات نراوە') لە سەدەی ١٣ی پێش زایینەوە لە نزیک ئەو ناوچەیە بوونی ھەبووە و لە کۆتاییدا گەشەی کرد و بوو بە گەڕەکی میسری لە شارەکەدا.<ref name="PollardReid2007"/> ڕاستەوخۆ لە ڕۆژھەڵاتی ئەسکەندەرییە (لەو شوێنەی ئێستا {{بنز|کەنداوی ئەبوو قیر|en|Abu Qir Bay|lt=کەنداوی ئەبوو قیر}}ی لێیە)، لە سەردەمە دێرینەکاندا زۆنگاو و چەندین دوورگە ھەبوون. ھەر لە سەرەتای سەدەی ٧ی پێش زایینەوە، شارە بەندەرییە گرنگەکانی {{بنز|کانۆپوس، میسر|en|Canopus, Egypt|lt=کانۆپوس}} و {{بنز|ھێراکلیۆن|en|Heracleion|lt=ھێراکلیۆن}} بوونیان ھەبووە. ئەمەی دوایییان لەم دوایییانەدا لەژێر ئاودا دۆزرایەوە. ئەسکەندەرییە لە نیسانی ٣٣١ی پێش زایین لەلایەن ئەسکەندەری مەزنەوە دامەزرا بە ناوی {{lang|grc|Ἀλεξάνδρεια}} ({{transliteration|grc|Alexandreia}})، وەک {{بنز|پێڕستی ئەو شارانەی لەلایەن ئەسکەندەری مەزنەوە دامەزراون|en|List of cities founded by Alexander the Great|lt=یەکێک لە چەندین شار کە دامەزراندوویەتی}}. دوای ئەوەی دەستی بەسەر {{بنز|شانشینی سی و یەکەمی میسر|en|Thirty-first Dynasty of Egypt|lt=پارێزگای میسری}}دا گرت لە دەست {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|en|Achaemenid Empire|lt=فارسەکان}}، ئەسکەندەر دەیویست {{بنز|پۆلیس|en|Polis|lt=شارێکی گەورەی یۆنانی}} لەسەر کەناراوەکانی میسر دروست بکات کە ھەڵگری ناوی خۆی بێت. شوێنی ئەسکەندەرییەی ھەڵبژارد، و خەیاڵی دروستکردنی ڕێگەیەکی کرد بۆ دوورگەی نزیکی {{بنز|فارۆس|en|Pharos|lt=فارۆس}} کە دوو بەندەری سروشتی گەورە دروست دەکات.<ref name="PollardReid2007"/> مەبەست لە ئەسکەندەرییە ئەوە بوو کە جێگەی {{بنز|کۆلۆنییەکان لە چەرخی کۆندا|en|Colonies in antiquity|lt=کۆلۆنیی یۆنانیی}} کۆنتری {{بنز|ناوکراتیس|en|Naucratis|lt=ناوکراتیس}} بگرێتەوە وەک ناوەندێکی {{بنز|شارستانییەتی ھێلینی|en|Hellenistic civilization|lt=ھێلینی}} لە میسر و ببێتە بەستەری نێوان یۆنان و دۆڵی دەوڵەمەندی {{بنز|نیل|en|Nile|lt=نیل}}. چەند مانگێک دوای دامەزراندنی، ئەسکەندەر میسری جێھێشت و ھەرگیز لە ژیانیدا نەگەڕایەوە بۆ شارەکە.[[File:Plan of Alexandria c 30 BC Otto Puchstein 1890s EN.svg|thumb|پلانی ئەسکەندەرییە ({{circa|٣٠ی پێش زایین}})|left]] دوای ڕۆیشتنی ئەسکەندەر، جێگرەکەی {{بنز|کلیۆمێنیسی ناوکراتیس|en|Cleomenes of Naucratis|lt=کلیۆمێنیس}} بەردەوام بوو لە فراوانکردنەکە. تەلارساز {{بنز|دینۆکراتیسی ڕۆدس|en|Dinocrates of Rhodes|lt=دینۆکراتیسی ڕۆدس}} دیزاینی شارەکەی کرد، بە بەکارھێنانی {{بنز|پلانی تۆڕی|en|grid plan|lt=پلانی تۆڕی}} {{بنز|ھیپۆدامی|en|Hippodamian|lt=ھیپۆدامی}}. دوای مردنی ئەسکەندەر لە ٣٢٣ی پێش زایین، جەنەڕاڵەکەی {{بنز|بەتڵیمۆسی یەکەم|en|Ptolemy I Soter|lt=بەتڵیمۆس لاگیدس}} دەستی بەسەر میسردا گرت و تەرمی ئەسکەندەری لەگەڵ خۆیدا ھێنایە میسر.<ref>O'Connor, Lauren (2009) "The Remains of Alexander the Great: The God, The King, The Symbol", ''Constructing the Past'': Vol. 10: Iss. 1, Article 8</ref> بەتڵیمۆس لە سەرەتادا لە پایتەختی کۆنی میسرەوە لە {{بنز|مەمفیس، میسر|en|Memphis, Egypt|lt=مەمفیس}} فەرمانڕەواییی دەکرد. لە ساڵی ٣٢٢/٣٢١ی پێش زایین، کلیۆمێنیسی لەسێدارە دا. لە کۆتاییدا، لە ساڵی ٣٠٥ی پێش زایین، بەتڵیمۆس خۆی وەک {{بنز|فیرعەون|en|Pharaoh|lt=فیرعەون}} ڕاگەیاند بە ناوی بەتڵیمۆسی یەکەمی سۆتەر ("ڕزگارکەر") و پایتەختەکەی گواستەوە بۆ ئەسکەندەرییە. ھەرچەندە کلیۆمێنیس بە شێوەیەکی سەرەکی بەرپرسیار بوو لە سەرپەرشتیکردنی پەرەپێدانی سەرەتاییی ئەسکەندەرییە، بەڵام پێدەچێت {{transliteration|grc|{{بنز|ھێپتاستادیۆن|en|Heptastadion|lt=ھێپتاستادیۆن}}}} و گەڕەکەکانی سەر وشکانییەکە بە زۆری کاری {{بنز|شانشینی بەتڵیمۆسی|en|Ptolemaic dynasty|lt=بەتڵیمۆسی}} بن. بە میراتگرتنی بازرگانیی {{بنز|سوور، لوبنان|en|Tyre, Lebanon|lt=سوور}}ی وێرانکراو و بوون بە ناوەندی بازرگانیی نوێی نێوان ئەورووپا و ڕۆژھەڵاتی {{بنز|نیمچەدوورگەی عەرەبی|en|Arabian Peninsula|lt=عەرەبی}} و ھیندی، شارەکە لە کەمتر لە نەوەیەکدا گەشەی کرد و لە {{بنز|قەرتتاج|en|Carthage|lt=قەرتتاج}} گەورەتر بوو. لە ماوەی سەدەیەکدا، ئەسکەندەرییە ببوو بە گەورەترین شاری جیھان و، بۆ چەند سەدەیەکی تریش، تەنھا لە دوای ڕۆماوە بوو. بوو بە شاری سەرەکیی یۆنانی لە میسر، کە کەسانی {{بنز|یۆنانییەکان|en|Greeks|lt=گەلی یۆنانی}} لە پاشخانی جۆراوجۆرەوە تێیدا دەژیان.<ref>{{cite journal |first=Andrew |last=Erskine |journal=Culture and Power in Ptolemaic Egypt: The Museum and Library of Alexandria |title=Greece & Rome, 2nd Ser. |volume=42 |issue=1 |date=April 1995 |pages=38–48 [42] |quote=One effect of the newly created Hellenistic kingdoms was the imposition of Greek cities occupied by Greeks on an alien landscape. In Egypt, there was a native Egyptian population with its own culture, history, and traditions. The Greeks who came to Egypt, to the court or to live in Alexandria, were separated from their original cultures. Alexandria was the main Greek city of Egypt and within it, there was an extraordinary mix of Greeks from many cities and backgrounds.}}</ref> [[File:PSM V78 D326 Ptolemy.png|thumb|200px|بیرکاریزان و زانای گەردوونناسی یۆنانی-ڕۆمانی {{بنز|پتۆلێمی (بەتڵیمۆس)|en|Ptolemy|lt=بەتڵیمۆس}} لە ئەسکەندەرییە ژیاوە و کاری کردووە، کە ئەوکات شارێکی زۆرینە {{بنز|یۆنانییەکانی میسر|en|Egyptian Greeks|lt=یۆنانی}} بوو.]] {{بنز|سێپتواجینت (حەفتاین)|en|Septuagint|lt=سێپتواجینت}}، کە وەشانێکی یۆنانییە بۆ {{بنز|تەناخ|en|Tanakh|lt=تەناخ}}، لەوێ بەرھەم ھێنرا. بەتڵیمۆسییەکانی سەرەتا سیستەمی شارەکەیان پاراست و پەرەیان بە مۆزەخانەکەی دا بۆ ئەوەی ببێتە ناوەندی پێشەنگی ھێلینی بۆ فێربوون (کتێبخانەی ئەسکەندەرییە، کە ڕووبەڕووی وێرانبوون بووەوە لە کاتی {{بنز|گەمارۆدانی ئەسکەندەرییە (٤٧ی پێش زایین)|en|Siege of Alexandria (47 BC)|lt=گەمارۆدانی ئەسکەندەرییە}} لەلایەن {{بنز|جولیۆس قەیسەر|en|Julius Caesar|lt=قەیسەر}}ەوە لە ٤٧ی پێش زایین)، بەڵام ئاگادار بوون کە جیاوازیی سێ گەورەترین نەتەوەی دانیشتووانەکەی بپارێزن: یۆنانی، {{بنز|میسرییەکان|en|Egyptians|lt=میسری}} و جوولەکە.<ref name="Culture and Power in [[Ptolemaic Egypt]] p. 42-43">{{cite journal |first=Andrew |last=Erskine |title=Culture and Power in Ptolemaic Egypt: the Museum and Library of Alexandria |journal=Greece & Rome |volume=42 |issue=1 |date=April 1995 |pages=38–48 |doi=10.1017/S0017383500025213 |s2cid=162578339 |url=https://www.research.ed.ac.uk/en/publications/0250d217-8139-4aca-8a8e-8a701b81b9a2 |quote=The Ptolemaic emphasis on Greek culture establishes the Greeks of Egypt with an identity for themselves. [...] But the emphasis on Greek culture does even more than this – these are Greeks ruling in a foreign land. The more Greeks can indulge in their own culture, the more they can exclude non-Greeks, in other words Egyptians, the subjects whose land has been taken over. The assertion of Greek culture serves to enforce Egyptian subjection. So the presence in Alexandria of two institutions devoted to the preservation and study of Greek culture acts as a powerful symbol of Egyptian exclusion and subjection. Texts from other cultures could be kept in the library, but only once they had been translated, that is to say Hellenized.{{pb}}[...] A reading of Alexandrian poetry might easily give the impression that Egyptians did not exist at all; indeed Egypt itself is hardly mentioned except for the Nile and the Nile flood, [...] This omission of the Egypt and Egyptians from poetry masks a fundamental insecurity. It is no coincidence that one of the few poetic references to Egyptians presents them as muggers. |access-date=16 October 2021 |archive-date=10 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220510035202/https://www.research.ed.ac.uk/en/publications/culture-and-power-in-ptolemaic-egypt-the-museum-and-library-of-al |url-status=live |hdl=20.500.11820/0250d217-8139-4aca-8a8e-8a701b81b9a2 |hdl-access=free }}</ref> تا سەردەمی {{بنز|ئۆگستوس|en|Augustus|lt=ئۆگستوس}}، تۆڕی شارەکە ڕووبەری {{cvt|10|km2}}ی دەگرتەوە،<ref>{{cite journal |last1=Hanson |first1=J. W. |last2=Ortman |first2=S. G. |title=A systematic method for estimating the populations of Greek and Roman settlements |journal=Journal of Roman Archaeology |volume=30 |issue=1 |year=2017 |pages=301–324 |doi=10.1017/S1047759400074134 }}</ref> و کۆی دانیشتووان لە سەردەمی {{بنز|پرینسیپات|en|principate|lt=پرینسیپات}}ی ڕۆمانیدا نزیکەی ٥٠٠٬٠٠٠-٦٠٠٬٠٠٠ کەس بوو، کە لە ماوەی چوار سەدەی داھاتوودا لەژێر دەسەڵاتی ڕۆمانیدا بەرز و نزم دەبووەوە.<ref>{{Cite journal |jstor=284172 |title=The Population of Roman Alexandria |journal=[[Transactions of the American Philological Association]] |volume=118 |pages=275–292 |last1=Delia |first1=Diana |year=1988 |doi=10.2307/284172}}</ref> بەپێی وتەی {{بنز|فیلۆی ئەسکەندەرییە|en|Philo of Alexandria|lt=فیلۆی ئەسکەندەرییە}}، لە ساڵی ٣٨ی زایینیدا، ئاژاوە لە نێوان جوولەکەکان و ھاووڵاتییە یۆنانییەکانی ئەسکەندەرییەدا سەری ھەڵدا لە کاتی سەردانێکی پاشا {{بنز|ئاگریپای یەکەم|en|Agrippa I|lt=ئاگریپای یەکەم}} بۆ ئەسکەندەرییە، بەتایبەتی لەسەر ئەو ڕێزەی کە نەتەوەی ھێرۆدییان بۆ {{بنز|ئیمپراتۆری ڕۆمانی|en|Roman emperor|lt=ئیمپراتۆری ڕۆمانی}}ی پێشانیان دەدا، کە بەخێرایی گەشەی کرد بۆ سووکایەتیکردنی ئاشکرا و توندوتیژی لە نێوان ھەردوو گرووپە نەتەوەیییەکەدا و سووکایەتیکردن بە کەنیشتەکانی ئەسکەندەرییە. ئەم ڕووداوە بە پۆگرۆمەکانی ئەسکەندەرییە (گورز وەشاندنەکانی ئەسکەندەرییە) ناودەبرێت. توندوتیژییەکە دامرکێندرایەوە دوای ئەوەی کالینۆلا دەستتێوەردانی کرد و پارێزگاری ڕۆمانی، فلاکوسی، لە شارەکە دەرکرد.<ref>Philo of Alexandria, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Philo/in_Flaccum*.html Against Flaccus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220510035154/https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Philo/in_Flaccum%2A.html |date=10 May 2022 }}.</ref> [[File:PhareAlexandrie.jpg|thumb|منارەی ئەسکەندەرییە لەسەر دراوە لێدراوەکانی ئەسکەندەرییە لە سەدەی دووەمدا (١: دیوی پشتەوەی دراوێکی ئەنتۆنینوس پیوس، و ٢: دیوی پشتەوەی دراوێکی کۆمۆدۆس)]]لە ساڵی ١١٥ی زایینیدا، بەشێکی زۆری ئەسکەندەرییە لە کاتی {{بنز|شۆڕشی دیاسپۆرا|en|Diaspora revolt|lt=شۆڕشی دیاسپۆرا}} وێران بوو، کە دەرفەتی دا بە {{بنز|ھادریان|en|Hadrian|lt=ھادریان}} و تەلارسازەکەی، {{بنز|دێکریانۆس|en|Decriannus|lt=دێکریانۆس}}، کە سەرلەنوێ بنیادی بنێنەوە. لە ساڵی ٢١٥ی زایینیدا، ئیمپراتۆر {{بنز|کاراکالا|en|Caracalla|lt=کاراکالا}} سەردانی شارەکەی کرد و، بەھۆی ھەندێک {{بنز|تەنز|en|satire|lt=تەنز}}<nowiki/>ی سووکایەتیپێکارەوە کە دانیشتووانەکەی ئاڕاستەیان کردبوو، لەپڕ فەرمانی بە سەربازەکانی دا کە ھەموو ئەو گەنجانە بکوژن کە توانای ھەڵگرتنی چەکیان ھەیە. لە ٢١ی تەممووزی ٣٦٥ی زایینیدا، ئەسکەندەرییە بەھۆی {{بنز|تسونامی|en|tsunami|lt=تسونامی}}<nowiki/>یەکەوە ({{بنز|بوومەلەرزەی کریتی ٣٦٥|en|365 Crete earthquake|lt=بوومەلەرزەی کریتی ٣٦٥}}) کاول بوو،<ref name="Ammianus Marcellinus, 26.10.15-19">[[Ammianus Marcellinus]], [http://www.tertullian.org/fathers/ammianus_26_book26.htm#C10 "Res Gestae", 26.10.15–19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080317083507/http://www.tertullian.org/fathers/ammianus_26_book26.htm#C10|date=17 March 2008 }}</ref> ڕووداوێک کە ساڵانە بۆ چەندین ساڵ دواتر وەک "ڕۆژی تۆقین" یادی دەکرایەوە.<ref>Stiros, Stathis C.: "The AD 365 Crete earthquake and possible seismic clustering during the fourth to sixth centuries AD in the Eastern Mediterranean: a review of historical and archaeological data", ''Journal of Structural Geology'', Vol. 23 (2001), pp. 545–562 (549 & 557)</ref> ئەسکەندەرییە شارێکی گرنگ بوو لە مێژووی سەرەتای مەسیحییەتدا، و ڕۆڵێکی سەرەکیی گێڕا لە پەرەپێدانی تیۆلۆژیای مەسیحیدا.<ref>Gibbon, Edward (1776) ''The History of the Decline and Fall of the Roman Empire'', ch. 15 (London: Folio Society, 2009 ed., vol. 2, p. 138).</ref> === سەردەمی ئیسلامی === لە ساڵی ٦١٩دا، ئەسکەندەرییە {{بنز|داگیرکردنی میسر لەلایەن ساسانییەکانەوە|en|Sassanid conquest of Egypt|lt=کەوتە دەست}} {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|en|Sassanid Empire|lt=فارسە ساسانییەکان}}. شارەکە تا ڕادەیەکی زۆر بەبێ زیان مایەوە لە کاتی داگیرکردنەکەدا و کۆشکێکی نوێ بە ناوی ''تەراووس'' لە بەشی ڕۆژھەڵاتی شارەکەدا دروست کرا، کە دواتر بە قەسری فارس (قەڵای فارسەکان) ناسرا.<ref>{{Cite book |last=Butler |first=Alfred J. |url=http://archive.org/details/arabconquestofeg029678mbp |title=The Arab Conquest Of Egypt |date=1902 |publisher=Oxford At The Clarendon Press. |others=Osmania University, Digital Library Of India}}</ref> ھەرچەندە {{بنز|پێڕستی ئیمپراتۆرەکانی بیزەنتی|en|List of Byzantine emperors|lt=ئیمپراتۆری بیزەنتی}} {{بنز|ھێراکلێوس|en|Heraclius|lt=ھێراکلێوس}} لە ساڵی ٦٢٩دا شارەکەی وەرگرتەوە، بەڵام لە ساڵی ٦٤١دا عەرەبەکان بە سەرکردایەتیی جەنەڕاڵ {{بنز|عەمری کوڕی عاس|en|'Amr ibn al-'As|lt=عەمری کوڕی عاس}} لە کاتی {{بنز|فەتحی ئیسلامیی میسر|en|Muslim conquest of Egypt|lt=فەتحی ئیسلامیی میسر}}دا داگیریان کرد، دوای گەمارۆدانێک کە ١٤ مانگی خایاند. یەکەمین پارێزگاری عەرەبی میسر کە تۆمار کراوە سەردانی ئەسکەندەرییەی کردبێت، {{بنز|عوتەیبەی کوڕی ئەبووسوفیان|en|Utba ibn Abi Sufyan|lt=عوتەیبەی کوڕی ئەبووسوفیان}} بوو، کە ئامادەییی عەرەبەکانی بەھێزتر کرد و کۆشکی پارێزگاری لە شارەکەدا لە ساڵانی ٦٦٤-٦٦٥دا دروست کرد.<ref>{{cite book |last=Kennedy |first=Hugh |author-link=Hugh N. Kennedy |title=Cambridge History of Egypt, Volume One: Islamic Egypt, 640–1517 |chapter=Egypt as a Province in the Islamic Caliphate, 641–868 |publisher=Cambridge University Press |editor-last=Petry |editor-first=Carl F. |location=Cambridge |year=1998 |isbn=0-521-47137-0 |pages=62–85 [69] |chapter-url=https://books.google.com/books?id=y3FtXpB_tqMC&pg=PA62 |access-date=11 May 2019 |archive-date=18 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418011516/https://books.google.com/books?id=y3FtXpB_tqMC&pg=PA62 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Bruning |first1=Jelle |title=The Rise of a Capital: Al-Fusṭāṭ and Its Hinterland, 18-132/639-750 |date=2018 |publisher=Brill |location=Leiden and Boston |isbn=978-90-04-36635-0 |url=https://books.google.com/books?id=cGdjDwAAQBAJ&pg=PA50 |pages=50–52 |access-date=11 May 2019 |archive-date=4 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204111251/https://books.google.com/books?id=cGdjDwAAQBAJ&pg=PA50 |url-status=live }}</ref> لە ئاماژەدان بە ئەسکەندەرییە، {{بنز|ئیبن بەتووتە|en|Ibn Battuta|lt=ئیبن بەتووتە}} باس لە ژمارەیەک لە {{بنز|پیاوچاکانی ئیسلام|en|Muslim saints|lt=پیاوچاکانی موسڵمان}} دەکات کە لە شارەکەدا نیشتەجێ بوون. یەکێک لەو پیاوچاکانە ئیمام بورھانەدین ئەلعەرەج بوو، کە دەگوترا موعجیزەی ھەبووە. کەسایەتییەکی تری دیار یاقووت ئەلعیڕشی بوو، کە قوتابیی {{بنز|ئەبووعەباسی مورسی|en|Abu al-Abbas al-Mursi|lt=ئەبووعەباسی مورسی}} بوو.<ref name=":0">{{Cite book |author=Ibn Batuta |title=The travels of Ibn Battuta in the Near East, Asia and Africa 1304–1377 |date=2009 |publisher=Cosimo |isbn=9781605206219 |location=New York |translator=Lee, Samuel |oclc=502998972}}</ref><ref>{{Cite book |last=McGregor |first=Richard J. A. |url=https://books.google.com/books?id=rxTfHzlVrX0C&pg=PA33 |title=Sanctity and Mysticism in Medieval Egypt: The Wafāʼ Sufi Order and the Legacy of Ibn al-ʿArabī |publisher=State University of New York Press |year=2004 |isbn=978-0-7914-6011-5 |pages=33 |language=en}}</ref> ئیبن بەتووتە ھەروەھا دەربارەی ئەبو عەبدوڵڵا ئەلمورشیدی دەنووسێت، کە پیاوچاکێک بوو لە مینیەتی ئیبن مورشید دەژیا. ھەرچەندە ئەلمورشیدی لە گۆشەگیریدا دەژیا، ئیبن بەتووتە دەنووسێت کە بەردەوام لەلایەن خەڵکێکی زۆر، بەرپرسە باڵاکانی دەوڵەت، و تەنانەت لەلایەن سوڵتانی میسڕی ئەو کاتە، {{بنز|ناسر محەممەد|en|al-Nasir Muhammad|lt=ناسر محەممەد}}ەوە سەردانی دەکرا.<ref name=":0" /> ئیبن بەتووتە ھەروەھا دوو جار سەردانی منارەی فارۆسی کردووە: لە ساڵی ١٣٢٦دا بینیویەتی کە بەشێکی وێران بووە و لە ساڵی ١٣٤٩دا ئەوەندە تێکچووبوو کە چیتر نەدەکرا بچیتە ناویەوە.<ref>{{Cite book |last1=Clayton |first1=Peter A. |url=https://books.google.com/books?id=IQSBAAAAQBAJ&q=Ibn+battuta+pharos&pg=PA155 |title=The Seven Wonders of the Ancient World |last2=Price |first2=Martin |date=21 August 2013 |publisher=Routledge |isbn=9781136748103 |access-date=8 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302191906/https://books.google.com/books?id=IQSBAAAAQBAJ&q=Ibn+battuta+pharos&pg=PA155 |archive-date=2 March 2021 |url-status=live |via=Google Books}}</ref> بە درێژاییی قۆناغی کۆتایییەکانی سەدەکانی ناوەڕاست، ئەسکەندەرییە جارێکی تر وەک گەورەشارێکی سەرەکی و گرنگترین بەندەری بازرگانی لە میسر و یەکێک لە گرنگترینەکان لە دەریای ناویندا سەری ھەڵدایەوە. گەشتیاری جوولەکە، {{بنز|بنیامینی تودێلا|en|Benjamin of Tudela|lt=بنیامینی تودێلا}}، تەنانەت وەک "بازاڕێکی بازرگانی بۆ ھەموو نەتەوەکان" وەسفی کردووە.<ref>''The Itinerary of Benjamin of Tudela'', éd. et trad. Marcus Nathan Adler, London, 1907, p. 74</ref> لە ڕاستیدا، ئەسکەندەرییە دەرچەیەک بوو بۆ ھەموو ئەو کاڵایانەی کە لە عەرەبستانەوە دەھاتن، وەک {{بنز|بخوور|en|incense|lt=بخوور}}، و لە ھیندستان و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیاوە دەھاتن، وەک بەھارات (بیبەر، {{بنز|مێخەک|en|clove|lt=مێخەک}}، {{بنز|دارچین|en|cinnamon|lt=دارچین}}، ھتد)، بەردە بەنرخەکان، مرواری و دارە دەگمەنەکان وەکوو {{بنز|پاوبرازیلیا|en|Paubrasilia|lt=داری بەرازیلی}}. بەڵام ھەروەھا دەرچەیەکیش بوو بۆ کاڵاکانی ئەفریقا، وەک عاج و دارە بەنرخەکان. ئەم کاڵایانە دەگەیشتنە ئەسکەندەرییە دوای تێپەڕبوونیان بە {{بنز|عەدەن|en|Aden|lt=عەدەن}}دا لە ڕێگەیاندا بۆ {{بنز|دەریای سوور|en|Red Sea|lt=دەریای سوور}}، پاشان بە دەریای سووردا سەردەکەوتن بۆ ئەوەی لە بەندەری {{بنز|عەیزاب|en|ʿAydhab|lt=عەیزاب}} داببەزێنرێن. لە عەیزابەوە، کاروانێک کاڵاکانی دەبردە سەر نیل، پێدەچێت بۆ شارۆچکەی {{بنز|قووس|en|Qus|lt=قووس}}. لەوێوە، کاڵاکان بە کەشتی دەبردران بۆ ئەسکەندەرییە. ئەم کاڵایانە پاشان ڕێگەی خۆیان دەدۆزییەوە بۆ بازاڕی ئەسکەندەرییە شانبەشانی بەرھەمەکانی میسر.<ref name=":02">{{Cite book |last=Heyd |first=Wilhelm |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k3410834c/f420.item |title=Histoire du commerce du Levant au moyen âge |publisher=O. Harrassowitz |location=Leipzig |pages=378–384 |language=fr}}</ref> [[File:Alexandria by Piri Reis.jpg|thumb|نەخشەیەکی سەدەی ١٦یەمی ئەسکەندەرییە لە پەرتووکی ''کیتابی بەحرییە'' (پەرتووکی دەریاوانی) لەلایەن نەخشەکێشی عوسمانی، پیری ڕەیس]] ئەم ڕێگەیە ھەرزانترین و خێراترین ڕێگە بوو بە بەراورد لەگەڵ ڕێگە وشکانییەکان کە لە سووریا یان قوستەنتینییەوە دەگەیشتنە دەریای ناوین. بازرگانە لاتینییەکان ({{بنز|کۆماری ڤێنیز|en|Republic of Venice|lt=ڤێنیزییەکان}}، {{بنز|کۆماری جەنەوا|en|Republic of Genoa|lt=جەنەوایییەکان}}، {{بنز|کۆماری پیزا|en|Republic of Pisa|lt=پیزایییەکان}}، {{بنز|تونی ئارագۆن|en|Crown of Aragon|lt=کەتەلۆنییەکان}}، {{بنز|پرۆڤانس|en|Provence|lt=پرۆڤانسییەکان}}، ھتد) بەم شێوەیە چوونە ناو ئەم بازاڕەوە. ھەر لە سەدەی ١٢یەمەوە، شارە بازرگانییە گەورەکان خاوەنی {{بنز|خان (کاروانسەرا)|en|Caravanserai|lt=فوندوقەکان}} (کاروانسەراکان) و کونسوڵ بوون لە ئەسکەندەرییە. فوندوق، لەم چوارچێوەیەدا، ناوچەیەکە کە زۆرجار قەڵابەندە، لە ناو شارەکەدا کە تەرخان کراوە بۆ کۆمەڵگەیەکی نەتەوەیەکی بازرگانی لەژێر دەسەڵاتی کونسوڵێکدا. کونسوڵ بەرپرسیار بوو لە یەکلاییکردنەوەی ناکۆکییەکانی نێوان بازرگانانی نەتەوەکەی، و ھەروەھا کاتێک ھاووڵاتییەکی سوڵتان سکاڵای لەسەر بازرگانێکی نەتەوەکەیان تۆمار دەکرد. مەرجەکانی ئەم دامەزراندنە زۆرجار لە پەیماننامەکانی نێوان سوڵتانەکان و کونسوڵەکاندا دیاری دەکرا. ئەم پەیماننامانە بەشێک بوون لەو سیاسەتەی کە سوڵتانەکانی سەرەتای مەمالیکەکان پەیڕەویان دەکرد، کە ھانی ھاتنی بازرگانانی ئەورووپایان دەدا بۆ ئەسکەندەرییە، چونکە ئەم بازرگانییە نەک تەنیا داھاتێکی بەرچاوی بۆ سوڵتان دەھێنا، بەڵکوو توانای ئەوەشی پێدەدا کە دار و ئاسن لە ئەورووپاوە دابین بکات. دواتر، لە سەدەی ١٤یەمدا، بازرگانیی لاتینی لە ئەسکەندەرییە ھەروەھا بۆ سوڵتانەکان گرنگ بوو، چونکە توانای پێدەدان بۆ دابینکردنی {{بنز|مەمالیک|en|Mamluk|lt=مەمالیکەکان}} (سەربازە-کۆیلەکان) کە زۆرجار لەلایەن بازرگانە جەنەوایییەکانەوە دەفرۆشران.<ref>Damien Coulon. Une phase décisive d'intenses tractations diplomatiques entre sultanat mamlûk et puissances occidentales (couronne d'Aragon, républiques de Gênes et de Venise), 1288-1293 / 687-692 H.,. Sophia MENACHE, Benjamin Z. KEDAR et Michel BALARD. Crusading and Trading between West and East. Studies in honour of David Jacoby, Routledge, pp.113-126, 2019, Crusades – Subsidia. [https://hal.science/hal-03762146v1/document Link]</ref> بەو پێیەی ئەم بازرگانییە زۆر گرنگ بوو بۆ سوڵتانەکان، ئەوان تامەزرۆ بوون بۆ کۆنترۆڵکردنی دامەزراوەکانی شارەکە. لە ڕاستیدا، لە ئەسکەندەرییە، جگە لە {{بنز|ئەمیر|en|Emir|lt=ئەمیر}} (پارێزگار)، سوڵتان پشکنەرێکی گومرگی دەنارد کە ڕاستەوخۆ وەڵامدەرەوەی ''نازیر ئەلخاس'' بوو (ئەو کەسەی بەرپرسیارە لە بەڕێوەبردنی سامانی سوڵتان). گومرگ نەک تەنیا بەرپرسیار بوو لە کۆکردنەوەی باجی گومرگی، بەڵکو بەرپرسیار بوو لە ئاسایشی بەندەرەکە و کۆگاکانی. گومرگی ئەسکەندەرییە ھەروەھا ڕۆڵی ھەبوو لە ناوبژیوانیی بازرگانیدا و سووڕی پەسەندکراو بوو بۆ فرۆشتنی ئەو بەرھەمانەی بازرگانەکان دەیانھێنا، کە لە زیادکردنی ئاشکرادا بەڕێوەدەچوو. ئەم فرۆشتنانە بە شێوەیەک ڕێکخرابوون کە بازرگانەکان ھان بدەن بەرھەمەکانیان بە سوڵتان یان لە ڕێگەی سوڵتانەوە بفرۆشن، لەبری ئەوەی بە ئازادی لە بازاڕەکانی شارەکەدا بیانفرۆشن. بازرگانە لاتینییەکانیش ئیمتیازاتی دادوەرییان ھەبوو: جگە لەوەی لەلایەن کونسوڵەکەیانەوە دادگایی دەکران ئەگەر ھاووڵاتییەکی سوڵتان سکاڵای لەسەر تۆمار بکردنایە، بازرگانە لاتینییەکان نەدەکرا لەلایەن {{بنز|قازی|en|qadi|lt=قازییەکان}}ەوە (دادوەرە مەدەنییەکان) دادگایی بکرێن بەڵکوو دەبوو لەلایەن {{بنز|مەزالیم|en|mazalim|lt=مەزالیم}}ەوە (دادگاکانی سوڵتان) دادگایی بکرێن.<ref name=":1">{{Cite book |last1=Christ |first1=Georg |title=The Routeledge handbook of maritime trade around Europe 1300-1600 |last2=Blockmans |first2=Wim |last3=Krom |first3=Mikhail |date=2017 |publisher=Routeledge |chapter=Collapse and Continuity : Alexandria}}</ref>[[File:Alexandrie et phare.jpg|thumb|ئەسکەندەرییە لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٨، لەلایەن لویجی مەیەرەوە]]ئەسکەندەرییە بەشێکی زۆری گرنگییەکەی لە بازرگانیی نێونەتەوەییدا لەدەستدا دوای ئەوەی دەریاوانە {{بنز|پورتوگال|en|Portugal|lt=پورتوگالی}}یەکان لە کۆتاییی سەدەی ١٥ەمدا ڕێگەیەکی نوێی دەریایییان دۆزییەوە بۆ {{بنز|ھیندستان|en|India|lt=ھیندستان}}. ئەمە بڕی ئەو کاڵایانەی کەم کردەوە کە پێویست بوو لە ڕێگەی بەندەری ئەسکەندەرییەوە بگوێزرێنەوە، ھەروەھا ھێزی سیاسیی مەمالیکەکانیشی کەم کردەوە.<ref>{{cite web |url=https://en.unesco.org/silkroad/content/alexandria |title=Silk Roads Programme: Alexandria |publisher=[[UNESCO]] |access-date=9 August 2023 }}</ref> دوای {{بنز|شەڕی ڕەیدانیە|en|Battle of Ridaniya|lt=شەڕی ڕەیدانیە}} لە ساڵی ١٥١٧، شارەکە لەلایەن {{بنز|تورکە عوسمانییەکان|en|Ottoman Turks|lt=تورکە عوسمانییەکان}}ەوە داگیرکرا و تا ساڵی ١٧٩٨ لەژێر {{بنز|ویلایەتی میسر|en|Egypt Eyalet|lt=دەسەڵاتی عوسمانی}}دا مایەوە. ئەسکەندەرییە لە ماوەی سەدەکانی ٩ بۆ ١٨ەمدا بەشێکی زۆری گرنگییەکەی پێشووی لەدەستدا بۆ شاری بەندەریی {{بنز|ڕەشید (میسر)|en|Rosetta|lt=ڕەشید}}ی میسر، و تەنیا بە دروستکردنی {{بنز|کەناڵی مەحموودیە|en|Mahmoudiyah Canal|lt=کەناڵی مەحموودیە}} لە ساڵی ١٨٢٠دا گرنگییەکەی پێشووی بەدەستھێنایەوە.<ref>{{Cite book |last=Forster |first=E. M. |title=Alexandria: A History and a Guide |publisher=WHITEHEAD MORRIS LIMITED |year=1922 |edition=1st |pages=91–92|url=https://www.gutenberg.org/ebooks/57010}}</ref>[[File:Louis-François Cassas, Alexandrie, nommée par les Arabes, Eskanderyeh.jpg|thumb|left|نەخشەی شارەکە لە دەیەی ١٧٨٠ەکاندا، لەلایەن {{بنز|لوی-فرانسوا کاساس|en|Louis-François Cassas|lt=لوی-فرانسوا کاساس}}]] ئەسکەندەرییە ڕۆڵێکی دیاری ھەبوو لە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی {{بنز|ھەڵمەتی فەڕەنسییەکان بۆ سەر میسر و سووریا|en|French Campaign in Egypt and Syria|lt=ھەڵمەتی فەڕەنسییەکان بۆ سەر میسر}} بە سەرکردایەتیی {{بنز|ناپلیۆن پۆناپارت|en|Napoleon|lt=ناپلیۆن}} لە ساڵی ١٧٩٨. ھێزەکانی فەڕەنسا لە ٢ی تەممووزی ١٧٩٨ ھەڵیانکوتایە سەر شارەکە، و لە دەستیاندا مایەوە تاوەکوو گەیشتنی ھەڵمەتێکی سەربازیی بەریتانی لە ساڵی ١٨٠١. بەریتانییەکان لە {{بنز|شەڕی ئەسکەندەرییە (١٨٠١)|en|Battle of Alexandria (1801)|lt=شەڕی ئەسکەندەرییە}} لە ٢١ی ئازاری ١٨٠١دا سەرکەوتنێکی گەورەیان بەسەر فەڕەنسییەکاندا بەدەستھێنا، کە دوای ئەوە {{بنز|گەمارۆدانی ئەسکەندەرییە (١٨٠١)|en|Siege of Alexandria (1801)|lt=گەمارۆی شارەکەیان دا}}، و لە ٢ی ئەیلوولی ١٨٠١دا کەوتە دەستیان. {{بنز|محەممەد عەلی پاشا|en|Muhammad Ali of Egypt|lt=محەممەد عەلی}}، پارێزگاری عوسمانیی میسر، لە دەوروبەری ساڵی ١٨١٠دا دەستی بە دووبارە بنیاتنانەوە و گەشەپێدان کرد و، تا ساڵی ١٨٥٠، ئەسکەندەرییە گەڕابووەوە بۆ دۆخێک کە لە شکۆمەندیی پێشووی دەچوو.<ref>{{cite web |url=http://library.thinkquest.org/C0111760/modern.htm |title=Alexandria: Modern|url-status=dead|access-date=24 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20080510205637/http://library.thinkquest.org/C0111760/modern.htm|archive-date=10 May 2008}}</ref> میسر ڕووی لە ئەورووپا کرد لە ھەوڵەکانیاندا بۆ مۆدێرنکردنی وڵاتەکە. یۆنانییەکان، و بەدوایاندا ئەورووپییەکان و کەسانی تریش، دەستیان بە گواستنەوە کرد بۆ شارەکە. لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، شارەکە بوو بە نیشتمانێک بۆ ڕۆماننووسان و شاعیران.<ref name="FPAl"/>[[File:Bombardamento Alessandria 1882.jpg|thumb|{{بنز|بۆمبارانکردنی ئەسکەندەرییە|en|Bombardment of Alexandria|lt=بۆمبارانکردن}}ی ئەسکەندەرییە لەلایەن {{بنز|ھێزی دەریاییی شاھانە|en|Royal Navy|lt=ھێزە دەریایییەکانی بەریتانیا}} (١٨٨٢)]]لە تەممووزی ١٨٨٢دا، شارەکە کەوتە بەر بۆمباران لەلایەن ھێزە دەریایییەکانی بەریتانیا و داگیرکرا.<ref>{{cite web |url=http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/landingpage/collection/p15795coll9 |title=Bombardment of Alexandria|access-date=11 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20121113130102/http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/landingpage/collection/p15795coll9|archive-date=13 November 2012|url-status=live}}</ref> لە تەممووزی ١٩٥٤دا، شارەکە ئامانجی ھەڵمەتێکی بۆمبارانکردنی ئیسرائیلی بوو کە دواتر بە {{بنز|ڕووداوی لاڤۆن|en|Lavon Affair|lt=ڕووداوی لاڤۆن}} ناسرا. لە ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٤دا، گۆڕەپانی مەنشیەی ئەسکەندەرییە شوێنی ھەوڵێکی تیرۆرکردنی شکستخواردوو بوو بۆ سەر {{بنز|جەمال عەبدولناسر|en|Gamal Abdel Nasser|lt=جەمال عەبدولناسر}}.<ref>{{cite web |url=http://www.nmhtthornton.com/mehistorydatabase/nasser_assassination_attempt.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20100105055521/http://www.nmhtthornton.com/mehistorydatabase/nasser_assassination_attempt.php|archive-date=5 January 2010 |title=Nasser Assassination Attempt, October 26, 1954|url-status=dead|access-date=24 May 2013 |first=Ted |last=Thornton |website=Middle East History Database}}</ref> ئەورووپییەکان دەستیان بە جێھێشتنی ئەسکەندەرییە کرد دوای {{بنز|قەیرانی سوێس|en|Suez Crisis|lt=قەیرانی سوێس}}ی ساڵی ١٩٥٦ کە بووە ھۆی سەرهەڵدانێکی خێرای {{بنز|نەتەوەپەرستیی عەرەبی|en|Arab nationalism|lt=نەتەوەپەرستیی عەرەبی}}. بەنیشتمانیکردنی موڵک و ماڵ لەلایەن ناسرەوە، کە لە ساڵی ١٩٦١دا گەیشتە بەرزترین ئاستی، نزیکەی ھەموو ئەوانەی تری وەدەرنا کە مابوونەوە.<ref name="FPAl" /> == جوگرافیا == ئەسکەندەرییە دەکەوێتە وڵاتی میسر، لەسەر کەناراوەکانی باشووری دەریای ناوین. دەکەوێتە ناوچەی ڕۆژاوای دووری {{بنز|دێلتای نیل|en|Nile Delta|lt=دێلتای ڕووباری نیل}}.<ref>{{cite web |last=Anika |first=R. |date= |title=It is in the Nile delta area |url=http://www.mappedplanet.com/karten/klima/juli_temp-eu.png|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180922182838/http://www.mappedplanet.com/karten/klima/juli_temp-eu.png|archive-date=22 September 2018|access-date=15 January 2021 |website=maps of the world}}</ref> شارێکی پڕدانیشتووانە؛ ناوچە سەرەکییەکانی پێچەوانەی ڕووبەرە کارگێڕییە گەورەکەی پیشان دەدەن. جیۆلۆجیای شارەکە پێکھاتووە لە نیشتووەکانی خاک، لمی {{بنز|لمی ئۆلۆتیکی ئاراگۆنایت|en|Oolitic aragonite sand|lt=ئۆلۆتیک}} و قوڕ، {{بنز|بەردی کلس|en|limestone|lt=بەردی کلس}}ی ئۆلۆتیک (لە سەردەمی {{بنز|مایۆسینی ناوەڕاست|en|Middle Miocene|lt=مایۆسینی ناوەڕاست}}ەوە)، {{بنز|دۆلۆمایت (بەرد)|en|Dolomite (rock)|lt=دۆلۆمایت}}ی قاوغداری خۆڵەمێشی، دۆلۆمایتی مارلی، بەردی کلسی و دۆلۆمایتی ئۆنکۆلیتیک، و ھەروەھا بەردی کلسی قاوغدار.<ref>[https://www.researchgate.net/publication/225345010_Effects_of_shoreline_and_bedrock_irregularities_on_the_morphodynamics_of_the_Alexandria_coast_littoral_cell_Egypt Effects of shoreline and bedrock irregularities on the morphodynamics of the Alexandria coast littoral cell, Egypt] Omran Frihy, Moheb Iskander, Abd El Moniem A. Badr. Research Gate. November 2004. Retrieved 15 May 2025.</ref> {|class="wikitable sortable" ! rowspan=2|ناوچە ! colspan=2|(دانیشتووان) ! rowspan=2|ڕووبەر<br />کم^٢ ! rowspan=2|چڕی<br />بۆ ھەر کم^٢<br />(٢٠٢٠) |- ! ١٩٩٦ ! ٢٠٢٠ خەمڵاندن* |- |ئەسکەندەرییە، ١٤ قیسم (بەردەوام)||٢٬١٩٩٬٠٠٠||٤٬٤٣٩٬٠٠٠||٢٠٣٫٥٧||٢١٬٨٠٥ |- |} تێبینییەکان: <small>خەمڵاندنی CAPMAS بۆ ساڵی ٢٠٢٠ کە لەسەر بنەمای ئامارە پێداچوونەوەکراوەکانی سەرژمێریی ٢٠١٧ دامەزراوە، لەوانەیە بە شێوەیەکی بەرچاو جیاواز بێت لە خشتە بەرایییەکانی سەرژمێریی ٢٠١٧. ١٤ قیسمەکە (بەشەکە) بە سادەیی وەک ''شاری ئەسکەندەرییە'' لەلایەن CAPMAS لە ساڵی ٢٠٠٦دا ڕاپۆرت کرابوون بەڵام بەھۆی پێناسەی گەشەکردنی خێرا، کە پێدەچێت نافەرمی بن، لەوانەیە گۆڕابن یان بڕیار بێت بگۆڕدرێن. ھەمان ڕووبەر بە ١٢ قیسمەوە لە ساڵی ١٩٩٦دا بوونی ھەبوو. قیسمەکان وەک 'بە تەواوی شارنشین' ھەژمار دەکرێن</small><ref>{{Cite web |title=AL-ISKANDARIYAH |url=https://www.citypopulation.de/en/egypt/admin/02__al_iskandariyah/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122114015/https://www.citypopulation.de/en/egypt/admin/02__al_iskandariyah/|archive-date=22 January 2022|access-date=9 February 2022 |website=citypopulation.de}}</ref> === ئاووھەوا === ئەسکەندەرییە لەسەر سنووری ئاووھەوایەکی {{بنز|ئاووھەوای نیمچە-وشک|en|Semi-arid climate|lt=ئاووھەوای نیمچە-وشک}} و {{بنز|ئاووھەوای بیابانیی گەرم|en|hot desert climate|lt=ئاووھەوای بیابانیی گەرم}}ە ({{بنز|پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن|en|Köppen climate classification|lt=پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن}}: ''BSh''/''BWh'').<ref name=WMOCliRef/><ref name="WMOCLINO" /> وەک باقی {{بنز|کەناراوەکانی باکووری میسر|en|northern coast of Egypt|lt=کەناراوەکانی باکووری میسر}}، بای باکووری کە بەردەوام بەسەر دەریای ناویندا ھەڵدەکات، کەشوھەوایەکی کەمتر سەخت بە شارەکە دەبەخشێت بەراورد بە بیابانەکانی ناوخۆ.<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/14376/Alexandria/60049/Climate |title=Alexandria |encyclopedia=Encyclopædia Britannica|access-date=1 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100529202420/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/14376/Alexandria/60049/Climate|archive-date=29 May 2010|url-status=live}}</ref> {{بنز|ڕەفەح، میسر#ئاووھەوا|en|Rafah, Egypt#Climate|lt=ڕەفەح}} و ئەسکەندەرییە<ref>{{cite web |url=http://www.climate-charts.com/Countries/Egypt.html |title=Egypt Climate Index |publisher=Climate Charts|access-date=20 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20120623100510/http://www.climate-charts.com/Countries/Egypt.html|archive-date=23 June 2012|url-status=live}}</ref> پڕبارانترین شوێنن لە میسردا؛ شوێنە پڕبارانەکانی تر بریتین لە {{بنز|ڕەشید (میسر)#ئاووھەوا|en|Rosetta#Climate|lt=ڕەشید}}، {{بنز|بەلتیم#ئاووھەوا|en|Baltim#Climate|lt=بەلتیم}}، {{بنز|کەفر ئەلدەوار#ئاووھەوا|en|Kafr el-Dawwar#Climate|lt=کەفر ئەلدەوار}}، و {{بنز|مەرسا مەتڕووح#ئاووھەوا|en|Mersa Matruh#Climate|lt=مەرسا مەتڕووح}}. ئاووھەوای شارەکە لەژێر کاریگەریی دەریای ناویندایە، کە پلەی گەرماکەی مامناوەند دەکات، و دەبێتە ھۆی زستانی باراناویی گۆڕاو و ھاوینی تاڕادەیەک گەرم و کەمێک درێژخایەن کە، ھەندێک جار، دەتوانێت زۆر شێدار بێت؛ کانوونی دووەم و شوبات فێنکترین مانگن، کە بەزۆری زۆرترین پلەی گەرمیی ڕۆژانە لە نێوان {{cvt|12|to|18|C|F}} دەبێت و نزمترین پلەکانی گەرمیش دەکرێت بگەنە {{cvt|5|°C|F|lk=out}}. ئەسکەندەرییە لە مانگە ساردەکاندا تووشی {{بنز|کەش و ھەوای سەخت|en|Severe weather|lt=زریانی توند}}، باران و ھەندێک جار {{بنز|دەنکە سەھۆڵ|en|Ice pellets|lt=بەفراو}} و {{بنز|تەرزە|en|hail|lt=تەرزە}} دەبێت؛ ئەم ڕووداوانە، بە تێکەڵبوونیان لەگەڵ سیستەمێکی لاوازی ئاوەڕۆ، لە ڕابردوودا بەرپرس بوون لە دروستبوونی لافاو لە شارەکەدا، ھەرچەندە ئێستا زۆر بە دەگمەن ڕوودەدەن.<ref>{{cite web |url=http://www.aljazeera.com/news/2015/10/deadly-flash-floods-hit-egypt-alexandria-151026085943090.html%7CDeadly |title=Deadly flash floods hit Egypt's Alexandria |work=aljazeera.com|access-date=12 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012234715/http://www.aljazeera.com/news/2015/10/deadly-flash-floods-hit-egypt-alexandria-151026085943090.html%7CDeadly|archive-date=12 October 2016|url-status=live}}</ref> تەممووز و ئاب گەرمترین و وشکترین مانگی ساڵن، کە تێکڕای زۆرترین پلەی گەرمیی ڕۆژانەیان {{cvt|30|°C|F|lk=out}}ە. تێکڕای بارانبارینی ساڵانە نزیکەی {{cvt|211|mm}}یە بەڵام گەیشتووەتە {{cvt|417|mm}}یش.<ref>{{cite web |url=http://www.tutiempo.net/clima/Alexandria_Nouzha/623180.htm |title=Clima en Alexandria / Nouzha – Históricos el tiempo |publisher=Tutiempo.net|access-date=12 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130615164309/http://www.tutiempo.net/clima/Alexandria_Nouzha/623180.htm|archive-date=15 June 2013|url-status=live}}</ref> {{بنز|پۆرت سەعید#ئاووھەوا|en|Port Said#Climate|lt=پۆرت سەعید}}، {{بنز|قوسەیر، میسر#ئاووھەوا|en|al-Qusayr, Egypt#Climate|lt=قوسەیر}}، {{بنز|بەلتیم#ئاووھەوا|en|Baltim#Climate|lt=بەلتیم}}، {{بنز|دومیات#ئاووھەوا|en|Damietta#Climate|lt=دومیات}} و ئەسکەندەرییە کەمترین گۆڕانکاریی پلەی گەرمایان ھەیە لە میسردا. بەرزترین پلەی گەرمای تۆمارکراو {{cvt|45|°C}} بووە لە ٣٠ی ئایاری ١٩٦١، و نزمترین پلەی گەرمای تۆمارکراویش {{cvt|0|°C}} بووە لە ٣١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٤.<ref name="Voodoo Skies">{{cite web |title=Alexandria, Egypt |url=http://voodooskies.com/weather/egypt/alexandria/monthly/temperature |publisher=Voodoo Skies|access-date=3 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905151724/http://voodooskies.com/weather/egypt/alexandria/monthly/temperature|archive-date=5 September 2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 December 2021 |title=A wave of snow covers Alexandria, in Egypt |url=https://kawa-news.com/en/a-wave-of-snow-covers-alexandria-in-egypt/ |access-date=22 December 2021 |website=KAWA |language=en-US |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222150212/https://kawa-news.com/en/a-wave-of-snow-covers-alexandria-in-egypt/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=VIDEO: Rare snowfall turns Egypt's Alexandria into Moscow |url=https://www.gulftoday.ae/news/2021/12/20/rare-snowfall-turns-egypt-alexandria-into-moscow |access-date=22 December 2021 |website=www.gulftoday.ae |date=20 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222150210/https://www.gulftoday.ae/news/2021/12/20/rare-snowfall-turns-egypt-alexandria-into-moscow |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=20 December 2021 |title=Photos: In rare sight, snow falls across Alexandria |url=https://egyptindependent.com/in-rare-sight-snow-falls-across-alexandria/ |access-date=22 December 2021 |website=Egypt Independent |language=en-US |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222150211/https://egyptindependent.com/in-rare-sight-snow-falls-across-alexandria/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=20 December 2021 |title=In Photos: Rare 'Snowfall' in Egypt's Alexandria Marks End of 2021 {{!}} Egyptian Streets |url=https://egyptianstreets.com/2021/12/20/in-photos-rare-snowfall-in-egypts-alexandria-marks-end-of-2021/ |access-date=22 December 2021 |language=en-US |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222151712/https://egyptianstreets.com/2021/12/20/in-photos-rare-snowfall-in-egypts-alexandria-marks-end-of-2021/ |url-status=live }}</ref> {{Weather box |width = auto |location = ئەسکەندەرییە (فڕۆکەخانەی نووزھە)، ئاسایییەکانی ١٩٩١-٢٠٢٠، توندترینەکان لە ١٩٥٧-ئێستا |metric first = yes |single line = yes | Jan record high C = 29.6 | Feb record high C = 33.0 | Mar record high C = 40.0 | Apr record high C = 40.8 | May record high C = 45.0 | Jun record high C = 43.9 | Jul record high C = 40.7 | Aug record high C = 39.8 | Sep record high C = 39.0 | Oct record high C = 38.3 | Nov record high C = 35.7 | Dec record high C = 31.0 |Jan high C = 18.4 |Feb high C = 19.0 |Mar high C = 21.1 |Apr high C = 24.1 |May high C = 26.9 |Jun high C = 29.1 |Jul high C = 30.5 |Aug high C = 31.0 |Sep high C = 30.2 |Oct high C = 27.8 |Nov high C = 24.0 |Dec high C = 20.1 |year high C = 25.2 |Jan mean C = 14.0 |Feb mean C = 14.4 |Mar mean C = 16.4 |Apr mean C = 19.0 |May mean C = 22.2 |Jun mean C = 25.2 |Jul mean C = 27.1 |Aug mean C = 27.8 |Sep mean C = 26.4 |Oct mean C = 23.6 |Nov mean C = 19.6 |Dec mean C = 15.6 |year mean C = 20.9 |Jan low C = 9.5 |Feb low C = 9.7 |Mar low C = 11.8 |Apr low C = 14.3 |May low C = 17.8 |Jun low C = 21.7 |Jul low C = 23.9 |Aug low C = 24.4 |Sep low C = 22.5 |Oct low C = 19.3 |Nov low C = 15.1 |Dec low C = 11.1 |year low C = 16.8 | Jan record low C = 0.0 | Feb record low C = 1.2 | Mar record low C = 2.3 | Apr record low C = 3.6 | May record low C = 8.5 | Jun record low C = 11.6 | Jul record low C = 17.0 | Aug record low C = 17.8 | Sep record low C = 14.0 | Oct record low C = 10.7 | Nov record low C = 4.6 | Dec record low C = 1.2 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 61.4 |Feb precipitation mm = 35.2 |Mar precipitation mm = 12.8 |Apr precipitation mm = 2.6 |May precipitation mm = 1.0 |Jun precipitation mm = 0.0 |Jul precipitation mm = 0.0 |Aug precipitation mm = 0.0 |Sep precipitation mm = 0.8 |Oct precipitation mm = 8.3 |Nov precipitation mm = 36.8 |Dec precipitation mm = 52.7 |year precipitation mm = 211.6 |unit precipitation days = 1.0 mm |Jan precipitation days = 8.2 |Feb precipitation days = 5.4 |Mar precipitation days = 2.8 |Apr precipitation days = 1.2 |May precipitation days = 1.4 |Jun precipitation days = 0.5 |Jul precipitation days = 0.4 |Aug precipitation days = 0.4 |Sep precipitation days = 0.2 |Oct precipitation days = 1.2 |Nov precipitation days = 3.5 |Dec precipitation days = 5.9 |year precipitation days = 31.1 |Jan sun = 192.0 |Feb sun = 210.3 |Mar sun = 247.0 |Apr sun = 273.9 |May sun = 316.8 |Jun sun = 353.2 |Jul sun = 362.2 |Aug sun = 345.3 |Sep sun = 296.7 |Oct sun = 281.7 |Nov sun = 224.1 |Dec sun = 195.7 |year sun = 3298.9 |Jan humidity = 69 |Feb humidity = 67 |Mar humidity = 67 |Apr humidity = 65 |May humidity = 66 |Jun humidity = 68 |Jul humidity = 71 |Aug humidity = 71 |Sep humidity = 67 |Oct humidity = 68 |Nov humidity = 68 |Dec humidity = 68 |year humidity = 67.9 | Jan dew point C = 7.8 | Feb dew point C = 7.8 | Mar dew point C = 9.1 | Apr dew point C = 11.3 | May dew point C = 14.4 | Jun dew point C = 17.9 | Jul dew point C = 20.1 | Aug dew point C = 20.4 | Sep dew point C = 18.6 | Oct dew point C = 15.9 | Nov dew point C = 12.6 | Dec dew point C = 9.0 | year dew point C = 13.7 |source 1 = [[National Oceanic and Atmospheric Administration|NOAA]] (شێ، خاڵی ئاونگ، خۆر ١٩٦١-١٩٩٠)<ref name=WMOCLINO> {{cite web | archive-url = https://web.archive.org/web/20231001052433/https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/1.1/data/0-data/Region-1-WMO-Normals-9120/Egypt/CSV/AlexandriaNouzha_62318.csv | archive-date = 1 October 2023 | url = https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/1.1/data/0-data/Region-1-WMO-Normals-9120/Egypt/CSV/AlexandriaNouzha_62318.csv | title = Alexandria Nouzha Normals 1991–2020 | work = World Meteorological Organization Climatological Standard Normals (1991–2020) | publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration | access-date = 1 October 2023 }} </ref><ref name=WMOCliRef> {{cite web | archive-url = https://web.archive.org/web/20231001052733/https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1961-1990/RA-I/UB/62318.TXT | archive-date = 1 October 2023 | url = https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1961-1990/RA-I/UB/62318.TXT | title = Alexandria/Nouzha | work = World Meteorological Organization Climatological Reference Normals (1961–1990) | publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration | access-date = 1 October 2023 }} </ref> | source 2 = Meteo Climat (تۆمارەکان)<ref name=MetCli> {{cite web | url = http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/station-2119.php | title = Station Alexandrie | publisher = Meteo Climat | access-date = 1 October 2023 | language = fr }} </ref> |date = July 2014 }} {|class="wikitable" align="center" |+تێکڕای پلەی گەرمیی دەریای ئەسکەندەرییە<ref name="Weather2Travel">{{cite web |url=http://www.weather2travel.com/climate-guides/egypt/alexandria.php |title=Alexandria Climate and Weather Averages, Egypt |publisher=Weather2Travel|access-date=20 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140105193047/http://www.weather2travel.com/climate-guides/egypt/alexandria.php|archive-date=5 January 2014|url-status=live}}</ref> |- !کانوونی دووەم !شوبات !ئازار !نیسان !ئایار !حوزەیران !تەممووز !ئاب !ئەیلوول !تشرینی یەکەم !تشرینی دووەم !کانوونی یەکەم |- |{{cvt|18|°C}} |{{cvt|17|°C}} |{{cvt|17|°C}} |{{cvt|18|°C}} |{{cvt|20|°C}} |{{cvt|23|°C}} |{{cvt|25|°C}} |{{cvt|26|°C}} |{{cvt|26|°C}} |{{cvt|25|°C}} |{{cvt|22|°C}} |{{cvt|20|°C}} |} ==== گۆڕانی ئاووھەوا ==== [[File:Alex 21.JPG|thumb|کەناراوە پڕدانیشتووانەکانی ئەسکەندەرییە، کە وەک یەکێک لە لاوازترین شارەکانی جیھان بەرامبەر بە بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا دەستنیشان کراوە.]] توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠١٩ کە لە {{بنز|پلۆس وەن|en|PLOS One|lt=پلۆس وەن (PLOS One)}} بڵاوکراوەتەوە مەزەندەی ئەوە دەکات کە لەژێر {{بنز|ڕێڕەوی خەستیی نوێنەرایەتی#٤.٥|en|Representative Concentration Pathway#4.5|lt=ڕێڕەوی خەستیی نوێنەرایەتیی ٤.٥}}دا، کە سیناریۆیەکە بۆ ئاستێکی "مامناوەند" لە {{بنز|گۆڕانی ئاووھەوا|en|climate change|lt=گۆڕانی ئاووھەوا}} کە تێیدا گەرمبوونی جیھانی دەگاتە نزیکەی {{convert|2.5-3|C-change|F-change}} تا ساڵی ٢١٠٠، ئاووھەوای ئەسکەندەرییە لە ساڵی ٢٠٥٠دا زۆرترین لەچوونی دەبێت لەگەڵ ئاووھەوای ئێستای {{بنز|غەززە|en|Gaza City|lt=شاری غەززە}}. تێکڕای پلەی گەرمیی ساڵانە بە بڕی {{convert|2.8|C-change|F-change}} بەرز دەبێتەوە، و پلەی گەرمیی گەرمترین و ساردترین مانگیش بە ڕێککەوت بە بڕی {{convert|2.9|C-change|F-change}} و {{convert|3.1|C-change|F-change}} بەرز دەبنەوە.<ref>{{cite journal |last1=Bastin |first1=Jean-Francois |last2=Clark |first2=Emily |last3=Elliott |first3=Thomas |last4=Hart |first4=Simon |last5=van den Hoogen |first5=Johan |last6=Hordijk |first6=Iris |last7=Ma |first7=Haozhi |last8=Majumder |first8=Sabiha |last9=Manoli |first9=Gabriele |last10=Maschler |first10=Julia |last11=Mo |first11=Lidong |last12=Routh |first12=Devin |last13=Yu |first13=Kailiang |last14=Zohner |first14=Constantin M. |last15=Thomas W. |first15=Crowther |title=Understanding climate change from a global analysis of city analogues |journal=PLOS ONE |date=10 July 2019 |volume=14 |issue=7 |at=S2 Table. Summary statistics of the global analysis of city analogues. |doi=10.1371/journal.pone.0217592 |pmid=31291249 |pmc=6619606 |bibcode=2019PLoSO..1417592B |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite web |url=https://crowtherlab.pageflow.io/cities-of-the-future-visualizing-climate-change-to-inspire-action |title=Cities of the future: visualizing climate change to inspire action |at=Current vs. future cities |access-date=8 January 2023 |archive-date=8 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230108082440/https://crowtherlab.pageflow.io/cities-of-the-future-visualizing-climate-change-to-inspire-action |url-status=dead }}</ref> بەپێی {{بنز|کڵایمەت ئەکشن تراکەر|en|Climate Action Tracker|lt=بەدواداچوونی ھەنگاوەکانی ئاووھەوا (Climate Action Tracker)}}، ڕێڕەوی گەرمبوونی ئێستا پێدەچێت لەگەڵ {{convert|2.7|C-change|F-change}}دا یەکبگرێتەوە، کە زۆر نزیکە لە مۆدێلی RCP 4.5.<ref>{{cite web |url=https://climateactiontracker.org/global/cat-thermometer/ |title=The CAT Thermometer |access-date=8 January 2023}}</ref> بەھۆی ھەڵکەوتەی لەسەر دێلتای ڕووباری نیل، ئەسکەندەرییە یەکێکە لە لاوازترین شارەکان بەرامبەر بە {{بنز|بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا|en|sea level rise|lt=بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان}} لە تەواوی جیھاندا. بەپێی ھەندێک خەمڵاندن، لەوانەیە پێش ساڵی ٢٠٣٠ پێویست بکات سەدان ھەزار کەس لە ناوچە نزمەکانیدا شوێنی نیشتەجێبوونیان بگۆڕن.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/global-development/2018/aug/29/alexandria-little-venice-egypt-climate-change-frontline|title=Houses claimed by the canal: life on Egypt's climate change frontline| last=Michaelson| first=Ruth|date=25 August 2018|work=[[The Guardian]]|access-date=30 August 2018}}</ref> ڕاپۆرتی ساڵی ٢٠٢٢ی {{بنز|شەشەمین ڕاپۆرتی ھەڵسەنگاندنی ئای پی سی سی|en|IPCC Sixth Assessment Report|lt=شەشەمین ڕاپۆرتی ھەڵسەنگاندنی IPCC}} مەزەندەی ئەوە دەکات کە تا ساڵی ٢٠٥٠، ئەسکەندەرییە و ١١ شاری تری گەورەی ئەفریقا ({{بنز|ئابیدجان|en|Abidjan|lt=ئابیدجان}}، {{بنز|جەزائیر (شار)|en|Algiers|lt=جەزائیر}}، {{بنز|کەیپتاون|en|Cape Town|lt=کەیپتاون}}، {{بنز|کاسابلانکا|en|Casablanca|lt=کاسابلانکا}}، {{بنز|داکار|en|Dakar|lt=داکار}}، {{بنز|داروسەلام|en|Dar es Salaam|lt=داروسەلام}}، {{بنز|دێربان|en|Durban|lt=دێربان}}، {{بنز|لاگۆس|en|Lagos|lt=لاگۆس}}، {{بنز|لۆمێ|en|Lomé|lt=لۆمێ}}، {{بنز|لواندا|en|Luanda|lt=لواندا}} و {{بنز|ماپوتۆ|en|Maputo|lt=ماپوتۆ}}) بە کۆمەڵ ڕووبەڕووی زیانی کەڵەکەبووی ٦٥ ملیار دۆلاری ئەمریکی دەبنەوە لە ژێر سیناریۆی گۆڕانی ئاووھەوای "مامناوەند"ی RCP 4.5 و ٨٦٫٥ ملیار دۆلاری ئەمریکی بۆ سیناریۆی دەردانی بەرزی گازەکانی RCP 8.5، لەکاتێکدا RCP 8.5 کە تێکەڵ کراوە لەگەڵ کاریگەرییە گریمانەیییەکانی {{بنز|ناسەقامگیریی پەڕەی سەھۆڵی دەریایی|en|marine ice sheet instability|lt=ناسەقامگیریی پەڕەی سەھۆڵی دەریایی}} لە ئاستە بەرزەکانی گەرمبووندا، دەبێتە ھۆی زیانێک کە دەگاتە تاوەکوو ١٣٧٫٥ ملیار دۆلاری ئەمریکی. ھەژمارکردنی زیاتری "ڕووداوە کەم-ئەگەرەکان بەڵام بە زیانی گەورەوە" دەکرێت مەترسییە گشتییەکان بەرزبکاتەوە بۆ ١٨٧ ملیار دۆلار بۆ مۆدێلی "مامناوەند"ی RCP4.5، و ٢٠٦ ملیار دۆلار بۆ RCP8.5 و ٣٩٧ ملیار دۆلاریش لەژێر سیناریۆی توندی ناسەقامگیریی پەڕەی سەھۆڵیدا. لە ھەر یەکێک لەم خەمڵاندنانەدا، ئەسکەندەرییە بە تەنیا نزیکەی نیوەی ئەم تێچووانە لە ئەستۆ دەگرێت.<ref>Trisos, C.H., I.O. Adelekan, E. Totin, A. Ayanlade, J. Efitre, A. Gemeda, K. Kalaba, C. Lennard, C. Masao, Y. Mgaya, G. Ngaruiya, D. Olago, N.P. Simpson, and S. Zakieldeen 2022: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/downloads/report/IPCC_AR6_WGII_Chapter09.pdf Chapter 9: Africa]. In [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/ Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability] [H.-O. Pörtner, D.C. Roberts, M. Tignor, E.S. Poloczanska, K. Mintenbeck, A. Alegría, M. Craig, S. Langsdorf, S. Löschke, V. Möller, A. Okem, B. Rama (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, US, pp. 2043–2121</ref> لەبەر ئەوەی بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان بۆ ماوەی نزیکەی ١٠٬٠٠٠ ساڵ بەردەوام دەبێت لەژێر ھەموو سیناریۆیەکی گۆڕانی ئاووھەوادا، تێچووەکانی داھاتووی بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان تەنھا ڕوو لە زیادبوون دەکەن، بەتایبەتی بەبێ گرتنەبەری ڕێوشوێنی گونجاندن.<ref>{{cite book |url=https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_Full_Report.pdf |title=Technical Summary. In: Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change |date=August 2021 |publisher=IPCC |page=TS14 |access-date=12 November 2021}}</ref> توێژینەوە نوێیەکان کە لە گۆڤاری ''{{بنز|داھاتووی زەوی (گۆڤار)|en|Earth's Future|lt=داھاتووی زەوی (Earth's Future)}}'' لەلایەن {{بنز|یەکێتیی جیۆفیزیکیی ئەمریکی|en|American Geophysical Union|lt=یەکێتیی جیۆفیزیکیی ئەمریکی}}یەوە بڵاوکراونەتەوە ئاماژە بەوە دەکەن کە بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان دەبێتە ھۆی بەرزبوونەوەی ئاستی ئاوی ژێرزەویی کەناراوییەکان، کە دەگاتە بناغەی باڵەخانەکان و دەبێتە ھۆی خێراکردنی داخوران و ئەگەری ڕووخانیان. توێژینەوەکە پێشبینی دەکات کە لە ساڵی ٢٠٢٥دا، زیاتر لە ٧٠٠٠ باڵەخانە لە ئەسکەندەرییەدا مەترسیی ڕووخانیان لەسەر دەبێت بەھۆی ئەم پرۆسەیەی ئاوی ژێرزەوییەوە.<ref>{{cite journal |last1=Fouad |first1=Sara S. |last2=Heggy |first2=Essam |last3=Amrouni |first3=Oula |last4=Hzami |first4=Abderraouf |last5=Nijhuis |first5=Steffen |last6=Mohamed |first6=Nesma |last7=Saleh |first7=Ibrahim H. |last8=Jomaa |first8=Seifeddine |last9=Elsheshtawy |first9=Yasser |last10=Weilacher |first10=Udo |title=Soaring Building Collapses in Southern Mediterranean Coasts: Hydroclimatic Drivers & Adaptive Landscape Mitigations |journal=Earth's Future |date=12 February 2025 |volume=13 |issue=2 |article-number=e2024EF004883 |doi=10.1029/2024EF004883 |doi-access=free|bibcode=2025EaFut..1304883F }}</ref> == نەخشەی دێرین == [[File:Macedonian Army Alexander.jpg|thumb|سوپای {{بنز|مەقدوونیا (شانشینی کۆن)|en|Macedonia (ancient kingdom)|lt=مەقدوونی}}، کە لەسەر {{بنز|سارکۆفۆگوسی ئەسکەندەر|en|Alexander Sarcophagus|lt=سارکۆفۆگوسی ئەسکەندەر}} وێنا کراوە]]{{More citations needed section|date=July 2023}} ئەسکەندەرییەی یۆنانی بەسەر سێ ناوچەدا دابەش کرابوو: ;ڕاکۆتیس :{{بنز|ڕاکۆتیس|en|Rhacotis|lt=ڕاکۆتیس}} (لە زمانی {{بنز|زمانی قوبتی|en|Coptic language|lt=قوبتی}}یەوە {{transliteration|cop|Rakotə}}،{{Contradictory inline|date=August 2021|reason=In the introductory sentence, the Coptic name is given as 'Rakodī', with ref. There's no explanation of the discrepancy. A different dialect?}} "ئەسکەندەرییە") شارە کۆنەکە بوو کە تێکەڵ بە ئەسکەندەرییە کرا. زیاتر لەلایەن میسرییەکانەوە دانیشتووان بوو. : ;بروکێوم :بروکێوم گەڕەکی شاھانەیی یان یۆنانی بوو و دڵڕفێنترین بەشی شارەکەی پێکدەھێنا. لە {{بنز|پوختەی ڕۆمای کۆن|en|Outline of ancient Rome|lt=سەردەمی ڕۆمانییەکان}}دا، بروکێوم گەورە کرا بە زیادکردنی گەڕەکێکی فەرمی، کە بەمەش بوو بە چوار ناوچە لە کۆی گشتیدا. شارەکە بە شێوەی تۆڕێک لە شەقامی ھاوتەریب نەخشەێندرابوو، کە ھەریەکەیان کەناڵێکی ژێرزەویی ھاوپێچی ھەبوو. ; ;گەڕەکی جوولەکە :گەڕەکی جوولەکەکان دەکەوتە بەشی باکووری ڕۆژھەڵاتی شارەکەوە. [[File:Canopic Street Alexandria 1784 by LF Cassa.png|thumb|{{بنز|ھەڵکۆڵین (ھونەر)|en|Engraving|lt=ھەڵکۆڵین}}ێک لەلایەن ئیل. ئێف. کاساس بۆ {{بنز|شەقامی کانوپی|en|Canopic Street|lt=شەقامی کانوپی}} لە ئەسکەندەرییە، میسر، کە لە ساڵی ١٧٨٤ دروست کراوە]] دوو شەقامی سەرەکی، کە بە {{بنز|ڕیزەستوون|en|colonnade|lt=ڕیزەستوون}} ڕازێنرابوونەوە و دەگوترا ھەریەکەیان نزیکەی {{cvt|sp=us|60|m|ft}} پان بوون، لە ناوەڕاستی شارەکەدا یەکتریان دەبڕی، نزیک لەو خاڵەی کە سیما (یان سۆما)ی ئەسکەندەر ({{بنز|مەزارگە|en|Mausoleum|lt=مەزارگە}}کەی) لێی بەرزبووەوە. ئەم خاڵە زۆر نزیکە لە {{بنز|مزگەوت|en|mosque|lt=مزگەوت}}ی ئێستای {{بنز|نەبی دانیال|en|Nebi Daniel|lt=نەبی دانیال}}؛ ھێڵی شەقامە گەورەکەی ڕۆژھەڵات-ڕۆژاوا ناسراو بە "کانوپی" لە ئەسکەندەرییەی مۆدێرنیشدا بوونی ھەیە، و تەنیا کەمێک لایداوە لە ھێڵی شەقامی ڕۆزێتای مۆدێرن (کە ئێستا ناوی شەقامی فوئادە). شوێنەوارەکانی شۆستە و کەناڵەکەی لە نزیک دەروازەی ڕۆزێتا دۆزراونەتەوە، بەڵام پاشماوەی شەقام و کەناڵەکان لە ساڵی ١٨٩٩ لەلایەن ھەڵکۆڵەرە ئەڵمانییەکانەوە لە دەرەوەی قەڵابەندییەکانی ڕۆژھەڵات دەرکەوتن، کە دەکەونە ناوچەی شاری کۆنەوە.[[File:S03 06 01 018 image 2380.jpg|thumb|یەکێک لە جووتە {{بنز|دەرزییەکانی کلیۆپاترا|en|Cleopatra's Needles|lt=دەرزییەکانی کلیۆپاترا}} لە ئەسکەندەرییە، کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٩یەمدا گوازرانەوە بۆ لەندەن و نیویۆرک]]ئەسکەندەرییە لە بنەڕەتدا تەنھا کەمێک زیاتر بوو لە دوورگەی فارۆس، کە بە ناوچەی وشکانییەوە بەسترابووەوە لە ڕێگەی {{بنز|بەندەرپەرژین (تەلارسازی)|en|mole (architecture)|lt=بەندەرپەرژین}}ێکی بە درێژیی {{cvt|1260|m|ft|adj=mid|-long}} کە پێی دەگوترا {{transliteration|grc|{{بنز|ھێپتاستادیۆن|en|Heptastadion|lt=ھێپتاستادیۆن}}}} ("حەوت ستادیا"—''{{بنز|ستادیۆم|en|stadium|lt=ستادیۆم (یەکەی پێوانە)}}'' {{بنز|یەکەی درێژی|en|unit of length|lt=یەکەیەکی درێژیی}} یۆنانی بوو کە بە نزیکەیی دەکاتە {{cvt|180|m|ft|abbr=off|disp=or}}). کۆتاییی ئەمە دەگەیشتە ئەو زەوییەی لە سەرەتای گۆڕەپانی گەورەی ئێستادایە، کە "دەروازەی مانگ"ی لێ بەرزدەبووەوە. ھەموو ئەوەی ئێستا لە نێوان ئەو خاڵە و گەڕەکی مۆدێرنی "ڕەئس ئەلتین"دایە لەسەر ئەو قوڕ و لیتەیە دروست کراوە کە وردە وردە ئەم بەندەرپەرژینەی فراوان کرد و سڕییەوە. گەڕەکی ڕەئس ئەلتین نوێنەرایەتیی ھەموو ئەو شتانە دەکات کە لە دوورگەی فارۆس ماونەتەوە، چونکە شوێنی ڕاستەقینەی منارەکە بەھۆی دەریاوە داڕماوە و لەناوچووە. لە ڕۆژھەڵاتی بەندەرپەرژینەکە بەندەرە گەورەکە ھەبوو، کە ئێستا کەنداوێکی کراوەیە؛ لە ڕۆژاواش بەندەری ئۆنۆستۆس ھەبوو، لەگەڵ حەوزە ناوخۆیییەکەی کیبۆتۆس، کە ئێستا زۆر فراوان کراوە بۆ پێکھێنانی بەندەرە مۆدێرنەکە. لە سەردەمی {{بنز|سترابۆ|en|Strabo|lt=سترابۆ}}دا (نیوەی دووەمی سەدەی یەکەمی پێش زایین)، باڵەخانە سەرەکییەکان بەم شێوەیەی خوارەوە بوون، وەک ئەوەی لە کەشتییەکەوە دەبینران کە دەچووە ناو بەندەرە گەورەکەوە. #{{بنز|کۆشک|en|Palace|lt=کۆشکە شاھانەیییەکان}}، کە گۆشەی باکووری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەکەیان پڕکردبووەوە و ناوچەی بەرزاییی لۆکیاسیان داگیرکردبوو، کە بەندەرە گەورەکەی لە دیوی ڕۆژھەڵاتەوە دادەخست. لۆکیاس (فاریلۆنی مۆدێرن) نزیکەی بەتەواوی لە دەریادا ون بووە، لەگەڵ کۆشکەکان، "بەندەرە تایبەتەکە"، و دوورگەی ئانتیرۆدۆس. لێرەدا {{بنز|دانیشتنی زەوی|en|subsidence|lt=دانیشتنی زەوی}} ڕوویداوە، ھەروەک بە درێژاییی کەناراوەکانی باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا. #شانۆ گەورەکە، لەسەر گردی نەخۆشخانەی مۆدێرن لە نزیک وێستگەی ڕەملە. ئەمە لەلایەن {{بنز|جولیۆس قەیسەر|en|Julius Caesar|lt=قەیسەر}}ەوە وەک قەڵایەک بەکاردەھێنرا، کە تێیدا بەرگەی گەمارۆیەکی گرت لەلایەن خەڵکی ڕاپەڕیوی شارەکەوە دوای ئەوەی دەستی بەسەر میسردا گرت لە پاش {{بنز|شەڕی فارسالوس|en|battle of Pharsalus|lt=شەڕی فارسالوس}}.<ref>{{Cite book |last=Forster |first=E. M. |url=https://www.gutenberg.org/ebooks/57010 |title=Alexandria: A History and a Guide |date=1922 |publisher=Whitehead Morris Limited |edition=1st |pages=23–27}}</ref> #پۆسایدۆن، یان {{بنز|پەرستگای یۆنانی|en|Greek temple|lt=پەرستگا}}ی خودای دەریای {{بنز|پۆسایدۆن|en|Poseidon|lt=پۆسایدۆن}}، نزیک لە شانۆکە #تیمۆنیۆم کە لەلایەن {{بنز|مارک ئەنتۆنی|en|Mark Antony|lt=مارک ئەنتۆنی}}یەوە دروست کرابوو<ref name=goddio>{{Cite web|url=https://www.franckgoddio.org/projects/sunken-civilizations/alexandria/|title=Sunken Civilizations: Alexandria|first=Franck |last=Goddio|website=Franck Goddio: Underwater Archaeologist}}</ref> #ئێمپۆریۆم (شوێنی ئاڵوگۆڕ) #ئاپۆستاسیس (کۆگاکان) #ناڤالیا (لەنگەرگەکان)، کە دەکەوتنە ڕۆژاوای تیمۆنیۆمەوە، بە درێژاییی کەنار دەریاکە تا دەگەیشتە بەندەرپەرژینەکە #لە پشت ئێمپۆریۆمەوە {{بنز|قەیسەریۆمی ئەسکەندەرییە|en|Caesareum of Alexandria|lt=قەیسەریۆمی گەورە}} بەرز دەبووەوە، کە دوو {{بنز|ئۆبێلیسک|en|obelisk|lt=ئۆبێلیسک}}ە گەورەکەی لێ بوو کە دواتر بە "{{بنز|دەرزییەکانی کلیۆپاترا|en|Cleopatra's Needles|lt=دەرزییەکانی کلیۆپاترا}}" ناسران و گوازرانەوە بۆ شاری نیویۆرک و لەندەن. ئەم پەرستگایە بە تێپەڕبوونی کات، بوو بە کڵێسای پاتریارکی، ھەرچەندە ھەندێک پاشماوەی دێرینی پەرستگاکە دۆزراونەتەوە. قەیسەریۆمی ڕاستەقینە، ئەو بەشانەی کە شەپۆلەکان داینەماڵیون، لە ژێر ئەو ماڵانەدان کە بە ڕیز بە درێژاییی دیواری نوێی دەریاییدان. #{{بنز|جیمنازیۆم (یۆنانی کۆن)|en|Gymnasium (ancient Greece)|lt=جیمنازیۆم}} و {{بنز|پالێسترا|en|Palaestra|lt=پالێسترا}} ھەردووکیان لە ناوەوەی شارن، نزیک شەقامی ڕۆزێتا لە نیوەی ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەکە؛ شوێنەکانیان نەزانراوە. #پەرستگای {{بنز|ساتورن (میثۆلۆژیا)|en|Saturn (mythology)|lt=ساتورن}}؛ شوێنەکەی نەزانراوە. #مەزارگەکانی ئەسکەندەر (سۆما) و بەتڵیمۆسییەکان لە یەک ناوچەی پەرژینکراودا، نزیک خاڵی یەکتربڕینی دوو شەقامە سەرەکییەکە. #{{بنز|مۆزایۆم|en|Musaeum|lt=مۆزایۆم}} لەگەڵ کتێبخانە بەناوبانگەکەی و شانۆ لە ھەمان ناوچەدا؛ شوێنیان نەزانراوە. #{{بنز|سێراپیۆمی ئەسکەندەرییە|en|Serapeum of Alexandria|lt=سێراپیۆمی ئەسکەندەرییە}}، کە بەناوبانگترین پەرستگای ئەسکەندەرییە بوو. سترابۆ دەڵێت کە ئەمە لە ڕۆژاوای شارەکە بووە؛ و دۆزراوەکانی ئەم دوایییە تا ئەو ڕادەیە دەچن کە لە نزیک "ستوونی پۆمپێی" دایبنێن، کە مۆنۆمێنتێکی سەربەخۆ بوو بۆ یادکردنەوەی گەمارۆدانی شارەکە لەلایەن {{بنز|دیۆکلێتیان|en|Diocletian|lt=دیۆکلێتیان}}ەوە دروست کرا. ناوی چەند باڵەخانەیەکی تری گشتی لەسەر وشکانییەکە زانراون، بەڵام زانیارییەکی کەم ھەیە سەبارەت بە شوێنی ڕاستەقینەیان. بەڵام، ھیچیان ھێندەی ئەو باڵەخانەیە بەناوبانگ نین کە لەسەر خاڵی ڕۆژھەڵاتی دوورگەی فارۆس وەستابوو. لەوێدا، منارە گەورەکە، کە یەکێک بوو لە {{بنز|سەرسووڕھێنەرەکانی جیھان|en|Wonders of the World|lt=حەوت سەرسووڕھێنەرەکەی جیھان}}، و دەگوترا بەرزییەکەی {{cvt|138|m|ft}} دەبێت، ھەڵکەوتبوو. بەتڵیمۆسی یەکەم پڕۆژەکەی دەستپێکرد، و بەتڵیمۆسی دووەم ({{بنز|بەتڵیمۆسی دووەم|en|Ptolemy II Philadelphus|lt=بەتڵیمۆسی دووەم}}) تەواوی کرد، بە تێچووی گشتی ٨٠٠ {{بنز|تالێنت (پێوانە)|en|Talent (measurement)|lt=تالێنت}}. دروستکردنی ١٢ ساڵی خایاند و وەک {{بنز|نموونەی سەرەتایی|en|prototype|lt=نموونەی سەرەتایی}} بوو بۆ ھەموو {{بنز|منارە (ڕووناکی)|en|lighthouse|lt=منارەکان}}ی دواتر لە جیھاندا. ڕووناکییەکە لە ڕێگەی کوورەیەکەوە لە بەشی سەرەوە بەرھەم دەھێنرا و تاوەرەکە بە زۆری بە بلۆکی پتەوی بەردی کلس دروست کرابوو. منارەی فارۆس بەھۆی بوومەلەرزەیەکەوە لە سەدەی ١٤یەمدا وێران بوو، کە ئەمەش وای لێکرد ببێتە دووەم درێژترین سەرسووڕھێنەری کۆن کە مابێتەوە، لە دوای {{بنز|ھەرەمی مەزنی گیزە|en|Great Pyramid of Giza|lt=ھەرەمی مەزنی گیزە}}. پەرستگایەکی {{بنز|ھیفایستۆس|en|Hephaestus|lt=ھیفایستۆس}} ھەروەھا لەسەر فارۆس لە سەرەتای بەندەرپەرژینەکەدا ھەبوو. لە سەدەی یەکەمدا، دانیشتووانی ئەسکەندەرییە زیاتر لە ١٨٠٬٠٠٠ ھاووڵاتیی نێرینەی پێگەیشتووی لەخۆدەگرت،<ref>{{cite book |last=Rostovtzeff |first=Mikhail |title=The Social and Economic History of the Hellenistic World |year=1941 |publisher=Oxford University Press |pages=1138–1139}}</ref> بەپێی سەرژمێرییەک کە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٣٢ی زایینی، ئەمەش سەرباری ژمارەیەکی زۆر لە ئازادکراوان، ژنان، منداڵان و کۆیلەکان. خەمڵاندنەکان بۆ کۆی گشتیی دانیشتووان لە ٢١٦٬٠٠٠<ref>{{cite journal |last=Russell |first=J. C. |title=Late Ancient and Medieval Population |journal=Transactions of the American Philosophical Society |volume=48 |issue=3 |pages=67, 79 |year=1958 |doi=10.2307/1005708 |jstor=1005708 |url=https://www.jstor.org/stable/1005708 |access-date=31 December 2025 |url-access=subscription }}</ref> تا ٥٠٠٬٠٠٠ کەس دەگۆڕێت،<ref>[[Elio Lo Cascio]], 2009, "Urbanization as a Proxy of Growth", p. 97, citing Bagnall and Frier.</ref> کە ئەمەش دەیکاتە یەکێک لە گەورەترین شارەکان کە تا ئێستا دروستکرابێت پێش {{بنز|شۆڕشی پیشەسازی|en|Industrial Revolution|lt=شۆڕشی پیشەسازی}} و گەورەترین شاری پێش-پیشەسازی بوو کە پایتەختی ئیمپراتۆری نەبوو.{{citation needed|date=January 2015}} == دیمەنی شار == === ستوونی پۆمپێی === {{Main|ستوونی پۆمپێی (کۆڵەکە)}} "ستوونی پۆمپێی، کە {{بنز|ستوونی سەرکەوتنی ڕۆمانی|en|Roman triumphal column|lt=ستوونێکی سەرکەوتنی ڕۆمانی}}<nowiki/>یە، یەکێکە لە ناسراوترین {{بنز|شوێنەواری دێرین|en|ancient monument|lt=شوێنەواری دێرین}}<nowiki/>ەکان کە تا ئەمڕۆش لە ئەسکەندەرییە وەستاوە. دەکەوێتە سەر {{بنز|ئەکرۆپۆلیس|en|acropolis|lt=ئەکرۆپۆلیس}}<nowiki/>ە کۆنەکەی ئەسکەندەرییە—کە گردێکی بچووکە و دەکەوێتە تەنیشت {{بنز|گۆڕستان|en|cemetery|lt=گۆڕستان}}<nowiki/>ە عەرەبییەکەی شارەکەوە—و لە بنەڕەتدا بەشێک بووە لە ڕیزەستوونێکی پەرستگایەک. بە ھەژمارکردنی {{بنز|بنکە (پەیکەر)|en|pedestal|lt=بنکە}}<nowiki/>کەیەوە، بەرزییەکەی ٣٠ مەتر (٩٩ پێ) دەبێت؛ کۆڵەکەی ستوونەکە لە گرانیتی سووری سافکراو دروست کراوە، و تیرەکەی لە خوارەوە {{cvt|2.7|m|ft|1}}ـە، و بەرەو سەرەوە باریک دەبێتەوە بۆ {{cvt|2.4|m|ft|1}}. کۆڵەکەکە {{cvt|sp=us|88|ft|m}} بەرزە و لە یەک پارچە گرانیت دروست کراوە. قەبارەکەی {{cvt|132|sp=us|m3|0|abbr=off}}ـە و کێشەکەی نزیکەی ٣٩٦ تۆن دەبێت.<ref>[[Egyptian pyramids|The Pyramids]] and Sphinx by Desmond Stewart and editors of the Newsweek Book Division 1971 p. 80–81</ref> پێدەچێت ستوونی پۆمپێی بە بەکارھێنانی ھەمان ئەو شێوازانە دانرابێت کە بۆ دانانی ئۆبێلیسکە کۆنەکان بەکاردەھێنران. ڕۆجەر ھۆپکینس و مارک لێرنەر چەندین {{بنز|ئۆبێلیسک#تاقیکردنەوەکانی گواستنەوە و دانان|en|Obelisk#Transportation and erection experiments|lt=تاقیکردنەوەکانی دانانی ئۆبێلیسک}}<nowiki/>یان ئەنجام دا، لەوانەش ھەوڵێکی سەرکەوتوو بۆ دانانی ئۆبێلیسکێکی ٢٥-تۆنی لە ساڵی ١٩٩٩دا.<ref>{{cite web |url=https://www.pbs.org/wgbh/nova/egypt/dispatches/990827.html |title=NOVA Online &#124; Mysteries of the Nile &#124; 27 August 1999: The Third Attempt |publisher=PBS |date=27 August 1999|access-date=5 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090430023706/http://www.pbs.org/wgbh/nova/egypt/dispatches/990827.html|archive-date=30 April 2009|url-status=live}}</ref><ref>[[Time–Life|Time Life]] Lost Civilizations series: Ramses II: Magnificence on the Nile (1993)p. 56–57</ref> === گۆڕە ژێرزەوییەکانی کۆم ئەلشوقافە === {{Main|{{بنز|گۆڕە ژێرزەوییەکانی کۆم ئەلشوقافە|en|Catacombs of Kom el Shoqafa|lt=گۆڕە ژێرزەوییەکانی کۆم ئەلشوقافە}}}} [[File:113KOM EL SHOQAFA CATACOMBS.jpg|thumb|{{بنز|گۆڕە ژێرزەوییەکانی کۆم ئەلشوقافە|en|Catacombs of Kom El Shoqafa|lt=گۆڕە ژێرزەوییەکانی کۆم ئەلشوقافە}}]] {{بنز|گۆڕە ژێرزەوییەکان|en|catacombs|lt=گۆڕە ژێرزەوییەکانی}} ئەسکەندەرییە، کە بە ''{{بنز|گۆڕە ژێرزەوییەکانی کۆم ئەلشوقافە|en|Catacombs of Kom el Shoqafa|lt=کۆم ئەلشوقافە}}'' ناسراون، لە دوورییەکی کەم لە باشووری ڕۆژاوای ستوونەکەوە ھەڵکەوتوون، لە لابیرنتێکی فرەنھۆمی پێکدێن، کە لە ڕێگەی {{بنز|پەیژە|en|Stairway|lt=پەیژەیەکی خولگەیی}} گەورەوە دەگاتە خوارەوە و دەیان ژووری تێدایە کە بە ستوونی نەخشێنراو، پەیکەر، و {{بنز|ھێمای ئایینی|en|Religious symbolism|lt=ھێما ئایینییەکان}}ی {{بنز|سینکرێتیزم|en|syncretism|lt=تێکەڵاو}}ی ڕۆمانی-میسری تر، لەگەڵ شوێنی ناشتن و {{بنز|تابووتی بەردین|en|sarcophagus|lt=تابووتە بەردینەکان}} ڕازێنراونەتەوە. گۆڕە ژێرزەوییەکان بۆ ماوەیەکی زۆر لەلایەن ھاووڵاتیانەوە لەبیرکرابوون تا ئەوکاتەی بە ڕێکەوت لە ساڵی ١٩٠٠دا دۆزرانەوە.<ref>{{cite web |url=http://www.lonelyplanet.com/egypt/mediterranean-coast/alexandria/sights/historic/catacombs-kom-ash-suqqafa |title=Catacombs of Kom ash-Suqqafa – Lonely Planet |first=Lonely |last=Planet |work=lonelyplanet.com|access-date=6 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206193907/http://www.lonelyplanet.com/egypt/mediterranean-coast/alexandria/sights/historic/catacombs-kom-ash-suqqafa|archive-date=6 February 2016|url-status=live}}</ref> === کۆم ئەلدکە === {{Main|{{بنز|کۆم ئەلدکە|en|Kom El Deka|lt=کۆم ئەلدکە}}}} گەورەترین ھەڵکۆڵینی دێرین کە لە ئێستادا لە ئەسکەندەرییە ئەنجام دەدرێت بە {{بنز|کۆم ئەلدکە|en|Kom El Deka|lt=کۆم ئەلدکە}} ناسراوە. ئەم ھەڵکۆڵینە شانۆ پارێزراوەکەی شاری دێرین، و پاشماوەی {{بنز|گەرماوەکانی ڕۆمانی|en|Thermae|lt=گەرماوەکانی سەردەمی ڕۆمانی}} ئاشکرا کردووە. === مۆنۆمێنتی سەربازی ونی دەریاییی ئەسکەندەرییە === {{Main|{{بنز|مۆنۆمێنتی سەربازی ونی دەریاییی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Naval Unknown Soldier Memorial|lt=مۆنۆمێنتی سەربازی ونی دەریاییی ئەسکەندەرییە}}}} [[File:Mansheya-area-alexandria-6.jpg|thumb|دیمەنی پشتەوەی {{بنز|مۆنۆمێنتی سەربازی ونی دەریاییی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Naval Unknown Soldier Memorial|lt=مۆنۆمێنتی سەربازی ونی دەریاییی ئەسکەندەرییە}}]] مۆنۆمێنتی سەربازی ونی دەریاییی ئەسکەندەرییە مۆنۆمێنتێکی مێژووییی دیارە کە لە ناوچەی مەنشیە بە درێژاییی {{بنز|کۆڕنیشی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Corniche|lt=کۆڕنیش}}ەکە ھەڵکەوتووە. لە ساڵی ١٩٣٣ دروست کراوە بۆ ڕێزلێنان لە {{بنز|ئیسماعیل پاشا|en|Isma'il Pasha of Egypt|lt=خێدیڤ ئیسماعیل}}، و پەیکەرێکی ئەو لە بەشی سەرەوەی مۆنۆمێنتەکە دانرابوو. دواتر لە ساڵی ١٩٦٥دا گۆڕدرا بۆ مۆنۆمێنتی سەربازی ون، و پەیکەری خێدیڤ ئیسماعیل لابرا. مۆنۆمێنتەکە جیا دەکرێتەوە بە ھەڵکەوتەکەی کە دەڕوانێتە سەر {{بنز|دەریای ناوین|en|Mediterranean Sea|lt=دەریای ناوین}}، کە شاھێدی شکۆمەندی و کارە پاڵەوانێتییەکانی {{بنز|ھێزی دەریاییی میسر|en|Egyptian Navy|lt=ھێزی دەریاییی میسر}} بووە بە درێژاییی مێژوو، و وەک یادگارییەک بۆ شەھیدەکانی خزمەت دەکات.<ref>{{Cite web |title=Alexandria Naval Unknown Soldier Memorial |url=https://www.cairotoptours.com/Egypt-Travel-Guide/Alexandria-Attractions/alexandria-naval-unknown-soldier-memorial |access-date=21 December 2025 |website=www.cairotoptours.com |language=en}}</ref> === پەرستگای تاپۆسیریس ماگنا === {{Main|{{بنز|تاپۆسیریس ماگنا|en|Taposiris Magna|lt=تاپۆسیریس ماگنا}}}} پەرستگاکە لە سەردەمی بەتڵیمۆسییەکاندا دروست کراوە و بۆ ئۆزیریس تەرخان کراوە، کە بەمەش دروستکردنی ئەسکەندەرییە کۆتایی ھات. دەکەوێتە ئەبووسیر، لە گەڕەکەکانی ڕۆژاوای ئەسکەندەرییە لە شاری بۆرگ ئەلعەرەب. تەنیا دیواری دەرەوە و دەروازە گەورەکانی پەرستگاکە ماونەتەوە. بەڵگە ھەیە کە دەیسەلمێنێت ئاژەڵە پیرۆزەکان لەوێ دەپەرستران. شوێنەوارناسان گۆڕستانێکی ئاژەڵانیان لە نزیک پەرستگاکە دۆزییەوە. پاشماوەی کڵێسایەکی مەسیحی پیشانی دەدات کە پەرستگاکە لە سەدەکانی دواتردا وەک کڵێسا بەکارھێنراوە. ھەروەھا لە ھەمان ناوچەدا پاشماوەی گەرماوە گشتییەکان دۆزراونەتەوە کە لەلایەن ئیمپراتۆر جوستینیانەوە دروست کراون، لەگەڵ دیوارێکی دەریایی، شۆستەی بەندەر و پردێک. لە نزیک لای کەنار دەریای ناوچەکە، پاشماوەی تاوەرێک ھەیە کە لەلایەن بەتڵیمۆسی دووەم (فیلادێلفۆس)ەوە دروست کراوە. تاوەرەکە کۆپییەکی ڕێک و پێکی پێوانەییی {{بنز|منارەی ئەسکەندەرییە|en|Pharos Lighthouse|lt=منارەی وێرانکراوی ئەسکەندەرییە}} بوو.<ref>{{Cite book |last1=McKenzie |first1=Judith |url=https://books.google.com/books?id=KFNCaZEZKYAC |title=The Architecture of Alexandria and Egypt, C. 300 B.C. to A.D. 700 |last2=McKenzie |first2=Rhys-Davids Junior Research Fellow in Archaeology Judith |last3=Moorey |first3=Peter Roger Stuart |date=1 January 2007 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-11555-0 |language=en}}</ref> === قەڵای قایتبای === {{Main|{{بنز|قەڵای قایتبای|en|Citadel of Qaitbay|lt=قەڵای قایتبای}}}} [[File:The citadel of qaitbay with fishing boats.jpg|thumb|قەڵاکە وەک لە دەریای ناوینەوە دەبینرێت]] قەڵای قایتبای قەڵایەکی بەرگرییە کە لەسەر کەنارەکانی دەریای ناوین ھەڵکەوتووە. لە ساڵی ١٤٧٧ی زایینی (٨٨٢ی {{بنز|ساڵی کۆچی|en|Hijri year|lt=کۆچی}}) لەلایەن سوڵتانی {{بنز|دەوڵەتی مەمالیک|en|Mamluk Sultanate|lt=مەمالیکەکان}} {{بنز|قایتبای|en|Qaitbay|lt=ئەلئەشرەف سەیفەددین قایتبای}}ەوە دامەزرا. قەڵاکە دەکەوێتە دیوی ڕۆژھەڵاتی نووکی باکووری دوورگەی فارۆس لە دەمی {{بنز|بەندەری ڕۆژھەڵات (ئەسکەندەرییە)|en|Eastern Harbour (Alexandria)|lt=بەندەری ڕۆژھەڵات}}. لەسەر ھەمان شوێنی ڕاستەقینەی {{بنز|منارەی ئەسکەندەرییە|en|Lighthouse of Alexandria|lt=منارە بەناوبانگەکەی ئەسکەندەرییە}} دروست کراوە، کە یەکێک بوو لە {{بنز|حەوت سەرسووڕھێنەرەکەی جیھانی کۆن|en|Seven Wonders of the Ancient World|lt=حەوت سەرسووڕھێنەرەکەی جیھانی کۆن}}. لەسەر ڕووبەری ١٧٬٥٥٠ {{بنز|مەتری چوارگۆشە|en|square metre|lt=مەتری چوارگۆشە}} دروست کراوە. == ھەڵکۆڵین == {{More citations needed section|date=July 2023}} ھەوڵی بەردەوام دراوە بۆ گەڕان بەدوای شوێنەوارە دێرینەکانی ئەسکەندەرییە. ھاندان و یارمەتی لەلایەن کۆمەڵەی {{بنز|شوێنەوارناسی|en|Archaeology|lt=شوێنەوارناسی}} ناوخۆیی و چەندین کەسەوە دراوە. ھەڵکۆڵینەکان لەلایەن یۆنانییەکانەوە لە شارەکەدا ئەنجام دران کە بەدوای گۆڕی ئەسکەندەری مەزندا دەگەڕان، بەڵام بێ ئەنجام بوون.<ref>{{cite web |last1=Blakemore |first1=Erin |title=New clues to the lost tomb of Alexander the Great discovered in Egypt |url=https://www.nationalgeographic.com/culture/article/lost-tomb-alexander-great |archive-url=https://web.archive.org/web/20210223223313/https://www.nationalgeographic.com/culture/article/lost-tomb-alexander-great |url-status=dead |archive-date=23 February 2021 |website=National Geographic|date=28 February 2019 }}</ref> بەڕێوەبەرانی ڕابردوو و ئێستای مۆزەخانەکە ناوبەناو توانیویانە ھەڵکۆڵینی سیستماتیک ئەنجام بدەن ھەرکاتێک دەرفەت ڕەخسابێت؛ {{بنز|دەیڤد جۆرج ھۆگارت|en|David George Hogarth|lt=دی. جی. ھۆگارت}} لە ساڵی ١٨٩٥ بە نوێنەرایەتی {{بنز|سندوقی گەڕان بەدوای میسر|en|Egypt Exploration Society|lt=سندوقی گەڕان بەدوای میسر}} و کۆمەڵەی بەرەوپێشبردنی لێکۆڵینەوە ھێلینییەکان لێکۆڵینەوەی سەرەتایی ئەنجام دا؛ و شاندێکی ئەڵمانی بۆ ماوەی دوو ساڵ (١٨٩٨-١٨٩٩) کاریکرد. بەڵام دوو سەختی ڕووبەڕووی ھەڵکۆڵەران دەبێتەوە لە ئەسکەندەرییە: نەبوونی شوێن بۆ ھەڵکۆڵین و ھەڵکەوتەی ژێرئاوی ھەندێک ناوچەی جێی سەرنج. بەو پێیەی شاری مۆدێرنی گەورە و گەشەسەندوو ڕاستەوخۆ لەسەر شارە کۆنەکە وەستاوە، دۆزینەوەی ھەر ڕووبەرێکی گەورە بۆ ھەڵکۆڵین نزیکە لە مەحاڵ، مەگەر بە تێچوویەکی زۆر گەورە. گەڕەکە شاھانەیییەکانی {{بنز|کلیۆپاترا|en|Cleopatra VII|lt=کلیۆپاترای حەوتەم}} بەھۆی بوومەلەرزە و تسونامییەوە نوقم بوون، کە بووە ھۆی {{بنز|دانیشتنی زەوی|en|subsidence|lt=دانیشتنی}} پلەبەپلەی زەوی لە سەدەی چوارەمی زایینیدا.<ref>{{cite web |title=The ancient Portus Magnus of Alexandria |url=https://www.franckgoddio.org/projects/sunken-civilizations/alexandria/ |url-status=dead |archive-url= |archive-date= |access-date=6 May 2026|website=Franck Goddio Official Website}}</ref> ئەم بەشە ژێرئاوکەوتووە، کە زۆرێک لە سەرنجڕاکێشترین بەشەکانی شاری ھێلینی لەخۆدەگرێت، لەوانەش گەڕەکی کۆشکەکە، لە ساڵی ١٩٩٢ەوە لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکرێت و تا ئێستاش بە فراوانی لەلایەن شوێنەوارناسی ژێرئاوی فەڕەنسی {{بنز|فرانك گۆدیۆ|en|Franck Goddio|lt=فرانك گۆدیۆ}} و {{بنز|پەیمانگای ئەورووپی بۆ شوێنەوارناسیی ژێرئاو|en|Institut Européen d'Archéologie Sous-Marine|lt=تیمەکەیەوە}} لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکرێت.<ref>{{Cite web |title=The Portus Magnus of Alexandria: 25 years of underwater archaeological research, Franck Goddio, University of Oxford Podcast Series "Maritime Archaeology" |url=https://podcasts.ox.ac.uk/portus-magnus-alexandria-25-years-underwater-archaeological-research |via=}}</ref> چەندین شوێنەواری دەرھێناوە، لە نێوانیاندا سەری ناسراوی {{بنز|قەیسەریۆن|en|Caesarion|lt=قەیسەریۆن}}.<ref>{{Cite web |title=Colossal head of Caesarion |url=https://www.franckgoddio.org/fileadmin/pics/3_5_finds/documents/Franck_Goddio_Caesarion.pdf |access-date=2 November 2022 |website=}}</ref> پاشماوەی پەرستگایەک بۆ ئیزیس لەسەر دوورگەی نوقمبووی {{بنز|ئەنتیرۆدۆس|en|Antirhodos|lt=ئەنتیرۆدۆس}} لە بەندەری ڕۆژھەڵاتی ئەسکەندەرییە بە شێوەیەکی پلەبەپلە دۆزراوەتەوە، ھەڵکۆڵدراوە و ناسراوەتەوە لە ماوەی ٣٠ ساڵدا لەلایەن تیمەکەی گۆدیۆوە و لەلایەن {{بنز|سەنتەری ئۆکسفۆرد بۆ شوێنەوارناسیی دەریایی|en|Oxford Centre for Maritime Archaeology|lt=سەنتەری ئۆکسفۆرد بۆ شوێنەوارناسیی دەریایی}} لە ساڵی ٢٠٢٥ بڵاوکراوەتەوە.<ref>{{Cite book |last=Goddio |first=Franck |title=The Iseum of the Royal Island of Antirhodos |publisher=Oxford Centre for Maritime Archaeology, University of Oxford |year=2025 |isbn=9781905905515}}</ref> ھەندێک بەشی بەندەری شارەکە بەڕووی گەشتیاراندا دەکرێنەوە، کە ھەندێک مشتومڕی لێکەوتووەتەوە.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/940333.stm |title=New underwater tourist attraction in Egypt |work=BBC News |date=24 September 2000|access-date=19 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20070318091331/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/940333.stm|archive-date=18 March 2007|url-status=live}}</ref> ئەو شوێنانەی کە زۆرترین کراوەن بریتین لە زەوییە نزمەکانی باکووری ڕۆژھەڵات و باشووری ڕۆژاوا، کە تێیدا لە ڕووی کردارییەوە مەحاڵە بگەیتە خوار {{بنز|چین (جیۆلۆجی)|en|stratum|lt=چینەکان}}ی سەردەمی ڕۆمانی. گرنگترین دەرئەنجامەکان ئەوانە بوون کە لەلایەن دکتۆر جی. بۆتی، بەڕێوەبەری پێشووی مۆزەخانەکەوە بەدەست ھاتن، لە گەڕەکی "ستوونی پۆمپێی"، کە ڕووبەرێکی زۆری زەوی کراوەی لێیە. لێرەدا، پێکھاتەی ژێرەوەی بینایەکی گەورە یان کۆمەڵە بینایەک دەرکەوتوون، کە ڕەنگە بەشێک بن لە سێراپیۆم. لە نزیکییەوە، {{بنز|گۆڕە ژێرزەوییەکان|en|catacombs|lt=گۆڕی ژێرزەویی گەورە}} و ''کۆلومباریا'' کراونەتەوە کە ڕەنگە پاشکۆی پەرستگاکە بووبێتن. ئەمانە ژوورێکی گۆڕی زۆر سەرنجڕاکێشیان تێدایە بە نەخشی ھەڵکۆڵراوی بۆیاخکراوی سەیرەوە، کە ئێستا بە شێوەیەکی دەستکرد ڕووناک کراوەتەوە و کراوەیە بەڕووی سەردانیکەراندا. ئەو شتومەکانەی لەم لێکۆڵینەوانەدا دۆزراونەتەوە لە مۆزەخانەکەدان، کە دیارترینیان گایەکی گەورەی بازاڵتە، کە پێدەچێت کاتی خۆی ئامانجی پەرستن بووبێت لە سێراپیۆمدا. گۆڕە ژێرزەوییەکان و گۆڕەکانی تر لە {{بنز|گۆڕە ژێرزەوییەکانی کۆم ئەلشوقافە|en|Catacombs of Kom El Shoqafa|lt=کۆم ئەلشوقافە}} (ڕۆمانی) و ڕەئس ئەلتین (بۆیاخکراو) کراونەتەوە. تیمی ھەڵکۆڵینی ئەڵمانی پاشماوەی ڕیزەستوون و شەقامەکانی سەردەمی بەتڵیمۆسییان لە باکووری ڕۆژھەڵاتی شارەکەدا دۆزییەوە، بەڵام شتێکی کەمی تر. ھۆگارت بەشێک لە پێکھاتەیەکی خشتی زەبەلاحی لە ژێر گردی {{بنز|کۆم ئەلدکە|en|Kom El Deka|lt=کۆم ئەلدکە}} پشکنی، کە ڕەنگە بەشێک بووبێت لە پانیۆم، مەزارگەکان، یان قەڵایەکی ڕۆمانی. دروستکردنی کەنار دەریای نوێ بووە ھۆی ھەڵدانی پاشماوەکانی کڵێسای پاتریارکی؛ و دەگمەنە بناغەی بینا مۆدێرنەکان دابنرێت بەبێ ئەوەی ھەندێک شتومەکی دێرین بدۆزرێتەوە. == پەروەردە == === کۆلێژ و زانکۆکان === [[File:Saint-Marc Alexandria.jpg|thumb|left|{{بنز|کۆلێژی سانت مارک، ئەسکەندەرییە|en|Collège Saint Marc, Alexandria|lt=کۆلێژی سانت مارک}}]] ئەسکەندەرییە ژمارەیەک دامەزراوەی خوێندنی باڵای ھەیە. {{بنز|زانکۆی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria University|lt=زانکۆی ئەسکەندەرییە}} زانکۆیەکی گشتییە کە پەیڕەوی لە سیستەمی میسری بۆ خوێندنی باڵا دەکات. زۆرێک لە فاکەڵتییەکانی لەسەر ئاستی نێونەتەوەیی ناوبانگیان ھەیە، بەتایبەتی {{بنز|فاکەڵتیی پزیشکیی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Faculty of Medicine|lt=فاکەڵتیی پزیشکی}} و {{بنز|فاکەڵتیی ئەندازیاری، زانکۆی ئەسکەندەرییە|en|Faculty of Engineering, Alexandria University|lt=فاکەڵتیی ئەندازیاری}}. سەرەڕای ئەوەش، {{بنز|زانکۆی زانست و تەکنۆلۆژیای میسر-ژاپۆن|en|Egypt-Japan University of Science and Technology|lt=زانکۆی زانست و تەکنۆلۆژیای میسر-ژاپۆن}} لە شاری {{بنز|بۆرگ ئەلعەرەبی نوێ|en|New Borg El Arab|lt=بۆرگ ئەلعەرەبی نوێ}} زانکۆیەکی توێژینەوەیە کە بە ھاوکاری لە نێوان حکوومەتەکانی ژاپۆن و میسر لە ساڵی ٢٠١٠دا دامەزراوە. {{بنز|ئەکادیمیای عەرەبی بۆ زانست، تەکنۆلۆژیا و گواستنەوەی دەریایی|en|Arab Academy for Science, Technology & Maritime Transport|lt=ئەکادیمیای عەرەبی بۆ زانست، تەکنۆلۆژیا و گواستنەوەی دەریایی}} دامەزراوەیەکی پەروەردەییی نیمچە-تایبەتە کە خول پێشکەش دەکات بۆ قوتابییانی قۆناغی ئامادەیی، بەکالۆریۆس، و خوێندنی باڵا. بە باشترین زانکۆ دادەنرێت لە میسر دوای {{بنز|زانکۆی ئەمریکی لە قاھیرە|en|American University in Cairo|lt=زانکۆی ئەمریکی لە قاھیرە}} (AUC) بەھۆی ناساندنی لەسەر ئاستی جیھان لەلایەن دەستەی ئەندازیاران لە شانشینی یەکگرتوو و ABET لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. {{بنز|زانکۆی سێنگۆر|en|Senghor University|lt=زانکۆی سێنگۆر}} زانکۆیەکی تایبەتی فەڕەنسییە کە تیشک دەخاتە سەر وانەوتنەوەی زانستە مرۆڤایەتییەکان، سیاسەت و پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان، کە بە زۆری قوتابییان لە کیشوەری ئەفریقاوە وەردەگرێت. دامەزراوەکانی تری خوێندنی باڵا لە ئەسکەندەرییە بریتین لە {{بنز|پەیمانگای باڵای ئەندازیاری و تەکنۆلۆژیای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Higher Institute of Engineering and Technology|lt=پەیمانگای تەکنۆلۆژیای ئەسکەندەرییە (AIT)}} و {{بنز|زانکۆی فارۆس لە ئەسکەندەرییە|en|Pharos University in Alexandria|lt=زانکۆی فارۆس لە ئەسکەندەرییە}}.<ref>{{Cite web |title=25 Best Universities in Alexandria - Top Ratings (2023 Fees) |url=https://www.edarabia.com/universities/alexandria/ |access-date=11 December 2023 |website=edarabia.com |language=en-US}}</ref> لە ئەیلوولی ٢٠٢٣دا، {{بنز|زانکۆی پاتراس|en|University of Patras|lt=زانکۆی پاتراس}}ی یۆنانی ڕای گەیاند کە لقێک لە ئەسکەندەرییە دەکاتەوە، کە یەکەم ھەنگاوی لەم جۆرەیە لەلایەن دامەزراوەیەکی خوێندنی باڵای یۆنانییەوە. لقی زانکۆی پاتراسی یۆنانی دوو بەش بەڕێوەدەبات، یەکێکیان بە زمانی یۆنانی و ئەوی تریان بە زمانی ئینگلیزی لە بابەتەکانی کولتووری یۆنانی، زمانی یۆنانی و فەلسەفەی یۆنانی.<ref>{{Cite web |last=Kokkinidis |first=Tasos |date=22 September 2023 |title=Greek University Opens Branch in Alexandria, Egypt |url=https://greekreporter.com/2023/09/22/greek-university-opens-branch-alexandria-egypt/ }}</ref> === قوتابخانەکان === [[File:Lycee Francais d'Alexandrie 2001.JPG|thumb|{{بنز|Lycée Français d'Alexandrie|en|Lycée Français d'Alexandrie|lt=قوتابخانەی فەڕەنسیی ئەسکەندەرییە}}]] ئەسکەندەرییە مێژوویەکی درێژی ھەیە لەگەڵ دامەزراوە پەروەردەیییە بیانییەکان. یەکەمین قوتابخانە بیانییەکان دەگەڕێنەوە بۆ سەرەتای سەدەی ١٩یەم، کاتێک میشۆنێرە فەڕەنسییەکان دەستیان کرد بە دامەزراندنی قوتابخانە خێرخوازییە فەڕەنسییەکان بۆ پەروەردەکردنی میسرییەکان. ئەمڕۆ، گرنگترین قوتابخانە فەڕەنسییەکان لە ئەسکەندەرییە کە لەلایەن میشۆنێرە {{بنز|کەنیسەی کاسۆلیک|en|Catholic|lt=کاسۆلیکەکانەوە}} بەڕێوەدەبرێن بریتین لە کۆلێژی دایکە دیۆ (Collège de la Mère de Dieu)، کۆلێژی نۆترە دام دێ سیۆن، {{بنز|کۆلێژی سانت مارک، ئەسکەندەرییە|en|Collège Saint Marc, Alexandria|lt=کۆلێژی سانت مارک}}، قوتابخانەکانی خوشکانی فرانسیسکان (چوار قوتابخانەی جیاواز)، قوتابخانەی ژیرارد، قوتابخانەی سانت گابریێل، قوتابخانەی سانت ڤینسێنت دێ پۆل، قوتابخانەی سانت جۆزێف، قوتابخانەی سانت کاترین، و دامەزراوەی سانت ژان-ئەنتید. وەک کاردانەوەیەک بەرامبەر بە دامەزراندنی دامەزراوە ئایینییە فەڕەنسییەکان، میشۆنێکی سێکولار (عەلمانی) لیسێ ئەلحوڕییەی دامەزراند، کە لە سەرەتادا پەیڕەوی سیستەمی پەروەردەی فەڕەنسی دەکرد، بەڵام لە ئێستادا لەلایەن حکوومەتی میسرەوە بەڕێوەدەبرێت. تاکە قوتابخانە لە ئەسکەندەرییە کە بەتەواوی پەیڕەوی سیستەمی پەروەردەیی فەڕەنسی دەکات، بریتییە لە لیسێ فرانسێ د'ئەلێکساندری (قوتابخانەی شامپۆلیۆن). بەزۆری منداڵانی تاراوگەنشینە فەڕەنسییەکان و دیپلۆماتکاران لە ئەسکەندەرییە ڕووی تێدەکەن. قوتابخانە ئیتالییەکە بریتییە لە ئینستیتیوتۆ "دۆن بۆسکۆ". قوتابخانە ئینگلیزی-زمانەکان لە ئەسکەندەرییە لە ھەموویان باوترن؛ ئەوانەی لە شارەکەدان بریتین لە؛ قوتابخانەی ئەمریکیی ڕیادە، قوتابخانەی زمانی ڕیادە، قوتابخانەی ئەمریکیی فورسان، قوتابخانەی نێونەتەوەییی فورسان، قوتابخانەی زمانی ئەسکەندەرییە، قوتابخانەی زمانی فیوچەر، قوتابخانە نێونەتەوەیییەکانی فیوچەر (فیوچەر ئای جی سی ئێس ئی، قوتابخانەی ئەمریکیی فیوچەر و قوتابخانەی ئەڵمانیی فیوچەر)، قوتابخانەی ئەمریکیی ئەسکەندەرییە، {{بنز|قوتابخانەی بەریتانیی ئەسکەندەرییە|en|British School of Alexandria|lt=قوتابخانەی بەریتانیی ئەسکەندەرییە}}، قوتابخانەی ئەمریکیی میسری، قوتابخانەی زمانی پایۆنیێرز، {{بنز|قوتابخانەی زمانی ئینگلیزیی میسری|en|Egyptian English Language School|lt=قوتابخانەی زمانی ئینگلیزیی میسری}}، قوتابخانەی کچانی پرینسس، قوتابخانەی زمانی سیدی جابر، قوتابخانەی زمانی زەھران، قوتابخانەی ئینگلیزیی تەیمور، قوتابخانەی کچانی دڵی پیرۆز، {{بنز|قوتابخانەی ئەمریکیی شوتز، ئەسکەندەرییە|en|Schutz American School, Alexandria|lt=قوتابخانەی ئەمریکیی شوتز}}، {{بنز|کۆلێژی ڤیکتۆریا، ئەسکەندەرییە|en|Victoria College, Alexandria|lt=کۆلێژی ڤیکتۆریا}}، {{بنز|قوتابخانەی کچانی ئینگلیزیی مەنار|en|Manar English Girls School|lt=قوتابخانەی زمانی مەنار بۆ کچان}}، قوتابخانەی زمانی قەومییە، قوتابخانەی کوڕانی نەسر (پێشتر پێی دەگوترا قوتابخانەی کوڕانی بەریتانی)، و {{بنز|کۆلێژی کچانی نەسر|en|El Nasr Girls' College|lt=کۆلێژی کچانی نەسر}} (پێشتر پێی دەگوترا کۆلێژی کچانی ئینگلیزی). ھەروەھا دوو قوتابخانەی ئەڵمانی لە ئەسکەندەرییە ھەن کە بریتین لە {{بنز|قوتابخانەی ئەڵمانیی بۆرۆمیێنەکانی ئەسکەندەرییە|en|Deutsche Schule der Borromäerinnen Alexandria|lt=دۆیچە شولە دێر بۆرۆمیێرینن}} (DSBی سانت چارڵز بۆرۆمێ) و نۆیێ دۆیچە شولە ئەلێکساندریا. سیستەمی پەروەردەییی {{بنز|پەروەردەی مۆنتێسۆری|en|Montessori education|lt=مۆنتێسۆری}} بۆ یەکەمین جار لە ئەسکەندەرییە لە ساڵی ٢٠٠٩ لە مۆنتێسۆریی ئەسکەندەرییە ناسێنرا. === ژنان === لە دەوروبەری دەیەی ١٨٩٠ەکاندا، دوو ھێندەی ڕێژەی ژنان لە ئەسکەندەرییە دەیانزانی بخوێننەوە بەراورد بە قاھیرە. لە ئەنجامدا، بڵاوکراوەی تایبەت بە ژنان وەکوو ''الفتات'' لەلایەن ھیند نەوالەوە، کە یەکەمین گۆڤاری ژنان بوو لە وڵاتەکەدا، دەرکەوت.<ref name="Kendallp340">Kendall, Elisabeth. "Between Politics and Literature: Journals in Alexandria and Istanbul at the End of the Nineteenth Century" (Chapter 15). In: Fawaz, Leila Tarazi and C. A. Bayly (editors) and Robert Ilbert (collaboration). ''Modernity and Culture: From the Mediterranean to the Indian Ocean''. [[Columbia University Press]], 2002. {{ISBN|0231114273}}, 9780231114271. Start: p. [https://www.google.com/books/edition/_/TOp7a8GtqQoC?hl=en&gbpv=1&pg=PA330 330] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128164409/https://books.google.com/books?id=TOp7a8GtqQoC&pg=PA330 |date=28 January 2020 }}. CITED: p. [https://books.google.com/books?id=TOp7a8GtqQoC&pg=PA340 340] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200226033248/https://books.google.com/books?id=TOp7a8GtqQoC&pg=PA340 |date=26 February 2020 }}.</ref> ئەسکەندەرییە لە ساڵی ٢٠٢٤ پەیوەندی بە تۆڕی جیھانیی شارەکانی فێربوونی یوونێسکۆوە کرد.<ref name="UNESCO UIL-GNLC2">{{cite web |date=2024 |orig-date=2024 |title=UNESCO Global Network of Learning Cities - Alexandria, Egypt |url=https://www.uil.unesco.org/en/learning-cities/alexandria |publisher=UNESCO Institute for Lifelong Learning}}</ref> == گواستنەوە == === ئاسمانی === {{Main|{{بنز|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ئەسکەندەرییە (میسر)|en|Alexandria International Airport (Egypt)|lt=فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ئەسکەندەرییە}}}} [[File:Borg El Arab International Airport..jpg|thumb|left|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ئەسکەندەرییە]] لە ئێستادا فڕۆکەخانەی سەرەکیی شارەکە بریتییە لە {{بنز|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ئەسکەندەرییە (میسر)|en|Alexandria International Airport (Egypt)|lt=فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ئەسکەندەرییە}}، کە بە دووریی نزیکەی {{cvt|sp=us|25|km|0}} لە سەنتەری شارەکەوە ھەڵکەوتووە، کە ئێستا لە ٢ وێستگە (تێرمیناڵ) پێکھاتووە. تێرمیناڵی ١ وێستگە کۆنەکەیە کە لە شوباتی ٢٠١٠دا کرایەوە لەکاتێکدا تێرمیناڵی ٢ وێستگەیەکی تەواو نوێیە و لە ساڵی ٢٠٢٥دا کرایەوە.<ref>{{Cite news |title=A new gateway for Alexandria |newspaper=[[Al-Ahram Weekly]] |url=http://weekly.ahram.org.eg/2009/954/sk1.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090904072239/http://weekly.ahram.org.eg/2009/954/sk1.htm|archive-date=4 September 2009}}</ref> ==== ڕێگاوبان ==== لە نێو گرنگترینەکاندا سێ ڕێگای سەرەکی ھەن کە بە ھاوتەریبی دەڕۆن و سەنتەری شار بە بەشەکانی ڕۆژھەڵاتییەوە دەبەستنەوە: {{بنز|کۆڕنیشی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Corniche|lt=کۆڕنیشی ئەسکەندەرییە}} (یان ڕێگای ئەلجەیش)، کە نزیکەی ١٧ کم درێژە و ناوچەی {{بنز|بەحەری|en|Bahary|lt=بەحەری}} لە ڕۆژاوا بە ناوچەی {{بنز|ئەلمەندەرە|en|El Mandara|lt=مەندەرە}} لە ڕۆژھەڵات دەبەستێتەوە؛ ڕێگای ئەلحوڕییە (یان ڕێگای ئەبوو قیر)،<ref name="الإسكندرية">{{Citation |title=الإسكندرية |date=9 October 2025 |work=ويكيبيديا |url=https://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%83%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%8A%D8%A9&oldid=72218129 |access-date=12 October 2025 |language=ar}}</ref> کە نزیکەی ١٠ کم درێژە، و ناوچەی {{بنز|باخچەکانی شەلالات|en|Shallalat Gardens|lt=شەلالات}} لە ڕۆژاوا بە ناوچەی {{بنز|ڤیکتۆریا (گەڕەک)|en|Victoria (neighborhood)|lt=ڤیکتۆریا}} لە ڕۆژھەڵات دەبەستێتەوە؛ و میحوەری مەحموودییە، کە ٢٣ کم درێژە و ناوچەی {{بنز|ئەلقەباری|en|El Qabary|lt=قەباری}} لە ڕۆژاوا بە گوندەکانی {{بنز|ئەبیس (ئەسکەندەرییە)|en|Abis (Alexandria)|lt=ئەبیس}} لە باشووری ڕۆژھەڵات دەبەستێتەوە.<ref name="الإسكندرية" /> سەرەڕای ئەمانە، شارەکە ڕێگای سەرەکیی تریشی تێدایە وەکوو شەقامی فوئاد، کە بە کۆنترین شەقامی ئەسکەندەرییە دادەنرێت، شەقامی نۆکەندی سوێس، شەقامی نەبی دانیال، شەقامی پۆرت سەعید، شەقامی سوڵتان حوسێن، و ڕێگای بازنەیی.<ref name="الإسكندرية" /> ئەسکەندەرییە ھەروەھا چەندین ڕێگای خێرای تێدایە، وەکوو {{بنز|ڕێگای بیابانیی قاھیرە-ئەسکەندەرییە|en|Cairo–Alexandria desert road|lt=ڕێگای بیابانیی قاھیرە-ئەسکەندەرییە}}، {{بنز|ڕێگای کشتوکاڵیی قاھیرە-ئەسکەندەرییە|en|Cairo–Alexandria Agricultural Road|lt=ڕێگای کشتوکاڵیی قاھیرە-ئەسکەندەرییە}}، و {{بنز|ڕێگای کەناراویی نێونەتەوەیی|en|International Coastal Road|lt=ڕێگای کەناراویی نێونەتەوەیی}}. [[File:Alexandria Corniche (2346973947).jpg|thumb|{{بنز|کۆڕنیشی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Corniche|lt=کۆڕنیشی ئەسکەندەرییە}}، کە ڕێگایەکی سەرەکیی کەنار ئاوە]] === بەندەر === {{Main|{{بنز|بەندەری ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Port|lt=بەندەری ئەسکەندەرییە}}}} ئەسکەندەرییە چوار بەندەری ھەیە؛ ئەوانیش بەندەری ڕۆژاوا کە بە ''بەندەری ئەسکەندەرییە''ش ناسراوە. ھەروەھا بەندەری دەخیلە کە دەکەوێتە ڕۆژاوای بەندەری ئەسکەندەرییە. بەندەری ڕۆژھەڵات کە بە شێوەیەکی سەرەکی وەک لەنگەرگەی یەخت بەکاردەھێنرێت، و بەندەری ئەبوو قیر لە باکووری ڕۆژھەڵاتی پارێزگاکە. کە بەندەرێکی بازرگانییە بۆ باری گشتی و فۆسفاتەکان.{{Citation needed|date=July 2023}} === شەمەندەفەر === سیستەمی {{بنز|شەمەندەفەری گواستنەوە|en|commuter rail|lt=شەمەندەفەری ناوخۆیی}} ئەسکەندەرییە لە وێستگەی میسر ({{بنز|وێستگەی شەمەندەفەر|en|railway station|lt=وێستگەی شەمەندەفەری}} سەرەکیی نێوان شارەکانی ئەسکەندەرییە) تا {{بنز|ئەبوو قیر|en|Abu Qir|lt=ئەبوو قیر}} درێژ دەبێتەوە، بە ھاوتەریبی لەگەڵ ھێڵی {{بنز|تڕامی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Tram|lt=تڕام}}. {{بنز|لۆکۆمۆتیڤ|en|locomotive|lt=بزوێنەرەکان}}ی ھێڵی شەمەندەفەرەکە بە {{بنز|لۆکۆمۆتیڤی دیزڵ|en|diesel locomotive|lt=دیزڵ}} کار دەکەن، بە پێچەوانەی تڕامە {{بنز|سیستەمی کارەباییکردنی شەمەندەفەر#سیستەمەکانی سەروو سەری|en|railway electrification system#Overhead systems|lt=کارەبایییە ھەڵواسراوەکان}}.{{Citation needed|date=July 2023}} ئەسکەندەرییە میوانداریی دوو وێستگەی شەمەندەفەری نێوان شارەکان دەکات؛ {{بنز|وێستگەی میسر|en|Misr Station|lt=وێستگەی میسر}} و {{بنز|وێستگەی شەمەندەفەری سیدی جابر|en|Sidi Gaber railway station|lt=وێستگەی شەمەندەفەری سیدی جابر}} (لە ناوچەی سیدی جابر لە سەنتەری فراوانبوونی ڕۆژھەڵات کە زۆربەی دانیشتووانی ئەسکەندەرییە لێی دەژین)، کە ھەردووکیان خزمەتی ھێڵی شەمەندەفەری ناوخۆییش دەکەن. خزمەتگوزاریی گواستنەوەی سەرنشینان لە نێوان شارەکان لەلایەن {{بنز|شەمەندەفەری نیشتمانیی میسری|en|Egyptian National Railways|lt=شەمەندەفەری نیشتمانیی میسری}}یەوە بەڕێوەدەبرێت. === سیستەمی پاس === [[File:Alexandria red double decker bus.jpg|thumb|left|پاسی دوو نھۆمیی ئەسکەندەرییە]] ئەسکەندەرییە ھەروەھا تۆڕێکی گواستنەوەی {{بنز|خزمەتگوزاری پاسی گواستنەوەی گشتی|en|Public transport bus service|lt=پاسی گشتی}} لەخۆدەگرێت کە لەلایەن دەسەڵاتی گواستنەوەی سەرنشینانی ئەسکەندەرییەوە بەڕێوەدەبرێت، سەرباری کۆمپانیا تایبەتەکانی تر. ژمارەی ڕێڕەوەکانی پاس کە سەر بە دەسەڵاتی گواستنەوەی سەرنشینانی ئەسکەندەرییەن لە تەممووزی ٢٠٢٣دا گەیشتە ١٠٣ ڕێڕەو، و چەندین جۆری پاسی مامناوەند، گەورە، ئاسایی و فێنککەرەوەدار بەکاردەخەن، و دابەشکراون بۆ چوار ناوچە: شازدە ڕێڕەو بۆ پاسەکانی {{بنز|موحەڕەم بەک|en|Moharam Bek|lt=موحەڕەم بەک}}، بیست ڕێڕەو بۆ پاسەکانی ناوەندی، بیست و نۆ ڕێڕەو بۆ پاسەکانی ڕۆژھەڵات، و سی و ھەشت ڕێڕەو بۆ پاسەکانی ڕۆژاوا، سەرباری ڕێڕەوەکانی مایکرۆپاس و ئەو تەکسییانەی کە بە ڕەنگەکانی زەرد و ڕەش جیادەکرێنەوە. وێستگەی موحەڕەم بەک بە وێستگەی سەرەکیی پاس دادەنرێت کە ھەموو ھۆکارەکانی گواستنەوە لەخۆدەگرێت کە شار و پارێزگاکانی دراوسێ بەیەکەوە دەبەستنەوە.<ref>{{Cite web |title=الهيئة العامة لنقل الركاب بمحافظة الأسكندرية {{!}} خطوط المسارات |url=https://www.alexapta.org/ar/lines.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20250622070617/https://www.alexapta.org/ar/lines.php |archive-date=22 June 2025 |access-date=13 December 2025 |website=www.alexapta.org |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Pegasus |title=Alexandria Travel Guide |url=https://www.flypgs.com/en/city-guide/alexandria-travel-guide |access-date=13 December 2025 |website=Pegasus Airlines |language=en}}</ref> === میترۆ === بڕیار بوو دروستکردنی {{بنز|میترۆی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Metro|lt=میترۆی ئەسکەندەرییە}} لە ساڵی ٢٠٢٠ بە تێچووی ١٫٠٥ ملیار دۆلار دەست پێبکات.<ref>{{cite news |url=https://meconstructionnews.com/37864/egypts-1bn-alexandria-metro-to-start-construction-in-q1-2020 |title=Egypt's $1bn Alexandria Metro to start construction in Q1 2020 |website=Middle East Construction News |date=10 November 2019 |access-date=12 November 2019 |archive-date=11 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191111231544/https://meconstructionnews.com/37864/egypts-1bn-alexandria-metro-to-start-construction-in-q1-2020 |url-status=live }}</ref> === تڕامەکان === {{Main|{{بنز|تڕامەکان لە ئەسکەندەرییە|en|Trams in Alexandria|lt=تڕامەکان لە ئەسکەندەرییە}}}} [[File:Alexandria tram.jpg|thumb|تڕامێکی ئەسکەندەرییە]] تۆڕێکی بەرفراوانی تڕام لە ساڵی ١٨٦٠ دروست کرا و کۆنترینە لە ئەفریقا.<ref>{{Cite news |last=Tawy |first=Ayat Al |date=17 May 2017 |title=Alexandria's 150-year-old tramway to be upgraded in €360 mln European project |work=Ahram Online |url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/3/12/268987/Business/Economy/Alexandrias-yearold-tramway-to-be-upgraded-in-%E2%82%AC-ml.aspx |access-date=29 December 2023}}</ref> تۆڕەکە لە ناوچەی {{بنز|مەحەتەت ئەلڕەمل|en|Mahatet El Raml|lt=ئەلڕەمل}} لە ڕۆژاواوە دەست پێدەکات و لە ناوچەی {{بنز|ڤیکتۆریا (گەڕەک)|en|Victoria (neighborhood)|lt=ڤیکتۆریا}} لە ڕۆژھەڵات کۆتایی دێت. == چاند == === کتێبخانەکان === [[File:مكتبة الإسكندرية الجديدة.jpg|thumb|left|{{بنز|کتێبخانەی ئەسکەندەرییە|en|Bibliotheca Alexandrina|lt=کتێبخانەی ئەسکەندەرییە}}]] {{بنز|کتێبخانەی ئەسکەندەرییە|en|Library of Alexandria|lt=کتێبخانەی شاھانەی ئەسکەندەرییە}}، لە ئەسکەندەرییەی {{بنز|میسر|en|Egypt|lt=میسر}}، کاتی خۆی گەورەترین کتێبخانەی جیھان بوو. بەگشتی پێدەچێت لە سەرەتای سەدەی سێیەمی پێش زایین، لە سەردەمی دەسەڵاتی {{بنز|بەتڵیمۆسی دووەم|en|Ptolemy II Philadelphus|lt=بەتڵیمۆسی دووەمی میسر}}دا دامەزرابێت. پێدەچێت پاش ئەوە دروست کرابێت کە باوکی ئەو شوێنەی دروست کرد کە دواتر بوو بە یەکەمین بەشی کۆمەڵگەی کتێبخانەکە، کە پەرستگای {{بنز|مووز|en|Muse|lt=مووزەکان}} بوو—{{بنز|مۆزایۆم|en|Musaeum|lt=مۆزایۆن}}، بە یۆنانی ''Μουσείον'' (کە وشەی ''{{بنز|مۆزەخانە#وشەناسی|en|Museum#Etymology|lt=مۆزەخانە}}'' لە {{بنز|ئینگلیزیی مۆدێرن|en|Modern English|lt=ئینگلیزیی مۆدێرن}}دا لێیەوە وەرگیراوە). بە ڕادەیەکی زۆر سەلمێنراوە کە کتێبخانەکە، یان بەشێک لە کۆکراوەکانی، لە چەندین بۆنەدا بەھۆی ئاگرەوە وێران بوون (ئاگرکەوتنەوە لە کتێبخانەکان باو بوو و جێگرتنەوەی دەستنووسەکان زۆر سەخت، گرانبەھا، و کاتگر بوو). تا ئەمڕۆش، وردەکارییەکانی وێرانبوونەکە (یان وێرانبوونەکان) وەک سەرچاوەیەکی گەرمی مشتومڕ ماونەتەوە.<ref>{{cite book |last1=Raven |first1=James |title=Lost Libraries: The Destruction of Great Book Collections Since Antiquity |date=2004 |publisher=Springer |isbn=0230524257 |page=12}}</ref> {{بنز|کتێبخانەی ئەسکەندەرییە|en|Bibliotheca Alexandrina|lt=کتێبخانەی ئەسکەندەرییە}} لە ساڵی ٢٠٠٢دا کرایەوە، لە نزیک شوێنی کتێبخانە کۆنەکە.<ref>{{Cite magazine |url=https://www.wired.com/2009/10/dayintech-1016bibliotheca/ |title=Oct. 16, 2002: Second Great Library Opens in Alexandria |first=Tony |last=Long |magazine=Wired |date=16 October 2009 |access-date=20 January 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725025956/https://www.wired.com/2009/10/dayintech-1016bibliotheca/ |url-status=live }}</ref> کتێبخانەکە ساڵانە میوانداریی {{بنز|ڤیستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria International Film Festival|lt=ڤیستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی ئەسکەندەرییە}} دەکات.<ref>{{Cite web |title=Alexandria International Film Festival |url=https://www.experienceegypt.eg/en/event/57/alexandria-international-film-festival |access-date=10 December 2025 |website=Experience Egypt |language=en}}</ref> === مۆزەخانەکان === {{multiple image | total_width = 600 | align = center | width1 = 1280 | height1 = 960 | image1 = GD-EG-Alex-MuséeNat040.JPG | caption1 = {{بنز|مۆزەخانەی نیشتمانیی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria National Museum|lt=مۆزەخانەی نیشتمانیی ئەسکەندەرییە}} | width2 = 1280 | height2 = 960 | image2 = Flickr - archer10 (Dennis) - Egypt-14A-048.jpg | caption2 = {{بنز|مۆزەخانەی یۆنانی-ڕۆمانی|en|Graeco-Roman Museum|lt=مۆزەخانەی یۆنانی-ڕۆمانی}} | width3 = 1280 | height3 = 900 | image3 = AlexRoyalJewelleryMusLeft.jpg | caption3 = {{بنز|مۆزەخانەی زێڕینگەریی شاھانە|en|Royal Jewelry Museum|lt=مۆزەخانەی زێڕینگەریی شاھانە}} | width4 = 1280 | height4 = 995 | image4 = Fine arts museum Alexandria.jpg | caption4 = {{بنز|مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکانی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Museum of Fine Arts|lt=مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکان}} }} {{بنز|مۆزەخانەی نیشتمانیی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria National Museum|lt=مۆزەخانەی نیشتمانیی ئەسکەندەرییە}} لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣ کرایەوە. دەکەوێتە کۆشکێکی نۆژەنکراوەی شێواز ئیتالی لە شەقامی تاریق ئەلحوڕییە (پێشتر شەقامی فوئاد)، نزیک سەنتەری شارەکە. نزیکەی ١٬٨٠٠ شوێنەواری تێدایە کە چیرۆکی ئەسکەندەرییە و {{بنز|میسر|en|Egypt|lt=میسر}} دەگێڕنەوە. زۆربەی ئەم پارچانە لە مۆزەخانە میسرییەکانی ترەوە ھێنراون.<ref>{{Cite web |title=Alexandria Portal |url=http://www.alexandria.gov.eg/alex/english/National%20Museum%20of%20Alexandria.html |access-date=10 November 2025 |website=www.alexandria.gov.eg}}</ref> مۆزەخانەکە لە کۆشکی کۆنی ئەلسەعد باسیلی پاشادایە، کە یەکێک بوو لە دەوڵەمەندترین بازرگانانی دار لە ئەسکەندەرییە. دروستکردنی شوێنەکە بۆ یەکەمین جار لە ساڵی ١٩٢٦ ئەنجام درا.<ref>{{Cite web |title=Alexandria National Museum, Egypt |url=https://www.eyeflare.com/article/alexandria-national-museum-egypt/ |access-date=10 November 2025 |website=Eyeflare Travel Tips & Advice}}</ref> {{بنز|مۆزەخانەی یۆنانی-ڕۆمانی|en|Graeco-Roman Museum|lt=مۆزەخانەی یۆنانی-ڕۆمانی}} مۆزەخانەی سەرەکیی شوێنەوارناسیی شارەکە بوو، کە تیشکی دەخستە سەر شوێنەوارەکانی سەردەمی یۆنانی-ڕۆمانی. لە ساڵی ١٨٩٢ کرایەوە و لە ساڵی ٢٠٠٥ داخرا بۆ نۆژەنکردنەوە و فراوانکردنی بەرفراوان.<ref>{{Cite web |last=Marie |first=Mustafa |date=28 June 2022 |title=Development works in Alexandria's Greco-Roman Museum almost complete |url=https://www.egypttoday.com/Article/4/117224/Development-works-in-Alexandria's-Greco-Roman-Museum-almost-complete |access-date=5 July 2023 |website=EgyptToday}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kampouris |first=Nick |date=4 March 2019 |title=Alexandria's "Graeco-Roman Museum" Set to Reopen After Years of Renovation |url=https://greekreporter.com/2019/03/04/alexandrias-graeco-roman-museum-set-to-reopen-after-years-of-renovation/ |access-date=5 July 2023 |website=Greek Reporter}}</ref> مۆزەخانەکە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ دووبارە بەڕووی گشتیدا کرایەوە.<ref>{{Cite web |date=14 October 2023 |title=Egypt Today: "After 18 years of restoration, Alexandria's Graeco-Roman Museum is finally re-opened." |work=EgyptToday |url=https://www.egypttoday.com/Article/4/127683/After-18-years-of-restoration-Alexandria-s-Graeco-Roman-Museum}}</ref> {{بنز|مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکانی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Museum of Fine Arts|lt=مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکانی ئەسکەندەرییە}} مۆزەخانەیەکە بۆ ھونەری جوانی میسری و ڕۆژھەڵاتی ناوین کە لە گەڕەکی موحەڕەم بەک لە ئەسکەندەرییە، میسر ھەڵکەوتووە. مۆزەخانەکە کۆمەڵێک بەرھەمی ھونەرمەندانی میسری و ھەڵبژاردەیەک لە بەرھەمەکانی {{بنز|بارۆک|en|Baroque|lt=بارۆک}}، {{بنز|ڕۆمانتیزم (ھونەر)|en|Romanticism (art)|lt=ڕۆمانتیزم}}، {{بنز|ڕۆکۆکۆ|en|Rococo|lt=ڕۆکۆکۆ}} و {{بنز|ڕۆژھەڵاتناسی|en|Orientalism|lt=ڕۆژھەڵاتناسی}} لەخۆدەگرێت. سەرەڕای ئەوەش، نموونەی شایانی سەرنج لە ھەڵکۆڵین، چاپکردن و پەیکەرسازی لەلایەن ھونەرمەندانی میسری و ئەورووپییەوە.{{Citation needed|date=July 2026}} مۆزەخانەکانی تری شارەکە بریتین لە {{بنز|مۆزەخانەی کاڤافی|en|Cavafy Museum|lt=مۆزەخانەی کاڤافی}}، مۆزەخانەی ھونەرە جوانەکان، و {{بنز|مۆزەخانەی زێڕینگەریی شاھانە|en|Royal Jewelry Museum|lt=مۆزەخانەی زێڕینگەریی شاھانە}}.{{Citation needed|date=July 2026}} === شانۆکان === {{بنز|خانەی ئۆپێرای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Opera House|lt=خانەی ئۆپێرای ئەسکەندەرییە}} میوانداریی نمایشەکانی {{بنز|مۆسیقای کلاسیک|en|classical music|lt=مۆسیقای کلاسیک}}، {{بنز|مۆسیقای عەرەبی|en|Arabic music|lt=مۆسیقای عەرەبی}}، {{بنز|بالێ|en|ballet|lt=بالێ}}، و {{بنز|ئۆپێرا|en|opera|lt=ئۆپێرا}} دەکات.{{Citation needed|date=July 2026}} === ھۆنراوە === لە سەردەمی {{بنز|سەردەمی ھێلینی|en|Hellenistic period|lt=ھێلینیدا}}، ئەو شاعیرانەی لە دەرباری {{بنز|بەتڵیمۆسی دووەم|en|Ptolemy II Philadelphus|lt=بەتڵیمۆسی دووەم}}دا ({{بنز|فیلیسکوسی کۆرسیرە|en|Philiscus of Corcyra|lt=فیلیسکوسی کۆرسیرە}}، {{بنز|لیکۆفرۆن|en|Lycophron|lt=لیکۆفرۆن}}، {{بنز|ئەلێکساندەری ئایتۆلیا|en|Alexander Aetolus|lt=ئەلێکساندەری ئایتۆلیا}}، {{بنز|سۆسیتێوس|en|Sositheus|lt=سۆسیتێوس}}، ...)<ref>{{cite journal |last1=Trypanis |first1=C. A.|date= 1947|title=The Alexandrian Age: Alexandrian Literature with Special Reference to Alexandrian Poetry |url=http://www.jstor.org/stable/42617919 |journal=Studies in the History of Art|volume=10 |issue= |pages=53–57 |doi= |jstor=42617919 |access-date=}}</ref> گەشەیان کرد، لە ئێستادا بە {{بنز|پلیادەکانی ئەسکەندەرییە|en|Alexandrian Pleiad|lt=پلیادەکانی ئەسکەندەرییە}} ناسراون.<ref>{{cite web | url=https://oxfordre.com/classics/display/10.1093/acrefore/9780199381135.001.0001/acrefore-9780199381135-e-5130 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241130062827/https://oxfordre.com/classics/display/10.1093/acrefore/9780199381135.001.0001/acrefore-9780199381135-e-5130 | url-status=dead | archive-date=30 November 2024 | title=Pleiad &#124; Oxford Classical Dictionary }}</ref> لە سەردەمی مۆدێرندا، {{بنز|کۆنستانتین پی. کاڤافی|en|Constantine P. Cavafy|lt=کۆنستانتین پی. کاڤافی}}، کە شاعیرێکی گەورەی یۆنانی بوو و لە ئەسکەندەرییە لەدایک بووە و ژیاوە،<ref>{{cite book |last=Keely |first=Edmund |author-link= |date=1995 |title=Cavafy's Alexandria |url=https://press.princeton.edu/books/paperback/9780691044989/cavafys-alexandria |location= |publisher=Princeton University Press |isbn=9780691044989}}</ref><ref>{{cite book |last=Liddell |first=Robert |date=1974 |title= Cavafy : a critical biography |location=London |publisher=Duckworth |isbn=}}</ref><ref>{{cite book |last=Haag |first=Michael |date=2005 |title= Alexandria: City of Memory |location=New Haven |publisher=Yale University Press |isbn=}}</ref> چەندین بابەتی پەیوەست بەم شارەی لە بەرھەمەکانیدا بەکارھێناوە: "{{بنز|پاشاکانی ئەسکەندەرییە|en|Alexandrian Kings|lt=پاشاکانی ئەسکەندەرییە}}"،<ref>{{cite web |url=https://www.onassis.org/initiatives/cavafy-archive/the-canon/alexandrian-kings |title=Alexandrian Kings |website=Onassis.org |access-date=7 February 2025}}</ref> "لە ئەسکەندەرییە، ٣١ی پێش زایین"،<ref>{{cite web |url=https://www.onassis.org/initiatives/cavafy-archive/the-canon/the-year-31-bc-in-alexandria |title=In Alexandria, 31 B.C. |website=Onassis.org |access-date=7 February 2025}}</ref> "{{بنز|میرێس: ئەسکەندەرییە ٣٤٠ی زایینی|en|Myres: Alexandria 340 A.D|lt=میرێس: ئەسکەندەرییە ٣٤٠ی زایینی}}"،<ref>{{cite web |url=https://www.onassis.org/initiatives/cavafy-archive/the-canon/myris-alexandria-ad-340 |title=Myris: Alexandria, A.D. 340 |website=Onassis.org |access-date=7 February 2025}}</ref> "{{بنز|کایساریۆن (ھۆنراوە)|en|Kaisarion (poem)|lt=کایساریۆن}}"<ref>{{cite web |url=https://www.onassis.org/initiatives/cavafy-archive/the-canon/kaisarion |title=Kaisarion |website=Onassis.org |access-date=7 February 2025}}</ref> و "{{بنز|خودا ئەنتۆنی جێدەھێڵێت|en|The God Abandons Antony|lt=خودا ئەنتۆنی جێدەھێڵێت}}".<ref>{{cite web |url=https://www.onassis.org/initiatives/cavafy-archive/the-canon/the-god-abandons-antony |title=The God Abandons Antony |website=Onassis.org |access-date=7 February 2025}}</ref> == شوێنەکانی پەرستن == {{More citations needed section|date=July 2023}} === ئیسلام === {{see also|{{بنز|پێڕستی مزگەوتەکان لە ئەسکەندەرییە|en|List of mosques in Alexandria|lt=پێڕستی مزگەوتەکان لە ئەسکەندەرییە}}}} [[File:Mezquita abu el abbas-alejandria-2007.JPG|thumb|left|{{بنز|مزگەوتی ئەبووعەباسی مورسی|en|Abu al-Abbas al-Mursi Mosque|lt=مزگەوتی ئەبووعەباسی مورسی}}]] بەناوبانگترین مزگەوت لە ئەسکەندەرییە {{بنز|مزگەوتی ئەبووعەباسی مورسی|en|Abu al-Abbas al-Mursi Mosque|lt=مزگەوتی ئەبووعەباسی مورسی}}یە لە {{بنز|بەحەری|en|Bahary|lt=بەحەری}}. مزگەوتە دیارەکانی تری شارەکە بریتین لە مزگەوتی {{بنز|عەلی کوڕی ئەبووتالیب|en|Ali|lt=عەلی کوڕی ئەبووتالیب}} لە سەممووحە، مزگەوتی {{بنز|بیلال کوڕی ڕەباح|en|Bilal ibn Ribah|lt=بیلال}}، ئەلجامع ئەلبەحری لە مەندەرە، مزگەوتی حاتەم لە سەممووحە، مزگەوتی ھودا ئەلئیسلام لە سیدی بشر، مزگەوتی ئەلموواسە لە حەدارە، مزگەوتی شەرقولمەدینە لە میامی، مزگەوتی ئەلشوھەدا لە موستەفا کامل، مزگەوتی قائید ئیبراھیم،<ref>{{cite web |title=Islamic gems of Alexandria |url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/50/1209/464526/AlAhram-Weekly/Focus/Islamic-gems-of-Alexandria.aspx}}</ref> مزگەوتی یەحیا لە {{بنز|زیزنیا|en|Zizinia|lt=زیزنیا}}، مزگەوتی سیدی جابر لە سیدی جابر، مزگەوتی سیدی بشر، مزگەوتی ڕوقەی ئەلئیسلام لە ئەلعیسەوی، مزگەوتی ئەلسەداقە لە سیدیبشر قبلی، مزگەوتی ئەلشاتبێ و مزگەوتی سوڵتان. ئەسکەندەرییە بنکەی {{بنز|بزووتنەوەی سەلەفی|en|Salafi movement|lt=بزووتنەوە سەلەفییەکان}}ە لە میسر. {{بنز|پارتی نوور|en|Al-Nour Party|lt=پارتی نوور}}، کە بنکەکەی لە شارەکەیە و بە ڕێژەیەکی زۆر دەنگی سەلەفییەکانی لە {{بنز|ھەڵبژاردنی پەرلەمانیی میسر ٢٠١١-١٢|en|2011–12 Egyptian parliamentary election|lt=ھەڵبژاردنی پەرلەمانیی ٢٠١١-١٢}} بەدەستھێنا، پشتگیری لە سەرۆک {{بنز|عەبدولفەتاح سیسی|en|Abdel Fattah el-Sisi|lt=عەبدولفەتاح سیسی}} دەکات.<ref name="FPAl"/> === مەسیحییەت === [[File:AlexMarkCathedralInside2.jpg|thumb|{{بنز|کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی قوبتیی سانت مارک (ئەسکەندەرییە)|en|Saint Mark's Coptic Orthodox Cathedral (Alexandria)|lt=کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی قوبتیی سانت مارک}}]] ئەسکەندەرییە کاتی خۆی بە سێیەم گرنگترین شار لە {{بنز|مەسیحییەت|en|Christianity|lt=مەسیحییەت}} دادەنرا، لە دوای {{بنز|ڕۆما|en|Rome|lt=ڕۆما}} و {{بنز|قوستەنتینیە|en|Constantinople|lt=قوستەنتینیە}}. تا ساڵی ٤٣٠، پاتریارکی ئەسکەندەرییە تەنیا لە دوای {{بنز|پاپا|en|bishop of Rome|lt=قەشەی ڕۆما}}وە بوو. {{بنز|کڵێسای ئەسکەندەرییە|en|Church of Alexandria|lt=کڵێسای ئەسکەندەرییە}} دەسەڵاتی بەسەر زۆربەی کیشوەری ئەفریقادا ھەبوو. دوای {{بنز|ئەنجومەنی کالسیدۆن|en|Council of Chalcedon|lt=ئەنجومەنی کالسیدۆن}} لە ساڵی ٤٥١ی زایینیدا، کڵێسای ئەسکەندەرییە دابەش بوو لە نێوان {{بنز|میافیزیت|en|Miaphysitism|lt=میافیزیتەکان}} و {{بنز|مەلکایی|en|Melkite|lt=مەلکایییەکان}}. میافیزیتەکان دواتر ئەوەیان پێکھێنا کە ئەمڕۆ بە {{بنز|کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی قوبتی|en|Coptic Orthodox Church|lt=کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی قوبتی}} ناسراوە. مەلکایییەکانیش ئەوەیان پێکھێنا کە ئەمڕۆ بە {{بنز|کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی یۆنانی لە ئەسکەندەرییە|en|Greek Orthodox Church of Alexandria|lt=کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی یۆنانی لە ئەسکەندەرییە}} ناسراوە. لە سەدەی ١٩یەمدا، میشۆنێرە {{بنز|کەنیسەی کاسۆلیک|en|Catholic|lt=کاسۆلیک}} و {{بنز|پرۆتێستانتیزم|en|Protestantism|lt=پرۆتێستانتەکان}} ھەندێک لە پەیڕەوانی کڵێسا ئۆرتۆدۆکسەکانیان گۆڕی بۆ سەر ئایینەکانی خۆیان. ئەمڕۆ کورسیی پاتریارکیی پاپای کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی قوبتی بریتییە لە {{بنز|کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی قوبتیی سانت مارک (ئەسکەندەرییە)|en|Saint Mark's Coptic Orthodox Cathedral (Alexandria)|lt=کڵێسای سانت مارک}} (ھەرچەندە لە پراکتیکدا پاتریارک ماوەیەکی زۆرە لە قاھیرە نیشتەجێیە). گرنگترین کڵێسا ئۆرتۆدۆکسییە قوبتییەکان لە ئەسکەندەرییە بریتین لە کڵێسای {{بنز|کیریلۆسی ئەسکەندەرییە|en|Cyril of Alexandria|lt=پاپا کیریلۆسی یەکەم}} لە کلیۆپاترا، کڵێسای {{بنز|سانت جۆرج|en|Saint George|lt=سانت جۆرج}} لە سپۆرتینگ، کڵێسای {{بنز|مارکۆس|en|Mark the Evangelist|lt=سانت مارک}} و {{بنز|پاپا پیتەری یەکەمی ئەسکەندەرییە|en|Pope Peter I of Alexandria|lt=پاپا پیتەری یەکەم}} لە سیدی بشر، کڵێسای {{بنز|مریەمی پاکیزە|en|Blessed Virgin Mary|lt=سانت مێری (مریەمی پیرۆز)}} لە عەسافرە، کڵێسای سانت مێری لە جیاناکلیس، کڵێسای {{بنز|سانت مینا|en|Saint Menas|lt=سانت مینا}} لە فلێمینگ، کڵێسای سانت مینا لە مەندەرە و {{بنز|کڵێسای سانت تەکلا ھایمانۆت (ئەسکەندەرییە)|en|St. Takla Haymanot's Church (Alexandria)|lt=کڵێسای سانت تەکلا ھایمانۆت}} لە ئیبراھیمییە. گرنگترین کڵێسا ئۆرتۆدۆکسییە {{بنز|کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی ڕۆژھەڵات|en|Eastern Orthodox Church|lt=ڕۆژھەڵاتییەکان}} لە ئەسکەندەرییە بریتین لە کڵێسای {{بنز|پزیشکە بێبەرامبەرەکان|en|Holy Unmercenaries|lt=ئاجیۆی ئانارگیرۆی}}، کڵێسای {{بنز|مژدەدان|en|Annunciation|lt=مژدەدان}}، کڵێسای {{بنز|ئەنتۆنی مەزن|en|Anthony the Great|lt=سانت ئەنتۆنی}}، کڵێسای فریشتە مقەڕەبەکان {{بنز|جوبڕەئیل|en|Gabriel|lt=جوبڕەئیل}} و {{بنز|میکائیل (فریشتە)|en|Michael (archangel)|lt=میکائیل}}، کڵێسای تاکسیارکۆن، کڵێسای {{بنز|کاترینی ئەسکەندەرییە|en|Catherine of Alexandria|lt=سانت کاترین}}، کڵێسای {{بنز|خەوتنی مریەم|en|Dormition of the Theotokos|lt=خەوتنی مریەم}} لە مەنشیە، کڵێسای خەوتنی مریەم، کڵێسای پێغەمبەر {{بنز|ئیلیا|en|Elijah|lt=ئەلیاس}}، کڵێسای {{بنز|سانت جۆرج|en|Saint George|lt=سانت جۆرج}}، کڵێسای {{بنز|سانت جۆزێف|en|Saint Joseph|lt=سانت جۆزێف}} لە فلێمینگ، کڵێسای {{بنز|جۆزێفی ئەریماتیا|en|Joseph of Arimathea|lt=سانت جۆزێفی ئەریماتیا}}، کڵێسای {{بنز|مارکۆس|en|Mark the Evangelist|lt=سانت مارک}} و پەرستگای بچووکی {{بنز|نێکتاریۆسی ئایگینا|en|Nectarios of Aegina|lt=سانت نێکتاریۆس}} لە ڕەملە، کڵێسای {{بنز|سانت نیکۆلاس|en|Saint Nicholas|lt=سانت نیکۆلاس}}، کڵێسای {{بنز|پاراسکێڤیی ڕۆما|en|Paraskevi of Rome|lt=سانت پاراسکێڤی}}، کڵێسای گەورەی {{بنز|سانت ساڤا|en|Saint Sava|lt=سانت ساڤا}} لە ڕەملە، پەرستگای بچووکی {{بنز|تیۆدۆری ئاماسیا|en|Theodore of Amasea|lt=سانت تیۆدۆر}} و کڵێسای {{بنز|کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی ڕووسی|en|Russian Orthodox Church|lt=ڕووسی}} {{بنز|ئەلێکساندەر نێڤسکی|en|Alexander Nevsky|lt=سانت ئەلێکساندەر نێڤسکی}} لە ئەسکەندەرییە، کە خزمەت بە کۆمەڵگەی ڕووسی-زمان دەکات لە شارەکەدا. [[File:StCatherineChurchAlexandria.jpg|thumb|170px|left|{{بنز|کڵێسای سانت کاترین، ئەسکەندەرییە|en|St. Catherine's Cathedral, Alexandria|lt=کڵێسای گەورەی کاسۆلیکیی لاتینیی سانت کاترین}}]] {{بنز|جێگرایەتیی نێردراوی ئەسکەندەرییە لە میسر-ھێلیۆپۆلیس-پۆرت سەعید|en|Apostolic Vicariate of Alexandria in Egypt-Heliopolis-Port Said|lt=جێگرایەتیی نێردراوی ئەسکەندەرییە لە میسر-ھێلیۆپۆلیس-پۆرت سەعید}} دەسەڵاتی بەسەر ھەموو {{بنز|کڵێسای لاتینی|en|Latin Church|lt=کاسۆلیکە لاتینییەکان}}دا ھەیە لە میسر. کڵێساکانی ئەندام بریتین لە کڵێسای سانت کاترین لە مەنشیە و کڵێسای {{بنز|کۆمەڵگەی یەسووع|en|Society of Jesus|lt=یەسوعییەکان}} لە کلیۆپاترا. شارەکە ھەروەھا بنکەی ناوەکییە بۆ {{بنز|پاتریارکایەتیی مەعنەویی ئەسکەندەرییەی مەلکایییە کاسۆلیکەکان|en|Melkite Catholic Patriarchate of Antioch|lt=پاتریارکایەتیی مەعنەویی ئەسکەندەرییە}}ی سەر بە {{بنز|کڵێسای کاسۆلیکیی یۆنانیی مەلکایی|en|Melkite Greek Catholic Church|lt=کڵێسای کاسۆلیکیی یۆنانیی مەلکایی}} (کە بەگشتی دەدرێت بە پاتریارکی پێشەنگی ئەنتاکیە) و بنکەی ڕاستەقینەی کڵێسای گەورەیە بۆ {{بنز|خاکی پاتریارکی میسر، سوودان و سوودانی باشوور|en|Patriarchal territory of Egypt, Sudan and South Sudan|lt=خاکی پاتریارکی میسر، سوودان و سوودانی باشوور}}ی، کە {{بنز|ڕێوڕەسمی بیزەنتی|en|Byzantine Rite|lt=ڕێوڕەسمی بیزەنتی}} بەکاردەھێنێت، و بنکەی ناوەکییە بۆ {{بنز|ئێپارکیی کاسۆلیکیی ئەرمەنی لە ئەسکەندەرییە|en|Armenian Catholic Eparchy of Alexandria|lt=ئێپارکیی کاسۆلیکیی ئەرمەنی لە ئەسکەندەرییە}} (بۆ ھەموو میسر و سوودان، کە کڵێسا گەورە ڕاستەقینەکەی لە قاھیرەیە)، کە سەربە {{بنز|پاتریارکی کاسۆلیکیی ئەرمەنیی سیلیسیا|en|Armenian Catholic Patriarch of Cilicia|lt=پاتریارکی کاسۆلیکیی ئەرمەنیی سیلیسیا}}یە، و {{بنز|ڕێوڕەسمی ئەرمەنی|en|Armenian Rite|lt=ڕێوڕەسمی ئەرمەنی}} بەکاردەھێنێت. کڵێسای سانت مارک لە {{بنز|شاتبێ|en|Shatby|lt=شاتبێ}}، کە وەک بەشێک لە {{بنز|کۆلێژی سانت مارک، ئەسکەندەرییە|en|Collège Saint Marc, Alexandria|lt=کۆلێژی سانت مارک}} دامەزراوە، فرە-ئایینزایە و نوێژەکان بەپێی ڕێوڕەسمەکانی کاسۆلیکی لاتینی، {{بنز|کڵێسای کاسۆلیکیی قوبتی|en|Coptic Catholic Church|lt=کاسۆلیکیی قوبتی}} و ئۆرتۆدۆکسیی قوبتی ئەنجام دەدات. لە سەردەمی دێریندا ئەسکەندەرییە ناوەندێکی سەرەکی بوو بۆ بزووتنەوەی ئایینیی جیھانیی ناسراو بە {{بنز|گنۆستیسیزم|en|Gnosticism|lt=گنۆستیسیزم}}<ref>{{cite web |title=The School of Alexandria |url=https://www.copticchurch.net/patrology/schoolofalex/I-Intro/chapter4.html}}</ref> (کە ئەمڕۆ زیاتر وەک بیدعەیەکی مەسیحی لە یادە). === جوودایزم === [[File:Eliyahu-Hanavi-Synagogue.jpg|thumb|{{بنز|کەنیشتی ئێلیاھو ھاناڤی (ئەسکەندەرییە)|en|Eliyahu Hanavi Synagogue (Alexandria)|lt=کەنیشتی ئێلیاھو ھاناڤی}}]] {{بنز|مێژووی جوولەکەکان لە ئەسکەندەرییە|en|History of the Jews in Alexandria|lt=کۆمەڵگەی جوولەکەی ئەسکەندەرییە}} بە خێرایی کەمی کرد دوای {{بنز|شەڕی ١٩٤٨ی عەرەب و ئیسرائیل|en|1948 Arab–Israeli War|lt=شەڕی ١٩٤٨ی عەرەب و ئیسرائیل}}، کە دوای ئەوە کاردانەوە نەرێنییەکان بەرامبەر بە {{بنز|زایۆنیزم|en|Zionism|lt=زایۆنیزم}} لە نێو میسرییەکاندا بووە ھۆی ئەوەی دانیشتووانە جوولەکەکانی شارەکە، و لە شوێنەکانی تری میسر، وەک ھاوکارانی زایۆنی سەیر بکرێن. زۆربەی دانیشتووانە جوولەکەکانی میسر چوونە ناو {{بنز|ئیسرائیل|en|Israel|lt=ئیسرائیل}}ی تازە دامەزراو، {{بنز|فەڕەنسا|en|France|lt=فەڕەنسا}}، {{بنز|بەڕازیل|en|Brazil|lt=بەڕازیل}} و وڵاتانی تر لە دەیەی ١٩٥٠ و ١٩٦٠ەکاندا. کۆمەڵگەکە کاتی خۆی ٥٠٬٠٠٠ کەس بوون بەڵام ئێستا بە کەمتر لە ٥٠ کەس مەزەندە دەکرێن.<ref>[https://www.jta.org/news/article/2010/12/20/2742246/egypt-plans-to-restore-alexandrias-historic-synagogue Egypt to restore Alexandria's historic synagogue], (20 December 2010) {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101224165555/http://www.jta.org/news/article/2010/12/20/2742246/egypt-plans-to-restore-alexandrias-historic-synagogue|date=24 December 2010 }}</ref> گرنگترین {{بنز|کەنیشت|en|synagogue|lt=کەنیشت}} لە ئەسکەندەرییە بریتییە لە {{بنز|کەنیشتی ئێلیاھو ھاناڤی (ئەسکەندەرییە)|en|Eliyahu Hanavi Synagogue (Alexandria)|lt=کەنیشتی ئێلیاھو ھاناڤی}}. == وەرزش == [[File: Borgelarabstadium2009.jpg|thumb|{{بنز|یاریگای بۆرگ ئەلعەرەب|en|Borg El Arab Stadium|lt=یاریگای بۆرگ ئەلعەرەب}}]] [[File:GD-EG-Alex-Stade002.JPG|thumb|{{بنز|یاریگای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Stadium|lt=یاریگای ئەسکەندەرییە}}]] وەرزشی سەرەکی کە جێگەی سەرنجی ئەسکەندەرییەکانە تۆپی پێیە، ھەروەک حاڵەتەکە لە باقی میسر و ئەفریقادا وایە. {{بنز|یاریگای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Stadium|lt=یاریگای ئەسکەندەرییە}} {{بنز|یاریگای فرەمەبەست|en|multi-purpose stadium|lt=یاریگایەکی فرەمەبەستە}} لە ئەسکەندەرییە، {{بنز|میسر|en|Egypt|lt=میسر}}. لە ئێستادا زیاتر بۆ یارییەکانی تۆپی پێ بەکاردێت و بۆ {{بنز|جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠٠٦|en|2006 Africa Cup of Nations|lt=جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠٠٦}} بەکارھێنرا. یاریگاکە کۆنترین یاریگایە لە میسر، کە لە ساڵی ١٩٢٩ دروست کراوە. یاریگاکە جێگەی ٢٠٬٠٠٠ کەس دەبێتەوە.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=s35KDwAAQBAJ&dq=Alexandria+stadium+1929&pg=PT34 | title=Sport in the Middle East: Power, Politics, Ideology and Religion | isbn=9781351547956 | last1=Hong | first1=Fan | date=5 July 2017 | publisher=Routledge }}</ref> ئەسکەندەرییە یەکێک بوو لەو سێ شارەی کە بەشداریی کرد لە میوانداریکردنی {{بنز|جامی نەتەوەکانی ئەفریقا|en|Africa Cup of Nations|lt=جامی نەتەوەکانی ئەفریقا}} لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٦، کە {{بنز|ھەڵبژاردەی نیشتمانیی تۆپی پێی میسر|en|Egypt national football team|lt=میسر}} بردییەوە. وەرزشە دەریایییەکانی وەک {{بنز|سەرکەوتنە سەر شەپۆل|en|surfing|lt=سەرکەوتنە سەر شەپۆل (سێرفینگ)}}، {{بنز|جێت سکی|en|Personal water craft|lt=جێت-سکی}} و {{بنز|واتەر پۆلۆ|en|water polo|lt=واتەر پۆلۆ}} لەسەر ئاستێکی کەمتر ئەنجام دەدرێن. کولتووری سکەیتبۆردینگ لە میسر لەم شارەدا دەستی پێکرد. شارەکە ھەروەھا نیشتمانی {{بنز|یانەی وەرزشیی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Sporting Club|lt=یانەی وەرزشیی ئەسکەندەرییە}} (ASC)یە، کە بەتایبەتی بە تیمی باسکەکەی ناسراوە، کە لە ڕووی نەریتییەوە یاریزانی سەرەکی بۆ {{بنز|ھەڵبژاردەی نیشتمانیی باسکەی میسر|en|Egypt national basketball team|lt=ھەڵبژاردەی نیشتمانیی وڵاتەکە}} دابین دەکات. شارەکە میوانداریی {{بنز|ئەفڕۆباسکێت|en|AfroBasket|lt=ئەفڕۆباسکێت}}ی کرد، کە پڕبایەخترین پاڵەوانێتیی باسکەی کیشوەرەکەیە، لە چوار بۆنەدا (١٩٧٠، ١٩٧٥، ١٩٨٣، ٢٠٠٣). ئەسکەندەرییە چوار {{بنز|یاریگا|en|stadium|lt=یاریگای}} ھەیە: {{div col|colwidth=20em}} *{{بنز|یاریگای ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Stadium|lt=یاریگای ئەسکەندەرییە}} *{{بنز|یاریگای بۆرگ ئەلعەرەب|en|Borg El Arab Stadium|lt=یاریگای بۆرگ ئەلعەرەب}} *یاریگای ئەلکروم *{{بنز|یاریگای حەرەس ئەلحودوود|en|Harras El Hodoud Stadium|lt=یاریگای حەرەس ئەلحودوود}} {{div col end}} وەرزشەکانی تری وەک {{بنز|تێنس|en|tennis|lt=تێنس}} و {{بنز|سکوواش|en|squash (sport)|lt=سکوواش}} بەزۆری لە یانە {{بنز|یانەی کۆمەڵایەتی|en|Social club|lt=کۆمەڵایەتییە}} تایبەتەکان و {{بنز|یانەی وەرزشی|en|sports club|lt=یانە وەرزشییەکاندا}} دەکرێن، وەک: {{div col|colwidth=20em}} *یانەی وەرزشیی ئەسکەندەرییە – لە "{{بنز|سپۆرتینگ، ئەسکەندەرییە، میسر|en|Sporting, Alexandria, Egypt|lt=سپۆرتینگ}}" *{{بنز|یانەی وەرزشیی سەممووحە|en|Smouha Sporting Club|lt=یانەی وەرزشیی سەممووحە}} – لە "{{بنز|سەممووحە|en|Smouha|lt=سەممووحە}}" *{{بنز|یانەی ئیتیحادی ئەسکەندەرییە|en|Al Ittihad Alexandria Club|lt=یانەی ئیتیحادی ئەسکەندەرییە}} *{{بنز|یانەی ئۆڵۆمپی (میسر)|en|Olympic Club (Egypt)|lt=یانەی ئۆڵۆمپی}} *یانەی {{بنز|حەرەس ئەلحودوود|en|Haras El Hodoud SC|lt=حەرەس ئەلحودوود}} *یانەی {{بنز|کروم|en|Koroum|lt=کروم}} *یاریگاکانی ھاڤینگەھی لاگوون *یانەی لادێییی ئەسکەندەرییە {{div col end}} ئەسکەندەرییە ھەروەھا ناسراوە وەک خاڵی دەستپێکی ساڵانەی {{بنز|ئاڵەنگاریی کرۆس ئیجیپت|en|Cross Egypt Challenge|lt=ئاڵەنگاریی کرۆس ئیجیپت}} و ئاھەنگێکی گەورە لە شەوی پێش دەستپێکردنی ڕاڵییەکە ئەنجام دەدرێت دوای ئەوەی ھەموو بەشداربووە نێونەتەوەیییەکان دەگەنە شارەکە. ئاڵەنگاریی کرۆس ئیجیپت ڕاڵییەکی نێونەتەوەییی بڕینی وڵاتە بۆ ماتۆڕسکیل و سکووتەر کە بەناو سەختترین ڕێڕەو و ڕێگاکانی میسردا ئەنجام دەدرێت. == پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان == === دەستە خوشکەکان و شارە دەستە خوشکەکان === {{See also|{{بنز|پێڕستی دەستە خوشکەکان و شارە دەستە خوشکەکان لە میسر|en|List of twin towns and sister cities in Egypt|lt=پێڕستی دەستە خوشکەکان و شارە دەستە خوشکەکان لە میسر}}}} ئەسکەندەرییە {{بنز|شاری دەستە خوشک|en|sister city|lt=دەستە خوشکە}} لەگەڵ: {{div col|colwidth=15em}} *{{بنز|ئلماتی|en|Almaty|lt=ئلماتی}}، کازاخستان<ref>{{cite web |title=Музыкальные инструменты мира» соберутся в Алматы|url=https://www.inalmaty.kz/news/2152722/muzykalnye-instrumenty-mira-soberutsa-v-almaty|website=inalmaty.kz|publisher=inAlmaty|language=ru|date=11 September 2018|accessdate=30 November 2020}}</ref> *{{بنز|بالتیمۆر|en|Baltimore|lt=بالتیمۆر}}، ویلایەتە یەکگرتووەکان<ref name=baltimore>{{cite web |title=Baltimore Sister Cities |url=https://baltimoresistercities.org/ |website=baltimoresistercities.org |publisher=Baltimore Sister Cities, Inc. |access-date=21 October 2020 |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026013649/https://baltimoresistercities.org/ |url-status=live }}</ref> *{{بنز|براتیسلاڤا|en|Bratislava|lt=براتیسلاڤا}}، سلۆڤاکیا<ref>{{cite web |title=Partner (twin) towns of Bratislava |url=https://bratislava-city.sk/bratislava-twin-towns/ |website=bratislava-city.sk |access-date=21 October 2020 |archive-date=22 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201022113151/https://bratislava-city.sk/bratislava-twin-towns/ |url-status=live }}</ref> *{{بنز|کاتانیا|en|Catania|lt=کاتانیا}}، ئیتالیا<ref>{{cite web |title=Catania Amica Del Mondo, Ecco Tutti I Gemellaggi Della Città Etnea |url=http://www.cataniaup.it/curiosita/catania-amica-del-mondo-ecco-tutti-i-gemellaggi-della-citta-etnea/ |website=cataniaup.it |publisher=Catania Up |language=it |date=15 July 2019 |access-date=21 October 2020 |archive-date=22 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201022203300/http://www.cataniaup.it/curiosita/catania-amica-del-mondo-ecco-tutti-i-gemellaggi-della-citta-etnea/ |url-status=live }}</ref> *{{بنز|کливلاند|en|Cleveland|lt=کливلاند}}، ویلایەتە یەکگرتووەکان<ref>{{cite web |title=Cleveland's Sister Cities |url=http://www.city.cleveland.oh.us/CityofCleveland/Home/Government/MayorsOffice/Office_of_Government_Affairs/SisterCities |website=city.cleveland.oh.us |publisher=City of Cleveland |access-date=21 October 2020 |archive-date=15 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150615142633/http://www.city.cleveland.oh.us/CityofCleveland/Home/Government/MayorsOffice/Office_of_Government_Affairs/SisterCities |url-status=live }}</ref> *{{بنز|کۆنستانتسا|en|Constanța|lt=کۆنستانتسا}}، ڕۆمانیا<ref>{{cite web |title=Orașe înfrățite |url=http://www.primaria-constanta.ro/oras/orase-infratite |website=primaria-constanta.ro |publisher=Constanța |language=ro |access-date=21 October 2020 |archive-date=21 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021160339/http://primaria-constanta.ro/oras/orase-infratite |url-status=live }}</ref> *{{بنز|دێربان|en|Durban|lt=دێربان}}، ئەفریقای باشوور<ref>{{cite web |title=Sister Cities |url=http://www.durban.gov.za/City_Services/IGR/sistercities/Pages/default.aspx |website=durban.gov.za |publisher=eThekwini Municipality|access-date=21 October 2020|archive-date=11 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190911215331/http://www.durban.gov.za/City_Services/IGR/sistercities/Pages/default.aspx|url-status=dead}}</ref> *{{بنز|ئینچیۆن|en|Incheon|lt=ئینچیۆن}}، کۆریای باشوور<ref>{{cite web |title=Sister Cities & Affiliated Cities |url=https://www.incheon.go.kr/en/EN020101 |website=incheon.go.kr |publisher=Incheon Metropolitan City |access-date=21 October 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809193346/https://www.incheon.go.kr/en/EN020101 |url-status=live }}</ref> *{{بنز|کازانلاک|en|Kazanlak|lt=کازانلاک}}، بولگاریا<ref name=kazanlak>{{cite web |title=Побратимени градове |url=https://www.kazanlak.bg/cat-551.html |website=kazanlak.bg |publisher=Kazanlak |language=bg |access-date=21 October 2020 |archive-date=24 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201024133157/https://www.kazanlak.bg/cat-551.html |url-status=live }}</ref> *{{بنز|لیماسۆل|en|Limassol|lt=لیماسۆل}}، قوبرس<ref>{{cite web |title=Twinned Cities |url=https://www.limassolmunicipal.com.cy/en/didimopoiimenes-poleis |website=limassolmunicipal.com.cy |publisher=Limassol |access-date=21 October 2020 |archive-date=23 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201023043640/https://www.limassolmunicipal.com.cy/en/didimopoiimenes-poleis |url-status=live }}</ref> *{{بنز|نۆڤی ساد|en|Novi Sad|lt=نۆڤی ساد}}، سڕبیا<ref>{{cite web |title=Gradovi pobratimi: Potpisan sporazum o saradnji između Novog Sada i Aleksandrije|url=https://www.021.rs/story/Novi-Sad/Vesti/285419/Gradovi-pobratimi-Potpisan-sporazum-o-saradnji-izmedju-Novog-Sada-i-Aleksandrije.html|website=021.rs |language=sr |date=21 September 2021|access-date=5 November 2023}}</ref> *{{بنز|ئۆدێسا|en|Odesa|lt=ئۆدێسا}}، ئوکراینا<ref>{{cite web |title=Міста-побратими |url=https://omr.gov.ua/ua/international/goroda-pobratimi/ |website=omr.gov.ua |publisher=Odesa |language=uk |access-date=21 October 2020 |archive-date=1 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401021102/https://omr.gov.ua/ua/international/goroda-pobratimi/ |url-status=dead }}</ref> *{{بنز|پافۆس|en|Paphos|lt=پافۆس}}، قوبرس<ref>{{cite web |title=Governor of Alexandria Meets Mayor of Paphos to Reinforce Cooperation Agreement Between the Two Sides and to Discuss Repercussions of Corona Virus Via Video Conference |url=http://www.alexandria.gov.eg/Alex/english/DispNews.aspx?ID=1126 |website=alexandria.gov.eg |publisher=Alexandria |date=13 May 2020 |access-date=21 October 2020 |archive-date=24 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201024001111/http://www.alexandria.gov.eg/Alex/english/DispNews.aspx?ID=1126 |url-status=live }}</ref> *{{بنز|پۆرت لویس|en|Port Louis|lt=پۆرت لویس}}، مۆریس<ref>{{cite web |title=International links |url=http://www.mccpl.mu/ct_int.html |website=mccpl.mu |publisher=City Council of Port Louis |access-date=21 October 2020 |archive-date=21 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521190429/http://www.mccpl.mu/ct_int.html |url-status=live }}</ref> *{{بنز|سەنت پیتەرزبورگ|en|Saint Petersburg|lt=سەنت پیتەرزبورگ}}، ڕووسیا<ref>{{cite web |title=Международные и межрегиональные связи |url=https://www.gov.spb.ru/helper/new_stat/inter/ |website=gov.spb.ru |publisher=Federal city of Saint Petersburg |language=ru |access-date=21 October 2020 |archive-date=5 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180105013852/http://gov.spb.ru/helper/new_stat/inter/ |url-status=live }}</ref> *{{بنز|شانگھای|en|Shanghai|lt=شانگھای}}، چین<ref>{{cite web |title=市级友好城市 |url=http://wsb.sh.gov.cn/node550/index.html |website=sh.gov.cn |publisher=Shanghai |language=zh |access-date=21 October 2020 |archive-date=19 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919163609/http://wsb.sh.gov.cn/node550/index.html |url-status=live }}</ref> *{{بنز|تێسالۆنیکی|en|Thessaloniki|lt=تێسالۆنیکی}}، یۆنان<ref>{{cite web |title=Twin Towns |url=https://thessaloniki.gr/i-want-to-know-whats-going-on-in-the-city/twin-towns/?lang=en |website=thessaloniki.gr | date=25 April 2018 |publisher=Thessaloniki |access-date=21 October 2020 |archive-date=2 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211002132751/https://thessaloniki.gr/i-want-to-know-whats-going-on-in-the-city/twin-towns/?lang=en |url-status=live }}</ref> {{div col end}} == کەسایەتییە دیارەکان == <!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their OWN article on the English Wikipedia ♦♦♦---> <!---♦♦♦ Please keep the list in alphabetical order by LAST NAME ♦♦♦---> *{{بنز|ئەحمەد عیسمەت عەبدولمەجید|en|Ahmed Asmat Abdel-Meguid|lt=ئەحمەد عیسمەت عەبدولمەجید}} (١٩٢٣–٢٠١٣)، دیپلۆماتکاری میسری *{{بنز|سوھەیر باخوم|en|Soheir Bakhoum|lt=سوھەیر باخوم}} (١٩٤٧–٢٠٠٣)، دراوناسی میسری *{{بنز|کۆنستانتین پی. کاڤافی|en|Constantine P. Cavafy|lt=کۆنستانتین پی. کاڤافی}} (١٨٦٣–١٩٣٣)، شاعیری یۆنانی *{{بنز|یووسف شاھین|en|Youssef Chahine|lt=یووسف شاھین}} (١٩٢٦–٢٠٠٨)، فیلمسازی میسری *{{بنز|حەسەن فەتحی|en|Hassan Fathy|lt=حەسەن فەتحی}} (١٩٠٠–١٩٨٩)، تەلارسازی میسری *{{بنز|محەممەد فاید|en|Mohamed Al-Fayed|lt=محەممەد فاید}} (١٩٢٩–٢٠٢٣)، بازرگانی میسری *{{بنز|نەجوا فوئاد|en|Nagwa Fouad|lt=نەجوا فوئاد}}، ئەکتەر و سەماکاری میسری *{{بنز|نێلی کەریم|en|Nelly Karim|lt=نێلی کەریم}}، ئەکتەری میسری *{{بنز|ئەحمەد ئەلکاس|en|Ahmed El-Kass|lt=ئەحمەد ئەلکاس}}، یاریزانی تۆپی پێی میسری *{{بنز|پاپا مایکلی یەکەمی ئەسکەندەرییە|en|Pope Michael I of Alexandria|lt=پاپا مایکلی یەکەمی ئەسکەندەرییە}}، پاتریارکی میسری *{{بنز|جەمال عەبدولناسر|en|Gamal Abdel Nasser|lt=جەمال عەبدولناسر}} (١٩١٨–١٩٧٠)، سیاسەتمەداری میسری، {{بنز|سەرۆکی میسر|en|President of Egypt|lt=سەرۆکی پێشووی میسر}} *{{بنز|تەوفیق ساڵح|en|Tewfik Saleh|lt=تەوفیق ساڵح}} (١٩٢٦–٢٠١٣)، فیلمسازی میسری *{{بنز|عومەر شەریف|en|Omar Sharif|lt=عومەر شەریف}} (١٩٣٢–٢٠١٥)، ئەکتەری میسری *{{بنز|ئەحمەد زەکی پاشا|en|Ahmed Zaki Pasha|lt=ئەحمەد زەکی پاشا}} (١٨٦٧–١٩٣٤)، سیاسەتمەداری میسری *{{بنز|ڕامی داوود|en|Ramey Dawoud|lt=ڕامی داوود}}، ڕاپەری سوودانی-ئەمریکی == ئەمانەش ببینە == {{portal|Egypt}} *{{بنز|ڕادیۆی ئەسکەندەرییە|en|Alexandria Radio|lt=ڕادیۆی ئەسکەندەرییە}}<!--- place here now; for future "Media" section ---> *{{بنز|بۆکالیس|en|Baucalis|lt=بۆکالیس}} *{{بنز|مێژووی جوولەکەکان لە ئەسکەندەرییە|en|History of the Jews in Alexandria|lt=مێژووی جوولەکەکان لە ئەسکەندەرییە}} *{{بنز|گەشتیاریی کولتووری لە میسر|en|Cultural tourism in Egypt|lt=گەشتیاریی کولتووری لە میسر}} *{{بنز|پێڕستی شار و شارۆچکەکان لە میسر|en|List of cities and towns in Egypt|lt=پێڕستی شار و شارۆچکەکان لە میسر}} *{{بنز|پێڕستی ئەو شارانەی لەلایەن ئەسکەندەری مەزنەوە دامەزرابوون|en|List of cities founded by Alexander the Great|lt=پێڕستی ئەو شارانەی لەلایەن ئەسکەندەری مەزنەوە دامەزرابوون}} *{{بنز|ئەلئەسکەندەری (ڕوونکردنەوە)|en|Of Alexandria|lt=ئەلئەسکەندەری}} *{{بنز|ئەسکەندەرییە لەسەر ئیندۆس|en|Alexandria on the Indus|lt=ئەسکەندەرییە لەسەر ئیندۆس}} *{{بنز|پاشاکانی ئەسکەندەرییە|en|Alexandrian Kings|lt=پاشاکانی ئەسکەندەرییە}} == تێبینییەکان == {{Notelist}} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} === سەرچاوەکان === *El-Shahed, Ahmed. "The History and Architecture of Abu al-Abbas al-Mursi Mosque in Alexandria." Journal of Islamic Architecture, vol. 5, no. 2, 2018, pp.&nbsp;87–102. *Hassan, Mahmoud. "The Legacy of Ali ibn Abi Talib Mosque: A Historical Analysis." International Journal of Architectural Research, vol. 12, no. 3, 2019, pp.&nbsp;321–336. *Abdallah, Fatma. "The Cultural Significance of Bilal Mosque in Alexandria: A Study in Religious Architecture." Journal of Middle Eastern Studies, vol. 27, no. 4, 2020, pp.&nbsp;45–60. == خوێندنەوەی زیاتر == *A. Bernand, ''Alexandrie la Grande'' (1966) *A. Bernard, E. Bernand, J. Yoyotte, F. Goddio, et al., ''Alexandria, the submerged royal quarters'', Periplus Publishing Ltd., London 1998, {{ISBN|1-902699-00-9}} *A. J. Butler, ''The Arab Conquest of Egypt'' (2nd. ed., 1978) * {{Cite EB1911|wstitle= Alexandria (Egypt) | volume= 1 |last2= Atkinson |first2= Charles Francis |author2-link= |last1= Cana |first1= Frank Richardson |author1-link= |last3= Hogarth |first3= David George |author3-link= David George Hogarth |pages = 568&ndash;572 |short= 1 }} *P.-A. Claudel, ''Alexandrie. Histoire d'un mythe'' (2011) *A. De Cosson, ''Mareotis'' (1935) *J.-Y. Empereur, ''Alexandria Rediscovered'' (1998) *E. M. Forster, ''Alexandria A History and a Guide'' (1922) (reprint ed. M. Allott, 2004) *P. M. Fraser, ''Ptolemaic Alexandria'' (1972) *[[Franck Goddio]], David Fabre (eds), ''Egypt's Sunken Treasures'', Prestel Vlg München, 2008 (2nd edition), Exhibition Catalogue, {{ISBN|978-3-7913-3970-2}} *M. Haag, ''Alexandria: City of Memory'' (2004) [20th-century social and literary history] *M. Haag, ''Vintage Alexandria: Photographs of the City 1860–1960'' (2008) *M. Haag, ''Alexandria Illustrated'' *R. Ilbert, I. Yannakakis, ''Alexandrie 1860–1960'' (1992) *R. Ilbert, ''Alexandrie entre deux mondes'' (1988) * {{cite book | author=Islam Issa| title=Alexandria: The City That Changed the World | publisher=Pegasus Books | publication-place=New York | date=2024 | isbn=978-1-63936-545-6}} *[[Judith McKenzie (archaeologist)|Judith McKenzie]] et al., ''The Architecture of Alexandria and Egypt, 300 B.C.–A.D. 700.'' (Pelican History of Art, Yale University Press, 2007) *Philip Mansel, ''Levant: Splendour and Catastrophe on the Mediterranean'', London, John Murray, 11 November 2010, hardback, 480 pages, {{ISBN|978-0-7195-6707-0}}, New Haven, Yale University Press, 24 May 2011, hardback, 470 pages, {{ISBN|978-0-300-17264-5}} *Don Nardo, ''A Travel Guide to Ancient Alexandria'', Lucent Books. (2003) *D. Robinson, A. Wilson (eds), ''Alexandria and the North-Western Delta'', Oxford 2010, [[Oxford Centre for Maritime Archaeology]], {{ISBN|978-1-905905-14-0}} *V. W. Von Hagen, ''The Roads that Led to Rome'' (1967) == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website}} * {{OSM relation|27565020}} * [https://acor.digitalrelab.com/index.php?s=filter=place_name:Alexandria%20(Egypt) وێنەکانی ئەسکەندەرییە] لە {{بنز|سەنتەری ئەمریکی بۆ توێژینەوە|en|American Center of Research|lt=سەنتەری ئەمریکی بۆ توێژینەوە}} {{S-start}} {{s-bef|before={{بنز|سێبێنتۆس|en|Sebennytos|lt=سێبێنتۆس}}}} {{s-ttl|title={{بنز|پێڕستی پایتەختە مێژوویییەکانی میسر|en|List of historical capitals of Egypt|lt=پایتەختی میسر}} |years=٣٣١ی پێش زایین – ٦٤١ی زایینی}} {{s-aft|after={{بنز|فوستات|en|Fustat|lt=فوستات}}}} {{S-end}} {{Cities of Egypt}} {{Neighborhoods in Alexandria}} {{Governorates capital of Egypt}} {{Egyptian Cities}} {{World Book Capital}} {{Hellenistic colonies}} {{Subject bar |book=Alexandia | commons=yes |n=yes |wikt=yes |b=yes |q=yes |s=yes |v=yes |voy=yes |d=yes }} {{Authority control}} [[پۆل:ئەسکەندەرییە]]<!--leave the empty space as standard--> [[Category:Governorate capitals in Egypt]] [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Egypt]] [[Category:Populated places in Alexandria Governorate]] [[Category:Populated coastal places in Egypt]] [[Category:Metropolitan areas of Egypt]] [[Category:Roman towns and cities in Egypt]] [[Category:Mediterranean port cities and towns in Egypt]] [[Category:Populated places along the Silk Road]] [[پۆل:شارەکانی میسر]] [[Category:Cities founded by Alexander the Great]] [[Category:Holy cities]] [[Category:330s BC establishments]] [[Category:330s BC]] [[Category:Populated places established in the 4th century BC]] [[Category:Former capitals of Egypt]] [[Category:Historic Jewish communities in North Africa]] jekla76vwk2s6nmdd46ibfexfvc502g 0 7659 1614049 1613812 2026-08-01T12:13:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614049 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[File:Middle East (orthographic projection).svg|thumb|ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست (ڕەنگی سەوز)]] [[پەڕگە:Middle east graphic 2003.jpg|وێنۆک|300px|ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] '''ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست''' یان '''ڕۆژھەڵاتی ناوین''' ناوچەیەکی جوگرافییە، لە وڵاتەکانی باشووری ڕۆژاوای [[ئاسیا]] و [[میسر]] پێکھاتووە. زاراوەکە لەم دوایییە لە ھەندێک بەستێندا پەرەی سەندووە و وڵاتانی [[ئەفغانستان]] و [[پاکستان]] و ناوەچەکانی [[قەوقاز]]، [[ئاسیای ناوەڕاست]] و [[باکووری ئەفریقا|باکووری ئەفریقاشی]] گرتوەتەخۆ. تەنانەت ھەندێجار وەکوو ھاوواتایەک بۆ ڕۆژھەڵاتی نزیک، لە بەرامبەر ڕۆژھەڵاتی دووردا بەکار دەبردرێت. بەگشتی، ئەم زاراوەیە ھەر لە سەرەتاوە مژاوی بووە و تا ئێستا بە ناوچەیەکی جوگرافیایی کە ھەمووان لە سەری کۆک بن پێناسە نەکراوە.<ref>ئەحمەد شەبانی، فەرھەنگی زانستی سیاسی، وەشانخانەی زانستگەی کوردستان، ٢٠١٠، لاپەڕەی ١٤٨.</ref> زمانە سەرەکییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بریتین لە: [[کوردی]]، [[عەرەبی]]، [[فارسی]]، [[تورکی]]، [[عیبری]]، [[ئاسووری]]، [[ئینگلیز]]، [[فەڕەنسی]]، [[ئازەربایجانی]]، [[یۆنانی]]. شارە گەورەکانیشی ئەمانەن: [[قاھیرە]]، [[ئەستەمبوڵ]]، [[تاران]]، [[ڕیاز]] و [[بەغدا]]. == زاراوەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست == ئەم زاراوەیە ئاماژەیە بۆ ئەو وڵات و شارستانیانەی کە لەو ناوچە جوگرافییەدا ھەن، ئەم ناوچەیە ناونراوە لە سەردەمی دۆزینەوە جوگرافییەکان لەلایەن شارەزایانی جوگرافیا لە سەردەمە دێرینەکاندا، کە ئەم ناوچەیە لانکەی شارستانییەتە مرۆڤایەتییەکان و ھەموو ئایینە ئاسمانییەکانە. ناوچەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بارگرژترین ناوچەکانی جیھانە لە ڕووی ئاسایشەوە، کە زیاتر لە ١٠ جەنگی بە خۆوە بینیوە، لەوانە، شەڕی [[عەرەب]] [[ئیسرائیل]] و شەڕی [[عێراق]] [[ئێران]] و داگیرکردنی [[کووەیت]] لەلایەن [[عێراق]]، وشەڕی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣ و ھاتنی ھێزەکانی [[ئەمریکا]] و [[بەریتانیا]] بۆ عێراق، و کێشەی وزەی ئەتۆمی ئێران و ئەمریکا، شەڕی ئیسرائیل لەسەر [[فەلەستین]] و شەڕی نێوان [[ئیسرائیل]] و [[لوبنان]]، ناتوانرێت پێشبینی تەواو بوونی شەڕ لەم ناوچەیەدا بکرێت بەھۆی ئەو گرنگییە ئابووری و ستراتیژییەی ھەیەتی. ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست لە مێژووە دوور و درێژەکەیدا چەندین شەڕی نێوان [[عەرەب]] و [[ئیسرائیل]]ی بە خۆیەوە بینیوە، و دانیشتووانی بە شێوەیەکی گشتی بە دەست ھەژارییەوە گیرۆدەن. زۆربەی دانیشتووانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست پشت دەبەستن بە کشتوکاڵ وەک سەرچاوەیەکی داھاتی گشتی و ژمارەیەکی زۆر کەمیان پشت دەبەستن بە پیشەسازی. وڵاتە عەرەبییە پەترۆلییەکان کە ئابووریان پشت دەبەستێت بە [[پەترۆل]] (نەوت) وەک [[سعوودیە]] و [[قەتەر]] و [[ئیمارات]] و [[عومان]] و [[کووەیت]]، جیا دەکرێنەوە بە پێشکەوتنی پێکھاتووی ئابووریان و بەرزیی ئاستی ژیانیان. ھەتاکو ئێستا ئیسرائیل بەردەوام ناکۆکی ھەیە لەگەڵ وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست لەگەڵ ئەو ڕێکەوتنە ئاشتیانەی ھەیەتی لەگەڵ [[میسر]] و [[ئوردن]]. چەند دەوڵەتێک ھەن لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست کە زۆر گرنکی دەدەن بە نەوت وەک ھەندێک لە وڵاتەکانی کەنداو، [[وڵاتەکانی کەنداو]] پێشکەوتنێکی گەورەیان بەخۆوە بینی دوای دۆزینەوەی نەوت تێیاندا بەھۆی داواکردنی بەردەوام لەسەری، بەم شێوەیە [[دوبەی]] بووەتە یەکێک لە گەورەترین شارە گەشت وگوزارییەکان لە جیھاندا و ھەموو شتێک لەوێ پێش کەوتووە لە ژێرخانی ئابوری و گەشت وگوزاری و زانستی و تەلارسازی و زۆر شتی تر. وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست کێشەیان ھەیە لە کەمی ئاو لە ناوچەکە ھەروەک زۆر لە وڵاتەکان ناکۆکیان ھەیە لەسەر ئەم کێشەیە. زۆربەی وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست دەکەوێتە ئاسیاوە ([[تورکیا]]، [[کوردستان]]، [[سووریا]]، [[عێراق]]، [[لوبنان]]، [[ئێران]]، [[ئوردن]]، [[ئیسرائیل]]، وڵاتەکانی [[نیمچەدوورگەی عەرەبی]] ([[سعودیە]] و [[ئیمارات]] و [[قەتەر]] و [[یەمەن]] و [[بەحرەین]] و [[کووەیت]] و [[عومان]])) == وڵات و ناوچەکان == {| class="wikitable" border="1" style="font-size:90%" ! وڵات ! ڕووبەر{{ھن}}(کم²) ! ژمارەی دانیشتووان ! پایتەخت ! دراو ! زمانی فەرمی |- | {{ئاڵا|تورکیا}} | ٧٨٣٬٥٦٢ | ٨٤،٥٤٥،٠٠٠ | [[ئەنقەرە]] | [[لیرەی تورکی]] | [[تورکی]] |- | {{ئاڵا|بەحرەین}} | ٦٦٥ | ١،٥٤٣،٣٠٠ | [[مەنامە]] | [[دیناری بەحرەینی]] | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|کووەیت}} | ١٧٬٨٢٠ | ٤،٢٢٦،٩٢٠ | [[کووەیت (شار)|کووەیت]] | [[دیناری کووەیتی]] | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|عومان}} | ٢١٢٬٤٦٠ | ٤،٦٥٦،٧٥٥ | [[مەسقەت]] | [[ڕیاڵی عومانی]] | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|قەتەر}} | ١١٬٤٣٧ | ٢،٧٦٦،٤٥٩ | [[دەوحە]] | [[ڕیاڵی قەتەری]] | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|عەرەبستانی سعوودی}} | ١٬٩٦٠٬٥٨٢ | ٣٤،٠٠٠،٠٠٠ | [[ڕیاز]] | [[ڕیاڵی سعوودی]] | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|میرنشینی یەکگرتووی عەرەبی}} | ٨٢٬٨٨٠ | ٥٬٤٣٢٬٧٤٦ | [[ئەبووزەبی]] | [[دەرھەمی ئیماراتی]] | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|یەمەن}} | ٥٢٧٬٩٧٠ | ١٨٬٧٠١٬٢٥٧ | [[سەنعا]] | [[ڕیاڵی یەمەنی]] | [[عەرەبی]] |- |- | {{ھێمای ئاڵا|فەلەستین}} [[کەرتی غەززە]] | ٣٦٠ | ١٬٣٧٦٬٢٨٩ | [[غەززە]] | [[شیکلی نوێی ئیسرائیلی]] | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|عێراق}} | ٤٣٧٬٠٧٢ | ٤٠٬٤٦٢٬٧٠١ | [[بەغدا]] | [[دیناری عێراقی]] | [[عەرەبی]]، [[کوردی]] |- | {{ئاڵا|ئیسرائیل}} | ٢٠٬٧٧٠ | ٧٬٠٢٩٬٥٢٩ | [[قودس]] | [[شیکلی نوێی ئیسرائیلی]] | [[عیبری]]، [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|ئوردن}} | ٩٢٬٣٠٠ | ٦٬٥٠٧٬٤٧٠ | [[عەممان]] | [[دیناری ئوردنی]] | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|لوبنان}} | ١٠٬٤٥٢ | ٣٬٦٧٧٬٧٨٠ | [[بەیروت]] | [[لیرەی لوبنانی]] | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|سووریا}} | ١٨٥٬١٨٠ | ١٨،٤٩٩،١٨١ | [[دیمەشق]] | [[لیرەی سووری]] | [[عەرەبی]] |- | {{ھێمای ئاڵا|فەلەستین}} [[کەناری ڕۆژاوا]] | ٥٬٨٦٠^٣ | ٣٬٥٠٠٬٠٠٠^٥ | [[ڕامەڵا]] | [[شیکلی نوێی ئیسرائیلی]] | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|ئێران}} | ١٬٦٤٨٬١٩٥ | ٨٤،٣٩٥،٠٠٠ | [[تاران]] | [[ڕیاڵی ئێرانی]] | [[فارسی]] |- |- | {{ئاڵا|قوبرس}} | ٩٬٢٥٠ | ٧٩٢٬٦٠٤ | [[نیکۆسیا]] | [[یۆرۆ]] | [[یۆنانی]]، [[تورکی]] |- | {{ئاڵا|میسر}} | ١٬٠٠١٬٤٤٩ | ٧٧٬٤٩٨٬٠٠٠ | [[قاھیرە]] | [[جونیەی میسری]] | [[عەرەبی]] |} === ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستی گەورە === {| class="wikitable" border="1" style="font-size:90%" ! وڵات ! ڕووبەر{{ھن}}(کم²) ! ژمارەی دانیشتووان ! پایتەخت ! دراو ! زمانی ڕەسمی |- |- | {{ئاڵا|ئەرمەنستان}} | ٢٩٬٨٠٠ | ٢،٩٥٦،٩٠٠ | [[یەریڤان]] | درام | [[ئەرمەنی]] |- | {{ئاڵا|ئازەربایجان}} | ٨٦٬٦٠٠ | ٩،٩٨١،٤٧٥ | [[باکوو]] | ماناتی ئازەربایجانی | [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] |- | {{ئاڵا|گورجستان}} | ٢٠٬٤٦٠ | ٤٬٦٣٠٬٨٤١ | [[تبلیس]] | لاری جۆرجی | [[گورجی]] |- |- | {{ئاڵا|ئەفغانستان}} | ٦٤٧٬٥٠٠ | ٣١٬٨٨٩٬٩٢٣ | [[کابوول]] | ئەفغانی | [[پەشتۆ]]، [[دەری]] |- | {{ئاڵا|پاکستان}} | ٨٨٠٬٩٤٠ | ١٦٩٬٣٠٠٬٠٠٠ | [[ئیسلام ئاباد]] | ڕوبی پاکستانی | [[ئوردوو]]، [[ئینگلیزی]] |- |- | {{ئاڵا|کازاخستان}} | ٢٬٧٢٤٬٩٠٠ | ١٥٬٢١٧٬٧١١ | [[نورسوڵتان]] | تینگی کازاخستانی | [[کازاخی]]، [[ڕووسی]] |- | {{ئاڵا|ئوزبەکستان}} | ٤٤٧٬٤٠٠ | ٢٧٬٣٧٢٬٠٠٠ | [[تاشکەند]] | سومی ئوزبەکی | [[ئۆزبەکی]] |- | {{ئاڵا|تورکمانستان}} | ٤٨٨٬١٠٠ | ٥٬١١٠٬٠٢٣ | [[عەشق ئاباد]] | مناتی تورکمانستانی | [[تورکمانی]] |- | {{ئاڵا|تاجیکستان}} | ١٤٣٬١٠٠ | ٧٬٢١٥٬٧٠٠ | [[دوشەنبە]] | سمونی تاجیکی | [[تاجیکی]] |- | {{ئاڵا|قرغیزستان}} | ١٩٩٬٩٠٠ | ٥٬٣٥٦٬٨٦٩ | [[بیشکێک]] | سومی قرغیزستانی | [[قرغیزی]]، [[ڕووسی]] |- |- | {{ئاڵا|جەزائیر}} | ٢٬٣٨١٬٧٤٠ | ٣٣٬٣٣٣٬٢١٦ | [[جەزائیر (شار)|جەزائیر]] | دینار | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|سوودان}} | ٢٬٥٠٥٬٨١٣ | ٣٩٬٣٧٩٬٣٥٨ | [[خەرتوم]] | جونیەی سوودانی | [[عەرەبی]]، [[ئینگلیزی]] |- | {{ئاڵا|مۆریتانیا}} | ٤٤٦٬٥٥٠ | ٣٣٬٧٥٧٬١٧٥ | [[نواکشۆت]] | ئوقیەی مۆریتانی | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|لیبیا}} | ١٬٧٥٩٬٥٤٠ | ٦٬٠٣٦٬٩١٤ | [[تەرابلوس]] | دینار | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|مەغریب}} | ٧١٢٬٥٥٠ | ٣٣٬٧٥٧٬١٧٥ | [[ڕەبات]] | دەرھەم | [[عەرەبی]] |- | {{ئاڵا|توونس}} | ١٦٣٬٦١٠ | ١٠٬١٠٢٬٠٠٠ | [[توونس (شار)|توونس]] | دینار | [[عەرەبی]] |- |- | {{ئاڵا|جیبووتی}} | ٢٣٬٢٠٠ | ٤٩٦٬٣٧٤ | [[جیبووتی (شار)|جیبووتی]] | فڕەنک | [[عەرەبی]]، [[فەڕەنسی]] |- | {{ئاڵا|ئەریتریا}} | ١١٧٬٦٠٠ | ٤٬٤٠١٬٠٠٩ | [[ئەسمەرە]] | نەقفە | [[تەجرینی]]، [[عەرەبی]]، [[ئینگلیزی]] |- | {{ئاڵا|سۆمالیا}} | ٦٣٧٬٦٦١ | ٩٬٥٨٨٬٦٦٦ | [[مەقادیشۆ]] | شلنی سۆماڵی | [[سۆمالی]]، [[عەرەبی]] |} == گرنگیی نێودەوڵەتیی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست == ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست گرنگییەکی گەورەی ھەیە لە جیھاندا، ئەویش لە دوو ڕووەوە === گرنگیی ئابووری === گرنگی ئەم ناوچەیە بەھۆی بوونی نەوتە تێیدا کە ڕێژەی نەوتی پاشەکەوت لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا بە %٦٦ ی نەوتی پاشەکەوتی [[جیھان]] ئەخەمڵێنرێت. لە کۆتایی [[سەدەی بیست]]دا ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست نزیکەی سێ یەکی نەوتی جیھانی بەرھەم ھێناوە، و ئەم ناوچەیە دابینکەری سەرەکی نەوتە بۆ [[ئەورووپا]] و [[وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[ڕوسیا]] و [[یابان]]. کە ئەمەش وایکردووە ھێزی ئابوری ھەندێک لە وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست کاریگەرییەکی گەورە بکاتە سەر نەتەوەکانی ناوچەکە، نەوتی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بە زۆری کەوتووەتە وڵاتەکانی [[کەنداوی عەرەبی]]، لەبەر ئەوە وڵاتە زلھێزەکان ھەوڵی دەست بەسەرا گرتنی ئەم ناوچەیە دەدەن، کە ئێستا وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ئەم ناوچەیەی کۆنترۆڵ کردووە، سیفەتی تایبەتی نەوتی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ئەویە کە زۆر تێ ناچیت، لە ھەر بیرێکی نەوت بڕێکی زۆر نەوت دەرئەھێنرێت و پێویست بە بیری زۆر و قوڵ ناکات. === گرنگیی ستراتیژی === وشەی ستراتیژی لە وشەیەکی [[یۆنان]]ییەوە ھاتووە لە وشەی (استراتیجوس) و ماناکەی سەرکردەی سەربازی گرنگ دەگرێتەوە، ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ستراتیژییەکی بەھێزی ھەیە لە نێو وڵاتەکانی دەوروپشتی، و پردی پەیوەندی نێوان وڵات و قاڕەکانی جیھانە. == زاراوەسازی == ڕەنگە زاراوەی "ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست" لە ساڵانی ١٨٥٠ لە ئۆفیسی هیندستانی بەریتانیا سەرچاوەی گرتبێت. {{Sfn|Beaumont|Blake|Wagstaff|1988}}بەڵام کاتێک زیاتر ناسرا کە ستراتیژیستێکی دەریایی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] ئەلفڕێد تایەر ماهان لە ساڵی ١٩٠٢ <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Koppes |یەکەم=CR |ساڵ=١٩٧٦|سەردێڕ=Captain Mahan, General Gordon and the origin of the term "Middle East" |journal=Middle East Studies |بەرگ=١٢|پەڕەکان=٩٥–٩٨|doi=10.1080/00263207608700307 |issn=0026-3206}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKoppes1976">Koppes, CR (1976). "Captain Mahan, General Gordon and the origin of the term "Middle East"". ''Middle East Studies''. '''12''': <span class="nowrap">95–</span>98. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1080/00263207608700307|10.1080/00263207608700307]]. [[ژمارەی زنجیرەی پێوانەی نیودەوڵەتی|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/0026-3206 0026-3206].</cite></ref> ئەم زاراوەیەی بەکارهێنا بۆ "دیاریکردنی ناوچەی نێوان عەرەبستان و هیندستان". <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lewis|یەکەم=Bernard|سەردێڕ=The Middle East and the West|ساڵ=١٩٦٥|پەڕە=٩}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLewis1965">Lewis, Bernard (1965). ''The Middle East and the West''. p.&nbsp;9.</cite></ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Fromkin|یەکەم=David|سەردێڕ=A Peace to end all Peace|title-link=A Peace to End All Peace|بڵاوکەرەوە=H. Holt|ساڵ=١٩٨٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٥٠-٠٨٥٧-٩|پەڕە=[https://archive.org/details/peacetoendallpea٠٠٠٠from/page/٢٢٤ ٢٢٤]|بەستەری نووسەر=David Fromkin}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFromkin1989">[[David Fromkin|Fromkin, David]] (1989). [[A Peace to End All Peace|''A Peace to end all Peace'']]. H. Holt. p.&nbsp;[[iarchive:peacetoendallpea0000from/page/224|224]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-8050-0857-9|<bdi>978-0-8050-0857-9</bdi>]].</cite></ref> لەم ماوەیەدا ئیمپراتۆریەتی [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا|بەریتانیا]] و [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ڕووسیا]] کێبڕکێیان دەکرد بۆ کاریگەری لە [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاستدا]], ڕکابەرییەک کە بە [[یاریی مەزن|یارییە گەورەکە]] ناسرا . ماهان نەک تەنیا گرنگی ستراتیژی ناوچەکەی درک پێکرد، بەڵکو ناوەندەکەی [[کەنداوی فارس|کەنداوی فارسیش بوو]] . <ref>{{بیرخستنەوە |دوایین=Melman |یەکەم=Billie |سەردێڕ=Companion to Travel Writing |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٢ |بەرگ=٦ The Middle East/Arabia |ناونیشان=http://cco.cambridge.org/extract?id=ccol052178140x_CCOL052178140XA010 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110725125839/http://cco.cambridge.org/extract?id=ccol052178140x_CCOL052178140XA010 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |زنجیرە=Collections Online |بڵاوکەرەوە=Cambridge}}<cite class="citation cs2 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="" id="CITEREFMelman2002">Melman, Billie (November 2002), , Collections Online, vol.&nbsp;6 The Middle East/Arabia, Cambridge, archived from [http://cco.cambridge.org/extract?id=ccol052178140x_CCOL052178140XA010 the original] on 25 July 2011<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">8 January</span> 2006</span></cite> [[Category:CS1: long volume value]] .</ref> <ref>Palmer, Michael A. ''Guardians of the Persian Gulf: A History of America's Expanding Role in the Persian Gulf, 1833–1992.'' New York: The Free Press, 1992. {{ISBN|0-02-923843-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-02-923843-9|<bdi>0-02-923843-9</bdi>]] pp. 12–13.</ref> ناوچەی دەوروبەری کەنداوی فارسی بە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ناوزەد کرد. وتی کە لە دەرەوەی [[نۆکەندی سوێز|کەناڵی سوێزی]] میسر، کەنداو گرنگترین ڕێڕەو بوو بۆ ئەوەی بەریتانیا کۆنتڕۆڵی بکات بۆ ئەوەی ڕووسەکان نەتوانن پێشڕەوی بکەن بەرەو [[بەریتانی ڕاج|هیندستانی بەریتانیا]] . ماهان بۆ یەکەمجار لە وتارەکەیدا "کەنداوی فارس و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان" ئەم زاراوەیەی بەکارهێناوە، کە لە ئەیلوولی ١٩٠٢ لە گۆڤاری ''ناشناڵ ڕیڤیو'' ، گۆڤارێکی بەریتانی بڵاوکراوەتەوە. بابەتەکەی ماهان لە ''ڕۆژنامەی تایمزدا'' چاپکرایەوە و لە مانگی ئۆکتۆبەردا زنجیرەیەک لە ٢٠ بابەتدا بە ناوی "پرسیاری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست" بڵاوکرایەوە، کە لەلایەن سێر ئیگناتیۆس ڤالانتاین کیرۆلەوە نووسراوە. لەم زنجیرەیەدا، سێر ئیگناتیۆس پێناسەی ''ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی'' فراوانتر کرد و "ئەو ناوچانەی ئاسیا کە درێژدەبنەوە تا سنوورەکانی [[ھیندستان|هیندستان]] یان فەرماندەیی نزیکبوونەوەکان لە هیندستان" دەگرێتەوە. {{Sfn|Adelson|1995}} دوای ئەوەی زنجیرەکە لە ساڵی 1903 کۆتایی هات، ''ڕۆژنامەی تایمز'' نیشانەکانی وەرگێڕانی لە بەکارهێنانەکانی دواتری ئەم زاراوەیە لابرد. {{Sfn|Adelson|1995}} تا [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەمدا]] نەریت بوو کە ئەو ناوچانەی کە سەنتەری [[تورکیا]] و کەناری ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست بوون بە " [[ڕۆژھەڵاتی نزیک|ڕۆژهەڵاتی نزیک]] " ناوببرێن و " [[ڕۆژھەڵاتی دوور|ڕۆژهەڵاتی دوور]] " سەنتەری [[چین]] و [[ھیندستان|هیندستان]] و [[ژاپۆن]] بوون . <ref name="davison">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Davison |یەکەم=Roderic H. |ساڵ=١٩٦٠|سەردێڕ=Where is the Middle East? |journal=Foreign Affairs |بەرگ=٣٨|issue=4 |پەڕەکان=٦٦٥–٦٧٥|doi=10.2307/20029452 |jstor=20029452 |s2cid=157454140}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDavison1960">Davison, Roderic H. (1960). "Where is the Middle East?". ''Foreign Affairs''. '''38''' (4): <span class="nowrap">665–</span>675. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2307/20029452|10.2307/20029452]]. [[JSTOR (identifier)|JSTOR]]&nbsp;[https://www.jstor.org/stable/20029452 20029452]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:157454140 157454140].</cite></ref> پاشان ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەو ناوچەیە پێناسە کرا کە لە [[مێزۆپۆتامیا|میزۆپۆتامیا]] تا [[میانمار|بۆرما]] ; واتە ناوچەی نێوان ڕۆژهەڵاتی نزیک و ڕۆژهەڵاتی دوور. <ref name="UNC">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://mideast.unc.edu/where/|سەردێڕ=Where Is the Middle East?|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211025154655/https://mideast.unc.edu/where/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://mideast.unc.edu/where/ "Where Is the Middle East?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211025154655/https://mideast.unc.edu/where/ |date=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ }}.</cite></ref> ئەم ناوچەیە بە شێوەیەکی بەرفراوان هاوتایە لەگەڵ [[باشووری ئاسیا]] . لە کۆتاییەکانی ساڵانی ١٩٣٠دا، ئینگلیزەکان فەرماندەیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیان دامەزراند کە بنکەکەی لە [[قاھیرە|قاهیرە]] بوو، بۆ هێزە سەربازییەکانی لە ناوچەکەدا. دوای ئەو ماوەیە، زاراوەی "ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست" لە ئەوروپا و ئەمریکادا بەکارهێنانێکی فراوانتری بەدەستهێنا. بۆ نموونە دوای جەنگی جیهانی دووەم، پەیمانگای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ساڵی ١٩٤٦ لە [[واشینگتن دی سی|واشنتۆن دی سی]] دامەزرا <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Held|یەکەم=Colbert C.|ناونیشان=https://archive.org/details/middleeastpatter00held_0|سەردێڕ=Middle East Patterns: Places, Peoples, and Politics|بڵاوکەرەوە=Westview Press|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٣٣-٨٢٢١-٠|پەڕە=[https://archive.org/details/middleeastpatter٠٠held_٠/page/٧ ٧]|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHeld2000">Held, Colbert C. (2000). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:middleeastpatter00held_0|''Middle East Patterns: Places, Peoples, and Politics'']]</span>. Westview Press. p.&nbsp;[[iarchive:middleeastpatter00held_0/page/7|7]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-8133-8221-0|<bdi>978-0-8133-8221-0</bdi>]].</cite></ref> سیفاتی هاوتا ''ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە'' و ناوی وەرگیراو ''ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە'' . لە کاتێکدا کە زاراوەی نائورۆسەنتریکی وەک "باشووری ڕۆژئاوای ئاسیا" یان "سواسیا" بە کەمی بەکارهێنراون، پۆلێنکردنی وڵاتی ئەفریقی، میسر، لەنێو ئەو وڵاتانەی کە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا هەژمار دەکرێن، تەحەدای سوودی بەکارهێنانی ئەو جۆرە زاراوانە دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Culcasi |یەکەم=Karen |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Constructing and naturalizing the Middle Easr |journal=[[Geographical Review]] |بەرگ=١٠٠|issue=4 |پەڕەکان=٥٨٣–٥٩٧|bibcode=2010GeoRv.100..583C |doi=10.1111/j.1931-0846.2010.00059.x |jstor=25741178 |s2cid=154611116}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCulcasi2010">Culcasi, Karen (2010). "Constructing and naturalizing the Middle Easr". ''[[Geographical Review]]''. '''100''' (4): <span class="nowrap">583–</span>597. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2010GeoRv.100..583C 2010GeoRv.100..583C]. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1111/j.1931-0846.2010.00059.x|10.1111/j.1931-0846.2010.00059.x]]. [[JSTOR (identifier)|JSTOR]]&nbsp;[https://www.jstor.org/stable/25741178 25741178]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:154611116 154611116].</cite></ref> === بەکارهێنان و ڕەخنە === [[File:Middle_East.ogv|وێنۆک|ساڵی ١٩٥٧ فیلمی ئەمریکی دەربارەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست]] هەروەها وەسفکردنی ''ناوەڕاست'' بووەتە هۆی هەندێک سەرلێشێواوی لەسەر گۆڕینی پێناسەکان. پێش جەنگی جیهانیی یەکەم، «ڕۆژهەڵاتی نزیک» لە زمانی ئینگلیزیدا بۆ ئاماژەکردن بە باڵکان و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بەکار دەهێنرا، لە کاتێکدا «ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست» ئاماژە بوو بۆ قەوقاز و فارس و خاکە عەرەبییەکان، و هەندێک جار ئەفغانستان و هیندستان و ئەوانی تر. لە بەرامبەردا " [[ڕۆژھەڵاتی دوور|ڕۆژهەڵاتی دوور]] " ئاماژەی بە وڵاتانی [[ڕۆژھەڵاتی ئاسیا|ڕۆژهەڵاتی ئاسیا]] دەکرد (بۆ نموونە [[چین]] ، [[ژاپۆن]] و [[کۆریا]] ). لەگەڵ داڕمانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لە ساڵی ١٩١٨، "ڕۆژهەڵاتی نزیک" تا ڕادەیەکی زۆر لە بەکارهێنانی باو لە زمانی ئینگلیزیدا کەوتە دەرەوە، لە کاتێکدا "ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست" هاتە سەر وڵاتانی سەربەخۆی سەرهەڵداو لە [[جیھانی ئیسلامی|جیهانی ئیسلامیدا]] . بەڵام بەکارهێنانی "ڕۆژهەڵاتی نزیک" لەلایەن چەندین دیسیپلینی ئەکادیمییەوە پارێزراو بوو، لەوانەش [[شوێنەوارناسی]] و [[مێژووی دێرین|مێژووی کۆن]] . لە بەکارهێنانیاندا، ئەم زاراوەیە باس لە ناوچەیەک دەکات کە هاوشێوەی زاراوەی ''ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە'' ، کە لەلایەن ئەم دیسیپلینانە بەکارناهێنرێت (بڕوانە ڕۆژهەڵاتی نزیک کۆن ). [[Category:Articles with unsourced statements from January 2022]] <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2022)">وەرگێڕان پێویستە</span>'' &#x5D;</sup> یەکەم بەکارهێنانی فەرمی زاراوەی "ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست" لەلایەن [[حکوومەتی فیدراڵی ئەمریکا|حکومەتی ئەمریکاوە]] لە عەقیدەی ئایزنهاوەر لە ساڵی ١٩٥٧ بوو کە پەیوەندی بە قەیرانی سوێزەوە هەبوو. جۆن فۆستەر دولێس وەزیری دەرەوەی ئەمریکا ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی بەم شێوەیە پێناسە کردووە "ئەو ناوچەیەی کە دەکەوێتە نێوان [[لیبیا]] لە ڕۆژئاوا و [[پاکستان]] لە ڕۆژهەڵات، [[سووریا|سوریا]] و [[عێراق]] لە باکوور و نیمچە دوورگەی عەرەبی لە باشوور، لەگەڵ [[سوودان|سودان]] و [[ئیتیۆپیا|ئەسیوپیا]] ". <ref name="davison"/> لە ساڵی ١٩٥٨ [[وەزارەتی کاروباری دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا]] ڕوونیکردەوە کە زاراوەی "ڕۆژهەڵاتی نزیک" و "ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست" دەگۆڕدرێن، و ناوچەکەی بەو شێوەیە پێناسە کرد کە تەنها [[میسر]] ، سوریا، [[ئیسرائیل]] ، [[لوبنان]] ، [[ئوردن]] ، عێراق، [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] ، [[کووەیت|کوێت]] ، [[بەحرەین]] و [[قەتەر]] لەخۆدەگرێت. لە کۆتاییی سەدەی بیستەمەوە زانایان و ڕۆژنامەنووسانی ناوچەکە، وەک ڕۆژنامەنووس لوای خڕەیش و مێژوونووس حەسەن حەنەفی، ڕەخنەیان لە بەکارهێنانی «ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست» وەک زاراوەیەکی ئەورووپەچەق و داگیرکاری گرتووە. ڕۆژنامەی [[ئەسۆوشیەیتید پرێس|ئەسۆشێتد پرێس]] ستایلبووکی ساڵی ٢٠٠٤ باس لەوە دەکات کە ڕۆژهەڵاتی نزیک پێشتر ئاماژەی بە وڵاتانی دوورتری ڕۆژئاوا دەکرد لە کاتێکدا ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئاماژەی بە وڵاتانی ڕۆژهەڵات دەکرد، بەڵام ئێستا هاوواتایە. ڕێنمایی دەکات: <blockquote>''ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست'' بەکاربهێنە مەگەر ''ڕۆژهەڵاتی نزیک'' لەلایەن سەرچاوەیەکەوە لە چیرۆکێکدا بەکارهاتبێت. ''ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش'' قبوڵکراوە، بەڵام ''ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست'' بە باشتر دەزانرێت. <ref>Goldstein, Norm. ''The Associated Press Stylebook and Briefing on Media Law''. New York: Basic Books, 2004. {{ISBN|0-465-00488-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-465-00488-1|<bdi>0-465-00488-1</bdi>]] p. 156</ref></blockquote> === وەرگێڕانەکان === زمانە ئەوروپییەکان زاراوەی هاوشێوەی ''ڕۆژهەڵاتی نزیک'' و ''ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیان'' وەرگرتووە . بەو پێیەی ئەمانە لەسەر بنەمای وەسفێکی ڕێژەیی دامەزراون، ماناکان بەندە بە وڵاتەوە و بە گشتی جیاوازن لە زاراوە ئینگلیزییەکان. لە [[زمانی ئەڵمانی|زمانی ئەڵمانیدا]] زاراوەی ''[[:de:Naher Osten|ناهێر ئۆستن]]'' (ڕۆژهەڵاتی نزیک) هێشتا لە بەکارهێنانی باودایە (لە ئێستادا زاراوەی ''میتلەر ئۆستن'' زیاتر و زیاتر لە دەقە ڕۆژنامەوانییەکاندا باو دەبێت کە لە سەرچاوە ئینگلیزییەوە وەرگێڕدراون، هەرچەندە مانای جیاوازی هەیە). لە چوار زمانی سلاڤیدا، [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]] [[:ru:Ближний Восток|Ближний Восток]] یان ''Blizhniy Vostok'', [[زمانی بولگاری|بولگاری]] [[:bg:Близък Изток|Близкия Изток]], [[زمانی پۆڵەندی|پۆڵەندی]] ''[[:pl:Bliski Wschód|Bliski Wschód]]'' یان [[زمانی کرواتی|کرواتی]] ''[[:hr:Bliski istok|Bliski istok]]'' (زاراوەکان بە واتای ''ڕۆژهەڵاتی نزیک'' تاکە گونجاون بۆ ناوچەکە). بەڵام هەندێک لە زمانە ئەورووپایییەکان هاوتای «ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست»یان هەیە؛ وەک فەڕەنسیی Moyen-Orient، سویدیی Mellanöstern، ئیسپانیی Oriente Medio یان Medio Oriente، یۆنانیی Μέση Ανατολή (Mesi Anatoli) و ئیتالیی Medio Oriente.{{تێبینی|In Italian, the expression "Vicino Oriente" (Near East) was widely used to refer to Turkey, and ''Estremo Oriente'' (Far East or Extreme East) to refer to all of Asia east of Middle East.}} ڕەنگە بەهۆی کاریگەری سیاسی ئەمریکا و ئەوروپا، و دیاربوونی چاپەمەنی ڕۆژئاوا، هاوتای عەرەبی ''ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست'' (بە عەرەبی: الشرق الأوسط ''ash-Sharq al-Awsaṭ'' ) بووەتە بەکارهێنانی ستاندارد لە چاپەمەنی سەرەکی عەرەبیدا. هەمان مانای زاراوەی "ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست" لە بەکارهێنانی ئەمریکای باکوور و ئەوروپای ڕۆژئاوا پێکدێت. ناونانی، ''[[مەشریقی عەرەبی|مەشریق]]'', هەروەها لە ڕەگی عەرەبییەوە بۆ ''ڕۆژهەڵات'', هەروەها ناوچەیەکی پێناسەکراوی جۆراوجۆر لە دەوروبەری [[شام|لێڤانت]], بەشی ڕۆژهەڵاتی جیهانی عەرەبی زمان (بە پێچەوانەی ''[[مەغریبی عەرەبی|مەغریب]]'', بەشی ڕۆژئاوا) دیاری دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Anderson, Ewan W.|سەردێڕ=The Middle East: Geography and Geopolitics|دوایین٢=William Bayne Fisher|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠٠٠|پەڕەکان=١٢–١٣}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAnderson,_Ewan_W.William_Bayne_Fisher2000">Anderson, Ewan W.; William Bayne Fisher (2000). ''The Middle East: Geography and Geopolitics''. Routledge. pp.&nbsp;<span class="nowrap">12–</span>13.</cite></ref> هەرچەندە ئەم زاراوەیە لە ڕۆژئاوا سەرچاوەی گرتووە، بەڵام وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە زمانەکانی تر جگە لە عەرەبی بەکاردەهێنن، لە وەرگێڕاندا ئەو زاراوەیە بەکاردەهێنن. بۆ نموونە هاوتای [[زمانی فارسی|فارسی]] بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست خاورمیانه ( ''Khāvar-e miyāneh'' )، عیبری המזרח התיכון ( ''hamizrach hatikhon'' ) و تورکی Orta Doğu. <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=The Middle East in Turkish |ئیش=dictionary.cambridge.org |ناونیشان=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english-turkish/the-middle-east |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٥}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="">[https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english-turkish/the-middle-east "The Middle East in Turkish"], ''dictionary.cambridge.org''<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">16 February</span> 2025</span></cite></ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{ناوچەکانی جیھان‏}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|جوگرافیا|ئیسرائیل|ئەفریقا|ئێران|ئوردن|بەحرەین|عەرەبستانی سعوودی|ڕۆژھەڵاتی ناوین|عێراق|کووەیت|تورکیا|سووریا|قەتەر|عومان|میسر}} {{پۆلی کۆمنز|Middle East}} [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] [[پۆل:ڕۆژاوای ئاسیا]] [[پۆل:جوگرافیای ڕۆژاوای ئاسیا]] [[پۆل:ناوچەکانی جیھان]] [[پۆل:ھەرێمەکانی ئەفریقا]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی ناوین]] j1u04z27ip0obyu4kb8jrpis3fw8q91 0 8244 1614138 1538625 2026-08-01T16:19:41Z Kurd2021 40095 زیادکردن 1614138 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | common_name = Mali | native_name = République du Mali | image_flag = Flag_of_Mali.svg | image_coat = Coat_of_arms_of_Mali.svg | capital = [[باماکۆ]] | largest_city = [[باماکۆ]] | official_languages = [[فەڕەنسی]] | population = ٢١٬٩٩٠٬٦٠7 (2024) | area_total_km2 = ١٬٢٤٠٬١٩٢ | currency = West African CFA franc (XOF) | timezone = GMT (UTC+0) | calling_code = +٢٢٣ | iso3166_code = ML | internet_TLD = .ml }} [[پەڕگە:Flag of Mali.svg|230px|وێنۆک|ئاڵای مالی]] '''مالی'''، یان بە فەرمی '''کۆماری''' '''مالی'''، وڵاتێکە لە [[ڕۆژاوای ئەفریقا]]. لە باکوورەوە هاوسنوورە لەگەڵ [[جەزائیر]]، لە ڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ [[نەیجەر]]، لە باشوورەوە لەگەڵ [[بورکینافاسۆ]] و [[کۆتدیڤوار]]، لە ڕۆژئاوا و باشوورەوە لەگەڵ [[گینێ]]، وە لە ڕۆژئاواشەوە لەگەڵ [[سێنیگال|سەنیگال]] و [[مۆریتانیا]].ڕووبەرەکەی زیاترە لە ١,٢٤٠,١٩٢ کیلۆمەتر دووجا و ژمارەی دانیشتووانەکەی ٢٢ ملیۆن کەسە. پایتەختەکەی [[باماکۆ|باماکۆیە]].مالی لە هەشت هەرێم پێکدێت و سنوورەکانی باکووری دەگاتە قووڵایی [[بیابانی مەزن]]، بەڵام ناوچەی باشووری وڵاتەکە کە زۆرینەی دانیشتووانەکەی تێدا دەژین، هەردوو [[ڕووباری نیجێر]] و [[رووبارى سەنیگالی|سەنیگالی]] پێدا تێدەپەڕێت. سەرنجی ئابووری وڵاتەکە زیاتر لەسەر [[کشتوکاڵ]] و [[ڕاوەماسی|ڕاوەماسییە]]. هەروەها لە ماڵیدا هەندێک سەرچاوەی سروشتی وەک [[زێڕ]]، [[یۆرانیۆم]] و [[خوێ]] بوونیان هەیە. مالی ڕۆژگارێک بەشێک بووە لە سێ ئیمپراتۆریەتی ڕۆژئاوای ئەفریقا کە کۆنترۆڵی بازرگانییان بەناو بياباندا هەبوو ، ئەوانیش شانشینی غانا و مالی و سۆنگای. فەرەنسا لە کاتی هێرشەکانى بۆ سەر ئەفریقا لە کۆتاییەکانی سەدەی نۆزدەهەمدا دەستی بەسەر مالیدا گرت و کردی بە بەشێک لە سودانی فەرەنسی. سودانی فەرەنسی (کە دواتر بە کۆماری سودان ناونرا، و جیاوازە لە کۆماری سودانی ئێستا) لە ساڵی ١٩٥٩ سەربەخۆیی بەدەستهێنا و لەگەڵ سەنیگالدا "فیدراسیۆنی مالی"ـیان پێکهێنا، بەڵام ئەم فیدراسیۆنە تەنها دوای یەک ساڵ و بەهۆی کشانەوەی سەنیگالەوە هەڵوەشایەوە، هەر بۆیە کۆماری سودان ناوی خۆی گۆڕی بۆ کۆماری ماڵی. پاشان، واتە دوای ماوەیەکی درێژ لە فەرمانڕەوایی یەک حزبی، لە ساڵی ١٩٩١ کودەتایەک لەو کۆمارەدا ڕوویدا کە بووە هۆی داڕشتنی دەستوورێکی نوێ و دامەزراندنی دەوڵەتی ماڵی وەک وڵاتێکی دیموکراسیی فرەپارتی. نزیکەی نیوەی دانیشتووانەکەی لە خوار [[ھێڵی ھەژاری|هێڵی هەژارییەوە]] دەژین، واتە داهاتیان کەمترە لە ١.٢٥ دۆلار لە ڕۆژێکدا.<ref>[https://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf ''Human Development Indices''], Table 3: Human and income poverty, p. 35.</ref> لە ١٨ی ئابی ٢٠٢٠، [[کوودەتا|کودەتایەکی سەربازی]] لە وڵاتەکەدا ڕوویدا، کاتێک سوپا هەریەک لە سەرۆکی وڵات ئیبراهیم ئەبوبەکر کیتا و سەرۆک وەزیرانەکەی دەستگیرکرد. ئەمەش لە دوای ئەو ناڕەزایەتی و پشێوییە جەماوەرییانە هات کە وڵاتەکەی گرتبووەوە لە ئەنجامی بەردەوامبوونی تێکچوونی ڕەوشی ئابووری و ئەمنییەوە. == خەڵک == [[پەڕگە:Mali - Bozo girl in Bamako.jpg|230px|وێنۆک|کچێکی ھۆزی بۆزۆ]] بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٩، دانیستوانی مالی ١٤٬٥ ملیۆن کەسە. زۆربەی ئەم خەڵکە (٦٨٪) دانیشتووی گوندەکانن. ٥–١٠٪ی خەڵکی مالیش ھێشتا نیشتەجێ نەبوون و ھەر لە ناو دەشتەکاندا و بە شێوەی نۆمادیک دەژین. زۆربەی دانیشتووانی مالی لە بەشی باشووری ئەم وڵاتەدا دەژین، بە تایبەت لە شاری [[باماکۆ]]ی پایتەخت. == ئایین == ٩٥٪ خەڵکی مالی [[موسوڵمان]]ی [[سوننە|سوننەن]]، ٢٪ [[مەسیحی]] و ٣٪ دیکەیش پەیڕەوی ئایینە کۆنەکانی ئەم وڵاتە وەکوو [[بتپەرستی]] و [[ئانیمیزم]]ن. {{bar box | title=ئایینەکان لە مالی<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران}}</ref> | titlebar=#ddd | left1='''ئایینەکان''' | right1='''ڕێژە''' | float=left | bars= {{bar percent|سوننە|green|٩٥٫٠}} {{bar percent|مەسیحی|yellow|٢٫٠}} {{bar percent|ئەوانی تر|purple|٣٫٠}}}} == ناکۆکییە سیاسییەکان == بەھۆی لاوازبوونی [[حکوومەتی ناوەندی]] لە مالی، بەشێکی گەورە لە ناوچەکانی باکوور و ڕۆژھەڵاتی ئەم وڵاتە کەوتوونەتە ژێر دەستەڵاتی ھێزە چەکدارەکانی سەر بە ڕێکخراوی [[ئەلقاعیدە]]. لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٣، لەگەڵ بڕیاری سەرۆککۆماری [[فەڕەنسا]] [[فرانسوا ئۆلاند]] ھەندێک لە وڵاتە [[ئەورووپا]]ییەکان وەکوو [[فەڕەنسا]]، [[بەلجیکا]] و [[بەریتانیا]] دەستیان کرد بە ھەناردە کردنی سەربازەکانی خۆیان بۆ مالی، تا لە ڕووخانی حکوومەتی ئەم وڵاتە لەلایەن ئەلقاعیدەوە بەرگری بکەن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [http://www.euronews.com/2013/01/14/french-attack-to-contain-islamists-in-mali/ ماڵپەڕی یوورۆنیووز] * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ml.html CIA World Fact Book] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151110042640/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ml.html |date=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}} {{وڵاتەکانی ئەفریقا}} {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|وڵاتەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mali}} [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]] [[پۆل:وڵاتانی چواردەور وشکی]] [[پۆل:وڵاتانی لە حاڵی گەشەکردن]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی یەکێتیی ئەفریقا]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژاوای ئەفریقا]] [[پۆل:کۆمارەکان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٠]] [[پۆل:مالی]] [[پۆل:وڵاتانی فەڕەنسی زمان]] [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو]] lhs7x4ujcavqza0890vlsedm51v9ky6 1614234 1614138 2026-08-01T21:51:28Z Kurd2021 40095 زيادكردنى کەم 1614234 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:Flag of Mali.svg|230px|وێنۆک|ئاڵای مالی]] '''مالی'''، یان بە فەرمی '''کۆماری''' '''مالی'''، وڵاتێکە لە [[ڕۆژاوای ئەفریقا]]. لە باکوورەوە هاوسنوورە لەگەڵ [[جەزائیر]]، لە ڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ [[نەیجەر]]، لە باشوورەوە لەگەڵ [[بورکینافاسۆ]] و [[کۆتدیڤوار]]، لە ڕۆژئاوا و باشوورەوە لەگەڵ [[گینێ]]، وە لە ڕۆژئاواشەوە لەگەڵ [[سێنیگال|سەنیگال]] و [[مۆریتانیا]].ڕووبەرەکەی زیاترە لە ١,٢٤٠,١٩٢ کیلۆمەتر دووجا و ژمارەی دانیشتووانەکەی ٢٢ ملیۆن کەسە. پایتەختەکەی [[باماکۆ|باماکۆیە]].مالی لە هەشت هەرێم پێکدێت و سنوورەکانی باکووری دەگاتە قووڵایی [[بیابانی مەزن]]، بەڵام ناوچەی باشووری وڵاتەکە کە زۆرینەی دانیشتووانەکەی تێدا دەژین، هەردوو [[ڕووباری نیجێر]] و [[رووبارى سەنیگالی|سەنیگالی]] پێدا تێدەپەڕێت. سەرنجی ئابووری وڵاتەکە زیاتر لەسەر [[کشتوکاڵ]] و [[ڕاوەماسی|ڕاوەماسییە]]. هەروەها لە ماڵیدا هەندێک سەرچاوەی سروشتی وەک [[زێڕ]]، [[یۆرانیۆم]] و [[خوێ]] بوونیان هەیە. مالی ڕۆژگارێک بەشێک بووە لە سێ ئیمپراتۆریەتی ڕۆژئاوای ئەفریقا کە کۆنترۆڵی بازرگانییان بەناو بياباندا هەبوو ، ئەوانیش شانشینی غانا و مالی و سۆنگای. فەرەنسا لە کاتی هێرشەکانى بۆ سەر ئەفریقا لە کۆتاییەکانی سەدەی نۆزدەهەمدا دەستی بەسەر مالیدا گرت و کردی بە بەشێک لە سودانی فەرەنسی. سودانی فەرەنسی (کە دواتر بە کۆماری سودان ناونرا، و جیاوازە لە کۆماری سودانی ئێستا) لە ساڵی ١٩٥٩ سەربەخۆیی بەدەستهێنا و لەگەڵ سەنیگالدا "فیدراسیۆنی مالی"ـیان پێکهێنا، بەڵام ئەم فیدراسیۆنە تەنها دوای یەک ساڵ و بەهۆی کشانەوەی سەنیگالەوە هەڵوەشایەوە، هەر بۆیە کۆماری سودان ناوی خۆی گۆڕی بۆ کۆماری ماڵی. پاشان، واتە دوای ماوەیەکی درێژ لە فەرمانڕەوایی یەک حزبی، لە ساڵی ١٩٩١ کودەتایەک لەو کۆمارەدا ڕوویدا کە بووە هۆی داڕشتنی دەستوورێکی نوێ و دامەزراندنی دەوڵەتی ماڵی وەک وڵاتێکی دیموکراسیی فرەپارتی. نزیکەی نیوەی دانیشتووانەکەی لە خوار [[ھێڵی ھەژاری|هێڵی هەژارییەوە]] دەژین، واتە داهاتیان کەمترە لە ١.٢٥ دۆلار لە ڕۆژێکدا.<ref>[https://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf ''Human Development Indices''], Table 3: Human and income poverty, p. 35.</ref> لە ١٨ی ئابی ٢٠٢٠، [[کوودەتا|کودەتایەکی سەربازی]] لە وڵاتەکەدا ڕوویدا، کاتێک سوپا هەریەک لە سەرۆکی وڵات ئیبراهیم ئەبوبەکر کیتا و سەرۆک وەزیرانەکەی دەستگیرکرد. ئەمەش لە دوای ئەو ناڕەزایەتی و پشێوییە جەماوەرییانە هات کە وڵاتەکەی گرتبووەوە لە ئەنجامی بەردەوامبوونی تێکچوونی ڕەوشی ئابووری و ئەمنییەوە. == جوگرافیا == مالی وڵاتێکی گەورەیە لە ڕۆژئاوای ئەفریقا، و [[بیابانی مەزن]] نیوەی باکووری وڵاتەکە دادەپۆشێت لە کاتێکدا کە ڕووبەرە گیاییەکان لە ناوچەکانی تری وڵاتەکەدا بڵاوبوونەتەوە. ئەم وڵاتە دەکەوێتە نێوان ھێڵەکانی پانی ٠° و ٢٥° باکوور، و درێژییەکانی ١٣° ڕۆژئاوا و ٥° ڕۆژهەڵات.مالی لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ جەزائیر، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ نیجەر، لە باشوورەوە لەگەڵ [[بورکینا فاسۆ|بورکینافاسۆ]] و [[کۆتدیڤوار]] و [[گینێ]]، وە لە ڕۆژئاواشەوە ھاوسنوورە لەگەڵ ھەریەک لە [[مۆریتانیا]] و [[سێنیگال]]. بە ڕووبەری ١٬٢٤٠٬١٩٢ کیلۆمەتر دووجا (٤٧٨٬٨٤١ میل دووجا)،<ref name="CIA-2021-Mali">{{بیرخستنەوەی وێب |last=Central Intelligence Agency |بەستەری نووسەر=CIA |ڕێکەوت=27 April 2021 |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mali/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210330032030/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mali/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=30 March 2021 |ڕێکەوتی سەردان=12 January 2010 |وێبگە=CIA.gov}}</ref> مالی ٢٤ەمین وڵاتی گەورەی جیھانە و ھەشتەمین وڵاتی گەورەی ئەفریقایە. لە ڕووی ڕووبەرەوە ھاوتایە لەگەڵ ئەفریقای باشوور یان [[ئەنگۆلا]]. زۆربەی رووبەرى وڵاتەکە دەکەوێتە باشووری [[بیابانی مەزن]]، کە ئەمەش ناوچەیەکی ساڤانای سوودانی زۆر گەرم و پڕ لە تۆزوخۆڵ پێکدەھێنێت.خاکی مالی بەزۆری تەختە، و بەرەو دەشتاییە شەپۆلدارەکانی باکوور بەرز دەبێتەوە کە بە [[لم]] داپۆشراون.<ref name="geography">[[Mali#Prof|Mali country profile]], p. 5.</ref> زنجیرە چیای ئەدرار دیس ئیفۆغاس دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتەکەوە. مالی دەکەوێتە ناوچەی گەرمەسیرییەوە و یەکێکە لە گەرمترین وڵاتانی جیھان. ھێڵی کەمەرەیی گەرمی، کە ھاوتایە لەگەڵ گەرمترین خاڵەکانی لە تەواوی ساڵدا بەپێی تێکڕای پلەی گەرمی ڕۆژانەى لە ماوەى ساڵدا کە بەم وڵاتەدا تێدەپەڕێت.<ref name="geography2">[[Mali#Prof|Mali country profile]], p. 5.</ref> زۆربەی ناوچەکانی مالی بڕێکی زۆر کەم بارانیان لێ دەبارێت و وشکەساڵی تیایاندا زۆر باوە.<ref name="geography2" />کۆتاییەکانی مانگی نیسان تا سەرەتای مانگی تشرینی یەکەم وەرزی بارانبارینە لە باشوورى وڵاتەکەدا. لەم کاتەدا، دروستبوونی لافاو لە ڕووباری نیجەر باوە، کە دەبێتە ھۆی دروستبوونی دێلتای ناوخۆیی نیجەر.<ref name="geography2" /> بەشە بیابانییە فراوانەکەی باکووری مالی کەشوھەوایەکی بیابانیی گەرمی ھەیە ([[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کوپێن]]) لەگەڵ ھاوینێکی درێژ و لەڕادەبەدەر گەرم و بارانێکی دەگمەن کە بەرەو باکوور ڕێژەکەی کەمتر دەبێتەوە. ناوچەی ناوەڕاست [[ئاووھەوای نیمچەوشک|ئاووھەوای نیمچەوشکى]] ھەیە کە بە درێژایی ساڵ پلەی گەرمییەکەی زۆر بەرزە، لەگەڵ وەرزێکی وشکی سەخت و درێژ و وەرزێکی بارانبارینی کورت و ناڕێک. ناوچەکانی باشوور کەشوھەوایەکی خولگەیی شێدار و وشکیان ھەیە . مالی یەکێکە لەو وڵاتانەى سامانى سروشتیی زۆری ھەیە، کە [[زێڕ]]، [[یورانیۆم|یۆرانیۆم]]، فۆسفات، کاولینایت، خوێ و [[بەردی کلس]] بە شێوەیەکی فراوان دەردەھێنرێن. مەزەندە دەکرێت مالی زیاتر لە ١٧٬٤٠٠ تۆن یۆرانیۆمی ھەبێت (پێوراو + دیاریکراو + ھەڵھێنجراو).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Uranium Mine Ownership - Africa |ناونیشان=https://www.wise-uranium.org/uoafr.html#ML |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-01 |وێبگە=www.wise-uranium.org}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٢دا، ناوچەیەکی تری کانزایی یۆرانیۆم لە باکوور دەستنیشان کرا. مالی ڕووبەڕووی چەندین ئاڵنگاریی ژینگەیی دەبێتەوە، لەوانە [[بە بیابان بوون|بە]] [[بە بیابان بوون|بیابان بوون]]، بڕینەوەی دارستانەکان، داخورانی خاک، و کەمیی سەرچاوەکانی ئاوی خواردنەوە. ڕووباری سێنیگال و [[ڕووباری نیجێر]] دوو ڕووباری سەرەکین لە مالی، کە دانیشتووان لەو شار و گوندانەدا دەژین کە دەکەونە نزیک دۆڵەکانیانەوە. ڕووباری سێنیگال بە باشووری ڕۆژئاوای مالیدا دەڕوات، لە کاتێکدا [[ڕووباری نیجێر]]<nowiki/>لە نزیک باماکۆوە دەچێتە ناو خاکی مالییەوە، پاشان بەرەو باکووری ڕۆژھەڵات دەڕواتە ناو دێلتایەکی ناوخۆییەوە کە بەپیتترین خاکی مالییە. دوای ئەوە ڕووبارەکە پێچێکی گەورە پێکدەھێنێت کە بە پێچی ڕووباری نیجەر ناسراوە، ئینجا بەرەو شوێنی ڕژانی لە باشووری نایجیریا دەڕوات و لە دوای خۆی تۆڕێک لە ڕێڕەوی ئاوی و دەریاچە لە خاکی مالیدا جێدەھێڵێت. بەبێ ئاودێری لە ڕووباری نیجەر و ڕووباری سێنیگالەوە کشتوکاڵکردن مەحاڵ دەبێت، وە ناوەڕاستی مالی ناوچەیەکی وشک و بێپیتە کە تەنھا دەوەنی وشک و دڕکی تێدایە. ھەرێمەکانی باکووری ڕۆژھەڵات و باشووری ڕۆژئاوا شاخاوین. == خەڵک == [[پەڕگە:Mali - Bozo girl in Bamako.jpg|230px|وێنۆک|کچێکی ھۆزی بۆزۆ]] بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٩، دانیستوانی مالی ١٤٬٥ ملیۆن کەسە. زۆربەی ئەم خەڵکە (٦٨٪) دانیشتووی گوندەکانن. ٥–١٠٪ی خەڵکی مالیش ھێشتا نیشتەجێ نەبوون و ھەر لە ناو دەشتەکاندا و بە شێوەی نۆمادیک دەژین. زۆربەی دانیشتووانی مالی لە بەشی باشووری ئەم وڵاتەدا دەژین، بە تایبەت لە شاری [[باماکۆ]]ی پایتەخت. == ئایین == ٩٥٪ خەڵکی مالی [[موسوڵمان]]ی [[سوننە|سوننەن]]، ٢٪ [[مەسیحی]] و ٣٪ دیکەیش پەیڕەوی ئایینە کۆنەکانی ئەم وڵاتە وەکوو [[بتپەرستی]] و [[ئانیمیزم]]ن. {{bar box | title=ئایینەکان لە مالی<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران}}</ref> | titlebar=#ddd | left1='''ئایینەکان''' | right1='''ڕێژە''' | float=left | bars= {{bar percent|سوننە|green|٩٥٫٠}} {{bar percent|مەسیحی|yellow|٢٫٠}} {{bar percent|ئەوانی تر|purple|٣٫٠}}}} == ناکۆکییە سیاسییەکان == بەھۆی لاوازبوونی [[حکوومەتی ناوەندی]] لە مالی، بەشێکی گەورە لە ناوچەکانی باکوور و ڕۆژھەڵاتی ئەم وڵاتە کەوتوونەتە ژێر دەستەڵاتی ھێزە چەکدارەکانی سەر بە ڕێکخراوی [[ئەلقاعیدە]]. لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٣، لەگەڵ بڕیاری سەرۆککۆماری [[فەڕەنسا]] [[فرانسوا ئۆلاند]] ھەندێک لە وڵاتە [[ئەورووپا]]ییەکان وەکوو [[فەڕەنسا]]، [[بەلجیکا]] و [[بەریتانیا]] دەستیان کرد بە ھەناردە کردنی سەربازەکانی خۆیان بۆ مالی، تا لە ڕووخانی حکوومەتی ئەم وڵاتە لەلایەن ئەلقاعیدەوە بەرگری بکەن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [http://www.euronews.com/2013/01/14/french-attack-to-contain-islamists-in-mali/ ماڵپەڕی یوورۆنیووز] * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ml.html CIA World Fact Book] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151110042640/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ml.html |date=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}} {{وڵاتەکانی ئەفریقا}} {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|وڵاتەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mali}} [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]] [[پۆل:وڵاتانی چواردەور وشکی]] [[پۆل:وڵاتانی لە حاڵی گەشەکردن]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی یەکێتیی ئەفریقا]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژاوای ئەفریقا]] [[پۆل:کۆمارەکان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٠]] [[پۆل:مالی]] [[پۆل:وڵاتانی فەڕەنسی زمان]] [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو]] cd7r1klmt8xs7eazbm493n4hltqsbmq 0 8271 1614045 1613891 2026-08-01T12:12:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614045 wikitext text/x-wiki {{ئامادەکردن}} {{short description|پایتەختی مالیزیا}} {{use British English|date=January 2025}} {{Use dmy dates|date=January 2025}} {{Infobox settlement | name = کوالالومپور | settlement_type = [[پێڕستی پایتەختەکان لە مالیزیا|شاری پایتەختی فیدراڵی]] | translit_lang1_type2 = [[ماندارینی مالیزیا|ماندارین]] | official_name = ناوچەی فیدراڵیی کوالالومپور<br />{{nobold|{{native name|ms|Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur}}}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = border:1; | caption_align = center | perrow = 1/2/3/2 | image1 = Kl-skyline-at-night-2022.jpg | caption1 = ئاسۆی [[ناوەندی شاری کوالالومپور|KLCC]] لە شەودا | image2 = Bukit Bintang junction in 2024 2.jpg | caption2 = [[بوکیت بینتانگ]] | image3 = KL Library view Dataran Merdeka March 2022.jpg | caption3 = [[گۆڕەپانی سەربەخۆیی (کوالالومپور)|گۆڕەپانی مێردێکا]] | image4 = Kuala Lumpur. Jalan Petaling. 2019-12-07 15-24-49.jpg | caption4 = [[شەقامی پیتالینگ]] | image5 = Masjid Negara (4to3 landscape).JPG | caption5 = [[مزگەوتی نیشتمانیی مالیزیا|مزگەوتی نیشتمانی]] | image6 = Merdeka Tower 20241022 - full 2.jpg | caption6 = [[مێردێکا ١١٨]] | image7 = Kuala Lumpur Malaysia-Istana Negara-Jalan-Duta-01.jpg | caption7 = [[کۆشکی نیشتمانی، جالان توانکو عەبدولحەلیم|کۆشکی نیشتمانی]] | image8 = National War Monument - "Tugu Negara".jpg | caption8 = [[مۆنیۆمێنتی نیشتمانی (مالیزیا)|مۆنیۆمێنتی نیشتمانی]] }} | image_flag = Flag of Kuala Lumpur, Malaysia.svg | image_shield = Coat of Arms of Kuala Lumpur.svg | shield_size = 70px | image_seal = Seal of Kuala Lumpur (1972-1992).svg | seal_size = 70px | founder = | nickname = | motto = {{lang|ms|Dewan Bandaraya Kuala Lumpur}}<br/>({{langx|en|"ئەنجومەنی شاری کوالالومپور"}}) | anthem = {{lang|ms|[[Maju dan Sejahtera]]}}<br />{{lang|en|"Pêşkewtin u Xoşguzeranî" (پێشکەوتن و خۆشگوزەرانی)}}<br/>{{center|[[File:Lagu Rasmi Wilayah Persekutuan - Maju dan Sejahtera.ogg]]}} | mapframe = yes | mapframe-zoom = 10 | mapframe-marker = city | map_caption = | pushpin_map = Malaysia#Asia | pushpin_map_caption = | pushpin_relief = yes | coordinates = {{coord|03|08|52|N|101|41|43|E|region:MY-14|display=it}} | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = [[مالیزیا]] | subdivision_type2 = ناوچە کارگێڕییەکان | subdivision_name2 = {{Collapsible list|title=ناوچەکان پیشان بدە|{{ubl|[[بوکیت بینتانگ]]|[[سێپوتێ]]|[[سێگامبوت]]|[[کێپۆنگ]]|[[تیتیوانگسا]]|[[سێتیاوانگسا]]|[[باندار تون ڕەزاق]]|[[چێراس، کوالالومپور|چێراس]]|[[وانگسا ماجو]]|[[باتو، کوالالومپور|باتو]]|[[لێمبا پانتای]]}}}} | established_title = دامەزراندن | established_date = ١٨٥٧<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.britishpathe.com/video/malaya-celebrates|سەردێڕ=Malaya Celebrates, 1959|بڵاوکەرەوە=British Pathé|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130907015824/http://www.britishpathe.com/video/malaya-celebrates|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | established_title2 = پێگەی شار | established_date2 = ١ی شوباتی ١٩٧٢<ref name="Akta">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=City of Kuala Lumpur Act 1971 |ناونیشان=https://www.dbkl.gov.my/files/senarai-perundangan/akta/2-akta-59.pdf |ڕێکەوت=١ی شوباتی ١٩٧٢|بڵاوکەرەوە=Malaysian Government}}</ref> | established_title3 = [[ڕێکەوتننامەی ناوچەی فیدراڵیی کوالالومپور لە ساڵی ١٩٧٤|گواسترایەوە بۆ دەسەڵاتی فیدراڵی]] | established_date3 = ١ی شوباتی ١٩٧٤ | government_type = [[ناوچەی فیدراڵی|بەڕێوەبەرایەتی فیدراڵی]]<br />لەگەڵ [[حکومەتی ناوخۆیی]] | governing_body = [[ئەنجومەنی شاری کوالالومپور]] | leader_title = [[سەرۆک شارەوانیی کوالالومپور|سەرۆک شارەوانی]] | leader_name = [[فەزلون ماک ئوجود]] {{infobox | child = yes | label1 = نوێنەرایەتیی فیدراڵی | data1 = [[پەرلەمانی مالیزیا]] | rowclass1 = mergedtoprow | label2 = &nbsp;•&nbsp;[[دیوان ڕاکیات|کورسییەکانی دیوان ڕاکیات]] | data2 = ١١ لە ٢٢٢ (٥.٠%) | rowclass2 = mergedrow | label3 = &nbsp;•&nbsp;[[دیوان نێگارا|کورسییەکانی دیوان نێگارا]] | data3 = ٢ لە ٧٠ (٢.٩%) | rowclass3 = mergedrow }} | total_type = | area_footnotes = <ref name="Laporan Kiraan Permulaan 2010" /> | area_total_km2 = 243 | area_urban_km2 = 1,940 | area_metro_km2 = 2,243.27 | elevation_footnotes = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.floodmap.net/elevation/ElevationMap/?gi=1735161|سەردێڕ=Malaysia Elevation Map (Elevation of Kuala Lumpur)|بڵاوکەرەوە=Flood Map : Water Level Elevation Map|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150822163039/http://www.floodmap.net/elevation/ElevationMap/?gi=1735161|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | elevation_m = 63 | elevation_max_m = 302 | elevation_max_point = [[بوکیت دیندینگ]] | population_total = 2,075,600 | population_as_of = چارەکی یەکەمی ٢٠٢٤ | population_rank = [[پێڕستی ناوچە شارییەکان لە مالیزیا بەپێی دانیشتووان|یەکەم]] | population_footnotes = <ref name="KLPop">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dosm.gov.my/portal-main/release-content/demographic-statistics-first-quarter-2024|سەردێڕ=Demographic Statistics, First Quarter 2024|ئیش=Department of Statistics, Malaysia |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_urban = 8,430,775 | population_metro = 8,815,630 | population_metro_footnotes = <ref name = "UrbanizationProspects2018">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Urbanization Prospects, The 2018 Revision|ناونیشان=https://population.un.org/wup/Publications/Files/WUP2018-Report.pdf|بڵاوکەرەوە=[[United Nations Department of Economic and Social Affairs|UN DESA]]|پەڕە=٧٧|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200318222514/https://population.un.org/wup/Publications/Files/WUP2018-Report.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> | population_density_metro_km2 = 2,708 | population_blank1_title = [[پێڕستی ناوەکان بۆ دانیشتووان|ناونانی دانیشتووان]] | population_blank1 = کەی‌ئێڵایت / ئۆرانگ کەی‌ئێڵ (بە واتای 'خەڵکی کەی‌ئێڵ') / کوالالومپووری | postal_code_type = [[پێڕستی کۆدە پۆستییەکان لە مالیزیا|کۆدی پۆستی]] | postal_code = ٥٠٠٠٠ تا ٦٠٠٠٠ | imagesize = 275px | timezone = [[کاتی ستانداردی مالیزیا|MST]] | utc_offset = +8 | blank_name = [[کاتی ناوەندیی خۆر]] | blank_info = UTC+06:46:46 | blank1_name = [[ژمارە تەلەفۆنەکان لە مالیزیا|کۆدی ناوچە(کان)]] <!-- refer to Warsaw --> | blank1_info = ٠٣ | blank2_name = [[تابلۆی ئۆتۆمبێلەکان لە مالیزیا|تۆماری ئۆتۆمبێل]] | blank2_info = V و W (بێجگە لە تەکسی) <br />HW (تەنھا بۆ تەکسی) | blank3_name = [[ISO 3166-2]] | blank3_info = MY-14 | blank_name_sec2 = ئاو و ھەوا | blank_info_sec2 = [[ئاووھەوای دارستانی باراناویی خولگەیی]] (Af) | demographics_type1 = GDP {{nobold|(ناواکی، ٢٠٢٤)}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Department of Statistics Malaysia Official Portal|ناونیشان=https://www.dosm.gov.my/portal-main/release-content/gross-domestic-product-gdp-by-state-2024|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.dosm.gov.my}}</ref> | demographics1_title1 = گەورەشار | demographics1_info1 = [[ڕینگمیتی مالیزیا|RM]]٦٩٧ ملیار ([[دۆلاری ئەمریکی|US$]]١٥٢.٦٤٣ ملیار) | demographics1_title2 = بۆ ھەر تاکێک | demographics1_info2 = US$١٦,٨٠٠ | demographics_type2 = پێوەری شار | demographics2_title1 = [[پێوەری گەشەپێدانی مرۆیی|HDI]] {{nobold|(٢٠٢٤)}} | demographics2_info1 = ٠.٨٩٩&nbsp;(<span style="color:#090;">زۆر بەرز</span>) ([[پێڕستی ویلایەتەکانی مالیزیا بەپێی پێوەری گەشەپێدانی مرۆیی|یەکەم]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://statistics.gov.my/portal-main/release-content/malaysia-human-development-index-2024/|سەردێڕ=Malaysia Human Development Index (MHDI), 2024|وێبگە=dosm.gov.my|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251220021043/http://statistics.gov.my/portal-main/release-content/malaysia-human-development-index-2024/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | blank5_name = [[زمانی فەرمی]](یەکان) | blank5_info = {{hlist|[[زمانی مالایی|مالایی]]|[[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}} ([[دی فاکتۆ]]) | website = {{URL|https://www.dbkl.gov.my/|www.dbkl.gov.my}} }} '''کوالالومپور''' ('''KL''')،{{efn|{{IPAc-en|UK|ˌ|k|w|ɑː|l|ə|_|ˈ|l|ʊ|m|p|ʊər|,_|-|p|ər|audio=LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Kuala Lumpur.wav}} {{respell|KWAH|lə|_|LUUM|poor|,_-|pər}}, {{IPAc-en|alsoUS|-|_|l|ʊ|m|ˈ|p|ʊər}} {{respell|-_|luum|POOR}}; {{IPA|zsm|ˈkualə, ˈkwa-, ˈlumpo(r), -la -, -pʊ(r),-puɾ,-poɾ|lang|LL-Q9237 (msa)-Noaius Paticus-Kuala Lumpur.wav}}}} بە فەرمی '''ناوچەی فیدراڵیی کوالالومپور'''،{{efn|{{langx|ms|Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur}}}} [[پایتەخت|شاری پایتەخت]] و [[ناوچە فیدراڵییەکانی مالیزیا|ناوچەیەکی فیدراڵی]] [[مالیزیا]]یە. پڕدانیشتووترین شاری وڵاتەکەیە، کە ڕووبەرەکەی {{convert|243|km2|sqmi|abbr=on}} دادەپۆشێت و ژمارەی دانیشتووانی ٢,٠٧٥,٦٠٠ کەسە تا ساڵی ٢٠٢٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dosm.gov.my/portal-main/release-content/demographic-statistics-first-quarter-2024|سەردێڕ=Federal Territory of Kuala Lumpur|بڵاوکەرەوە=Department of Statistics, Malaysia|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240620064226/https://www.dosm.gov.my/portal-main/release-content/demographic-statistics-first-quarter-2024|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[گەورەشاری کوالالومپور]]، کە بەشێکە لە [[دۆڵی کلانگ]]، [[کۆبوونەوەیەکی شارنشینی|کۆبوونەوەیەکی شارنشینییە]] بە ٨.٨١ ملیۆن کەس تا ساڵی ٢٠٢٤. یەکێکە لەو ناوچە میترۆپۆلیتانیانەی خێراترین گەشە دەکەن لە [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]]، ھەم لە ڕووی دانیشتووان و ھەم لە ڕووی گەشەسەندنی ئابوورییەوە. شارەکە وەک ناوەندی کولتووری، دارایی، [[گەشتیاری]]، سیاسی و ئابووری مالیزیا کاردەکات. ھەروەھا شوێنی [[پەرلەمانی مالیزیا|پەرلەمانی مالیزیایە]] (پێکھاتوو لە [[دیوان ڕاکیات]] و [[دیوان نێگارا]]) و [[کۆشکی نیشتمانی، جالان توانکو عەبدولحەلیم|ئیستانا نێگارا (کۆشکی نیشتمانی)]]، کە شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمیی [[پاشای مالیزیا|پاشایە]] (''Yang di-Pertuan Agong''). کوالالومپور سەرەتا لە دەوروبەری ساڵی ١٨٥٧ وەک شارۆچکەیەک گەشەی کرد کە خزمەتی بە [[دەرھێنانی ژریژ|کانەکانی ژریژ]] دەکرد لە ناوچەکەدا، و کەسایەتییە گرنگەکانی وەک [[یاپ ئا لۆی]] و [[فرانک سوێتێنھام]] ڕۆڵی گرنگیان ھەبوو لە گەشەسەندنی سەرەتایی شارەکەدا لە کۆتایییەکانی سەدەی نۆزدەھەمدا. لە ساڵی ١٨٨٠ تا ١٩٧٨ وەک پایتەختی [[سێلانگۆر]] خزمەتی کردووە. کوالالومپور پایتەختی دامەزرێنەری [[فیدراسیۆنی مالایا]] و دواتر مالیزیا بوو. شارەکە وەک پێگەی لقەکانی جێبەجێکردن و دادوەری [[حکومەتی فیدراڵیی مالیزیا]] مایەوە تا ئەوکاتەی لە سەرەتای ساڵی ١٩٩٩ گواسترانەوە بۆ [[پوتراجایا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gov.my/MyGov/BI/Directory/Government/AboutMsianGov/PutrajayaFederalAdminCapital/|سەردێڕ=Putrajaya&nbsp;– Administrative Capital of Malaysia|بڵاوکەرەوە=Government of Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071021194523/http://www.gov.my/MyGov/BI/Directory/Government/AboutMsianGov/PutrajayaFederalAdminCapital/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەڵام، ھەندێک بەشی دەزگا سیاسییەکان ھێشتا لە کوالالومپور ماونەتەوە. شارەکە یەکێکە لە سێ [[ناوچە فیدراڵییەکانی مالیزیا]]،<ref name="Ibrahim, 2007">Jeong Chun Hai @Ibrahim, & Nor Fadzlina Nawi. (2007). ''Principles of Public Administration: An Introduction''. Kuala Lumpur: Karisma Publications. {{ISBN|978-983-195-253-5}}</ref> کە بەتەواوی [[پاشکۆ و دەرکەوتەکان|دەکەوێتە ناو]] ویلایەتی [[سێلانگۆر]]ەوە، لەسەر کەناراوەکانی ناوەندی ڕۆژاوای [[نیمچەدوورگەی مالیزیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.statoids.com/umy.html|سەردێڕ=Malaysia States|نووسەر=Gwillim Law|بڵاوکەرەوە=Statoids|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190101132011/http://www.statoids.com/umy.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵانی ١٩٩٠ەکانەوە، شارەکە میوانداری چەندین ڕووداوی نێونەتەوەیی وەرزشی، سیاسی و کولتووری کردووە، لەوانە [[یارییەکانی کۆمۆنوێڵسی ١٩٩٨]]، [[یارییەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیای ٢٠٠١]]، [[یارییەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیای ٢٠١٧]]، [[فۆرمولا یەک]]، [[مۆتۆ جی‌پی]] و [[پاڵەوانێتی جیھانیی لاوانی فیفا لە ساڵی ١٩٩٧]]. کوالالومپور لە دەیەکانی ڕابردوودا گەشەسەندنێکی خێرای بەخۆیەوە بینیوە و ماڵی [[پێڕستی بەرزترین بینا دووانەیییەکان لە جیھاندا|بەرزترین بینا دووانەیییەکانی]] جیھانە، [[تاوەرەکانی پێترۆناس]]، کە بوونەتە ھێمایەکی ئایکۆنی گەشەسەندنی مالیزیا. کوالالومپور بەباشی بەستراوەتەوە بە ناوچە شارنشینەکانی دەوروبەری وەکوو [[پێتالینگ جایا]] لە ڕێگەی [[سیستەمی ترانزێتی یەکگرتووی دۆڵی کلانگ]] کە بەخێرایی لە فراوانبووندایە. دانیشتووانی شارەکە دەتوانن گەشت بکەن بۆ بەشەکانی تری [[نیمچەدوورگەی مالیزیا]] و ھەروەھا بۆ [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی کوالالومپور]] (KLIA) لە ڕێگەی شەمەندەفەرەوە بە [[وێستگەی کەی‌ئێڵ سەنتڕاڵ]]. کوالالومپور لە پلەی ٦ەمین شاری جیھان بوو بۆ زۆرترین سەردانیکەر لەسەر پێوەری شارەکانی مەبەستی [[ماستەرکارد]] لە ساڵی ٢٠١٩دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://newsroom.mastercard.com/wp-content/uploads/2019/09/GDCI-Global-Report-FINAL-1.pdf|سەردێڕ=Mastercard Destination Cities Index 2019|بڵاوکەرەوە=MasterCard|ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190906144341/https://newsroom.mastercard.com/wp-content/uploads/2019/09/GDCI-Global-Report-FINAL-1.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شارەکە سێ دانە لە دە گەورەترین مۆڵەکانی بازاڕکردنی جیھانی تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cnn.com/travel/article/worlds-best-shopping-cities/index.html|سەردێڕ=12 best shopping cities in the world|نووسەر=Violet Kim|بڵاوکەرەوە=CNN Travel|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170812101441/http://www.cnn.com/travel/article/worlds-best-shopping-cities/index.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کوالالومپور لە پلەی ٧٠یەمین لە جیھان و دووەم لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا لە دوای [[سەنگاپوور]] دێت لە [[ڕیزبەندیی گونجاوترین شارەکان بۆ ژیان]]ی [[یەکەی ھەواڵگریی ئابووریی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thesundaily.my/news/2017/08/17/kl-second-most-liveable-city-southeast-asia|سەردێڕ=KL is second most liveable city in Southeast Asia|ئیش=The Sun|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170827131445/http://www.thesundaily.my/news/2017/08/17/kl-second-most-liveable-city-southeast-asia|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و نۆیەمین لە ئاسیا-پاسيفیک و دووەم لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا لە دوای سەنگاپوور لە پێوەری ناوەندی داھێنانی تەکنۆلۆژیای پێشەنگی ساڵی ٢٠٢١ی [[KPMG]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kpmg.us/content/dam/global/pdfs/2021/tech-innovation-hubs-2021.pdf|سەردێڕ=KPMG Leading Technology Innovation Hub 2021|ئیش=KPMG|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210721093145/https://www.kpmg.us/contact|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کوالالومپور وەک [[پایتەختی جیھانیی کتێب]] بۆ ساڵی ٢٠٢٠ لەلایەن [[یوونێسکۆ]]وە دەستنیشان کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.unesco.org/world-book-capital-city-2020|سەردێڕ=Kuala Lumpur named World Book Capital 2020|بڵاوکەرەوە=UNESCO|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180919211150/https://en.unesco.org/world-book-capital-city-2020|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/unesco-names-kuala-lumpur-world-book-capital|سەردێڕ=Unesco names Kuala Lumpur World Book Capital|بڵاوکەرەوە=The Straits Times|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180930081344/https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/unesco-names-kuala-lumpur-world-book-capital|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٥، کوالالومپور لە پلەی دووەم بۆ باشترین شاری ھەڵکەوتوو لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا دانرا، لە دوای سەنگاپوور، و لە پلەی ٧٩ لە جیھاندا بەپێی پێوەری شارەکانی جیھانیی ''[[Oxford Economic Papers]]''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oxford Economics Global Cities Index |ناونیشان=https://www.oxfordeconomics.com/global-cities-index/# |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.oxfordeconomics.com}}</ref> == وشەناسی == [[File:Masjid Jamek along Klang & Gombak River (220512) 06.jpg|left|thumb|[[مزگەوتی جامیک]] لە خاڵی یەکگرتنی ڕووبارەکانی [[ڕووباری گۆمباک|گۆمباک]] (چەپ) و [[ڕووباری کلانگ|کلانگ]]. سەرەتاییترین نیشتەجێبوونی کوالالومپور لە لای ڕۆژھەڵاتی کەناری ڕووبارەکەوە گەشەی کرد (بۆ لای ڕاست لەم وێنەیەدا).]] کوالالومپور بە [[زمانی مالایی]] بە واتای "یەکگرتنی قوڕاوی" دێت: ''kuala'' ئەو خاڵەیە کە دوو ڕووبار تێیدا یەکدەگرن، یان [[ئێستواری]] (دەمی ڕووبار)، و ''lumpur'' بە واتای "قوڕ" دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kuala |ناونیشان=https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=kuala |وێبگە=Pusat Rujukan Persuratan Melayu |بڵاوکەرەوە=Dewan Bahasa dan Pustaka |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|زمان=ms |وتەگێڕانەوە=kuala (noun): Synonymous with estuary, river mouth, downstream, confluence, entrance; Derivatives: berkuala, ke kuala.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://glosbe.com/ms/en/kuala|سەردێڕ=kuala in English|ئیش=Glosbe|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210306052231/https://glosbe.com/ms/en/kuala|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Richmond |یەکەم١=Simon |سەردێڕ=Malaysia, Singapore & Brunei |ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Lonely Planet |ژپنک=٩٧٨-١-٧٤٠٥٩-٧٠٨-١|پەڕە=٨٥}}</ref> یەکێک لە پێشنیارەکان ئەوەیە کە شارەکە بە ناوی ڕووباری سونگای لومپور ("ڕووباری قوڕاوی") ناونراوە؛ لە ساڵانی ١٨٢٠ەکاندا، شوێنێک بە ناوی ''Sungei Lumpoor'' پێدەگوترا گرنگترین نیشتەجێبوونی بەرھەمھێنانی ژریژە لەسەر [[ڕووباری کلانگ]].{{sfn|Gullick|2000|pages=1–2}} بەڵام، کوالالومپور دەکەوێتە سەر خاڵی یەکگرتنی ڕووبارەکانی [[ڕووباری گۆمباک|گۆمباک]] و کلانگ و بۆیە دەبێت پێی بوترێت کوالا گۆمباک، چونکە ''کوالا'' بەگشتی بە ناوی ئەو ڕووبارەوە دەناسرێت کە دەچێتە ناو ڕووبارێکی گەورەترەوە یان دەریایەک.{{sfn|Gullick|1955|page=11}} ھەندێک پێیان وایە کە سونگای لومپور درێژ دەبێتەوە بۆ یەکگرتنەکە، بۆیە، ئەو خاڵەی کە لەگەڵ ڕووباری کلانگ یەکدەگرێت دەبێتە کوالالومپور.<ref name="sutanpuasa">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|یەکەم١=Abdul-Razzaq |دوایین١=Lubis |سەردێڕ=Sutan Puasa: The Founder of Kuala Lumpur |journal=Journal of Southeast Asian Architecture |بەرگ=١٢|ڕێکەوت=٢٠١٣|پەڕەکان=٢٤–٣٧}}</ref> دەوترێت کە ئەم سونگای لومپورە ئەو جۆگەیەی دۆڵی تریچەر بووبێت کە لە دووری {{convert|1|mi|km|round=0.5|order=flip|abbr=off}} سەرچاوەی ڕووبارەکە لە باکووری خاڵی یەکگرتنی گۆمباک لە نزیک [[بوکیت ناناس]] چووەتە ناو ڕووباری کلانگەوە،<ref name="lumpoor"/> یان لەوانەیە ڕووبارێک بێت کە کەوتبێتە باکووری ناوچەی [[ئەشکەوتەکانی باتو]].{{sfn|Gullick|1955|page=11}} ھەروەھا پێشنیار کراوە کە کوالالومپور لە سەرەتادا ناوی پێنگکالان لومپور ("شوێنی نیشتنەوەی قوڕاوی") بووە، بەڵام تێکدراوە و بووەتە کوالالومپور.<ref name="sutanpuasa" /> بیردۆزێکی تر دەڵێت کە سەرەتا وشەیەکی [[کانتۆنیز]] بووە، ''lam-pa''، بە واتای "دارستانی لافاواوی" یان "دارستانی ڕزیو". بەڵام ھیچ بەڵگەیەکی سەردەمیانە نییە بۆ ئەم پێشنیارانە جگە لە قسە و گێڕانەوە.{{sfn|Gullick|1983|p={{pn|date=February 2026}}}} ناوەکە لەوانەیە فۆرمێکی تێکدراوی ناوێکی کۆنتری لەبیرکراو بێت.{{sfn|Gullick|1955|page=11}} == مێژوو == {{Main|مێژووی کوالالومپور}} === ساڵانی سەرەتایی === {{Quote box |width=23em |align=left |bgcolor=#FFE0AF |title=سەربەخۆیییە مێژووییەکان |fontsize=90% |quote={{flag|Selangor|pre-1965|name=سوڵتانییەتی سێلانگۆر}} ١٨٥٧–١٩٧٤<br> {{flag|Federated Malay States}} ١٨٩٥–١٩٤٢؛ ١٩٤٥–١٩٤٦<br> {{flagdeco|Empire of Japan|1870}} [[داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر مالایا|ئیمپراتۆریەتیی ژاپۆن]] ١٩٤٢–١٩٤٥<br> {{flag|Malayan Union|name=یەکێتیی مالایا}} ١٩٤٦–١٩٤٨<br> {{flag|Malaya|name=فیدراسیۆنی مالایا}} ١٩٤٨–١٩٦٣<br> {{flag|Malaysia}} ١٩٦٣–ئێستا }} گێڕانەوەی فەرمی پێی وایە کە کوالالومپور لەلایەن سەرۆکی مالاییی [[کلانگ، مالیزیا|کلانگ]]، [[ڕاجا عەبدوڵڵا کوڕی ڕاجا جەعفەر|ڕاجا عەبدوڵڵا]]ەوە دامەزراوە، کە لە ساڵی ١٨٥٧دا کرێکارانی کانی [[خەڵکی چینی|چینی]] ناردە ناوچەکە بۆ کردنەوەی کانی ژریژ،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.malaysiakini.com/columns/594796 |سەردێڕ=Who's the real founder of Kuala Lumpur? |نووسەر=Ranjit Singh Malhi|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ئیش=Malaysiakini}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=The Royal Asiatic Society |ناونیشان=https://archive.org/details/dli.ernet.240629/page/19/mode/2up |سەردێڕ=Journal Of The Malayan Branch Of The Royal Asiatic Society Vol-XI |بڵاوکەرەوە=The Malayan Branch Of The Royal Asiatic Society |ساڵ=١٩٣٣|شوێن=Singapore |پەڕەکان=١٩|زمان=en}}</ref> ھەرچەندە ڕوون نییە یەکەم نیشتەجێبووەکان کێ بوون چونکە پێدەچێت پێش ئەوە لە ساڵانی ١٨٢٠ەکاندا نیشتەجێبوون لەسەر خاڵی یەکگرتنی ڕووباری گۆمباک-کلانگ ھەبووبێت.<ref name="Fatt2011" /> گەلی ڕەسەنی [[تێموان]] لەوانەیە بۆ ماوەیەک لە ناوچەکەدا ژیابێتن،<ref name="lumpoor">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Lim |یەکەم١=Teckwyn |دوایین٢=Leong |یەکەم٢=Peter |سەردێڕ=Muddy Waters: The Lost Sungai Lumpur |journal=Journal of the Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|بەرگ=٩٨|issue=2 |پەڕەکان=٥٧–٩١|doi=10.1353/ras.2025.a979550}}</ref> کرێکارانی کانی چینی ناسراو بوون کە بەشداربوون لە دەرھێنانی ژریژ لە سەرووی [[ڕووباری سێلانگۆر]] لە ساڵانی ١٨٤٠ەکاندا نزیکەی {{convert|10|mi|km|order=flip|abbr=off}} لە باکووری کوالالومپوری ئێستاوە،{{sfn|Gullick|1955|pages=10–11}} و سوماترایییەکانی [[ماندایلینگ]] بە سەرکردایەتی {{Interlanguage link|ڕاجا ئاسال|ms|Raja Asal}} و سوتان پواسا ھەروەھا بەشداربوون لە دەرھێنانی ژریژ و بازرگانی لە ناوچەی [[ئولو کلانگ]] پێش ساڵی ١٨٦٠، و سوماترایییەکان لەوانەیە لە چارەکی یەکەمی سەدەی ١٩یەم یان لەوانەیە زووتریش لە سەرووی ڕووباری کلانگ نیشتەجێ بووبێتن.<ref name="sutanpuasa"/><ref name="gulllick 3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Gullick |یەکەم١=J. M. |سەردێڕ=The Growth of Kuala Lumpur and of the Malay Community in Selangor Before 1880 |journal=Journal of the Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society |ڕێکەوت=١٩٩٠|بەرگ=٦٣|issue=1 |پەڕەکان=١٥–٣٨|jstor=41493144}}</ref><ref>Abdul Samad Ahmad, ''Pesaka Selangor'', Dewan Bahasa dan Pustaka, Kuala Lumpur, (1937 edisi Jawi), 1966.</ref><ref name="Fatt2011">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Fatt |یەکەم١=Lam Seng |سەردێڕ=Insider's Kuala Lumpur: Is No Ordinary Travel Guide. Open Your Eyes to the Soul of the City (Not Just the Twin Towers...) |ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Marshall Cavendish International (Asia) Private Limited |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٤٤٣٥-٣٩-٠|edition=3rd |پەڕەکان=١٧–١٨}}</ref> کوالالومپور لە سەرەتادا گوندێکی بچووک بوو کە تەنھا لە چەند خانوویەک و دوکانێک پێکھاتبوو لە خاڵی یەکگرتنی [[سونگای گۆمباک]] و سونگای کلانگ ([[ڕووباری کلانگ]]). کوالالومپور وەک شارۆچکەیەک جێگیر بوو لە دەوروبەری {{Circa|1857}}،<ref name=ooi/> کاتێک ڕاجا عەبدوڵڵا کوڕی ڕاجا جەعفەر، بە یارمەتی براکەی ڕاجا جومعەت لە [[لوکوت]]، پارەی لە بازرگانە چینییەکانی [[مالاکا]] کۆکردەوە بۆ بەکرێگرتنی کرێکارانی کانی چینی لە [[لوکوت]]ەوە بۆ کردنەوەی کانی نوێی [[ژریژ]] لەوێ.{{sfn|Gullick|1983|pp=8–9}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://all.talkmalaysia.com/kuala-lumpur/kuala-lumpur-history/|سەردێڕ=Kuala Lumpur History|بڵاوکەرەوە=All Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091018073627/http://all.talkmalaysia.com/kuala-lumpur/kuala-lumpur-history/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کرێکارەکان لە کوالالومپور دابەزین و بە پێ ڕۆیشتن بەرەو [[ئامپانگ، کوالالومپور|ئامپانگ]]، لەوێ یەکەمین کانیان کردەوە.<ref>Middlebrook & Gullick, ''op. cit.'', 1983: 18.{{full|date=February 2026}}</ref> کوالالومپور دوورترین خاڵ بوو لە سەرەوەی ڕووباری کلانگ کە کەرەستەکان بە ئاسانی بە بەلەم دەتوانرا بھێنرێن بۆی و بۆیە بووە خاڵی کۆکردنەوە و دابەشکردن کە خزمەتی بە کانەکانی ژریژ دەکرد. {{sfn|Gullick|1955|page=10}}<ref name=ooi/> {{multiple image | footer = | align = right | image1 = Yap Ah Loy.jpg | width1 = 110 | alt1 = Yap Ah Loy | caption1 = کاپیتان [[یاپ ئا لۆی]]، سێیەمین کاپیتانی چینیی کوالالومپور | image2 = Sir frank swettenham.gif | width2 = 122 | alt2 = Frank Swettenham | caption2 = [[فرانک سوێتێنھام]]،<br /> کە ڕۆڵی ھەبوو لە گەشەسەندنی خێرا و پەرەپێدانی کوالالومپور }} سەرەڕای ڕێژەی بەرزی مردن بەھۆی دۆخی [[مەلاریا]]یی دارستانەکە، کانەکانی ئامپانگ سەرکەوتوو بوون و یەکەم ژریژیان لە ساڵی ١٨٥٩ ھەناردە کرد.{{sfn|Gullick|1955|page=10}} لەو کاتەدا، سوتان پواسا پێشتر لە نزیک ئامپانگ بازرگانی دەکرد. دوو بازرگان لە لوکوتەوە، ھیو سیو و یاپ ئا سزێ، گەیشتنە کوالالومپور و دوکانیان دانا بۆ فرۆشتنی پێداویستی بە کرێکارانی کانەکان لە بەرامبەر ژریژ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Hanna |یەکەم١=Willard Anderson |سەردێڕ=Kuala Lumpur: An Amalgam of Tin, Rubber, and Races : a Brief Review of the City's Historical, Physical, and Psychological Development : a Report |ڕێکەوت=١٩٥٩|بڵاوکەرەوە=American Universities Field Staff |oclc=٩٢٥٤١٨٢٩٠|hdl=2027/osu.32435061718714 |hdl-access=free}}{{pn|date=February 2026}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bandaraya |یەکەم١=Dewan |سەردێڕ=Kuala Lumpur: 100 Years |ڕێکەوت=١٩٥٩|بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur Municipal Council |oclc=١٤٨٣٩٨٤٠٩٦|hdl=2027/mdp.39015038544030}}</ref> شارۆچکەکە، کە بەھۆی دەرھێنانی ژریژەوە بەرەوپێش دەچوو، دەستی کرد بە گەشەکردن لە دەوروبەری گۆڕەپانی بازاڕی کۆن ([[مەیدانی پاسار بێسار|Medan Pasar]])، بەو ڕێگایانەی کە دەردەچوون بەرەو ئامپانگ و ھەروەھا [[پودو، کوالالومپور|پودو]] و [[باتو، کوالالومپور|باتو]] (مەبەستەکان بوونە ناوی ئەم ڕێگایانە: [[شەقامی ئامپانگ]]، [[شەقامی پودو]]، و [[شەقامی باتو]])، کە لەوێش کرێکارانی کانەکان دەستیان کردبوو بە نیشتەجێبوون، و [[شەقامی پیتالینگ|پیتالینگ]] و [[دامانسارا، سێلانگۆر|دامانسارا]].{{sfn|Gullick|2000|pages=7–9}} کرێکارانی کانەکان چەتەیان پێکھێنا<ref name="kiat">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://kiat.net/malaysia/KL/history.html |سەردێڕ=From tin town to tower city |بڵاوکەرەوە=kiat.net |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100727225206/http://kiat.net/malaysia/KL/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٠}}</ref> و چەتەکان زۆرجار شەڕیان دەکرد لەم ماوەیەدا، بەتایبەتی کوتلەکانی کوالالومپور و کانچینگ، بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر کۆنتڕۆڵکردنی باشترین کانەکانی ژریژ.{{sfn|Gullick|1955|pp=12–14}} سەرکردەکانی کۆمەڵگەی چینی نازناوی [[کاپیتان چینا]] (سەرۆکی چینییەکان)یان پێبەخشرا لەلایەن سەرۆکی مالایییەوە، و ھیو سیو، بازرگانە چینییە سەرەتایییەکە، بووە یەکەم کاپیتانی کوالالومپور.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Sardar |یەکەم١=Ziauddin |سەردێڕ=The Consumption of Kuala Lumpur |ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=Reaktion Books |ژپنک=٩٧٨-١-٨٦١٨٩-٠٥٧-٣|پەڕە=٤٩|ناونیشان={{GBurl|Ow0pA3HchHQC}}</ref> سێیەم کاپیتانی چینیی کوالالومپور، [[یاپ ئا لۆی]]، لە ساڵی ١٨٦٨ دیاریکرا.<ref name="Fatt2011"/> دوای ئەوەی کانەکان کرانەوە، ڕاجا عەبدوڵڵا گاریسۆنێکی بە فەرماندەییی لیوایەکی بوگیس نارد بۆ ئەوەی پاسەوانی ئەو [[قەڵای دارین|قەڵا دارینە]] بکەن کە لە [[بوکیت ناناس]] دروستکرابوو.<ref name="gulllick 3"/> کەسایەتییە گرنگە مالایییەکانی سەرەتای کوالالومپور ھەروەھا حاجی محەمەد تاھیری لەخۆدەگرت، کە بووە داتۆ داگانگ ("سەرۆکی بازرگانان").<ref name="gulllick 3"/> [[گەلی مینانگکاباو|مینانگکاباوەکانی]] سوماترا بوونە گرووپێکی گرنگی دیکە کە [[بازرگانانی مینانگکاباو|بازرگانییان دەکرد]] و کێڵگەی تووتنیان لە ناوچەکەدا دامەزراند.{{sfn|Gullick|2000|حاجی محەمەد تەیبی]] لەخۆدەگرت، کە بەشداربوو لە گەشەسەندنی سەرەتایی [[کامپونگ بارو، کوالالومپور|کامپونگ بارو]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Yip Yoke Teng|نووسەر٢=Muhamad Shahril Rosli|ئیش=The Star|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151219051324/http://www.thestar.com.my/news/community/2014/06/13/life-is-colourful-on-infamous-road-named-after-a-wealthy-tradesman-jalan-haji-taib-is-more-known/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|قازی]] کوالالومپور بوو، ھەروەھا محەمەد نور کوڕی ئیسماعیل.<ref>Mohd Nizam Sahad, Che Zarrina binti Sa'ari; Sejarah Sistem Pendidikan Islam di Kuala Lumpur, Jurnal Al-Tamaddun Bil. 6, 2011</ref> === سەرەتای کوالالومپوری مۆدێرن === [[File:Panorama of Kuala Lumpur ca. 1884.jpg|thumb|upright=1.7|left|بەشێک لە دیمەنێکی پانۆرامای کوالالومپور {{circa|1884}}. لەلای چەپەوە [[گۆڕەپانی سەربەخۆیی، کوالالومپور|پادانگ (مەیدانەکە)]] دەردەکەوێت. بیناکان زۆربەیان لە دار و [[خانووی ئاتاپ|ئاتاپ]] دروستکرابوون پێش ئەوەی ئەو ڕێنماییانەی کە لەلایەن سوێتێنھامەوە لە ساڵی ١٨٨٤ دەرکران پێویستیان بە بەکارھێنانی خشت و خشتە بۆ بیناکان دەکرد. دەرکەوتەی کوالالومپور بە خێرایی گۆڕا لە ساڵانی دواتردا بەھۆی ڕێنمایییەکانی بیناسازییەوە.]] کوالالومپوری سەرەتایی شارۆچکەیەکی بچووک بوو کە بەدەست چەندین کێشەی کۆمەڵایەتی و سیاسییەوە دەیناڵاند – بیناکان زۆربەیان لە دار و '[[نیپا فروتیکانس|ئاتاپ]]' ([[سەقفی گەڵای خورما]]) دروستکرابوون. بیناکان مەیلی ئاگرگرتنیان ھەبوو، و بەھۆی نەبوونی پاکوخاوێنیی گونجاوەوە، شارۆچکەکە تووشی نەخۆشی بووبوو. ھەروەھا تووشی ھەڕەشەی بەردەوامی لافاو دەبووەوە بەھۆی شوێنەکەیەوە. شارۆچکەکە تێوەگلا لە [[شەڕی ناوخۆی سێلانگۆر]] بەشێکی لەسەر کۆنتڕۆڵکردنی داھاتی کانەکانی ژریژ. یاپ ئا لۆی خۆی کردە ھاوپەیمانی {{Interlanguage link|تێنگکو کودین|ms|Tengku Kudin}} و کۆمەڵەی نھێنیی [[کۆمەڵەی نھێنیی ھای سان|ھای سان]]، ئەوان دژی کۆمەڵەیەکی نھێنیی ڕکابەر جەنگان، کە [[گھی ھین کۆنگسی]] بوون، کە ئەوانیش ھاوپەیمانی ڕاجا مەھدی بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|edition=2nd |پەڕەکان=١٢٤}}</ref> ڕاجا ئاسال و سوتان پواسا لایەنیان گۆڕی بۆ لای ڕاجا مەھدی، و کوالالومپور لە ساڵی ١٨٧٢دا گیرا و سووتێنرا تا سەر زەوی. یاپ ھەڵات بۆ کلانگ کە لەوێدا ھێزێکی جەنگاوەریی تری کۆکردەوە و کوالالومپوری لە ئازاری ١٨٧٣دا گرتەوە، و بە یارمەتی جەنگاوەرانی [[پاھانگ]] ھێزەکانی ڕاجا مەھدیان تێکشکاند.{{sfn|1955|دانیشتووی بەریتانی]] (نوێنەری بەریتانیا) دیاریکرا، دوو گرنگترین کەسایەتیی کوالالومپوری سەرەتایی بوون کە سوێتێنھام شانازیی گەشەسەندنی خێرا و پەرەپێدانی و گۆڕینی بۆ ناوەندێکی گەورەی شاری پێدەبڕێت.<ref name="Britannica">{{cite encyclopedia|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|نووسینگە حکومییەکانی [[ویلایەتە فیدراڵییەکانی مالایا]] (ئێستا [[بینای سوڵتان عەبدولسەمەد]]) کە ڕوویان لە [[گۆڕەپانی سەربەخۆیی، کوالالومپور|پادانگ]]ە، {{circa|1900}}]] چینی و مالایییە سەرەتایییەکان بەدرێژایی کەناری ڕۆژھەڵاتی ڕووباری کلانگ نیشتەجێ بوون. چینییەکان بە شێوەیەکی سەرەکی لە دەوروبەری ناوەندی بازرگانیی گۆڕەپانی بازاڕ نیشتەجێ بوون. مالایییەکان، و دواتر ھیندییەکانی [[چێتیار]] و موسڵمانان، لە ناوچەی شەقامی جاڤا نیشتەجێ بوون، کە ئێستا پێی دەوترێت [[شەقامی تون پێراک]]. لە ساڵی ١٨٨٠دا، ئیدارەی داگیرکەر پایتەختی ویلایەتی سێلانگۆری لە کلانگەوە گواستەوە بۆ کوالالومپور کە لە ڕووی ستراتیژییەوە سوودبەخشتر بوو، و دانیشتووی بەریتانی [[ویلیام بلومفیڵد دۆگلاس]] بڕیاریدا بینا حکومییەکان و شوێنی نیشتەجێبوونەکە بخاتە ڕۆژاوای ڕووبارەکەوە. نووسینگە حکومییەکان و بنکەیەکی نوێی [[پۆلیسی شاھانەی مالیزیا|پۆلیس]] لەسەر [[بوکیت ئامان]] دروستکران، و پادانگ (مەیدانەکە) لە سەرەتادا بۆ ڕاھێنانی پۆلیس دروستکرا.{{sfn|1983|گۆڕەپانی سەربەخۆیی]] ناسراوە، دواتر بوو بە ناوەندی نووسینگە کارگێڕییەکانی بەریتانیا کاتێک نووسینگە حکومییەکانی داگیرکەر لە ساڵی ١٨٩٧دا گواسترانەوە بۆ [[بینای سوڵتان عەبدولسەمەد]].<ref name=virtual>{{بیرخستنەوەی وێب|کاپیتان]] یاپ ئا لۆی پارچە زەوییەکی گەورەی کڕی بۆ دامەزراندنی کارگەیەکی خشت بۆ دووبارە دروستکردنەوەی کوالالومپور، کە بە ناوە [[ھاویناو|ھاوشێوەکەی]] پێی دەوترێت [[بریکفیڵدس، کوالالومپور|بریکفیڵدس]] (مەیدانی خشت).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|JxfnMXW1K4gC}}</ref> وەک کاپیتانی چینی، خاوەنی دەسەڵاتی فراوان بوو ھاوشانی سەرکردەکانی کۆمەڵگەی [[مالایییەکان (گرووپی نەتەوەیی)|مالایی]]. چاکسازی یاسایی جێبەجێ کران و ڕێوشوێنی یاسایی نوێ پێشکەش بە ئەنجومەن کرا. یاپ ھەروەھا سەرۆکایەتیی [[دادگای داواکارییە بچووکەکان]]ی دەکرد. بە ھێزێکی پۆلیسی شەش کەسییەوە، توانی سەروەریی یاسا بپارێزێت، و زیندانێکی دروستکرد کە دەیتوانی شەست زیندانی لە یەک کاتدا لەخۆبگرێت. یاپ ئا لۆی ھەروەھا یەکەم قوتابخانەی کوالالومپور و ئاشی گەورەی تاپیۆکای لە [[شەقامی پیتالینگ]] دروستکرد، کە [[سوڵتان عەبدولسەمەد]]ی سێلانگۆر پشکی تێیدا ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دروستکردنی ھێڵی ئاسنین گەشەی شارەکەی خێرا کرد. یەکەم بارەگای سەرەکیی [[ھێڵی ئاسنینی ویلایەتە فیدراڵییەکانی مالایا]] (ئێستا [[مۆزەخانەی نەتەوەیی قوماش]]) لە نزیک نووسینگە حکومییەکانی F.M.S لە دوورەوە، {{circa|1910}}.]] [[ھێڵی پۆرت کلانگ|ھێڵێکی شەمەندەفەر]] لە نێوان کوالالومپور و کلانگ، کە لەلایەن سوێتێنھامەوە دەستی پێکرا و لە ساڵی ١٨٨٦ تەواو بوو، گەیشتنی زیاتر کرد و بووە ھۆی گەشەسەندنی خێرا. ژمارەی دانیشتووان لە ٤,٥٠٠ کەسەوە لە ساڵی ١٨٨٤ بەرزبووەوە بۆ ٢٠,٠٠٠ کەس لە ساڵی ١٨٩٠.<ref name=ooi/> کاتێک پەرەپێدان لە ١٨٨٠ەکاندا خێراتر بوو، فشار خستە سەر پاکوخاوێنی، فڕێدانی پاشماوە و ڕێوشوێنە تەندروستییەکانی تر. ئەنجومەنێکی پاکوخاوێنی کە لە ١٤ی ئایاری ١٨٩٠ دروستکرا بەرپرس بوو لە پاکوخاوێنی، پاراستنی ڕێگاوبان، ڕووناککردنەوەی شەقامەکان، و ئەرکەکانی تر. ئەمە لە کۆتاییدا دەبووە [[ئەنجومەنی شاری کوالالومپور|ئەنجومەنی شارەوانی کوالالومپور]] لە ساڵی ١٩٤٨.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Chiang Siew Lee |کۆمەڵێک [[دوکان-خانوو]] لەگەڵ پاککەرەوەیەکی شەقام لە کاتی کارکردندا لە شەقامێکی کوالالومپور، {{circa|1915–1925}}.]] کوالالومپور لە سەدەی بیستەمدا بە شێوەیەکی بەرچاو فراوان بوو. ڕووبەرەکەی {{cvt|0.65|km2}} بوو لە ساڵی ١٨٩٥، بەڵام درێژکرایەوە بۆ لەخۆگرتنی {{cvt|20|km2}} لە ساڵی ١٩٠٣، و بۆ {{cvt|52|km2}} تا ساڵی ١٩٢٤. تا ئەو کاتەی بوو بە شارەوانی لە ساڵی ١٩٤٨ فراوان بوو بۆ {{cvt|93|km2}}، و پاشان بۆ {{cvt|243|km2}} لە ساڵی ١٩٧٤ وەک ناوچەیەکی فیدراڵی.<ref name="reassessment"/><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین٢=Yamu |یەکەم٢=Claudia |دوایین٣=Tan |یەکەم٣=Wendy |journal=Journal of Urban Management |بەرگ=١٠|issue=1 |doi=10.1016/j.jum.2020.12.004 |hdl=10419/271414 |hdl-access=free}}</ref> تا ساڵی ١٩٧٤، کوالالومپور یەکێک بوو لە حەوت قەزاکەی سێلانگۆر (شەش قەزا پێش ١٩٦٠).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|باتو]]، [[سری پیتالینگ|پیتالینگ]]، [[ئامپانگ جایا|ئامپانگ]]، [[ئولو کلانگ]]، کوالالومپور (شار و قەراغەکانی)، [[سێتاپاک]] و (لە ساڵی ١٩٥٣ەوە) [[پێتالینگ جایا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|لاستیک]] لە [[سێلانگۆر]] کە بەھۆی خواست لەسەر تایەی ئۆتۆمبێل لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا پاڵنرا، بووە ھۆی گەشەیەکی خێرا، و ژمارەی دانیشتووانی کوالالومپور لە ٣٠,٠٠٠ لە ساڵی ١٩٠٠ بۆ ٨٠,٠٠٠ لە ساڵی ١٩٢٠ بەرزبووەوە.{{sfn|ھێزەکانی ژاپۆن پێشڕەوی دەکەن بە شەقامی ھای ستریتدا (ئێستا [[پێڕستی شەقامەکان لە کوالالومپور|شەقامی تون ئێچ ئێس لی]]) لە کوالالومپور لە کانوونی یەکەمی ١٩٤١ لە کاتی جەنگی جیھانیی دووەمدا.]] لە کاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا، کوالالومپور [[شەڕی کوالالومپور|گیرا]] لەلایەن [[سوپای ئیمپراتۆریەتیی ژاپۆن]]ەوە لە ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٤٢. سەرەڕای ئەوەی لە کاتی شەڕەکەدا زیانێکی کەمی بەرکەوت، داگیرکاریی شارەکە لە کاتی جەنگدا بووە ھۆی لەدەستدانی ژیانی زۆر کەس؛ لایەنی کەم ٥,٠٠٠ چینی لە کوالالومپور کوژران لە ماوەی تەنھا چەند ھەفتەیەک لە داگیرکاریی ھێزەکانی ژاپۆن، و ھەزاران ھیندی وەکوو [[کاری زۆرەملێ]] نێردران بۆ کارکردن لە [[ھێڵی ئاسنینی بۆرما]] کە لەوێ زۆرێکیان مردن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|زنجیرە=Rough Guides Snapshot Malaysia |cFnZCQAAQBAJ|pg=PT8}}}}</ref> ئەوان شارەکەیان داگیرکردبوو تا ١٥ی ئابی ١٩٤٥، کاتێک فەرماندەی گشتیی [[سوپای حەوتەمی ناوچەی ژاپۆن]] لە سەنگاپوور و مالیزیا، [[سێیشیرۆ ئیتاگاکی]]، دوای [[بۆردومانی ئەتۆمی بۆ سەر ھێرۆشیما و ناگاساکی]] [[خۆبەدەستەوەدانی ژاپۆن|خۆی بەدەستەوە دا]] بە ئیدارەی بەریتانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://army.gov.au/news/armynews/special_elements/on_this_day/january.htm|سەردێڕ=On This Day|بڵاوکەرەوە=The Australian Army|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071218215230/http://army.gov.au/news/armynews/special_elements/on_this_day/january.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کوالالومپور لە کاتی جەنگدا گەشەی کرد، و لە دوای جەنگیش لە کاتی [[باری لەناکاوی مالایا|باری لەناکاوی مالایا (١٩٤٨-١٩٦٠)]] بەردەوام بوو لە گەشەکردن، کە لەو ماوەیەدا مالایا سەرقاڵی یاخیبوونی [[کۆمۆنیزم|کۆمۆنیستەکان]] بوو و [[گوندی نوێ|گوندە نوێیەکان]] لە قەراغەکانی شارەکەدا دامەزران.<ref name="Britannica" /> [[File:KUALA LUMPUR.png|thumb|نەخشەی کوالالومپور لە ساڵی ١٩٥١]] یەکەم ھەڵبژاردنی شارەوانی لە کوالالومپور لە ١٦ی شوباتی ١٩٥٢ ئەنجامدرا. ھاوپەیمانییەکی ''کاتی'' لە نێوان کاندیدەکانی پارتی مالایی [[UMNO]] و پارتی چینی [[کۆمەڵەی چینییەکانی مالایا|MCA]] زۆرینەی کورسییەکانی بردەوە، و ئەمە بووە ھۆی پێکھێنانی [[پارتی ھاوپەیمانی (مالیزیا)|پارتی ھاوپەیمانی]] (دواتر [[باریزان ناسیۆنال]]).<ref name=ency>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ooi |یەکەم١=Keat Gin |سەردێڕ=Southeast Asia: A Historical Encyclopedia from Angkor Wat to East Timor |ڕێکەوت=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Academic |ژپنک=٩٧٨-١-٥٧٦٠٧-٧٧٠-٢|پەڕەکان=١٣٨–١٣٩}}</ref> لە ٣١ی ئابی ١٩٥٧دا، فیدراسیۆنی مالایا سەربەخۆیی خۆی لە دەسەڵاتی بەریتانیا بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/31/newsid_3534000/3534340.stm|سەردێڕ=1957: Malaya celebrates independence|ئیش=BBC News|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ١٩٥٧|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190429180537/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/31/newsid_3534000/3534340.stm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئاڵای بەریتانیا داگیرترا و ئاڵای مالایا بۆ یەکەمین جار لە پادانگەکە (مەیدانەکە) ھەڵکرا لە نیوەشەوی ٣٠ی ئابی ١٩٥٧،<ref name="lam">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Fatt |یەکەم١=Lam Seng |سەردێڕ=Insider's Kuala Lumpur: Is No Ordinary Travel Guide. Open Your Eyes to the Soul of the City (Not Just the Twin Towers...) |ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Marshall Cavendish International (Asia) Private Limited |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٤٤٣٥-٣٩-٠|edition=3rd |پەڕە=٧٧}}</ref> و لە بەیانی ٣١ی ئابدا، ڕێوڕەسمی [[ڕاگەیاندنی سەربەخۆییی مالایا|ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی]] لە [[یاریگای مێردێکا]] لەلایەن یەکەمین سەرۆکوەزیرانی مالایا، [[تونکو عەبدولڕەحمان]]ەوە ئەنجامدرا. کوالالومپور بە فەرمی بوو بە پایتەختی [[فیدراسیۆنی مالایا|فیدراسیۆنی مالایا]] لەژێر یاسای پایتەختی فیدراڵی ساڵی ١٩٦٠<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Federal Capital Act 1960 |ناونیشان=https://www.dbkl.gov.my/files/senarai-perundangan/akta/1-akta-190.pdf |ڕێکەوت=١٩٦٠|بڵاوکەرەوە=Government of Malaya}}</ref> و بەم شێوەیە مایەوە دوای [[ڕۆژی مالیزیا|پێکھێنانی مالیزیا]] لە ١٦ی ئەیلوولی ١٩٦٣. [[پەرلەمانی مالیزیا|بیناکانی پەرلەمانی مالیزیا]] لە قەراغی [[باخچەکانی دەریاچەکە، کوالالومپور|باخچەکانی دەریاچەکە]] لە ساڵی ١٩٦٣ تەواوکران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19631102-1.2.133|سەردێڕ=The big step forward|نووسەر=Felix Abisheganaden|ئیش=The Straits Times|بڵاوکەرەوە=National Library Board|ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ١٩٦٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150724132140/http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article.aspx?articleid=straitstimes19631102-1.2.133|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دانیشتووانی کوالالومپور بە شێوەیەکی بەرچاو فراوان بوو لە ١٩٦٠ بۆ ٢٠١٨، کە ھەر ١٣ ساڵ جارێک قەبارەکەی دوو ھێندە دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ehm.my/publications/articles/the-post%E2%80%931950-emergence-of-kuala-lumpur-as-a-great-southeast-asian-city |سەردێڕ=The post–1950 emergence of Kuala Lumpur as a great Southeast Asian city |یەکەم= Gregg |دوایین=Huff|ئیش=Economic History of Malaysia}}</ref> [[File:Majestic Theatre Pudu Road.jpg|thumb|left|شانۆی مەجێستیک لەسەر شەقامی پودو یەکێک بوو لە پێشەنگە سەرەتایییەکان لە دیمەنی سینەمای کوالالومپور. لە ١٩٩٠ەکاندا کرا بە پارکی کاتبەسەربردن و لە ساڵی ٢٠٠٩ ڕووخێنرا.]] کوالالومپور بەدرێژایی ساڵان چەندین پشێویی مەدەنی بەخۆیەوە بینیوە. ئاژاوەیەکی ساڵی ١٨٩٧ کێشەیەکی تا ڕادەیەک بچووک بوو کە بەھۆی دەستبەسەرداگرتنی ''داسینگ'' (تەرازوویەکی کێشان کە بازرگانان بەکاریان دەھێنا)ێکی ھەڵەوە دەستی پێکرد، و لە ساڵی ١٩١٢دا، پشێوییەکی سەختتر بە ناوی ئاژاوەی ''[[کەلە (قژ)|تاوچانگ]]'' لە کاتی [[ساڵی نوێی چینی]]دا دەستی پێکرد کە پەیوەندی بە بڕینی پرچی چینییەکانەوە ھەبوو و بە ئاژاوەگێڕی و شەڕی کوتلەیی کە چەند ڕۆژێکی خایاند کۆتایی ھات.{{sfn|Gullick|1983|pp=76–78}} بەڵام خراپترین ئاژاوەگێڕیی تۆمارکراو لە مالیزیا لە ١٣ی ئایاری ١٩٦٩ ڕوویدا، کاتێک ئاژاوەی ڕەگەزی لە کوالالومپور ھەڵگیرسا.<ref name="iht" /> ئەوەی پێی دەوترێت [[ڕووداوی ١٣ی ئایار]] ململانێی توندوتیژی لەخۆدەگرت لە نێوان ئەندامانی کۆمەڵگەی [[مالایییەکانی مالیزیا|مالایی]] و [[چینییەکانی مالیزیا|چینی]]، کە دەرئەنجامی ناڕەزایەتی مالایییەکان بوو بەرامبەر بە پێگەی کۆمەڵایەتی-سیاسیی خۆیان. بەپێی ئامارە فەرمییەکان ئاژاوەکان بوونە ھۆی مردنی ١٩٦ کەس،<ref name=iht>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.iht.com/articles/ap/2007/05/16/asia/AS-GEN-Malaysia-Race-Riot-Book.php |سەردێڕ=New book on 1969 race riots in Malaysia may be banned, officials warn |agency=Associated Press |ئیش=International Herald Tribune |شوێن= Paris |ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20071011030700/http://www.iht.com/articles/ap/2007/05/16/asia/AS-GEN-Malaysia-Race-Riot-Book.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و بوونە ھۆی گۆڕانکاریی گەورە لە سیاسەتی ئابووریی وڵاتەکە بۆ بەرەوپێشبردن و لەپێشینەدان بە گەشەپێدانی ئابووریی مالایی بەسەر نەتەوەکانی تردا. ==== شار، ناوچەی فیدراڵی، گەورەشاری کوالالومپور ==== [[File:Kuala Lumpur skyline in the 1980s.jpg|thumb|دیمەنی شاری کوالالومپور لە ساڵی ١٩٨٧ پێش ئەوەی [[ناوەندی شاری کوالالومپور|KLCC]] دروست بکرێت. [[یانەی ئەسپسواریی سێلانگۆر|شۆستەی پێشبڕکێی ئەسپ]] لە پێشەوە جێگەی گیرایەوە بە [[تاوەرەکانی پێترۆناس]] و [[پارکی KLCC]] لە ساڵی ١٩٩٨دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://says.com/my/lifestyle/photos-klcc-site-was-once-occupied-by-a-horse-racing-track |سەردێڕ=Did You Know: The Petronas Twin Towers Site Was Once A Horse Racing Track|یەکەم= Tamara |دوایین=Jayne |ڕێکەوت= ٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|ئیش=Says}}</ref>]] کوالالومپور پێگەی [[شارەکانی مالیزیا|شاری]] بەدەستھێنا لە ١ی شوباتی ١٩٧٢،<ref name=":0" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://travel.tourism.gov.my/consumer/destinations/history.asp?state=kl|سەردێڕ=Destinations: Kuala Lumpur|بڵاوکەرەوە=Tourism Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080102232810/http://travel.tourism.gov.my/consumer/destinations/history.asp?state=kl|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەمەش بووە یەکەمین نیشتەجێبوون لە مالیزیا کە پێگەکەی پێببەخشرێت دوای سەربەخۆیی. دواتر، لە ١ی شوباتی ١٩٧٤، کوالالومپور بوو بە [[ناوچە فیدراڵییەکانی مالیزیا|ناوچەیەکی فیدراڵی]].<ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-KualaLum.html|title=Kuala Lumpur|encyclopedia=Columbia Encyclopedia, Sixth Edition 2007|publisher=Columbia University Press|access-date=6 December 2007|archive-date=28 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081228003338/http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-KualaLum.html|url-status=live}}</ref> خاکی کوالالومپور فراوان بوو بۆ ٩٦ میل چوارگۆشە بە لەخۆگرتنی ناوچەکانی دەوروبەر. کوالالومپور لەلایەن [[سێلانگۆر]]ەوە بەخشرا بۆ ئەوەی ڕاستەوخۆ لەژێر کۆنتڕۆڵی [[حکومەتی مالیزیا|حکومەتی ناوەندی]]دا بێت، و ئیتر پایتەختی سێلانگۆر نەما لە ساڵی ١٩٧٨ دوای ئەوەی شاری [[شا عالەم]] وەک پایتەختی نوێی ویلایەتەکە ڕاگەیەندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mbsa.gov.my/mbsa/shah%20alam/sejarah.htm|سەردێڕ=Sejarah Shah Alam|زمان=ms|بڵاوکەرەوە=Shah Alam City Council|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060306111920/http://www.mbsa.gov.my/mbsa/shah%20alam/sejarah.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠٠٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ١٤ی ئایاری ١٩٩٠دا، کوالالومپور ئاھەنگی سەد ساڵەی ئەنجومەنی ناوخۆییی گێڕا. [[ئاڵای کوالالومپور|ئاڵا]] و سروودی نوێی ناوچەی فیدراڵیی کوالالومپور ناسێندران. [[پوتراجایا]] وەک ناوچەیەکی فیدراڵی لە ١ی شوباتی ٢٠٠١ ڕاگەیەندرا، ھەروەھا وەک پێگەی حکومەتی فیدراڵی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.malaysianbar.org.my/content/view/7524/2/|سەردێڕ=PJC turns focus on maintenance issues|نووسەر=Geetha Krishnan|بڵاوکەرەوە=The Malaysian Bar|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071218175812/http://www.malaysianbar.org.my/content/view/7524/2/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەرکە کارگێڕی و دادوەرییەکانی حکومەت لە کوالالومپورەوە گواسترانەوە بۆ [[پوتراجایا]]. بەڵام کوالالومپور ھێشتا [[پەرلەمانی مالیزیا|ئەرکە یاسادانانییەکەی]] پاراست،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.issti.gov.my/attractions.htm|سەردێڕ=Attractions|بڵاوکەرەوە=Ministry of Science Technology and Innovation|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071030121747/http://www.issti.gov.my/attractions.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و وەک ماڵی [[یانگ دی-پێرتوان ئاگۆنگ]] (پاشای دەستووری) مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.malaysianmonarchy.org.my/portal_bi/rk7/rk7.php|سەردێڕ=National Palace|بڵاوکەرەوە=National Library of Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071204030649/http://www.malaysianmonarchy.org.my/portal_bi/rk7/rk7.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[File:Klcc park 5.jpg|thumb|[[ناوەندی شاری کوالالومپور]] (KLCC) لە ساڵی ٢٠٢٠]] لە ١٩٩٠ەکانەوە، پەرەپێدانی گەورەی شارنشینی لە [[دۆڵی کلانگ]] ناوچەی گەورەشاری کوالالومپوری فراوان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Bunnell |یەکەم١=Tim |دوایین٢=Nah |یەکەم٢=Alice M. |سەردێڕ=Counter-global Cases for Place: Contesting Displacement in Globalising Kuala Lumpur Metropolitan Area |journal=Urban Studies |ڕێکەوت=٢٠٠٤|بەرگ=٤١|issue=12 |پەڕەکان=٢٤٤٧–٢٤٦٧|doi=10.1080/00420980412331297627 |jstor=43197066}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Loo |یەکەم١=Yat Ming |سەردێڕ=Architecture and Urban Form in Kuala Lumpur: Race and Chinese Spaces in a Postcolonial City |ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-١٧٩٢٣-٨|پەڕە=٨٨|ناونیشان={{GBurl|hyjtCwAAQBAJ}}</ref> ئەم ناوچەیە، کە بە [[گەورەشاری کوالالومپور]] ناسراوە، لە ناوچەی فیدراڵیی کوالالومپورەوە بەرەو ڕۆژاوا تا [[پۆرت کلانگ]]، ڕۆژھەڵات تا قەراغی [[چیاکانی تیتیوانگسا]] و ھەروەھا بۆ باکوور و باشوور درێژ دەبێتەوە. ناوچەکە شارۆچکە و شارە جیاوازەکانی تری لە ڕووی کارگێڕییەوە وەکوو کلانگ، [[شا عالەم]]، [[پوتراجایا]] و ئەوانی تریش دەگرێتەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Cox |یەکەم=Wendell |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ئیش=New Geography |ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190202042112/http://www.newgeography.com/content/003395-the-evolving-urban-form-kuala-lumpur |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|3HrxBQAAQBAJ}}</ref> و لەلایەن [[سیستەمی ترانزێتی یەکگرتووی دۆڵی کلانگ]]ەوە خزمەت دەکرێت. پڕۆژە دیارەکانی ناو خودی کوالالومپور بریتی بوون لە پەرەپێدانی [[ناوەندی شاری کوالالومپور|ناوەندێکی نوێی شاری کوالالومپور]] لە دەوروبەری [[شەقامی ئامپانگ]] و تاوەرەکانی پێترۆناس، کە سەردەمانێک بەرزترین بیناکانی جیھان بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|doi=10.4324/9780203647363 |chapter=Kuala Lumpur City Centre (KLCC): Global reorientation |chapter-url={{GBurl|wKbYTZciw7wC|pg=RA2-PA1978}}}}</ref> لەو کاتەوە تاوەرەکانی پێترۆناس وەک بەرزترین بیناکانی کوالالومپور لەلایەن [[زە ئێکسچەینج ١٠٦]] و [[مێردێکا ١١٨]]ەوە پێشیان گیراوەتەوە، کە ئەمەی دوایییان دووەم بەرزترین بینایە لە جیھاندا لە دوای [[بورج خەلیفە]] لە [[دوبەی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.dezeen.com/2021/12/13/worlds-second-tallest-skyscraper-merdeka-118-tops-out/ |سەردێڕ=World's second-tallest skyscraper Merdeka 118 tops out in Malaysia |یەکەم=Lizzie |دوایین=Crook |ڕێکەوت= ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ئیش=Dezeen}}</ref> == جوگرافیا == {{Main|جوگرافیای کوالالومپور}} [[File:Kuala Lumpur, Malaysia Astronaut Imagery.JPG|thumb|دیمەنێکی مانگی دەستکردی دۆڵی کلانگ یان [[گەورەشاری کوالالومپور]]]] جوگرافیای کوالالومپور بە [[دۆڵی کلانگ]]ی گەورە تایبەتمەندە، کە بە [[چیاکانی تیتیوانگسا]] لە ڕۆژھەڵاتەوە، چەندین زنجیرەچیای بچووک لە باکوور و باشوور، و [[گەرووی مالاکا]] لە ڕۆژاواوە سنووردار کراوە. کوالالومپور زاراوەیەکی [[زمانی مالایی|مالایی]]یە کە وەردەگێڕدرێت بۆ "یەکگرتنی قوڕاوی" و دەکەوێتە سەر خاڵی [[یەکگرتن]]ی ڕووبارەکانی [[ڕووباری کلانگ|کلانگ]] و [[ڕووباری گۆمباک|گۆمباک]] کە دەڕژێنە ناو ڕووباری سێلانگۆرەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|بڵاوکەرەوە=Asiaweek|ئیش=Asia's Best Cities 2000|سەردێڕ=Kuala Lumpur: Growing Pains|ناونیشان=http://www.asiaweek.com/asiaweek/asiacities/kualalumpur.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071203015204/http://www.asiaweek.com/asiaweek/asiacities/kualalumpur.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:RAF RED ARROWS RETURN FROM GLOBAL TOUR PROMOTING UK INTERESTS MOD 45161930.jpg|thumb|[[تیرە سوورەکان|تیرە سوورەکانی]] بەریتانی بەسەر شارەکەدا دەفڕن لە ساڵی ٢٠١٦دا]] کوالالومپور کە دەکەوێتە ناوەڕاستی ویلایەتی سێلانگۆرەوە، پێشتر ناوچەیەکی حکومەتی ویلایەتی سێلانگۆر بوو. لە ساڵی ١٩٧٤دا، کوالالومپور لە سێلانگۆر جیاکرایەوە بۆ پێکھێنانی یەکەمین [[ناوچە فیدراڵییەکانی مالیزیا|ناوچەی فیدراڵی]] کە ڕاستەوخۆ لەلایەن حکومەتی فیدراڵیی مالیزیاوە بەڕێوەدەبرێت. ھەڵکەوتەی لەسەر پێشکەوتووترین ویلایەت لە کەناری ڕۆژاوای [[نیمچەدوورگەی مالیزیا]]، کە ڕووبەرێکی زەویی تەختی فراوانتری ھەیە لە کەناری ڕۆژھەڵات، یارمەتیدەر بووە بۆ ئەوەی خێراتر لە شارەکانی تری مالیزیا گەشە بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ejournal.ukm.my/akademika/article/viewFile/3084/1971|سەردێڕ=Risk, Exposure and Vulnerability to Flood Hazards in a Rapidly Developing Country: The Case of Peninsular Malaysia|نووسەر=Chan Ngai Weng|بڵاوکەرەوە=[[National University of Malaysia]]|ساڵ=١٩٩٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٥|پەڕەکان=١٠٧–١٣٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150429135518/http://ejournal.ukm.my/akademika/article/viewFile/3084/1971|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شارەوانییەکە ڕووبەرەکەی دەگاتە {{convert|243|km2|sqmi|abbr=on}}،<ref name="Laporan Kiraan Permulaan 2010">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.statistics.gov.my/ccount12/click.php?id=2127 |سەردێڕ=Laporan Kiraan Permulaan 2010 |بڵاوکەرەوە=Jabatan Perangkaan Malaysia |پەڕە=٢٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110708202650/http://www.statistics.gov.my/ccount12/click.php?id=2127 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تەممووزی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە تێکڕای بەرزی {{convert|81.95|m|ftin|0|abbr=on}} کە بەرزترین خاڵی [[بوکیت ناناس]]ە بە ٩٤ مەتر لە سەرووی ئاستی دەریاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.malaysiatravel.org.uk/tourist-attraction/kuala-lumpur/location.html|سەردێڕ=Kuala Lumpur Location|بڵاوکەرەوە=Malaysia Travel|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100928062324/http://malaysiatravel.org.uk/tourist-attraction/kuala-lumpur/location.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{anchor|Climate|Weather}} === ئاو و ھەوا === {{climate chart | کوالالومپور | 23.8 | 32.6 | 226.7 | 24.0 | 33.3 | 192.8 | 24.5 | 33.7 | 270.4 | 24.7 | 33.7 | 301.5 | 25.0 | 33.6 | 229.9 | 24.8 | 33.3 | 145.8 | 24.4 | 32.8 | 165.2 | 24.5 | 32.8 | 174.3 | 24.2 | 32.7 | 220.3 | 24.2 | 32.6 | 283.8 | 24.1 | 32.3 | 355.8 | 24.0 | 32.0 | 280.6 |float=right}} کوالالومپور کە بە [[زنجیرەچیای تیتیوانگسا]] لە ڕۆژھەڵاتەوە و دوورگەی [[سوماترا]]ی ئیندۆنیزیا لە ڕۆژاواوە پارێزراوە، لە بای بەھێز دەپارێزرێت و خاوەنی [[ئاووھەوای دارستانی باراناویی خولگەیی|ئاووھەوایەکی دارستانی باراناویی خولگەیی]]ە ([[پۆلێنکردنی کەشوھەوای کۆپن]] ''Af'')، کە گەرم، شێدار و خۆرەتاوە، بە بارانبارینی زۆرەوە، بەتایبەتی لە کاتی وەرزی [[وەرزی با و باران|بای موسمیی باکووری ڕۆژھەڵات]] لە تشرینی یەکەمەوە تا ئازار. پلەکانی گەرمی زۆربەی کات نەگۆڕن. بەرزترین پلەی گەرمی لە نێوان {{convert|32|and|35|C|F}} دەمێنێتەوە و ھەندێک جار دەگاتە سەرووی {{convert|38|°C|°F|1|abbr=on}}، لەکاتێکدا نزمترین پلەکانی گەرمی لە نێوان {{convert|23.4|and|24.6|C|F|1}} دان و ھەرگیز نەگەیشتوونەتە خوار {{convert|17.8|°C|°F|1|abbr=on}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.welcome-kl.com/kl-info/weather-in-kl/|سەردێڕ=Weather in KL|بڵاوکەرەوە=Welcome-KL|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120724042742/http://www.welcome-kl.com/kl-info/weather-in-kl/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref><ref name="pogodaiklimat">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climate of Kuala Lumpur |ناونیشان=http://www.pogodaiklimat.ru/climate2/48647.htm |بڵاوکەرەوە=Weather and Climate (Погода и климат) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180323080531/http://www.pogodaiklimat.ru/climate2/48647.htm |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠١٨|زمان=ru}}</ref> کوالالومپور بە شێوەیەکی ئاسایی لایەنی کەم {{convert|2600|mm|in|abbr=on}} باران وەردەگرێت ساڵانە؛ مانگەکانی حوزەیران تا ئاب تا ڕادەیەک وشکن، بەڵام تەنانەت ئەو کاتەش بارانبارین بەگشتی لە سەرووی {{convert|131|mm|1}} تێدەپەڕێت لە مانگێکدا. کوالالومپور زۆر ئامادەیە بۆ تووشبوون بە ڕەشەبای سەخت و لێدانی ھەورەگرمە. [[دۆڵی کلانگ]]، بە کوالالومپوریشەوە، یەکێکە لەو شوێنانەی کە زۆرترین ڕەشەبای تێدا دەبینرێت لەسەر زەوی. لافاو بە شێوەیەکی بەردەوام لە کوالالومپور ڕوودەدات دوای بارانبارینی بەخوڕ، بەتایبەتی لە ناوەندی شارەکەدا، چونکە پێکھاتەی ئاودێری لەگەڵ گەشەسەندنی خێرای شارەکەدا نەگونجاوە.<ref name='Kuala Lumpur Environment'>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur City Hall|ناونیشان=http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/environment/index.htm|سەردێڕ=Kuala Lumpur Environment|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080501122136/http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/environment/index.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دووکەڵی ئاگری دارستانەکان لە [[سوماترا]] و [[کالیمانتان]]ـی نزیک ھەندێک جار [[تەمومژ]]ێک بەسەر ناوچەکەدا بڵاودەکاتەوە، و سەرچاوەیەکی سەرەکی پیسبوونە، لەگەڵ سووتانی کراوە، دەردانی ئۆتۆمبێل، و بیناسازی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hazardous haze shrouds Kuala Lumpur|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/id/wbna8908221|ئیش=NBC News|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130930212032/http://www.nbcnews.com/id/8908221/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{Kuala Lumpur weatherbox}} {|style="text-align:center;" class="wikitable mw-collapsible" |- !Colspan=14|داتای ئاووھەوا بۆ کوالالومپور |- !مانگ !کانوونی دووەم !شوبات !ئازار !نیسان !ئایار !حوزەیران !تەممووز !ئاب !ئەیلوول !تشرینی یەکەم !تشرینی دووەم !کانوونی یەکەم !style="border-left-width:medium"|ساڵ |- !تێکڕای کاتژمێرەکانی ڕووناکی ڕۆژ |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|12.0 |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|12.0 |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|12.1 |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|12.2 |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|12.3 |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|12.3 |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|12.3 |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|12.2 |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|12.1 |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|12.0 |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|12.0 |style="background:#FFFF33;color:#000000;"|11.9 |style="background:#FFFF33;color:#000000;border-left-width:medium"|12.1 |- !تێکڕای [[پێوەری تیشکی سەروو وەنەوشەیی|پێوەری UV]] |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|6 |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|7 |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|7 |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|7 |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|7 |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|7 |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|7 |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|7 |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|7 |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|7 |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|7 |style="background:#6b49c8;color:#000000;"|7 |style="background:#6b49c8;color:#000000;border-left-width:medium"|7 |- !Colspan=14 style="background:#f8f9fa;font-weight:normal;font-size:95%;"|سەرچاوە: Weather Atlas<ref name="Weather Atlas">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.weather-atlas.com/en/malaysia/kuala-lumpur-climate |سەردێڕ=Kuala Lumpur, Malaysia – Climate data |بڵاوکەرەوە=Weather Atlas |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170330003929/http://www.weather-atlas.com/en/malaysia/kuala-lumpur-climate |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |} == حوکمڕانی == [[File:Kuala Lumpur Malaysia Dewan-Bandaraya-Kuala-Lumpur-01.jpg|thumb|[[ئەنجومەنی شاری کوالالومپور]]]] کوالالومپور لەلایەن [[کۆمپانیای تاکی|کۆمپانیایەکی تاکی]]یەوە بەناوی کۆمیسیۆنەری پایتەختی فیدراڵی لە ١ی نیسانی ١٩٦١ەوە بەڕێوەدەبرا، تا ئەوکاتەی پێگەی شاری پێبەخشرا لە ساڵی ١٩٧٢، کە دوای ئەوە دەسەڵاتی جێبەجێکردن گواسترایەوە بۆ [[سەرۆک شارەوانیی گەورە]] (''Datuk Bandar'').<ref name="KWP">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dbkl.gov.my/index.php?option=com_content&view=article&id=39&Itemid=174&lang=en|سەردێڕ=DBKL History|بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur City Hall|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150429151114/http://www.dbkl.gov.my/index.php?option=com_content&view=article&id=39&Itemid=174&lang=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەو کاتەوە ١٥ سەرۆک شارەوانی دیاریکراون. سەرۆک شارەوانی ئێستا [[مەیمونە محەمەد شەریف]]ە، کە لە ١٥ی ئابی ٢٠٢٤ەوە لە پۆستەکەیدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Borhan|یەکەم=Najihah|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|سەردێڕ=[UPDATED] Maimunah named new KL mayor|ناونیشان=https://www.nst.com.my/news/nation/2024/08/1091521/updated-maimunah-named-new-kl-mayor|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=NST Online}}</ref> === حکومەتی ناوخۆیی === بەڕێوەبەرایەتییە ناوخۆیییەکە لەلایەن [[ئەنجومەنی شاری کوالالومپور]]ەوە بەڕێوەدەبرێت، کە ئاژانسێکە سەر بە [[وەزارەتی ناوچە فیدراڵییەکان (مالیزیا)|وەزارەتی ناوچە فیدراڵییەکانی مالیزیا]].<ref name="KWP" /> بەرپرسە لە تەندروستی گشتی و پاکوخاوێنی، لابردن و بەڕێوەبردنی پاشماوە، پلاندانانی شارۆچکە، پاراستنی ژینگە و کۆنتڕۆڵی بیناسازی، گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی و ئابووری، و ئەرکەکانی پاراستنی گشتیی ژێرخانی شارنشینی. دەسەڵاتی جێبەجێکردن لای [[سەرۆک شارەوانیی کوالالومپور|سەرۆک شارەوانی]]یە لە ھۆڵی شارەوانی، کە بۆ ماوەی سێ ساڵ لەلایەن وەزیری ناوچە فیدراڵییەکانەوە دیاری دەکرێت. ئەم سیستەمی دیاریکردنی سەرۆک شارەوانییە لەو کاتەوە لە جێی خۆیەتی کە ھەڵبژاردنەکانی حکومەتی ناوخۆیی لە ساڵی ١٩٧٠ ھەڵپەسێردراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.citymayors.com/government/malaysia_government.html|سەردێڕ=Malaysia's towns and cities are governed by appointed mayors|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=City Mayors|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110514203410/http://www.citymayors.com/government/malaysia_government.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ناوچەکان === یازدە بازنەی [[دیوان ڕاکیات|پەرلەمانی]] کوالالومپور، بە ژمارەی دانیشتووانی ٢٠٢٠، ڕووبەر، چڕی و ڕێژەی سەدی کۆی گشتییەوە گونجاون لەگەڵ دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ژێر دەسەڵاتی [[ئەنجومەنی شاری کوالالومپور]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cloud.stats.gov.my/index.php/s/VDynFsMkxI4dxAE?path=%2F14%20W.P.%20KUALA%20LUMPUR#pdfviewer|سەردێڕ=14 W.P. Kuala Lumpur – Berkas|بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur City Hall|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230119103806/https://cloud.stats.gov.my/index.php/s/VDynFsMkxI4dxAE?path=/14%20W.P.%20KUALA%20LUMPUR#pdfviewer}}</ref> {| |- | {| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto; width:100%; font-size:smaller; text-align:center" |- | rowspan=14 style="font-size:larger" align="center" | {{Location map many|Malaysia Kuala Lumpur subdistrict|width=491|float=center |caption={{center|نەخشەیەکی کوالالومپور لەگەڵ شوێنی ناوەندی شارەکە و قەراغەکانی.}} |lat1=3.090|long1=101.615|label1_size=120 |label1=[[سێلانگۆر|سێلانگۆر]]|position1=right|mark1size=0 |lat2=3.210|long2=101.643|label2_size=70 |label2=[[کێپۆنگ بارو|<i style="color:gray">کێپۆنگ<br>بارو</i>]]|position2=top|mark2size=0 |lat3=3.202|long3=101.671|label3_size=75 |label3=[[باتو، کوالالومپور|<i style="color:black">'''باتو'''</i>]]|position3=top|mark3size=0 |lat4=3.205|long4=101.735|label4_size=75 |label4=[[وانگسا ماجو|<i style="color:black">'''وانگسا ماجو'''</i>]]|position4=top|mark4size=0 |lat5=3.178|long5=101.737|label5_size=75 |label5=[[سێتیاوانگسا|<i style="color:black">'''{{nowrap|سێتیاوانگسا}}'''</i>]]|position5=top|mark5size=0 |lat6=3.177|long6=101.690|label6_size=75 |label6=[[سێنتول، کوالالومپور|<i style="color:grey">سێنتول</i>]]|position6=top|mark6size=0 |lat7=3.198|long7=101.714|label7_size=75 |label7=[[سێتاپاک|<i style="color:grey">سێتاپاک</i>]]|position7=left|mark7size=0 |lat8=3.182|long8=101.722|label8_size=75 |label8=[[سێماراک|<i style="color:grey">سێماراک</i>]]|position8=left|mark8size=0 |lat9=3.163|long9=101.706|label9_size=75 |label9=[[کامپونگ بارو، کوالالومپور|<i style="color:grey">کامپونگ بارو</i>]]|position9=top|mark9size=0 |lat10=3.169|long10=101.726|label10_size=75 |label10=[[کامپونگ داتوک کێرامات|<i style="color:grey">داتوک کێرامات</i>]]|position10=bottom|mark10size=0 |lat11=3.141|long11=101.735|label11_size=75 |label11=[[کامپونگ پاندان|<i style="color:grey">پاندان</i>]]|position11=left|mark11size=0 |lat12=3.133|long12=101.714|label12_size=70 |label12=[[پودو، کوالالومپور|<i style="color:grey">پودو</i>]]|position12=left|mark12size=0 |lat13=3.088|long13=101.717|label13_size=75 |label13=[[باندار تون ڕەزاق|<i style="color:black">'''باندار تون ڕەزاق'''</i>]]|position13=top|mark13size=0 |lat14=3.101|long14=101.745|label14_size=75 |label14=[[چێراس، کوالالومپور|<i style="color:black">'''چێراس'''</i>]]|position14=top|mark14size=0 |lat15=3.083|long15=101.735|label15_size=75 |label15=[[تامان کۆناوت|<i style="color:grey">کۆناوت</i>]]|position15=top|mark15size=0 |lat16=3.060|long16=101.743|label16_size=70 |label16=[[ئالام دامای|<i style="color:grey">ئالام<br>دامای</i>]]|position16=top|mark16size=0 |lat17=3.063|long17=101.710|label17_size=70 |label17=[[سونگای بێسی|<i style="color:grey">سونگای بێسی</i>]]|position17=right|mark17size=0 |lat18=3.053|long18=101.680|label18_size=70 |label18=[[بوکیت جەلیل|<i style="color:grey">بوکیت جەلیل</i>]]|position18=top|mark18size=0 |lat19=3.068|long19=101.693|label19_size=70 |label19=[[سری پیتالینگ|<i style="color:grey">سری پیتالینگ</i>]]|position19=top|mark19size=0 |lat20=3.092|long20=101.703|label20_size=70 |label20=[[سالاک ساوس|<i style="color:grey">سالاک</i>]]|position20=top|mark20size=0 |lat21=3.107|long21=101.682|label21_size=70 |label21=[[سێپوتێ (بازنەی فیدراڵی)|<i style="color:black">'''سێپوتێ'''</i>]]|position21=top|mark21size=0 |lat22=3.095|long22=101.685|label22_size=70 |label22=[[تامان دێسا|<i style="color:grey">تامان<br>دێسا</i>]]|position22=top|mark22size=0 |lat23=3.129|long23=101.685|label23_size=70 |label23=[[بریکفیڵدس، کوالالومپور|<i style="color:grey">بریکفیڵدس</i>]]|position23=bottom|mark23size=0 |lat24=3.105|long24=101.668|label24_size=70 |label24=[[لێمبا پانتای|<i style="color:black">'''لێمبا پانتای'''</i>]]|position24=top|mark24size=0 |lat25=3.128|long25=101.670|label25_size=70 |label25=[[بانگسار|<i style="color:grey">بانگسار</i>]]|position25=top|mark25size=0 |lat26=3.152|long26=101.658|label26_size=70 |label26=[[دامانسارا ھایتس|<i style="color:grey">بوکیت دامانسارا</i>]]|position26=top|mark26size=0 |lat27=3.165|long27=101.670|label27_size=70 |label27=[[تامان دوتا|<i style="color:grey">دوتا</i>]]|position27=top|mark27size=0 |lat28=3.194|long28=101.627|label28_size=70 |label28=[[باندار مێنجالارا|<i style="color:grey">مێنجالارا</i>]]|position28=bottom|mark28size=0 |lat29=3.170|long29=101.652|label29_size=70 |label29=[[مۆنت کیارا|<i style="color:grey">مۆنت کیارا</i>]]|position29=left|mark29size=0 |lat30=3.153|long30=101.715|label30_size=70 |label30=[[ناوەندی شاری کوالالومپور|<i style="color:grey">KLCC</i>]]|position30=top|mark30size=0 |lat31=3.146|long31=101.696|label31_size=90 |label31='''[[گۆڕەپانی سەربەخۆیی (کوالالومپور)|کوالالومپور]]'''|position31=bottom|mark31size=0 |lat32=3.148|long32=101.625|label32_size=70 |label32=[[تامان تون دکتۆر ئیسماعیل|<i style="color:grey">TTDI</i>]]|position32=bottom|mark32size=0 |lat33=3.184|long33=101.668|label33_size=70 |label33=[[سێگامبوت|<i style="color:black">'''سێگامبوت'''</i>]]|position33=left|mark33size=0 |lat34=3.089|long34=101.682|label34_size=70 |label34=[[کوچای لاما|<i style="color:grey">کوچای</i>]]|position34=right|mark34size=0 |lat35=3.239|long35=101.686|label35_size=75 |label35=[[ئەشکەوتەکانی باتو|<i style="color:black">ئەشکەوتەکانی<br>باتو</i>]]|position35=right|mark35=Black triangle2.svg |lat36=3.155|long36=101.697|label36_size=70 |label36=[[چۆو کیت|<i style="color:grey">چۆو<br>کیت</i>]]|position36=top|mark36size=0 |lat37=3.143|long37=101.713|label37_size=75 |label37=[[بوکیت بینتانگ|<i style="color:black">'''بوکیت بینتانگ'''</i>]]|position37=top|mark37size=0 |lat38=3.153|long38=101.736|label38_size=75 |label38=[[ئامپانگ، کوالالومپور|<i style="color:grey">ئامپانگ ھیلیر</i>]]|position38=top|mark38size=0 |lat39=3.132|long39=101.730|label39_size=75 |label39=[[مالوری|<i style="color:grey">مالوری</i>]]|position39=left|mark39size=0 |lat40=3.165|long40=101.625|label40_size=75 |label40=[[کامپونگ سونگای پێنجالا|<i style="color:grey">سونگای پێنجالا</i>]]|position40=bottom|mark40size=0 |lat41=3.073|long41=101.673|label41_size=75 |label41=[[تامان ئۆ یوو جی|<i style="color:grey">تامان<br>OUG</i>]]|position41=top|mark41size=0 |lat42=3.206|long42=101.665|label42_size=75 |label42=[[جینجانگ|<i style="color:grey">جینجانگ</i>]]|position42=left|mark42size=0 |lat43=3.206|long43=101.650|label43_size=75 |label43=[[کێپۆنگ|<i style="color:black">'''کێپۆنگ'''</i>]]|position43=left|mark43size=0 |lat44=3.212|long44=101.687|label44_size=75 |label44=<i style="color:gray">باتو<br>مودا</i>|position44=top|mark44size=0 |lat45=3.193|long45=101.687|label45_size=70 |label45=<i style="color:gray">کێنتۆنمێن</i>|position45=top|mark45size=0 |lat46=3.216|long46=101.728|label46_size=75 |label46=[[تامان مێلاتی|<i style="color:grey">تامان مێلاتی</i>]]|position46=top|mark46size=0 |lat47=3.168|long47=101.704|label47_size=75 |label47=[[تیتیوانگسا (بازنەی فیدراڵی)|<i style="color:black">'''تیتیوانگسا'''</i>]]|position47=top|mark47size=0 |lat48=3.212|long48=101.673|label48_size=70 |label48=[[تامان واھیو|<i style="color:grey">تامان واھیو</i>]]|position48=top|mark48size=0 |lat49=3.189|long49=101.734|label49_size=75 |label49=<i style="color:gray">سری<br>ڕامپای</i>|position49=top|mark49size=0 |lat50=3.200|long50=101.720|label50_size=75 |label50=<i style="color:gray">داناو<br>کۆتا</i>|position50=top|mark50size=0 |lat51=3.185|long51=101.715|label51_size=75 |label51=<i style="color:gray">ئایێر<br>پاناس</i>|position51=top|mark51size=0 |lat52=3.100|long52=101.715|label52_size=70 |label52=[[باندار سری پێرماسیوری|<i style="color:gray">سری پێرماسیوری</i>]]|position52=top|mark52size=0 |lat53=3.123|long53=101.742|label53_size=70 |label53=[[شامێلین|<i style="color:grey">شامێلین</i>]]|position53=left|mark53size=0 |lat54=3.094|long54=101.735|label54_size=70 |label54=[[تامان میدا|<i style="color:grey">تامان میدا</i>]]|position54=top|mark54size=0 |lat55=3.160|long55=101.682|label55_size=70 |label55=[[بوکیت تونکو|<i style="color:grey">بوکیت<br>تونکو</i>]]|position55=top|mark55size=0 |lat56=3.108|long56=101.700|label56_size=70 |label56=[[باندار مالیزیا|<i style="color:grey">باندار<br>مالیزیا</i>]]|position56=top|mark56size=0 |lat57=3.189|long57=101.749|label57_size=75 |label57=[[بوکیت دیندینگ|<i style="color:green">بوکیت دیندینگ</i>]]|position57=top|mark57=Green Fire.svg |lat58=3.153|long58=101.633|label58_size=75 |label58=[[بوکیت کیارا|<i style="color:green">بوکیت<br>کیارا</i>]]|position58=right|mark58=Green Fire.svg |lat59=3.180|long59=101.640|label59_size=75 |label59=[[بوکیت سری بینتانگ|<i style="color:green">بوکیت<br>سری بینتانگ</i>]]|position59=right|mark59=Green Fire.svg |lat60=3.177|long60=101.614|label60_size=75 |label60=[[بوکیت لانجان|<i style="color:green">بوکیت لانجان</i>]]|position60=right|mark60=Green Fire.svg |lat61=3.200|long61=101.740|label61_size=75 |label61=[[بوکیت تی ئێم|<i style="color:green">بوکیت TM</i>]]|position61=top|mark61=Green Fire.svg |lat62=3.072|long62=101.733|label62_size=75 |label62=[[بوکیت بێسی|<i style="color:green">بوکیت بێسی</i>]]|position62=left|mark62=Green Fire.svg |lat63=3.099|long63=101.663|label63_size=75 |label63=[[بوکیت گاسینگ|<i style="color:green">بوکیت گاسینگ</i>]]|position63=left|mark63=Green Fire.svg |lat64=3.096|long64=101.662|label64_size=75 |label64=[[بوکیت کێرینجی|<i style="color:green">بوکیت کێرینجی</i>]]|position64=bottom|mark64=Green Fire.svg |lat65=3.119|long65=101.687|label65_size=75 |label65={{nowrap|[[بوکیت ڕۆبسۆن|<i style="color:green">بوکیت ڕۆبسۆن</i>]]}}|position65=right|mark65=Green Fire.svg |lat66=3.097|long66=101.754|label66_size=75 |label66=[[بوکیت کێتومبار|<i style="color:green">بوکیت کێتومبار</i>]]|position66=bottom|mark66=Green Fire.svg |lat67=3.113|long67=101.735|label67_size=75 |label67=[[بوکیت پودو ئولو|<i style="color:green">بوکیت پودو ئولو</i>]]|position67=bottom|mark67=Green Fire.svg |lat68=3.236|long68=101.738|label68_size=75 |label68=[[ڕیزە شاخی کوارتزی دەروازەی کلانگ#بوکیت تابور|<i style="color:black">بوکیت تابور ڕۆژاوا</i>]]|position68=top|mark68=Black triangle2.svg |lat69=3.231|long69=101.756|label69_size=75 |label69=[[ڕیزە شاخی کوارتزی دەروازەی کلانگ#بوکیت تابور|<i style="color:black">بوکیت تابور ڕۆژھەڵات</i>]]|position69=bottom|mark69=Black triangle2.svg |lat70=3.143|long70=101.684|label70_size=70 |label70=[[باخچەکانی ڕووەکیی پەردانا|<i style="color:green">باخچەکانی ڕووەکیی پەردانا</i>]]|position70=left|mark70=BSicon lNAT.svg |lat71=3.151|long71=101.683|label71_size=70 |label71=[[تامان توگو|<i style="color:green">تامان توگو</i>]]|position71=top|mark71=BSicon lNAT.svg |lat72=3.132|long72=101.740|label72_size=100|label72=[[سێلانگۆر|سێلانگۆر]]|position72=right|mark72size=0 |lat74=3.246|long74=101.690|label74_size=100|label74=[[سێلانگۆر|سێلانگۆر]]|position74=right|mark74size=0 |lat75=3.245|long75=101.760|label75_size=75 |label75=[[بەنداوی دەروازەی کلانگ|<i style="color:#48A3B5">بەنداوی دەروازەی کلانگ</i>]]|position75=bottom|mark75size=0 |lat76=3.050|long76=101.620|label76_size=90 |label76={{nowrap|[[قەزای پێتالینگ|<i style="color:black">قەزای پێتالینگ</i>]]}}|position76=bottom|mark76size=0 |lat77=3.125|long77=101.758|label77_size=90 |label77=[[قەزای ھولو لانگات|<i style="color:black">قەزای ھولو لانگات</i>]]|position77=bottom|mark77size=0 |lat78=3.253|long78=101.660|label78_size=90 |label78={{nowrap|[[قەزای گۆمباک|<i style="color:black">قەزای گۆمباک</i>]]}}|position78=bottom|mark78size=0 }} |} | {| class="wikitable sortable" style=text-align:center |- ! colspan=2 | [[پێڕستی ناوچەکانی ھەڵبژاردنی مالیزیا#ناوچەی فیدراڵیی کوالالومپور|دەسەڵاتی ناوخۆیی]] ! rowspan=2 | دانیشتووان<br>{{nobold|(% لە کۆی دانیشتووان)}} ! rowspan=2 | ڕووبەر (کم²)<br>{{nobold|(% لە کۆی ڕووبەر)}} ! rowspan=2 | چڕی |- ! rowspan=2 | کۆد ! rowspan=2 | ناو |- | P.114 | [[کێپۆنگ (بازنەی فیدراڵی)|کێپۆنگ]] | ١٠٦,١٩٩<br>(٥.٣٦%) | ١٢<br>(٤.٩%) | ٨,٨٥٠ |- | P.115 | [[باتو (بازنەی فیدراڵی)|باتو]] | ٢١٩,١٣٢<br>(١١.٠٦%) | ٢٠<br>(٨.٢%) | ١٠,٩٥٦ |- | P.116 | [[وانگسا ماجو (بازنەی فیدراڵی)|وانگسا ماجو]] | ٢١٥,٨٧٠<br>(١٠.٨٩%) | ١٦<br>(٦.٦%) | ١٣,٤٩١ |- | P.117 | [[سێگامبوت (بازنەی فیدراڵی)|سێگامبوت]] | ٢٥٣,٧١٥<br>(١٢.٨٩%) | ٥١<br>(٢١%) | ٤,٩٧٤ |- | P.118 | [[سێتیاوانگسا (بازنەی فیدراڵی)|سێتیاوانگسا]] | ١٤٧,٠٩٥<br>(٧.٤٢%) | ١٦<br>(٦.٦%) | ٩,١٩٣ |- | P.119 | [[تیتیوانگسا (بازنەی فیدراڵی)|تیتیوانگسا]] | ١٢٢,٠٩٦<br>(٦.١٦%) | ١٥<br>(٦.٢%) | ٨,١٣٩ |- | P.120 | [[بوکیت بینتانگ (بازنەی فیدراڵی)|بوکیت بینتانگ]] | ١٢٠,٢٥٩<br>(٦.٠٧%) | ٢١<br>(٨.٦%) | ٥,٧٢٦ |- | P.121 | [[لێمبا پانتای (بازنەی فیدراڵی)|لێمبا پانتای]] | ١٤٨,٠٩٤<br>(٧.٤٧%) | ٢٠<br>(٨.٢%) | ٧,٤٠٤ |- | P.122 | [[سێپوتێ (بازنەی فیدراڵی)|سێپوتێ]] | ٣٢٢,٥١١<br>(١٦.٢٧%) | ٣١<br>(١٢.٨%) | ١٠,٤٠٣ |- | P.123 | [[چێراس (بازنەی فیدراڵی)|چێراس]] | ١٣٥,٨٢٣<br>(٦.٨٥%) | ١٦<br>(٦.٦%) | ٨,٤٨٨ |- | P.124 | [[باندار تون ڕەزاق (بازنەی فیدراڵی)|باندار تون ڕەزاق]] | ١٩١,٣١٨<br>(٩.٦٥%) | ٢٥<br>(١٠.٣%) | ٧,٦٥٢ |- ! colspan=2 style="text-align:center" | کۆی گشتی ! ١,٩٨٢,١١٢<br>(١٠٠%) ! ٢٤٣<br>(١٠٠%) ! ٨,١٥٦ |- |} |} === موکیمەکان (یەکە کارگێڕییەکان) === [[File:Mukims of Kuala Lumpur.svg|thumb|right|موکیمەکانی ناوچەی فیدراڵیی کوالالومپور]] بۆ مەبەستەکانی بەڕێوەبردنی زەوی، ناوچەی فیدراڵیی کوالالومپور دابەشکراوە بەسەر ھەشت [[موکیم]] (یەکەی کارگێڕی)، و چەندین شارۆچکە لەسەر ئاستی موکیم (''pekan''/''bandar''): {| class="wikitable" |+ !موکیم !پەرلەمانی پەیوەندیدار !ناوچە لەخۆگیراوەکان |- |باندار کوالالومپور | * [[بوکیت بینتانگ (بازنەی فیدراڵیی کوالالومپور)|بوکیت بینتانگ]] * [[تیتیوانگسا (بازنەی فیدراڵی)|تیتیوانگسا]] (بەشێکی) * [[لێمبا پانتای (بازنەی فیدراڵی)|لێمبا پانتای]] (بەشێکی) * [[چێراس (بازنەی فیدراڵی)|چێراس]] (بەشێکی) * [[باتو (بازنەی فیدراڵیی کوالالومپور)|باتو]] (بەشێکی) * [[سێتیاوانگسا (بازنەی فیدراڵی)|سێتیاوانگسا]] (فیدراڵی) | ناوەندی بازرگانیی کوالالومپور<br> [[کامپونگ بارو، کوالالومپور|کامپونگ بارو]]<br> [[تیتیوانگسا]]<br> [[سێنتول، کوالالومپور|سێنتول]]<br> [[مالوری]]<br> [[پودو، کوالالومپور|پودو]]<br> [[بریکفیڵدس، کوالالومپور|بریکفیڵدس]]<br> [[مید ڤالی سیتی]]<br> [[بوکیت تونکو]]<br> [[باخچەکانی ڕووەکیی پەردانا]] و [[مۆنیۆمێنتی نیشتمانی (مالیزیا)|سێنۆتاف]] |- |موکیمی کوالالومپور (قەزای دەوروبەر) | * [[چێراس (بازنەی فیدراڵی)|چێراس]] * [[باندار تون ڕەزاق (بازنەی فیدراڵی)|باندار تون ڕەزاق]] (بەشێکی) * [[لێمبا پانتای (بازنەی فیدراڵی)|لێمبا پانتای]] (بەشێکی) * [[سێگامبوت (بازنەی فیدراڵی)|سێگامبوت]] (بەشێکی) * [[سێپوتێ (بازنەی فیدراڵی)|سێپوتێ]] (بەشێکی) | [[چێراس، کوالالومپور|چێراس]]<br> [[شامێلین پەرکاسا]] (بەشێکی)<br> [[باندار تون ڕەزاق]]<br> [[سالاک ساوس]]<br> [[بانگسار]]<br> [[زانکۆی مالایا]]<br> [[پانتای دالام]]<br> [[شەقامی کلانگ لاما]] ([[تامان دێسا]])<br> [[دامانسارا ھایتس|بوکیت دامانسارا]]<br> [[سری ھارتاماس]] و [[تامان دوتا]]<br> [[کۆشکی نیشتمانی، جالان توانکو عەبدولحەلیم|ئیستانا نێگارا]]<br> [[تامان تون دکتۆر ئیسماعیل]]<br> [[کامپونگ سونگای پێنجالا]] |- |موکیمی پێتالینگ | * [[سێپوتێ (بازنەی فیدراڵی)|سێپوتێ]] * [[باندار تون ڕەزاق (بازنەی فیدراڵی)|باندار تون ڕەزاق]] * [[چێراس (بازنەی فیدراڵی)|چێراس]] (بەشێکی) | [[شەقامی کلانگ لاما]] ([[تامان ئۆ یوو جی]] و [[کوچای لاما]]) [[سری پیتالینگ]]<br> [[بوکیت جەلیل]]<br> [[باندار تاسیک سێلاتان]]<br> [[سونگای بێسی]] |- |[[موکیمی باتو]] | * [[باتو (بازنەی فیدراڵیی کوالالومپور)|باتو]] * [[کێپۆنگ (بازنەی فیدراڵی)|کێپۆنگ]] * [[سێگامبوت (بازنەی فیدراڵی)|سێگامبوت]] (بەشێکی) | [[کێپۆنگ]]<br> [[جینجانگ]]<br> [[سێگامبوت]]<br> [[مۆنت کیارا]]<br> [[باتو، کوالالومپور|باتو]]<br> [[شەقامی ئیپۆ]]<br> [[سێنتول، کوالالومپور|سێنتول]] (بەشێکی)<br> [[تامان واھیو]] |- |[[سێتاپاک|موکیمی سێتاپاک]] | * [[وانگسا ماجو (بازنەی فیدراڵی)|وانگسا ماجو]] * [[سێتیاوانگسا (بازنەی فیدراڵی)|سێتیاوانگسا]] | [[سێتاپاک]]<br> [[وانگسا ماجو]]<br> [[تامان مێلاتی]]<br> [[سێتیاوانگسا]] (بەشێکی) |- |[[ئامپانگ، کوالالومپور|موکیمی ئامپانگ]] | * [[تیتیوانگسا (بازنەی فیدراڵی)|تیتیوانگسا]] * [[چێراس (بازنەی فیدراڵی)|چێراس]] (بەشێکی) | [[کامپونگ پاندان]]<br> [[ئامپانگ، کوالالومپور|ئامپانگ]]<br> [[کامپونگ داتوک کێرامات]]<br> [[شەقامی کۆکران، کوالالومپور|کۆکران]] (بەشێکی)<br> [[مالوری]] (بەشێکی)<br> [[چێراس، کوالالومپور|چێراس]] (بەشێکی) |- |موکیمی ئولو کێلانگ | * [[سێتیاوانگسا (بازنەی فیدراڵی)|سێتیاوانگسا]] |[[سێتیاوانگسا]] |- |[[ئالام دامای|موکیمی چێراس]] (ئالام دامای) | * [[چێراس (بازنەی فیدراڵی)|چێراس]] * [[باندار تون ڕەزاق (بازنەی فیدراڵی)|باندار تون ڕەزاق]] | [[ئالام دامای]]<br> [[تامان کۆناوت]] |} === سیاسەت === [[File:Kuala Lumpur Malaysia Bangunan Parlimen Malaysia-01.jpg|thumb|[[پەرلەمانی مالیزیا|بینای پەرلەمانی مالیزیا]] (''Bangunan Parlimen Malaysia'')، کە دەکەوێتە کۆتایی [[شەقامی پەرلەمان|جالان پارلیمێن]].]] {{Further|سیاسەتی مالیزیا}} {{Infobox political party | name = [[ئەندامانی دیوان ڕاکیات، ١٥ەمین پەرلەمانی مالیزیا#ناوچەی فیدراڵیی کوالالومپور|ئەندامانی پەرلەمان بۆ کوالالومپور]]<br>[[ھەڵبژاردنی گشتیی مالیزیا، ٢٠٢٢]]<br>{{Maplink|frame=yes|frame-width=250|frame-height=300|zoom=11|frame-lat=3.141|frame-long=101.6757 |type=data|from=Parliamentary seats for KL 2018.map|title=کورسییەکانی پەرلەمان بۆ کوالالومپور }} | colorcode = {{party colour|[[پاکاتان ھاراپان]]}} | seats1_title = [[پارتی ئاکشنی دیموکراتی (مالیزیا)|DAP (PH)]] | seats1 = {{Composition bar|5|11|hex={{party color|Democratic Action Party}}}} | seats2_title = [[پارتی دادی گەل (مالیزیا)|PKR (PH)]] | seats2 = {{Composition bar|5|11|hex={{party color|People's Justice Party (Malaysia)}}}} | seats3_title = [[ئومنۆ|UMNO (BN)]] | seats3 = {{Composition bar|1|11|hex={{party color|PPBM}}}} }} کوالالومپور پێگەی [[پەرلەمانی مالیزیا]]یە. دەستووری فیدراڵی سێ لقی حکومەتی مالیزیا دیاری دەکات: لقی جێبەجێکردن، دادوەری و یاسادانان. پەرلەمان پێکھاتووە لە [[دیوان نێگارا]] (ئەنجومەنی باڵا / ئەنجومەنی پیران) و [[دیوان ڕاکیات]] (ئەنجومەنی خواروو / ئەنجومەنی نوێنەران).<ref name="Ibrahim, 2007" /> پێڕستی نوێنەرانی کوالالومپور لە پەرلەمانی فیدراڵیدا (دیوان ڕاکیات) {| class="wikitable sortable" !پەرلەمان !ناوی کورسی !ئەندامی پەرلەمان !پارت |- !P114 |[[کێپۆنگ (بازنەی فیدراڵی)|کێپۆنگ]] |[[لیم لیپ ئێنگ]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"|[[پاکاتان ھاراپان]] ([[پارتی ئاکشنی دیموکراتی (مالیزیا)|DAP]]) |- !P115 |[[باتو (بازنەی فیدراڵی)|باتو]] |[[پراباکاران پارامێسواران]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"|[[پاکاتان ھاراپان]] ([[پارتی دادی گەل (مالیزیا)|PKR]]) |- !P116 |[[وانگسا ماجو (بازنەی فیدراڵی)|وانگسا ماجو]] |[[زاھیر حەسەن]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"|[[پاکاتان ھاراپان]] ([[پارتی دادی گەل (مالیزیا)|PKR]]) |- !P117 |[[سێگامبوت (بازنەی فیدراڵی)|سێگامبوت]] |[[ھانا یۆ|ھانا یۆ تسیۆ سوان]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"|[[پاکاتان ھاراپان]] ([[پارتی ئاکشنی دیموکراتی (مالیزیا)|DAP]]) |- !P118 |[[سێتیاوانگسا (بازنەی فیدراڵی)|سێتیاوانگسا]] |[[نیک نازمی نیک ئەحمەد]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"|[[پاکاتان ھاراپان]] ([[پارتی دادی گەل (مالیزیا)|PKR]]) |- !P119 |[[تیتیوانگسا (بازنەی فیدراڵی)|تیتیوانگسا]] |[[جۆھاری عەبدولغەنی]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|[[باریزان ناسیۆنال]] ([[ئومنۆ|UMNO]]) |- !P120 |[[بوکیت بینتانگ (بازنەی فیدراڵی)|بوکیت بینتانگ]] |[[فۆنگ کوی لون]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"|[[پاکاتان ھاراپان]] ([[پارتی ئاکشنی دیموکراتی (مالیزیا)|DAP]]) |- !P121 |[[لێمبا پانتای (بازنەی فیدراڵی)|لێمبا پانتای]] |[[فەھمی فازڵ|ئەحمەد فەھمی محەممەد فازڵ]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"|[[پاکاتان ھاراپان]] ([[پارتی دادی گەل (مالیزیا)|PKR]]) |- !P122 |[[سێپوتێ (بازنەی فیدراڵی)|سێپوتێ]] |[[تێرێسا کۆک|تێرێسا کۆک سو سیم]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"|[[پاکاتان ھاراپان]] ([[پارتی ئاکشنی دیموکراتی (مالیزیا)|DAP]]) |- !P123 |[[چێراس (بازنەی فیدراڵی)|چێراس]] |[[تان کۆک وای]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"|[[پاکاتان ھاراپان]] ([[پارتی ئاکشنی دیموکراتی (مالیزیا)|DAP]]) |- !P124 |[[باندار تون ڕەزاق (بازنەی فیدراڵی)|باندار تون ڕەزاق]] |[[وان عەزیزە وان ئیسماعیل]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"|[[پاکاتان ھاراپان]] ([[پارتی دادی گەل (مالیزیا)|PKR]]) |} [[ئەنجومەنی شاری کوالالومپور|ئەنجومەنی شاری کوالالومپور (DBKL)]] وەک تاکە حکومەتی ناوخۆیی لە کوالالومپور کاردەکات. == ئابووری == [[File:KL-CentralMarket pedmall.JPG|upright|thumb|مۆڵێکی پیادەڕەو لە تەنیشت [[بازاڕی ناوەندی، کوالالومپور|بازاڕی ناوەندی]]]] کوالالومپور و ناوچە شارنشینەکانی دەوروبەری پیشەسازیترین و خێراترین ناوچەی گەشەسەندوون لە ڕووی ئابوورییەوە لە مالیزیا.<ref name=metro>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ng |یەکەم=Angie |سەردێڕ=New growth corridors added |ناونیشان=http://biz.thestar.com.my/news/story.asp?file=/2007/8/13/business/18553100&sec=business |ئیش=The Star |ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070615223303/http://biz.thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2007%2F8%2F13%2Fbusiness%2F18553100&sec=business |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سەرەڕای گواستنەوەی بەڕێوەبەرایەتیی حکومەتی فیدراڵی بۆ [[پوتراجایا]]، ھەندێک دامەزراوەی حکومیی وەک [[بانکی نێگارا مالیزیا]] (''بانکی نیشتمانیی مالیزیا'')، کۆمیسیۆنی کۆمپانیاکانی مالیزیا و کۆمیسیۆنی کاغەزە دارایییەکان ھەروەھا زۆربەی باڵیۆزخانەکان و نێردە دیپلۆماسییەکان لە شارەکەدا ماونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.embassiesabroad.com/embassies-in/Malaysia|سەردێڕ=Foreign Embassies and Consulates Directory in Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=GoAbroad.com|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100509080619/http://www.embassiesabroad.com/embassies-in/Malaysia|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شارەکە ھێشتا وەک ناوەندی ئابووری و بازرگانیی وڵات ماوەتەوە. کوالالومپور ناوەندێکە بۆ دارایی، دڵنیایی، خانووبەرە، ڕاگەیاندن و ھونەرەکان لە مالیزیا. کوالالومپور وەک تاکە [[شاری جیھانی]] لە مالیزیا پۆلێن کراوە، بەپێی گرووپی لێکۆڵینەوە و تۆڕی جیھانگیری و شارەکانی جیھان (GaWC).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html|سەردێڕ=The World According to GaWC 2008|ئیش=Globalization and World Cities Study Group and Network (GaWC)|بڵاوکەرەوە=[[Loughborough University]]|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110826010640/http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:The Merdeka 118 alongside the KL Tower on its right.jpg|thumb|upright|[[مێردێکا ١١٨]] بەرزترین بینایە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا؛ ھەروەھا دووەم بەرزترین بینایە لە جیھاندا، لە دوای [[بورج خەلیفە]].]] [[بۆرسەی مالیزیا]]، یان بازاڕی پشکەکانی مالیزیا، لە شارەدایە و یەکێک لە چالاکییە ئابوورییە سەرەکییەکانی پێکدەھێنێت. تا ٥ی تەممووزی ٢٠١٣، سەرمایەی بازاڕەکەی گەیشتە ٥٠٥.٦٧ ملیار دۆلاری ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bloomberg |ناونیشان=https://www.bloomberg.com |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=Bloomberg |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160310001045/http://www.bloomberg.com/}}</ref> [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (GDP) بۆ کوالالومپور بە نزیکەیی ٧٣,٥٣٦ ملیۆن ڕینگمیتی مالیزیا مەزەندە کراوە لە ساڵی ٢٠٠٨ بە تێکڕای گەشەی ساڵانەی ٥.٩ لەسەد.<ref name=DSM>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.statistics.gov.my/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=450%3Agross-domestic-product-gdp-by-state-2008-updated-17052010&catid=40%3Agross-domestic-product-by-state&Itemid=61&lang=en|سەردێڕ=Gross Domestic Product (GDP) by State, 2008|بڵاوکەرەوە=Department of Statistics Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101113173426/http://www.statistics.gov.my/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=450%3Agross-domestic-product-gdp-by-state-2008-updated-17052010&catid=40%3Agross-domestic-product-by-state&Itemid=61&lang=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.statistics.gov.my/portal/images/stories/files/LatestReleases/gdp/Jadual1_2008.pdf|سەردێڕ=GDP by State and Kind of Economic Activity, 2008|بڵاوکەرەوە=Department of Statistics Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101113173457/http://www.statistics.gov.my/portal/images/stories/files/LatestReleases/gdp/Jadual1_2008.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٥، تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی گەیشتە ١٦٠,٣٨٨ ملیۆن ڕینگمیت، کە دەکاتە ١٥.١٪ی کۆی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی مالیزیا.<ref name="gdp by state">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= GDP By State – National Accounts – 2010–2015|ناونیشان=https://newss.statistics.gov.my/newss-portalx/ep/epFreeDownloadContentSearch.seam?cid=27735|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦|وێبگە=Department of Statistics, Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠١٧|پەڕەکان=١٠, ٢٢}} – Select "Publication GDP by State 2010–2015.pdf" to download and view data</ref> تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی بۆ ھەر تاکێک بۆ کوالالومپور لە ساڵی ٢٠١٣ بریتی بوو لە ٧٩,٧٥٢ ڕینگمیت بە تێکڕای گەشەی ساڵانەی ٥.٦ لەسەد،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=GDP by State|ناونیشان=https://www.statistics.gov.my/images/stories/files/LatestReleases/gdp%20negeri/GDP_State2005-2013BI.pdf|بڵاوکەرەوە=Department of Statistics, Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150616042516/https://www.statistics.gov.my/images/stories/files/LatestReleases/gdp%20negeri/GDP_State2005-2013BI.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و ٩٤,٧٢٢ ڕینگمیت لە ساڵی ٢٠١٥.<ref name="gdp by state"/> تێکڕای داھاتی مانگانەی خێزان بریتییە لە ٩,٠٧٣ ڕینگمیت (~٢,٢٠٠ دۆلار) تا ساڵی ٢٠١٦، کە بە خێرایی نزیکەی ٦٪ لە ساڵێکدا گەشە دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Median monthly household income for Malaysians has increased to RM5,228 |ناونیشان=https://www.humanresourcesonline.net/median-monthly-household-income-for-malaysians-has-increased-to-rm5228/ |ئیش=Human Resources |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190301203406/http://www.humanresourcesonline.net/median-monthly-household-income-for-malaysians-has-increased-to-rm5228/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کەرتی خزمەتگوزاری، کە پێکھاتووە لە دارایی، دڵنیایی، خانووبەرە، خزمەتگوزارییەکانی بازرگانی، بازرگانیی کۆمەڵ و تاک، چێشتخانە و ھوتێلەکان، گواستنەوە، کۆگا و پەیوەندییەکان، خزمەتگوزارییە گشتییەکان، خزمەتگوزارییە کەسییەکان و خزمەتگوزارییە حکومییەکان گەورەترین پێکھاتەی دامەزراندن پێکدەھێنن، کە نوێنەرایەتی نزیکەی ٨٣.٠ لەسەدی کۆی گشتی دەکات.<ref name=KEB>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur City Hall|ناونیشان=http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/economic_base_and_population/index.htm|سەردێڕ=Kuala Lumpur Economic Base|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080820013851/http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/economic_base_and_population/index.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەو ١٧ لەسەدەیەی کە دەمێنێتەوە لە کەرتی بەرھەمھێنان و بیناسازییەوە دێت. کەرتی فراوانی خزمەتگوزاری بەڕوونی لەو ژمارە زۆرەی بانکە ناوخۆیی و بیانییەکان و کۆمپانیاکانی دڵنیاییدا دەردەکەوێت کە لە شارەکەدا کاردەکەن. کوالالومپور ئامادەیە بۆ ئەوەی ببێتە ناوەندی جیھانیی داراییی ئیسلامی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.imf.org/external/pubs/ft/survey/so/2007/CAR0919A.htm|نووسەر=Sy, Amadou|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=International Monetary Fund|ئیش=Survey Magazine|سەردێڕ=Malaysia: An Islamic Capital Market Hub|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071029045013/http://www.imf.org/external/pubs/ft/survey/so/2007/CAR0919A.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەھۆی زیادبوونی ژمارەی ئەو دامەزراوە دارایییانەی کە دارایی ئیسلامی پێشکەش دەکەن و ئامادەیی بەھێزی دامەزراوە دارایییەکانی کەنداو وەک گەورەترین بانکی ئیسلامی لە جیھاندا، [[بانکی ئەلڕاجحی]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.clickpress.com/releases/Detailed/9053005cp.shtml|سەردێڕ=World Largest Islamic Bank opens branch in Malaysia|بڵاوکەرەوە=ClickPress|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071218190809/http://www.clickpress.com/releases/Detailed/9053005cp.shtml|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و [[ماڵی داراییی کووەیت]]. بێجگە لەوەش، کۆمپانیای [[داو جۆنز و ھاوبەشەکانی]] ئارەزووی کارکردن لەگەڵ بۆرسەی مالیزیا دەکات بۆ دامەزراندنی سندووقەکانی ئاڵوگۆڕی بازرگانیی ئیسلامی (ETFs)، کە دەبێتە ھۆی بەرزکردنەوەی پێگەی مالیزیا لە کەنداو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://biz.thestar.com.my/news/story.asp?file=/2007/4/10/business/17319333&sec=business |سەردێڕ=Malaysia needs to look beyond being hub for Islamic finance |نووسەر=Tam, Susan |ئیش=The Star |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090220185124/http://biz.thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2007%2F4%2F10%2Fbusiness%2F17319333&sec=business |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شارەکە ژمارەیەکی زۆر کۆمپانیای بیانی لێیە و ھەروەھا میوانداری ئۆفیسی ناوچەیی یان ناوەندی پشتگیریی چەندین کۆمپانیای فرەنەتەوەیی دەکات، بەتایبەتی بۆ ئەرکەکانی دارایی و ژمێریاری، و تەکنۆلۆژیای زانیاری. زۆربەی گەورەترین کۆمپانیاکانی وڵات بارەگای سەرەکییان لێرەیە، و تا کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ و بەبێ ھەژمارکردنی [[پێترۆناس]]، ١٤ کۆمپانیا ھەن کە لە پێڕستی [[فۆربس ٢٠٠٠]]دان و بنکەیان لە کوالالومپورە.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2007/18/biz_07forbes2000_The-Global-2000-Malaysia_10Rank.html|سەردێڕ=The Global 2000 (Malaysia)|magazine=Forbes|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100510013609/http://www.forbes.com/lists/2007/18/biz_07forbes2000_The-Global-2000-Malaysia_10Rank.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پەرەپێدانی زیاتر ھەبووە بۆ فراوانکردنی مەودای ئابووریی شارەکە لە چالاکییە خزمەتگوزارییەکانی تریشدا، وەکوو لێکۆڵینەوە و پەرەپێدان، کە پشتگیری تەواوی ئابووری مالیزیا دەکەن. کوالالومپور بۆ چەندین ساڵ ماڵی ناوەندە گرنگەکانی لێکۆڵینەوە بووە وەک [[پەیمانگای لێکۆڵینەوەی لاستیکی مالیزیا]]، [[پەیمانگای لێکۆڵینەوەی دارستانی مالیزیا]] و پەیمانگای لێکۆڵینەوەی پزیشکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.imr.gov.my/|سەردێڕ=Main page|بڵاوکەرەوە=Institute for Medical Research, Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131005172322/http://www.imr.gov.my/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ئێستادا [[ناوچەی دارایی]] نوێ بۆ کوالالومپور لەژێر دروستکردندایە: [[ئاڵوگۆڕی تون ڕەزاق]] (TRX)، کە پێشتر بە ناوەندی نێونەتەوەییی داراییی کوالالومپور (KLIFD) ناسرابوو. بینای ھێمادار و دیاری TRX تاوەری [[زە ئێکسچەینج ١٠٦]]ە. ئەم پەرەپێدانە کە لەسەر ڕووبەری ٧٠ دۆنمە دەکەوێتە دڵی کوالالومپور و خزمەت بە دارایی نێونەتەوەیی و دەرفەتەکانی بازرگانی دەکات. ئەم ناوەندە دارایییە نوێیە پاڵپشتییەکی ستراتیژییە بۆ [[پرۆگرامی گۆڕانکاری ئابووری]] (ETP)ی حکومەتی مالیزیا، کە دەستپێشخەرییەکە لەلایەن [[حکومەتی مالیزیا]]وە بۆ گۆڕینی مالیزیا بۆ نەتەوەیەکی خاوەن [[ئابووریی داھات-بەرزی بانکی جیھانی|ئابووریی داھات-بەرز]]. === گەشتیاری === {{further|گەشتیاری لە مالیزیا|}} [[File:Kuala Lumpur. The Sultan Abdul Samad Building. Central part. 2019-12-01 23-33-18.jpg|thumb|[[بینای سوڵتان عەبدولسەمەد]]، بینایەکی مێژوویی کە بە شێوازی مۆری دیزاین کراوە و پێشتر چەندین نووسینگەی حکومی تێدابووە.]] [[گەشتیاری]] ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە ئابووریی شارەکەدا کە لەسەر بنەمای [[کەرتی خزمەتگوزاری|خزمەتگوزاری]] دامەزراوە. چەندین [[زنجیرە ھوتێل|زنجیرە ھوتێلی]] گەورەی جیھانی لە شارەکەدا لقیان ھەیە. یەکێک لە کۆنترین ھوتێلەکان [[ھوتێل مەجێستیک (کوالالومپور)|ھوتێل مەجێستیک]]ە. کوالالومپور [[پێڕستی شارەکان بەپێی سەردانیکەرانی نێونەتەوەیی|شەشەمین شاری جیھانە لە ڕووی سەردانیکردنەوە]]، کە ساڵانە ٨.٩ ملیۆن گەشتیاری ھەیە.<ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20151129182331/http://www.enjoyourholiday.com/2011/04/18/top-10-most-visited-cities-in-the-world/ Top 10 most visited cities in the world]}}. Enjoyourholiday.com. Retrieved on 27 September 2013.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشان=http://www.euromonitor.com/Euromonitor_Internationals_Top_City_Destination_Ranking |سەردێڕ=Trend Watch: Euromonitor International's Top City Destination Ranking |بڵاوکەرەوە=Euromonitor International |یەکەم=Caroline |دوایین=Bremner |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100831181020/http://www.euromonitor.com/Euromonitor_Internationals_Top_City_Destination_Ranking |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> گەشتیاری لێرە بەھۆی فرەچەشنی کولتووری شارەکە، تێچووی تا ڕادەیەک کەم، و جۆراوجۆری فراوانی [[خواردنناسی|خواردن]] و بازاڕکردنەوە بەرەوپێش دەچێت. گەشتیاریی [[کۆبوونەوەکان، ھاندەرەکان، کۆنفرانسەکان، پێشانگاکان|MICE]]، کە بە شێوەیەکی سەرەکی [[کۆنفرانس (کۆبوونەوە)|کۆنفرانسەکان]] دەگرێتەوە، لە ساڵانی ڕابردوودا فراوان بووە بۆ ئەوەی ببێتە بەشێکی گرنگی پیشەسازییەکە، و پێشبینی دەکرێت زیاتر گەشە بکات کاتێک [[پرۆگرامی گۆڕانکاری ئابووری]]ی حکومەتی مالیزیا دەستپێدەکات، و لەگەڵ تەواوبوونی سەنتەرێکی نوێی ٩٣,٠٠٠ مەتر چوارگۆشەیی بە ناوی [[سەنتەری پێشانگا و کۆنفرانسی ماترید|سەنتەری MATRADE]] لە ساڵی ٢٠١٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=KL's grand makeover|ناونیشان=http://www.ttgmice.com/article/kls-grand-makeover/|بڵاوکەرەوە=TTGmice|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130605151956/http://www.ttgmice.com/article/kls-grand-makeover/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> ئاژانسی [[کۆمپانیای گەشەپێدانی بازرگانیی دەرەکی مالیزیا|MATRADE]] ھەروەھا خاوەنی [[سەنتەری نێونەتەوەیی بازرگانی و پێشانگای مالیزیا]]یە (MITEC)، کە گەورەترین سەنتەری بازرگانی و پێشانگایە لە [[مالیزیا]]، کە بەشێکە لە گەشەپێدانی گەورەتری [[میترۆپۆلیسی کەی‌ئێڵ]] کە دەکەوێتە گەڕەکی [[سێگامبوت]]. ئاراستەیەکی تری بەرچاو بریتییە لە زیادبوونی ئامادەیی [[ھوتێلی ئابووری|ھوتێلە ئابوورییەکان]] لە شارەکەدا. [[File:Muzium Negara Malaysia KL (2022-05).jpg|thumb|[[مۆزەخانەی نیشتمانی (مالیزیا)|مۆزەخانەی نیشتمانی مالیزیا]]، کە دەکەوێتە بەدرێژایی جالان دامانسارا.]] گرنگترین شوێنە گەشتیارییەکان لە کوالالومپور بریتین لە تاوەرەکانی پێترۆناس، ناوچەی بازاڕکردنی [[بوکیت بینتانگ]]، [[تاوەری کوالالومپور]]، [[شەقامی پیتالینگ]] (گەرەکی چینییەکان)، [[گۆڕەپانی سەربەخۆیی (کوالالومپور)|گۆڕەپانی سەربەخۆیی]]، [[وێستگەی شەمەندەفەری کوالالومپور]]، بینای [[پەرلەمانی مالیزیا|پەرلەمان]]، [[کۆشکی نیشتمانی، جالان دوتا|کۆشکی نیشتمانی]] (''Istana Negara'')، [[پلانێتاریۆم نێگارا|پلانێتاریۆمی نیشتمانی]]، [[سەنتەری زانستی نیشتمانی|سەنتەری زانستی نیشتمانی]]، [[پێشانگای ھونەریی بینراوی نیشتمانی (مالیزیا)|پێشانگای ھونەریی نیشتمانی]] (''Balai Seni Negara'')، [[شانۆی نیشتمانی|شانۆی نیشتمانی]] (''Istana Budaya'')، [[مۆزەخانەی نیشتمانی (مالیزیا)|مۆزەخانەی نیشتمانی]]، [[کۆشکی نیشتمانی، جالان ئیستانا|مۆزەخانەی شاھانە]]، [[مۆزەخانەی نەتەوەیی قوماش]]، [[مۆزەخانەی ھونەرە ئیسلامییەکانی مالیزیا|مۆزەخانەی ھونەرە ئیسلامییەکان]]، [[مۆزەخانەی تەلەکۆم]]، [[مۆزەخانەی پۆلیسی شاھانەی مالیزیا]]، [[مزگەوتی نیشتمانی مالیزیا|مزگەوتی نیشتمانی]] (''Masjid Negara'')، [[مزگەوتی ناوچەی فیدراڵی]] (''Masjid Wilayah'')، [[بینای سوڵتان عەبدولسەمەد]]، [[شانۆی شاری DBKL|شانۆی شاری DBKL]] (''Panggung Bandaraya'')، [[مەیدانی پاسار]]، [[بازاڕی ناوەندی، کوالالومپور|بازاڕی ناوەندی]]، [[پارکی باڵندەکانی کوالالومپور|پارکی باڵندەکانی کەی‌ئێڵ]]، [[پارکی پەپوولەی کوالالومپور|پارکی پەپوولەی کەی‌ئێڵ]]، [[ئەکواریای کەی‌ئێڵ‌سی‌سی]]، [[پردی سالۆما]] (''Pintasan Saloma'')، [[مۆنیۆمێنتی نیشتمانی (مالیزیا)|مۆنیۆمێنتی نیشتمانی]]، و شوێنە ئاینییەکانی وەکوو [[مزگەوتی سوڵتان عەبدولسەمەد جامیک]]، [[پەرستگای تیان ھۆو]] و [[بوودیست ماھا ڤیھارا، بریکفیڵدس|بوودیست ماھا ڤیھارا]] لە [[بریکفیڵدس، کوالالومپور|بریکفیڵدس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kuala Lumpur Travel |ناونیشان=http://all.talkmalaysia.com/kuala-lumpur/kuala-lumpur-travel/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090827185613/http://all.talkmalaysia.com/kuala-lumpur/kuala-lumpur-travel/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠٠٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ministry of Federal Territories – Senarai Hotel / Rumah Tamu |ناونیشان=https://www.kwp.gov.my/index.php/en/senarai-hotel-rumah-tamu |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.kwp.gov.my |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220308090658/https://www.kwp.gov.my/index.php/en/senarai-hotel-rumah-tamu |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کوالالومپور میوانداری چەندین فێستیڤاڵی کولتووری دەکات وەک ڕێپێوانی [[تایپوسام]] لە [[پەرستگای سری ماھاماریاممان، کوالالومپور|پەرستگای سری ماھاماریاممان]]. ھەموو ساڵێک لە کاتی ئاھەنگگێڕانی تایپوسامدا، گالیسکەیەکی زیوین کە پەیکەری [[کارتیکێیا|لۆرد موروگا]]ی ھەڵگرتووە لەگەڵ ھاوسەرەکانی [[ڤالی]] و تێیڤایانی بەناو شارەکەدا دەسووڕێندرێنەوە کە لە پەرستگاکەوە دەست پێدەکات و دەگاتە ناو [[ئەشکەوتەکانی باتو]] لە قەزای دراوسێی [[قەزای گۆمباک|گۆمباک]]، سێلانگۆر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sri Mahamariamman Temple|ناونیشان=http://www.welcome-kl.com/sri-mahamariamman-temple|بڵاوکەرەوە=Welcome-KL|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260719024349/http://www.welcome-kl.com/sri-mahamariamman-temple/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ناوچەی سەرەکیی کاتبەسەربردن و بازاڕکردنی شارەکە بە شێوەیەکی سەرەکی لە سێگۆشەی زێڕیندا کۆبووەتەوە کە پێکھاتووە لە ''[[شەقامی پی. ڕاملی]]''، ''[[شەقامی سوڵتان ئیسماعیل]]''، ''[[شەقامی بوکیت بینتانگ]]''، [[شەقامی ئامپانگ|شەقامی ئامپانگ]] و [[بوکیت بینتانگ|ڕێڕەوی بینتانگ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://theculturetrip.com/asia/malaysia/articles/the-top-10-things-to-do-and-see-in-kuala-lumpurs-golden-triangle/ |وێبگە=theculturetrip.com |دوایین=Ghurye |یەکەم=Sameer |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |سەردێڕ=Kuala Lumpur's Golden Triangle District – Things to Do |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230110134807/https://theculturetrip.com/asia/malaysia/articles/the-top-10-things-to-do-and-see-in-kuala-lumpurs-golden-triangle/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[File:BukitBintang2026-2.jpg|alt=Bukit Bintang 26|thumb|upright|ناوچەی بوکیت بینتانگ کە لە کۆمەڵگەی پاڤیلیۆنەوە گیراوە ٩ی ئایاری ٢٠٢٦]] === فرۆشتنی تاک (ڕیتەیل) === {{further|بازاڕکردن لە کوالالومپور|بوکیت بینتانگ}} کوالالومپور بەتەنھا ٦٦ مۆڵی بازاڕکردنی ھەیە و ناوەندی فرۆشتنی تاک و مۆدەیە ھەم بۆ مالیزیا و ھەم بۆ [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Did You Know? |ناونیشان=http://www.visitkl.gov.my/visitklv2/index.php?r=column/ctwo&id=37 |بڵاوکەرەوە=Official Portal Visit Kuala Lumpur |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160826102407/http://www.visitkl.gov.my/visitklv2/index.php?r=column%2Fctwo&id=37 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بازاڕکردن لە مالیزیا بەشداربوو بە بڕی ٧.٧ ملیار ڕینگمیت (٢.٢٦ ملیار دۆلار) یان ٢٠.٨ لەسەدی کۆی داھاتی گەشتیاری کە ٣١.٩ ملیار ڕینگمیت بوو لە ساڵی ٢٠٠٦دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=New Straits Times, Travel News|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Wooing Indonesian shoppers|ناونیشان=http://www.nst.com.my/Weekly/Travel/article/TravelNews/20050809104309/Article/|نووسەر=Shanti Gunaratnam |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20071218215959/http://www.nst.com.my/Weekly/Travel/article/TravelNews/20050809104309/Article/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> [[سوریا کەی‌ئێڵ‌سی‌سی]] یەکێکە لە شوێنە سەرەکییەکانی بازاڕکردنی ئاست-بەرزی مالیزیا بەھۆی شوێنەکەی لە ژێر تاوەرەکانی پێترۆناس. بێجگە لە [[سوریا کەی‌ئێڵ‌سی‌سی]]، ناوچەی [[بوکیت بینتانگ]] زۆرترین چڕی مۆڵەکانی بازاڕکردنی ھەیە لە کوالالومپور. ئەمانە لەخۆدەگرێت: [[پاڤیلیۆن کوالالومپور|پاڤیلیۆن کەی‌ئێڵ]]، [[فارێنھایت ٨٨]]، [[پلازا لۆو یات]]، [[بێرجایا تایمز سکوێر]]، [[لۆت ١٠]]، [[پلازای سونگەی وانگ]]، [[گالەریی ستارھیل]]، [[سەنتەری شاری بوکیت بینتانگ|لالاپۆرت بی بی سی سی]]، [[شاری کویل|مۆڵی شاری کویل]] و ئەڤێنیو کەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.quillcitymall.com.my/|سەردێڕ=Home|بڵاوکەرەوە=Quill City Mall|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150315004024/http://quillcitymall.com.my/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ناوچەی چانگکات لە [[بوکیت بینتانگ]] میوانداری چەندین کافێ، شوێنی نانخواردنی کراوە ([[ئەلفریسکۆ|alfresco]])، چالاکیی نایاساییی وەکوو لەشفرۆشی و زیاتریش دەکات. بەناوبانگترینە وەک یەکێک لە [[پێڕستی ناوچەکانی گڵۆپ-سوور|ناوچەکانی گڵۆپ-سوور]] لە کوالالومپور.{{Cn|date=February 2026}} ناوچەی [[بانگسار]] ھەروەھا چەند کۆمەڵگەیەکی بازاڕکردنی ھەیە، لەوانە گوندی بانگسار، سەنتەری بازاڕکردنی بانگسار، مۆڵی دەروازەی کەی‌ئێڵ، [[بانگساری باشوور]]، [[ئیکۆ سیتیی کەی‌ئێڵ|مۆڵی ئیکۆ سیتیی کەی‌ئێڵ]]، زە گاردنس، و [[مێگامۆڵی مید ڤالی]]. بێجگە لە کۆمەڵگەکانی بازاڕکردن، کوالالومپور چەندین ناوچەی لە شارەکەدا تەرخانکردووە بۆ بەبازاڕکردنی بەرھەمە ناوخۆیییەکان وەکوو [[قوماش]]ەکان، [[چنین]]ەکان، و [[کاری دەستی|کارە دەستییەکان]]، بەتایبەتی لە [[شەقامی توانکو عەبدولڕەحمان]]. جلوبەرگی نەریتی مالایییە نەتەوەیییەکان، وەکوو [[باجو کورونگ]] و [[کێبایا|باجو کێبایا]] لێرە دەدۆزرێنەوە. گەڕەکی چینییەکانی کوالالومپور، کە بەگشتی بە [[شەقامی پیتالینگ]] ناسراوە، یەکێکە لەوانە. گەڕەکی چینییەکان چەندین بینای پێش سەربەخۆیی تێدایە کە کاریگەریی تەلارسازیی داگیرکاری و [[چینییەکانی گەروو]]یان پێوە دیارە.<ref name="gurstien">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Gurstein |یەکەم١=Penny |سەردێڕ=Malaysian Architectural Heritage Survey: A Handbook |ڕێکەوت=١٩٨٥|بڵاوکەرەوە=Badan Warisan Malaysia |oclc=٩٤١٠٤٥٣٣٣|پەڕە=٦٥}}</ref><ref name="gurstien google cache">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.efka.utm.my/thesis/images/4MASTER/2005/2JSB-P/Part1/MUKRAMMA031077A05TT2.doc |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://www.efka.utm.my/thesis/images/4MASTER/2005/2JSB-P/Part1/MUKRAMMA031077A05TT2.doc |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Google Cache Of 'Historical Buildings in Malaysia' |بڵاوکەرەوە=www.efka.utm.my |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠}}{{self-published inline|date=February 2026}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٠ەوە، [[وەزارەتی گەشتیاری، ھونەر و کولتوور|وەزارەتی گەشتیاری مالیزیا]] بۆنەیەکی فرۆشتنی گەورەی بۆ بازاڕکردن لە مالیزیا ناساندووە. بۆنەی فرۆشتنە گەورەکە ساڵی سێ جار بەڕێوەدەچێت – لە ئازار، ئایار و کانوونی یەکەم – کە تێیدا ھەموو مۆڵەکانی بازاڕکردن ھاندەدرێن بەشداری بکەن بۆ بەھێزکردنی کوالالومپور وەک پێشەنگترین شوێنی بازاڕکردن لە [[ئاسیا]]دا، کە تا ئێستا بەردەوامە بە فرۆشتنە گەورە نوێیەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tourism.gov.my/media/view/malaysia-s-shopping-landscape-with-main-and-new-shopping-precincts|سەردێڕ=Malaysia's shopping landscape with main and new shopping precincts|بڵاوکەرەوە=Tourism Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180405180835/https://www.tourism.gov.my/media/view/malaysia-s-shopping-landscape-with-main-and-new-shopping-precincts|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی نیسانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <gallery mode="packed" style="text-align: center;" heights="130" perrow="3" caption="پێشانگا"> File:KL - Changkat Bkt Bintang St Patrick's Day 2012.JPG|[[بوکیت بینتانگ|چانگکات بوکیت بینتانگ]]، کە ناوچەیەکی خواردنناسیی ئاست-بەرز و گەڕەکی گڵۆپ-سوورە لە کوالالومپور لە شەودا. File:Downtown Kuala Lumpur at Night (49125936143).jpg|[[بوکیت بینتانگ]]، کۆمەڵگەی فرۆشتنی تاکی کوالالومپور. File:2016 Kuala Lumpur, Park KLCC i Suria KLCC.jpg|[[سوریا کەی‌ئێڵ‌سی‌سی]]، کە دەکەوێتە نێوان [[تاوەرەکانی پێترۆناس]]. File:PavilionKLfountain.jpg|[[پاڤیلیۆن کوالالومپور|پاڤیلیۆن کەی‌ئێڵ]]، یەکێک لە سەنتەرە بازرگانییە ئایکۆنییەکانی شارەکە. File:Central Market 6 June 2014.JPG|[[بازاڕی ناوەندی، کوالالومپور|پاسار سێنی]] (بازاڕی ناوەندی)، ناسراو بە دیارییە ھونەری و دەستییەکانی لەسەر بنەمای [[کولتووری مالیزیا]]. File:The Twins SE Asia 2019 (49171985716).jpg|[[تاوەری ٣ی پێترۆناس|تاوەری کاریگالی]]، [[تاوەرەکانی پێترۆناس]]، [[تاوەری ماکسیس]] و [[فۆر سیزنز پلەیس کوالالومپور|فۆر سیزنز پلەیس کەی‌ئێڵ]] لە چەپەوە. File:KL city skyline April 2024.jpg|چوار لە بەرزترین پێکھاتەکانی کوالالومپور لە یەک پانۆرامادا، نیسانی ٢٠٢٤. </gallery> == دیمۆگرافیا == {{Bar box |title=نەتەوەکانی کوالالومپور – سەرژمێری ٢٠٢٠<ref name="2020 population"/> |titlebar= |left1=گرووپی نەتەوەیی |right1=ڕێژەی سەدی |float=right |bars= {{Bar percent|بومیپوتراکان|Green|47.7}} {{Bar percent|[[چینییەکانی مالیزیا|چینی]]|#FFA07A|41.6}} {{Bar percent|[[ھیندییەکانی مالیزیا|ھیندی]]|#FFCBA4|10.0}} {{Bar percent|ئەوانی تر|Yellow|0.7}} | caption = <small>دانیشتووان بە ڕێژەی سەدی<br />بێجگە لە کەسانی بیانی کە ١٠.٥٪ی دانیشتووانی کوالالومپور پێکدەھێنن</small> }} کوالالومپور پڕدانیشتووترین شاری مالیزیایە، بە ژمارەی دانیشتووانی ٢.٠٧٦ ملیۆن لە [[خودی شارەکە|سنووری شارەکەدا]] {{as of|2024|lc=y}}. چڕیی دانیشتووانەکەی {{convert|8157|PD/km2|/sqmi}} یە، و چڕترین قەزای کارگێڕییە لە مالیزیا.<!--Needs recheck--><ref name="Laporan Kiraan Permulaan 2010" /> دانیشتووانی شارەکە لەسەر زاری خەڵک بە کەی‌ئێڵایت (KLites) دەناسرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Aziz|یەکەم=Su|ناونیشان=http://www.nst.com.my/Current_News/NST/Friday/Features/20071101171139/Article |سەردێڕ=Far from the madding crowd|بڵاوکەرەوە=The New Straits Times Online|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|وتەگێڕانەوە=...one of the many 30-something '''KLites''' seeking.. |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071218214424/http://www.nst.com.my/Current_News/NST/Friday/Features/20071101171139/Article |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> کوالالومپور ھەروەھا ناوەندی ناوچەی میترۆپۆلیتانی فراوانتری [[دۆڵی کلانگ]]ە کە پێکھاتووە لە [[پێتالینگ جایا]]، [[کلانگ (شار)|کلانگ]]، [[سوبانگ جایا]]، [[پوچۆنگ]]، [[شا عالەم]]، و [[گۆمباک]]، بە خەمڵاندنی ژمارەی دانیشتووانی میترۆپۆلیتان بە ٧.٢٥ ملیۆن {{as of|2017|lc=y}}.{{citation needed|date=February 2025}} دانیشتووانە ھەمەچەشنەکەی کوالالومپور سێ گرووپە نەتەوەیییە سەرەکییەکەی وڵات لەخۆدەگرێت: [[مالایییەکانی مالیزیا|مالایییەکان]]، [[چینییەکانی مالیزیا|چینییەکان]]، و [[ھیندییەکانی مالیزیا|ھیندییەکان]]، ھەرچەندە شارەکە تێکەڵەیەک لە کولتوورەکانی تریشی تێدایە وەک ئەوراسییەکان، [[کادازان]]ەکان، [[گەلی ئیبان|ئیبانەکان]] و ڕەگەزە ڕەسەنەکانی تر لە سەرتاسەری مالیزیاوە.<ref name="KEB" /><ref name=AWD>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kuala-lumpur.ws/culture-traditions/|سەردێڕ=Kuala Lumpur Culture & Heritage|بڵاوکەرەوە=AsiaWebDirect|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071018035253/http://www.kuala-lumpur.ws/culture-traditions/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === دیمۆگرافیای مێژوویی === {{Historical populations | 1890 |20000 | 1900 |30000 | 1931 |111418 | 1957 |316537 | 1970 |451201 | 1974 |612,004 | 1980 |919610 | 1991 |1145342 | 2000 |1305792 | 2010 |1588750 | 2020 |1982112 | source = {{my10|2020kf}}<ref name="shirley"/><ref name=ooi /> | footnote = کوالالومپور وەک ناوچەیەکی فیدراڵی لە ساڵی ١٩٧٤ فراوان بوو | graph-pos = bottom }} لە ڕووی مێژووییەوە، کوالالومپور شارێکی زۆرینە چینی بوو، ھەرچەندە لەم دواییانەدا پێکھاتەی [[بومیپوترا (مالیزیا)|بومیپوترا]]ی شارەکە بە شێوەیەکی بەرچاو گەشەی کردووە و ئێستا ئەوان گرووپی زاڵن. کوالالومپوری ساڵی ١٨٧٢ لە تەنیشت ڕووباری کلانگ لەلایەن فرانک سوێتێنھامەوە بە "گوندێکی تەواو چینی" وەسف کرابوو، ھەرچەندە [[قەڵای دارین|قەڵایەکی دارین]]ی مالایی پێشتر لە [[بوکیت ناناس]] لەو کاتەدا ھەبووە.<ref name="gulllick 3"/> تا ساڵی ١٨٧٥، دوای کۆتایی ھاتنی بەشداری مالایییەکانی پاھانگ لە [[شەڕی ناوخۆی سێلانگۆر]]دا، سوێتێنھام تێبینیی گەڕەکە مالایییەکانی لە نزیک ناوچە چینییەکە کردبوو لە نەخشەیەکی سەرەتایی کە کێشابووی. دەوترا کە ١,٠٠٠ چینی و ٧٠٠ مالایی لە شارۆچکەکەدا ھەن لەم سەردەمەدا. زۆرێک لە مالایییەکان لەوانەیە لە دوای جەنگەکە لە کوالالومپور نیشتەجێ بووبێتن.<ref name="gulllick 3"/> دانیشتووانی کوالالومپور لە ساڵی ١٨٨٠دا بەرزبووەوە بۆ نزیکەی سێ ھەزار کاتێک کرا بە پایتەختی سێلانگۆر.<ref name="population"/> بەشێکی گرنگی دانیشتووانە مالایییەکەی کوالالومپور لەم ماوەیەدا پێکھاتبوون لەو مالایییانەی کە بەریتانییەکان لە ساڵی ١٨٨٠دا دایانمەزراندبوون، زۆربەیان لە لادێکانی [[مالاکا]]وە، بۆ دامەزراندنی ھێزێکی پۆلیسی لە ٢٠٠ بۆ ٣٠٠ کەس، کە زۆرێکیان خێزانەکانیان لەگەڵ خۆیان ھێنا.{{sfn|Gullick|2000|page=43}} زۆرێک لە مالایییەکان لە بنەڕەتدا لە دوورگەکانی تری [[دوورگەگەی مالایی]]ەوە ھاتبوون وەک سوماترا و جاڤا. [[گەلی ماندایلینگ|ماندایلینگەکان]]، [[گەلی مینانگکاباو|مینانگکاباوەکان]]، [[گەلی جاڤایی|جاڤایییەکان]]، و [[گەلی بوگیس|بوگیسییەکان]] دەستیان کرد بە گەیشتن بە کوالالومپور لە سەدەی ١٩یەمدا، لەکاتێکدا [[گەلی ئاچێیی|ئاچێیییەکان]] لە کۆتایی سەدەی ٢٠ەمدا گەیشتن.<ref>Antje Missbach, Separatist Conflict in Indonesia: The Long-distance Politics of the Acehnese Diaspora, 2011</ref> لە دەیەکانی دواتردا کە شارۆچکەکە دروستکرایەوە، بە شێوەیەکی بەرچاو گەشەی کرد بەھۆی لێشاوی گەورەی کۆچبەرانەوە، کە ئەمەش تا ڕادەیەکی زۆر بەھۆی دروستکردنی ھێڵی شەمەندەفەرەوە بوو لە ساڵی ١٨٨٦ کە کوالالومپوری بە [[کلانگ (شار)|کلانگ]]ەوە بەستەوە.<ref name=ooi>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ooi |یەکەم١=Keat Gin |سەردێڕ=Southeast Asia: A Historical Encyclopedia from Angkor Wat to East Timor |ڕێکەوت=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Academic |ژپنک=٩٧٨-١-٥٧٦٠٧-٧٧٠-٢}}{{pn|date=February 2026}}</ref> سەرژمێرییەکی ساڵی ١٨٩١ بە وردییەکی نادیارەوە ئاماژەی بە بوونی ٤٣,٧٩٦ دانیشتوو کرد، کە ٧٩٪یان چینی بوون (٧١٪ی چینییەکان [[گەلی ھاکا|ھاکا]] بوون، بەڵام لەوانەیە زۆرتر ھەژمار کرابێتن)، ١٤٪ مالایی، و ٦٪ ھیندی بوون.<ref name="population">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Rajaram |یەکەم١=Prem Kumar |سەردێڕ=Ruling the Margins: Colonial Power and Administrative Rule in the Past and Present |ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٦٢١٠٧-٢|پەڕەکان=٣٤–٣٥|ناونیشان={{GBurl|cImQBAAAQBAJ|پەڕە=٣٤}} |doi=10.4324/9781315753430}}</ref> ڕاپرسییەکی تر کە لەوانەیە وردتر بێت دانیشتووانی کوالالومپوری لە ساڵی ١٨٩١ بە نزیکەی ١٩,٠٠٠ کەس دانا، بە ٧٣٪ چینی و ١٢٪ بۆ ھەریەک لە مالایی و ھیندییەکان.<ref>{{cite thesis |last1=Kassim |first1=Azizah bte |date=1985 |title=Politics of accommodation: A case study of Malay squatters in Kuala Lumpur |doi=10.25501/SOAS.00028696 |doi-access=free |page=72 }}</ref> گەشەسەندنی خێرای لاستیک لە سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا بووە ھۆی زیادبوونێکی تری دانیشتووان، لە ٣٠,٠٠٠ لە ساڵی ١٩٠٠ەوە بۆ ٨٠,٠٠٠ لە ساڵی ١٩٢٠دا.{{sfn|Gullick|1983|pp=111–119}} لە ساڵی ١٩٣١، ٦١٪ی ئەو ١١١,٤١٨ دانیشتووەی کوالالومپور چینی بوون،<ref name="shirley">{{بیرخستنەوەی کتێب|editor-first1=Ian |editor-first2=Carol |editor-last1=Shirley |editor-last2=Neill |سەردێڕ=Asian and Pacific Cities |ڕێکەوت=٢٠١٣|doi=10.4324/9780203096130 |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٠٣-٠٩٦١٣-٠|chapter=Malaysia: Kuala Lumpur |یەکەم١=Er Ah |دوایین١=Choy |یەکەم٢=Katiman |دوایین٢=Rostam |یەکەم٣=Abd. Rahim Md. |دوایین٣=Nor |یەکەم٤=Melasutra Md. |دوایین٤=Dali |پەڕەکان=٨٢–٩٧|chapter-url={{GBurl|9XXJVXSHZgIC|پەڕە=٨٢}}}}</ref> و لە ساڵی ١٩٤٧دا ٦٣.٥٪ بوون. بەڵام مالایییەکان، دەستیان کرد بە نیشتەجێبوون لە کوالالومپور بە ژمارەی بەرچاو، بەشێکی بەھۆی دامەزراندن لە حکومەت، ھەروەھا فراوانبوونی شارەکە کە ناوچە گوندنشینەکانی دەوروبەری لەخۆگرت کە زۆرێک لە مالایییەکانی لێ دەژیا. لە نێوان ساڵانی ١٩٤٧ و ١٩٥٧دا، دانیشتووانی مالایی لە کوالالومپور لە ١٢.٥٪ەوە بۆ ١٥٪ زیادیکرد، لەکاتێکدا ڕێژەی چینییەکان دابەزی.<ref name="shirley"/> ئەم پرۆسەیە دوای سەربەخۆییی مالایا بەردەوام بوو بە گەشەسەندنی خزمەتگوزاریی مەدەنی کە زۆرینەی مالایی بوون، و دواتر جێبەجێکردنی [[سیاسەتی نوێی ئابووریی مالیزیا|سیاسەتی نوێی ئابووری]] کە ھانی بەشداریکردنی مالایییەکان دەدا لە پیشەسازییە شارییەکان و بازرگانیدا. لە ساڵی ١٩٨٠ ژمارەی دانیشتووانی کوالالومپور گەیشتبووە سەرووی ملیۆنێک،<ref name="reassessment">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ribeiro |یەکەم١=Edgar F.N. |سەردێڕ=Reassessment of Urban Planning and Development Regulations in Asian Cities |ڕێکەوت=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=UN-HABITAT |ژپنک=٩٧٨-٩٢-١-١٣١٤١٩-٩|پەڕە=٣٥|ناونیشان={{GBurl|p6XUOGEvEcgC}}</ref> کە ٥٢٪ چینی، ٣٣٪ مالایی، و ١٥٪ ھیندی بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|پەڕەکان=٩٠–٩١}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٠ تا ٢٠٠٠ ژمارەی بومیپوتراکان بە ڕێژەی ٧٧٪ زیادی کرد، بەڵام ھێشتا ژمارەی چینییەکان لە کوالالومپور زیاتر بوو لە بومیپوتراکان لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٠دا بە ڕێژەی ٤٣٪ بەراورد بە ٣٨٪.<ref name="KEB" /><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|editor-first1=Yeoh |editor-last1=Seng Guan |doi=10.4324/9781315849881 |FnjMAgAAQBAJ}}</ref> تا سەرژمێریی ٢٠١٠، بەپێی ئاماری وەزارەتی ئامار و بەبێ ھەژمارکردنی کەسانی بیانی، دانیشتووانی مالایی لە کوالالومپور بۆ ٤٤.٧٪ (٤٥.٩٪ [[بومیپوترا (مالیزیا)|بومیپوترا]]) بەرزبووەوە، و پێشی دانیشتووانە چینییەکەی گرتەوە کە ٤٣.٢٪ بوون.<ref name="Department of Statistics, Malaysia"/> لە سەرژمێریی ٢٠٢٠دا، ڕێژەی دانیشتووانی [[بومیپوترا (مالیزیا)|بومیپوترا]] لە کوالالومپور گەیشتە نزیکەی ٤٧.٧٪، کە دانیشتووانە چینییەکە ٤١.٦٪ و ھیندییەکانیش ١٠.٠٪ بوون.<ref name="2020 population">{{بیرخستنەوەی وێب|زمان=ms, en|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130205104835/http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/census2010/Taburan_Penduduk_dan_Ciri-ciri_Asas_Demografi.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی شوباتی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="2020 population"/> ھەروەھا ئەم ئامارانە ژمارەیەکی بەرچاو لە [[کۆچبەری نایاسایی لە مالیزیا|کۆچبەرانی نایاسایی]] لەخۆناگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=The Star |کرێکارە بیانییە]] کەم-لێھاتووەکان لە [[ئیندۆنیزیا]]، [[نیپاڵ]]، [[میانمار]]، [[تایلەند]]، [[بەنگلادێش]]، [[ھیندستان]]، [[پاکستان]]، [[سریلانکا]]، [[فلیپین]]، [[ڤیێتنام]]، [[لاوس]] و [[کەمبۆدیا]] بۆ ناو مالیزیا، کە زۆرێکیان بە نایاسایی یان بەبێ مۆڵەتی گونجاو دەچنە ناو وڵاتەکەوە.<ref name=PDO>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Seth|دوایین=Mydans|left1=ئایین |right1=ڕێژەی سەدی |float=right |bars= {{bar percent|[[ئیسلام]]|Green|45.3}} {{bar percent|[[بوودیزم]]|Yellow|32.3}} {{bar percent|[[ھیندوویزم]]|Orange|8.2}} {{bar percent|[[مەسیحییەت]]|Blue|6.4}} {{bar percent|ئەوانی تر|Gray|1.8}} {{bar percent|[[بێ ئایینی|بێ ئایین]]|Black|6.0}}}} {{Further|ئایین لە مالیزیا|زمانەکانی مالیزیا}} کوالالومپور شارێکی فرەچەشن و فرەئایینە. شارەکە چەندین شوێنی پەرستنی ھەیە کە خزمەت بە دانیشتووانە فرە-ئایینەکەی دەکەن. [[ئیسلام]] بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن مالایییەکان، کۆمەڵگە موسڵمانە ھیندییەکان، و ژمارەیەکی کەم لە موسڵمانە چینییەکانەوە پەیڕەو دەکرێت. [[بوودیزمی ماھایانا|بوودیزم]]، [[کۆنفۆشیۆسیزم]] و [[تاویزم]] بە شێوەیەکی سەرەکی لە نێو چینییەکاندا پەیڕەو دەکرێت. ھیندییەکان بە شێوەیەکی نەریتی پەیڕەوی ھیندوویزم دەکەن. ھەندێک لە چینییەکان و ھیندییەکان پەیڕەوی [[مەسیحییەت|مەسیحییەتیش]] دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Adherents.com|سەردێڕ=Religion by Location: Malaysia|ناونیشان=http://www.adherents.com/adhloc/Wh_193.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20010305094917/http://www.adherents.com/adhloc/Wh_193.html|ڕەوشی ناونیشان=usurped|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠٠١|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> کوالالومپور یەکێکە لەو سێ ویلایەتەی کە تێیدا کەمتر لە ٥٠٪ی دانیشتووان خۆیان وەک موسڵمان دەناسێنن، دووەکەی تریش بریتین لە [[پینانگ]] و [[ساراوەک]]. تا سەرژمێریی ٢٠٢٠، دانیشتووانی کوالالومپور پێکھاتبوون لە ٤٥.٣٪ [[موسڵمان]]، ٣٢.٣٪ [[بوودیزم|بوودیست]]، ٨.٢٪ [[ھیندوویزم|ھیندوو]]، ٦.٤٪ [[مەسیحییەت|مەسیحی]]، ١.٨٪ لە ئایینەکانی تر، و ٦.٠٪ بێ ئایین.<ref name="2020 population"/> [[File:Places of worship in KL.png|thumb|upright=1.2|بە ئاراستەی میلەکانی کاتژمێر لە سەرەوەی چەپەوە: [[مزگەوتی نیشتمانیی مالیزیا|مزگەوتی نێگارا]]، [[پەرستگای تیان ھۆو]]، [[پەرستگای سری ماھاماریاممان، کوالالومپور|پەرستگای سری ماھاماریاممان]]، [[کڵێسای کاسۆلیکیی سانت جۆن (کوالالومپور)|کڵێسای کاسۆلیکیی سانت جۆن]]]] ئامارەکانی سەرژمێریی ٢٠١٠ ئاماژە بەوە دەکەن کە ٨٧.٤٪ی دانیشتووانی چینی خۆیان وەک بوودیست دەناسێنن، لەگەڵ کەمینەیەکی بەرچاو کە خۆیان وەک مەسیحی (٧.٩٪)، پەیڕەوکارانی [[ئایینە فۆلکلۆرییە چینییەکان]] (٢.٧٪) و موسڵمان (٠.٦٪) دەناسێنن. زۆرینەی دانیشتووانی ھیندی خۆیان وەک ھیندوو (٨١.١٪) دەناسێنن، لەگەڵ کەمینەیەکی بەرچاو کە خۆیان وەک مەسیحی (٧.٨٪)، موسڵمان (٤.٩٪) و بوودیست (٢.١٪) دەناسێنن. کۆمەڵگەی نا-مالایی ''[[بومیپوترا (مالیزیا)|بومیپوترا]]'' زۆرینەیان مەسیحین (٤٤.٩٪)، لەگەڵ کەمینەیەکی بەرچاو کە خۆیان وەک موسڵمان (٣١.٢٪) و بوودیست (١٣.٥٪) دەناسێنن. ھەموو بومیپوترا مالایییەکان موسڵمانن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/census2010/Taburan_Penduduk_dan_Ciri-ciri_Asas_Demografi.pdf |سەردێڕ=2010 Population and Housing Census of Malaysia |زمان=ms, en |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Department of Statistics, Malaysia |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130116214433/http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/census2010/Taburan_Penduduk_dan_Ciri-ciri_Asas_Demografi.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|پەڕە=٩٦}}</ref> ئەمەش بەھۆی مەرجێک لە [[ماددەی ١٦٠ی دەستووری مالیزیا|پێناسەی مالایی لە دەستووری مالیزیادا]] کە پێویستە پەیڕەوی لە ئیسلام بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|chapter-url={{GBurl|DZV6BAAAQBAJ|pg=PT141}} |سەردێڕ=The Constitution of Malaysia: A Contextual Analysis |یەکەم=Andrew |دوایین=Harding |chapter=Religion and the Constitution |ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٧٣١-٩٨٣-٨|بڵاوکەرەوە=Hart Publishing}}</ref> [[زمانی مالایی|بەھاسا مالیزیا]] (زمانی مالایی) زمانی سەرەکییە لە کوالالومپور. زۆرینەی مالایییە ناوخۆیییەکان بە زاراوەی سێلانگۆر قسە دەکەن (وەک زاراوەی [[جاھۆر-ڕیاو (زاراوە)|جاھۆر-ڕیاو]] دەخوێندرێتەوە) بەڵام مالایییەکانی بەشەکانی تری ویلایەتەکە وەکوو [[مالاییی کێدا|کێدا]]، [[مالاییی کێلانتان|کێلانتان]] و [[مالاییی تێرێنگانو|تێرێنگانو]]، ھەروەھا [[مالاییی ساراوەک|ساراوەک]] و ھەروەھا [[مالاییی بروونێی]] کە لەلایەن ئەوانەی خەڵکی ساباح/لابوانن قسەی پێدەکرێت، بە شێوەیەکی بەرچاو شێوەزارەکانی خۆیان لە زمانی مالایی بەکاردەھێنن. دانیشتووانی کوالالومپور بە گشتی توانای خوێندنەوە و نووسینیان بە ئینگلیزی ھەیە، کە بەشێکی زۆریان وەک زمانی یەکەمی خۆیان بەکاریدەھێنن، بەتایبەتی لە نێو نەوە گەنجەکان و ھەندێک لە نەوەی پێگەیشتووەکان. [[ئینگلیزیی مالیزیا]] بە شێوەیەکی فراوان بەکاردێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Fatt |یەکەم١=Lam Seng |سەردێڕ=Insider's Kuala Lumpur: Is No Ordinary Travel Guide. Open Your Eyes to the Soul of the City (Not Just the Twin Towers...) |ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Marshall Cavendish International (Asia) Private Limited |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٤٤٣٥-٣٩-٠|edition=3rd |پەڕەکان=٩–}}</ref> ئامادەیییەکی بەھێزی ھەیە، بەتایبەتی لە بواری بازرگانیدا، و وەک زمانێکی ناچاری لە قوتابخانەکاندا دەوترێتەوە.<ref name="AWD" /> سەرەڕای ئەوەش، گرووپی زاراوەی [[کانتۆنیزی مالیزیا|کانتۆنیز]] زۆرینە پێکدەھێنن لە نێو دانیشتووانە [[چینییەکانی مالیزیا|چینییە]] ناوخۆیییەکاندا، [[ھۆکینی پینانگ|ھۆکین]] و [[ماندارینی ستاندارد|ماندارین]] بەرچاون، چونکە ئەوانیش بە شێوەیەکی فراوان لە نێو کۆمەڵگە چینییەکاندا قسەیان پێدەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur Hotels & Travel Guide|سەردێڕ=Kuala Lumpur Culture & Heritage: Traditions, Races, People|ناونیشان=http://www.kuala-lumpur.ws/culture-traditions/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071018035253/http://www.kuala-lumpur.ws/culture-traditions/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زاراوەیەکی تری چینیی گەورە کە قسەی پێدەکرێت [[زمانی ھاکا|ھاکا]]یە. لەکاتێکدا [[تامیلی مالیزیا|تامیل]] زاڵە لە نێو دانیشتووانە [[ھیندییەکانی مالیزیا|ھیندییە]] ناوخۆیییەکاندا، زمانە ھیندییەکانی تریش کە لەلایەن کەمینەکانەوە قسەیان پێدەکرێت بریتین لە [[زمانی تێلووگوو|تێلووگوو]]، [[مالایالام]]، [[زمانی پەنجابی|پەنجابی]]، و [[ھیندی]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Sardar |یەکەم١=Ziauddin |سەردێڕ=The Consumption of Kuala Lumpur |ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=Reaktion Books |ژپنک=٩٧٨-١-٨٦١٨٩-٠٥٧-٣|پەڕەکان=١٢٠–|ناونیشان={{GBurl|Ow0pA3HchHQC|پەڕە=١٢٠}}}}</ref> بێجگە لە مالایی، چەندین زمان ھەن کە لەلایەن ئەو کەسانەوە قسەیان پێدەکرێت کە بە ڕەچەڵەک ئیندۆنیزین، وەکوو [[زمانی مینانگکاباو|مینانگکاباو]]<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Aslinda |یەکەم١=Aslinda |دوایین٢=Noviatri |یەکەم٢=Noviatri |دوایین٣=Reniwati |یەکەم٣=Reniwati |سەردێڕ=The Trace of Minangkabau-Wise in Malaysian Language |journal=Scientific Journal of PPI – UKM |ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|بەرگ=٢|issue=7 |پەڕەکان=٢٩١–٢٩٥|ناونیشان=http://www.kemalapublisher.com/index.php/ppi-ukm/article/view/135/0}}</ref> و [[زمانی جاڤایی|جاڤایی]]. ھەروەھا چەندین کەسی بیانی ھەن کە بە زمانەکانی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]، [[زمانی کۆری|کۆری]]، [[زمانی تایلەندی|تایلەندی]]، [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]] و ھتد قسە دەکەن، ھەروەھا چەندین زمانی ڕەسەنی جۆراوجۆر وەک [[زمانی سێمای|سێمای]]، [[زمانی ئیبان|ئیبان]]، [[زمانی کادازاندوسون|کادازاندوسون]]، [[زمانی بیدایو|بیدایو]] و زمانەکانی تر. == دیمەنی شار == {{wide image|Sunset_at_Kuala_Lumpur.jpg|950|{{center|دیمەنی پانۆرامای کوالالومپور لە ساڵی ٢٠٢٠}}|alt=Panorama view of Kuala Lumpur in 2020}} === تەلارسازی === {{Main|تەلارسازیی کوالالومپور}} [[File:Jalan Sultan Hishamuddin (Damansara Road) (south), central Kuala Lumpur.jpg|thumb|[[وێستگەی شەمەندەفەری کوالالومپور]] (ڕاست) پێچەوانەیە لەگەڵ بینای ئیدارەی [[کێرێتاپی تانا مێلایو]] (چەپ)، کە بینایەکی تاریکتر و ھاوشێوەی شێوازی موغەلییە. ھەردووکیان لەلایەن [[ئەی. بی. ھوباک]]ەوە دیزاین کراون]] تەلارسازیی کوالالومپور تێکەڵەیەکە لە کاریگەرییە [[کۆلۆنیالیزم|داگیرکارییە]] کۆنەکان، نەریتە ئاسیایییەکان، ئیلھامە ئیسلامییە مالایییەکان، تەلارسازیی [[تەلارسازیی مۆدێرن|مۆدێرن]]، و [[تەلارسازیی پۆستمۆدێرن]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|بڵاوکەرەوە=New York Times, Travel|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ١٩٩٠|ناونیشان=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CE6DC143AF930A1575AC0A966958260|سەردێڕ=Landmarks of Kuala Lumpur|یەکەم١=Barbaralee|دوایین١=Diamonstein|یەکەم٢=New|دوایین٢=Jersey|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090224123833/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CE6DC143AF930A1575AC0A966958260|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> وەک شارێکی تا ڕادەیەک گەنج بە بەراورد بە پایتەختەکانی تری باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا وەک [[بانکۆک]]، [[جاکارتا]] و [[مانیلا]]، زۆربەی بینا داگیرکارییە دیارەکانی کوالالومپور لە کۆتایی سەدەی ١٩یەم و سەرەتای سەدەی ٢٠ەم دروستکراون. ئەم بینایانە بە چەندین شێواز دیزاین کراون – شێوازی [[تەلارسازیی موغەل|موغەلی]]/[[تەلارسازیی بوژانەوەی مۆری|بوژانەوەی مۆری]]، [[تیۆدۆری ساختە]]، [[تەلارسازیی بوژانەوەی گۆتیک|نیۆ-گۆتیک]] یان شێوازی یۆنانی-ئیسپانی یان تەلارسازی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=British Colonial Architecture in Malaysia 1800–1930|دوایین=Ahmad|یەکەم=A. Ghafar|بڵاوکەرەوە=Museums Association of Malaysia|شوێن=Kuala Lumpur|ساڵ=١٩٩٧}}[http://www.hbp.usm.my/conservation/British/britishcolonial1.htm extract] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071219211707/http://www.hbp.usm.my/conservation/British/britishcolonial1.htm |date=19 December 2007 }}</ref> زۆربەی شێوازەکان دەستکاری کراون بۆ ئەوەی سەرچاوە ناوخۆیییەکان بەکاربھێنن و لەگەڵ کەشوھەوای ناوخۆیی بگونجێنرێن، کە بە درێژایی ساڵ گەرم و شێدارە. تەلارسازێکی دیاری سەردەمی سەرەتایی [[ئارسەر بێنیسۆن ھوباک]]ە، کە چەندین بینای سەردەمی داگیرکاریی دیزاین کردووە، لەوانە [[وێستگەی شەمەندەفەری کوالالومپور]] و [[مزگەوتی جامیک]]. پێش جەنگی جیھانیی دووەم، چەندین [[دوکان-خانوو]]، کە بە زۆری دوو نھۆمی بوون و دوکانیان لە نھۆمی زەمینیدا ھەبوو و شوێنی نیشتەجێبوونی جیاواز لە سەرەوە ھەبوو، لە دەوروبەری ناوەندی شارە کۆنەکە دروستکران. ئەم دوکان-خانووانە ئیلھامیان لە نەریتەکانی [[چینییەکانی گەروو]] و ئەورووپییەکان وەرگرتبوو.<ref name="gurstien" /><ref name="gurstien google cache" /> ھەندێک لەم دوکان-خانووانە جێگەیان چۆڵکردووە بۆ پەرەپێدانی نوێ بەڵام ھێشتا چەندین دانەیان تا ئەمڕۆ ماونەتەوە لە ناوچەکانی [[مەیدانی پاسار بێسار]] (گۆڕەپانی بازاڕی کۆن)، [[شەقامی پیتالینگ|گەڕەکی چینییەکان]]، [[شەقامی توانکو عەبدولڕەحمان]]، [[شەقامی دۆرایسامی]]، [[بوکیت بینتانگ]] و تێنگکات تۆنگ شین. [[File:Masjid Jamek.jpg|thumb|[[مزگەوتی جامیک]] (''Masjid Jamek'') یەکێکە لە کۆنترین [[مزگەوت|مزگەوتەکان]] کە ھێشتا وەستاوە لە کوالالومپور، لە ساڵی ١٩٠٩ دروستکراوە.|left]] سەربەخۆیی ھاوشان لەگەڵ گەشەی خێرای ئابووری لە ١٩٧٠ەکانەوە تا ١٩٩٠ەکان و لەگەڵ ئەوەی ئیسلام ئایینی فەرمییە لە وڵاتەکەدا، بووەتە ھۆی دروستکردنی بیناگەلێک کە تام و بۆیەکی ناوخۆیی و ئیسلامییان ھەیە لە سەرتاسەری شارەکەدا. زۆرێک لەم بینایانە دیزاینەکەیان لە کەلوپەلە نەریتییە مالایییەکانەوە وەرگرتووە وەکوو [[سۆنگکۆک]] و [[کریس|کێریس]]. ھەندێک لەم بینایانە مۆتیفی ئەندازەییی ئیسلامییان تێکەڵ بە دیزاینەکانی بیناکە کردووە، ئەمەش بەھۆی سنووردارکردنەکانی ئیسلام لەسەر لاساییکردنەوەی سروشت لە ڕێگەی وێنەکێشانەوە.<ref name="Cop149">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=World Architecture: An Illustrated History|نووسەر=Copplestone, Trewin|پەڕە=[https://archive.org/details/worldarchitectur٠٠copp/page/١٤٩ ١٤٩]|بڵاوکەرەوە=London, Hamlyn|ساڵ=١٩٧٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٠٠-٠٣٩٥٤-٩|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/worldarchitectur00copp/page/149}}</ref> نموونەی ئەم بینایانە بریتین لە [[تاوەری تەلەکۆم]]، [[تاوەری مایبانک (کوالالومپور)|تاوەری مایبانک]]، [[کۆمەڵگەی دایابومی]]، و ناوەندی ئیسلامی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bunnell |یەکەم١=Tim |سەردێڕ=Malaysia, Modernity and the Multimedia Super Corridor |ڕێکەوت=٢٠٠٤|doi=10.4324/9780203647363 |ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-٥١٩٧٢-٩|پەڕە=٧٤}}</ref> ھەندێک بینای وەکوو مۆزەخانەی ھونەرە ئیسلامییەکانی مالیزیا و [[پلانێتاریۆم نێگارا|پلانێتاریۆمی نیشتمانی]] دروستکراون بۆ ئەوەی وا دەربکەون کە شوێنی پەرستنن، و تەواو کراون بە [[قوبە]] و [[مینارە]]، لەکاتێکدا لە ڕاستیدا شوێنی زانست و مەعریفەن. [[تاوەرەکانی پێترۆناس]] بە بەرزی {{convert|452|m|ft|adj=on}} بەرزترین بینا دووانەیییەکانن لە جیھاندا و بەرزترین بینا بوون لە وڵاتەکەدا تا ئەوکاتەی زە ئێکسچەینج ١٠٦ بە ١.٧ مەتر پێشی کەوت لە ساڵی ٢٠١٩دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.infoplease.com/ce6/world/A0909775.html|سەردێڕ=Petronas Towers|ئیش=Pearson PLC|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Infoplease|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071220223229/http://www.infoplease.com/ce6/world/A0909775.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەوان دیزاین کراون بۆ ئەوەی لەو مۆتیفانە بچن کە لە ھونەری ئیسلامیدا دەدۆزرێنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Henry, Brandi|سەردێڕ=Petronas Towers|ناونیشان=http://illumin.usc.edu/article.php?articleID=54|بڵاوکەرەوە=USC Viterbi, School of Engineering|ئیش=illumin|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071126002622/http://illumin.usc.edu/article.php?articleID=54|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تەلارسازیی مۆدێرنی درەنگ و پۆستمۆدێرن لە کۆتایی ١٩٩٠ەکان و سەرەتای ٢٠٠٠ەکاندا دەستی بە دەرکەوتن کرد. لەگەڵ گەشەسەندنی ئابووری، بینا کۆنەکانی وەکوو [[خانووی بۆک]] ڕووخێنراون بۆ ئەوەی جێگە بۆ بینای نوێ بکرێتەوە. بیناگەلێک کە تەواوی ڕووەکەیان شووشەیە لە سەرتاسەری شارەکەدا ھەن، کە دیارترین نموونەکانیان تاوەرەکانی پێترۆناس و [[سەنتەری کۆنفرانسی کوالالومپور]]ن. ناوەندی بازرگانیی سەرەکیی کوالالومپور ئەمڕۆ گواستراوەتەوە بۆ ناوەندی شاری کوالالومپور (KLCC)، کە تیایدا چەندین بینای نوێ و بەرز بە تەلارسازیی مۆدێرن و پۆستمۆدێرنەوە ئاسۆی شارەکە پڕدەکەنەوە. بەپێی پێشبینیی پەنجا بەرزترین ناوچە شارنشینەکانی جیھان بۆ ساڵی ٢٠١٠ لەلایەن [[ئەنجومەنی بینا بەرزەکان و شوێنی نیشتەجێبوونی شاری]]یەوە، کوالالومپور پلەی ١٠ەمی گرتووە لە نێوان ئەو شارانەی کە زۆرترین بینای سەروو ١٠٠ مەتریان ھەیە کە کۆی بەرزییەکانیان دەگاتە ٣٤,٠٣٥ مەتر لە ٢٤٤ بینا بەرزەکانییەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ctbuh.org/HighRiseInfo/TallestDatabase/50TallestAgglomerations/tabid/1006/language/en-GB/Default.aspx|سەردێڕ=The Worlds Tallest 50 Urban Agglomerations|ئیش=CTBUH Journal|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Council on Tall Buildings and Urban Habitat|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131113191405/http://www.ctbuh.org/HighRiseInfo/TallestDatabase/50TallestAgglomerations/tabid/1006/language/en-GB/Default.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === پارکەکان === [[File:2016 Kuala Lumpur, Park KLCC, Fontanna na jeziorze Symphony (01).jpg|thumb|[[پارکی کەی‌ئێڵ‌سی‌سی]] پارکێکی شاریی ٥٠ دۆنمییە کە دەکەوێتە سەنتەری شارەکە.]] [[باخچەکانی ڕووەکیی پەردانا]] یان باخچەکانی دەریاچەکە، کە باخچەیەکی ڕووەکیی {{convert|92|ha|acre|adj=on}} یە، یەکەم پارکی کاتبەسەربردن بوو کە لە کوالالومپور دروستکرا. بینای پەرلەمانی مالیزیا لە نزیکەوەیە، و [[کارکۆسا سێری نێگارا]]، کە سەردەمانێک شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمیی ئیدارەی داگیرکاریی بەریتانی بوو، ھەروەھا لێرە ھەڵکەوتووە. پارکەکە پارکی پەپوولە، پارکی ئاسک، باخچەی ئۆرکید، باخچەی ھیبیسکوس، و [[پارکی باڵندەکانی کوالالومپور]] لەخۆدەگرێت، کە گەورەترین پارکی باڵندەی داخراوە لە جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|newspaper=The Age|سەردێڕ=Top five ways to enjoy Kuala Lumpur|ناونیشان=http://www.theage.com.au/news/take-five/top-five-ways-to-enjoy-kuala-lumpur/2005/02/19/1108709483546.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|شوێن=Melbourne|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071210161325/http://www.theage.com.au/news/take-five/top-five-ways-to-enjoy-kuala-lumpur/2005/02/19/1108709483546.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پارکەکانی تری شارەکە بریتین لە [[باخچەی پەیکەرەکانی ئاسێان]]، [[پارکی کەی‌ئێڵ‌سی‌سی]]، [[باخچەکانی دەریاچەی تیتیوانگسا]]، باخچەکانی دەریاچەی میترۆپۆلیتان لە [[کێپۆنگ]]، تامان تاسیک پێرماسیوری (باخچەکانی دەریاچەی شاژن)، باخچەکانی ڕووەکیی [[بوکیت کیارا]]، پارکی ئەسپسواری و پارکی دۆڵی ڕۆژاوا لە نزیک [[تامان تون دکتۆر ئیسماعیل|تامان تون دکتۆر ئیسماعیل]] (TTDI)، و پارکی نێونەتەوەییی بوکیت جەلیل. سێ دارستانی پارێزراو لە ناو شارەکەدا ھەن، یەدەگی دارستانی [[بوکیت ناناس]] لە ناوەندی شارەکەدا، کە کۆنترین دارستانی پارێزراوی تۆمارکراوە لە وڵاتەکەدا بە ڕووبەری {{convert|10.52|ha|acre|abbr=on|disp=or}}، دارستانی پارێزراوی بوکیت سونگای پوتێ ({{convert|7.41|ha|acre|disp=or|abbr=on}}) و دارستانی پارێزراوی بوکیت سونگای بێسی ({{convert|42.11|ha|acre|disp=or|abbr=on}}). [[بوکیت ناناس]]، لە دڵی ناوەندی شارەکەدا، یەکێکە لە کۆنترین دارستانە پاکەکان لە جیھاندا کە لە ناو شارێکدا بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.targetwoman.com/articles/kuala-lumpur.html|سەردێڕ=Oldest Primary Forest within a City|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=TargetWoman Directory|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071206014306/http://www.targetwoman.com/articles/kuala-lumpur.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم ناوچە دارستانییە ماوانە ماڵی چەندین جۆری [[ئاژەڵ|ئاژەڵن]]، بەتایبەتی مەیموون، [[مەیموونی دارستان]]، [[بزنی کورتەباڵا]]، [[بوودگێریگار]]، کۆترە و باڵندەکان. {{wide image|Kuala Lumpur - Titiwangsa - Panorama 0002.JPG|950|دیمەنی کوالالومپور لە [[باخچەکانی دەریاچەی تیتیوانگسا]]وە}} == پەروەردە == {{see also|پەروەردە لە مالیزیا}} بەپێی ئامارەکانی حکومەت، کوالالومپور ڕێژەی [[خوێندەواری]]ی ٩٧.٥٪ بووە لە ساڵی ٢٠٠٠دا، کە بەرزترین ڕێژەیە لە ھەر ویلایەت یان ناوچەیەکی تر لە مالیزیا.<ref>{{cite press release|title=Education and Social Characteristics of the Population, Population and Housing Census 2000.|date=August 2002|access-date=10 December 2007|publisher=Department of Statistics, Malaysia|url=http://www.statistics.gov.my/English/news/pressedu.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071211060855/http://www.statistics.gov.my/English/news/pressedu.htm|archive-date=11 December 2007}}</ref> لە مالیزیا، مالایی زمانی وانەوتنەوەیە بۆ زۆربەی بابەتەکان لەکاتێکدا ئینگلیزی بابەتێکی ناچارییە، بەڵام {{as of|2012|lc=y}}، ئینگلیزی ھێشتا زمانی وانەوتنەوە بوو بۆ بیرکاری و زانستە سروشتییەکان بۆ ھەندێک قوتابخانە. ھەندێک قوتابخانە وانەوتنەوە بە زمانی ماندارین و تامیل پێشکەش دەکەن بۆ ھەندێک بابەت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hometutormalaysia.com/Home-Tuition-in-Malaysia.html|سەردێڕ=Get experienced and qualified home tutors in KL|ئیش=who can deliver inspiring lessons and see improvement within one month|بڵاوکەرەوە=Home Tutor Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140214072758/http://www.hometutormalaysia.com/Home-Tuition-in-Malaysia.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کوالالومپور ١٤ دامەزراوەی خوێندنی باڵا، ٧٩ قوتابخانەی ئامادەیی، ١٥٥ قوتابخانەی سەرەتایی، و ١٣٦ باخچەی ساوایانی تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/community_facilities/index.htm#13_2_4|سەردێڕ=Existing situation of Educational facilities|ئیش=Kuala Lumpur Structure Plan 2020|بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur City Hall|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080501121425/http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/community_facilities/index.htm#13_2_4|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[File:University of Malaya City View.jpg|thumb|دیمەنی شاریی [[زانکۆی مالایا]].]] کوالالومپور ماڵی [[زانکۆی مالایا]] (UM)ە. ئەم زانکۆیە کە لە ساڵی ١٩٤٩ دامەزراوە، کۆنترین زانکۆیە لە مالیزیا، و یەکێکە لە کۆنترینەکان لە ناوچەکەدا.<ref>{{cite press release|title=Carnegie Mellon University's Heinz School to Offer Professional Master's Degree at University of Malaya in Kuala Lumpur in New Collaboration|url=http://www.icarnegie.com/about/pr/pr_19jan06.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071213025647/http://www.icarnegie.com/about/pr/pr_19jan06.html|archive-date=13 December 2007|publisher=Carnegie Mellon University|access-date=13 December 2007}}</ref> ئەم زانکۆیە وەک باشترین زانکۆ لە مالیزیا، ٢٢ەمین باشترین لە ئاسیا، و سێیەم لە [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]] پۆلێن کرا لە ڕیزبەندیی زانکۆکانی جیھانی QS بۆ ساڵی ٢٠١٩.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=QS World University Rankings 2019 |ناونیشان=https://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2019 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180608073254/https://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2019 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> لە ساڵانی دواییدا، ژمارەی [[خوێندکارە نێونەتەوەیییەکان]] لە زانکۆی مالایا زیادی کردووە، ئەمەش لە ئەنجامی ئەو ھەوڵە زۆرانەی دراون بۆ ڕاکێشانیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2007/7/2/nation/18189116&sec=nation |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070704180036/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2007%2F7%2F2%2Fnation%2F18189116&sec=nation |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تەممووزی ٢٠٠٧|سەردێڕ=UM out to woo foreign students |ئیش=The Star |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> زانکۆکانی تری ناو کوالالومپور بریتین لە [[زانکۆی مالایا-وێڵز]] (UM-Wales)، [[زانکۆی نێونەتەوەییی ئیسلامیی مالیزیا]] (IIUM)، [[کۆلێژی زانکۆی تونکو عەبدولڕەحمان]] (TARUC)، [[زانکۆی UCSI]] (UCSI)، [[زانکۆی تەیلەرز]] (TULC)، [[زانکۆی پزیشکیی نێونەتەوەیی]] (IMU)، [[زانکۆی کراوەی مالیزیا]] (OUM)، [[زانکۆی کوالالومپور]] (UniKL)، [[زانکۆی پێردانا]] (PU)، [[زانکۆی کراوەی واواسان]] (WOU)، [[زانکۆی ھێڵپ]] و کەمپی لقی [[زانکۆی نیشتمانیی مالیزیا]] (UKM) و [[زانکۆی تەکنۆلۆژیای مالیزیا]] (UTM). [[زانکۆی بەرگریی نیشتمانیی مالیزیا]] دەکەوێتە بنکەی سوپای [[سونگای بێسی]]، لە بەشی باشووری ناوەڕاستی کوالالومپور. ئەم زانکۆیە دامەزرا بۆ ئەوەی ببێتە ناوەندێکی سەرەکی بۆ لێکۆڵینەوەکانی سەربازی و تەکنۆلۆژیای بەرگری. ئەم دامەزراوەیە لێکۆڵینەوەکانی [[سوپا]]، [[ھێزی دەریایی]]، و [[ھێزی ئاسمانی]] لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.upnm.edu.my/en/index.php?req=7|سەردێڕ=Background|بڵاوکەرەوە=National Defence University of Malaysia|ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150404164346/http://www.upnm.edu.my/en/index.php?req=7|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> گەورەشاری کوالالومپور ھەڵبژاردەیەکی زۆر فراوانتری زانکۆکان لەخۆدەگرێت لەوانەش چەندین لقی نێونەتەوەیی وەک [[کەمپی زانکۆی مۆناش لە مالیزیا]]، [[کەمپی زانکۆی نۆتینگەھام لە مالیزیا]] و [[زانکۆی شیامێن لە مالیزیا]]. == چاند == {{see also|چاندی مالیزیا}} === ھونەرەکان === [[File:KLNationalMuseumFrieze.JPG|right|thumb|فریزیەک کە مێژووی مالیزیا پیشان دەدات لە [[مۆزەخانەی نیشتمانی (مالیزیا)|مۆزەخانەی نیشتمانی]].]] کوالالومپور ناوەندێکە بۆ چالاکییە کولتوورییەکان و بۆنەکان لە مالیزیا. لە نێو سەنتەرەکاندا [[مۆزەخانەی نیشتمانی (مالیزیا)|مۆزەخانەی نیشتمانی]] (Muzium Negara) ھەیە، کە دەکەوێتە بەدرێژایی [[ڕێگەی خێرای ماھامێرو|ماھامێرو ھایوەی]]. کۆمەڵەکانی ئەم مۆزەخانەیە پێکھاتوون لە پارچە شوێنەوارییەکان و تابلۆکان کە لە سەرتاسەری وڵاتەوە کۆکراونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.museum.gov.my/?lang=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080101125611/http://www.museum.gov.my/?lang=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Main Page|بڵاوکەرەوە=Muzium Negara Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> [[مۆزەخانەی ھونەرە ئیسلامییەکانی مالیزیا]]، کە زیاتر لە حەوت ھەزار پارچە شوێنەواری ئیسلامیی تێدایە لەوانەش پێشانگای دەگمەن و کتێبخانەیەک بۆ کتێبەکانی ھونەری ئیسلامی، گەورەترین کۆمەڵەی ھونەری ئیسلامییە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Main |ناونیشان=http://www.iamm.org.my/main.php |بڵاوکەرەوە=Islamic Arts Museum Malaysia |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071218060811/http://www.iamm.org.my/main.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> کۆمەڵەی مۆزەخانەکە نەک تەنھا تیشک دەخاتە سەر کارەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بەڵکو کارەکانی شوێنەکانی تری ئاسیاش لەخۆدەگرێت، وەک چین و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا. کوالالومپور کۆمەڵگەیەکی کاری دەستی ھەیە لەگەڵ مۆزەخانەیەک کە جۆرەھا قوماش، سیرامیک، کاری دەستی کانزایی، و بەرھەمی چنراو نمایش دەکات. زانیاری لەسەر پرۆسەی بەرھەمھێنان بە شێوەی دیۆراما پیشان دەدرێت، بە تەواوی لەگەڵ ڕاستییە مێژووییەکان، تەکنیکەکان، و کەلوپەلە نەریتییەکان. لە نێو ئەو پرۆسەیانەی کە پیشان دەدرێن بریتین لە دروستکردنی گۆزە، ھەڵکۆڵینی ئاڵۆزی دار، زیوینگەری، چنینی قوماشی [[سۆنگکێت]]، مۆرکردنی نەخشەکانی [[باتیک]] لەسەر قوماش، و بەلەمسازی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://kualalumpurcityguide.com/366/craft-cultural-complex-kuala-lumpur-kompleks-budaya-kraf|سەردێڕ=Craft Cultural Complex Kuala Lumpur&nbsp;– Kompleks Budaya Kraf|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110224212511/http://kualalumpurcityguide.com/366/craft-cultural-complex-kuala-lumpur-kompleks-budaya-kraf/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> [[File:Saloma at Sunset (49570270217).jpg|thumb|[[پردی سالۆما]] کاتی خۆرئاوابوون، لەگەڵ [[تاوەری پێترۆناس]] لە پشتەوە.|left]] دیارترین شوێنی ھونەرەکانی نواندن [[ھۆڵی فیلھارمۆنیکی پێترۆناس]]ە کە دەکەوێتە ژێر تاوەرەکانی پێترۆناسەوە. ئۆرکێسترای نیشتەجێی شوێنەکە بریتییە لە [[ئۆرکێسترای فیلھارمۆنیکی مالیزیا]] (MPO)، کە پێکھاتووە لە مۆسیقاژەنان لە سەرتاسەری جیھانەوە، و کۆنسێرتی ڕێکخراو، کۆنسێرتی ژوور، و نمایشی کولتووری نەریتی پێشکەش دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Meet the MPO|بڵاوکەرەوە=Malaysian Philharmonic Orchestra|ناونیشان=http://www.malaysianphilharmonic.com/orc_members.php|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20070828210827/http://www.malaysianphilharmonic.com/orc_members.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٨ی ئابی ٢٠٠٧}}</ref> [[سەنتەری ھونەرەکانی نواندنی کوالالومپور]] (KLPac) لە سێنتولی ڕۆژاوا و سەنتەری ھونەرەکانی نواندنی دامانسارا (DPac) لە [[دامانسارا پێردانا]] دوو لە دامەزراوترین سەنتەرەکانن لە وڵاتەکەدا بۆ ھونەرەکانی نواندن، بەتایبەتی شانۆ، شانۆگەرییەکان، مۆسیقا، و نمایشی فیلم. چەندین بەرھەمی ناوخۆیی لەخۆگرتووە و پاڵپشتیکاری ھونەرمەندانی سەربەخۆی ناوخۆیی و ناوچەیی بووە بۆ نمایشکردن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Main page |بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur Performing Arts Centre |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.klpac.com/Welcome.asp |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071225130903/http://www.klpac.com/Welcome.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> [[فێستیڤاڵی مۆسیقای داھاتووی ئاسیا]] لە ساڵی ٢٠١٢ەوە لە شارەکەدا بەڕێوەدەچێت، کە ھونەرمەندانی ناوخۆیی و نێونەتەوەیی لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.livescapegroup.com/fmfa|سەردێڕ=Future Music Festival Asia|بڵاوکەرەوە=Livescape|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180407223551/http://www.livescapegroup.com/fmfa|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پێشانگای ھونەریی نیشتمانیی مالیزیا]] دەکەوێتە شەقامی تێمێرلۆ، لەسەر شەقامی تون ڕەزاق لەسەر ڕووبەری {{convert|5.67|ha|acre|adj=on}} لە تەنیشت شانۆی نیشتمانی ([[ئیستانا بودایا]]) و کتێبخانەی نیشتمانییە. تەلارسازیی پێشانگاکە توخمەکانی تەلارسازیی نەریتی مالایی لەگەڵ تەلارسازی مۆدێرنی ھاوچەرخ تێکەڵ کردووە. پێشانگای ھونەری نیشتمانی وەک سەنتەرێکی نایابی کاردەکات و پارێزەری میراتی ھونەریی نیشتمانییە. پێشانگای [[تاوەری ئیلھام]] لە نزیک وێستگەی میترۆی [[ئامپانگ پارک]] پێشانگای کارەکانی ھونەرمەندانی ناوخۆیی و بیانی لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://theartling.com/en/artzine/city-art-guides/kuala-lumpur/ |سەردێڕ=City Art Guides—Kuala Lumpur |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|دوایین=Ong |یەکەم=Jo-Lene |وێبگە=theartling.com}}</ref> کوالالومپور ساڵانە میوانداریی فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی خواردنی مالیزیا دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Main|ناونیشان=http://www.migf.com/home.html|بڵاوکەرەوە=Malaysia International Gourmet Festival|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071012015752/http://www.migf.com/home.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> بۆنەیەکی تری ساڵانە کە شارەکە میوانداریی دەکات بریتییە لە [[ھەفتەی مۆدەی کوالالومپور]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kuala Lumpur Fashion Week 2005|بڵاوکەرەوە=People's Daily Online|ناونیشان=http://english.peopledaily.com.cn/200505/04/eng20050504_183700.html|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080304172124/http://english.peopledaily.com.cn/200505/04/eng20050504_183700.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کە براندە نێونەتەوەیییەکان و دیزاینەرە ناوخۆیییەکان لەخۆدەگرێت. ھەروەھا، کوالالومپور وەک [[پایتەختی جیھانیی کتێب]] بۆ ساڵی ٢٠٢٠ لەلایەن [[یوونێسکۆ]]وە دیاری کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=UNESCO World Book Capital 2020 |ناونیشان=https://en.unesco.org/world-book-capital-city-2020 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=UNESCO}}</ref> === وەرزش و کاتبەسەربردن === [[File:National Stadium Bukit Jalil 2014 AFF Suzuki Cup final.jpg|thumb|[[یاریگای نیشتمانیی بوکیت جەلیل]] یاریگایەکی [[یاریگای فرەمەبەست|فرەمەبەستی]] ھەموو-دانیشتنە کە لە کانوونی دووەمی ١٩٩٥ دروستکراوە.]]کوالالومپور چەندین پارک، باخچە و شوێنی کراوەی ھەیە بۆ مەبەستی کاتبەسەربردن. کۆی زەویی کراوە بۆ بەکارھێنانی دامەزراوە وەرزشی و کاتبەسەربردنەکان لە شارەکەدا بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە بە ڕێژەی ١٦٩.٦ لەسەد لە {{convert|5.86|km2|acre}} لە ساڵی ١٩٨٤ەوە بۆ {{convert|15.8|km2|acre}} لە ساڵی ٢٠٠٠دا.<ref name='Community Facilities'>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/community_facilities/index.htm#13_2_3|سەردێڕ=Community Facilities|ئیش=Kuala Lumpur Structure Plan 2020|بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur City Hall|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئایاری ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080501121425/http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/community_facilities/index.htm#13_2_3|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کوالالومپور وەک یەکێک لە شارە میواندارەکان بۆ پاڵەوانێتیی جیھانیی [[فۆرمولا یەک]] لە ساڵی ١٩٩٩ تا ٢٠١٧ ناسرابوو.<ref name=F1>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/circuit_guide/4244253.stm|سەردێڕ=Circuit Guide: Sepang, Malaysia|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071015174939/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/circuit_guide/4244253.stm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پێشبڕکێی ئۆتۆمبێلی چەرخ-کراوەی [[A1 Grand Prix]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.a1gp.com/(S(1i3rbrmttvedn03utuqdy155))/Circuit/circuitInfo.aspx |سەردێڕ=Season 2007/08 |بڵاوکەرەوە=A1GP |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071221035725/http://www.a1gp.com/%28S%281i3rbrmttvedn03utuqdy155%29%29/Circuit/circuitInfo.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> ئەنجام دەدرا تا ئەوکاتەی زنجیرەکە لە ساڵی ٢٠٠٩ ھەڵوەشایەوە. پێشبڕکێکانی خەڵاتی گەورەی ماتۆڕسکیل ([[مۆتۆ جی‌پی]])<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=2004 MotoGP Sepang Results|بڵاوکەرەوە=MotorcycleUSA|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤|ناونیشان=http://www.motorcycle-usa.com/451/5884/Motorcycle-Article/2004-MotoGP-Sepang-Results.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130825213031/http://www.motorcycle-usa.com/451/5884/Motorcycle-Article/2004-MotoGP-Sepang-Results.aspx|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە [[شۆستەی نێونەتەوەییی سێپانگ]] لە [[سێپانگ]] لە ویلایەتی دراوسێی [[سێلانگۆر]] بەڕێوەدەچێت. ڕووداوی فۆرمولا یەک بەشدارییەکی بەرچاوی ھەبوو لە ھاتنی گەشتیاران و داھاتی گەشتیاری بۆ کوالالومپور. ئەمە بەڕوونی دەرکەوت لە کاتی [[قەیرانی داراییی ئاسیای ١٩٩٧|قەیرانی داراییی ئاسیا]] لە ساڵی ١٩٩٨. سەرەڕای ئەوەی شارەکانی سەرتاسەری ئاسیا بەدەست کەمبوونەوەی ھاتنی گەشتیارانەوە دەیانناڵاند، لە کوالالومپور ھاتنی گەشتیاران لە ٦,٢١٠,٩٠٠ لە ساڵی ١٩٩٧ەوە بۆ ١٠,٢٢١,٦٠٠ لە ساڵی ٢٠٠٠ بەرزبووەوە، یان بەرێژەی ٦٤.٦٪.<ref name=Tourism>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/tourism/index.htm|ئیش=Kuala Lumpur Structure Plan 2020|بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur City Hall|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Tourism|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080820014513/http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/tourism/index.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥دا، [[شۆستەی سەر شەقامی کوالالومپور]] دروستکرا بۆ میوانداریکردنی ڕووداوی پێشبڕکێی ئۆتۆمبێلی [[خەڵاتی گەورەی شاری کوالالومپور]]. [[تۆپی پێ]] یەکێکە لە باوترین وەرزشەکان لە کوالالومپور. پاڵەوانێتیی [[پێستابۆلا مێردێکا|مێردێکا]] بە شێوەیەکی سەرەکی لە [[یاریگای مێردێکا]] بەڕێوەدەچێت. [[یاریگای نێگارا]] ھەروەھا دەکەوێتە تەنیشتییەوە کە یەکێکیشە لە کۆنترین یاریگا داخراوەکان لە وڵاتەکەدا. شارەکە ھەروەھا ماڵی یانەی [[یانەی تۆپی پێی کوالالومپور سیتی|کوالالومپور سیتی]]یە، کە لە [[سوپەرلیگی مالیزیا]]دا یاری دەکات. کوالالومپور میوانداریی پاڵەوانێتیی فەرمیی [[پاڵەوانێتیی باسکەی ئاسیا]]ی کرد لە ساڵانی [[پاڵەوانێتیی ABCی ١٩٦٥|١٩٦٥]]، [[پاڵەوانێتیی ABCی ١٩٧٧|١٩٧٧]] و [[پاڵەوانێتیی ABCی ١٩٨٥|١٩٨٥]]. ھاندەرانی باسکەی شارەکە ھانی [[ھەڵبژاردەی نیشتمانی باسکەی مالیزیا|تیمی نیشتمانیی باسکەی مالیزیا]]یان دا بۆ گەیشتن بە چوار تیمی کۆتایی لە ساڵی ١٩٨٥، کە باشترین ئەنجامی تیمەکە بوو تا ئێستا. سەرەڕای ئەوە، شارەکە ماڵی یانەی [[دراگۆنەکانی کوالالومپور]]ە، کە پاڵەوانی ساڵی ٢٠١٦ی [[خولی باسکەی ئاسیان]] (ASEAN Basketball League) بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://aseanbasketballleague.com/news/roar-dragons-westports-malaysia-wins-first-ever-abl-crown/|سەردێڕ=Roar of the Dragons: Westports Malaysia Wins First Ever ABL Crown|بڵاوکەرەوە=ASEAN Basketball League|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160329035442/http://aseanbasketballleague.com/news/roar-dragons-westports-malaysia-wins-first-ever-abl-crown/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تیمەکە یارییە ناوخۆیییەکانی لە [[یاریگای MABA]] ئەنجام دەدات. خەڵاتی گەورەی کەی‌ئێڵ CSI 5*، کە ڕووداوێکی نێونەتەوەیی پێنج-ئەستێرەیی ئەسپسواریی بازدانی نمایشییە، ساڵانە لە شارەکەدا بەڕێوەدەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.klgrandprix.com/main.php|بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur Grand Prix 2007|سەردێڕ=Main page|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20080501041841/http://www.klgrandprix.com/main.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئایاری ٢٠٠٨}}</ref> ڕووداوە وەرزشییە ساڵانەکانی تر کە شارەکە میواندارییان دەکات بریتین لە ڕاکردنی تاوەری کەی‌ئێڵ،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kltowerjump.com/|سەردێڕ=KL Tower International BASE Jump 2007|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071223111603/http://www.kltowerjump.com/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بازدانی بەیسی نێونەتەوەییی تاوەری کەی‌ئێڵ لە شۆستەی مێردێکا و ماراسۆنی نێونەتەوەییی کوالالومپور. کوالالومپور ھەروەھا یەکێکە لە قۆناغەکانی پێشبڕکێی پاسکیلسواریی [[توور دێ لانگکاوای]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tdl.com.my/|سەردێڕ=Tour de Langkawi|بڵاوکەرەوە=Ministry of Youth and Sports, Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071223071828/http://www.tdl.com.my/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پاڵەوانێتیی ساڵانەی بدمنتۆنی سوپەر سیریزی [[پاڵەوانێتیی کراوەی مالیزیا (بدمنتۆن)|کراوەی مالیزیا]] لە کوالالومپور بەڕێوەدەچێت. کوالالومپور ھەروەھا شوێنی لەدایکبوونی یاریی [[ھاش ھاوس ھارێرس|ھاشینگە]] (Hashing)، کە لە کانوونی یەکەمی ١٩٣٨ دەستی پێکرد کاتێک کۆمەڵێک ئەفسەری داگیرکاریی بەریتانی و بیانییەکان، کە ھەندێکیان لە [[یانەی سێلانگۆر]] بوون، دەستیان کرد بە کۆبوونەوە لە ئێوارانی دووشەممە بۆ ڕاکردن، بە شێوازێک کە لەسەر نەریتی بەریتانیی [[پەیپەر چەیس (یاری)|Paper Chase]] یان "کەروێشک و سەگەکان" (Hare and Hounds) دروستکرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Fatt |یەکەم١=Lam Seng |سەردێڕ=Insider's Kuala Lumpur: Is No Ordinary Travel Guide. Open Your Eyes to the Soul of the City (Not Just the Twin Towers...) |ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Marshall Cavendish International (Asia) Private Limited |ژپنک=٩٧٨-٩٨١-٤٤٣٥-٣٩-٠|edition=3rd |پەڕە=٦٥}}</ref> کوالالومپور شاری میوانداری [[یارییەکانی کۆمۆنوێڵسی ١٩٩٨]] بوو. کوالالومپور میوانداری [[دانیشتنی ١٢٨ەمی لیژنەی ئۆڵۆمپی نێونەتەوەیی|دانیشتنی ١٢٨ەمی IOC]]ی کرد لە ساڵی ٢٠١٥ کە تێیدا [[لیژنەی ئۆڵۆمپی نێونەتەوەیی|IOC]] شاری [[پەکین]]ی وەک شاری میوانداری [[ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٢٢]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.insidethegames.biz/articles/16218/kuala-lumpur-set-to-be-city-where-2022-winter-olympics-are-decided|سەردێڕ=Kuala Lumpur set to be city where 2022 Winter Olympics decided|نووسەر=Duncan Mackay|بڵاوکەرەوە=Inside the Games|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150906035443/http://www.insidethegames.biz/articles/16218/kuala-lumpur-set-to-be-city-where-2022-winter-olympics-are-decided|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و [[لۆزان]]ی وەک شاری میوانداری [[ئۆڵۆمپیادی لاوانی زستانەی ٢٠٢٠]] ھەڵبژارد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.insidethegames.biz/articles/1024209/lausanne-and-brasov-shortlisted-to-host-2020-winter-youth-olympic-games|سەردێڕ=Lausanne and Brașov shortlisted to host 2020 Winter Youth Olympic Games|نووسەر=Nick Butler|بڵاوکەرەوە=Inside the Games|ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150812185819/http://www.insidethegames.biz/articles/1024209/lausanne-and-brasov-shortlisted-to-host-2020-winter-youth-olympic-games|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == گواستنەوە == {{Main|گواستنەوە لە کوالالومپور|سیستەمی ترانزێتی یەکگرتووی دۆڵی کلانگ}} {{wide image|Rukun Negara Wall at Merdeka MRT station.jpg|950|دیوارە ھەڵکۆڵراوە نەخشێنراوەکەی کە ''[[ڕوکون نێگارا]]'' (بەڵێننامەی نیشتمانیی مالیزیا) پیشان دەدات، لە ئاستی ڕێڕەوی سەرەوەی [[وێستگەی میترۆی مێردێکا]].}} [[File:Jalan Kuching traffic, Kuala Lumpur (240110).webm|thumb|ھاتوچۆی ڕێگای شەقامی کوچینگ، کوالالومپور لە کاتی نیوەڕۆدا]] وەک لە زۆربەی شارەکانی تری ئاسیادا، شۆفێریکردن ھەڵبژاردەی سەرەکییە بۆ ھاتوچۆکردن لە کوالالومپور.<ref name="prasarana" /> ھەموو بەشێکی شارەکە بەباشی بە ڕێگا خێراکانەوە بەستراوەتەوە. کوالالومپور تۆڕێکی گشتگیری [[پێڕستی شەقامەکان لە کوالالومپور|ڕێگاوبانی]] ھەیە و پلانی پەرەپێدانی زیاتری گواستنەوەشی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/transportation/|سەردێڕ=KL20 Transportation|بڵاوکەرەوە=Kuala Lumpur City Hall|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180421195304/http://www.dbkl.gov.my/pskl2020/english/transportation/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> گواستنەوەی گشتی چەندین جۆری [[جۆرەکانی گواستنەوە|گواستنەوە]] لەخۆدەگرێت وەکوو [[پاس]]، [[گواستنەوەی شەمەندەفەر|شەمەندەفەر]] و [[تەکسی]]. سەرەڕای ھەوڵەکان بۆ بەرەوپێشبردنی گواستنەوەی گشتی، ڕێژەی بەکارھێنان نزمە، کە ١٦ لەسەدی دانیشتووان بووە لە ساڵی ٢٠٠٦دا.<ref name="prasarana">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://besonline.rtm.net.my/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=65671|سەردێڕ=Headline: Percentage usage of public transport to be increased to 40 percent|نووسەر=Azlan|بڵاوکەرەوە=[[Radio Televisyen Malaysia]]|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070930190929/http://besonline.rtm.net.my/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=65671|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەڵام، لە ساڵانی دواییدا بەکارھێنانی گواستنەوەی گشتی زیادی کردووە بەھۆی فراوانبوونی تۆڕی شەمەندەفەرەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.straitstimes.com/asia/kl-suburbs-get-25-new-lrt-stations|سەردێڕ=KL, suburbs get 25 new LRT stations|agency=The Star/Asia News Network|ئیش=The Straits Times|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160702143853/http://www.straitstimes.com/asia/kl-suburbs-get-25-new-lrt-stations|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زۆربەی جۆرەکانی گواستنەوەی گشتیی شاری لە کوالالومپور و دۆڵی کلانگ لەلایەن کۆمپانیای [[پراسارانا مالیزیا]]وە بەڕێوەدەبرێن لە ڕێگەی کۆمپانیاکانی سەر بە خۆی وەکوو [[ڕاپید ڕەیل]] و [[ڕاپید پاس]]، کە ناوی براندی [[ڕاپید کەی‌ئێڵ]] بەکاردەھێنن.<ref>{{cite speech|title=Launching of the Cyberjaya Dedicated Transportation System|author=Tan Sri Nor Mohamed Yakcop (Minister of Finance II)|url=http://www.treasury.gov.my/index.php?ch=36&pg=126&ac=2128|archive-url=https://web.archive.org/web/20071218184229/http://www.treasury.gov.my/index.php?ch=36&pg=126&ac=2128|url-status=dead|archive-date=18 December 2007|date=10 September 2007|location=Cyberjaya|access-date=14 December 2007}}</ref> لەدوای وەرگرتنی لە کۆمپانیای Intrakota Komposit Sdn Bhd، [[پراسارانا مالیزیا]] تەواوی تۆڕی پاسەکانی کوالالومپور و ناوچەی میترۆپۆلیتانی [[دۆڵی کلانگ]]ی دووبارە داڕشتەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cleanairnet.org/caiasia/1412/article-70087.html|سەردێڕ=Rapid KL to revamp network|بڵاوکەرەوە=Cleanairnet.org|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080306062800/http://www.cleanairnet.org/caiasia/1412/article-70087.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بۆ زیادکردنی ژمارەی سەرنشینان و باشترکردنی سیستەمی گواستنەوەی گشتیی کوالالومپور. [[پراسارانا مالیزیا]] سیستەمی [[مەکۆ و چەق]] (hub and spoke)ی پەیڕەو کردووە بۆ دابینکردنی بەستنەوەی باشتر، و کەمکردنەوەی پێویستی بە پاسی زیاتر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thesundaily.my/news/1070248|سەردێڕ=Newly improved bus hub to transform urban transport system|نووسەر=Adrian Phung|ئیش=The Sun|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180406041501/http://www.thesundaily.my/news/1070248|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thestar.com.my/metro/community/2015/04/06/ticket-to-clearer-roads-planned-brt-system-will-help-ease-traffic-congestion-on-federal-highway/|سەردێڕ=Planned BRT system will help ease traffic congestion on Federal Highway|نووسەر=Sheila Sri Priya|ئیش=The Star|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180406040906/https://www.thestar.com.my/metro/community/2015/04/06/ticket-to-clearer-roads-planned-brt-system-will-help-ease-traffic-congestion-on-federal-highway/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[وێستگەی کەی‌ئێڵ سەنتڕاڵ|کەی‌ئێڵ سەنتڕاڵ]] لە ١٦ی نیسانی ٢٠٠١ زیاد کرا و وەک ناوەندی نوێی گواستنەوە بۆ [[سیستەمی ترانزێتی یەکگرتووی دۆڵی کلانگ]] کاردەکات. === شەمەندەفەری شاری === {{Main|ڕاپید کەی‌ئێڵ|کەی‌تی‌ئێم کۆمیوتەر|ھێڵی شەمەندەفەری خێرا}} {{multiple image | align = left | perrow = 3/2/1 | total_width = 300 | image1 = MRT SBK Semantan station2.jpg | image2 = Ducky train entering Kampung Batu MRT Station (220710) (cropped).jpg | image3 = 170607 KL city centre from PWTC.jpg | image4 = 170323 Innovia Metro 300 at Lembah Subang.jpg | image5 = 160316 KL Monorail leaving Raja Chulan station (cropped).jpeg | footer = گواستنەوەی شەمەندەفەری شاریی سەرەکی لە کوالالومپور. چەپ لە سەرەوە: [[ھێڵی میترۆی کاجانگ]]، [[ھێڵی میترۆی پوتراجایا]]، [[ھێڵەکانی ئێڵ‌ئار‌تی ئامپانگ و سری پیتالینگ]]، [[ھێڵی ئێڵ‌ئار‌تی کێلانا جایا]]، [[مۆنۆرەیڵی کەی‌ئێڵ]] و [[کەی‌تی‌ئێم کۆمیوتەر]] | alt1 = | image6 = KTMB Class 92 SCS 18 KL Sentral Junction.jpg }} [[کەی‌تی‌ئێم کۆمیوتەر]]، کە خزمەتگوزارییەکی [[شەمەندەفەری ناوچەیی]]یە و لەلایەن کۆمپانیای [[کێرێتاپی تانا مێلایو]] (KTM)ەوە خاوەندارێتی و بەڕێوەدەبرێت، لە ساڵی ١٩٩٥ وەک یەکەمین سیستەمی ترانزێتی شەمەندەفەر ناسێندرا بۆ پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەکانی شەمەندەفەری ناوخۆیی لە کوالالومپور و ناوچە دەوروبەرییەکانی [[دۆڵی کلانگ]]. دواتر خزمەتگوزارییەکان فراوان کران بۆ بەشەکانی تری مالیزیا لەگەڵ ناساندنی کەرتەکانی [[کەی‌تی‌ئێم کۆمیوتەر کەرتی باکوور|باکوور]] و باشوور.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ktmb.com.my/article.asp?id=49|سەردێڕ=Intercity services|بڵاوکەرەوە=Keretapi Tanah Melayu Berhad|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071214084449/http://www.ktmb.com.my/article.asp?id=49|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تۆڕی ١٧٥&nbsp;کم (١٠٩&nbsp;میلی)ی کەی‌تی‌ئێم کۆمیوتەر لە کەرتی ناوەندی ٥٨ وێستگەی ھەیە. پێکھاتووە لە دوو ھێڵی پەڕینەوەی شار، ئەوانیش {{lnl|KLRT|1}} و {{lnl|KLRT|2}}. گۆڕین لە نێوان دوو ھێڵە سەرەکییەکە دەتوانرێت بکرێت لە ھەر یەکێک لە چوار وێستگەکەی ناوەندی شارەکە: {{kstn|KL Sentral}}، {{kstn|Kuala Lumpur}}، {{kstn|Bank Negara}} و {{kstn|Putra}}. یەکەمین ھێڵەکانی [[گواستنەوەی خێرا|میترۆ]] لە شێوەی ھێڵی ترانزێتی خێرای سووک (LRT) لە ساڵی ١٩٩٦ کرایەوە و لەو کاتەوە فراوان بووە بۆ سێ ھێڵ کە لە ساڵانی ١٩٩٨ و ١٩٩٩ کرانەوە. ئەوان بریتین لە [[ھێڵی ئێڵ‌ئار‌تی ئامپانگ]]، [[ھێڵی ئێڵ‌ئار‌تی سری پیتالینگ]] و [[ھێڵی ئێڵ‌ئار‌تی کێلانا جایا]]. چوارەم ھێڵ، کە [[ھێڵی ئێڵ‌ئار‌تی شا عالەم]]ە، لە ئێستادا لەژێر دروستکردندایە و بڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٦ دەستپێبکات. ھێڵەکانی ئێڵ‌ئار‌تی، کە لە ڕووی کارکردنەوە [[سیستەمی شەمەندەفەری توانای-مامناوەند]]ن، لەلایەن کۆمپانیای [[پراسارانا مالیزیا]]وە دروستکراون و خاوەندارێتی دەکرێن، و لە ئێستادا ئیمتیازی کارپێکردنەکەی لەلایەن کۆمپانیای لقەکەی واتە [[ڕاپید ڕەیل]]ەوە ھەڵدەگیرێت. لە ساڵی ٢٠٠٦دا، حکومەت پلانی درێژکردنەوەی بۆ [[ھێڵی ئێڵ‌ئار‌تی سری پیتالینگ]] و [[ھێڵی ئێڵ‌ئار‌تی کێلانا جایا]] ڕاگەیاند،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thesundaily.my/news/451594 |سەردێڕ=George Kent-Lion Pacific JV gets Ampang Line extension job |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170912144533/http://www.thesundaily.my/news/451594 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەروەھا بەرزکردنەوەی ئاستی ھەموو سیستەمەکانی ئێستا بۆ سیستەمی ئاماژەدانی [[کۆنتڕۆڵکردنی شەمەندەفەر لەسەر بنەمای پەیوەندییەکان]] (CBTC).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://english.astroawani.com/business-news/month-long-free-ride-four-new-lrt-stations-prasarana-78345 |سەردێڕ=Month-long free ride at four new LRT stations – Prasarana |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200607081119/http://english.astroawani.com/business-news/month-long-free-ride-four-new-lrt-stations-prasarana-78345 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thestar.com.my/news/nation/2016/03/28/sri-petaling-lrt-line-up-and-running/ |سەردێڕ=Prasarana announces partial opening of Sri Petaling LRT line |ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181128072253/https://www.thestar.com.my/news/nation/2016/03/28/sri-petaling-lrt-line-up-and-running/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:Entrance B of Tun Razak Exchange MRT station.jpg|thumb|دەروازەی ئەی (A) لە [[وێستگەی میترۆی ئاڵوگۆڕی تون ڕەزاق]]. وێستگەکە بە شێوەیەک دیزاین کراوە کە بۆ بازرگانی گونجاوتر بێت، کە دەکەوێتە ناو و بەناوی [[ناوچەی دارایی]] نوێی لەژێر گەشەپێدان کراوە، واتە [[ئاڵوگۆڕی تون ڕەزاق|TRX]].]] [[مۆنۆرەیڵی کەی‌ئێڵ]] لە ٣١ی ئابی ٢٠٠٣ کرایەوە بە ١١ وێستگە کە بەسەر مەودای {{convert|8.6|km|0|abbr=on}} لەسەر دوو ڕێڕەوی بەرزکراوەی ھاوتەریب کاردەکات. ئەم ھێڵە ناوەندی گواستنەوەی [[کەی‌ئێڵ سەنتڕاڵ]] لە باشوور و [[وێستگەی تیتیوانگسا|تیتیوانگسا]] لە باکوور دەبەستێتەوە بە ناوچەی "سێگۆشەی زێڕین"ی کوالالومپور کە ناوچەیەکی بازرگانی، بازاڕکردن، و کاتبەسەربردنە کە پێکدێت لە [[بوکیت بینتانگ]]، ئیمبی، سوڵتان ئیسماعیل، و ڕاجا چولان. ھێڵەکە لە ئێستادا خاوەندارێتی دەکرێت لەلایەن [[پراسارانا مالیزیا]] و لەلایەن [[ڕاپید ڕەیل]]ەوە لە چوارچێوەی سیستەمی [[ڕاپید کەی‌ئێڵ]]دا بەڕێوەدەبرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.visitkl.gov.my/visitklv2/index.php?r=column/cthree&id=26&place_id=472|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201203223506/http://www.visitkl.gov.my/visitklv2/index.php?r=column%2Fcthree&id=26&place_id=472|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=RapidKL Monorail|وێبگە=Official Portal Visit Kuala Lumpur|بڵاوکەرەوە=Tourism Unit, Kuala Lumpur City Hall|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا، سیستەمێکی [[ترانزێتی خێرای فراوان]] (MRT) بۆ [[دۆڵی کلانگ]] ناسێندرا. میترۆی جۆری MRT میترۆیەکی ڕاستەقینەیە و سیستەمێکی ترانزێتی خێرای شەمەندەفەری قورسە. یەکەم ھێڵی میترۆی MRT لە ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ کرایەوە، و لەو کاتەوە تۆڕەکە گەشەی کردووە بۆ ئەوەی دوو ھێڵی میترۆی بەتەواوی کارا لەخۆبگرێت لەگەڵ ھێڵێکی سێیەم کە لە ئێستادا لەژێر پلانداناندایە، و بڕیارە لە ساڵی ٢٠٣٠ دەست بە کارکردن بکات. تۆڕەکە لە ئێستادا لە دوو ھێڵ پێکھاتووە – [[ھێڵی میترۆی کاجانگ]] و [[ھێڵی میترۆی پوتراجایا]]. ھێڵی سێیەمی میترۆ، کە [[ھێڵی بازنەییی میترۆ]]یە، لەژێر پلانداناندایە و بڕیارە تا ساڵی ٢٠٣٠ تەواو بێت، و بە دەوری شارەکەدا دەسووڕێتەوە. ھێڵەکانی میترۆی MRT خاوەندارێتی دەکرێن لەلایەن [[MRT Corp]]ەوە، و لەلایەن [[ڕاپید ڕەیل]]ەوە وەک بەشێک لە سیستەمی [[ڕاپید کەی‌ئێڵ]] بەڕێوەدەبرێن، و بەتەواوی یەکخراون لەگەڵ ھێڵەکانی ئێڵ‌ئار‌تی و مۆنۆرەیڵ. سیستەمی میترۆی MRT بە چەمکی "مەکۆ و چەق" پلانی بۆ دانرا، کە تەواوکەری ھێڵەکانی شەمەندەفەری ئێستایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=KL to get landmark MRT in world-class city bid|ناونیشان=http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/kl-to-get-landmark-mrt-in-world-class-city-bid/|بڵاوکەرەوە=The Malaysian Insider|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100619041035/http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/kl-to-get-landmark-mrt-in-world-class-city-bid/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref> {{multiple image | align = left | perrow = 2 | total_width = 300 | image1 = Bandar Tasik Selatan station (KLIA Transit), Klang Valley.jpg | image2 = Skypark Link train at Terminal Skypark 13 Dec 2018.jpg | footer = [[بەستەری شەمەندەفەری فڕۆکەخانە]] لە کوالالومپور: [[ھێڵی شەمەندەفەری خێرا|ERL]] (چەپ) و [[بەستەری سکای‌پارک]] (ڕاست) }} کوالالومپور لەلایەن دوو فڕۆکەخانەوە خزمەت دەکرێت. فڕۆکەخانە سەرەکییە کە، [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی کوالالومپور]] (KLIA) لە سێپانگ، سێلانگۆر، نزیکەی {{convert|50|km}} لە باشووری شارەکەدایە. فڕۆکەخانەکەی تر بریتییە لە [[فڕۆکەخانەی سوڵتان عەبدولعەزیز شا]]، کە ھەروەھا بە فڕۆکەخانەی سوبانگ ناسراوە، و وەک دەروازەی نێونەتەوەییی سەرەکی بۆ کوالالومپور لە ساڵی ١٩٦٥ەوە خزمەتی کرد تا ئەوکاتەی KLIA لە ساڵی ١٩٩٨ کرایەوە. KLIA ناوەندی سەرەکی و بنکەی کارپێکردنە بۆ ھێڵی ئاسمانیی نیشتمانی مالیزیا، [[ھێڵی ئاسمانیی مالیزیا]] و ھێڵی ئاسمانی کەم-تێچووی [[ئێرئاسیا]]، لەکاتێکدا فڕۆکەخانەی سوبانگ ناوەندی سەرەکییە بۆ ھێڵی ئاسمانی [[فایەرفلای (ھێڵی ئاسمانی)|فایەرفلای]]. ھەردوو فڕۆکەخانەکە ھەروەھا ناوەندی کارپێکردنی سەرەکین بۆ [[باتیک ئێر مالیزیا]]. ھەردوو فڕۆکەخانەکە لەلایەن [[بەستەری شەمەندەفەری فڕۆکەخانە|بەستەری شەمەندەفەری فڕۆکەخانە]]ی تایبەتەوە خزمەت دەکرێن. KLIA دەتوانرێت لە شارەکەوە پێی بگەیت لە ڕێگەی ھێڵەکانی [[کەی‌ئێڵ‌ئای‌ئەی ئێکسپرێس]] و [[ترانزێتی کەی‌ئێڵ‌ئای‌ئەی]]ی سەر بە [[ھێڵی شەمەندەفەری خێرا]] (ERL) لە وێستگەی [[کەی‌ئێڵ سەنتڕاڵ]]ەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kliaekspres.com/index3_klia_ekspres.html|سەردێڕ=KLIA Ekspres|بڵاوکەرەوە=Express Rail Link Sdn Bhd|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20071208182658/http://www.kliaekspres.com/index3_klia_ekspres.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> بە کارکردن لەسەر ھەمان ھێڵی شەمەندەفەر، خزمەتگوزاری کەی‌ئێڵ‌ئای‌ئەی ئێکسپرێس بەبێ وەستان لە نێوان کەی‌ئێڵ سەنتڕاڵ و وێستگەکانی [[وێستگەی ئێرڵی تێرمیناڵی ١ی کەی‌ئێڵ‌ئای‌ئەی|تێرمیناڵی ١]] و [[وێستگەی ئێرڵی تێرمیناڵی ٢ی کەی‌ئێڵ‌ئای‌ئەی|تێرمیناڵی ٢]]ی KLIA کاردەکات، لەکاتێکدا خزمەتگوزاری ترانزێتی کەی‌ئێڵ‌ئای‌ئەی سەرەڕای ئەوە خزمەت بە ٣ وێستگە دەکات لە نێواندا پێش فڕۆکەخانەکە. فڕۆکەخانەی سوبانگ لەلایەن ھێڵی {{lnl|KLRT|10}} خزمەت دەکرێت، و لەلایەن کۆمپانیای [[کێرێتاپی تانا مێلایو]] (KTM)ەوە خاوەندارێتی و بەڕێوەدەبرێت. ھەر ٣ ھێڵەکە لە کەی‌ئێڵ سەنتڕاڵ یەکتر دەبڕن، بەمەش ڕێگە دەدەن بە پەیوەندی شەمەندەفەر و گۆڕین لە نێوان KLIA و فڕۆکەخانەی سوبانگ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.asianewsdesk.com/2007/11/27/subang-only-for-turbo-props/ |سەردێڕ=Subang only for turbo-props |بڵاوکەرەوە=Asian News Desk |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071218141156/http://www.asianewsdesk.com/2007/11/27/subang-only-for-turbo-props/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> === پاسەکان === {{Main|ڕاپید پاس|خزمەتگوزاریی مینی-پاسی کوالالومپور}} [[File:Volvo B8L 300.jpg|thumb|right|پاسە دوو نھۆمییەکان بە [[شەقامی ئامپانگ]]دا تێدەپەڕن]] ''Bas Mini KL'' یان خزمەتگوزاریی مینی-پاسی کوالالومپور یەکێک بوو لە کۆنترین و باوترین [[گواستنەوەی گشتی|خزمەتگوزارییەکانی پاسی گشتی]]ی [[مالیزیا]]، کە بۆ چەندین ساڵ خزمەتی کوالالومپور و ناوچەی [[دۆڵی کلانگ]]ی کرد. پاسەکان بە شێوەیەکی سەرەکی بە ڕەنگی پەمەیی بۆیاخ کرابوون لەگەڵ ھێڵێکی سپی لە لاەکانیانەوە، و توانای ھەڵگرتنی تەنھا ٢٠ بۆ ٣٠ سەرنشینیان ھەبوو، بەھۆی قەبارە بچووکەکەیانەوە. پاسەکان لەسەر بنەمای کۆمیسیۆن کاریان دەکرد، و کارپێکەرانی خزمەتگوزارییەکە بەپێی ئەو کرێیەی کۆیان دەکردەوە پارەیان پێدەدرا. خزمەتگوزاری مینی-پاس لە ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٧٥ دەستی پێکرد و لە ١ی تەممووزی ١٩٩٨ وەستێندرا، و جێگەی گیرایەوە بە خزمەتگوزارییەکانی پاسی ئینتراکۆتا و دواتر، [[ڕاپید پاس]] لە ساڵی ٢٠٠٥.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nst.com.my/news/2016/12/198929/bas-mini-yesteryear|سەردێڕ=The 'bas mini' of yesteryear|نووسەر=B. Suresh Ram|ئیش=New Straits Times|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200814024630/https://www.nst.com.my/news/2016/12/198929/bas-mini-yesteryear|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کۆمپانیای ڕاپید پاس لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٦دا دەستی بە یەکەمین قۆناغی داڕشتنەوەی تۆڕی پاسەکانی کرد، بە ناساندنی ١٥ ھێڵی پاسی مەکۆی شاری کە خزمەتی ناوچە سەرەکییەکانیان دەکرد لە ناوەندی بازرگانیی سەرەکیی (CBD) کوالالومپور. لە ساڵی ٢٠٠٨دا، ڕاپید پاس کاری بە ١٦٧ ھێڵ دەکرد بە ١,٤٠٠ پاس کە ٩٨٠ ناوچەی نیشتەجێبوونیان دەگرتەوە بە ژمارەی سەرنشینانی نزیکەی ٤٠٠,٠٠٠ لە ڕۆژێکدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=RM4.9b to boost urban, rail transport systems |ناونیشان=http://www.theedgedaily.com/cms/contentPrint.jsp?id=com.tms.cms.article.Article_c810b93f-cb73c03a-c8c7d600-360bce9e&paging=0 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402112032/http://www.theedgedaily.com/cms/contentPrint.jsp?id=com.tms.cms.article.Article_c810b93f-cb73c03a-c8c7d600-360bce9e&paging=0 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٥|نووسەر= Surin Murugiah |ڕێکەوت= ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٨}}</ref> پاسەکان لە نێوان چوار ناوەندی سەرەکی لە قەراغی ناوەندی بازرگانیی سەرەکیدا کاردەکەن، ئەوانیش بریتین لە [[وێستگەی کەی‌ئێڵ سەنتڕاڵ|کەی‌ئێڵ سەنتڕاڵ]]، [[تیتیوانگسا]]، [[ناوەندی شاری کوالالومپور]]، [[وێستگەی مالوری|مالوری]]، و [[ناوەندی پاسی مەیدانی پاسار|مەیدانی پاسار]] لە ناوەندی شارەکەدا. ئەم ناوەندانەی پاس ھەروەھا وەک خاڵی گۆڕینی شەمەندەفەر کاردەکەن، بەدەر لە مەیدانی پاسار، ھەرچەندە بە مەودای ڕۆیشتن بەپێ لە [[وێستگەی ئێڵ‌ئار‌تی مزگەوتی جامیک]]ەوە دوورە. لە ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠، [[ڕاپید پاس]] تایبەتمەندییەکی نوێی بڵاوکردەوە: شوێنی ڕاستەقینەی پاسەکان لەناو [[گووگڵ ماپس]]، لە ڕێگەی ھاوکاری لەگەڵ [[گووگڵ ترانزێت]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.myrapid.com.my/corporate-information/media/media-releases/aplikasi-google-maps-untuk-bantu-rancang-perjalanan-dengan-bas|سەردێڕ=Aplikasi Google Maps Untuk Bantu Rancang Perjalanan Dengan Bas|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200622170647/https://www.myrapid.com.my/corporate-information/media/media-releases/aplikasi-google-maps-untuk-bantu-rancang-perjalanan-dengan-bas|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://english.astroawani.com/malaysia-news/google-maps-app-help-rapid-bus-users-plan-trips-247819|سەردێڕ=Google Maps app to help Rapid bus users plan trips|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200619064304/http://english.astroawani.com/malaysia-news/google-maps-app-help-rapid-bus-users-plan-trips-247819|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.malaymail.com/news/malaysia/2020/06/19/rapid-bus-collaborates-with-google-maps-app-to-help-users-plan-trips-view-r/1876830|سەردێڕ=Rapid Bus collaborates with Google Maps app to help users plan trips, view real-time location of buses|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200623063708/https://www.malaymail.com/news/malaysia/2020/06/19/rapid-bus-collaborates-with-google-maps-app-to-help-users-plan-trips-view-r/1876830|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://themalaysianreserve.com/2020/06/19/rapidkl-users-can-now-plan-bus-trips-via-google-maps/|سەردێڕ=RapidKL users can now plan bus trips via Google Maps|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200622170641/https://themalaysianreserve.com/2020/06/19/rapidkl-users-can-now-plan-bus-trips-via-google-maps/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەکاتی جێبەجێکردندا لە ١٠ی نیسانی ٢٠١٩ەوە، ھەموو پاسەکانی ڕاپید کەی‌ئێڵ بە قۆناغ دەستیان بە جێبەجێکردنی گەشتی بێ پارەی کاش کرد بۆ ھەموو ھێڵەکان، کە تێیدا پاسەکان تەنھا کارتی [[تەچ ئێن گۆ|Touch n Go]] وەرئەگرن. ئەم سیستەمانە بەتەواوی لە ٢٧ی ئایاری ٢٠١٩ جێبەجێ کران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rapid KL Buses to Implement Full Cashless from 15 April – Media Releases {{!}} MyRapid Your Public Transport Portal|ناونیشان=https://www.myrapid.com.my/corporate-information/media/media-releases/rapid-kl-buses-to-implement-full-cashless-from-15-april|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=myrapid.com.my|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200925000940/https://www.myrapid.com.my/corporate-information/media/media-releases/rapid-kl-buses-to-implement-full-cashless-from-15-april|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نزیکەی ١٧٠ ھێڵی پاسی ڕاپید کەی‌ئێڵ تایبەتمەندی کاتی ڕاستەقینەیان بۆ زیاد کرا، کە فراوان کرا بۆ خزمەتگوزاری پاسی پشتیوانیی MRT. بەڵام ڕاپید پاس تاکە کارپێکەری پاس نییە لە کوالالومپور و دۆڵی کلانگ. کارپێکەرانی تری پاس بریتین لە سێلانگۆر ئۆمنیبووس، پاسی سێتارا جایا، و کۆزوەی لینک. === تەکسییەکان === {{Main|تەکسییەکان لە مالیزیا}} [[File:2010-2013 Proton Persona (CM) 1.6 sedan, Teksi (2014-01-03).jpg|thumb|left|تەکسییەکی گشتیی نموونەیی لە کوالالومپور]] لە کوالالومپور، زۆربەی تەکسییەکان ڕەنگی سوور و سپیی تایبەتیان ھەیە. چەندین کۆمپانیا کار دەکەن و کۆمەڵێک مۆدێلی جیاوازی ئۆتۆمبێل لەناو براندەکانیاندا دەپارێزن. پێش ئەوەی بەرھەمھێنانی ئۆتۆمبێلی ناوخۆیی دەست پێبکات، مۆدێلەکانی [[مێرسیدس-بێنز دەبلیو١٢٣|مێرسیدس-بێنز ٢٠٠]]، [[مازدا فامیلیا|مازدا ٣٢٣/فۆرد لەیزەر]]، [[تۆیۆتا مارک دوو|زنجیرەی تۆیۆتا مارک دوو ئێکس٨٠]] و [[ئۆپڵ کادێت]] بەکاردەھێنران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://epaper.mmail.com.my/2017/05/04/glimpse-into-growth-of-taxi-services-in-malaysia/ |سەردێڕ=Glimpse into growth of taxi services in Malaysia |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191025123444/http://epaper.mmail.com.my/2017/05/04/glimpse-into-growth-of-taxi-services-in-malaysia/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زۆربەیان لەکارخران و بە ئۆتۆمبێلی [[پێڕستی مۆدێلەکانی ئۆتۆمبێلی پرۆتۆن|پرۆتۆن]] جێگەیان گیرایەوە، بەڵام ھێشتا ژمارەیەکی زۆر لەم مۆدێلانە لەسەر شەقامەکان دەڕۆن. کوالالومپور یەکێکە لە شارە گەورەکانی [[کۆمەڵەی نەتەوەکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا|ئاسیان]] کە تەکسییەکانی بە شێوەیەکی فراوان پشت بە [[ئۆتۆمبێلی گازی سروشتی|گازی سروشتی]] دەبەستن. تەکسییەکان دەتوانرێت لە [[وێستگەی تەکسی|وێستگەکانی تەکسی]] یان لەسەر شەقامەکان ڕابگیرێن. دەکرێت لە ھەر کاتێکی ڕۆژدا و لە ھەر ڕێگایەکی گشتیدا لە دەرەوەی ناوەندی بازرگانیی سەرەکی (CBD) تەکسی ڕابگیرێت. بەڵام، بەکارھێنانی زیاتری خزمەتگوزارییەکانی ھاوبەشیکردنی گەشت وەک [[گراب (کۆمپانیا)|گراب]]، مایکار و جۆم‌ڕایدس بووەتە ھۆی کەمبوونەوەی بەکارھێنانی تەکسی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theedgemarkets.com/article/cover-story-disrupting-taxi-industry|سەردێڕ=Cover Story: Disrupting the taxi industry|بڵاوکەرەوە=The Edge Malaysia|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210227180709/https://www.theedgemarkets.com/article/cover-story-disrupting-taxi-industry|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، ماڵپەڕی LondonCabs.co.uk کە بنکەی لە لەندەنە ئیدیعای ئەوەی کردووە کە تەکسییەکانی شارەکە کرێی بەرز لە سەرنشینەکان وەردەگرن، و ئامادە نین پێوەرەکانیان دابگیرسێنن و لەبری ئەوە کرێی جێگیری گرانتر پێشکەش دەکەن،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.therakyatpost.com/news/2015/07/03/kl-taxi-drivers-tops-list-of-worst-drivers-in-10-cities/|سەردێڕ=KL taxi drivers top list of worst drivers in 10 cities|نووسەر=Arfa Yunus|newspaper=The Rakyat Post|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180408141244/http://www.therakyatpost.com/news/2015/07/03/kl-taxi-drivers-tops-list-of-worst-drivers-in-10-cities/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی نیسانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەرچەندە سەرنشینانی تر ئەم ئیدیعایانە ڕەتدەکەنەوە. سەرۆکانی ھەندێک لە کۆمەڵەکانی تەکسی ھاتنە دەنگ و دووریان خستەوە لەو شۆفێرە تەکسیانەی کە ناوی خراپیان بە پیشەسازی تەکسی ھێنابوو، و بەڵێنیان بە خەڵک دا کە ھەموو شۆفێرانی تەکسی بەو شێوەیە نین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://malaysiandigest.com/frontpage/282-main-tile/563983-here-s-what-local-users-and-foreign-tourists-think-of-kl-taxi-drivers.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150805093701/http://www.malaysiandigest.com/frontpage/282-main-tile/563983-here-s-what-local-users-and-foreign-tourists-think-of-kl-taxi-drivers.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=Here's What Local Users And Foreign Tourists Think of KL Taxi Drivers|بڵاوکەرەوە=Malaysian Digest|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref> == دەستەخوشکە شارەکان == {{See also|پێڕستی دەستەخوشکە شارەکان لە مالیزیا}} [[File:Isfahankualalumpur.jpg|upright=0.7|thumb|right|شەقامی [[ئەسفەھان]] (پێشتر پێی دەگوترا ''Jalan Selat''، شەقامی گەروو) لە کوالالومپور (سەرەوە) و ئەڤێنیوی کوالالومپور لە ئەسفەھان (خوارەوە)]] کوالالومپور [[دەستەخوشکە شار|دەستەخوشکە]] لەگەڵ: {{div col|colwidth=18em}} * [[ئەنقەرە]]، تورکیا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ankaranın Kardeş Şehirleri|ناونیشان=https://www.ankara.bel.tr/genel-sekreter/genel-sekreter-yardimcisi-faruk-cinki/dis-liskiler-daire-baskanligi/ankaranin-kardes-sehirleri/|وێبگە=ankara.bel.tr|بڵاوکەرەوە=Ankara|زمان=tr|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201025172312/https://www.ankara.bel.tr/genel-sekreter/genel-sekreter-yardimcisi-faruk-cinki/dis-liskiler-daire-baskanligi/ankaranin-kardes-sehirleri/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * [[کازابلانکا]]، مەغریب<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jumelages|ناونیشان=http://casablanca.ma/Page_Centrale.aspx?Id_Page=5277|وێبگە=casablanca.ma|بڵاوکەرەوە=Casablanca|زمان=fr|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201023120146/http://casablanca.ma/Page_Centrale.aspx?Id_Page=5277|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[چێنای]]، ھیندستان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chennai has six 'sister cities', but few benefits have flowed|ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/chennai-has-six-sister-cities-but-few-benefits-have-flowed/articleshow/68998638.cms|وێبگە=timesofindia.indiatimes.com|بڵاوکەرەوە=The Times of India|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210601155420/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/chennai-has-six-sister-cities-but-few-benefits-have-flowed/articleshow/68998638.cms|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[دوبەی]]، میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان<ref name=iluminasi>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=6 Bandar Di Malaysia Yang Berkembar Dengan Bandar Lain di Seluruh Dunia|ناونیشان=https://iluminasi.com/bm/5-bandar-kembar-di-negara-lain-yang-mempunyai-hubungan.html|وێبگە=iluminasi.com|بڵاوکەرەوە=Iluminasi|زمان=ms|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210127095251/https://iluminasi.com/bm/5-bandar-kembar-di-negara-lain-yang-mempunyai-hubungan.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[ئەسفەھان]]، ئێران<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=شهرهای خواهر|ناونیشان=https://new.isfahan.ir/Index.aspx?page_=form&lang=1&sub=52&tempname=tem93&PageID=4020|وێبگە=isfahan.ir|بڵاوکەرەوە=Isfahan|زمان=fa|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200618113813/https://new.isfahan.ir/Index.aspx?page_=form&lang=1&sub=52&tempname=tem93&PageID=4020|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[کەراچی]]، پاکستان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Islamabad to get new sister city|ناونیشان=https://www.dawn.com/news/1230842|وێبگە=dawn.com|بڵاوکەرەوە=Dawn|ڕێکەوت=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180318182531/https://www.dawn.com/news/1230842|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[لەندەن]]، شانشینی یەکگرتوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Twin Cities of Oxford, Cambridge and London|ناونیشان=https://www.oxford-royale.com/articles/twin-cities-oxford-cambridge-london/|وێبگە=oxford-royale.com|بڵاوکەرەوە=Oxford Royale Academy|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200619210923/https://www.oxford-royale.com/articles/twin-cities-oxford-cambridge-london/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[شاری مالاکا]]، مالیزیا<ref name=iluminasi/> * [[مەشھەد]]، ئێران<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eurasia.ro/?p=2687 |سەردێڕ=Mashhad-Kuala Lumpur Become Sister Cities |ئیش=Mircea Birca |بڵاوکەرەوە=Eurasia Press and News |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304094417/http://eurasia.ro/?p=2687 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * [[نیویۆرک]]، ویلایەتە یەکگرتووەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://poskod.my/features/kls-sister-cities/ |سەردێڕ=KL's Sister Cities |بڵاوکەرەوە=poskod.my |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130830201710/http://poskod.my/features/kls-sister-cities/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref> *[[دێنپاسار]]، [[بالی]]، [[ئیندۆنیزیا]] {{div col end}} == ئەمانەش ببینە == * [[سایبەرجایا]] * [[گۆرجس گیکس]] * [[گەورەشاری کوالالومپور]] * [[دۆڵی کلانگ]] * [[پوتراجایا]] * [[سێلانگۆر]] * [[سری گاردن]] {{clear}} == تێبینییەکان == {{notelist}} == سەرچاوەکان == {{reflist}} == کتێبنامە == {{refbegin}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Barber |یەکەم١=Andrew |سەردێڕ=Kuala Lumpur at War, 1939–1945: A History of Kuala Lumpur and Selangor During World War Two |ڕێکەوت=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Karamoja Press |ژپنک=٩٧٨-٩٨٣-٤٣٣٧٢-٤-٧}} * {{cite report |last=Fleming |first=Tom |date=May 2021 |title=Malaysia: Kuala Lumpur and Wider Klang Valley |url=https://www.britishcouncil.my/sites/default/files/malaysia_cultural_cities_profile_kuala_lumpur.pdf |series=Cultural Cities Profile East Asia |location=Kuala Lumpur |publisher=[[ئەنجومەنی بەریتانی|ئەنجومەنی بەریتانی مالیزیا]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240331195016/https://www.britishcouncil.my/sites/default/files/malaysia_cultural_cities_profile_kuala_lumpur.pdf |archive-date=31 March 2024 |access-date=8 April 2025}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Gullick |یەکەم١=J. M. |سەردێڕ=Kuala Lumpur, 1880–1895 |journal=Journal of the Malayan Branch of the Royal Asiatic Society |ڕێکەوت=١٩٥٥|بەرگ=٢٨|issue=4 |پەڕەکان=١–١٧٢|jstor=24249151}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Gullick |یەکەم١=J. M. |سەردێڕ=The Story of Kuala Lumpur, 1857–1939 |ڕێکەوت=١٩٨٣|بڵاوکەرەوە=Eastern Universities Press |ژپنک=٩٧٨-٩٦٧-٩٠٨-٠٢٨-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Gullick |یەکەم١=J. M. |سەردێڕ=A History of Kuala Lumpur, 1857-1939 |ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society |ژپنک=٩٧٨-٩٦٧-٩٩٤٨-١٥-٨}} {{refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Kuala Lumpur|کوالالومپور}} {{Wikivoyage}} * [http://www.visitkl.gov.my/ ماڵپەڕی فەرمیی کوالالومپور] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130727205434/http://www.visitkl.gov.my/ |date=27 July 2013 }} * [https://www.malaysia.travel/ ماڵپەڕی فەرمیی گەشتیاریی مالیزیا – مالیزیا بەڕاستی ئاسیا] * [https://www.tourism.gov.my/ ماڵپەڕی فەرمیی کۆمپانیای گەشتیاریی مالیزیا] * [https://www.dbkl.gov.my/en/ دەروازەی فەرمیی ئەنجومەنی شاری کوالالومپور] * {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20160507133156/http://pathfindercity.com/kuala-lumpur/ ڕێبەرنامەیەک بۆ کوالالومپور]}} – {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20161118163200/https://pathfindercity.com/ شاری پاتفایندەر]}} * {{osmrelation-inline|2939672}} {{Geographic location | North = [[ڕاوانگ، سێلانگۆر|ڕاوانگ]]<br>[[ئەشکەوتەکانی باتو]] | Northwest = [[سونگای بولۆ]] | West = [[پێتالینگ جایا]] | Centre = کوالالومپور | Southwest = [[سوبانگ جایا]]<br>[[پوچۆنگ]] | South = [[سێردانگ، سێلانگۆر|سێردانگ]]<br>[[پوتراجایا]] | Southeast = [[کاجانگ]]<br>[[چێراس، سێلانگۆر|چێراس]] | East = [[ئامپانگ جایا|ئامپانگ]]<br>[[پاندان ئیندا]] | Northeast = [[گۆمباک]]<br>[[ئولو کلانگ]] }} {{Greater Kuala Lumpur}} {{Kuala Lumpur}} {{Navboxes | title = وتارە پەیوەندیدارەکان بە کوالالومپور | list = {{Cities in Malaysia}} {{States and Federal Territories of Malaysia}} {{List of Asian capitals by region}} {{Most populous cities in Malaysia}} {{Largest cities of Malaysia}} {{Commonwealth Games Host Cities}} {{World Book Capital}} {{States and Federal Territories of Malaysia}} }} {{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:کوالالومپور| ]] [[پۆل:ناوچە و قەزاکانی پایتەخت]] [[پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا]] [[پۆل:ناوچە فیدراڵییەکانی مالیزیا]] [[پۆل:دۆڵی کلانگ]] [[پۆل:نیمچەدوورگەی مالیزیا]] [[پۆل:ئینکلیڤ و ئێکسکلیڤە نیشتمانییەکان]] [[پۆل:شوێنە نیشتەجێبووە دامەزراوەکانی ١٨٥٧]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٥٧ لە ئاسیا]] [[پۆل:شارەکانی مالیزیا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥٧]] r9cmoifupcp7niccfvzd5e9n6r54zgj 0 8457 1614052 1613787 2026-08-01T12:14:25Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614052 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = People's Democratic Republic of Algeria الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية Tagduda tazzayrit tamagdayt taɣerfant ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ ⵜⴰⵎⴰⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ '' ثاڨدودا ثازايريث ثاماڨدايث ثاغيرفانث'' | common_name = جەزائیر | | image_flag = Flag of Algeria.svg | flag_border = yes | image_coat = National Emblem of Algeria (bronze effect).svg | symbol_type = [[Emblem of Algeria|Emblem]] | national_motto = {{lang|ar|بِالشَّعْبِ و لِلشَّعْبِ}}<br />{{transliteration|ar|Bi-sh-shaʿb wa li-sh-shaʿb}}<br />"By the people and for the people"<ref name="CONST-AR">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.el-mouradia.dz/arabe/symbole/textes/constitution96.htm|سەردێڕ=Constitution of Algeria, Art. 11|id=language: France and Arabic (government language); people of Algeria speak Arabic and Berber|بڵاوکەرەوە=El-mouradia.dz|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120718124116/http://www.el-mouradia.dz/arabe/symbole/textes/constitution96.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref><ref name="CONST-EN">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.apn-dz.org/apn/english/constitution96/titre_01.htm|سەردێڕ=Constitution of Algeria; Art. 11|بڵاوکەرەوە=Apn-dz.org|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130725130249/http://www.apn-dz.org/apn/english/constitution96/titre_01.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٣}}</ref> | national_anthem = {{lang|ar|قَسَمًا}}<br />''[[قەسەمەن|قەسەمەن]]''<br />"ئێمە پەیمان دەدەین"<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:National anthem of Algeria, by the U.S. Navy Band.oga]]}}</div> | image_map = Algeria (centered orthographic projection).svg | map_width = 250px | image_map2 = | capital = [[جەزائیر (شار)|جەزائیر]] | coordinates = {{Coord|36|42|N|3|13|E|type:city_region:DZ}} | largest_city = capital | area_km2 = 2381741 | area_rank = 10th | area_sq_mi = 919595 | percent_water = | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 47,400,000<ref name=population>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://elwatan-dz.com/demographie-plus-de-47-millions-dalgeriens-dici-2025|سەردێڕ=Démographie: Plus de 47 millions d'Algériens d'ici 2025 |ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Aït Saâda|یەکەم١=Farid|سەردێڕ=L'espérance de vie moyenne des Algériens est de 79,6 ans: Une qualité de vie nettement meilleure|ناونیشان=https://www.elmoudjahid.dz/fr/economie/l-esperance-de-vie-moyenne-des-algeriens-est-de-79-6-ans-une-qualite-de-vie-nettement-meilleure-220929|وێبگە=[[El Moudjahid]]|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|زمان=fr}}{{Dead link|date=January 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> | population_estimate_year = 2025 | population_estimate_rank = 32nd | population_census_year = | population_density_km2 = 19 | population_density_sq_mi = 49 | population_density_rank = 206th | GDP_PPP = {{increase}} $941.544 billion<ref name="IMFWEO.DZ">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |سەردێڕ=World Economic Outlook Database (April 2026 Edition) |بڵاوکەرەوە=[[International Monetary Fund]] |وێبگە=www.imf.org |ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> | GDP_PPP_year = 2026 | GDP_PPP_rank = 39th | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $19,677<ref name="IMFWEO.DZ" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 100th | GDP_nominal = {{increase}} $317.173 billion<ref name="IMFWEO.DZ" /> | GDP_nominal_year = 2026 | GDP_nominal_rank = 49th | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $6,628<ref name="IMFWEO.DZ" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 111th | Gini = 27.6 | Gini_year = 2011 | Gini_ref = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|ناونیشان=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html|سەردێڕ=Distribution of Family Income&nbsp;– Gini Index|ئیش=[[The World Factbook]]|بڵاوکەرەوە=[[Central Intelligence Agency]]|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070613005439/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=DZ|سەردێڕ=GINI index (World Bank estimate)|بڵاوکەرەوە=World Bank|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181118143415/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=DZ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | HDI = 0.763 | HDI_year = 2023<!--Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Human Development Report 2025|ناونیشان=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=[[United Nations Development Programme]]|زمان=en}}</ref> | HDI_rank = 96th | currency = [[دیناری جەزائیری]] | currency_code = DZD | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | calling_code = [[Telephone numbers in Algeria|+213]] | cctld = {{ublist |[[.dz]] |{{lang|ar|[[Internationalized country code top-level domain|.الجزائر]]}}|today=}} | religion_year = 2012 | established_event13 = [[Algerian War of Independence]] and the [[Provisional Government of the Algerian Republic|Provisional Government]] | established_date13 = 1 November 1954 – 19 March 1962 | established_event14 = [[Évian Accords|Independence]] | established_date14 = 5 July 1962 }} '''جەزائیر،''' بە فەرمی ''کۆماری دیموکراتیی خەڵکی جەزائیر''ی پێدەوترێت، وڵاتێکە لە [[ناوچەی مەغریب]] (نەوەک وڵاتی [[مەغریب]]) لە [[باکووری ئەفریقا]]. بە پانتایی یان [[ڕووبەر]]ی زیاتر لە ٢،٣٨١.٧٤١ [[کیلۆمەتری چوارگۆشە]] دەخەمڵێنرێت.<ref>/ælˈdʒɪəriə/ ⓘ al-JEER-ee-ə Arabic: الجزائر, romanised: al-Jazāʾir, pronounced [æl.d͡ʒæzæːʔɪr] ⓘ locally [(ɪ)ˈd͡ːzæːjɪr] Standard Algerian Berber: Dzayer, ⴷⵣⴰⵢⴻⵔ, لزاير French: Algérie, [alʒeʁi]</ref> <ref>Arabic: الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية, romanised: al-Jumhūriyyah al-Jazāʾiriyyah ad-Dīmuqrāṭiyyah ash‑Shaʿbiyyah Standard Algerian Berber: Tagduda tazzayrit tamagdayt taɣerfant ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ ⵜⴰⵎⴰⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ثاڨدودا ثازايريث ثاماڨدايث ثاغيرفانث French: République algérienne démocratique et populaire, [ʁe.py.blik al.ʒe.ʁjɛn de.mɔ.kʁa.tik e pɔ.py.lɛʁ] Formerly also rendered as the Democratic and Popular Republic of Algeria in English, as seen on the 1981 Algiers Accords</ref> <ref>http://www.woatlas.com/country/algeria/</ref> <ref>https://www.mfa.gov.dz/discover-algeria/about-algeria</ref> <ref>https://cieffa.au.int/index.php/en/member-states/algeria</ref> بە گەورەترین وڵاتی کیشوەری [[ئەفریقا]] و دەیەم گەورەترین وڵاتی [[جیهان]] دادەنرێت. لە باکووری ڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ [[تونس]] هاوجێیە؛ وە لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ [[لیبیا]]؛ لە باشووری ڕۆژهەڵات لەگەڵ وڵاتی [[نیجەر]]؛ لە باشووری ڕۆژئاوا لەگەڵ [[مالی]]، [[مۆریتانیا]] و [[سەحرای ڕۆژئاوا]]؛ وە لە ڕۆژئاوا لەگەڵ وڵاتی [[مەغریب]] هاوجێیە؛ هەروەها لە باکوورەوە لەگەڵ [[دەریای ناوەڕاست]]. بە دانیشتوانی زیاتر لە ٤٧ ملیۆن دەخەمڵێنرێت، وە جەزائیر دەیەم گەورەترین وڵاتە لە ئەفریقا، هەروەها پایتەختی وڵاتەکە و گەورەترین [[شار]] تێیدا، [[جەزائیر (شار)|شاری جەزائیر]]ە.<ref>https://user.iiasa.ac.at/~marek/fbook/04/geos/ag.html</ref> <ref>https://www.encyclopedia.com/places/africa/algerian-political-geography/algeria</ref> <ref>https://www.britannica.com/summary/Algeria</ref> خاکی جەزائیر بۆ هەزاران ساڵە گۆڕەپانی کولتوورە جیاواز و شارستانیەتە جیاوازەکان بووە، سەرەتا لەلایەن کۆمەڵگە ڕەسەنەکانی وەک [[گەلی ئەمازیغی|ئەمازیغییەکان]]وە ئاوەدان کراوە، لەوانەش [[نومیدییەکان]]، کە شانشینەکەیان بووە یەکێک لە سەرەتاییترین دەوڵەتە گەورەکانی جەزائیری ئێستا، هەروەها کاریگەرییەکانی مەسیححیە ڕەسەنەکانی [[لوبنان]] ناسراو بە [[فینیقی]]، هەروەها [[ڕۆمانی]]یەکان، یان [[ڤاندال]] و [[بیزەنتین]]ییەکان کە گشط ئەمانە کاریگەرییان لەسەر جەزائیر هەبووە. <ref>https://algerianembassy.ug/history-of-algeria</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Algeria</ref> <ref>https://www.andantetravels.co.uk/blog/unearthing-algerias-roman-past</ref> <ref>https://www.bbc.com/news/world-africa-14118852</ref> <ref>https://www.amb-algerie.vn/brief-historical-overview-of-algeria?l=en</ref> لە سەدەی حەوتەمەوە بەدواوە لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ئاینی [[ئیسلام]] و هاتنی [[هۆزە عەرەبەکان]]ی ئەو سەردەمە، وردە وردە دیمەنی زمانەوانی و ئایینی و کولتووری ناوچەکە گۆڕدرا، ئەمەش بەشدار بوو لە پەرەپێدانی ناسنامەیەکی جیاوازی جەزائیری-مۆدێرن کە لە ئێستادا ڕەگ و ڕیشەی لە هەردوو میراتی مێژوویی عەرەبی-ئیسلامی و میراتی مێژوویی ئەمازیغ و ئەوانی دیکەشدا هەیە.<ref>https://www.bbc.com/news/world-africa-14118852</ref> <ref>https://algerianembassy.ug/history-of-algeria</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Algeria</ref> <ref>https://www.andantetravels.co.uk/blog/unearthing-algerias-roman-past</ref> <ref>https://www.amb-algerie.vn/brief-historical-overview-of-algeria?l=en</ref> لە نێوان [[سەدەی هەشتەم]] و [[سەدەی پازدەهەم]]دا، جەزائیر لەلایەن یەک لە دوای یەکی بنەماڵە و هۆزە ئیسلامیی یان عەرەب یان هەردووکیانەوە بەڕێوەدەبرا کە بریتی بوون لە [[ڕوستامی]]، [[فاتیمی]]، [[زیرید]]، [[حەمادید]]، [[ئەلموحەد]] و [[زەیانی]]. لە ساڵی ١٥١٦دا، [[فەڕمانڕەوایەتی جێنشینی جەزائیر]] دامەزرا، وردە وردە وەک نیمچە دەوڵەتێکی تاڕادەیەکی زۆر سەربەخۆ بەڕێوەدەچوو بەهۆی ئەوەی کە پەیوەندییەکی ناوەکی و هاوبەشییەکی زۆری لەگەڵ [[ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]]یدا هەبوو، وە زۆربەی ئەم هۆزانە ناوخۆیی بوون.<ref>https://www.bbc.com/news/world-africa-14118852</ref> <ref>https://algerianembassy.ug/history-of-algeria</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Algeria</ref> <ref>https://www.andantetravels.co.uk/blog/unearthing-algerias-roman-past</ref> <ref>https://www.amb-algerie.vn/brief-historical-overview-of-algeria?l=en</ref> <ref>https://www.researchgate.net/publication/408249291_The_Great_Stages_of_Algerian_History_-_From_Prehistory_to_the_Contemporary_Nation</ref> دوای نزیکەی سێ سەدە وەک زلهێزێکی سەرەکی لە [[دەریای ناوەڕاست]]، وڵاتەکە لە ساڵی ١٨٣٠ لەلایەن [[فەرەنسا]]وە داگیرکرا وە لە ساڵی ١٨٤٨ بە فەرمی لکێندرا، ئەمەش لە کاتێکدا تا ساڵی ١٩٠٣ بە تەواوی داگیر نەکرا و جیگیر نەبوو. <ref>https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/BF00244586.pdf</ref> <ref>https://sahistory.org.za/place/algeria</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/French_conquest_of_Algeria</ref> <ref>https://gpe.wikipedia.org/wiki/French_Algeria</ref> تا ناوەڕاستی ساڵی ١٨٧٠، [[ڕەسەنەکانی جەزائیر]] تا یەک لەسەر سێ کەمیان کرد بەهۆی شەڕ و نەخۆشی و برسێتی، [[کۆلۆنیالیزمی فەرەنسا]] ڕووبەڕووی هەوڵی بەردەوامی نەتەوەکانی جەزائیر بووەوە، هەر لە هەوڵەکانی [[ئەمیر عەبدولقادر]] و [[ڕاپەڕینی مۆکرانی]]ەوە تا سەرهەڵدانی [[بزووتنەوە]] [[نەتەوەخوازیی|نەتەوەخوازەکان]] لە [[سەدەی بیستەم]]دا. [[کۆمەڵکوژی سێتیف و گوێلما]] لە ساڵی ١٩٤٥دا بووە هۆی جەنگی ناوخۆیی کە لە ساڵی ١٩٥٤دا بە سەرهەڵدانی جەنگی جەزائیر، جەنگەکان و ڕێژەیان گەیشتە گەیشتە لوتکە. <ref>https://kids.britannica.com/students/article/Algeria/272806</ref> <ref>https://yris.yira.org/column/a-short-examination-of-the-causes-of-the-1992-algerian-civil-war/</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/2000s_in_Algeria</ref> <ref>https://www.bbc.com/news/world-africa-14118852</ref> <ref>https://academic.oup.com/edited-volume/34445/chapter/292270440</ref> جەزائیر لە ساڵی ١٩٦٢ سەربەخۆیی بەدەستهێنا. لە ڕووی کەش و هەواوە جەزائیر کەشوهەوایەکی نیمچە وشکی هەیە، کەشی [[بیابانی سەحرا]] زاڵە بەسەر زۆربەی خاکەکەیدا جگە لەوەی کە باکوری وڵاتەکە بەپیتە و شاخاوییە، کە وایکردووە زۆربەی دانیشتووانەکەی تێیدا بژین. <ref>https://academic.oup.com/edited-volume/34445/chapter/292270440</ref> <ref>https://www.ebsco.com/research-starters/political-science/france-recognizes-algerian-independence</ref> <ref>https://storymaps.arcgis.com/stories/ad356ec5ce164b2f8003bc7b120170ac</ref> <ref>https://www.q-files.com/geography/africa/algeria</ref> زمانە فەرمییەکانی جەزائیر [[زمانی عەرەبی]] و [[زمانی تەمەزیتین]] {نەوەک زمانی ئەمازیغیی، هەرچەندە لە لایەن ئەمازیغییەکانەوە بەکاردێت بەڵام ناوەکەی جیاوازە)، لە کاتێکدا لە ڕوویی فەرمییەوە، زۆرینەیەکی ڕەهای دانیشتووانەکەی بە [[شێوەزاری زمانی عەرەبیی جەزائیریی]] قسە دەکەن. لە ئێستادا بەکارهێنانی زمانی فەرەنسی بەردەوامە، بەتایبەتی لە میدیا و پەروەردە و هەندێک بابەتی بەڕێوەبردندا، بەڵام زمانی فەرمیی نییە. <ref>https://www.q-files.com/geography/africa/algeria</ref> <ref>https://gamma.app/docs/Introduction-to-Algeria-po2jxxmj36rgbrt</ref> == ناو و وشەناسی == شێوە جیاوازەکانی ناوی جەزائیر بە<ref>Proclamación de la República argelina Archived 28 February 2021 at the Wayback Machine, Journal officiel de la republique algerienne, 1st year, 1st issue, 1962, páge 5.</ref> <ref>Aps-dz. "ⵜⵉⵔⵣⵉ ⵜⵓⵏⵚⵉⴱⵜ ⵏ ⵓⵙⴻⵍⵡⴰⵢ ⵏ ⵜⴻⴱⴱⵓⵏ ⵖⴻⵔ ⴽⵓⵡⴰⵢⵜ: ⵜⴰⵙⴳⵓⵔⵉ ⵜⵓⵛⵔⵉⴽⵜ". Algeria Press Service. Archived from the original on 23 February 2022. Retrieved 17 August 2024.</ref> <ref>"Ministère de l'Énergie | Algérie". www.energy.gov.dz. Retrieved 17 August 2024.</ref> <ref>"Aseɣnew n GPRA ila iswi n useddukkel n Tegrawla akked usegrew n umɣiwan aɣelnaw". Algeria Press Service. Archived from the original on 15 August 2024. Retrieved 17 August 2024.</ref> <ref>The transcription of Tamazight in the Tifinagh alphabet is not codified</ref>: * '''عەرەبی''': ''الجزائر''، [[ڕۆمانیزەکراو]]ە: al-Jazāʾir. * '''عەرەبی بە زاراوەی جەزائیریی''': ''دزاير''، [[ڕۆمانیزەکراو]]ە: dzāyer، *'''فەڕەنسی''': ''l'Algérie''. ناوی تەواوی وڵاتەکە بە فەرمی ''کۆماری دێموکراتیی خەڵکی جەزائیرە''، کە بە: *'''عەرەبی:''' الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية. *'''ڕۆمانیزەکراو''': al-Jumhūriyah al-Jazāʾiriyah ad-Dīmuqrāṭiyah ash-Shaʿbiyah. *'''بە فەڕەنسی''': République algérienne démocratique et populaire، abbr. *'''بە زمانی تەمەزیتین''': ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ ⵜⴰⵎⴰⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ، دەخوێنرێتەوە بە: RADP; Tagduda tazzayrit tamagdayt taɣerfant. [[File:Algerian diplomatic passport.svg|thumb|گوزەرنامەی دیپلۆماسیی جەزائیر لە ساڵی ٢٠١٣دا.]] ناوی جەزائیر لە شاری جەزائیرەوە وەرگیراوە، کە ناوی عەرەبییەکەی، ئەلجەزائیر (الجزائر، بە واتای "دوورگەکان")، ئاماژەیە بۆ ئەو دوورگە بچووکانە کە ڕۆژانێک لە کەناراوەکانی شارەکەدا بوون. [خودی ئەم زاراوەیە جۆرێکی کورتکراوەی جەزائر بانی مەزغاننا (جزائر بني مزغنة، "[[دوورگەکانی بانی مەزغانا]]") بووە، کە بە ناوی هۆزێکی بەربەری (ئەمازیغی) ناوخۆییەوە ناونراوە. شارەکە لە ساڵی ٩٥٠ لەلایەن ئەمیری [[سەنهاجە بەربەرەکان]]، [[بولوگینی کوڕی زیری]] لە شوێنی شاری کۆنی [[ئیکۆسیۆم]] دامەزراوە و دواتر ناوەکەی لە نووسراوەکانی جوگرافیناسە موسوڵمانەکانی ئەوێ وەک [[ئەلبەکری]]دا دەرکەوتووە. <ref>LLC, Forbidden Fruits (30 January 2013). iAfrica – Ancient History UNTOLD. Forbidden Fruit Books LLC. Archived from the original on 28 March 2024. Retrieved 8 November 2020</ref> <ref>Pierre 2025, p. 105-106.</ref> ==مێژوو== ===مێژوویی سەرەتایی (دێرین)=== کەلوپەلی بەردین لە [[عەین هانیچ]] (جەزائیر) بە کەلوپەلیی مێژوویی و شوێنەواری لە باکووری ئەفریقا دادەنرێت, کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی ١.٨ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر.<ref>Sahnouni; et al. (14 December 2018). "1.9-million- and 2.4-million-year-old artifacts and stone tool–cutmarked bones from Ain Boucherit, Algeria". Science. 362 (6420): 1297–1301. Bibcode:2018Sci...362.1297S. doi:10.1126/science.aau0008. hdl:10072/383164. ISSN 0036-8075. PMID 30498166. S2CID 54166305. Archived from the original on 22 November 2021. Retrieved 22 November 2021.</ref> ئەو شوێنەوارە بەردیی و ئێسکە بڕاوەنەی کە کە لە نزیک شوێنێک بە ناوی [[عەین بوچێریت]] هەڵکەندراون، تەمەنیان بە ~١.٩ ملیۆن ساڵ مەزەندە دەکرێت، هەروەها [[شوێنەواری بەردی]]ی دیکەش دۆزراوەتەوە کە تەمەنیان دەگاتە ~2.4 ملیۆن ساڵ. [[File:The Tanzoumaitak cave painting in Tassili n'ajjer.jpg|thumb|هونەری بەردین لە بەرزایی کێوەکانی [[تاسسیلی ناجیر]] لە جەزائیر مێژووەکەی بۆ حەوت بۆ ١٠ هەزار ساڵ پێش ئێستا دیاریکراوە.]] <ref>Sahnouni; et al. (14 December 2018). "1.9-million- and 2.4-million-year-old artifacts and stone tool–cutmarked bones from Ain Boucherit, Algeria". Science. 362 (6420): 1297–1301. Bibcode:2018Sci...362.1297S. doi:10.1126/science.aau0008. hdl:10072/383164. ISSN 0036-8075. PMID 30498166. S2CID 54166305. Archived from the original on 22 November 2021. Retrieved 22 November 2021.</ref> هەر بۆیە لێکۆڵینەوەکانی سەردەم دەری دەخەن کە [[مرۆڤی سەرەتایی|مرۆڤە سەرەتاییەکان]] نێشتەجێی سنوورەکانی [[دەریای ناوەڕاست]] و باکوری ئەفریقا بوون زۆر زیاتر و زووتر لەوەی پێشتر بیری لێدەکرایەوە، بەڵگەکان بەکارهێنان و بەرهەمهێنانی ئامێرە بەردییەکان دەردەدەخەن لە هەردوو باکور و [[خۆرهەڵاتی ئەفریقا]].<ref>Sahnouni, Mohamed; de Heinzelin, Jean. "The Site of Ain Hanech Revisited: New Investigations at this Lower Pleistocene Site in Northern Algeria" (PDF). Journal of Archaeological Science. Archived from the original (PDF) on 10 May 2013. Retrieved 14 January 2013.</ref> <ref>"Research at Ain Hanech, Algeria". Stoneageinstitute.org. Archived from the original on 12 July 2012. Retrieved 14 January 2013.</ref> لە کاتی گەشەسەندنی بەربەرەکان، [[کارتاژییەکان]]یش پەرەیان سەند و نیشتەجێبوونی بچووکیان لە درێژایی کەناراوەکانی باکووری ئەفریقادا دامەزراند؛ تا ساڵی ٦٠٠ی پێش زایین، فینیقییەکان لە کەناراوەکانی جەزائیردا هەبوون، وەک (ئیکۆسیۆم) لە جەزائیری پایتەختی ئێستا و (هیپۆ ڕیجیۆس) لە [[عەننایە]]ی ئێستا. ئەم نیشتەجێبوونانە هەم وەک شوێنی ژیان، بازاڕ و لەنگەرگا خزمەتیان دەکرد. کارتاژییەکان خۆیان لە داگیرکردنی هۆزە بەهێزەکانی بەربەر لە ناوخۆدا بەدوور گرت. لەبری ئەوە، سەرانەیان کۆدەکردەوە، سەرنجیان لەسەر بازرگانی بوو (بەتایبەت [[کانزاکان]])، و پەیوەندییەکی دۆستانەیان دەپاراست. بەربەرەکان لە ڕێگەی تۆڕە هۆزییەکانی خۆیانەوە لە بیابانی گەورەوە (بیابانی سەحرا)، کاڵا و کۆیلە و سوارچاکی کارامەیان بۆ دابین دەکردن. کلتووری کارتاژی کاریگەرییەکی بەهێزی لەسەر هۆزە بەربەرەکانی نزیک خۆی هەبوو، کە زۆرێک لە توخمەکانیان وەرگرت. لە سەدەی شەشەمی پێش زایینەوە، لە ژێر سایەی [[بنەماڵەی ماگۆنی]]دا، کارتاژ هێرشبەرانەتر بوو، ئەمەش بەشێکی بەهۆی ڕکابەریی لەگەڵ [[یۆنانییەکان]]دا بوو، کە لە ساڵی ٥٨٠ی پێش زاییندا بووە هۆی دروستبوونی ململانێ لە سیستەر ([[سیسیلیا]]).<ref>Naylor 2015a, p. 25</ref> <ref>Naylor 2015a, p. 26</ref> <ref>Naylor 2015a, p. 26</ref> ===مێژوو لە سەدەکانی ناوەڕاست=== داگیرکردنی موسڵمانان بۆ سەر مەغریب لە نێوان ساڵانی ٦٤٧ بۆ ٧٠٩ ڕوویدا، ئەمەش بووە هۆی فراوانبوونی عەرەب و ئیسلامی بۆ باکووری ئەفریقا، کە دواتر لە نێوان خاکە کەنارییەکانی ژێر کۆنترۆڵی بیزەنتین و شانشینی و هۆزە سەربەخۆکانی بەربەر لە ناوخۆدا دابەشکرا.<ref>Ruedy 2005, p. 11.</ref> فەتحەکە لە سێ قۆناغی سەرەکیدا پەرەی سەند و لە کۆتاییدا زۆربەی ناوچەکەی خستە ژێر کۆنترۆڵی خەلافەتی ئومەویەکانەوە. یەکەم لەشکرکێشی (٦٤٧-٦٤٨) بە سەرۆکایەتی عەبدوڵڵای کوڕی سەعد لە سەردەمی خەلیفە عوسمان، ئێکسارکاتی کارتاجی کردە ئامانج. عەرەبەکان لە شەڕی سوفێتولادا شکستیان بە گریگۆری پاتریسی بیزەنتین هێنا و دەسەڵاتی بیزەنتینیان لە ئیفریقیە لاواز کرد.<ref>Abun-Nasr, Jamil M. (1987). A History of the Maghrib in the Islamic Period. Cambridge: Cambridge University Press. p. 26. ISBN 978-0-521-33767-0.</ref> بەڵام هەڵمەتەکە لە هەڵکوتانە سەری زیاتر نەبوو.دوای ماوەیەک شەڕی ناوخۆ لە جیهانی موسڵمانان، شەپۆلی دووەم لە دەوروبەری ساڵانی ٦٦٥-٦٨٩ دەستی پێکرد.<ref>Abun-Nasr 1987, p. 29</ref> <ref>Ruedy 2005, p. 11</ref> [[File:Statue of Dyhia in Khenchela (Algeria) (cropped).jpg|thumb|پەیکەری [[دەهییە]] کە شەڕکەرە موسوڵمانەکان ناویان ناوە بە [[کاهینە]]، قەشە و شاژنی [[شانشینی ئۆرێنس]]ی مەسیحی لە جەزائیر، کە جەنگی دژی داگیرکارییەکە بەرپاکرد.]] عوقبەی کوڕی نافی ڕۆڵێکی سەرەکی بینی: لە ساڵی ٦٧٠ شاری قەیروانی دامەزراند، کە بووە بنکەیەکی گەورەی ئیسلامی و ناوەندێکی ڕۆشنبیری. ئەو سەرکردایەتی هەڵمەتە گەورە مەبەستەکانی کرد لە قووڵایی ناوخۆی وڵات، بەپێی زانیارییەکان گەیشتە کەنارەکانی ئەتڵەسی، بەڵام ڕووبەڕووی بەرخۆدانی توندی هێزەکانی بیزەنتین و بەربەر بووەوە. هاوپەیمانییەک بە سەرۆکایەتی کوسەیلا سەرۆکی بەربەرەکان لە ساڵی ٦٨٣ لە شەڕی تەهودا ئۆقبایان دانا و کوشتیان. <ref>Abun-Nasr 1987, p. 29</ref> <ref>Abun-Nasr 1987, p. 30</ref> ===مێژووی سەردەمی نوێ (مۆدێرن)=== *'''مێژوویی مۆدێرنی سەرەتایی:''' دوای ڕووخانی [[شانشینی گرانادا]] لە ساڵی ١٤٩٢دا، جێگرییەتیی عوسمانیی جەزائیر لە کەناراوەکانی باکووری ئەفریقا لە سەردەمی ململانێ عوسمانی-[[هابسبۆرگییەکان]]ەوە لە [[سەدەی شانزەهەم]]دا سەری هەڵدا، ئەمەش وەک وەڵامێک بۆ زیادبوونی دەستدرێژیی [[ئیسپانی]] بۆ سەر شارە کەناراوییەکانی جەزائیر. ئەم جێگرییەتییە لە ساڵی ١٥١٦ لەلایەن برا دەریاوانەکانەوە، [[عروج بابرۆسا]] و [[خەیرەدین بابرۆسا]] دامەزرا، کە بە هاوکاریی خەڵکی خۆجێیی دژی فراوانخوازیی ئیسپانی دەستیان بەسەر جەزائیردا گرت و خاکی ناوبراویان خستە ژێر چاودێری و پاراستنی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانییەوە. سەرەڕای ئەوەی بە ناوی وەفادار بوون بۆ سوڵتانی عوسمانی، بەڵام جێگرییەتییەکە بە تێپەڕبوونی کات گەشەی کرد و بوو بە "دەوڵەتێکی ئیمپراتۆری"ی زۆر سەربەخۆ کە زیاتر لەلایەن [[یەنیچەرییەکان]]، سەرکردە دەریاوانەکان و ئەنجوومەنی دیوانەوە بەڕێوەدەبرا نەک ڕاستەوخۆ لەلایەن کارگێڕیی عوسمانییەوە.<ref>Ruedy 2005, p. 16</ref> <ref>Mikaberidze, Alexander (2011). Conflict and Conquest in the Islamic World: A Historical Encyclopedia, Volume 1. ABC-CLIO. p. 847.</ref> <ref>Merouche 2007, p. 139, 186</ref> لە سەدەکانی دواتردا، دەسەڵات بە چەند سیستەمێکی حوکمڕانیدا گۆڕا: سەرەتا [[بەیلەربەییەکان]] کە لەلایەن [[ئەستەمبوڵ|ئەستەنبووڵ]]ەوە داری دەکران، پاشان پاشاکان و ئاغاکان، پێش ئەوەی [[سەردەمی دەیوەکان]] لە ساڵی ١٦٧١ـەوە دەست پێبکات. لە پراکتیزەدا، دەسەڵات زۆر جار لە لایەن [[ئۆدجاک]] ([[سوپای یەنیچەری]]) و تائیفەی سەرکردە دەریاوانەکانەوە بوو، لە کاتێکدا [[دەی]] لە ڕێگەی دانوستاندن لەگەڵ توێژە سەربازییە باڵاکانەوە حوکمی دەکرد. مێژوونووسان ئەم جێگرییەتییەیان بە "[[کۆماری سەربازی]]" وەسف کردووە، کە دامەزراوە کارگێڕییەکانی عوسمانی لەگەڵ نەریتە سیاسییە خۆجێییەکان تێکەڵ دەکات کە لە دەوڵەتە ناوەڕاستییەکانی باکووری ئەفریقاوە بۆی ماونەتەوە. <ref>Naylor 2015b, p. 439.</ref> <ref>Merouche 2007, p. 123</ref> *'''داگیرکاریی فەڕەنسا (١٨٣٠ - ١٩٦٢)''': سەڕەڕای ئەوەی فەرەنسییەکان جێگرییەتیی عوسمانیی جەزائیریان هەڵوەشاندەوە، بەڵام جۆرێکی سەرەتایی لە نەتەوەپەروەریی جەزائیر و هۆشیاریی دەوڵەتی پێشتر بوونی هەبوو. کاتێک فەرەنسییەکان هێرشیان کرد، هۆزە خۆجێییەکان سەرەڕای بەرەنگاربوونەوەیان دژی جێگرییەتییەکە،<ref>Naylor 2015b, p. 13.</ref> کۆبۆوە بۆ پشتگیریکردنی عوسمانییەکان. فەرەنسییەکان وردە وردە کۆنتڕۆڵی خۆیان فراوان کرد و لە ساڵی ١٨٣٧دا [[قەڵای قوستەنتینە]]یان گرت. لە ڕۆژاوای جەزائیردا، ئەمیر عەبدولقادر دەوڵەتێکی ڕاستەقینەی دامەزراند و سەرکردایەتیی بەرەنگاربوونەوەیەکی توندی دژی فەرەنسییەکان کرد، بەتایبەت لە شەڕی مەقتەع (١٨٣٥). دوای چەندین ساڵ لە جەنگ کە بە ڕێکارە دڕندانەکانی فەرەنسییەکان لەوانەش ڕازیا (هێرشی کتوپڕ) ناسرابوو، ناوبراو لە ساڵی ١٨٤٧دا خۆی بەدەستەوە دا.<ref>Naylor 2015a, p. 154. </ref><ref>Naylor 2015b, p. 14</ref> جەنگی جەزائیر یەکێک بوو گرنگترین خەباتە دژە-کۆلۆنیالیزمیەکانی جیهانی سێیەم. ئەم جەنگە سەرکەوتووبوو بەهۆی بەردەوامی بەرەی ڕزگاریی نەتەوەیی (FLN) لە بەدیهێنانی ئامانجە سەرەکییەکانی (وەک ئەوەی لە جاڕنامەی 1ی تشرینی دووەمی 1954 و [[کۆنگرەی صومام]] لە ساڵی 1956دا دیاری کرابوون)؛ و ڕاکێشانی سەرنجی نێودەوڵەتی بۆ لای خەبات لە پێناو "بوژاندنەوەی دەوڵەتی جەزائیردا". [[باڵی سەربازیی بەرەی ڕزگاریی نەتەوەیی (FLN)]] کە بە [[سوپای ڕزگاریی نەتەوەیی (ALN)]] ناسراوە، توانی هەڕەشەیەکی ئەمنی قورس بۆ سەر فەرەنسا دروست بکات لە هەمان کاتدا کە ڕووبەڕووی ناکۆکیی قووڵی ناوخۆیی بووەوە و توانی تێیانپەڕێنێت.<ref>Naylor 2015a, p. 187.</ref> <ref>Bouamrane, Chikh; Jayjalī, Muḥammad (2009). L'Algérie coloniale par les textes (1830-1962) (in French). Editions ANEP. p. 75. ISBN 978-9947-21-443-5.</ref> <ref>Naylor 2015a, p. 187</ref> <ref>Bedjaoui (juriste).), Mohammed (1961). La révolution algérienne et le droit (in French). Éditions de l'Association internationale des juristes démocrates.</ref> [[File:Six chefs FLN - 1954.jpg|thumb|سەرکردە مێژووییە شەش کەسییەکەی بەرەی ڕزگاریی نەتەوەیی (FLN): [[ڕەباح بیتات]]، [[مستەفا بن بۆلائید]]، [[موراد دیدوش]]، [[محەممەد بۆدیان]]، [[کەریم بێلقاسم]] و [[لەربی بن مەهیدی]].]] کارەساتیی مرۆیی زۆر گەورە لەم جەنگەدا ڕوویدا. مێژوونووسان، وەک [[ئەلیستێر هۆرن]] و [[ڕایمۆند ئارۆن]]، دەڵێن کە ژمارەی ڕاستەقینەی کوژراوانی جەزائیر لە موسڵمانان زۆر زیاتر بوو لەو خەمڵاندنانەی کە لەلایەن بەرەی ڕزگاریی نەتەوەیی (FLN) و فەرەنساوە بە فەرمی ڕاگەیەندراون، بەڵام لەو ملیۆنێک مردنە کەمتر بوو کە حکوومەتی جەزائیر دوای سەربەخۆیی بانگەشەی بۆ دەکرد. هۆرن ژمارەی قوربانییانی جەزائیر لە ماوەی هەشت ساڵدا بە نزیکەی ٧٠٠,٠٠٠ کەس خەمڵاند. جەنگەکە زیاتر لە ٢ ملیۆن جەزائیریی ئاوارە کرد.<ref>Horne, Alistair (1978). A Savage War of Peace. Viking Press. p. 538. ISBN 978-0-670-61964-1.</ref> <ref>Windrow, Martin (15 November 1997). The Algerian War 1954–62. Bloomsbury USA. p. 13. ISBN 1-85532-658-2.</ref> ژمارەی ئەو [[ئەورووپا|ئەورووپی]]یانەی کە ناسرابوون بە "پێ ڕەشەکان" (Pied-Noirs) کە لە جەزائیر هەڵاتن، لە نێوان ساڵانی ١٩٦٢ بۆ ١٩٦٤دا گەیشتە زیاتر لە ٩٠٠,٠٠٠ کەس. کۆچکردن بۆ خاکی سەرەکیی فەرەنسا دوای [[کۆمەڵکوژیی ئۆران]] لە ساڵی ١٩٦٢ خێرا بوو، کە تێیدا ژمارەیەکی زۆر لە ئەورووپییەکان وەک تۆڵەسەندنەوەیەک بەرامبەر بە هێرشە تێرۆریستییەکانی ([[OAS]]) کوژران. خەمڵاندنەکان ئەوە دەرئەخەن کە لە نێوان ٣٠,٠٠٠ بۆ ١٥٠,٠٠٠ لە چەکدارە هاوکارەکانی فەرەنسا ([[هارکی]] - Harkis) و بنەماڵەکانیان لەلایەن [[بەرەی ڕزگاریی نەتەوەیی (FLN)]] یان لەلایەن خەڵکی تووڕەوە لە جەزائیر کوژراون، ئەمەش ببوە هۆی زەبری کۆمەڵایەتی و دەروونی لە سەرجەم قوربانییەکان بە بێ جیاوازی نەتەوە. <ref>Ussama Samir Makdisi; Paul A. Silverstein (2006). Memory and Violence in the Middle East and North Africa. Indiana University Press. p. 160. ISBN 978-0-253-34655-1. Archived from the original on 16 April 2017. Retrieved 12 August 2015.</ref> <ref>McDougall 2017, p. 231</ref> <ref>"French 'Reparation' for Algerians". BBC News. 6 December 2007. Archived from the original on 20 April 2010. Retrieved 16 November 2009.</ref> <ref>Ruedy 2005, p. 189-190.</ref> *'''سێ دەیە لە سەربەخۆیی(١٩٦٢-١٩٩١)''': یەکڕیزیی لاوازەکەی بەرەی ڕزگاریی نەتەوەیی (FLN) دەستبەجێ دوای سەربەخۆیی تێکشکا، و بووە هۆی ململانێی دەسەڵات لە نێوان [[سەرۆکایەتی کاتیی حکوومەتی کۆماری جەزائیر (GPRA)]]، [[بن یوسف بن خەدە]]، ئەندامەکانی تری حکوومەت لەوانە [[ئایت ئەحمەد]]، [[ڕەباح بیتات]] و [[ئەحمەد بن بێلا]]. [[ئەحمەد بن بێلا]] پشتگیریی سوپای دەرەکیی ڕزگاریی نەتەوەیی (ALN)ـی هەبوو بە سەرکردایەتیی [[هواری بومێدیەن]] کە بەرەو شاری جەزائیر پێشڕەویی کرد. دوای خۆپیشاندانی بەکۆمەڵ کە لەلایەن [[یەکێتیی گشتیی کرێکارانی جەزائیر (UGTA)]]ـوە ڕێکخرابوون، پێشگیری لە جەنگی ناوخۆ کرا و بن بێلا لە ئەیلوولی ١٩٦٢دا دەسەڵاتی گرتە دەست. وڵاتە نوێیەکە ڕووبەڕووی ئاستەنگی زۆر گەورە بووەوە لە دووبارە بنیاتنانەوەی ئابوورییەکی تێکشکاو و دروستکردنەوەی ناسنامەیەکی نەتەوەییی یەکگرتوو.<ref>Naylor 2015a, p. 190-191</ref> <ref>Naylor 2015b, p. 24</ref> یەکەم سەرۆکی جەزائیر سەرکردەی بەرەی ڕزگاریی نەتەوەیی (FLN) ئەحمەد بن بێلا بوو. ناکۆکییەکی خاکی کە بەهۆی داواکارییەکانی [[مەغریب]]ەوە بۆ سەر بەشێک لە ڕۆژئاوای جەزائیر دروست بوو، بووە هۆی هەڵگیرسانی "[[جەنگی لوولە]]" یان جەنگی خاکی لە ساڵی ١٩٦٣دا. بن بێلا لە ساڵی ١٩٦٥ لەلایەن [[هواری بومێدیەن]]ەوە، هاوپەیمانی پێشووی و وەزیری بەرگریی خۆی، ڕووخێنرا. لە سەردەمی بن بێلادا، حکوومەت زیاتر بەرەو [[سۆسیالیزم]] و [[تاکڕەوی]] هەنگاوی نابوو؛ بومێدیەنیش ئەم ڕێبازەی درێژە پێدا. بەڵام ناوبراو بۆ مانەوەی پشتئەستوور بوو بە سوپا و ڕۆڵی حیزبە ڕێگەپێدراوە تاقانەکەی بۆ ئاستێکی سیمبولی کەمکردەوە. ئەو کشتوکاڵی بە کۆمەڵ کرد ([[بە کۆمەڵکردنی کشتوکاڵ]]) و هەڵمەتێکی فراوانی بۆ [[پیشەسازی]] کردن دەستپێکرد. بنکەکانی دەرهێنانی نەوت نیشتمانی کران. ئەمەش سوودێکی زۆری بە سەرکردایەتی گەیاند، بەتایبەت دوای [[قەیرانی جیهانیی نەوت]] لە ساڵی ١٩٧٣.<ref>Evans, Martin (February 2024). "Sand War: The Cold War in North Africa". History Today. Vol. 74, no. 2. Retrieved 17 June 2026.</ref> جێگرەوەی بومێدیەن، [[شادلی بن جەدید]]، هەندێک چاکسازیی [[ئابووریی لیبراڵی]] هێنایە ئاراوە. ئەو سیاسەتی [[بەعەرەبکردن]]ی لە کۆمەڵگە و ژیانی گشتیی جەزائیردا پەرە پێدا. مامۆستایانی زمانی عەرەبی، کە لە وڵاتانی تری موسڵمانەوە هێنرابوون، [[بیری ئیسلامیی سوننەتی]]ان لە قوتابخانەکاندا بڵاو کردەوە و بنمیچی گەڕانەوە بۆ ئیسلامیان داکوتی." <ref>"Country Profile: Algeria". Foreign and Commonwealth Office. Archived from the original on 13 December 2010.</ref> ئابووریی جەزائیر زیاتر و زیاتر پشتی بە نەوت بەست، ئەمەش بووە هۆی سەختبوونی ژیان کاتێک نرخەکەی لە کاتی قەیرانی پڕبوونی بازار بە نەوت لە هەشتاکاندا دابەزی. قەیرانی ئابووریی بەهۆی دابەزینی نرخەکانی نەوتی جیهانییەوە بووە هۆی نائارامیی کۆمەڵایەتی لە جەزائیر لە دەیەی هەشتاکاندا؛ تا کۆتایی دەیەكە، بن جەدید [[سیستەمی فرەحیزبی]] پێشکەش کرد. حیزبە سیاسییەکان گەشەیان کرد، وەک [[بەرەی ڕزگاریی ئیسلامی (FIS)]]، کە هاوپەیمانییەکی فراوانی گروپە موسڵمانەکان بوو.<ref>Prochaska, David. "That Was Then, This Is Now: The Battle of Algiers and After". p. 141. Archived from the original on 25 July 2013. Retrieved 10 March 2012.</ref> <ref>"Country Profile: Algeria". Foreign and Commonwealth Office. Archived from the original on 13 December 2010.</ref> *'''شەڕی ناوخۆ (١٩٩١-٢٠٠٢) و مێژووی دواتر''': لە کانوونی یەکەمی ١٩٩١دا، بەرەی ڕزگاریی ئیسلامی (FIS) توانی سەرکەوتنی گەورە بەدەستبهێنێت و دەست بەسەر گەڕی یەکەمی هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکاندا بگرێت کە لە دوو گەڕ پێکهاتبون. لە ترس ئەوەی حکوومەتێکی ئیسلامی هەڵبژێردرێت، دەسەڵاتداران لە ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢دا دەوەستنە ناو پرۆسەکەوە و هەڵبژاردنەکانیان هەڵوەشاندەوە. بن جەدید دەستبەکاربوونی خۆی کێشایەوە و "ئەنجوومەنی باڵای دەوڵەت" دامەزرا بۆ ئەوەی وەکو سەرۆکایەتی کار بکات. ئەم ئەنجوومەنە بەرەی (FIS)ـی قەدەغە کرد، ئەمەش بووە هۆی هەڵگیرسانی ڕاپەڕینێکی چەکداریی ناوخۆیی لە نێوان باڵی سەربازیی بەرەکە، کە بریتی بوو لە "گرووپی چەکداری ئیسلامی (GIA)"، و هێزە چەکدارە نیشتمانییەکان، کە پێدەچێت زیاتر لە ١٠٠,٠٠٠ کەس لەو ململانێیەدا گیانیان لەدەست داوە. چەکدارە ئیسلامییەکان هەڵمەتێکی توندوتیژیان لە کۆمەڵکوژیی خەڵکی سڤیل ئەنجام دا. لە چەند قۆناغێکی جەنگەکەدا، دۆخی جەزائیر بوو بە جێگەی نیگەرانیی نێودەوڵەتی، بە دیاریکراوی لە کاتی [[قەیرانی فڕۆکەی هێڵی ئاسمانی فەرەنسی گەشتی ٨٩٦٩]]، کە رفاندنێک بوو لەلایەن گرووپی چەکداری ئیسلامییەوە ئەنجام درا. گرووپی چەکداری ئیسلامی لە تشرینی یەکەمی ١٩٩٧دا ئاگربەستی ڕاگەیاند.<ref>"98 Die in One of Algerian Civil War's Worst Massacres. Archived 23 June 2017 at the Wayback Machine". The New York Times. 30 August 1997.</ref> <ref>"Country Profile: Algeria". Foreign and Commonwealth Office. Archived from the original on 13 December 2010.</ref> لە ساڵی ١٩٩٩دا جەزائیر هەڵبژاردنی ئەنجام دا، کە لەلایەن چاودێرانی نێودەوڵەتی و زۆرینەی گروپە ئۆپۆزیسیۆنەکانەوە بە هەڵبژاردنێکی نادادپەروەر و لایەنگیر دادەنرا، و لەلایەن سەرۆک [[عەبدولعەزیز بوتەفلیقە]]وە بردراوەوە. ئەو کار بۆ گەڕاندنەوەی جێگیربوونی سیاسی بۆ وڵات کرد و دەستپێشخەرییەکی بە ناوی "ڕێککەوتنی مەدەنی" ڕاگەیاند، کە لە ڕێفراندۆمێکدا پەسەند کرا، و بە پێی ئەوە زۆرێک لە زیندانییە سیاسییەکان لێخۆشبوونیان بۆ دەرکرا، و چەندین هەزار ئەندامی گروپە چەکدارەکان لێخۆشبوونیان لە دادگاییکردن پێبەخشرا لە ژێر چەتری لێخۆشبوونێکی سنورداردا کە تا ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠ کاری پێدەکرا. [[سوپای ڕزگاریی ئیسلامی (AIS)]] هەڵوەشایەوە و ڕێژەی توندوتیژیی چەکداران بە خێرایی دابەزی. [[گرووپی سەلەفی بۆ بانگەواز و جیهاد (GSPC)]]، کە گرووپێکی جیابووەوە بوو لە گرووپی چەکداری ئیسلامی، هەڵمەتێکی تێرۆریستی دژ بە حکوومەت درێژە پێدا. <ref>Freedom House. "Freedom in the World 2013: Algeria". Freedom House. Archived from the original on 2 February 2014. Retrieved 22 January 2014.</ref> <ref>"Country Profile: Algeria". Foreign and Commonwealth Office. Archived from the original on 13 December 2010.</ref> بوتەفلیقە لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی نیسانی ٢٠٠٤دا سەرلەنوێ هەڵبژێردرایەوە دوای ئەوەی بانگەشەی لەسەر بەرنامەی ئاشتەوایی نیشتمانی کرد. بەرنامەکە چاکسازیی ئابووری، دامەزراوەیی، سیاسی و کۆمەڵایەتی لەخۆ گرت بۆ مۆدێرنکردن و پێشکەوتنی وڵات، بەرزکردنەوەی ئاستی ژیان، و چارەسەرکردن و بەرەنگاربوونەوەی هۆکارەکانی دوورکەوتنەوە هۆکاری ئایدۆلۆژی و توندڕەوی. هەروەها دەستپێشخەرییەکی دووەمی لێخۆشبوونی تێدا بوو، کە بریتی بوو لە "[[چارتەری ئاشتی و ئاشتەوایی نیشتمانی]]"، کە لە ڕێفراندۆمێکدا لە ئەیلوولی ٢٠٠٥دا پەسەند کرا. چارتەرەکە لێخۆشبوونی پێشکەش بە زۆرینەی چەکدارە گەریللاکان و هێزە ئەمنییەکانی حکوومەت کرد. <ref>"Country Profile: Algeria". Foreign and Commonwealth Office. Archived from the original on 13 December 2010</ref> [[File:Arrêt du processus électoral de 1991 en Algérie.jpg|thumb| جەزائیر، ١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢. تانکەکانی سوپای نیشتمانیی گەلی (ANP) لە شەقامەکانی شاری جەزائیر، لە ڕۆژی دوای ڕاگەیاندنی کۆتاییهاتنی گەڕی دووەمی هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکانی ٢٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٩١.]] لە ٢ی نیسانی ٢٠١٩دا، بوتەفلیقە دەستی لە پۆستی سەرۆکایەتی کێشایەوە دوای خۆپیشاندانی بەکۆمەڵ دژی خۆپاڵاوتنەوەی بۆ خولی پێنجەمی سەرۆکایەتی.<ref>"Algeria parliament to meet on Tuesday to name interim president". Al Jazeera. 6 April 2019. Archived from the original on 7 April 2019. Retrieved 7 April 2019.</ref> لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٩دا، [[عەبدولمەجید تەبون]] بوو بە سەرۆکی جەزائیر، دوای ئەوەی لە گەڕی یەکەمی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیدا سەرکەوتنی بەدەستهێنا بە بەرزترین ڕێژەی بایکۆت و ئامادەنەبوون لە مێژووی هەڵبژاردنە سەرۆکایەتییەکانەوە لە دوای دەستپێکردنی [[دیموکراسی لە جەزائیر]] لە ساڵی ١٩٨٩وە. تەبون تۆمەتبار دەکرێت بەوەی نزیکە لە سوپا و دڵسۆزە بۆ سەرۆکەکەی پێشوو. تەبون ئەم تۆمەتانە ڕەت دەکاتەوە و بانگەشەی ئەوە دەکات کە تەبوون قوربانیی هەڵمەتێکی چەوساندنەوە و پشکنینی سیاسییە. هەروەها بە ڕەخنەگرەکانی وتووە کە لە ئابی ٢٠١٧دا بەهۆی دەوەشاندن و هاندانی باڵادەستانی تر کە ئێستا لە زینداندان، لە حکوومەت دوور خراوەتەوە و دەرکراوە. لە ئەیلوولی ٢٠٢٤دا، سەرۆک تەبون خولی دووەمی سەرۆکایەتی بردەوە بە بەدەستهێنانی ڕێژەیەکی زۆر و بێوێنەی ٨٤.٣ لەسەدی دەنگەکان، هەرچەندە دژبەرەکانی ئەنجامەکەیان بە ناپاکی و فێڵ ناو برد. <ref>"Algeria: Who is new president Abdelmadjid Tebboune?". The Africa Report.com. 17 December 2019. Archived from the original on 17 December 2021. Retrieved 17 December 2021.</ref> <ref>"Algeria court certifies President Tebboune's landslide re-election win". Al Jazeera.</ref> ==سەربازی و سوپا== سوپای جەزائیر پێکهاتووە لە [[سوپای نیشتمانیی گەلی (ANP)]]، [[هێزی دەریایی نیشتمانیی جەزائیر (MRA)]]، و [[هێزی ئاسمانیی جەزائیر (QJJ)]]، لەگەڵ هێزەکانی بەرگریی ئاسمانیی هەرێمی. سوپا جێنشینی ڕاستەقینەی سوپای ڕزگاریی نەتەوەیی (ALN)ـیە، کە باڵێکی سەربازیی بەرەی ڕزگاریی نەتەوەیی بوو کە لە لایەن هەندێک ڕەخنەگران بە نەتەوەپەرست ناودەبرێ، کە لە کاتی جەنگی سەربەخۆیی جەزائیردا (١٩٥٤-١٩٦٢) دژی داگیرکاریی کۆلۆنیالیستیی فەرەنسا جەنگا. <ref>"Algeria". The World Factbook (2013 ed.). Central Intelligence Agency. Retrieved 24 December 2013.</ref> ==مافی مرۆڤ== جەزائیر لەلایەن [[ڕێکخراوی "فریدم هاوس"]]ـەوە کە لەلایەن حکوومەتی [[ئەمریکا]]وە پارەدار دەکرێت، لە سەرەتای دەستپێکردنی بڵاوکردنەوەی ئەو هەڵسەنگاندنانە لە ساڵی ١٩٧٢وە بە "ئازاد نەکراو" پۆلێن کراوە، بەبێ ئەو ساڵانەی کە بریتی بوون لە ١٩٨٩، ١٩٩٠ و ١٩٩١، کە لەو ساڵانەدا وڵاتەکە بە "تا ڕادەیەک ئازاد" ناوی هێنرابوو . لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٦دا، [[چاودێری مافەکانی مرۆڤی ئەورووپا-دەریای سپی ناوەڕاست]] ڕاپۆرتێکی سەبارەت بە پێشێلکردنی ئازادیی ڕاگەیاندن لە جەزائیر بڵاو کردەوە. ڕاپۆرتەکە روونی کردەوە کە حکوومەتی جەزائیر سنوردارکردنی بەسەر ئازادیی رۆژنامەگەری، دەربڕین، و مافی خۆپیشاندان و کۆبوونەوەی ئاشتیانەدا سەپاندووە، هاوکات توندوتیژی لە چاودێریکردنی میدیاکان و وێبسایتەکاندا کردووە. بەهۆی ئەوەی کە ڕۆژنامەنووسان و چالاکوانان ڕەخنە لە حکوومەتی دەسەڵاتدار ده‌گرن، مۆڵەتی هەندێک لە دەزگا ڕاگەیاندنەکان هەڵدەوەشێنرێتەوە.<ref>"Freedom in the World". Freedom House. Archived from the original on 27 January 2013. Retrieved 19 January 2013.</ref> <ref>Monitor, Euro-Med (December 2016). "Algeria must stop crushing dissent by imprisoning journalists and activists". Euro-Mediterranean. Archived from the original on 2 February 2017. Retrieved 21 May 20</ref> سەندیکاکانی کرێکاران کە سەربخۆ و خودموختارن، ڕووبەڕووی هەراسانکردنی بەردەوامی حکوومەت دەبنەوە، بە شێوەیەک کە زۆرێک لە سەرکردەکانیان زیندانی کراون و خۆپیشاندانەکانیان سەرکوت کراون. لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەیەک سەندیکا، کە زۆرێکیان تێوەگلاون لە خۆپیشاندانەکانی ٢٠١٠-٢٠١٢ی جەزائیر، تۆمارکردنیان لەلایەن حکوومەتەوە هەڵوەشێنراوەتەوە.<ref>Izouaouen, Noreddine (4 December 2017). "Algérie: Dissolution du Snateg, le secrétaire général conteste". Maghreb Emergent (in French). Archived from the original on 15 March 2018</ref> <ref>"Algérie: Les droits des travailleurs bafoués" (in French). Human Rights Watch. 27 May 2014. Archived from the original on 21 April 2017. Retrieved 15 March 2</ref> ==ئابووری== دراوی جەزائیر دینارە (DZD). ئابووریی وڵاتەکە هێشتا لەژێر کۆنترۆڵی دەوڵەتدایە، کە ئەمەش میراتی مۆدێلی گەشەپێدانی سۆسیالستیی دوای سەربەخۆیی وڵاتەکەیە. لە حوزەیرانی ٢٠٢٤دا، ڕاپۆرتی ساڵی ٢٠٢٤ی بانکی جیهانی خاڵێکی وەرچەرخان بۆ جەزائیر تۆمار دەکات، کە تێیدا وڵاتەکە پەیوەندی بە یانەی هەڵبژاردەی وڵاتانی خاوەن داهاتی مامناوەندی سەرەوە دەکات. ئەم هەڵکشانە ئابوورییە، کە دەرئەنجامی ستراتیژێکی گەشەپێدانی=ێکی خێرایە، وڵاتەکە دەخاتە هەمان پۆلی هێزی وڵاتە تازەپێگەیشتووەکان وەک [[چین]]، [[بەڕازیل]] و [[تورکیا]]. <ref>"Banque mondiale: 6 pays d'Afrique dont 2 du maghreb à revenu intermédiaire supérieur". La Nouvelle Tribune (in French). 24 July 2024. Retrieved 30 July 2024</ref> <ref>"World Bank: Algeria's positioning improves in new classification of economies". Archived from the original on 30 July 2024. Retrieved 30 July 2024.</ref> <ref>"Algeria reclassification to upper middle income by World Bank". World Bank Blogs.</ref> [[File:GDP per capita development in Algeria.png|thumb| [[پێشکەوتنی بەرهەمی ناوخۆیی گشتی (GDP)]] بۆ هەر تاکێک لە جەزائیر.]] لە ساڵانی ڕابردوودا، حکوومەتی جەزائیر پڕۆسەی [[بەتاکیبکردن]] (پێدانی کەرتی تایبەت)ی پیشەسازییەکانی سەر بە دەوڵەتی ڕاگرت و سنوردارکردنی بەسەر هاوردەکردن و تێوەگلانی بیانی لە ئابوورییەکەیدا سەپاند. ئەم سنوردارکردنانە تازە دەستیان پێکردووە بەوەی وردە وردە هەڵبگیرێن، هەرچەندە پرسیارەکان سەبارەت بە خاوی لە فرەچەشنکردنی ئابووریی جەزائیر هێشتا بە هەڵواسراوی ماونەتەوە.<ref>Cilliers, Jakkie; Kwasi, Stellah (8 June 2023). "Stagnation or Growth? Algeria's development pathway to 2040". futures.issafrica.org. Retrieved 21 January 2025.</ref> <ref>"Algerian efforts to diversify the economy will be slow". Emerald Expert Briefings. 1 January 2023. doi:10.1108/OXAN-DB280723. ISSN 2633-304X.</ref> <ref>Alby, Stéphane (25 June 2024). "ALGERIA: POSITIVE SIGNS BUT MAJOR CHALLENGES". Eco Emerging (Q3 2024): 21–22 – via BNP Paribas.</ref> ==دانیشتووان== لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، ژمارەی دانیشتووانی جەزائیر نزیکەی ٤ ملیۆن کەس بوو. لە ساڵی ٢٠٢٤دا، ژمارەی دانیشتووانی جەزائیر بە مەزەندە گەیشتۆتە ٤٧.٤ ملیۆن کەس.<ref>"Algeria - Place Explorer - Data Commons". datacommons.org. Retrieved 10 November 2024.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Algeria|جەزائیر}} {{وڵاتەکانی ئەفریقا}} {{وڵاتانی ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{کۆمکاری عەرەبی}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئەفریقا|جەزائیر|وڵاتەکان}} {{کۆڵکە}} [[پۆل:جەزائیر]] [[پۆل:ئەندامانی کۆمکاری عەرەبی]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی یەکێتیی ئەفریقا]] [[پۆل:کۆمارەکان]] [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو]] [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]] [[پۆل:وڵاتەکانی ئەفریقا]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٢]] [[پۆل:نەتەوەکانی جی ١٥]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندامی ئۆپێک]] ok7xltfazy4g1svwaahkiarojuugdwc 0 8544 1614009 1613998 2026-08-01T12:00:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614009 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = شازادەنشینی ئەندۆرا | common_name = ئەندۆرا | native_name = {{native name|ca|Principat d'Andorra}} | image_flag = Flag of Andorra.svg | image_coat = Coat of arms of Andorra.svg | symbol_type = نیشانە | national_motto = {{langx|la|Virtus Unita Fortior|label=none}} ([[زمانی لاتینی|لاتینی]])<br />«فەزیلەتی یەکگرتوو بەھێزترە»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/andorra/adsymbols.htm|سەردێڕ=Andorran Symbols|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=WorldAtlas}}</ref> | national_anthem = ''[[ئێل گران کارلێمانی]]'' <br />«[[شاڕلمانی مەزن]]»<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:El Gran Carlemany.ogg]]}}</div> | image_map = Location Andorra Europe.png | map_caption = {{map caption |location_color=centre of green circle |region=ئورووپا |region_color=dark grey}} | image_map2 = | capital = [[ئەندۆرا لا ڤێلا]] | coordinates = {{coord|42|30|23|N|1|31|17|E|type:city_region:AD|display=inline}} | largest_city = پایتەخت | official_languages = [[زمانی کەتەلانی|کەتەلۆنی]]<ref name="Constitution-article-2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Constitution of the Principality of Andorra |ناونیشان=https://www.consellgeneral.ad/fitxers/documents/constitucio/const-en |بڵاوکەرەوە=[[General Council (Andorra)|General Council]] |زمان=en |format=PDF |لە=art. 2.1 |وتەگێڕانەوە=Catalan is the official language of the State. |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> | ethnic_groups = {{plainlist| * ٣٤.٣٪ [[ئیسپانییەکان]] * ٣٢.١٪ [[دانیشتووانناسیی ئەندۆرا|ئەندۆرایییەکان]] * ١٠٪ [[گەلی پورتوگالی|پورتوگالی]] * ٥.٦٪ [[گەلی فەرەنسی|فەرەنسی]] * ١٨٪ ئەوانی تر }} | ethnic_groups_ref = <ref name="cia"/> | ethnic_groups_year = ٢٠٢٤ | religion = {{unbulleted list |{{Tree list}} * ٩٠.٨٪ [[مەسیحییەت]] ** ٨٥.٥٪ [[کڵێسای کاسۆلیک لە ئەندۆرا|کاسۆلیک]] ([[ئایینی فەرمی|فەرمی]])<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Jeroen|دوایین١= Temperman|سەردێڕ=State–Religion Relationships and Human Rights Law: Towards a Right to Religiously Neutral Governance|بڵاوکەرەوە=BRILL|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٨١٤٩-٦|وتەگێڕانەوە=...&nbsp;guarantees the Roman Catholic Church free and public exercise of its activities and the preservation of the relations of special co-operation with the state in accordance with the Andorran tradition. The Constitution recognizes the full legal capacity of the bodies of the Roman Catholic Church which have legal status in accordance with their own rules.}}</ref> ** ٥.٣٪ [[پێڕستی مەزھەبە مەسیحییەکان|مەسیحییەکانی]] تر {{Tree list/end}} | ٦.٩٪ [[بێدینی|بێدین]] | ٢.٣٪ ئەوانی تر }} | religion_year = ٢٠٢٠ | religion_ref = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=6c|سەردێڕ=National Profiles &#124; World Religion|وێبگە=www.thearda.com}}</ref> | demonym = [[پێڕستی ئەندۆرایییەکان|ئەندۆرایی]] | government_type = [[شازادەنشین|شازادەنشینی ھاوبەشی]] دەستووریی پەرلەمانیی یەکگرتوو | leader_title1 = [[شازادە ھاوبەشەکانی ئەندۆرا|شازادە ھاوبەشەکان]] | leader_name1 = {{plainlist| * [[خۆسێپ-لویس سێرانیۆ پێنتینات]] * [[یمانوێل ماکرۆن]]}} | leader_title2 = [[پێڕستی نوێنەرانی شازادە ھاوبەشەکانی ئەندۆرا|نوێنەرەکان]] | leader_name2 = {{plainlist| * [[ئێدوارد ئیبانێز]] * [[ژۆرژ-فرانسوا لێکلێرک]]}} | leader_title3 = [[پێڕستی سەرۆک وەزیرانی ئەندۆرا|سەرۆک وەزیران]] | leader_name3 = [[شاڤیێر ئیسپۆت زامۆرا]] | leader_title4 = [[پێڕستی سیندیكە گشتییەکانی ئەنجومەنی گشتی|سیندیكی گشتی]] | leader_name4 = [[کارلس ئینسێنیات ڕێیگ]] | legislature = [[ئەنجومەنی گشتی (ئەندۆرا)|ئەنجومەنی گشتی]] | sovereignty_type = سەربەخۆیی | established_event1 = [[یەکەم گرێبەستی پارێژ لە ئەندۆرا (١٢٧٨)|یەکەم گرێبەستی پارێژ]] | established_date1 = ٨ی ئەیلوولی ١٢٧٨<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cultura.ad/historia-d-andorra |سەردێڕ= Història d'Andorra|زمان=ca|وێبگە=Cultura.ad|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0003858.xml |سەردێڕ= Andorra|زمان=ca|وێبگە=Enciclopèdia.cat|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٩}}</ref> | established_event2 = لە [[شانشینی فەرەنسا]]وە | established_date2 = ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٦٥٢ | established_event3 = لە [[شازادەنشینی کەتەلۆنیا]]وە | established_date3 = ١٧١٥ | established_event4 = لە [[ئیمپراتۆریەتی فەرەنسا]]وە | established_date4 = ١٨١٤ | established_event5 = [[دەستووری ئەندۆرا|دەستوور]] | established_date5 = ٢ی شوباتی ١٩٩٣ | area_km2 = ٤٦٧٫٦٣ | area_rank = ١٧٨ەم | area_sq_mi = ١٨٠٫٥٥ | percent_water = ٠٫٢٦ (١٢١٫٤ [[ھێکتار|ھێکتار]]){{efn|{{in lang|fr|cap=yes}} Girard P & Gomez P (2009), Lacs des Pyrénées: Andorre.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/CD/Anuari/cat/pdf/xifres.PDF |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091113203301/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/CD/Anuari/cat/pdf/xifres.PDF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Andorra en xifres 2007: Situació geogràfica, Departament d'Estadística, Govern d'Andorra |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١٢}}</ref>}} | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} ٨٩،٣٦٨<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.estadistica.ad/portal/apps/sites/#/estadistica-en/pages/estadistiques-i-dades-detall?Idioma=en&N2=605&N3=606&DV=1143 |سەردێڕ=Departament d'Estadística |وێبگە=www.estadistica.ad |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> | population_estimate_rank = ١٨٤ەم | population_estimate_year = ٢٠٢٦ | population_census_year = ٢٠٢١ | population_density_km2 = ١٨٧٫١ | population_density_sq_mi = ٤٨٤٫٦ | population_density_rank = ٧١ەم | GDP_PPP = {{increase}} ٦٫٠٠١ ملیار دۆلار<ref name="IMFWEO.AD">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=111,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |سەردێڕ=Report for Selected Countries and Subjects: April 2024|بڵاوکەرەوە=[[International Monetary Fund]]|وێبگە=imf.org}}</ref> | GDP_PPP_year = ٢٠٢٤ | GDP_PPP_rank = ١٦٨ەم | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} ٦٩،١٤٦ دۆلار<ref name="IMFWEO.AD" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ١٨ەم | GDP_nominal = {{increase}} ٣٫٨٩٧ ملیار دۆلار<ref name="IMFWEO.AD" /> | GDP_nominal_year = ٢٠٢٤ | GDP_nominal_rank = ١٥٩ەم | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} ٤٤،٩٠٠ دۆلار<ref name="IMFWEO.AD" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ٢٤ەم | Gini = ٣٨٫٤ | Gini_year = ٢٠٢٤ | Gini_change = decrease | Gini_ref = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Coeficient de Gini (Ingressos) Població |ناونیشان=https://www.estadistica.ad/portal/apps/sites/#/estadistica-en/pages/estadistiques-i-dades-detall?Idioma=en&N2=131&N3=132&DV=1496 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Departament d'Estadística}}</ref> | HDI = ٠٫٩١٣ | HDI_rank = ٣٢ەم | HDI_year = ٢٠٢٣ | HDI_change = increase | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Human Development Report 2025 |ناونیشان=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> | currency = [[یۆرۆ]] ([[نیشانەی یۆرۆ|€]]){{efn|پێش ساڵی ١٩٩٩، [[فرانی فەرەنسی]] و [[پێسێتای ئیسپانی]]؛ بەڵام دراو و تێبینییەکانی ھەردوو دراوەکە تا ساڵی ٢٠٠٢ بە یاسایی مانەوە. بڕێکی کەم لە [[دیناری ئەندۆرا]] (کە دابەشکرابوو بۆ ١٠٠ سەنتیم) دوای ساڵی ١٩٨٢ لێدرا.}} | currency_code = EUR | time_zone = [[کاتی ناوەندی ئەورووپا|CET]] | utc_offset = +٠١:٠٠ | utc_offset_DST = +٠٢:٠٠ | time_zone_DST = [[کاتی ھاوینەی ناوەندی ئەورووپا|CEST]] | date_format = dd/mm/yyyy | calling_code = [[ژمارە تەلەفۆنەکان لە ئەندۆرا|+٣٧٦]] | cctld = [[.ad]]{{efn|ھەروەھا [[.cat]]، کە لەگەڵ [[کەتەلۆنیا|خاکە کەتەلۆنی زمانەکاندا]] ھاوبەشە.}} | today = }} '''ئەندۆرا'''،{{efn|گۆکردن: * {{IPAc-en|audio=en-us-Andorra.ogg|lang|æ|n|ˈ|d|ɔːr|ə}} {{respell|an|DOR|ə}} یان {{IPAc-en|æ|n|ˈ|d|ɒr|ə}} {{respell|an|DORR|ə}}<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Roach|یەکەم=Peter|ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=Cambridge English Pronouncing Dictionary|edition=18th|شوێن=Cambridge|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-١٥٢٥٣-٢}}</ref> * {{IPA|ca|anˈdɔra|lang|LL-Q7026 (cat)-Millars-Andorra.wav}}}} بە فەرمی '''شازادەنشینی ئەندۆرا'''،<ref name="Constitution-article-1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Constitution of the Principality of Andorra |ناونیشان=https://www.consellgeneral.ad/fitxers/documents/constitucio/const-en |بڵاوکەرەوە=[[General Council (Andorra)|General Council]] |زمان=en |format=PDF |لە=art. 1.1 |وتەگێڕانەوە=Andorra is a Democratic and Social independent State abiding by the Rule of Law. Its official name is Principat d'Andorra. |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref>{{efn|{{langx|ca|Principat d'Andorra|links=no}},<ref name="Constitution-article-1"/> {{IPA|ca|pɾinsiˈpad danˈdɔra|pron}}. <br /> {{langx|es|Principado de Andorra|links=no}}, {{IPA|es|pɾinθiˈpaðo ðe anˈdora|pron}}. <br /> {{langx|fr|Principauté d'Andorre|links=no}}, {{IPA|fr|pʁɛ̃sipote dɑ̃ˈdɔʁ|pron}}.}} وڵاتێکی دەورەدراو بە وشکانییە لە [[نیمچەدوورگەی ئیبیریا]]، لە ڕۆژھەڵاتی [[پیرینێ]] لە [[باشووری ڕۆژاوای ئەورووپا]]، کە لە باکوورەوە لەگەڵ [[فەرەنسا]] و لە باشوورەوە لەگەڵ [[ئیسپانیا]] ھاوسنوورە. وا بڕوا دەکرێت کە لەلایەن [[شاڕلمانی مەزن|شاڕلمان]]ەوە دروست کرابێت، ئەندۆرا تا ساڵی ٩٨٨ لەلایەن [[کاونتەکانی ئۆرگێل|کاونتی ئۆرگێل]]ەوە بەڕێوە دەبرا، کاتێک گوازرایەوە بۆ [[قەشەنشینی ئۆرگێل]]. ئەندۆرا وەک قەوارەیەکی [[ڕامیاری]] بەپێی [[یەکەم گرێبەستی پارێژ لە ئەندۆرا (١٢٧٨)|پەیماننامەیەک لە ساڵی ١٢٧٨]] پێکھێنرا، وەک ئاغایەتییەک لە ناو [[شازادەنشینی کەتەلۆنیا]] تا ساڵی ١٧١٥ بوو. لە ئێستادا لەلایەن دوو [[شازادە ھاوبەشەکانی ئەندۆرا|شازادەی ھاوبەشەوە]] سەرکردایەتی دەکرێت: [[قەشەنشینی ئۆرگێل|قەشەی ئۆرگێل]] لە [[کەتەلۆنیا]]، [[ئیسپانیا]]، و سەرۆک کۆماری [[فەڕەنسا]]. پایتەخت و گەورەترین شاری [[ئەندۆرا لا ڤێلا]]یە. ئەندۆرا [[بچووکەدەوڵەتەکانی ئەورووپا|شەشەم بچووکترین دەوڵەتە لە ئەورووپا]]، بە ڕووبەری ٤٦٨ کیلۆمەتر دووجا و دانیشتووانێکی نزیکەی ٨٩،٠٥٨ کەس (تا شوباتی ٢٠٢٦).<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Andorra supera els 89.000 habitants |ناونیشان=https://www.diariandorra.ad/nacional/260126/andorra-tanca-2025-amb-89-058-habitants_188625.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=Diari d'Andorra}}</ref> گەلی ئەندۆرا گرووپێکی [[زمانە ڕۆمانسییەکان|ڕۆمانسین]] کە لە کەتەلۆنییەکانەوە ھاتوون.<ref name="Minahan">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Minahan |یەکەم=James |سەردێڕ=One Europe, Many Nations: A Historical Dictionary of European National Groups |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NwvoM-ZFoAgC |ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=[[Greenwood Publishing Group]] |پەڕە=٤٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٠٩٨٤-٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠١٦|سەردێڕ=2016 Country Review |ناونیشان=https://www.countrywatch.com/content/pdfs/reviews/B336M69Q.01c.pdf}}</ref> ئەندۆرا ١٧ەم بچووکترین وڵاتی جیھانە لە ڕووی وشکانییەوە و ١١ەم بچووکترینە لە ڕووی دانیشتووانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://tellmenothing.com/2017/04/18/andorra-unusual-facts-european/|سەردێڕ=Andorra: 10 Unusual Facts About The Tiny European Principality|دوایین=Malankar|یەکەم=Nikhil|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠١٧|وێبگە=Tell Me Nothing|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170607111953/http://tellmenothing.com/2017/04/18/andorra-unusual-facts-european/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> پایتەختەکەی، ئەندۆرا لا ڤێلا، بەرزترین پایتەختی ئەورووپایە، لە بەرزی ١،٠٢٣ مەتر لە ئاستی دەریاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fallingrain.com/world/AN/0/Andorra_la_Vella.html|سەردێڕ=Maps, Weather, and Airports for Andorra la Vella, Andorra|بڵاوکەرەوە=Fallingrain.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140220124035/http://www.fallingrain.com/world/AN/0/Andorra_la_Vella.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زمانی فەرمی [[زمانی کەتەلانی|کەتەلۆنییە]]، بەڵام [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]]، [[زمانی پورتوگالی|پورتوگالی]] و [[زمانی فەڕەنسی|فەرەنسیش]] بە شێوەیەکی بەربڵاو قسەیان پێ دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Background Note: Andorra|ناونیشان=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/3164.htm|بڵاوکەرەوە=State.gov|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٥}}</ref> [[گەشتیاری لە ئەندۆرا]] ساڵانە نزیکەی ٨ ملیۆن سەردانکەر بۆ وڵاتەکە ڕادەکێشێت.<ref name="es2">{{Cite CIA World Factbook|country=Andorra |date=2024-10-04 |access-date=2024-10-12}}</ref> ئەندۆرا دەوڵەتی ئەندام نییە لە [[یەکێتیی ئەورووپا]].<ref>[https://kluwerlawonline.com/journalarticle/European+Foreign+Affairs+Review/30.4/EERR2025035 Graham Butler, ''The Legal Relations of the European Union with the Principality of Andorra'', European Foreign Affairs Review, 2025, vol. 30, no. 4, pp. 527-552 (22 November 2025)]</ref> لە ساڵی ١٩٩٣ەوە ئەندامی [[ئەنجومەنی ئەورووپا]] و [[نەتەوە یەکگرتووەکان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=United Nations Member States |ناونیشان=https://www.un.org/en/about-us/member-states |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Un.org}}</ref> == ڕەگناسی == بنەچەی وشەی ئەندۆرا نەزانراوە، ئەگەرچی چەندین گریمانە پێشنیار کراون. کۆنترینیان ئەوەیە کە لەلایەن مێژوونووسی [[یۆنانی کۆن|یۆنانی]] [[پۆلیبیۆس]] (''[[مێژووەکان (پۆلیبیۆس)|مێژووەکان]]'' III، ٣٥، ١) خراوەتە ڕوو، کە ئەندۆسینەکان، [[ھۆز|ھۆزێکی]] [[ئیبیرییەکان|ئیبیری]] پێش ڕۆمان، وەک ئەوانەی لە مێژوودا لە دۆڵەکانی ئەندۆرا جێگیر بوون و ڕووبەڕووی سوپای [[کارتاجی کۆن|کارتاج]] بوونەتەوە لە کاتی تێپەڕبوونیان بە پیرینێ لە کاتی [[جەنگەکانی پونیک|جەنگەکانی پونیکدا]] وەسف دەکات. وشەی ئەندۆسینی یان ئەندۆسینەکان ({{lang|grc|Ἀνδοσίνοι}}) ڕەنگە لە [[زمانی باسکی|باسکی]] «ھاندیا» (handia) وەرگیرابێت، کە بە واتای «گەورە» یان «زەبەلاح» دێت.<ref name="Diccionari">''Diccionari d'Història de Catalunya''; ed. 62; Barcelona; 1998; {{ISBN|84-297-3521-6}}; p. 42; entrada "Andorra"</ref> ڕەگناسیی ناوی شوێنەکانی ئەندۆرا بەڵگەی زمانی باسکی لە ناوچەکەدا نیشان دەدات. تیۆرییەکی تر پێشنیاری ئەوە دەکات کە وشەی ئەندۆرا ڕەنگە لە وشەی کۆنی ئەنۆراوە ھاتبێت کە وشەی باسکی «ئوور» (ur) («ئاو») لەخۆ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Font Rius |یەکەم=José María |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JQL6rtB8VtQC&q=Anorra+andorra&pg=PA743 |سەردێڕ=Estudis sobre els drets i institucions locals en la Catalunya medieval |بڵاوکەرەوە=Edicions Universitat Barcelona |ساڵ=١٩٨٥|ژپنک=٩٧٨-٨٤-٧٥٢٨-١٧٤-٢|پەڕە=٧٤٣|زمان=ca |trans-title=Studies on local rights and institutions in medieval Catalonia}}</ref> گریمانەیەکی تر پێشنیاری ئەوە دەکات کە ئەندۆرا ڕەنگە لە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] «ئەددارە» ({{lang|ar|الدَّارَة}}) وەرگیرابێت، کە ئاماژەیە بۆ زەوییەکی بەرفراوان کە لە نێوان چیاکان یان شوێنێکی پڕ لە دارستاندایە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A9/ |سەردێڕ=تعريف و معنى دارة في معجم المعاني الجامع – معجم عربي عربي |وێبگە=almaany.com |زمان=ar}}</ref> (بە «ئەددارە» کە نیشانەی ناسراوە). کاتێک [[موورەکان]] نیمچەدوورگەی ئیبیریایان داگیر کرد، دۆڵەکانی پیرینێی بەرز بە ڕووبەرێکی فراوان لە دارستان داپۆشرابوون. ئەم ناوچانە لەلایەن موسڵمانانەوە بەڕێوە نەدەبران، بەھۆی سەختی جوگرافیی فەرمانڕەوایی ڕاستەوخۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gaston|یەکەم=L. L.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=_XpEAQAAMAAJ&q=darra&pg=PA9|سەردێڕ=Andorra, the Hidden Republic: Its Origin and Institutions, and the Record of a Journey Thither|بڵاوکەرەوە=McBridge, Nast & Co|ساڵ=١٩١٢|شوێن=New York|پەڕە=٩}}</ref> تیۆرییەکانی تر پێشنیاری ئەوە دەکەن کە زاراوەکە لە «ئەندوریاڵ»ی (andurrial) [[ناڤارۆ-ئاراگۆنی]] وەرگیراوە، کە بە واتای «زەوی داپۆشراو بە دەوەن» یان «وەرزێر» دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Online Etymology Dictionary |ناونیشان=http://www.etymonline.com/index.php?term=Andorra |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150510112647/http://www.etymonline.com/index.php?term=Andorra |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Etymonline.com}}</ref> ڕەگناسیی فۆلکلۆری وای دەبینێت کە شاڕلمانی مەزن ناوی ناوچەکەی وەک ئاماژەیەک بۆ دۆڵی کەنعانیی [[ئێندۆر (گوند)|ئێندۆر]] یان ئەندۆر لە [[پەرتووکی پیرۆز|پەرتووکە]] پیرۆزدا ناو ناوە (کە میدیانەکانی تێدا شکێنراون)، ناوێک کە لەلایەن میراتگر و کوڕەکەی [[لویسی پیاوچاک]]ەوە پێی بەخشراوە دوای شکستپێھێنانی موورەکان لە «دۆڵە کێوییەکانی دۆزەخ».<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Freedman |یەکەم=Paul |ناونیشان=https://archive.org/details/images0000free |سەردێڕ=Images of the Medieval Peasant |بڵاوکەرەوە=Stanford University Press |ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٤٧-٣٣٧٣-١|شوێن=California |پەڕە=١٨٩|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> == جوگرافیا == [[پەڕگە:Andorra topographic map-en.svg|وێنۆک|نەخشەی بەرز و نزمی ئەندۆرا]] بەھۆی ھەڵکەوتەی لە زنجیرەچیاکانی [[پیرینێ|پیرینێ]]ی ڕۆژھەڵات، ئەندۆرا بە شێوەیەکی سەرەکی لە چیا سەختەکان پێکدێت، کە بەرزترینیان [[کۆما پێدرۆسا|کۆما پێدرۆسا]]یە بە بەرزی {{convert|2946|m|ft|0}}، و تێکڕای بەرزیی ئەندۆرا {{convert|1996|m|ft|0}}ە.<ref>Atlas of Andorra (1991), Andorran Government. {{oclc|801960401}}. {{in lang|ca}}</ref> ئەمانە بە سێ دۆڵی تەسک بە شێوەی پیتی Y دابەش دەبن کە یەکدەگرن و دەبن بە یەک وەک ڕەوتی سەرەکی، ڕووباری [[گران ڤالیرا|گران ڤالیرا]]، کە وڵاتەکە بەرەو ئیسپانیا جێدەھێڵێت (لە نزمترین خاڵی ئەندۆرا کە {{convert|840|m|ft|0|abbr=on|disp=or}}ە). ڕووبەری زەویی ئەندۆرا {{convert|468|km2|sqmi|abbr=on|0}}ە. === ژینگە === [[ڕووەکناسیی جوگرافی|لە ڕووی ڕووەکناسیی جوگرافییەوە]]، ئەندۆرا سەر بە پارێزگای ئەورووپای ئەتڵەسییە لە [[ناوچەی سێرکەمبۆریێڵ|ناوچەی سێرکەمبۆریێڵ]] لە چوارچێوەی [[شانشینی بۆریێڵ|شانشینی بۆریێڵ]]. بەپێی [[سندوقی جیھانی بۆ سروشت|سندوقی جیھانی بۆ سروشت]]، خاکی ئەندۆرا سەر بە [[ھەرێمی ژینگەیی|ھەرێمی ژینگەیی]] [[دارستانە سەنووبەری و تێکەڵاوەکانی پیرینێ|دارستانە سەنووبەری و تێکەڵاوەکانی پیرینێ]]یە.<ref name="DinersteinOlson2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Dinerstein|یەکەم١=Eric|دوایین٢=Olson|یەکەم٢=David|دوایین٣=Joshi|یەکەم٣=Anup|دوایین٤=Vynne|یەکەم٤=Carly|دوایین٥=Burgess|یەکەم٥=Neil D.|دوایین٦=Wikramanayake|یەکەم٦=Eric|دوایین٧=Hahn|یەکەم٧=Nathan|دوایین٨=Palminteri|یەکەم٨=Suzanne|دوایین٩=Hedao|یەکەم٩=Prashant|دوایین١٠=Noss|یەکەم١٠=Reed|دوایین١١=Hansen|یەکەم١١=Matt|دوایین١٢=Locke|یەکەم١٢=Harvey|دوایین١٣=Ellis|یەکەم١٣=Erle C|دوایین١٤=Jones|یەکەم١٤=Benjamin|دوایین١٥=Barber|یەکەم١٥=Charles Victor|دوایین١٦=Hayes|یەکەم١٦=Randy|دوایین١٧=Kormos|یەکەم١٧=Cyril|دوایین١٨=Martin|یەکەم١٨=Vance|دوایین١٩=Crist|یەکەم١٩=Eileen|دوایین٢٠=Sechrest|یەکەم٢٠=Wes|دوایین٢١=Price|یەکەم٢١=Lori|دوایین٢٢=Baillie|یەکەم٢٢=Jonathan E. M.|دوایین٢٣=Weeden|یەکەم٢٣=Don|دوایین٢٤=Suckling|یەکەم٢٤=Kierán|دوایین٢٥=Davis|یەکەم٢٥=Crystal|دوایین٢٦=Sizer|یەکەم٢٦=Nigel|دوایین٢٧=Moore|یەکەم٢٧=Rebecca|دوایین٢٨=Thau|یەکەم٢٨=David|دوایین٢٩=Birch|یەکەم٢٩=Tanya|دوایین٣٠=Potapov|یەکەم٣٠=Peter|دوایین٣١=Turubanova|یەکەم٣١=Svetlana|دوایین٣٢=Tyukavina|یەکەم٣٢=Alexandra|دوایین٣٣=de Souza|یەکەم٣٣=Nadia|دوایین٣٤=Pintea|یەکەم٣٤=Lilian|دوایین٣٥=Brito|یەکەم٣٥=José C.|دوایین٣٦=Llewellyn|یەکەم٣٦=Othman A.|دوایین٣٧=Miller|یەکەم٣٧=Anthony G.|دوایین٣٨=Patzelt|یەکەم٣٨=Annette|دوایین٣٩=Ghazanfar|یەکەم٣٩=Shahina A.|دوایین٤٠=Timberlake|یەکەم٤٠=Jonathan|دوایین٤١=Klöser|یەکەم٤١=Heinz|دوایین٤٢=Shennan-Farpón|یەکەم٤٢=Yara|دوایین٤٣=Kindt|یەکەم٤٣=Roeland|دوایین٤٤=Lillesø|یەکەم٤٤=Jens-Peter Barnekow|دوایین٤٥=van Breugel|یەکەم٤٥=Paulo|دوایین٤٦=Graudal|یەکەم٤٦=Lars|دوایین٤٧=Voge|یەکەم٤٧=Maianna|دوایین٤٨=Al-Shammari|یەکەم٤٨=Khalaf F.|دوایین٤٩=Saleem|یەکەم٤٩=Muhammad|سەردێڕ=An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm|journal=BioScience|بەرگ=٦٧|issue=6|ساڵ=٢٠١٧|پەڕەکان=٥٣٤–٥٤٥|issn=0006-3568|doi=10.1093/biosci/bix014|pmid=٢٨٦٠٨٨٦٩|pmc=٥٤٥١٢٨٧|doi-access=free}}</ref> ئەندۆرا لە ساڵی ٢٠١٨دا نمرەی ناوەندی ٤.٤٥/١٠ی لە «پێوەرەکانی یەکپارچەیی دیمەنی دارستانەکان» بەدەستھێناوە، کە پلەی ١٢٧ی لە ئاستی جیھان لە کۆی ١٧٢ وڵات وەرگرتووە.<ref name="FLII-Supplementary">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Grantham|یەکەم١=H. S.|دوایین٢=Duncan|یەکەم٢=A.|دوایین٣=Evans|یەکەم٣=T. D.|دوایین٤=Jones|یەکەم٤=K. R.|دوایین٥=Beyer|یەکەم٥=H. L.|دوایین٦=Schuster|یەکەم٦=R.|دوایین٧=Walston|یەکەم٧=J.|دوایین٨=Ray|یەکەم٨=J. C.|دوایین٩=Robinson|یەکەم٩=J. G.|دوایین١٠=Callow|یەکەم١٠=M.|دوایین١١=Clements|یەکەم١١=T.|دوایین١٢=Costa|یەکەم١٢=H. M.|دوایین١٣=DeGemmis|یەکەم١٣=A.|دوایین١٤=Elsen|یەکەم١٤=P. R.|دوایین١٥=Ervin|یەکەم١٥=J.|دوایین١٦=Franco|یەکەم١٦=P.|دوایین١٧=Goldman|یەکەم١٧=E.|دوایین١٨=Goetz|یەکەم١٨=S.|دوایین١٩=Hansen|یەکەم١٩=A.|دوایین٢٠=Hofsvang|یەکەم٢٠=E.|دوایین٢١=Jantz|یەکەم٢١=P.|دوایین٢٢=Jupiter|یەکەم٢٢=S.|دوایین٢٣=Kang|یەکەم٢٣=A.|دوایین٢٤=Langhammer|یەکەم٢٤=P.|دوایین٢٥=Laurance|یەکەم٢٥=W. F.|دوایین٢٦=Lieberman|یەکەم٢٦=S.|دوایین٢٧=Linkie|یەکەم٢٧=M.|دوایین٢٨=Malhi|یەکەم٢٨=Y.|دوایین٢٩=Maxwell|یەکەم٢٩=S.|دوایین٣٠=Mendez|یەکەم٣٠=M.|دوایین٣١=Mittermeier|یەکەم٣١=R.|دوایین٣٢=Murray|یەکەم٣٢=N. J.|دوایین٣٣=Possingham|یەکەم٣٣=H.|دوایین٣٤=Radachowsky|یەکەم٣٤=J.|دوایین٣٥=Saatchi|یەکەم٣٥=S.|دوایین٣٦=Samper|یەکەم٣٦=C.|دوایین٣٧=Silverman|یەکەم٣٧=J.|دوایین٣٨=Shapiro|یەکەم٣٨=A.|دوایین٣٩=Strassburg|یەکەم٣٩=B.|دوایین٤٠=Stevens|یەکەم٤٠=T.|دوایین٤١=Stokes|یەکەم٤١=E.|دوایین٤٢=Taylor|یەکەم٤٢=R.|دوایین٤٣=Tear|یەکەم٤٣=T.|دوایین٤٤=Tizard|یەکەم٤٤=R.|دوایین٤٥=Venter|یەکەم٤٥=O.|دوایین٤٦=Visconti|یەکەم٤٦=P.|دوایین٤٧=Wang|یەکەم٤٧=S.|دوایین٤٨=Watson|یەکەم٤٨=J. E. M.|سەردێڕ=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity – Supplementary Material|journal=Nature Communications|بەرگ=١١|issue=1|ساڵ=٢٠٢٠|پەڕە=٥٩٧٨|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=٣٣٢٩٣٥٠٧|pmc=٧٧٢٣٠٥٧|bibcode=2020NatCo..11.5978G |doi-access=free}}</ref> لە ئەندۆرا [[داپۆشینی دارستان]] نزیکەی ٣٤٪ی کۆی ڕووبەری زەوییە، کە یەکسانە بە ١٦,٠٠٠ ھێکتار دارستان لە ساڵی ٢٠٢٠، کە بەراورد بە ساڵی ١٩٩٠ گۆڕانی بەسەردا نەھاتووە. لە ساڵی ٢٠٢٠دا، دارستانی خۆڕسک ١٦,٠٠٠ ھێکتاری داپۆشیوە و دارستانی چێنراویش ٠ ھێکتار بووە. لە دارستانە خۆڕسکەکان ٠٪یان وەک [[دارستانی سەرەتایی]] (کە لە جۆرە ڕەسەنەکانی دارەکان پێکدێت و ھیچ ئاماژەیەکی ڕوونی چالاکیی مرۆیی تێدا نابینرێت) ڕاپۆرت کراوە و نزیکەی ٠٪ی ڕووبەری دارستانەکانیش لەناو ناوچە پارێزراوەکاندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/a6e225da-4a31-4e06-818d-ca3aeadfd635/content |سەردێڕ=Terms and Definitions FRA 2025 Forest Resources Assessment, Working Paper 194 |بڵاوکەرەوە=Food and Agriculture Organization of the United Nations |ساڵ=٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Global Forest Resources Assessment 2020, Andorra |ناونیشان=https://fra-data.fao.org/assessments/fra/2020/AND/home/overview |وێبگە=Food Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> ==== ناوچەی گرنگی باڵندەکان ==== ھەموو وڵاتەکە لەلایەن [[بێردلایف ئینتەرناشناڵ]]ەوە وەک یەک [[ناوچەی گرنگی باڵندەکان]] (IBA) ناسراوە، کە بە «پیرینێی ئەندۆرا» ناسراوە.<ref name=bli>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/pirineo-de-andorra-iba-andorra|سەردێڕ= Pirineo de Andorra|نووسەر=<!--Not stated--> |ڕێکەوت=٢٠٢١|وێبگە= BirdLife Data Zone|بڵاوکەرەوە= BirdLife International|ڕێکەوتی سەردان= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢١}}</ref> ئەم ناوچەیە بۆ باڵندەکانی دارستان و کێوە بەرزەکان گرنگە و پشتیوانی لە کۆمەڵە گرنگەکانی [[قەلەڕەشی دەنووک سوور]]، [[سیتیل فینچ]] و [[ڕۆک بەنتینگ]] دەکات.<ref name=bli /> === کەشوھەوا === ئەندۆرا خاوەنی کەشوھەوای [[کەشوھەوای ئەلپی|ئەلپی]]، [[کەشوھەوای کیشوەری|کیشوەری]] و [[کەش و ھەوای زەریایی]]یە، بەپێی بەرزییەکە. بەرزییەکەی بەو مانایەیە کە بە تێکڕا بەفری زیاتر لە زستاندا دەبارێت و لە ھاویندا کەمێک فێنکترە. جۆراوجۆریی نیشانە زەوینییەکان، ئاراستەی جیاوازی دۆڵەکان و ناڕێکیی بەرزی و نزمیی کە تایبەتە بە [[کەش و ھەوای دەریای ناوەڕاست|کەش و ھەواکانی دەریای ناوەڕاست]]، وا دەکات وڵاتەکە خاوەنی جۆراوجۆرییەکی زۆری [[وردە کەش و ھەوا]] بێت کە ڕێگری لە زاڵبوونی گشتیی [[کەش و ھەوای چیا|کەش و ھەوای چیا بەرزەکان]] دەکات. جیاوازییە گەورەکانی بەرزی لە نزمترین و بەرزترین خاڵەکاندا، لەگەڵ کاریگەریی کەش و ھەوای دەریای ناوەڕاست، کەش و ھەوای پیرینێی ئەندۆرا پێکدەھێنن. سەبارەت بە بارین، مۆدێلێکی جیھانی کە بە بارانی چڕ و زۆر دەناسرێتەوە دەکرێت لە ماوەی بەھار و ھاویندا پێناسە بکرێت، کە دەکرێت تا پاییز بخایەنێت (مانگەکانی ئایار، حوزەیران و ئاب بەزۆری باراناویترین مانگەکانن). لە زستاندا، بەڵام، باران کەمترە، جگە لە بەرزایییەکان، کە دەکەونە ژێر کاریگەریی بەرەکان لە [[ئەورووپای ئەتڵەسی]]یەوە، ئەمەش بڕی زۆری بەفربارین لە چیاکانی ئەندۆرا ڕوون دەکاتەوە. ڕژێمی پلەی گەرمی بە شێوەیەکی فراوان بە ھاوینێکی مامناوەند و زستانێکی درێژ و سارد دەناسرێتەوە، بەپێی بارودۆخی شاخاوی میرنشینەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Clima promedio en Andorra la Vella, Andorra, durante todo el año – Weather Spark |trans-title=Average climate in Andorra la Vella, Andorra, throughout the year |ناونیشان=https://es.weatherspark.com/y/46004/Clima-promedio-en-Andorra-la-Vella-Andorra-durante-todo-el-a%C3%B1o |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190506122054/https://es.weatherspark.com/y/46004/Clima-promedio-en-Andorra-la-Vella-Andorra-durante-todo-el-a%C3%B1o |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=es.weatherspark.com |زمان=es}}</ref> {{Weather box | location = ئەندۆرا لا ڤێلا (ڕۆک دی سانت پێر)، بەرزی: ١,٠٧٥م (١٩٧١–٢٠٠٠، لوتکەکان ١٩٣٤–ئێستا) | collapsed = y | metric first = y | single line = y | Jan record high C = 18.0 | Feb record high C = 20.0 | Mar record high C = 24.8 | Apr record high C = 29.0 | May record high C = 29.2 | Jun record high C = 37.4 | Jul record high C = 39.0 | Aug record high C = 35.9 | Sep record high C = 32.0 | Oct record high C = 31.0 | Nov record high C = 21.2 | Dec record high C = 19.0 | year record high C = 39.0 | Jan high C = 6.9 | Feb high C = 8.9 | Mar high C = 11.7 | Apr high C = 13.3 | May high C = 17.6 | Jun high C = 21.9 | Jul high C = 26.2 | Aug high C = 25.4 | Sep high C = 21.4 | Oct high C = 16.0 | Nov high C = 10.7 | Dec high C = 7.5 | year high C = 15.6 | Jan mean C = 2.2 | Feb mean C = 3.5 | Mar mean C = 5.8 | Apr mean C = 7.5 | May mean C = 11.5 | Jun mean C = 15.4 | Jul mean C = 18.8 | Aug mean C = 18.5 | Sep mean C = 14.9 | Oct mean C = 10.3 | Nov mean C = 5.7 | Dec mean C = 3.0 | year mean C = 9.8 | Jan low C = -2.5 | Feb low C = -1.8 | Mar low C = -0.2 | Apr low C = 1.7 | May low C = 5.3 | Jun low C = 8.8 | Jul low C = 11.4 | Aug low C = 11.4 | Sep low C = 8.5 | Oct low C = 4.7 | Nov low C = 0.6 | Dec low C = -1.4 | year low C = 3.9 | Jan record low C = −15.0 | Feb record low C = −16.0 | Mar record low C = −11.0 | Apr record low C = −7.0 | May record low C = −2.0 | Jun record low C = 0.0 | Jul record low C = 3.0 | Aug record low C = 2.0 | Sep record low C = 0.0 | Oct record low C = −6.0 | Nov record low C = −10.5 | Dec record low C = −13.0 | year record low C = −16.0 | precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 53.1 | Feb precipitation mm = 37.9 | Mar precipitation mm = 40.5 | Apr precipitation mm = 71.2 | May precipitation mm = 89.8 | Jun precipitation mm = 84.2 | Jul precipitation mm = 60.7 | Aug precipitation mm = 85.6 | Sep precipitation mm = 80.9 | Oct precipitation mm = 72.4 | Nov precipitation mm = 68.4 | Dec precipitation mm = 67.9 | year precipitation mm = 812.3 | source 1 = ACDA<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://opengis.uab.cat/wms/ACDA/index.htm |سەردێڕ=Andorra La Vella 1971–2000 averages |بڵاوکەرەوە=ACDA |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160114053905/http://opengis.uab.cat/wms/ACDA/index.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> | source 2 = Meteo Climat (record highs and lows)<ref name = meteoclimat> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/index.php?page=stati&id=308 |سەردێڕ= Station Andorra la Vella |بڵاوکەرەوە= Meteo Climat |زمان= fr |ڕێکەوتی سەردان= ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> | date = July 2021 | source = }}ئەندۆرا وەک وڵاتێکی بچووکی شاخاوی، زۆر لاوازە بەرامبەر بە [[گۆڕانی کەش و ھەوا]]. پلەی گەرمی لە ناوچە بەرزەکانیدا بە نزیکەی ٠.١٧ پلەی سەدی لە ھەر دە ساڵێکدا بەرز بووەتەوە، لە کاتێکدا بارانی ساڵانە بە بڕی ٤٩ ملم کەمی کردووە. ئەم گۆڕانکارییانە کار دەکەنە سەر سەرچاوە ئاوییەکان و داپۆشینی بەفر، کە توخمە سەرەکییەکانن بۆ ئابووریی ئەندۆرا کە لەسەر گەشتیاری بنیات نراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Bank Climate Change Knowledge Portal |ناونیشان=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/country/andorra |ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=climateknowledgeportal.worldbank.org |زمان=en}}</ref> ژمارەی ئەو ڕۆژانەی کە بەفری پێویستیان تێدایە بۆ [[خلیسکێنەی سەر بەفر|خلیسکێنە]] ڕوو لە کەمبوونەوەیە، و [[ھێڵی بەفر]] بەرەو بەرزایییە بەرزترەکان دەکشێتەوە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=International Monetary Fund African Dept. |ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Climate Change in Small open Economies: The Case of Andorra |ناونیشان=https://www.elibrary.imf.org/view/journals/002/2024/058/article-A003-en.xml |journal=IMF Staff Country Reports |زمان=en |بەرگ=٢٠٢٤|issue=58 |doi=10.5089/9798400268205.002|ژپنک=٩٧٩٨٤٠٠٢٦٨٢٠٥|doi-access=free}}</ref> ھەرچەندە [[دەردانی گازە گەرمخانەیییەکان|دەردانی گازە گەرمخانەیییە نیشتمانییەکانی]] یەکێکە لە نزمترینەکان لە جیھاندا (٥٣٤ ھەزار تۆن لە ساڵی ٢٠٢٣دا دەرچووە)،<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Jones |یەکەم١=Matthew W. |دوایین٢=Peters |یەکەم٢=Glen P. |دوایین٣=Gasser |یەکەم٣=Thomas |دوایین٤=Andrew |یەکەم٤=Robbie M. |دوایین٥=Schwingshackl |یەکەم٥=Clemens |دوایین٦=Gütschow |یەکەم٦=Johannes |دوایین٧=Houghton |یەکەم٧=Richard A. |دوایین٨=Friedlingstein |یەکەم٨=Pierre |دوایین٩=Pongratz |یەکەم٩=Julia |دوایین١٠=Le Quéré |یەکەم١٠=Corinne |ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=National contributions to climate change due to historical emissions of carbon dioxide, methane, and nitrous oxide since 1850 |ناونیشان=https://doi.org/10.1038/s41597-023-02041-1 |journal=Scientific Data |بەرگ=١٠|issue=1 |پەڕە=١٥٥|doi=10.1038/s41597-023-02041-1 |pmid=٣٦٩٩١٠٧١|issn=2052-4463|pmc=١٠٠٦٠٥٩٣|bibcode=2023NatSD..10..155J}}</ref> ئەندۆرا خاوەنی ستراتیژییەکی بەھێزی کەمکردنەوەی گۆڕانی کەش و ھەوایە، بە جەختکردنەوە لەسەر [[وزەی نوێبووەوە]] و کارایی وزە. لە [[بەشداریی دیاریکراوی نیشتمانی|بەشداریی دیاریکراوی نیشتمانییدا]]، ئەندۆرا پابەند بووە بە کەمکردنەوەی دەردانی گازەکانی بە ڕێژەی ٥٥٪ تا ساڵی ٢٠٣٠، و گەیشتن بە [[بێلایەنیی کاربۆن]] تا ساڵی ٢٠٥٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Andorra Climate Change Data {{!}} Emissions and Policies |ناونیشان=https://www.climatewatchdata.org/countries/AND?end_year=2021&start_year=1990 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.climatewatchdata.org}}</ref> بەڵام، بەشی گونجاندنی ستراتیژییەکە ھێشتا لە قۆناغە سەرەتایییەکاندایە و ڕەنگە جێبەجێکردنی قورس و تێچووی زۆری ھەبێت. بەلەبەرچاوگرتنی پشتبەستنی وڵاتەکە بە گەشتیاری، خێراکردنی گونجاندن زۆر گرنگە بۆ بنیاتنانی ئابوورییەکی خۆڕاگرتر.<ref name=":3"/> == دانیشتووانناسی == === ژمارەی دانیشتووان === [[پەڕگە:Els Cortals d'Encamp - 1.jpg|وێنۆک|بەرەو چەپ|شاری [[ئێنکامپ]]، وەک لە ڤاڵ دێڵس کۆرتاڵسەوە دەبینرێت]] {{Historical populations |title = مێژووی ژمارەی دانیشتووان |align = right |shading = off |percentages = pagr |source = فەرمانگەی ئاماری ئەندۆرا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic=&check=0&bGrafic=&formules=inici&any1=01/01/1947&any2=01/01/2015&codi_divisio=8&lang=1&codi_subtemes=8&codi_tema=2&chkseries=|سەردێڕ=Departament d'Estadística|وێبگە=Estadistica.ad|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170115063522/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic=&check=0&bGrafic=&formules=inici&any1=01%2F01%2F1947&any2=01%2F01%2F2015&codi_divisio=8&lang=1&codi_subtemes=8&codi_tema=2&chkseries=|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> |1950|6176 |1960|8392 |1970|19545 |1980|35460 |1990|54507 |2000|65844 |2010|85015 |2015|78067 }} ژمارەی دانیشتووانی ئەندۆرا بە {{UN_Population|Andorra}} ({{UN_Population|Year}}) دەخەمڵێندرێت.{{UN_Population|ref}} [[ئەندۆرا|ئەندۆرییەکان]] [[نەتەوە|کۆمەڵەیەکی نەتەوەیی]] [[وڵاتانی ڕۆمانسیئاخێو|ڕۆمانسی]]ین کە لە بنەڕەتدا لە [[کەتەلۆن|کەتەلۆنییەکان]]ەوە ھاتوون.<ref name="Minahan"/> ژمارەی دانیشتووان لە ٥,٠٠٠ کەس لە ساڵی ١٩٠٠ەوە زیادی کردووە. دوو لەسەر سێی نیشتەجێبووان ڕەگەزنامەی ئەندۆرییان نییە و مافی دەنگدانیان لە ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکاندا نییە. جگە لەوەش، بۆیان نییە وەک سەرۆک وەزیران ھەڵبژێردرێن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://2009-2017.state.gov/documents/organization/160178.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://2009-2017.state.gov/documents/organization/160178.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |سەردێڕ=Andorra |بڵاوکەرەوە=U.S. Department of State |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> یان بببنە خاوەنی زیاتر لە ٣٣٪ی سەرمایەی کۆمپانیایەکی تایبەت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=ئابی ١٩٨٥|سەردێڕ=El Parlamento andorrano facilita a los hijos de los residentes la adquisición de la nacionalidad &#124; Edición impresa |trans-title=The Andorran Parliament facilitates the acquisition of nationality for the children of residents |ناونیشان=http://www.elpais.com/articulo/internacional/ANDORRA/Parlamento/andorrano/facilita/hijos/residentes/adquisicion/nacionalidad/elpepiint/19850801elpepiint_23/Tes/ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٥|newspaper=El País |زمان=es}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٥|سەردێڕ=Un examen para ser andorrano &#124; Edición impresa &#124; EL PAÍS |trans-title=An exam to become Andorran |ناونیشان=http://www.elpais.com/articulo/internacional/ANDORRA/examen/ser/andorrano/elpepiint/19851027elpepiint_18/Tes/ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٥|newspaper=El País |بڵاوکەرەوە=Elpais.com |زمان=es}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ١٩٩٢|سەردێڕ=La Constitución de Andorra seguirá limitando los derechos del 70% de la population &#124; Edición impresa &#124; EL PAÍS |trans-title=The Constitution of Andorra will continue limiting the rights of 70% of the population |ناونیشان=http://www.elpais.com/articulo/internacional/RIBAS/_oSCAR/MARTi_ALANiS/_JOAN_/ARZOBISPO_DE_URGELL/ANDORRA/Constitucion/Andorra/seguira/limitando/derechos/poblacion/elpepiint/19920509elpepiint_5/Tes/ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٥|newspaper=El País |بڵاوکەرەوە=Elpais.com |زمان=es}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Andorra, sólo inmigrantes sanos &#124; Edición impresa &#124; EL PAÍS |trans-title=Andorra, only healthy immigrants |ناونیشان=http://www.elpais.com/articulo/sociedad/Andorra/solo/inmigrantes/sanos/elpporint/20060714elpepisoc_8/Tes/ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠١٥|newspaper=El País |بڵاوکەرەوە=Elpais.com |زمان=es}}</ref> گەورەترین گرووپە نەتەوەیییەکان لە ئەندۆرا بریتین لە ئیسپانی (٣٤.٣٪)، ئەندۆرییەکان (٣٢.١٪)، پورتوگالی (١٠٪)، و فەڕەنسی (٥.٦٪). ١٨٪ی پاشماوەی دانیشتووان بەریتانی، ھۆڵەندی، ئەڵمانی، ئیتاڵی و ئەورووپییەکانی ترن، ھەروەھا ئەرژەنتینی، چیلی، ھیندی، مەغریبی و ئوروگوایی لەخۆ دەگرێت.<ref name="es2" /> گەشەی دانیشتووان لە ئەندۆرا بە شێوەیەکی سەرەکی بەھۆی ئەو کرێکارە گەنجانەیەوەیە کە لە کەرتەکانی گەشتیاری، میوانداری و خزمەتگوزارییەکاندا کار دەدۆزنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Andorra Population Hits 88,941 with 2.3% Growth in 2025 |ناونیشان=https://www.alto.ad/other/andorra-population-hits-88-941-with-2-3-gro-251216 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Alto |زمان=en}}</ref> شەپۆلەکانی ئەم دوایییەی کۆچبەری لە [[ئەمریکای باشوور]]ەوە ھاتوون، بەتایبەتی [[کۆڵۆمبیا]] و [[پێروو]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Redacció |ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Colombians i peruans substitueixen els argentins com a nacionalitats que més creixen a Andorra |ناونیشان=https://digitalandorra.com/societat/colombians-i-peruans-substitueixen-els-argentins-com-a-nacionalitats-que-mes-creixen-a-andorra/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Digital Andorra |زمان=ca}}</ref> === گەورەترین شارەکان === {{Largest cities | country = ئەندۆرا | stat_ref = [http://www.citypopulation.de/Andorra.html CityPopulation.de] | list_by_pop = پێڕستی شارەکانی ئەندۆرا | div_name = پەرۆشیا | div_link = پەرۆشیاکانی ئەندۆرا |city_1 = ئەندۆرا لا ڤێلا |div_1 = ئەندۆرا لا ڤێلا |pop_1 = ٢٠,٧١٩ |city_2 = ئیسکالدێس-ئێنگۆردانی |div_2 = ئیسکالدێس-ئێنگۆردانی |pop_2 = ١٥,٥٠٦ |city_4 = سانت جولییا دی لۆریا |div_4 = سانت جولییا دی لۆریا |pop_4 = ٧,٩٦٢ |city_3 = ئێنکامپ |div_3 = ئێنکامپ |pop_3 = ٨,٣٢٦ |city_5 = لا مەسانا |div_5 = لا مەسانا |pop_5 = ٥,٩٧٩ |city_6 = سانتا کۆلۆما دێ ئەندۆرا{{!}}سانتا کۆلۆما |div_6 = ئەندۆرا لا ڤێلا |pop_6 = ٣,٣٢٣ |city_7 = ئۆردینۆ |div_7 = ئۆردینۆ |pop_7 = ٣,٢١٧ |city_9 = ئێڵ پاس دی لا کاسا |div_9 = ئێنکامپ |pop_9 = ٢,١٥٦ |city_8 = کانیلۆ |div_8 = کانیلۆ |pop_8 = ٢,٥٥٠ |city_10 = ئارینساڵ |div_10 = لا مەسانا |pop_10 = ٢,١٢٧ }} === زمانەکان === زمانی مێژوویی و [[زمانی فەرمی|فەرمی]] [[زمانی کەتەلۆنی|کەتەلۆنی]]یە، کە [[زمانە ڕۆمانسییەکان|زمانێکی ڕۆمانسی]]یە. حکوومەتی ئەندۆرا ھانی بەکارھێنانی زمانی کەتەلۆنی دەدات. بوودجەی کۆمیسیۆنێک بۆ [[ڕەگناسیی ناوی شوێنەکان|ناوی شوێنەکان]]ی کەتەلۆنی لە ئەندۆرا ([[کەتەلۆنی]]: {{lang|ca|Comissió de Toponímia d'Andorra}}) دابین دەکات، و وانەی بێبەرامبەری کەتەلۆنی بۆ یارمەتیدانی کۆچبەران پێشکەش دەکات. وێستگەکانی تەلەڤیزیۆن و ڕادیۆی ئەندۆرا زمانی کەتەلۆنی بەکاردەھێنن. بەھۆی کۆچبەری، پێوەندییە مێژوویییەکان و نزیکیی جوگرافییەوە، زمانەکانی ئیسپانی، پورتوگالی و فەڕەنسی بە شێوەیەکی باو قسەیان پێ دەکرێت. زۆربەی نیشتەجێبووانی ئەندۆرا جگە لە کەتەلۆنی دەتوانن بە یەکێک یان زیاتر لەمانە قسە بکەن. زمانی ئینگلیزی کەمتر لەنێوان خەڵکی گشتیدا قسەی پێ دەکرێت، ھەرچەندە تا ڕادەیەکی جیاواز لە ھاوینەھەوارە گەشتیارییە سەرەکییەکاندا تێدەگەن.{{citation needed|date=July 2023}} ئەندۆرا یەکێکە لەو چوار وڵاتە ئەورووپییەی (لەگەڵ فەڕەنسا، [[مۆناکۆ]]، و [[تورکیا]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.coe.int/t/dghl/monitoring/minorities/default_en.asp |سەردێڕ=Framework Convention for the Protection of National Minorities (FCNM): National Minorities, Council of Europe, 14 September 2010 |بڵاوکەرەوە=Coe.int |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١٢}}</ref> کە ھەرگیز [[ڕێککەوتننامەی چوارچێوە بۆ پاراستنی کەمینە نەتەوەیییەکان|ڕێککەوتننامەی چوارچێوەی ئەنجومەنی ئەورووپای بۆ پاراستنی کەمینە نەتەوەیییەکان]] واژۆ نەکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=157&CM=&DF=&CL=ENG|سەردێڕ=Framework Convention for the Protection of National Minorities CETS No. 157|بڵاوکەرەوە=Conventions.coe.int|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110707021551/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=157&CM=&DF=&CL=ENG|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === ئایین === {{Pie chart | thumb = right | caption = ئایین لە ئەندۆرا، ٢٠٢٠<ref name="CIA" /> | label1 = [[کڵێسای کاتۆلیک|کاتۆلیک]] | value1 = 89.5 | color1 = red | label2 = ئەوانی تر | value2 = 8.8 | color2 = orange | value3 = 1.7 | label3 = بێ لایەن | color3 = blue }} ئامارێکی فەرمی کەم لەبەردەستە سەبارەت بە ئایین. [[کتێبی ڕاستییەکانی جیھانی سی ئای ئەی]] ژمارەی دانیشتووانی کاتۆلیک لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە ٨٩.٥٪ دەخەمڵێنێت.<ref name="CIA">{{Cite CIA World Factbook|title=Religions|work=World Factbook|year=2020}}</ref> ساڵنامەی ئاماریی کڵێسای کاتۆلیک ٢٠٢٢ ڕاپۆرتی ئەوە دەدات کە ٩٨.٦٪ی دانیشتووان وەک کاتۆلیک مەعموود کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.catholicsandcultures.org/andorra|سەردێڕ=Andorra &#124; Catholics & Cultures|وێبگە=www.catholicsandcultures.org |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> قەدیسەی پارێزەر [[خانممان مێریتسێل]]ە. ھەروەھا ئەندامانی تائیفە جیاوازەکانی پرۆتێستانت و ژمارەیەکی کەم لە پەیڕەوانی [[ھیندوئیزم]] و [[بەھایی لە ئەندۆرا|بەھایییەکان]] ھەن.<ref name="ARDA05">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://thearda.com/world-religion/national-profiles?u=6c&u=23r|سەردێڕ=National Profiles &#124; World Religion|وێبگە=thearda.com}}</ref><ref name="Wolfram">{{Cite encyclopedia | title = Andorra: population, capital, cities, GDP, map, flag, currency, languages, ... | encyclopedia = [[Wolfram Alpha]] | volume = Online | publisher = Wolfram – Alpha (curated data) | date = 13 March 2010 | url =http://www.wolframalpha.com/entities/countries/andorra/xy/p0/k6/| archive-url =https://web.archive.org/web/20120308145150/http://www.wolframalpha.com/entities/countries/andorra/xy/p0/k6/| archive-date =8 March 2012}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٢دا نزیکەی ٢٠٠٠ [[ئیسلام لە ئەندۆرا|موسڵمان]] و نزیکەی ١٠٠ [[مێژووی جووەکان لە ئەندۆرا|جوو]] ھەبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/andorra/|سەردێڕ=Andorra|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Andorra facts|ناونیشان=http://www.encyclopedia.com/places/spain-portugal-italy-greece-and-balkans/spanish-and-portuguese-political-geography/andorra|وێبگە=Encyclopedia.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> == دانیشتووان == بەپێی ئامارەکانی ساڵی [[٢٠٢٦]] ژمارەی دانیشتووانی وڵاتی ئەندۆرا ٨٣،٧٥٣ کەس بووە کە بە یەکێک لە بچووکترین وڵاتانی جیھان لە قەڵەم دەدرێت. تەمەنی مامناوەندی خەڵکەکەی ٤٢.٢ ساڵە. ٨١.٥٨ لەسەدی دانیشتووانی ئەم وڵاتە لە شارەکان دەژین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = Countries in the world (ranked by 2014 population)| ناونیشان = http://www.worldometers.info/world-population/population-by-country/ |ڕێکەوتی سەردان= ‏١٥ی ئایاری ٢٠١٥ | بڵاوکەرەوە = ماڵپەڕی Worldometers |زمان = ئینگلیسی}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{reflist}} {{دەوڵەتانی ئەورووپا}} {{پۆلی کۆمنز|Andorra}} {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|ئیسپانیا|جوگرافیا|وڵاتەکان|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|فەڕەنسا|ئەندۆرا}} [[پۆل:پاشایەتییە دەستوورییەکان]] [[پۆل:وڵاتانی چواردەور وشکی]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٢٧٨]] [[پۆل:ئەندۆرا| ]] [[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندامی ئەنجومەنی ئەورووپا]] [[پۆل:وڵاتانی فەڕەنسی زمان]] [[پۆل:دەوڵەتانی مەسیحی]] n9n5o00bspmgi0oko5rn0zemam0gteb 1 8673 1614231 1606334 2026-08-01T21:28:34Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614231 wikitext text/x-wiki سوریا یان سووریا؟ ئایا کوا یاسای زمانەوانیی زمانی کوردی کە کردوتانە بە بنچینە؟ سەیری ڕێنووسی یەکگرتووی کوردی بکەن!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٤ بەستەری دەرەکیی [[سووریا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1606333 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160304233736/http://syriatourism.org/index.php?func=viewpage&module=subjects&pageid=121 بۆ http://www.syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=121 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160305121531/http://syriatourism.org/index.php?func=viewpage&module=subjects&pageid=118 بۆ http://www.syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=118 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160306024933/http://syriatourism.org/index.php?func=viewpage&module=subjects&pageid=119 بۆ http://www.syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=119 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160306041818/http://syriatourism.org/index.php?func=viewpage&module=subjects&pageid=122 بۆ http://www.syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=122 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:٢١، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[سووریا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614230 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20111107010157/http://arab.aljayyash.net/arabic-3-9.html بۆ http://arab.aljayyash.net/arabic-3-9.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20101027184016/http://heammz.jeeran.com/archive/2009/7/909645.html بۆ https://heammz.jeeran.com/archive/2009/7/909645.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) g7mxx455z32rw30wj81f1nl4u0tpq21 0 8717 1614012 1613989 2026-08-01T12:01:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614012 wikitext text/x-wiki {{Short description|گەورەترین شاری تورکیا}} {{Other uses}} {{Pp-sock|small=yes}} {{Pp-move}} {{Use dmy dates|date=April 2022}} {{Infobox settlement | official_name = ئەستەمبوڵ | native_name = {{nativename|tr|İstanbul}} | native_name_lang = tr | settlement_type = {{wrap|[[شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ|شارەوانیی گەورەشار]] و [[پارێزگاکانی تورکیا|پارێزگا]]}} | image_skyline = {{multiple image|total_width=300px|perrow=1/3/2/1|border=infobox|caption_align = center | image1 = Historical peninsula and modern skyline of Istanbul.jpg | caption1 = [[فاتیح، ئەستەمبوڵ|نیمچەدوورگەی مێژوویی]]، لەگەڵ [[مزگەوتی شین، ئەستەمبوڵ|مزگەوتی شین]] و [[ئایا سۆفیا]] | image2 = Istanbul_asv2020-02_img53_Maiden's_Tower.jpg | caption2 = [[تاوەری کچ]] | image4 = Galata tower 01 23.jpg | caption4 = [[تاوەری گالاتا]] | image3 = Nostalgic tram on Istiklal Avenue in Istanbul.jpg | caption3 = [[شەقامی ئیستیقلال]] و [[تراموایەکانی ئەستەمبوڵ|ترامواکەی]] | image5 = View of Topkapı Palace from the Galata Tower, Istanbul, Turkey 001 (cropped).jpg | caption5 = [[کۆشکی تۆپقاپی]] | image6 = View of Levent financial district from Istanbul Sapphire.jpg | caption6 = [[لێڤێنت]]، ناوچەیەکی بازرگانی | image7 = Istanbul, Turkey Bosporus.jpg | caption7 = [[گەرووی بۆسفۆر|بۆسفۆر]]، [[پردی شەھیدانی ١٥ی تەممووز]] و [[مزگەوتی ئۆرتەکیۆی]] }} | image_blank_emblem = Coat of arms İstanbul.svg | blank_emblem_size = 50px | blank_emblem_type = نیشانەی ئەستەمبوڵ | image_flag = İstanbul Büyükşehir Belediyesi.svg | flag_size = 100px | mapsize = 230px | pushpin_map = Turkey#Europe#Asia | pushpin_map_alt = تورکیا، بە دیاریکردنی ئەستەمبوڵ لە باکووری ڕۆژئاوا لەسەر پارچە زەوییەکی تەنک کە بە ئاو دەورەدراوە | pushpin_map_caption = شوێنی لە تورکیا##شوێنی لە ئەورووپا##شوێنی لە ئاسیا | pushpin_relief = 1 | coordinates = {{Coord|41|00|49|N|28|57|18|E|region:TR-34_type:adm2nd|display=inline,title}} | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|Turkey}} | subdivision_type1 = [[ھەرێمە جوگرافییەکانی تورکیا|ھەرێم]] | subdivision_type2 = [[پارێزگاکانی تورکیا|پارێزگا]] | subdivision_name1 = [[ھەرێمی مەڕمەڕە|مەڕمەڕە]] | subdivision_name2 = '''ئەستەمبوڵ''' | seat_type = ناوەندی پارێزگا | seat = [[جاغائۆغڵو]]، فاتیح | parts_type = قەزاکان | parts = [[پێڕستی قەزاکانی ئەستەمبوڵ|<bdi>39</bdi>]] | leader_party = [[پارتی گەلی کۆماری (تورکیا)|CHP]] | leader_title = [[سەرۆک شارەوانیی ئەستەمبوڵ|سەرۆک شارەوانی]] | leader_name = [[نووری ئاسلان]] (بە وەکالەت) | leader_title1 = [[پارێزگار]] | leader_name1 = | area_footnotes = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ibb.istanbul/SitePage/Index/82|بڵاوکەرەوە=Istanbul Buyuksehir Belediyesi|سەردێڕ=YETKİ ALANI|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200406112545/https://www.ibb.istanbul/SitePage/Index/82|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{efn|پارێزگای ئەستەمبوڵ {{=}} <bdi>5,460.85</bdi>&nbsp;کم²{{Plain list| * ڕووبەری وشکانی {{=}} <bdi>5,343.22</bdi>&nbsp;کم² * دەریاچە/بەنداوی {{=}} <bdi>117.63</bdi>&nbsp;کم² * ئەورووپا (<bdi>25</bdi> قەزا) {{=}} <bdi>3,474.35</bdi>&nbsp;کم² * ئاسیا (<bdi>14</bdi> قەزا) {{=}} <bdi>1,868.87</bdi>&nbsp;کم² * شارنشین (<bdi>36</bdi> قەزا) {{=}} <bdi>2,576.85</bdi>&nbsp;کم² [گەورەشار (<bdi>39</bdi> قەزا) – (چاتاڵجا+سیلیڤری+شیلە)] }} <nowiki>*</nowiki>بەپێی قەبارەی دانیشتووان و پێگەی گەورەشار، سنوورەکانی شاری ئەستەمبوڵ ھاوتایە لەگەڵ سنوورەکانی پارێزگاکە، و پارێزگاکە وەک گەورەشاری ئەستەمبوڵ مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت. }} | area_water_km2 = | area_urban_km2 = 2,576.85 | area_metro_km2 = 5,343.22 | elevation_max_footnotes = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İstanbul'un En Yüksek Tepeleri |ناونیشان=https://www.kartal24.com/104583-istanbulun-en-yuksek-tepesi-neresidir |وێبگە=Hava Forumu |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Hava Durumu Forumu}}</ref> | elevation_max_m = 537 | population_total = 15,754,053 | population_urban = 15,382,791 | population_as_of = <bdi>31</bdi>ی کانوونی یەکەمی <bdi>2025</bdi> | population_footnotes = <ref name="Population of Turkey">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=The-Results-of-Address-Based-Population-Registration-System-2025-53899&dil=2 |سەردێڕ=The Results of Address Based Population Registration System, 2025 |بڵاوکەرەوە=[[Turkish Statistical Institute]] |وێبگە=www.tuik.gov.tr |ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٦}}</ref> <!-- do not add update figure as that stat is only published once a year due to legal reasons --> | population_density_urban_km2 = 5,970 | population_density_metro_km2 = 2,948 | population_rank = یەکەم لە [[پێڕستی شارەکانی تورکیا|تورکیا]] و [[پێڕستی شارەکانی ئەورووپا|ئەورووپا]]<br>[[پێڕستی شارەکانی ئاسیا|ھەشتەم]] لە ئاسیا | population_demonym = ئەستەمبوڵیی {{nwr|({{langx|tr|İstanbullu}})}} | demographics_type1 = بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) {{nobold|(ناوەکی، <bdi>2024</bdi>)}} | demographics1_footnotes = <ref name=TUIK_GDP>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Gross-Domestic-Product-by-Provinces-2024-53930&dil=2 |سەردێڕ=Gross Domestic Product by Provinces, 2024 [Table-1 total in ₺ and Table-3 per capita in US$ with the exchange rate ₺/$] |بڵاوکەرەوە=[[Turkish Statistical Institute]] |وێبگە=www.tuik.gov.tr |ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cip.tuik.gov.tr/ |زمان=tr|سەردێڕ=Ulusal Hesaplar - Kişi başına GSYH ($)|trans-title=National Accounts - GDP per capita ($) |بڵاوکەرەوە=[[Turkish Statistical Institute]] |وێبگە=www.tuik.gov.tr |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}}</ref> | demographics1_title1 = [[شارەوانییە گەورەشارەکانی تورکیا|شارەوانیی گەورەشار]] و [[پارێزگاکانی تورکیا|پارێزگا]] | demographics1_info1 = {{Plainlist| * [[لیرەی تورکی|₺]]<bdi>13.011</bdi> تریلیۆن * ([[دۆلاری ئەمریکی|US$]]<bdi>396.3</bdi> ملیار) }} | demographics1_title2 = [[پێڕستی پارێزگاکانی تورکیا بەپێی بەرھەمی ناوخۆیی|بۆ ھەر تاکێک]] | demographics1_info2 = {{Plainlist| * ₺<bdi>802,669</bdi> * (US$<bdi>24,452</bdi>) }} | postal_code_type = [[کۆدی پۆستە]] | postal_code = <bdi>34000</bdi> بۆ <bdi>34990</bdi> | area_codes = {{ubl|+90 212 (دیوی ئەورووپا)|+90 216 (دیوی ئاسیا)}} | registration_plate = 34 | blank_name_sec2 = [[GeoTLD]] | blank_info_sec2 = [[.ist]]، [[.istanbul]] | website = {{Ubl|{{URL|https://ibb.istanbul/en|ibb.istanbul (شارەوانی)}}|{{URL|http://istanbul.gov.tr/|istanbul.gov.tr (پارێزگا)}}}} | blank3_name = [[پێوەرەکانی گەشەسەندنی مرۆڤ|HDI]] (<bdi>2022</bdi>) | blank3_info = <bdi>0.888</bdi><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org}}</ref> (<span style="color:#090;">زۆر بەرز</span>) · [[پێڕستی ھەرێمەکانی تورکیا بەپێی پێوەرەکانی گەشەسەندنی مرۆڤ|یەکەم]] | blank4_name = ئاووھەوا | blank4_info = [[ئاووھەوای ناوینەیی]] (Csa) | timezone = [[کاتی تورکیا|TRT]] | utc_offset = +3 | iso_code = TR-34 | module = {{Infobox UNESCO World Heritage Site | child = yes | official_name = [[ناوچە مێژووییەکانی ئەستەمبوڵ]] | criteria = {{UNESCO WHS type|(i)(ii)(iii)(iv)}}(i)(ii)(iii)(iv) | ID = 356 | year = 1985 | extension = 2017 | area = {{convert|765.5|ha|acre|abbr=on}} }} | name = | government_type = [[حکومەتی سەرۆک شارەوانی-ئەنجومەن|سەرۆک شارەوانی-ئەنجومەن]] | governing_body = [[ئەنجومەنی شارەوانیی ئەستەمبوڵ]] | image_shield = | established_date = <bdi>11</bdi>ی ئایاری <bdi>330</bdi> | mapframe = yes | mapframe-zoom = 8 | image_map = Istanbul in Turkey.svg }} '''ئەستەمبوڵ'''{{efn|name=naming|{{ubl|{{IPAc-en|lang|ˌ|ɪ|s|t|æ|n|ˈ|b|ʊ|l|audio=LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Istanbul.wav}} {{respell|IST|an|BUUL}}،<ref>{{cite LPD|3}}</ref><ref>{{cite RDPCE|page=704}}</ref> {{IPAc-en|USalso|ˈ|ɪ|s|t|æ|n|b|ʊ|l}} {{respell|IST|an|buul}} یان {{IPAc-en|ˈ|ɪ|s|t|ɑː|n|b|ʊ|l|audio=LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Istanbul.wav}} {{respell|IST|ahn|buul}}|{{langx|tr|İstanbul}} ({{IPA|tr|isˈtanbuɫ|audio=Istanbul pronunciation.ogg}}، لە قسەکردنی ئاساییدا {{IPA|tr|ɯsˈtambuɫ|}})}}}} [[پێڕستی گەورەترین شارەکانی تورکیا|گەورەترین شاری]] [[تورکیا]]یە، و سەنتەری ئابووری، کولتووری و مێژوویی وڵاتەکە پێکدەھێنێت. بە بوونی [[دیمۆگرافیای ئەستەمبوڵ|دانیشتووانێک]]ی زیاتر لە <bdi>15</bdi> ملیۆن کەس، شوێنی نیشتەجێبوونی <bdi>18%</bdi>ی [[دیمۆگرافیای تورکیا|دانیشتووانی تورکیا]]یە.<ref name="Population of Turkey"/> ئەستەمبوڵ یەکێکە لە [[پێڕستی شارەکانی ئەورووپا|گەورەترین شارەکانی ئەورووپا]]{{efn|ئەستەمبوڵ گەورەترینە لە ئەورووپا ئەگەر تەواوی شارەکە وەک بەشێک لە ئەورووپا ھەژمار بکرێت، بەڵام دەکەوێتە نێوان ھەردوو کیشوەری ئەورووپا و ئاسیاوە، کە سەنتەرە بازرگانی و مێژووییەکەی و دوو لەسەر سێی دانیشتووانەکەی لە ئەورووپان و ئەوەی دەمێنێتەوە لە ئاسیادایە. لەبەر ئەوەی ئەستەمبوڵ شارێکی نێوان کیشوەرەکانە، [[مۆسکۆ]] گەورەترین شارە کە بە تەواوی بکەوێتە ناو ئەورووپاوە.|group=lower-alpha}} و یەکێک لە گەورەترینەکانی جیھانیشە لە ڕووی دانیشتووانەوە. شارێکە لەسەر دوو کیشوەرە؛ نزیکەی دوو لەسەر سێی دانیشتووانەکەی لە [[ئەورووپا]] دەژین و ئەوەی دەمێنێتەوە لە [[ئاسیا]]ن.<ref>{{harvnb|Tepe|2019|p=1}}</ref> ئەستەمبوڵ دەکەوێتە سەر [[گەرووی بۆسفۆر]] – یەکێک لە قەرەباڵغترین ڕێڕەوە ئاوییەکانی جیھان – لە باکووری ڕۆژئاوای تورکیا، لە نێوان [[دەریای مەڕمەڕە]] و [[دەریای ڕەش]]. ڕووبەرەکەی کە پێکھاتووە لە {{convert|5461|km2|mi2|sp=us}} ھاوتایە لەگەڵ پارێزگای ئەستەمبوڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=n.d. |سەردێڕ=Yetki Alanı |ناونیشان=https://ibb.istanbul/ibb/belediye-hakkinda/yetki-alani/#kanunlar |وێبگە=İstanbul Büyükşehir Belediyesi |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥|وتەگێڕانەوە=...geçici 2. Madde ile İstanbul ve İzmit illeri için istisnai bir uygulama yapılarak büyükşehir belediye sınırları, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi itibariyle il mülkî sınırı olarak genişletildi. Bu hükümle birlikte İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin yetki alanı 5460,85 km² (5343,22 km² kara alanı + 117,63 km² göl alanı) oldu.}}</ref> شارەکە گەشەی کرد و بوو بە یەکێک لە گرنگترین شارەکان لە مێژوودا. [[بیزانتیۆم]] لەسەر نیمچەدوورگەی (ئێستای) [[سارایبۆرنو]] لەلایەن [[کۆلۆنیالیستە مێگارایییەکان|کۆلۆنیالیستە یۆنانییەکان]]ەوە لە سەدەی حەوتەمی پێش زایین دامەزرا.<ref name="Herrin2009">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Herrin|یەکەم= Judith |ڕێکەوت= ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|پەڕە=٥|سەردێڕ= Byzantium: The Surprising Life of a Medieval Empire |بڵاوکەرەوە= Princeton University Press |ژپنک= ٩٧٨-٠-٦٩١-١٤٣٦٩-٩|ناونیشان= https://books.google.com/books?id=n2aYDwAAQBAJ}}</ref> بۆ ماوەی نزیکەی <bdi>16</bdi> سەدە دوای دووبارە دامەزراندنی وەک [[کۆنستنتینۆپڵ]] لە ساڵی <bdi>330</bdi>ی زایینی، وەک پایتەختی چوار ئیمپراتۆریەت خزمەتی کرد: [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی]] (<bdi>330</bdi>–<bdi>395</bdi>)، [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی ڕۆژھەڵات (بیزەنتی)]] (<bdi>395</bdi>–<bdi>1204</bdi> و <bdi>1261</bdi>–<bdi>1453</bdi>)، [[ئیمپراتۆریەتیی لاتین]] (<bdi>1204</bdi>–<bdi>1261</bdi>)، و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] (<bdi>1453</bdi>–<bdi>1922</bdi>).<ref>{{harvnb|Çelik|1993|p=xv}}</ref> ڕۆڵێکی گرنگی ھەبوو لە پێشکەوتنی مەسیحییەت لە سەردەمی ڕۆم و بیزەنتییەکاندا، پێش ئەوەی عوسمانییەکان [[کەوتنی کۆنستنتینۆپڵ|شارەکە فەتح بکەن]] لە ساڵی <bdi>1453</bdi> و بیکەن بە قەڵایەکی ئیسلامی و ناوەندی [[خەلافەتی عوسمانی]]ی خۆیان.<ref name="maag1145">{{harvnb|Masters|Ágoston|2009|pp=114–5}}</ref> ھەرچەندە کۆماری تورکیا پایتەختەکەی لە [[ئەنقەرە]] دامەزراند، بەڵام کۆشک و مزگەوتە ئیمپراتۆرییەکان ھێشتا لەسەر گردەکانی ئەستەمبوڵ وەک بیرخەرەوەیەکی بینراو بۆ ڕۆڵی ناوەندیی پێشووی شارەکە دەبینرێن. [[ناوچە مێژووییەکانی ئەستەمبوڵ|سەنتەرە مێژووییەکەی ئەستەمبوڵ]] یەکێکە لە [[پێڕستی شوێنەوارەکانی میراتی جیھانیی یوونێسکۆ|شوێنەوارەکانی میراتی جیھانیی یوونێسکۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Stanford professor sees Hagia Sophia as a “time tunnel” linking Ottomans to the Roman Empire |ناونیشان=https://news.stanford.edu/stories/2020/08/hagia-sophias-continuing-legacy |وێبگە=stanford}}</ref> پێگەی ستراتیژیی ئەستەمبوڵ بە درێژایی [[ڕێگای ئاوریشم]]ی مێژوویی،<ref>{{harvnb|Dumper|Stanley|2007|p=320}}</ref> تۆڕەکانی ھێڵی ئاسن بۆ ئەورووپا و [[ڕۆژئاوای ئاسیا]]، و تاکە ڕێڕەوی دەریایی لە نێوان دەریای ڕەش و [[دەریای ناوین]] یارمەتیدەر بوون لە پەروەردەکردنی دانیشتووانێکی فرەچەشن، ھەرچەندە لە دوای دامەزراندنی کۆمار لە ساڵی <bdi>1923</bdi>ەوە ئەم فرەچەشنییە کەمتر بووەتەوە. دوای ئەوەی لە ماوەی نێوان دوو جەنگەکەدا وەک پایتەختێکی نوێ پشتگوێ خرا، شارەکە لەو کاتەوە بەشێکی زۆری پێگەی پێشووی خۆی بەدەستھێناوەتەوە. ژمارەی دانیشتووانی شارەکە لە ساڵانی <bdi>1950</bdi>ەکانەوە دە ھێندە زیادی کردووە، بەو پێیەی کۆچبەران لە سەرانسەری [[ئەنادۆڵ]]ەوە ڕوویان لەو گەورەشارە کردووە و سنوورەکانی شارەکەش فراوان بوون بۆ لەخۆگرتنیان.<ref name="tu224">{{harvnb|Turan|2010|p=224}}</ref><ref name="ecoc-popdem">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ibb.gov.tr/sites/ks/en-US/0-Exploring-The-City/Location/Pages/PopulationandDemographicStructure.aspx|بڵاوکەرەوە=Istanbul Metropolitan Municipality|سەردێڕ=Population and Demographic Structure|ساڵ=٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٢|ئیش=Istanbul 2010: European Capital of Culture}}</ref> زۆرینەی ھاووڵاتییە تورکەکانی ئەستەمبوڵ بە ڕەچەڵەک تورکن، لەکاتێکدا [[کورد|کوردەکان]] گەورەترین کەمینەی نەتەوەیی لە شارەکەدا پێکدەھێنن. ئەستەمبوڵ کە بە شارێکی جیھانیی ئالفا دادەنرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gawc.lboro.ac.uk/gawc-worlds/the-world-according-to-gawc/world-cities-2024/ |سەردێڕ=World Cities 2024 |وێبگە=[[Globalization and World Cities Research Network]] |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref> نزیکەی سی لە سەدی [[ئابووریی تورکیا]] پێکدەھێنێت.<ref name=TUIK_GDP/> ناوچەی ئەستەمبوڵ-[[ئیزمیت]] یەکێکە لە ناوچە پیشەسازییە سەرەکییەکانی تورکیا.<ref>{{harvnb|Bölükbaşı|2012|p=344}}</ref> لە ساڵی <bdi>2025</bdi>، [[یورۆمۆنیتۆر ئینتەرناشناڵ]] ئەستەمبوڵی وەک [[پێڕستی زۆرترین سەردانکراوترین شارەکان|پێنجەم سەردانکراوترین شاری جیھان]] پۆلێن کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Top 100 City Destinations Index 2025: Driving Growth and Innovation|ناونیشان=https://www.euromonitor.com/article/top-100-city-destinations-index-2025-driving-growth-and-innovation|وێبگە=Euromonitor International |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}}</ref> ئەستەمبوڵ شوێنی دوو فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی، چەندین بەندەر، و [[پێڕستی زانکۆکان لە تورکیا|ژمارەیەکی زۆر لە زانکۆکانە]].<ref> *بۆ فڕۆکەخانە و بەندەرەکان، بڕوانە: {{harvnb|Tepe|2019|p=4}} *بۆ زانکۆکان، بڕوانە: {{harvnb|Heper|Öztürk-Tunçel|Criss|2018|p=268}}</ref> لە نێو <bdi>100</bdi> باشترین کۆمەڵگەی زانست و تەکنەلۆژیای جیھاندایە.<ref>{{harvnb|World Intellectual Property Organization (WIPO)|2024|pp=76–77}}</ref> شارەکە میوانداری بەشێکی گەورەی [[تۆپی پێ لە تورکیا]] و وەرزش بەگشتی دەکات، بە ھەبوونی یانەکانی وەک [[یانەی گالاتاسارای|گالاتاسارای]]، [[یانەی فەنەرباخچە|فەنەرباخچە]] و [[یانەی بێشیکتاش|بێشیکتاش]]. ئەستەمبوڵ مەترسیی بوومەلەرزەی لەسەرە چونکە لە نزیکی [[ھێڵی درزی باکووری ئەنادۆڵ]]دایە.<ref> * {{harvnb|Tepe|2019|p=1–2}} * {{harvnb|Şengör|Kındap|2019|p=256–257}}</ref> == ناوەکان == {{Main|ناوەکانی ئەستەمبوڵ}} یەکەمین ناوی زانراوی شارەکە ''[[بیزانتیۆم]]''ە ({{langx|grc|Βυζάντιον}}، {{Transliteration|grc|Byzántion}})، کە لە کاتی دامەزراندنیدا لەلایەن کۆلۆنیالیستە [[مێگارایییەکان|مێگارایییەکانەوە]] لە دەوروبەری ساڵی <bdi>657</bdi>ی پێش زایین پێی دراوە.<ref name="Britannica-Istanbul">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Istanbul|سەردێڕ=Istanbul|وێبگە=[[Encyclopædia Britannica]]|ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="roo177">{{harvnb|Room|2006|p=177}}</ref> کۆلۆنیالیستە مێگارایییەکان بانگەشەی ڕەچەڵەکێکی ڕاستەوخۆیان دەکرد بۆ دامەزرێنەرانی شارەکە، بیزاس، کە کوڕی خواوەند پۆسایدن و نیمف کێرۆیسا بوو.<ref name="roo177"/> ھەڵکۆڵینە مۆدێرنەکان ئەو ئەگەرەیان خستۆتە ڕوو کە ناوی بیزانتیۆم لەوانەیە ڕەنگدانەوەی شوێنی نیشتەجێبوونە ڕەسەنە [[تراکییەکان|تراکییەکان]] بێت کە پێش شارۆچکە تەواوەکە ھەبوون.{{sfn|Georgacas|1947|p=352ff}} [[کۆنستنتینۆپڵ]] ({{langx|el|Κωνσταντινούπολις|translit=Kōnstantinoupolis}}؛ {{langx|lat|Constantinopolis}}) لە ناوی لاتینیی {{langr|la|Constantinus}}ەوە ھاتووە، بە ناوی [[کۆنستانتینی مەزن]]، ئەو ئیمپراتۆرە ڕۆمانییەی کە لە ساڵی <bdi>324</bdi>ی زایینیدا شارەکەی دووبارە دامەزراندەوە.<ref name="roo177"/> کۆنستانتین لە سەرەتادا شارەکەی ناوبرد بە [[ڕۆمای نوێ]] ({{langx|grc|Νέα Ῥώμη}}؛ {{lang|grc-Latn|Nea Rhomē}}؛ {{langx|la|Nova Roma}}).<ref name="Britannica-Istanbul"/> کۆنستنتینۆپڵ باوترین ناو بوو بۆ شارەکە لە ڕۆژئاوا تا ساڵانی <bdi>1930</bdi>یەکان، کاتێک دەسەڵاتدارانی تورکیا دەستیان کرد بە ھاندانی بەکارھێنانی ناوی ''ئەستەمبوڵ (Istanbul)'' لە زمانە بیانییەکاندا. {{Transliteration|ota|Ḳosṭanṭīnīye}} ({{langx|ota|قسطنطينيه}}) و {{lang|tr|İstanbul}} ئەو ناوانە بوون کە لەلایەن عوسمانییەکانەوە بە یەکسانی لە کاتی فەرمانڕەوایەتییاندا بەکاردەھێنران.{{sfn|Necipoğlu|2010|p=262}} ناوی {{lang|tr|İstanbul}} ({{langx|ota|استانبول}}<nowiki>؛</nowiki> {{IPA|tr|isˈtanbuɫ||audio=Istanbul pronunciation.ogg}} یان لە قسەکردنی ئاساییدا {{IPA|tr|ɯsˈtambuɫ|pron}}) بەگشتی وای بۆ دەچن کە لە دەستەواژەی [[یۆنانیی ناوەڕاست|یۆنانیی ناوەڕاستی]] {{Transliteration|grc|eis tḕn [[Polis|Pólin]]}} ({{lang|grc|εἰς τὴν Πόλιν}}، {{IPA|grc|is tim ˈbolin|pron}})ەوە ھاتبێت، کە بە واتای وشەیی دەبێتە "بۆ ناو شارەکە"،<ref>Necdet Sakaoğlu (1993/94a): "İstanbul'un adları" ["The names of Istanbul"]. In: ''Dünden bugüne İstanbul ansiklopedisi'', ed. Türkiye Kültür Bakanlığı, Istanbul.</ref> و ئەوەش ئەو شێوازە بوو کە یۆنانییە ناوخۆیییەکان کۆنستنتینۆپڵیان پێ دەگوت. ئەمە ڕەنگدانەوەی پێگەکەی بوو وەک تاکە شاری گەورەی ناوچەکە. گرنگیی کۆنستنتینۆپڵ لە جیھانی عوسمانیدا ھەروەھا بە نازناوەکەی ڕەنگیدابووەوە کە بریتی بوو لە {{lang|tr|Dersaadet}} ({{langx|ota|درساعدت}}) بە واتای 'دەروازەی بەختەوەری' لە تورکیی عوسمانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Grosvenor |یەکەم١=Edwin Augustus |سەردێڕ=Constantinople |ڕێکەوت=١٨٩٥|بڵاوکەرەوە=Roberts Brothers |بەرگ=١|پەڕە=٦٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=IGoLAQAAIAAJ&pg=PA69 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢١}}</ref> بۆچوونێکی تر ئەوەیە کە ناوەکە ڕاستەوخۆ لە "کۆنستنتینۆپڵ"ەوە گەشەی کردبێت، بە لابردنی بڕگەی یەکەم و سێیەم.<ref name="roo177" /> ھەندێک سەرچاوەی عوسمانیی سەدەی <bdi>17</bdi>ەم، وەک [[ئەڤلییا چەلەبی]]، وەک ناوی باوی تورکیی ئەوکاتە وەسفی دەکەن؛ لە نێوان کۆتاییی سەدەی <bdi>17</bdi>ەم و کۆتاییی سەدەی <bdi>18</bdi>ەمدا، لە بەکارھێنانی فەرمیشدا بووە. یەکەم بەکارھێنانی وشەی {{Transliteration|ota|Islambol}} ({{langx|ota|اسلامبول}}) لەسەر دراو لە ساڵی <bdi>1730</bdi> لە سەردەمی دەسەڵاتی سوڵتان [[مەحموودی یەکەم]]دا بوو.{{sfn|Finkel|2005|pp=57, 383}} لە [[زمانی تورکی|تورکی]]ی مۆدێرندا، ناوەکە بە {{lang|tr|İstanbul}} دەنووسرێت، بە پیتی İ ی خاڵدار، چونکە لە [[ئەلفوبێی تورکی|ئەلفوبێی تورکی]]دا جیاوازی ھەیە لە نێوان [[İ|Iی خاڵدار]] و [[بێ خاڵ I]]. لە ئینگلیزیدا، کێشی دەنگەکە لەسەر بڕگەی یەکەم یان کۆتایییە، بەڵام لە تورکیدا لەسەر بڕگەی دووەمە.{{sfn|Göksel|Kerslake|2005|p=27}} کەسێک کە خەڵکی شارەکە بێت پێی دەوترێت {{lang|tr|İstanbullu}} (کۆی {{lang|tr|İstanbullular}})؛ ''Istanbulite'' لە ئینگلیزیدا بەکاردێت.{{sfn|Keyder|1999|p=95}} == مێژوو == {{Main|مێژووی ئەستەمبوڵ}} {{for|ھێڵکاریی کاتی|ھێڵکاری کاتیی مێژووی ئەستەمبوڵ}} ئاسەوارە [[نیۆلیتیک|نیۆلیتیکییەکان (بەردینی نوێ)]]، کە لەلایەن شوێنەوارناسانەوە لە سەرەتای سەدەی <bdi>21</bdi>ەمدا دۆزراونەتەوە، ئاماژە بەوە دەکەن کە نیمچەدوورگە مێژوویییەکەی ئەستەمبوڵ ھەر لە ھەزارەی <bdi>6</bdi>ەمی پێش زایینەوە ئاوەدان بووە.<ref name="BBC-Rainsford-2009">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Rainsford |یەکەم=Sarah |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Istanbul's ancient past unearthed |ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7820924.stm |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.bbc.com |بڵاوکەرەوە=BBC}}</ref> ئەو نیشتەجێبوونە سەرەتایییە، کە گرنگ بوو لە بڵاوبوونەوەی [[شۆڕشی نیۆلیتیک]] لە ڕۆژھەڵاتی نزیکەوە بۆ ئەورووپا، بۆ ماوەی نزیکەی ھەزارەیەک بەردەوام بوو پێش ئەوەی بەھۆی بەرزبوونەوەی ئاستی ئاوەوە نوقم بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١= Algan |یەکەم١= O. |دوایین٢= Yalçın |یەکەم٢= M.N.K. |دوایین٣= Özdoğan |یەکەم٣= M. |دوایین٤= Yılmaz |یەکەم٤= Y.C. |دوایین٥= Sarı |یەکەم٥= E. |دوایین٦= Kırcı-Elmas |یەکەم٦= E. |دوایین٧= Yılmaz |یەکەم٧= İ. |دوایین٨= Bulkan |یەکەم٨= Ö. |دوایین٩= Ongan |یەکەم٩= D. |دوایین١٠= Gazioğlu |یەکەم١٠= C. |دوایین١١= Nazik |یەکەم١١= A. |دوایین١٢= Polat |یەکەم١٢= M.A. |دوایین١٣= Meriç |یەکەم١٣= E. |سەردێڕ= Holocene coastal change in the ancient harbor of Yenikapı–İstanbul and its impact on cultural history | doi = 10.1016/j.yqres.2011.04.002 | journal = Quaternary Research |بەرگ= ٧٦| issue = 1 |پەڕە= ٣٠|ساڵ= ٢٠١١| bibcode = 2011QuRes..76...30A| s2cid = 129280217 |issn=0033-5894}}</ref><ref name="BBC-Rainsford-2009"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyet.com.tr/gundem/10027341.asp?gid=229&sz=32429|سەردێڕ=Bu keşif tarihi değiştirir|ئیش=hurriyet.com.tr|ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Marmaray kazılarında tarih gün ışığına çıktı|ناونیشان=http://fotogaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay.aspx?cid=16504&rid=2|ئیش=fotogaleri.hurriyet.com.tr|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151118065613/http://fotogaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay.aspx?cid=16504&rid=2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکەم نیشتەجێبوونی مرۆڤ لە دیوی ئاسیا، گردی فیکیرتەپە، دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[چاخی مس]]، بە ئاسەوارێک کە مێژووەکەی بۆ <bdi>5500</bdi> تا <bdi>3500</bdi>ی پێش زایین دەگەڕێتەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cultural Details of Istanbul |ناونیشان=http://www.kultur.gov.tr/EN/BelgeGoster.aspx?17A16AE30572D313A79D6F5E6C1B43FF6169B43EA8C08474 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070912131044/http://www.kultur.gov.tr/EN/BelgeGoster.aspx?17A16AE30572D313A79D6F5E6C1B43FF6169B43EA8C08474|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Republic of Turkey, Minister of Culture and Tourism|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> لە دیوی ئەورووپا، لە نزیک لووتکەی نیمچەدوورگەکە ([[سارایبۆرنو]])، نیشتەجێبوونێکی تراکییەکان ھەبووە لە سەرەتای ھەزارەی یەکەمی پێش زایین. نووسەرە مۆدێرنەکان ئەمەیان بەستۆتەوە بە ناوی ناوچەی تراکیی ''لیگۆس''،<ref name="janin">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Constantinople byzantine|دوایین=Janin|یەکەم=Raymond |بەستەری نووسەر= Raymond Janin|شوێن=Paris|بڵاوکەرەوە=Institut Français d'Études Byzantines|ساڵ=١٩٦٤|پەڕەکان=١٠ff}}</ref> کە لەلایەن [[پلینیی پیر]]ەوە وەک ناوێکی پێشووتری شوێنی بیزانتیۆم ئاماژەی پێکراوە.<ref> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.masseiana.org/pliny.htm#BOOK%20IV |سەردێڕ=Pliny the Elder, book IV, chapter XI:<br /> "''On leaving the Dardanelles we come to the Bay of Casthenes, ... and the promontory of the Golden Horn, on which is the town of Byzantium, a free state, formerly called Lygos; it is 711 miles from Durazzo,'' ..." |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=usurped |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170101063545/http://www.masseiana.org/pliny.htm#BOOK%20IV}} </ref> مێژووی شارەکە خۆی لە دەوروبەری <bdi>660</bdi>ی پێش زایینەوە دەست پێدەکات،<ref name="Britannica-Istanbul"/>{{sfn|Bloom|Blair|2009|p=1}}{{efn|name=byz-date|دامەزراندنی بیزانتیۆم ([[بیزانتیۆم]]) ھەندێک جار، بەتایبەتی لە ئینسایکلۆپیدیاکان یان سەرچاوە سێیەمییەکانی تردا، بە توندی لە ساڵی <bdi>667</bdi>ی پێش زایین دادەنرێت. مێژوونووسان مشتومڕیان لەسەر ساڵی دروستی دامەزراندنی شارەکە ھەیە. زۆرجار ئاماژە بە کاری مێژوونووسی سەدەی پێنجەمی پێش زایین [[ھێرۆدۆت]] دەکرێت، کە دەڵێت شارەکە حەڤدە ساڵ دوای [[خالکیدۆن]] دامەزراوە،<ref>Herodotus ''Histories'' 4.144, translated in {{harvnb|De Sélincourt|2003|p=288}}</ref> کە لە دەوروبەری ساڵی <bdi>685</bdi>ی پێش زایین ھاتۆتە بوون. [[یوسێبیوس]] ھاوڕایە لەگەڵ ساڵی <bdi>685</bdi>ی پێش زایین وەک ساڵی دامەزراندنی خالکیدۆن، بەڵام دامەزراندنی بیزانتیۆم دەخاتە ساڵی <bdi>659</bdi>ی پێش زایین.{{sfn|Isaac|1986|p=199}} لە نێو مێژوونووسە مۆدێرنەکاندا، کارل ڕۆبوک ساڵانی <bdi>640</bdi>ەکانی پێش زایینی پێشنیار کردووە<ref>{{harvnb|Roebuck|1959|p=119}}, also as mentioned in {{harvnb|Isaac|1986|p=199}}</ref> و ئەوانی تریش پێشنیاری ساڵی درەنگتریان کردووە. ڕێکەوتی دامەزراندنی خالکیدۆن خۆی جێگەی ھەندێک مشتومڕە؛ لەکاتێکدا زۆرێک لە سەرچاوەکان دەیخەنە ساڵی <bdi>685</bdi>ی پێش زایینەوە،{{sfn|Lister|1979|p=35}} ھەندێکی تر دەیخەنە ساڵی <bdi>675</bdi>ی پێش زایینەوە{{sfn|Freely|1996|p=10}} یان تەنانەت <bdi>639</bdi>ی پێش زایینەوە (کە بەمەش دامەزراندنی بیزانتیۆم دەکەوێتە ساڵی <bdi>619</bdi>ی پێش زایینەوە).{{sfn|Isaac|1986|p=199}} ھەندێک سەرچاوە ئاماژە بە دامەزراندنی بیزانتیۆم دەکەن وەک سەدەی <bdi>7</bdi>ەمی پێش زایین.}} کاتێک کۆلۆنیالیستە یۆنانییەکانی مێگارا بیزانتیۆمیان لە دیوی ئەورووپای بۆسفۆر دامەزراند. کۆلۆنیالیستەکان قەڵایەکیان ([[ئەکرۆپۆلیس]]) لە تەنیشت [[قۆچی زێڕین]]ەوە لەسەر شوێنی نیشتەجێبوونە کۆنەکانی تراکییەکان دروست کرد، کە بووە ھۆی گەشەپێدانی ئابووریی شارە تازە لەدایکبووەکە.{{sfn|Çelik|1993|p=11}} شارەکە بۆ ماوەیەکی کورت کەوتە ژێر فەرمانڕەوایەتیی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|فارسەکان]] لە سەرەتای سەدەی <bdi>5</bdi>ەمی پێش زاییندا، بەڵام یۆنانییەکان لە کاتی [[شەڕەکانی یۆنان و فارس|شەڕەکانی یۆنان-فارسدا]] کۆنترۆڵیان کردەوە.{{sfn|De Souza|2003|p=88}} دواتر بیزانتیۆم وەک بەشێک لە [[ھاوپەیمانیی دێلیان|ھاوپەیمانیی ئەتینا]] و جێگرەوەکەی، [[ھاوپەیمانیی دووەمی ئەتینا]] بەردەوام بوو، پێش ئەوەی لە ساڵی <bdi>355</bdi>ی پێش زایین سەربەخۆیی بەدەستبھێنێت.{{sfn|Freely|1996|p=20}} بیزانتیۆم کە بۆ ماوەیەکی زۆر ھاوپەیمانی ڕۆمەکان بوو، لە ساڵی <bdi>73</bdi>ی زایینیدا بە فەرمی بوو بە بەشێک لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی]].{{sfn|Freely|1996|p=22}} بڕیارەکەی بیزانتیۆم بۆ چوونە پاڵ [[داگیرکەری ڕۆمانی]] [[پێسێنیوس نایگەر]] دژی ئیمپراتۆر [[سێپتیمیۆس سێڤێروس]] باجێکی قورسی ھەبوو؛ تا ئەو کاتەی لە کۆتاییی ساڵی <bdi>195</bdi>ی زایینیدا خۆی ڕادەست کرد، دوو ساڵ گەمارۆدان شارەکەی وێران کردبوو.{{sfn|Grant|1996|pp=8–10}} پێنج ساڵ دواتر، سێڤێروس دەستی کرد بە دووبارە بونیاتنانەوەی بیزانتیۆم، و شارەکە ئاوەدانیی پێشووی خۆی بەدەستھێنایەوە – و، بەپێی ھەندێک سەرچاوە، لێیشی تێپەڕاند.{{sfn|Limberis|1994|pp=11–12}} === سەردەمی بیزەنتی === [[File:Istanbul_Hagia_Irene_IMG_8067_1920.jpg|thumb|[[ئایا ئیرین]] کە لە بنەڕەتدا لەلایەن کۆنستانتینی مەزنەوە لە سەدەی <bdi>4</bdi>ەمدا دروست کراوە و دواتر لەلایەن [[یوستینیانی یەکەم]]ەوە دوای [[ئاژاوەکانی نیکا]] لە ساڵی <bdi>532</bdi> دووبارە دروست کراوەتەوە، کڵێسایەکی [[کڵێسای ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵات|ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵاتە]] و دەکەوێتە حەوشەی دەرەوەی [[کۆشکی تۆپقاپی]] لە ئەستەمبوڵ. یەکێکە لەو کڵێسا دەگمەنانەی سەردەمی بیزەنتی کە ھەرگیز نەکراوە بە مزگەوت؛ لە سەردەمی عوسمانییەکاندا وەک جبەخانەی سەرەکیی تۆپقاپی خزمەتی کردووە]] کۆنستانتینی مەزن لە ئەیلوولی <bdi>324</bdi>دا بە کردار بوو بە ئیمپراتۆری تەواوی ئیمپراتۆریەتی ڕۆم.<ref>{{harvnb|Barnes|1981|p=77}}</ref> دوو مانگ دواتر، نەخشەی شارێکی نوێی مەسیحی کێشا بۆ ئەوەی جێگەی بیزانتیۆم بگرێتەوە. وەک پایتەختی ڕۆژھەڵاتی ئیمپراتۆریەتەکە، شارەکە ناونرا ''[[ڕۆمای نوێ|نۆڤا ڕۆما]]''؛ زۆربەی خەڵک پێیان دەگوت کۆنستنتینۆپڵ، ناوێک کە تا سەدەی <bdi>20</bdi>ەم بەردەوام بوو.<ref>{{harvnb|Barnes|1981|p=212}}</ref> لە <bdi>11</bdi>ی ئایاری <bdi>330</bdi>، کۆنستنتینۆپڵ وەک پایتەختی ئیمپراتۆریەتی ڕۆم ڕاگەیەندرا، کە دواتر بە شێوەیەکی ھەمیشەیی لە نێوان ھەردوو کوڕەکەی [[تیۆدۆسیۆسی یەکەم]]دا دابەشکرا دوای مردنی لە <bdi>17</bdi>ی کانوونی دووەمی <bdi>395</bdi>، کاتێک شارەکە بوو بە پایتەختی ئیمپراتۆریەتی ڕۆژھەڵات. لە ماوەی ھەزارەی داھاتووی مێژووی ڕۆمدا، دەوڵەتەکە بە گشتی بە "[[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی]]" ناودەبرا.<ref name="ba222">{{harvnb|Barnes|1981|p=222}}</ref> دامەزراندنی کۆنستنتینۆپڵ یەکێک بوو لە دەستکەوتە ھەرە درێژخایەنەکانی کۆنستانتین، کە دەسەڵاتی ڕۆمەکانی گواستەوە بۆ ڕۆژھەڵات کاتێک شارەکە بوو بە سەنتەری کولتووری یۆنانی و مەسیحییەت.<ref name="ba222"/><ref name="gr63">{{harvnb|Gregory|2010|p=63}}</ref> چەندین کڵێسا لە سەرتاسەری شارەکەدا دروستکران، لەوانە [[ئایا سۆفیا]] کە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[یوستینیانی یەکەم]]دا دروستکرا و بۆ ماوەی ھەزار ساڵ وەک گەورەترین کڵێسای جیھان مایەوە.<ref name="klwa171">{{harvnb|Klimczuk|Warner|2009|p=171}}</ref> کۆنستانتین ھەروەھا ھەستا بە نۆژەنکردنەوە و فراوانکردنێکی گەورەی [[ھیپۆدرۆمی کۆنستنتینۆپڵ]]؛ کە جێگەی دەیان ھەزار بینەری تێدا دەبووەوە، ھیپۆدرۆم بووە سەنتەری ژیانی مەدەنی و، لە سەدەکانی <bdi>5</bdi>ەم و <bdi>6</bdi>ەمدا، سەنتەری زنجیرەیەک لە ئاژاوە، لەوانە [[ئاژاوەکانی نیکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dash|یەکەم=Mike|ناونیشان=http://blogs.smithsonianmag.com/history/2012/03/blue-versus-green-rocking-the-byzantine-empire/|سەردێڕ=Blue Versus Green: Rocking the Byzantine Empire|بڵاوکەرەوە=The Smithsonian Institution|ئیش=Smithsonian Magazine|ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120805185404/http://blogs.smithsonianmag.com/history/2012/03/blue-versus-green-rocking-the-byzantine-empire/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{harvnb|Dahmus|1995|p=117}}</ref> ھەڵکەوتەی کۆنستنتینۆپڵ ھەروەھا زامنی ئەوەی دەکرد کە مانەوەی بەرگەی تاقیکردنەوەی کات بگرێت؛ بۆ چەندین سەدە، دیوارەکانی و کەناراوەکانی ئەورووپایان لە بەرامبەر داگیرکەرانی ڕۆژھەڵات و پێشڕەویی ئیسلام پاراست.<ref name="gr63"/> لە زۆربەی سەردەمی [[سەدەکانی ناوەڕاست]]دا، قۆناغی کۆتاییی سەردەمی بیزەنتی، کۆنستنتینۆپڵ گەورەترین و دەوڵەمەندترین شار بوو لە کیشوەری ئەورووپا و ھەندێک جاریش گەورەترین شاری جیھان بوو.<ref>{{harvnb|Cantor|1994|p=226}}</ref><ref>{{harvnb|Morris|2010|pp=109–18}}</ref> کۆنستنتینۆپڵ بە گشتی وەک سەنتەر و "لانکەی [[شارستانییەتی مەسیحی|شارستانییەتی مەسیحیی]] ئۆرتۆدۆکس" دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Christianity: Religions of the World|یەکەم=Ken |دوایین=Parry|ساڵ= ٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨١٤٣٨١٠٦٣٩٧|پەڕە=١٣٩|بڵاوکەرەوە=Infobase Publishing}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Blackwell Companion to Eastern Christianity|یەکەم=Ken|دوایین=Parry|ساڵ= ٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨١٤٤٤٣٣٣٦١٩|پەڕە=٣٦٨|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons}}</ref> [[File:Basilica Cistern after restoration 2022 (11).jpg|thumb|250px|[[کۆگای ئاوی باسیلیکا]] لە سەدەی <bdi>6</bdi>ەم لەلایەن [[یوستینیانی یەکەم|یوستینیانی مەزنەوە]] دروست کراوە]] کۆنستنتینۆپڵ دەستی بە دابەزینێکی بەردەوام کرد لە دوای کۆتایی ھاتنی دەسەڵاتی [[باسیلی دووەم]] لە ساڵی <bdi>1025</bdi>. [[چوارەمین خاچپەرستی]] لە ئامانجەکەی خۆی لادرا لە ساڵی <bdi>1204</bdi>، و شارەکە لەلایەن خاچپەرستەکانەوە تاڵان و وێران کرا.{{sfn|Gregory|2010|pp=324–29}} ئەوان [[ئیمپراتۆریەتیی لاتین]]یان لە جێگەی ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتیی ئۆرتۆدۆکس دامەزراند.{{sfn|Gregory|2010|pp=330–333}} ئایا سۆفیا لە ساڵی <bdi>1204</bdi> کرا بە کڵێسایەکی کاسۆلیکی. ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی دووبارە دامەزرێنرایەوە، ھەرچەندە لاواز بووبوو، لە ساڵی <bdi>1261</bdi>.{{sfn|Gregory|2010|p=340}} کڵێساکان، بەرگرییەکان، و خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکانی کۆنستنتینۆپڵ لە دۆخێکی خراپدا بوون،{{sfn|Gregory|2010|pp=341–342}} و ژمارەی دانیشتووانەکەی لە نیو ملیۆنەوە لە سەدەی <bdi>8</bdi>ەمدا دابەزیبوو بۆ سەد ھەزار کەس.{{efn|name=pop-figures}} بەڵام، دوای کۆنتڕۆڵکردنەوەی شارەکە لە ساڵی <bdi>1261</bdi>، ھەندێک لە شوێنەوارەکانی شارەکە نۆژەنکرانەوە، و ھەندێکیش، وەک دوو مۆزاییکەکەی [[دێیسیس]] لە ئایا سۆفیا و کارییە، دروستکران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Deesis Mosaic |وێبگە=Hagia Sophia|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://hagiasophiaturkey.com/deesis-mosaic/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> سیاسەتە ئابووری و سەربازییە جیاوازەکان کە لەلایەن [[ئاندرۆنیکۆسی دووەمی پالایۆلۆگۆس]]ەوە دامەزرابوون، وەک کەمکردنەوەی ھێزە سەربازییەکان، ئیمپراتۆریەتەکەی لاواز کرد و کردیە ئامانجێکی ئاسان بۆ ھێرش.{{sfn|Reinert|2002|pp=258–260}} لە ناوەڕاستی سەدەی <bdi>14</bdi>ەمدا، [[تورکە عوسمانییەکان]] ستراتیژییەکیان گرتەبەر بۆ گرتنی وردە وردەی شارۆچکە و شارە بچووکەکان، بڕینی ڕێگاکانی دابینکردنی پێداویستی بۆ کۆنستنتینۆپڵ و خنکاندنی بە ھێواشی.{{sfn|Baynes|1949|p=47}} لە <bdi>29</bdi>ی ئایاری <bdi>1453</bdi>، دوای گەمارۆدانێکی <bdi>55</bdi> ڕۆژە کە تێیدا کۆتا ئیمپراتۆری ڕۆمانی، [[کۆنستانتینی یانزدەھەم پالایۆلۆگۆس|کۆنستانتینی یانزدەھەم]] کوژرا، سوڵتان [[محەممەدی دووەم]] "فاتیح" [[کەوتنی کۆنستنتینۆپڵ|کۆنستنتینۆپڵی فەتح کرد]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fall of Constantinople {{!}} Facts, Summary, & Significance {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/event/Fall-of-Constantinople-1453 |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref> === ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی === {{main|ئەستەمبوڵ لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا}} [[File:Topkapı - 01.jpg|thumb|[[کۆشکی تۆپقاپی]] لەلایەن سوڵتان [[محەممەدی دووەم]]ەوە لە نێوان ساڵانی <bdi>1459</bdi> بۆ <bdi>1465</bdi> دروست کراوە]] سوڵتان محەممەد کۆنستنتینۆپڵی وەک پایتەختی نوێی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] ڕاگەیاند. چەند کاتژمێرێک دوای کەوتنی شارەکە، سوڵتان سواری ئەسپەکەی بوو بەرەو ئایا سۆفیا و بانگی ئیمامێکی کرد بۆ خوێندنی ''[[شایەتمان]]''، و بەھۆی ئەوەی شارەکە ئامادەنەبوو بە ئاشتی خۆی ڕادەست بکات، کڵێسا گەورەکەی گۆڕی بۆ مزگەوتێکی ئیمپراتۆری.{{sfn|Gregory|2010|pp=394–399}} محەممەد خۆی وەک ''[[قەیسەری ڕۆم]]''ی نوێ ڕاگەیاند، کە ھاوتای تورکیی عوسمانی بوو بۆ [[قەیسەر (نازناو)|قەیسەر]]ی ڕۆم، و دەوڵەتی عوسمانی ڕێکخرایەوە بۆ ئیمپراتۆریەتێک.{{sfn|Béhar|1999|p=38}}{{sfn|Bideleux|Jeffries|1998|p=71}} [[File:Matrakçı Nasuh - İstanbul.jpg|thumb|upright=1|نەخشەی ئەستەمبوڵ لە سەدەی <bdi>16</bdi>ەمدا لەلایەن زانای ھەمەلایەنی عوسمانی [[ماتراکچی ناسوح]]]] دوای فەتحکردنی کۆنستنتینۆپڵ، [[محەممەدی دووەم]] دەستبەجێ دەستی کرد بە بوژاندنەوەی شارەکە. بە درککردن بەوەی کە بوژاندنەوە سەرکەوتوو نابێت بەبێ دووبارە نیشتەجێکردنەوەی شارەکە، محەممەدی دووەم پێشوازی لە ھەموو کەسێک کرد–بیانییەکان، تاوانباران، و ھەڵاتووەکان– بە پیشاندانی کراوەیییەکی لەڕادەبەدەر و ئامادەیی بۆ لەخۆگرتنی کەسانی دەرەکی کە دواتر بوو بە ناسنامەی کولتووری سیاسیی عوسمانی.<ref>Inalcik, Halil. "The Policy of Mehmed II toward the Greek Population of Istanbul and the Byzantine Buildings of the City." Dumbarton Oaks Papers 23, (1969): 229–49. p. 236</ref> ئەو ھەروەھا خەڵکی لە سەرتاسەری ئەورووپاوە بانگھێشتی پایتەختەکەی کرد، کۆمەڵگەیەکی فرەنەتەوەی دروست کرد کە لە زۆربەی سەردەمی عوسمانییەکاندا بەردەوام بوو.<ref>{{harvnb|Holt|Lambton|Lewis|1977|pp=306–07}}</ref> بوژاندنەوەی ئەستەمبوڵ ھەروەھا پێویستی بە پڕۆژەیەکی گەورەی نۆژەنکردنەوە ھەبوو، بۆ ھەموو شتێک لە ڕێگاکانەوە تا [[قەناتی ڤالێنس#سەردەمی عوسمانی|قەناتەکان]].<ref name="hughes2020">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Hughes |یەکەم١=Bettany |سەردێڕ=Istanbul: A Tale of Three Cities |ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Weidenfeld & Nicolson |شوێن=London |ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٠٢٢-٤٧٣-٢}}</ref> ھەروەک زۆرێک لە پاشاکانی پێش و دوای خۆی، محەممەدی دووەم دیمەنی شارستانیی ئەستەمبوڵی گۆڕی بە دروستکردنەوەی تەواوەتیی سەنتەری شارەکە.<ref name="madden2020">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Madden |یەکەم١=Thomas F. |سەردێڕ=Istanbul: City of Majesty at the Crossroads of the World |ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Penguin Books |شوێن=New York |ژپنک=٩٧٨-٠-١٤-٣١٢٩٦٩-١}}</ref> [[کۆشکی تۆپقاپی|کۆشکێکی نوێی گەورە]] دروست کرا بۆ ئەوەی ڕکابەری بکات، ئەگەر سێبەریش نەخاتە سەر، [[کۆشکی گەورەی کۆنستنتینۆپڵ|کۆشکە کۆنەکە]]، ھەروەھا بازاڕێکی نوێی داپۆشراو (کە ھێشتا ماوە وەک [[بازاڕی گەورە (قاپاڵی چارشی)|بازاڕی گەورە]])، پۆرტიკۆ، کۆشکەکان، ڕێڕەوەکان، و ھەروەھا زیاتر لە دەزەنێک مزگەوتی نوێ.<ref name="hughes2020"/> محەممەدی دووەم شارۆچکە کۆنە وێرانەکەی گۆڕی بۆ شتێک کە لە پایتەختێکی ئیمپراتۆری بچێت.<ref name="madden2020"/> [[چینایەتیی کۆمەڵایەتی|پلەبەندیی کۆمەڵایەتی]] لەلایەن تاعوونی بڵاوەوە پشتگوێ خرا، کە لە سەدەی <bdi>16</bdi>ەمدا دەوڵەمەند و ھەژاری وەک یەک کوشت.<ref name="blackd">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Byrne |یەکەم١=Joseph Patrick |سەردێڕ=Encyclopedia of the Black Death |ڕێکەوت=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[ABC-Clio]] |شوێن=Santa Barbara, CA |ژپنک=٩٧٨-١-٥٩٨٨٤-٢٥٣-١}}</ref> پارە نەیدەتوانی دەوڵەمەندەکان بپارێزێت لە ھەموو ناڕەحەتییەکان و لایەنە سەختەکانی ئەستەمبوڵ.<ref name="blackd"/> ھەرچەندە سوڵتان لە دوورییەکی سەلامەت لە جەماوەرەوە دەژیا، و دەوڵەمەند و ھەژار زیاتر لە تەنیشت یەکترەوە دەژیان، بەڵام بۆ زۆربەی بەشەکان ئەستەمبوڵ وەک شارە مۆدێرنەکان زۆنبەندی نەکرابوو.<ref name="blackd"/> خانووە لوکسەکان لە ھەمان شەقام و گەڕەکەکاندا بوون لەگەڵ کوخە بچووکەکاندا.<ref name="blackd"/> ئەوانەی ئەوەندە دەوڵەمەند بوون کە موڵکی دابڕاوی گوندەوارییان ھەبوو چانسی ڕزگاربوونیان ھەبوو لە پەتا دەورییەکانی نەخۆشی کە بەغدای وێران دەکرد.<ref name="blackd"/> [[File:Istanbul panorama (16293921746).jpg|thumb|250px|دیمەنی [[قۆچی زێڕین]] و [[سارایبۆرنو]] لە [[تاوەری گالاتا]]وە]] [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|خانەوادەی عوسمانی]] لە ساڵی <bdi>1517</bdi>دا بانگەشەی پێگەی [[خەلافەت]]ی کرد، و کۆنستنتینۆپڵ بۆ ماوەی چوار سەدە وەک پایتەختی ئەم [[خەلافەتی عوسمانی|کۆتا خەلافەتە]] مایەوە.<ref name="maag1145" /> سەردەمی دەسەڵاتی [[سولەیمانی قانوونی]] لە <bdi>1520</bdi> بۆ <bdi>1566</bdi> قۆناغێکی دەستکەوتی ھونەری و تەلارسازیی زۆر گەورە بوو؛ تەلارسازی سەرەکی [[میمار سینان]] چەندین بینای ئایکۆنیی لە شارەکەدا دیزاین کرد، لەکاتێکدا ھونەرەکانی عوسمانی وەک [[کەشی|سیرامیک]]، [[شووشەی ڕەنگاوڕەنگ]]، [[خۆشنووسیی ئیسلامی|خۆشنووسی]]، و [[مینیاتۆری عوسمانی|مینیاتۆر]] گەشەیان کرد.<ref>{{harvnb|Holt|Lambton|Lewis|1977|pp=735–36}}</ref> دانیشتووانی کۆنستنتینۆپڵ لە کۆتاییی سەدەی <bdi>18</bdi>ەمدا <bdi>570,000</bdi> کەس بوون.<ref name="chfo">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Chandler|یەکەم١=Tertius|دوایین٢=Fox|یەکەم٢=Gerald|سەردێڕ=3000 Years of Urban Growth|ساڵ=١٩٧٤|بڵاوکەرەوە=Academic Press|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٧٨٥١٠٩-٩|ناونیشان=https://archive.org/details/3000yearsofurban0000chan}}</ref> قۆناغێکی یاخیبوون لە سەرەتای سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا بووە ھۆی سەرهەڵدانی سوڵتانی پێشکەوتنخواز [[مەحموودی دووەم]] و لە کۆتاییدا بۆ سەردەمی ''[[تەنزیمات]]''، کە چاکسازیی سیاسیی لێکەوتەوە و ڕێگەی بە ھێنانە ناوەوەی تەکنەلۆژیای نوێ بۆ شارەکە دا.<ref>{{harvnb|Shaw|Shaw|1977|pp=4–6, 55}}</ref> پردەکان بەسەر قۆچی زێڕیندا لەم قۆناغەدا دروستکران،<ref>{{harvnb|Çelik|1993|pp=87–89}}</ref> و کۆنستنتینۆپڵ لە ساڵانی <bdi>1880</bdi>ەکاندا بەسەر تۆڕی ھێڵی ئاسنی ئەورووپاوە بەسترایەوە.<ref name="ha251">{{harvnb|Harter|2005|p=251}}</ref> دامەزراوە مۆدێرنەکانی وەک تۆڕی دابینکردنی ئاو، کارەبا، تەلەفۆن، و تراموا، لە دەیەکانی دواتردا وردە وردە ھێنرانە کۆنستنتینۆپڵەوە، ھەرچەندە درەنگتر لە شارەکانی تری ئەورووپا.<ref>{{harvnb|Shaw|Shaw|1977|pp=230, 287, 306}}</ref> ھەوڵەکانی مۆدێرنیزاسیۆن بەس نەبوون بۆ ڕێگریکردن لە [[دابەزینی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Çelik |یەکەم=Zeynep |سەردێڕ=The Remaking of Istanbul: Portrait of an Ottoman City in the Nineteenth Century|بڵاوکەرەوە=University of California Press |ساڵ=١٩٨٦|شوێن=Berkeley. Los Angeles. London |پەڕە=٣٧}}</ref> [[File:Grand Rue de Pera, Constantinople LCCN2004672935 (cropped).jpg|thumb|[[شەقامی ئیستیقلال|شەقامی کەبیر]] لە ساڵی <bdi>1912</bdi> (ئێستا [[شەقامی ئیستیقلال]] لە [[بەیئۆغڵو]]). دەروازەی [[کڵێسای سانت ئەنتۆنیی پادوا، ئەستەمبوڵ|کڵێسای سانت ئەنتۆنیی پادوا]] لە لای چەپەوە دەبینرێت. ڕیکلامێکی [[نێسلی]] لەسەر بینایەکی پاشبنەمادا دیارە.]] لەگەڵ [[شۆڕشی تورکە لاوەکان]] لە ساڵی <bdi>1908</bdi>، [[پەرلەمانی عوسمانی]]، کە لە <bdi>14</bdi>ی شوباتی <bdi>1878</bdi>ەوە داخرابوو، <bdi>30</bdi> ساڵ دواتر لە <bdi>23</bdi>ی تەممووزی <bdi>1908</bdi> دووبارە کرایەوە، کە بووە سەرەتای [[سەردەمی دووەمی دەستووری]].<ref name=tarihiolaylar>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.tarihiolaylar.com/tarihi-olaylar/meclis-i-mebusan-mebuslar-meclisi-991|سەردێڕ=Meclis-i Mebusan (Mebuslar Meclisi)|newspaper=Tarihi Olaylar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210225071412/https://www.tarihiolaylar.com/tarihi-olaylar/meclis-i-mebusan-mebuslar-meclisi-991|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ململانێی ناوخۆیی و ناسەقامگیرییە سیاسییەکان لە ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا لە مانگەکانی دوای شۆڕش ھانی [[نەمسا-مەجارستان]]ی دا بۆ [[قەیرانی بۆسنیا|لکاندنی بۆسنیا]] و [[میرنشینی بولگاریا|بولگاریا]] بۆ [[ڕاگەیاندنی سەربەخۆییی بولگاریا|ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی]] لە ھەنگاوێکی ھاوبەشدا لە <bdi>5</bdi>ی تشرینی یەکەمی <bdi>1908</bdi>. سوڵتان [[عەبدولحەمیدی دووەم]] لە ساڵی <bdi>1909</bdi> لەسەر کار لادرا، دوای ھەوڵی دژە-شۆڕش کە بە [[ڕووداوی ٣١ی ئازار]] ناسراوە. زنجیرەیەک شەڕ لە سەرەتای سەدەی <bdi>20</bdi>ەمدا، وەک [[شەڕی ئیتاڵیا-تورکیا]] (<bdi>1911</bdi>–<bdi>1912</bdi>) و [[جەنگەکانی باڵکان]] (<bdi>1912</bdi>–<bdi>1913</bdi>)، پایتەختی ئیمپراتۆریەتە نەخۆشەکەیان وێران کرد و بوونە ھۆی [[کودەتای ١٩١٣ی عوسمانی]]، کە ڕژێمی [[سێ پاشاکە]]ی ھێنایە کایەوە.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|p=31}}</ref> ئیمپراتۆریەتی عوسمانی چووە پاڵ [[ھێزەکانی ناوەند]] لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم]] (<bdi>1914</bdi>–<bdi>1918</bdi>) و لە کۆتاییدا شکا. [[دەرکردنی ڕۆشنبیرانی ئەرمەنی لە ٢٤ی نیسانی ١٩١٥]] یەکێک بوو لەو ڕووداوە سەرەکییانەی کە سەرەتای [[جینۆسایدی ئەرمەنییەکان]]ی لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەمدا نیشان دا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Freedman|یەکەم١=Jeri|سەردێڕ=The Armenian genocide|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Rosen Pub. Group|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٤٢-١٨٢٥-٣|پەڕەکان=٢١–٢٢|edition=1st|ناونیشان={{Google books|cuqxYldvClQC|plainurl=yes}}}}</ref> بەھۆی سیاسەتەکانی عوسمانی و تورکیا بۆ [[بە تورککردن]] و [[پاکتاوی نەتەوەیی]]، دانیشتووانی [[مەسیحییەکان لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|مەسیحی]]ی شارەکە لە <bdi>450,000</bdi>ەوە بۆ <bdi>240,000</bdi> دابەزی لە نێوان ساڵانی <bdi>1914</bdi> و <bdi>1927</bdi>دا.<ref>[https://www.scribd.com/doc/6920910/Globalization-Cosmopolitanism-and-the-Donme-in-Ottoman-Salonica-and-Turkish-Istanbul Globalization, Cosmopolitanism, and the Dönme in Ottoman Salonica and Turkish Istanbul]. Marc Baer, University of California, Irvine.</ref> لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەمدا، لە نێوان ساڵانی <bdi>1916</bdi> و <bdi>1918</bdi>، چەندین [[بۆردومانی ئاسمانی کۆنستنتینۆپڵ لە جەنگی جیھانیی یەکەم|ھێرشی بۆردومانی ئاسمانی لەلایەن فڕۆکە بەریتانییەکانەوە]] لەناو یان نزیک ئەستەمبوڵ ڕوویاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Selçuk |یەکەم=Mustafa |سەردێڕ=Birinci Dünya Savaşın'da İtilaf Devletleri'nin İstanbul'a Yönelik Hava Taaruzları |trans-title=The Allied Powers' Air Attacks on Istanbul in World War I |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108927 |journal=Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Kurt |یەکەم١=Emin |سەردێڕ=Birinci Dünya Savaşı'nda İstanbul'a Yapılan Hava Saldırıları |دوایین٢=Güvenbaş |یەکەم٢=Mesut |بڵاوکەرەوە=Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları |ساڵ=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨-٦٠٥-٢٩٥-٣٦٩-٣|trans-title=Air Raids on Istanbul in World War I}}</ref> [[ئاگربەستی مودرۆس]] لە <bdi>30</bdi>ی تشرینی یەکەمی <bdi>1918</bdi> واژوو کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=World War I {{!}} Causes, Years, Combatants, Casualties, Maps, & Facts {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/event/World-War-I |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref> کەمتر لە مانگێک دواتر، لە <bdi>12</bdi>ی تشرینی دووەمی <bdi>1918</bdi>، کەشتییەک کە لیوایەکی فەڕەنسیی ھەڵگرتبوو چووە ناو شارەکەوە، کە بووە سەرەتای [[داگیرکردنی کۆنستنتینۆپڵ]]. بەدوایدا بەلەمگەلێک کە لە کەشتییەکانی بەریتانیا، ئیتاڵیا، یۆنان، و فەڕەنسا پێکھاتبوو، سەربازیان لەسەر زەوی جێگیر کرد لە ڕۆژی دواتردا. دواتر [[داگیرکردنی سمیرنا]] ([[ئیزمییر]])، کە ئەوکات دووەم گەورەترین شاری عوسمانی بوو، لە <bdi>15</bdi>ی ئایاری <bdi>1919</bdi> ھەروەھا بووە سەرەتای [[شەڕی سەربەخۆییی تورکیا]] بە سەرکردایەتی [[موستەفا کەمال ئەتاتورک|موستەفا کەمال پاشا]] و [[بزووتنەوەی نیشتمانیی تورکیا]]، کە لە کۆنگرەی [[کۆنگرەی ئەرزرۆم|ئەرزرۆم]] و [[کۆنگرەی سێواس|سێواس]] کۆبوونەوە بۆ یەکخستنی گرووپەکانی بەرگری لە [[ئەنادۆڵ]]. [[پەرلەمانی عوسمانی]] لەلایەن [[ھاوپەیمانانی جەنگی جیھانیی یەکەم|ھاوپەیمانانەوە]] لە <bdi>11</bdi>ی نیسانی <bdi>1920</bdi> ھەڵوەشێنرایەوە، کە لەسەر ئەوە زۆرێک لە ئەندامانی پێشووی چوونە پاڵ بزووتنەوەی نیشتمانیی تورکیا کە بارەگاکەی لە [[ئەنقەرە]] بوو، کە لەوێ [[ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] لە <bdi>23</bdi>ی نیسانی <bdi>1920</bdi> دامەزرا. کەمتر لە چوار مانگ دواتر، نوێنەرانی حکومەتی عوسمانی کە بارەگاکەی لە ئەستەمبوڵ بوو بە سەرۆکایەتی [[دەماط فەرید پاشا]] [[پەیماننامەی سێڤر]]یان لە <bdi>10</bdi>ی ئابی <bdi>1920</bdi> واژوو کرد، کە لەلایەن GNAT لە ئەنقەرە ڕەتکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=3. Ottoman Empire (1908-1923) |ناونیشان=https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/ottoman-empite-1908-1923/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥ |وێبگە=uca.edu |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250426084524/https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/ottoman-empite-1908-1923/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوای [[شەڕی سەربەخۆییی تورکیا]] (<bdi>1919</bdi>–<bdi>1922</bdi>)، [[ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] لە ئەنقەرە لە <bdi>1</bdi>ی تشرینی دووەمی <bdi>1922</bdi> سوڵتانەتی ھەڵوەشاندەوە، و کۆتا سوڵتانی عوسمانی، [[محەممەدی شەشەم]]، وەک ''[[١٥٠ کەسایەتییە نەویستراوەکەی تورکیا|کەسایەتییەکی نەویستراو]]'' ڕاگەیەندرا. بە جێھێشتنی وڵات لەسەر کەشتیی جەنگیی بەریتانیی [[HMS Malaya|HMS ''Malaya'']] لە <bdi>17</bdi>ی تشرینی دووەمی <bdi>1922</bdi>، چووە مەنفا و لە [[سانرێمۆ]]، ئیتاڵیا، لە <bdi>16</bdi>ی ئایاری <bdi>1926</bdi> مرد. [[File:Bankalar Caddesi in the 1920's.jpg|thumb|دیمەنێکی [[شەقامی بانکەکان]] (''Bankalar Caddesi'') لە کۆتایییەکانی <bdi>1920</bdi>ەکان. کە لە ساڵی <bdi>1892</bdi> تەواو بووە، بارەگای سەرەکیی [[بانکی عوسمانی]] لە لای چەپەوە دەبینرێت. لە ساڵی <bdi>1995</bdi> [[بۆرسەی ئەستەمبوڵ]] گواسترایەوە بۆ [[ئیستینیە]]، لەکاتێکدا چەندین بانکی تورکی گواستراونەتەوە بۆ [[لێڤێنت]] و [[ماسلاک]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.borsaistanbul.com/en/sayfa/24/milestones-in-borsa-istanbul-history|سەردێڕ=Milestones in Borsa Istanbul History|وێبگە=www.borsaistanbul.com|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref>]] [[پەیماننامەی لۆزان]] لە <bdi>24</bdi>ی تەممووزی <bdi>1923</bdi> واژوو کرا، و داگیرکردنی کۆنستنتینۆپڵ بە ڕۆیشتنی کۆتا ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە شارەکە لە <bdi>4</bdi>ی تشرینی یەکەمی <bdi>1923</bdi> کۆتایی ھات.<ref name=liberation-of-istanbul>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sozcu.com.tr/2017/gundem/6-ekim-istanbulun-kurtulusu-2039060/|سەردێڕ=6 Ekim İstanbul'un Kurtuluşu|بڵاوکەرەوە=[[Sözcü]]|زمان=tr|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> ھێزەکانی تورکیا سەربە حکومەتی ئەنقەرە، بە فەرماندەیی [[شوکرو نائیلی گۆکبێرک|شوکرو نائیلی پاشا]] (فەیلەقی سێیەم)، لە ڕێوڕەسمێکدا لە <bdi>6</bdi>ی تشرینی یەکەمی <bdi>1923</bdi> چوونە ناو شارەکەوە، کە وەک "ڕۆژی ڕزگاریی ئەستەمبوڵ" ({{lang|tr|İstanbul'un Kurtuluşu}}) دەستنیشان کراوە، و لەو کاتەوە ساڵانە یادی دەکرێتەوە.<ref name=liberation-of-istanbul/> === کۆماری تورکیا === [[File:Istanbul 1930s.jpg|thumb|وێستگەی [[بەلەمەکانی ئەستەمبوڵ|بەلەمەکانی]] [[کاراکیۆی]] لە ساڵانی <bdi>1930</bdi>ەکاندا]] لە <bdi>29</bdi>ی تشرینی یەکەمی <bdi>1923</bdi> [[ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] دامەزراندنی کۆماری تورکیای ڕاگەیاند، بە پایتەختبوونی [[ئەنقەرە]]. [[موستەفا کەمال ئەتاتورک]] بوو بە یەکەم [[سەرۆک کۆماری تورکیا|سەرۆک کۆماری]] کۆمارەکە.<ref>{{harvnb|Landau|1984|p=50}}</ref><ref>{{harvnb|Dumper|Stanley|2007|p=39}}</ref> ناوی ''[[کۆنستنتینۆپڵ]]''، کە بۆ ماوەی <bdi>1600</bdi> ساڵ بەکاردەھێنرا، بە فەرمی گۆڕدرا بۆ ''ئەستەمبوڵ'' لە <bdi>28</bdi>ی ئازاری <bdi>1930</bdi>؛ بڕیارێک کە بووە ئیلھامبەخش بۆ تێکستی گۆرانیی ساڵی <bdi>1953</bdi> ''[[ئەستەمبوڵ (نەک کۆنستنتینۆپڵ)]]''، کە لە <bdi>500</bdi>ەمین ساڵیادی [[کەوتنی کۆنستنتینۆپڵ|فەتحکردنی شارەکە]] لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|تورکە عوسمانییەکان]] لە ساڵی <bdi>1453</bdi> نووسراوە. ناوەکانی تری شارەکان کە گۆڕدران بە یاسای خزمەتگوزارییەکانی پۆستە ([[زمانی تورکی|تورکی]]: ''Posta Hizmetleri Kanunu'') لە <bdi>28</bdi>ی ئازاری <bdi>1930</bdi> بریتین لە ''[[ئەنقەرە#وشەناسی|ئەنگۆرا]]'' کە گۆڕدرا بۆ ''[[ئەنقەرە]]''، و ''[[ئیزمییر#ناوەکان و وشەناسی|سمیرنا]]'' کە گۆڕدرا بۆ ''[[ئیزمییر]]''، لە نێو چەندین نموونەی تری ناوی شارەکان کە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی بەکاردەھێنران و جێگەیان گیرایەوە بە ناوە تورکییە ستانداردکراوە فەرمییەکان. [[File:Taksim, İstanbul (12966438075).jpg|thumb|[[گۆڕەپانی تەقسیم]]، نزیکەی <bdi>1936</bdi>]] لە ساڵانی <bdi>1930</bdi>ەکانەوە بەدواوە، بە ھەوڵە بەرفراوانەکانی پلاندانانی شار کە لە سەرەتادا لەلایەن [[ھێنری پرۆست]]ەوە سەرپەرشتی دەکرا لە نێوان ساڵانی <bdi>1936</bdi> بۆ <bdi>1950</bdi> و دواتر لەلایەن ھاوکارەکانییەوە وەک [[لویجی پیچیناتۆ]] لە ساڵانی دواتردا بەردەوام بوو، ئەستەمبوڵ گۆڕانکارییەکی پێکھاتەییی گەورەی بەخۆیەوە بینی، بە دروستکردنی گۆڕەپانی گشتیی نوێ، بولڤارەکان، شەقامەکان و پارکەکان لە سەرتاسەری شارەکەدا، کە زۆرجار لەسەر حیسابی بینا مێژووییەکان بوو؛ وەک [[گۆڕەپانی تەقسیم]]، [[پارکی گەزیی تەقسیم]]، شەقامی ڤەتەن، بولڤاری ئەتاتورک، شەقامی کەمرالتی، شەقامی مەجلیسی مەبوسان، [[بولڤاری باربارۆس|بولڤاری باربارۆس]]، شەقامی جمھوریەت و بولڤاری تارلاباشی، لە نێو ئەوانی تردا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://dergipark.org.tr/en/pub/iticusbe/article/1224428|سەردێڕ= İstanbul’da Cumhuriyet Döneminde Planlama Çalışmaları: Henri Prost ve Luigi Piccinato’nun Planlarının Sonraki Dönemlere Etkileri Açısından Mukayeseli Analizi|نووسەر=Erhan Erken|journal=İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi|بەرگ=٢١|ژمارە=٤٥|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|doi=10.46928/iticusbe.1224428}}</ref><ref>{{harvnb|Keyder|1999|pp=11–12, 34–36}}</ref> [[باجی سەروەت (ڤارلیک ڤێرگیسی)|باجی سەروەتی ١٩٤٢]] لە کاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]، کە بە ڕێژەیەکی زۆر بەرزتر بەسەر ناموسڵمانەکاندا سەپێندرا، بووە ھۆی گواستنەوە یان ھەڵوەشاندنەوەی زۆرێک لەو کارانەی کە خاوەنەکانیان کەمینە ئایینییەکان بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Ağır |یەکەم١=Seven |دوایین٢=Artunç |یەکەم٢=Cihan |سەردێڕ=The Wealth Tax of 1942 and the Disappearance of Non-Muslim Enterprises in Turkey |journal=The Journal of Economic History |ڕێکەوت=٢٠١٩|بەرگ=٧٩|issue=1 |پەڕەکان=٢٠١–٢٤٣|doi=10.1017/S0022050718000724|s2cid=159425371 |hdl=11511/35674 |hdl-access=free}}</ref> [[پۆگرۆمی ١٩٥٥ی ئەستەمبوڵ]]، کە تێیدا چەندین یۆنانی (بە چەندین خەمڵاندنی جیاواز) کوژران، بریندار بوون یان دەستدرێژیی سێکسییان کرایە سەر، بووە ھۆی کۆچکردنی زۆربەی یۆنانییەکانی ماوە لە ئەستەمبوڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Erdemir |یەکەم١=Aykan |سەردێڕ=The Turkish Kristallnacht |ناونیشان=http://www.politico.eu/article/the-turkish-kristallnacht-greece-1955-pogrom-polites-orthodox/ |ئیش=[[Politico Europe]] |ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161020061818/http://www.politico.eu/article/the-turkish-kristallnacht-greece-1955-pogrom-polites-orthodox/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="zayas">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=de Zayas |یەکەم١=Alfred |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |ناونیشان=https://digitalcommons.usf.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1206&context=gsp|journal=Genocide Studies and Prevention |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=١٣٧–١٥٤|issn=1911-0359|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> زیاتر [[دەرکردنی یۆنانییەکان لە ئەستەمبوڵ|دەرکردنی بەکۆمەڵی یۆنانییەکانی ئەستەمبوڵ]] لە <bdi>1964</bdi>–<bdi>1965</bdi> ڕوویدا، کاتێک ئەوانەی کە [[دەرکردنی یۆنانییەکان لە ئەستەمبوڵ#دانیشتووانی کاریگەر|بە فەرمی ھاووڵاتیی یۆنان بوون]] بەڵام ڕێگەیان پێدرابوو لە تورکیا بمێننەوە بەپێی [[پەیماننامەی لۆزان]] و لێخۆشبوونیان ھەبوو لە [[ئاڵوگۆڕی دانیشتووان لە نێوان یۆنان و تورکیا|ئاڵوگۆڕی دانیشتووان]]، فەرمانیان پێکرا کە بە خێرایی وڵات جێبھێڵن، تەنانەت ئەوانەشی کە ھاوسەرەکانیان ھەڵگری ڕەگەزنامەی تورکی بوون.<ref name="o112">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Roudometof |یەکەم١=V. |دوایین٢=Agadjanian |یەکەم٢=A. |دوایین٣=Pankhurst |یەکەم٣=J. |سەردێڕ=Eastern Orthodoxy in a Global Age: Tradition Faces the 21st Century |بڵاوکەرەوە=AltaMira Press |ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٥٩١-١٤٧٧-٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=mQRtAAAAQBAJ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٤|پەڕە=٢٧٣}}</ref> بڕیارەکە درا دوای ئەوەی تورکیا و یۆنان گەیشتنە لێواری جەنگ لە ساڵی <bdi>1964</bdi> لەسەر [[توندوتیژیی نێوان پێکھاتەکانی قوبرس#توندوتیژیی نێوان پێکھاتەکان|پێکدادانە توندوتیژەکان لە قوبرس]]، کە بەھۆی دەستوەردانی سەرۆکی ئەمریکا [[لیندن بی. جۆنسۆن]]ەوە ڕێگری لێکرا، کە دەیویست ڕێگری بکات لە ململانێی نێوان دوو ئەندامی [[ناتۆ]] لە لوتکەی [[شەڕی سارد]]دا. لە ئەنجامی ئەم سیاسەتانەدا، ژمارەی دانیشتووانی یۆنانی لە ئەستەمبوڵ لە <bdi>110,000</bdi> لە ساڵی <bdi>1919</bdi>ەوە دابەزی بۆ <bdi>2,500</bdi> تا کۆتاییی سەدەی <bdi>20</bdi>ەم.<ref name="m310">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Whitman |یەکەم=L. |نووسەر٢=Helsinki Watch (Organization : U.S.) |نووسەر٣=Human Rights Watch (Organization) |سەردێڕ=Denying Human Rights and Ethnic Identity: The Greeks of Turkey |بڵاوکەرەوە=Human Rights Watch |زنجیرە=Helsinki Watch report |ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٤٣٢-٠٥٦-٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=7YJpAAAAMAAJ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> [[File:66-034 Istanbul Turkey 1966.jpg|thumb|دیمەنێکی [[پردی گالاتا#چوارەم پرد|چوارەم پردی گالاتا]] (<bdi>1912</bdi>–<bdi>1992</bdi>) لە ساڵی <bdi>1966</bdi>، لەگەڵ [[:File:Istanbul Turkey 1966 (51192080241).jpg|کارەکانی نۆژەنکردنەوە]] (<bdi>1965</bdi>–<bdi>1967</bdi>)<ref name="Galata_Tower_1"/>ی [[سەقفی قووچەکی]]ی [[تاوەری گالاتا]] (ئەوەی [[:File:View of constantinople by evening light.jpg|پێشتر]] لە سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا [[:File:Galata Tower.jpg|لابرابوو]])<ref name="Galata_Tower_1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.arkitera.com/haber/galata-kulesinin-1967-tarihli-restorasyonu/|سەردێڕ=Galata Kulesi’nin 1967 Tarihli Restorasyonu|وێبگە=arkitera.com|نووسەر=Emine Merdim|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="Galata_Tower_2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.istanbulium.net/2015/02/ayn-acidan-istanbul-galata-kulesi.html|سەردێڕ=Aynı Açıdan İstanbul: Büyük Hendek Caddesi’nden Galata Kulesi|وێبگە=istanbulium.net|نووسەر=Caner Cangül|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref><ref name="Galata_Tower_3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.eskiistanbul.net/4126/galata-kulesi-francis-bedford-21-mayis-1862|سەردێڕ=Galata Kulesi: Francis Bedford / 21 Mayıs 1862|وێبگە=eskiistanbul.net|نووسەر=Francis Bedford|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ١٨٦٢}}</ref>{{efn|بەپێی ھەندێک سەرچاوە، سەقفە قووچەکییەکەی [[تاوەری گالاتا]] لەلایەن زریانێکەوە لە ساڵی <bdi>1875</bdi> وێران کرا،<ref name="Galata_Tower_1"/> بەڵام ئەو وێنانەی کە لەلایەن گەشتیارە بیانییەکانی وەک جەیمس ڕۆبێرتسۆن، ئێرنست دی کارانزا و فرانسیس بێدفۆردەوە لە سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا گیراون ئەوەیان دەرخستووە کە سەقفە قووچەکییەکە، کە لە ساڵی <bdi>1854</bdi>دا ھەبووە،<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Robertson_1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.eskiistanbul.net/2003/galata-kulesi-1854-james-robertson|سەردێڕ=Galata Kulesi: James Robertson / 1854|وێبگە=eskiistanbul.net|نووسەر=James Robertson|ساڵ=١٨٥٤}}</ref><ref name="Robertson_2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.eskiistanbul.net/2004/galata-kulesi-1854-1855-james-robertson|سەردێڕ=Galata Kulesi: James Robertson / 1854-1855|وێبگە=eskiistanbul.net|نووسەر=James Robertson|ساڵ=١٨٥٤}}</ref><ref name="De_Caranza">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.eskiistanbul.net/1999/galata-kulesi-ernest-de-caranza-1854|سەردێڕ=Galata Kulesi: Ernest De Caranza / 1854|وێبگە=eskiistanbul.net|نووسەر=Ernest De Caranza|ساڵ=١٨٥٤}}</ref> تا ساڵی <bdi>1862</bdi> لابرابوو.<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Galata_Tower_3"/> ئەو وێنەیەی کە لەلایەن فرانسیس بێدفۆردەوە لە <bdi>21</bdi>ی ئایاری <bdi>1862</bdi> گیراوە<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Galata_Tower_3"/> دەریدەخات کە کارەکانی چاککردنەوە (یان دەستکاری) لە ساڵی <bdi>1862</bdi>دا بەردەوام بووە، و داری ئاڵاکەی سەرەوەی کاتییانە دیار نەبووە.<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Galata_Tower_3"/> یان ئەوەتە "زریانی ساڵی <bdi>1875</bdi>" لە ڕاستیدا زووتر ڕوویداوە، لە دەوروبەری <bdi>1862</bdi>،<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Galata_Tower_3"/> یان ئەوەتە بەشی ھەرە سەرەوەی تاوەرەکە تەنیا دەستکاری کراوە یان دووبارە دروست کراوەتەوە لە دەوروبەری <bdi>1862</bdi>.<ref name="Galata_Tower_2"/><ref name="Galata_Tower_3"/> ئەگەرێکی تر ئەوەیە کە ئەو سەقفە قووچەکییەی کە لە دەوروبەری <bdi>1862</bdi> دروست کرایەوە، لەوانەیە چەند ساڵێک دواتر بە زریانێکی ساڵی <bdi>1875</bdi> وێران بووبێت.<ref name="Galata_Tower_1"/>|group=lower-alpha}} لە لای چەپەوە دیارە.]] تورکیا لە نێوان [[کودەتای ١٩٦٠ی تورکیا|1960]] و [[کودەتای ١٩٨٠ی تورکیا|1980]] بەدەست قەیرانی سیاسی و ئابوورییەوە دەیناڵاند، و کۆچی کەمینە نەتەوەیی و ئایینییەکانی ئەستەمبوڵ، بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ [[ئەورووپا]] و [[ئەمەریکای باکوور]]، لەم قۆناغەدا بەردەوام بوو؛ لەکاتێکدا یاسای نوێ بە ئامانجی [[بە تورککردن]] ھێنرانە کایەوە، وەک بەنیشتمانیکردن یان داخستنی دامەزراوە تایبەتەکانی خوێندنی باڵا لە [[یاداشتنامەی سەربازیی ١٩٧١ی تورکیا|1971]].<ref name="Grigoriadis-Canpolat">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/08883254231203338|سەردێڕ=Elite Universities as Populist Scapegoats: Evidence from Hungary and Turkey|نووسەر١=Ioannis N. Grigoriadis|نووسەر٢=Ece Işık Canpolat|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|journal=East European Politics and Societies|بەرگ=٣٨|issue=2|doi=10.1177/08883254231203338|doi-access=free}}</ref><ref name="Yellice"/> لە ئەنجامدا، بەشی [[کۆلێژ]]ی [[کۆلێژی ڕۆبەرت]] (RC) لە ئەستەمبوڵ، کە پرۆگرامی <bdi>4</bdi>-ساڵەی [[بەکالۆریۆس]] (وەک پرۆگرامەکانی قوتابخانەی ئەندازیاری) و پرۆگرامی [[ماستەر]]ی (وەک ئەندازیاری پیشەسازی) پێشکەش دەکرد، بەنیشتمانی کرا و وەک [[زانکۆی بۆغازچی]] لە ساڵی <bdi>1971</bdi> ڕێکخرایەوە؛ لەکاتێکدا بەشی [[ئامادەیی]]، کە پێشتر ناوی ئەکادیمیای ڕۆبەرت (RA) بوو، بەردەوامە لە کارکردن وەک ئامادەیییەکی ئەمریکی، بە ناوی تورکی ''Robert Kolej'' کە ئاماژەیە بۆ بەشی ئامادەیی کە ھێشتا چالاکە لە دوای ساڵی <bdi>1971</bdi>ەوە.<ref name="Grigoriadis-Canpolat"/><ref name="Yellice"/> بە جێبەجێکردنی ھەمان یاسای ساڵی <bdi>1971</bdi>، [[وەزارەتی پەروەردەی نیشتمانی (تورکیا)|وەزارەتی پەروەردەی نیشتمانیی تورکیا]] پێشنیاری کرد کە [[قوتابخانەی تیۆلۆجی ھالکی|قوتابخانەی تیۆلۆجی ھالکی]] ([[دورگەی هەیبەلی]]) بخرێتە سەر فاکەڵتیی تیۆلۆجی (''İlahiyat Fakültesi'') لە [[زانکۆی ئەستەمبوڵ]]، بەڵام [[پاتریارکای ئۆرتۆدۆکسی یۆنانی کۆنستنتینۆپڵ|پاتریارکای ئۆرتۆدۆکسی یۆنانی]]، بە پشتبەستن بە [[پەیماننامەی لۆزان]]، ڕەتیکردەوە ئەم گۆڕانکارییە قبوڵ بکات و بڕیاریدا قوتابخانەکە بە داخراوی بھێڵێتەوە تا گەڕاندنەوەی پێگەی یاسایی پێشووی، کە لە <bdi>9</bdi>ی تەممووزی <bdi>1971</bdi> ھەڵوەشێنرابووەوە.<ref name="Yellice">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4248233|سەردێڕ=The Halki Theological School Issue: The Closure of the School Amidst the Cyprus Crisis and Its Repercussions in Greece, 1955-1971|نووسەر=Gürhan Yellice|journal=International Journal of Historical Researches|بەرگ=٩|پەڕە=٢٤٦٤|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|issn=2149-9535}}</ref> سەربەخۆیی زانکۆکانی تورکیا، کە بە ماددەی <bdi>120</bdi>ی [[دەستووری تورکیا ١٩٦١|دەستووری تورکیای 1961]] پێیان درابوو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.anayasa.gen.tr/1961constitution-text.pdf|سەردێڕ=Constitution of the Turkish Republic (1961), Article 120|ساڵ=١٩٦١|پەڕەکان=٣٢-٣٣}}</ref> لە [[یاداشتنامەی سەربازیی ١٩٧١ی تورکیا|1971]] ھەڵپەسێردرا و لە ساڵی <bdi>1981</bdi> ھەڵوەشێنرایەوە.<ref name="Resmi_Gazete_06.11.1981">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/17506.pdf|سەردێڕ=T.C. Resmî Gazete (Official Gazette) of 6 November 1981|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ١٩٨١}}</ref> [[ئەنجومەنی خوێندنی باڵا (تورکیا)|ئەنجومەنی خوێندنی باڵا]]، کە لە <bdi>6</bdi>ی تشرینی دووەمی <bdi>1981</bdi> دامەزرا<ref name="Resmi_Gazete_06.11.1981"/> کاتێک تورکیا لەلایەن [[ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی (تورکیا، ١٩٨٠)|ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی]] بە سەرۆکایەتی جەنەڕاڵ [[کەنعان ئەڤرێن]] بەڕێوەدەبرا لە نێوان [[کودەتای ١٩٨٠ی تورکیا|1980]] و [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا ١٩٨٣|1983]]، بەرپرسیارە لە سەرپەرشتیکردنی [[پێڕستی زانکۆکان لە تورکیا|زانکۆکانی تورکیا]]، لەو چوارچێوەیەی کە بە ماددەی <bdi>130</bdi>ی [[دەستووری تورکیا|دەستووری تورکیای 1982]] پێناسە کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://cdn.tbmm.gov.tr/TbmmWeb/Icerik/Dosya/2e5836e4-4d42-4255-92ff-7e749130096c.pdf|سەردێڕ=Constitution of the Republic of Türkiye, Article 130|بڵاوکەرەوە=[[Grand National Assembly of Turkey|GNAT]] Printing House|ساڵ=٢٠١٩|پەڕەکان=١٠٠-١٠٢}}</ref> دەسەڵاتی مەدەنی بە [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا ١٩٨٣|ھەڵبژاردنە گشتییەکانی 1983]] گەڕێندرایەوە. [[File:Bosphorus Bridge, İstanbul (13080111123).jpg|thumb|[[پردی بۆسفۆر]] لە ساڵی <bdi>1973</bdi>]] تێکڕای ژمارەی دانیشتووانی ئەستەمبوڵ لە ساڵانی <bdi>1970</bdi>ەکاندا دەستی بە بەرزبوونەوەیەکی خێرا کرد، کاتێک خەڵک لە [[ئەنادۆڵ]]ەوە کۆچیان کرد بۆ شارەکە بۆ دۆزینەوەی ھەلی کار لەو کارگە نوێیانەی کە لە دەوروبەری گەورەشارە فراوانبووەکە دروستکرابوون. ئەم بەرزبوونەوە لەناکاو و خێرایەی ژمارەی دانیشتووانی شارەکە بووە ھۆی دروستبوونی خواستێکی زۆر بۆ نیشتەجێبوون، و زۆرێک لەو گوند و دارستانانەی پێشتر لە دەرەوەی شار بوون کەوتنە ناو [[ناوچەی گەورەشار|ناوچەی گەورەشاری]] ئەستەمبوڵەوە بەھۆی [[بەربڵاوبوونی شار|فراوانبوونی شارەکەوە]].<ref>{{harvnb|Efe|Cürebal|2011|pp=718–719}}</ref> [[پردی بۆسفۆر]]، کە بەشەکانی ئەورووپا و ئاسیای شارەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە، لە ساڵی <bdi>1973</bdi> کرایەوە و بە شێوەیەکی بەرچاو بەشداربوو لە زیادبوونی کۆچکردن لە ئەنادۆڵەوە. دواتر پرد و تونێلی تری بەدوادا ھات کە بەسەر [[گەرووی بۆسفۆر|گەرووی بۆسفۆر]]دا دەپەڕنەوە، ئەوانیش [[پردی سوڵتان محەممەد فاتیح]] (<bdi>1988</bdi>)، [[تونێلی مارمارای]] (<bdi>2013</bdi>)، [[پردی سوڵتان سەلیمی یەکەم]] (<bdi>2016</bdi>)، و [[تونێلی ئۆراسیا]] (<bdi>2016</bdi>). [[File:Tour of Turkey Stage 8 Bağdat Avenue 1.JPG|thumb|[[شەقامی بەغدا]] شەقامی بازاڕکردنی سەرەکییە لە دیوی ئاسیا]] لە نیوەی دووەمی ساڵانی <bdi>1980</bdi>ەکاندا، ''ساھیلیۆلۆ'' (ڕێگای کەنار دەریا)، کە ڕێگایەکی دیمەن جوانی کەنار [[دەریای مەڕمەڕە|مەڕمەڕە]]یە لە دیوی ئەنادۆڵی شارەکە، ھاوتەریب لەگەڵ [[شەقامی بەغدا]] و بەرامبەر بە [[دوورگەکانی شازادەکان]] دروست کرا (کە بەشەکەی نێوان [[جاددەبۆستان]] و [[بۆستانجی]] بە بولڤاری چەتین ئەمەچ ناونراوە، و بەشەکەی نێوان بۆستانجی و [[پەندیک]] بە بولڤاری تورگوت ئۆزال ناونراوە)، و کاریگەرییەکی گەورەی ھەبوو لەسەر گەشەکردن و پەرەپێدانی قەزاکانی دیوی ئاسیای شارەکە. [[بەلەمەکانی دەریای ئەستەمبوڵ|پاسە دەریایییەکانی ئەستەمبوڵ]] (İDO)، کە لە نێوان دیوی ئەورووپا و ئاسیای شارەکە کاردەکەن، ھەروەھا لەم قۆناغەدا پێشکەش کران، کە یەکەم نەوەی لە <bdi>10</bdi> بەلەمی خێرای کەتەماران پێکھاتبوو و لەلایەن Kvaerner Fjellstrand لە [[نەرویژ]] دروستکرابوون و لە ساڵی <bdi>1987</bdi> خرانە خزمەتەوە. لە ساڵی <bdi>1990</bdi> پیادەکردنی [[شەقامی ئیستیقلال]] لە [[بەیئۆغڵو]] تەواو بوو و [[تراموایەکانی ئەستەمبوڵ|تراموایە کۆنەکان]] دووبارە خرانەوە کار. بولڤاری تارلاباشی لە بەیئۆغڵو لە ھەمان قۆناغدا دروست کرا وەک ڕێگایەکی نوێ بۆ گۆڕینی ئاراستەی ھاتوچۆی ئۆتۆمبێلەکان کە پێشتر بە شەقامی ئیستیقلالدا دەڕۆیشتن پێش پیادەکردنی. [[File:M8 Metro Line.jpg|thumb|ھێڵی [[M8 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M8]]ی [[میترۆی ئەستەمبوڵ]] یەکێکە لەو ھێڵە نوێیانەی کە [[کارپێکردنی ئۆتۆماتیکیی شەمەندەفەر|شەمەندەفەری بەتەواوی ئۆتۆماتیکی (بێ شۆفێر)]] و [[دەرگای سەکۆی وێستگە|دەرگای سەکۆ]] لەخۆدەگرێت بۆ زیادکردنی سەلامەتیی سەرنشینان]] ھێڵی [[M1 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M1]]ی [[میترۆی ئەستەمبوڵ]] لە ساڵی <bdi>1989</bdi> کرایەوە. دواتر ھێڵەکانی [[M2 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M2]] (<bdi>2000</bdi>)، [[M4 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M4]] (<bdi>2012</bdi>)، [[M3 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M3]] (<bdi>2013</bdi>)، [[M6 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M6]] (<bdi>2015</bdi>)، [[M5 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M5]] (<bdi>2017</bdi>)، [[M7 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M7]] (<bdi>2020</bdi>)، [[M9 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M9]] (<bdi>2021</bdi>)، [[M8 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M8]] (<bdi>2023</bdi>) و [[M11 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M11]] (<bdi>2023</bdi>) بەدوایدا ھاتن. ھێڵەکانی [[M10 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M10]]، [[M12 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M12]]، [[M13 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M13]] و [[M14 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M14]] لە ئێستادا لە قۆناغی دروستکردندان. ھێڵەکانی دیوی ئەورووپا و ئاسیای شارەکە لە ڕێگەی [[تونێلی مارمارای]] بە ژێر [[گەرووی بۆسفۆر|گەرووی بۆسفۆر]]ەوە بەیەکەوە بەستراونەتەوە. [[فڕۆکەخانەی ئەتاتورک]]، کە لە بنەڕەتدا ناوی فڕۆکەخانەی [[یەشیلکۆی]] بوو، لە ساڵی <bdi>1912</bdi> وەک فڕۆکەخانەیەک بۆ [[ھێزی ئاسمانیی عوسمانی]] دروست کرا. لە ساڵی <bdi>1933</bdi> بوو بە فڕۆکەخانەیەکی مەدەنی و بنکەی سەرەکیی [[ھێڵی ئاسمانیی تورکی]] بۆ گەشتە ناوخۆیییەکان. یەکەم گەشتی نێودەوڵەتی، لە نێوان ئەستەمبوڵ و [[ئەسینا]]، لە ساڵی <bdi>1947</bdi> ئەنجام درا. لە ساڵی <bdi>1953</bdi> تێرمیناڵی فڕۆکەخانەکە کرایەوە؛ کە شوێنی وێنەگرتنی چەند دیمەنێکی فیلمی <bdi>1963</bdi>ی ''[[پێڕستی فیلمەکانی جەیمس بۆند|جەیمس بۆند]]'' بوو بە ناوی ''[[لە ڕووسیاوە بە خۆشەویستییەوە (فیلم)|لە ڕووسیاوە بە خۆشەویستییەوە]]''. تێرمیناڵێکی نوێی نێودەوڵەتی لەلایەن [[TAV Airports Holding|TAV]]ەوە لە نێوان ساڵانی <bdi>1998</bdi> بۆ <bdi>2004</bdi> دروست کرا، و بیناکەی پێشوو بوو بە تێرمیناڵی گەشتە ناوخۆیییەکان. فڕۆکەخانەی ئەتاتورک وەک فڕۆکەخانەی سەرەکیی نێودەوڵەتیی ئەستەمبوڵ مایەوە تا کۆتاییھاتنی گەشتەکانی سەرنشینان و داخستنی تێرمیناڵەکانی سەرنشین لە ساڵی <bdi>2019</bdi> (گەشتەکانی باریش لە ساڵی <bdi>2022</bdi> کۆتاییان ھات). لە ساڵی <bdi>2019</bdi>ەوە، [[فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ]]، بنکەی ئێستای [[ھێڵی ئاسمانیی تورکی]] و یەکێک لە گەورەترین فڕۆکەخانەکانی جیھان، فڕۆکەخانەی سەرەکیی نێودەوڵەتییە لە دیوی ئەورووپای شارەکە. [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سەبیحە گۆکچەن]]، کە فڕۆکەخانەی سەرەکییە لە دیوی ئاسیای شارەکە، لە ساڵی <bdi>2001</bdi> کرایەوە. لە کۆتایییەکانی سەدەی <bdi>20</bdi>ەم و سەرەتای سەدەی <bdi>21</bdi>ەمدا، ئەستەمبوڵ بووە ماڵی نوێی کۆچبەران، نیشتەجێیان و پەنابەرانی وڵاتانی جیاواز، وەک [[بولگاریا]]، [[بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]]، [[سربیا]]، [[کۆسۆڤۆ]]، [[مەقدوونیای باکوور]]، [[ڕێکخراوی وڵاتانی تورک|وڵاتانی تورک]]ی حەوزی [[دەریای خەزەر|خەزەر]]، [[ڕووسیا]]، [[ئوکراینا]]، [[مۆڵدۆڤا]]، [[وڵاتانی عەرەبی کەنداوی فارس|وڵاتانی عەرەبیی کەنداو]]، [[سووریا]]، [[ئێران]]، [[ئەفغانستان]]، [[پاکستان]]، [[لیبیا]]، [[سوودان]]، [[ئێریتریا]]، [[سۆماڵ]]، [[ئەتیۆپیا]]، [[کینیا]]، [[سێنیگال]]، [[گانا]]، [[نێجیریا]] و چەندین وڵاتی تر بە شێوەیەکی سەرەکی لە [[ئەورووپا]]، [[ئاسیا]] و [[ئەفریقا]]. == جوگرافیا و ژینگە == {{Further|جوگرافیای تورکیا|زەویناسیی تورکیا}} [[File:Istanbul by Sentinel-2, 2020-05-09.jpg|alt=وێنەی سەتەلایت کە پارچە زەوییەکی تەنک پیشان دەدات، لە باشوورەوە چڕیی دانیشتووانی زۆرە، و بە ڕێڕەوێکی ئاوییەوە کراوە بە دوو بەشەوە|thumb|دیمەنی سەتەلایتی ئەستەمبوڵ و بۆسفۆر]] ئەستەمبوڵ دەکەوێتە باکووری ڕۆژئاوای تورکیا و دەکەوێتە سەر [[گەرووی بۆسفۆر]]، کە تاکە ڕێڕەوە لە [[دەریای ڕەش]]ەوە بۆ [[دەریای ناوین]] لە ڕێگەی [[دەریای مەڕمەڕە]]وە.<ref name="hisdic"/> لە ڕووی مێژوویییەوە، شارەکە ھەڵکەوتەیەکی زۆر گونجاوی ھەبووە بۆ بازرگانی و بەرگری: یەکگرتنی دەریای مەڕمەڕە، بۆسفۆر، و قۆچی زێڕین بەرگرییەکی زۆر باشیان دژ بە ھێرشی دوژمن دابین کردووە و لە ھەمان کاتدا وەک خاڵێکی کۆنترۆڵی سروشتیش بوون.<ref name="hisdic"/> چەندین دوورگەی دیمەن جوان – [[بویوکادا]]، [[ھەیبێلیادا]]، [[بورگازادا]]، [[کناڵیادا]]، و پێنج دوورگەی بچووکتر – بەشێکن لە شارەکە.<ref name="hisdic"/> کەناراوەکانی ئەستەمبوڵ لە سنوورە سروشتییەکانی خۆی زیاتر فراوان بووە. بەشێکی گەورەی [[جاددەبۆستان]] دەکەوێتە سەر ئەو زەوییانەی کە بە پڕکردنەوەی دەریا دروستکراون، کە ڕووبەری گشتیی شارەکەی گەیاندووەتە {{convert|5343|km2|sqmi|sp=us}}.<ref name="hisdic"/> سەرەڕای ئەو ئەفسانەیەی کە گوایە [[حەوت گردەکانی ئەستەمبوڵ|حەوت گرد شارەکە پێکدەھێنن]]، لە ڕاستیدا زیاتر لە <bdi>50</bdi> گرد لەناو سنوورەکانی شارەکەدا ھەن. بەرزترین گردی ئەستەمبوڵ، ئایدۆس، {{convert|537|m|sp=us}} بەرزە.<ref name="hisdic"/> === بوومەلەرزەکان === {{See also|تەلارسازیی تورکیا#بوومەلەرزەکان}} [[ھێڵی درزی باکووری ئەنادۆڵ]]، لەژێر [[دەریای مەڕمەڕە]]، تەنیا لە باشووری شارەکەوە [[بوومەلەرزەناسی|قوفڵ بووە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Locked and creeping fault segments off Istanbul |ناونیشان=https://www.gfz-potsdam.de/en/press/news/details/kriechen-und-verhaken-vor-istanbul-systematisches-bild-der-plattengrenze-im-marmara-meer |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.gfz-potsdam.de |زمان=en-US}}</ref> ئەم ھێڵی درزە بووە ھۆی ڕوودانی بوومەلەرزەکانی ساڵی [[بوومەلەرزەی ١٧٦٦ی ئەستەمبوڵ|<bdi>1766</bdi>]] و [[بوومەلەرزەی ١٨٩٤ی ئەستەمبوڵ|<bdi>1894</bdi>]]،<ref name="econ1214">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Turkey recovers from one earthquake and braces for more |ناونیشان=https://www.economist.com/europe/2020/12/05/turkey-recovers-from-one-earthquake-and-braces-for-more |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|newspaper=The Economist}}</ref> و ئەگەری زۆرە بوومەلەرزەیەک بە لایەنی کەم [[پێوەری گوڕی سات|گوڕی]] <bdi>7.0</bdi> لە سەدەی <bdi>21</bdi>ەمدا ڕووبدات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=64 pct chance of Istanbul quake to hit before 2030: Expert |ناونیشان=https://www.hurriyetdailynews.com/64-pct-chance-of-istanbul-quake-to-hit-before-2030-expert-171945 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Hürriyet Daily News]] |ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref> ھەرچەندە پێیانوایە بوومەلەرزەیەک بە گوڕی سەرووی <bdi>7.5</bdi> مەحاڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Earthquake hazard in Istanbul |ناونیشان=https://www.eskp.de/en/natural-hazards/earthquake-hazard-in-istanbul-935494/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.eskp.de |زمان=en}}</ref> بەڕێوەبەرایەتیی بوومەلەرزە و لێکۆڵینەوەی زەوی سەربە شارەوانیی ئەستەمبوڵ بەرپرسیارە لە شیکردنەوەی ئەو شێوازانەی کە [[مەترسیی بوومەلەرزە لە شارەکان|مەترسیی بوومەلەرزە لە شارەکە]] کەم دەکەنەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Directorate of Earthquake and Geotechnical Investigation |ناونیشان=https://depremzemin.ibb.istanbul/en/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=depremzemin.ibb.istanbul}}</ref> لەکاتێکدا [[سەرۆکایەتیی بەڕێوەبردنی کارەسات و باری لەناکاو]] کە سەر بە حکومەتی نیشتمانییە بەرپرسیارە لە [[وەڵامدانەوەی باری لەناکاو بۆ بوومەلەرزە]]، و لەلایەن ڕێکخراوە ناحکومییەکانی وەک [[ئای ئەیچ ئەیچ (ڕێکخراوی ناحکومی تورکی)|İHH]] ھاوکاری دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İHH Humanitarian Relief Foundation |ناونیشان=https://ihh.org.tr/en/news/istanbul-earthquake-expected-to-affect-40-million-people |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=İHH Humanitarian Relief Foundation |زمان=en}}</ref> مەترسیی بوومەلەرزە گەورەکان ڕۆڵێکی گەورە دەبینێت لە گەشەپێدانی ژێرخانی شارەکەدا، کە لە ساڵی <bdi>2012</bdi>ەوە زیاتر لە <bdi>500,000</bdi> بینای مەترسیدار ڕووخێنراون و جێگەیان پڕکراوەتەوە.<ref name="econ1214" /> بەپێی لێدوانەکانی وەزارەت و سەرنجی زەویناسان لە ساڵی <bdi>2023</bdi>، ژێرخانی شارەکە تاڕادەیەک لە دۆخێکی باشدا بوو، بەڵام، بەھۆی تێچووی زۆر بەرزەوە، بیناکان وانەبوون: زیاتر لە نیو ملیۆن شوقە ھێشتا مەترسیی داڕمانیان لەسەر بوو، و [[خەمڵاندنی قوربانیانی بوومەلەرزە|ژمارەی قوربانیانیش تاڕادەیەکی زۆر بەندە]] بەوەی چەندێکیان دادەڕمێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey's earthquake is a warning for Istanbul, which would face even more deaths from a quake |ناونیشان=https://www.cbc.ca/news/world/turkey-death-toll-building-structures-1.6741119}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=600,000 flats would collapse in major earthquake in Istanbul, says minister |ناونیشان=https://www.duvarenglish.com/600000-flats-would-collapse-in-major-earthquake-in-istanbul-says-minister-news-62834 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=[[Gazete Duvar]] |زمان=tr-TR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Earthquake fears loom large in Istanbul's mayoral race |ناونیشان=https://www.economist.com/europe/2024/03/18/earthquake-fears-loom-large-in-istanbuls-mayoral-race |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|newspaper=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> تا ساڵی <bdi>2024</bdi>، زۆربەی [[بیناکان لە ئەستەمبوڵ]] بە پێوەرێکی نزمی بەرگەگرتنی بوومەلەرزە لە سەدەی <bdi>20</bdi>ەمدا دروستکراون،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=EFE |یەکەم=Agencia |ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Is Istanbul prepared for a big earthquake? |ناونیشان=https://efe.com/en/latest-news/2024-02-05/is-istanbul-prepared-for-a-big-earthquake/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=EFE Noticias |زمان=en-US}}</ref> و دانیشتووان پێیانوایە شارەکە بە باشی [[ئامادەکاری بۆ بوومەلەرزە|ئامادە نییە بۆ بوومەلەرزەکە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Istanbulites concerned over impending earthquake: Survey - Türkiye News |ناونیشان=https://www.hurriyetdailynews.com/survey-reveals-istanbulites-concerns-over-impending-earthquake-191971 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٤|وێبگە=Hürriyet Daily News |زمان=en}}</ref> لە <bdi>23</bdi>ی نیسانی <bdi>2025</bdi> بوومەلەرزەیەک بە گوڕی سەرەتاییی <bdi>6.2</bdi> شارەکە و ناوچەکانی تری ھەژاند. چەندین کەس چارەسەری برینەکانیان بۆ کرا کە لەکاتی ھەوڵدان بۆ خۆھەڵدان لە بیناکان یان بەھۆی ھێرشی دڵەڕاوکێوە تووشیان ببوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Istanbul residents flood streets after 6.2-magnitude quake |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/c9djn06l9z2o |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.bbc.com |زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey: 151 hurt jumping from buildings amid earthquake, say authorities |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2025/apr/23/turkey-people-hurt-jumping-from-buildings-amid-earthquake-near-istanbul-say-authorities |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٥|ئیش=The Guardian |ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥|issn=0261-3077 |agency=Associated Press |زمان=en-GB}}</ref> بوومەلەرزەکە تا پارێزگاکانی [[تەکیرداغ]]، [[یالۆڤا]]، [[بورسا]] و [[باڵکەسیر]] و لە شاری کەناراوی [[ئیزمییر]] ھەستی پێکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey earthquake: Powerful 6.2 magnitude quake rattles Istanbul {{!}} Watch News Videos Online |ناونیشان=https://globalnews.ca/video/11145815/turkey-earthquake-powerful-6-2-magnitude-quake-rattles-istanbul |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=Global News |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Pietromarchi |یەکەم١=Virginia |دوایین٢=Kestler-D'Amours |یەکەم٢=Jillian |دوایین٣=Mohamed |یەکەم٣=Edna |سەردێڕ=Turkiye earthquake updates: Istanbul rocked by magnitude 6.2 quake |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/4/23/turkiye-earthquake-live-news-istanbul-rocked-by-6-2-magnitude-quake |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> === ئاووھەوا === {{Main|ئاووھەوای ئەستەمبوڵ}} [[File:TuerkeiKilyosSchwarzeMeer.jpg|thumb|[[شیلە]] و [[کیلیۆس]] دوو ھاوینەھەواری کەنار دەریان لەسەر دەریای ڕەش، ئەو ئاوەی کە ئاووھەوای ئەستەمبوڵ مامناوەند دەکات]] ئاووھەوای ئەستەمبوڵ [[ئاووھەوای مامناوەند|مامناوەندە]]؛ ھەڵکەوتەی شارەکە لەسەر [[حەوزی دەریای ناوین]] و نزیکیی لە چەندین ئاودا ئاووھەوایەکی مامناوەند، بەڵام لە ڕووی ناوخۆیییەوە ئاڵۆز لەگەڵ تایبەتمەندییە دەریایییە بەھێزەکاندا دروست دەکات.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Yılmaz |یەکەم١=Merve |دوایین٢=Kara |یەکەم٢=Yiğitalp |دوایین٣=Toros |یەکەم٣=Hüseyin |دوایین٤=İncecik |یەکەم٤=Selahattin |ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Analysis of the summer thermal comfort indices in İstanbul |ناونیشان=https://doi.org/10.1007/s00484-024-02669-7 |journal=International Journal of Biometeorology |زمان=en |بەرگ=٦٨|issue=7 |پەڕەکان=١٣٢٧–١٣٤٢|doi=10.1007/s00484-024-02669-7 |issn=1432-1254 |pmc=١١٢٧٢٨١٧|pmid=٣٨٦٥٦٣٥٢|bibcode=2024IJBm...68.1327Y}}</ref> بەپێی [[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن]]، شارەکە بە گشتی بە [[ئاووھەوای ناوینەیی|ئاووھەوای ناوینەییی ھاوین-گەرم]] (''Csa'') دادەنرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Taşoğlu |یەکەم١=Enes |دوایین٢=Öztürk |یەکەم٢=Muhammed Zeynel |دوایین٣=Yazıcı |یەکەم٣=Öznur |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=High Resolution Köppen-Geiger Climate Zones of Türkiye |ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/joc.8635 |journal=International Journal of Climatology |زمان=en |بەرگ=٤٤|issue=14 |پەڕەکان=٥٢٤٨–٥٢٦٥|doi=10.1002/joc.8635 |bibcode=2024IJCli..44.5248T |issn=1097-0088|doi-access=free}}</ref> لەکاتێکدا [[پۆلێنکردنی ئاووھەوای تریوارتھا|تریوارتھا]] زۆربەی شارەکە بە [[ئاووھەوای ژێر-خولگەییی شێدار]] (''Cf'') دادەنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Belda |یەکەم١=Michal |دوایین٢=Holtanová |یەکەم٢=Eva |دوایین٣=Halenka |یەکەم٣=Tomáš |دوایین٤=Kalvová |یەکەم٤=Jaroslava |ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Climate classification revisited: from Köppen to Trewartha |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/24896147 |journal=Climate Research |بەرگ=٥٩|issue=1 |پەڕەکان=١–١٣|doi=10.3354/cr01204 |jstor=24896147 |bibcode=2014ClRes..59....1B |issn=0936-577X}}</ref> ئالیسۆڤ تەواوی شارەکە دەخاتە ناو ناوچەی [[ئاووھەوای ئۆقیانووسی|ئۆقیانووسی]] (''PmSm'')،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Shimabukuro |یەکەم١=Ryu |دوایین٢=Tomita |یەکەم٢=Tomohiko |دوایین٣=Fukui |یەکەم٣=Ken-ichi |ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Update of global maps of Alisov's climate classification |journal=Progress in Earth and Planetary Science |بەرگ=١٠|issue=1 |پەڕەکان=١٩|doi=10.1186/s40645-023-00547-1 |bibcode=2023PEPS...10...19S |doi-access=free |issn=2197-4284}}</ref> لەکاتێکدا بۆن، بە پوختەیی، ئاووھەوای شارەکە وەک "گواستنەوەی ژێر-کیشوەری-ژێر-ناوینەیی" وەسف دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Karte der natürlichen Vegetation Europas, Erl.-Text. - Deutsche Digitale Bibliothek |ناونیشان=https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/TZPUURC2NFYW7G4BR6JPMSRKCGKLWCDL |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.deutsche-digitale-bibliothek.de |زمان=de}}</ref> ھاوینەکانی شارەکە گەرم و تاڕادەیەک وشکن، بە تێکڕای پلەی گەرمیی ڕۆژانەی نزیکەی {{Convert|28|C|F}}، و کەمتر لە <bdi>7</bdi> ڕۆژ بارانبارین لە مانگێکدا.<ref name=":3" /><ref name=":5" /> سەرەڕای مەودای پلەی گەرمیی بەگشتی پەسەندکراو، ناوەڕاستی ھاوین لە ئەستەمبوڵ بە تاڕادەیەک ناڕەحەت دادەنرێت، بەھۆی بەرزیی خاڵی شەونم و شێی ڕێژەیی.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Abbasnia |یەکەم١=Mohsen |دوایین٢=Toros |یەکەم٢=Hüseyin |دوایین٣=Memarian |یەکەم٣=Hadi |ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=Analysis of Climate in the Megacity of Istanbul Based on Human Bioclimatic Comfort Index |ناونیشان=https://avesis.itu.edu.tr/yayin/26af2d5e-0c30-4b5d-83a5-9ffe2be7a179/analysis-of-climate-in-the-megacity-of-istanbul-based-on-human-bioclimatic-comfort-index |journal=Journal of Research in Atmospheric Science |بەرگ=١|issue=1 |issn=0000-0000 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230227075544/https://avesis.itu.edu.tr/yayin/26af2d5e-0c30-4b5d-83a5-9ffe2be7a179/analysis-of-climate-in-the-megacity-of-istanbul-based-on-human-bioclimatic-comfort-index |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=":5" /> لەکاتێکدا زستانەکان، پلەی گەرمیی ڕۆژانەیان ھەیە کە لە نێوان {{Convert|5-10|C|F}}دایە، لەگەڵ بارانبارینی زۆرجار و ھەندێک جار بەھێز.<ref name=":5" /> بۆیە بارانبارینی ئەستەمبوڵ بە نایەکسانی دابەش بووە، کە مانگەکانی زستان لایەنی کەم دوو ھێندەی ھاوتا ھاوینییەکانیان بارانیان لێ دەبارێت. ھەورەکان، ھاوشێوەی بارانبارین، بەپێی وەرزەکان زۆر دەگۆڕێن. زستانەکان زۆر ھەوراوییە، بە نزیکەی <bdi>20</bdi> لە سەدی ڕۆژەکان کە تیشکی خۆری تێدایە. لەکاتێکدا، ھاوینەکان <bdi>60-70</bdi> لە سەدی تیشکی خۆری گونجاو بەخۆیانەوە دەبینن. بەفربارین پچڕپچڕە، بەڵام نزیکەی ھەموو زستانێک کەڵەکە دەبێت؛ و کاتێکیش دەبارێت، زۆر تێکدەرە بۆ ژێرخانی شارەکە. [[بەفری کاریگەری-دەریاچە|زریانی بەفری کاریگەری-دەریایی]] کە زیاتر لە {{Convert|30|cm|ft|sigfig=1}} بەفر کەڵەکە دەکات نزیکەی ساڵانە ڕوودەدات، کە دواترینیان لە [[زریانی ئێلپیس|2022]] بوو.<ref name=":10">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=La neve sulle coste del Mediterraneo |trans-title=Snow on the Mediterranean coasts |ناونیشان=http://www.nimbus.it/liguria/rlm44/neve_mediterraneo.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.nimbus.it |زمان=it}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İstanbul'da bazı ilçelerde kar kalınlığı 85 santimetreyi buldu |trans-title=In some districts of Istanbul, the snow depth reached 85 centimeters |ناونیشان=https://www.birgun.net/haber/istanbul-da-bazi-ilcelerde-kar-kalinligi-85-santimetreyi-buldu-374544 |وێبگە=www.birgun.net |زمان=tr}}</ref><!-- Do not replace weatherbox with other data without consensus, per earlier discussions on talk page. -->{{Weather box | location = [[کیرەچبورنۆ]] (ئاسایی <bdi>1991</bdi>–<bdi>2020</bdi>، ڕۆژانی بارانبارین و تیشکی خۆر <bdi>1981</bdi>–<bdi>2010</bdi>؛ بڕوانە [[ئاووھەوای ئەستەمبوڵ#ناوخۆ لە بۆسفۆرەوە|وتاری سەرەکی]] بۆ زانیاریی زیاتر) | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 8.8 | Feb high C = 9.4 | Mar high C = 12.0 | Apr high C = 16.1 | May high C = 21.0 | Jun high C = 25.7 | Jul high C = 28.0 | Aug high C = 28.2 | Sep high C = 24.6 | Oct high C = 19.9 | Nov high C = 15.0 | Dec high C = 10.7 | year high C = | Jan mean C = 5.9 | Feb mean C = 6.1 | Mar mean C = 8.0 | Apr mean C = 11.5 | May mean C = 16.3 | Jun mean C = 21.1 | Jul mean C = 23.7 | Aug mean C = 24.2 | Sep mean C = 20.5 | Oct mean C = 16.2 | Nov mean C = 11.7 | Dec mean C = 7.9 | year mean C = | Jan low C = 3.6 | Feb low C = 3.5 | Mar low C = 4.9 | Apr low C = 8.1 | May low C = 12.8 | Jun low C = 17.4 | Jul low C = 20.3 | Aug low C = 21.2 | Sep low C = 17.4 | Oct low C = 13.6 | Nov low C = 9.2 | Dec low C = 5.5 | year low C = | precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 96.1 | Feb precipitation mm = 87.7 | Mar precipitation mm = 69.8 | Apr precipitation mm = 45.1 | May precipitation mm = 37.1 | Jun precipitation mm = 44.7 | Jul precipitation mm = 36.3 | Aug precipitation mm = 43.5 | Sep precipitation mm = 81.3 | Oct precipitation mm = 98.3 | Nov precipitation mm = 100.5 | Dec precipitation mm = 124.8 | year precipitation mm = | Jan precipitation days = 16.9 | Feb precipitation days = 15.2 | Mar precipitation days = 13.2 | Apr precipitation days = 10.0 | May precipitation days = 7.4 | Jun precipitation days = 7.0 | Jul precipitation days = 4.7 | Aug precipitation days = 5.1 | Sep precipitation days = 8.1 | Oct precipitation days = 12.3 | Nov precipitation days = 13.9 | Dec precipitation days = 17.5 | year precipitation days = 131.3 | unit precipitation days = 0.1 mm | Jan snow days = 4.5 | Feb snow days = 4.7 | Mar snow days = 2.9 | Apr snow days = 0.1 | May snow days = 0.0 | Jun snow days = 0.0 | Jul snow days = 0.0 | Aug snow days = 0.0 | Sep snow days = 0.0 | Oct snow days = 0.0 | Nov snow days = 0.3 | Dec snow days = 2.7 | year snow days = | unit snow days = 0.1 cm | Jan sun = 68.2 | Feb sun = 89.6 | Mar sun = 142.6 | Apr sun = 180.0 | May sun = 248.0 | Jun sun = 297.6 | Jul sun = 319.3 | Aug sun = 288.3 | Sep sun = 234.0 | Oct sun = 158.1 | Nov sun = 93.0 | Dec sun = 62.0 | year sun = | Jan percentsun = 22 | Feb percentsun = 29 | Mar percentsun = 38 | Apr percentsun = 46 | May percentsun = 57 | Jun percentsun = 64 | Jul percentsun = 69 | Aug percentsun = 66 | Sep percentsun = 65 | Oct percentsun = 46 | Nov percentsun = 31 | Dec percentsun = 22 | Jan humidity = 79.8 | Feb humidity = 78.6 | Mar humidity = 75.8 | Apr humidity = 75.1 | May humidity = 76.5 | Jun humidity = 75.7 | Jul humidity = 75.3 | Aug humidity = 75.9 | Sep humidity = 75.0 | Oct humidity = 78.4 | Nov humidity = 78.9 | Dec humidity = 78.4 | year humidity = | year percentsun = | source =<ref name="mgm2020"> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Resmi İstatistikler |ناونیشان=https://mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=ISTANBUL |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201223163236/https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?k=H&m=ISTANBUL |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Meteoroloji Genel Müdürlüğü}} </ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rivista Ligure di Meteorologia 44 - La neve sulle coste del Mediterraneo |ناونیشان=http://www.nimbus.it/liguria/rlm44/neve_mediterraneo.htm |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=www.nimbus.it}} </ref><ref> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-6-WMO-Normals-9120/Turkiye/CSV/Sariyer_17061.csv |سەردێڕ= World Meteorological Organization Climate Normals for 1991–2020 |بڵاوکەرەوە= National Oceanic and Atmospheric Administration |ڕێکەوتی سەردان= ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤}} </ref> }} ==== گۆڕانی ئاووھەوا ==== [[File:Müze Gazhane (2).jpg|thumb| [[وێستگەی غازی حەسەنپاشا|مۆزەخانەی غازخانە]] لە [[کادیکۆی]] یەکەمین مۆزەخانەی گۆڕانی ئاووھەوایە لە تورکیا]] {{Further|گۆڕانی ئاووھەوا لە تورکیا}} [[گۆڕانی ئاووھەوا]] بووەتە ھۆی زیادبوونی شەپۆلەکانی گەرمای ئەستەمبوڵ،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey reeling from African heat wave |ناونیشان=https://www.dailysabah.com/turkey/2017/07/03/turkey-reeling-from-african-heat-wave |ئیش=Daily Sabah |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref> وشکەساڵییەکان،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Gov't forced to take measures amid below average rainfall across Turkey |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/govt-forced-to-take-measures-amid-below-average-rainfall-across-turkey-126069 |ئیش=Hürriyet Daily News |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> زریانەکان،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Lightning electrifies Istanbul, northwestern Turkey skies as thunderstorms take over |ناونیشان=https://www.dailysabah.com/istanbul/2018/07/24/lightning-electrifies-istanbul-northwestern-turkey-skies-as-thunderstorms-take-over |ئیش=Daily Sabah |ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> و لافاوەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Istanbul flood result of Turkey's climate change |ناونیشان=https://www.dailysabah.com/life/2017/07/21/istanbul-flood-result-of-turkeys-climate-change |agency=Anadolu Agency|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref><ref name="CCTur">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین١=Şen |یەکەم١=Ömer Lütfi |سەردێڕ=Climate Change in Turkey |ناونیشان=http://climatechangeinturkey.com/effects-of-climate-change-population.html |بڵاوکەرەوە=Mercator–IPC Fellowship Program= |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331031757/http://climatechangeinturkey.com/effects-of-climate-change-population.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، لەبەر ئەوەی ئەستەمبوڵ شارێکی گەورە و بەخێرایی فراوانبووە، دیاردەی [[دوورگەی گەرمای شار]]ەکەی کاریگەرییەکانی گۆڕانی ئاووھەوای زیاتر کردووە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climatologie globale à Istanbul / Ataturk - Infoclimat |ناونیشان=https://www.infoclimat.fr/climatologie/globale/istanbul-ataturk/17060.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.infoclimat.fr}}</ref> ئەگەر ڕەوتەکان بەردەوام بن، ئەگەری زۆرە بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا کاریگەری لەسەر ژێرخانی شارەکە ھەبێت، بۆ نموونە [[کادیکۆی (میترۆی ئەستەمبوڵ)|وێستگەی میترۆی کادیکۆی]] ھەڕەشەی لافاوی لەسەرە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Temperature to increase significantly in Turkey in 30 years due to global warming, warns climate expert |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/temperature-to-increase-significantly-in-turkey-in-30-years-due-to-global-warming-warns-climate-expert-128980 |ئیش=Hürriyet Daily News |ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref> [[باخداری وشک|زێریسکەیپینگ]] (باخداری بە ئاوی کەم)ی ناوچە سەوزەکان پێشنیار کراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Çetin |یەکەم١=Nefise |دوایین٢=Mansuroğlu |یەکەم٢=Sibel |دوایین٣=Kalaycı Önaç |یەکەم٣=Ayşe |سەردێڕ=Xeriscaping Feasibility as an Urban Adaptation Method for Global Warming: A Case Study from Turkey |journal=Pol. J. Environ. Stud. |بەرگ=٢٧|issue=3 |پەڕەکان=١٠٠٩–١٨|doi=10.15244/pjoes/76678 |ساڵ=٢٠١٨|doi-access=free |bibcode=2018PJES...27.1009C}}</ref> و ئەستەمبوڵ پلانێکی چالاکیی گۆڕانی ئاووھەوای ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İstanbul İklim Değişikliği Eylem Planı |trans-title=Istanbul Climate Change Action Plan |ناونیشان=https://www.iklim.istanbul/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190417071317/https://www.iklim.istanbul/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩|زمان=tr}}</ref> === ئاو === {{Excerpt|Water supply and sanitation in Istanbul}} === ڕووەک و ئاژەڵ === [[File:Birdwatching Tower 2.jpg|thumb|باکووری ئەستەمبوڵ وەک لە تاوەری ڕوانگەی باڵندەکانەوە لە [[سارییەر]] دەردەکەوێت]] ڕووەکی سروشتیی پارێزگاکە پێکھاتووە لە [[دارستانە گەڵاپانەکان و تێکەڵەکان|دارستانی گەڵاپانی تێکەڵ]] و [[پسیودۆ-ماکیس]]، کە ڕەنگدانەوەی ئاووھەوایەکی [[ئاووھەوای مامناوەندی شێدار|مامناوەندی شێداری]] گواستراوەیە بە کاریگەریی دەریای ناوین.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.mgm.gov.tr/iklim/iklim.aspx?key=C |سەردێڕ=Klimatoloji 2 |بڵاوکەرەوە=Çevre ve Orman Bakanlığı}}</ref> [[شەستانە|شەستانە (کەستانە)]]، [[بەڕوو]]، [[نارەوەن]]، [[تێلیا|لیندن (دارەزەردە)]]، [[دارەبەن]] و [[ڕۆبینیا|لۆکەست]] دیارترین جۆرەکانی دارستانی مامناوەندن، لەکاتێکدا [[غار|دارغار]]، [[بەن|بەن (قەزوان)]]، ''[[Cercis siliquastrum|ئەرخەوان]]''، [[Spartium junceum|گێسک]]، [[Pyracantha coccinea|سێوی دڕکاوی]]، و جۆرەکانی بەڕوو وەک ''[[Quercus cerris|بەڕووی تورکی]]'' و ''[[Quercus coccifera|مازی]]'' گرنگترین جۆرەکانی دابەشبوونی [[دارستانەکانی دەریای ناوین|دەریای ناوین]] و [[ناوچە ژیانییەکانی ناوچەی دەریای ناوین|ژێر-دەریای ناوین]]ن. جگە لە ڕووەکە سروشتییەکان، ''[[چنار]]''، [[Aesculus hippocastanum|شەستانەی ئەسپی]]، [[سەروو|سەروو]] و [[سنەوبەری بەردین]] ئەو [[جۆرە ھێنراوانە]] پێکدەھێنن کە لەگەڵ ژینگەی ئەستەمبوڵدا [[ڕاھاتن|ڕاھاتوون]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bosphorus as our cultural heritage |ناونیشان=http://cipa.icomos.org/text%20files/antalya/203.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110722110923/http://cipa.icomos.org/text%20files/antalya/203.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> لە توێژینەوەیەکدا کە بەدواداچوونی بۆ ڕووەکی شاری کردووە لە [[کارتال]]، تێکڕا <bdi>576</bdi> جۆری ڕووەک تۆمارکراون؛ لەوانە <bdi>477</bdi> جۆریان سروشتی بوون و <bdi>99</bdi> جۆریان نامۆ و چێندراو بوون. دیارترین جۆرە ڕەسەنەکان لە خێزانی [[Asteraceae|کوڵەکەکان]] (<bdi>50</bdi> جۆر) بوون، لەکاتێکدا فرەچەشنترین خێزانی ڕووەکی نامۆ خێزانی [[Rosaceae|گوڵەباخییەکان]] (<bdi>16</bdi> جۆر) بوو.<ref>Altay, Volkan; Ouml, Brahim Lker; zyiit; Yarci, Celal (31 January 2010). "Urban flora and ecological characteristics of the Kartal District (Istanbul): A contribution to urban ecology in Turkey".</ref> [[گەرەوەکانی تورکیا]] و دەریای مەڕمەڕە ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن بۆ [[کۆچی ماسی|ماسییە کۆچەرییەکان]] و گیانەوەرە دەریایییەکانی تر لە نێوان دەریای ناوین، مەڕمەڕە و دەریای ڕەش. بۆسفۆر میوانداری جۆرەکانی ماسیی [[ماسیی پەلاجیک|پەلاجیک]]، [[ماسیی دێمێرسال|دێمێرسال]] و نیمچە-پەلاجیک دەکات و زیاتر لە <bdi>130</bdi> جۆری جیاواز لە گەرووەکەدا بەڵگەدار کراون.<ref>Artüz M.L. (1999) [https://web.archive.org/web/20150607003453/http://www.artuz.com/Artuz/LeventDeniz/Levent/PDF/5558.pdf Inventory of Existing Species and Their Habitats in the Bosphorus Area]. Marine bio abs., 1: 112–023.</ref> [[ماسیی شین]]، [[بۆنیتۆ]]، [[ماسیی دەریایی|ماسیی بەس]]، [[ماسیی ئەسپ|ماسیی ماکرێڵی ئەسپ]] و [[ئەنچۆڤی|ئەنچۆڤییەکان]] جۆرە گرنگە ئابوورییەکان پێکدەھێنن. فرەچەشنیی ماسی لە ئاوەکانی ئەستەمبوڵدا لە دەیەکانی ڕابردوودا کەمی کردووە. لە کۆی نزیکەی <bdi>60</bdi> جۆری ماسی کە لە ساڵانی <bdi>1970</bdi>ەکاندا تۆمارکراون، تەنیا <bdi>20</bdi> جۆریان ھێشتا لە بۆسفۆردا ماونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Deniz Kirliliğini Önlemeye İlişkin Hedefler |ناونیشان=http://www.iski.gov.tr/Web/statik.aspx?KID=1001221 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110722093754/http://www.iski.gov.tr/Web/statik.aspx?KID=1001221 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١١|وێبگە=İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi}}</ref>{{Dubious|date=July 2021}}<!-- Most studies show more fish species compared to İSKİ's stated numbers. This is either excluding seasonal fishes, only including economically viable species or just plainly wrong. --> [[دۆلفینی لووت-شووشەیی]] (بە تورکی: ''afalina'')، [[دۆلفینی باوی دەنووک-کورت]] (بە تورکی: ''tırtak'') و [[بەرائزی بەندەری|بەرازی دەریاییی بەندەری]] (بە تورکی: ''mutur'') ئەو مەمکدارە دەریایییانە پێکدەھێنن کە لە ئێستادا لە بۆسفۆر و ئاوەکانی دەوروبەریدا دەدۆزرێنەوە، ھەرچەندە لە ساڵانی <bdi>1950</bdi>ەکانەوە ژمارەی بینینی دۆلفینەکان تا دێت دەگمەنتر دەبێت. [[سەگی دەریاییی دەریای ناوین|سەگە دەریایییەکانی دەریای ناوین]] لە بۆسفۆردا ھەبوون، و کەناراوەکانی دوورگەکانی شازادەکان و توزلە ناوچەی زاوزێی سەگی دەریایی بوون لە ھاویندا، بەڵام لە ساڵانی <bdi>1960</bdi>ەکانەوە لە ئەستەمبوڵ نەبینراون و وا دادەنرێت کە لە ناوچەکەدا لەناوچووبن.<ref>"İstanbul'da balıklar". ''Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi''. '''II'''. İstanbul: Tarih Vakfı.</ref> پیسبوونی ئاو، [[ڕاوکردنی لەڕادەبەدەر]] و تێکدانی ژینگەی کەناراوەکان کە بەھۆی فراوانبوونی شارەوە دروست بووە، ھەڕەشە سەرەکییەکانن بۆ سەر ژینگەی دەریاییی ئەستەمبوڵ. [[File:Süleymaniye Camii Haziresi'nde bir kedi.jpg|thumb|پشیلەیەکی سەر شەقام لە ئەستەمبوڵ]] جگە لە مەمکدارە کێوییەکانی وشکانی، ئەستەمبوڵ میوانداری دانیشتووانێکی زۆری [[ئاژەڵە بێلانەکان|ئاژەڵە بێلانەکان]] دەکات. بوونی [[پشیلەی کێوی لە ئەستەمبوڵ|پشیلەی کێوی لە ئەستەمبوڵ]] (بە تورکی: ''sokak kedisi'') زۆر بەربڵاوە، بە خەمڵاندنێک کە لە سەد ھەزارەوە بۆ زیاتر لە یەک ملیۆن پشیلەی سەر شەقامەکان دەگۆڕێت. پشیلە کێوییەکان لە شارەکەدا سەرنجی زۆری میدیا و خەڵکیان بۆ خۆیان ڕاکێشاوە و بە ھێمای شارەکە دادەنرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Why so many stray cats in Istanbul? |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/av/world-europe-37880274 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=BBC News}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Brady |یەکەم=Tara |سەردێڕ=How the street cats of Istanbul landed on their feet |ناونیشان=https://www.irishtimes.com/culture/film/how-the-street-cats-of-istanbul-landed-on-their-feet-1.3129936 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|newspaper=The Irish Times}}</ref> کۆلۆنییەکانی [[پەپوولەسوولە|تووتیی پەپوولەسوولە]] لە ناوچە شارییەکاندا ھەن، ھاوشێوەی شارەکانی تری ئەورووپا وەک [[تووتیی کێوی|تووتیی کێوی]]، و بە [[جۆرە داگیرکەرەکان]] دادەنرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İstanbul'da istilacı yeşil papağan uyarısı: Sayıları 5-6 bini geçti, kent faunası bozulabilir |trans-title=Warning about invasive green parrots in Istanbul: Their numbers have exceeded 5–6 thousand, the urban fauna may be disrupted |ناونیشان=https://www.birgun.net/haber/istanbul-da-istilaci-yesil-papagan-uyarisi-sayilari-5-6-bini-gecti-kent-faunasi-bozulabilir-318525 |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=birgun.net |زمان=Turkish}}</ref> === پیسبوون === [[پیسبوونی ھەوا لە تورکیا]] لە ئەستەمبوڵدا زۆر خراپە بەھۆی ئەوەی ئۆتۆمبێل، پاس و تەکسییەکان زۆرجار دەبنە ھۆی دروستبوونی [[تەم و دووکەڵ|تەمودووکەڵی شاری]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=Fed up with Istanbul traffic |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/opinion/melis-alphan/fed-up-with-istanbul-traffic--109965 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref> چونکە یەکێکە لەو چەند شارە کەمەی ئەورووپا کە [[ناوچەی کەم-دەرپەڕین]]ی نییە. تا ساڵی <bdi>2019</bdi>، تێکڕای [[پێوەرەکانی کوالێتیی ھەوا|کوالێتیی ھەوا]]ی شارەکە لە ئاستێکدایە کە کاریگەری لەسەر دڵ و سییەکانی ئەو کەسانە ھەیە کە لە کاتەکانی لوتکەی ھاتوچۆدا لە شەقامەکاندا دەوەستن،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Understanding Vehicular Pollution – AQI, Harmful Effects and How to Reduce It? |ناونیشان=https://www.news18.com/news/auto/understanding-vehicular-pollution-aqi-harmful-effects-and-how-to-reduce-it-2047845.html |ئیش=News18}}</ref> و نزیکەی <bdi>200</bdi> ڕۆژی پیسبوون لەلایەن [[ھەستەوەری پیسبوونی ھەوا|ھەستەوەرەکانی پیسبوونی ھەوا]] لە [[سوڵتانگازی]]، [[مەجیدییەکۆی]]، ئالیبەیكۆی و [[کاگتحانا]] پێوراون.<ref>{{Cite report |url=https://www.temizhavahakki.com/kararapor2020/ |title=Kara Rapor 2020: Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri |trans-title=Black Report 2020: Air Pollution and Health Effects |date=August 2020 |publisher=[[Right to Clean Air Platform Turkey]] |language=tr}}</ref> یەکێکە لە <bdi>10</bdi> خراپترین شارەکان بۆ {{Chem|link=Nitrogen_dioxide#Long-term|N|O|2}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Harvey |یەکەم١=Fiona |بەستەری نووسەر=Fiona Harvey |ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Major cities blighted by nitrogen dioxide pollution, research finds &#124; Air pollution |ناونیشان=https://www.theguardian.com/environment/2022/aug/17/major-cities-blighted-by-nitrogen-dioxide-pollution-research-finds |ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ئیش=[[The Guardian]]}}</ref> بەڵام پلان ھەیە بۆ تاقیکردنەوەی نرخدانانی قەرەباڵغی لە نیمچەدوورگە مێژووییەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Istanbul tops 2024 global traffic congestion rankings - Türkiye News |ناونیشان=https://www.hurriyetdailynews.com/istanbul-tops-2024-global-traffic-congestion-rankings-204482#:~:text=The%20pricing%20is%20set%20to,covering%20approximately%20six%20square%20kilometers. |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=Hürriyet Daily News |زمان=en}}</ref> [[گوڵکردنی قەوزە|گوڵکردنی قەوزە]] و [[شەپۆلی سوور]] لە دەریای مەڕمەڕە و بۆسفۆر (بە تایبەتی لە قۆچی زێڕین) ڕاگەیەندراون، و بە شێوەیەکی بەردەوام لە دەریاچە شارییەکانی وەک [[دەریاچەی بویوکچەکمەجە]] و [[دەریاچەی کوچوکچەکمەجە|کوچوکچەکمەجە]] ڕوودەدەن. لە حوزەیرانی <bdi>2021</bdi>، شەپۆلێکی [[چڵمی دەریایی]] کە گوایە بەھۆی پیسبوونی ئاوەوە بووە، بڵاوبووەوە بۆ دەریای مەڕمەڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ='Sea snot' outbreak off Turkish coast poses threat to marine life |ناونیشان=https://www.reuters.com/business/environment/sea-snot-outbreak-off-turkish-coast-poses-threat-marine-life-2021-06-01/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Reuters}}</ref> == دیمەنی شار == === قەزا و گەڕەکەکان === {{see also|ناوچە مێژووییەکانی ئەستەمبوڵ|پێڕستی ناوەندە شارییەکان لە ئەستەمبوڵ}} ==== دیوی ئەورووپا ==== [[File:Historical peninsula and modern skyline of Istanbul.jpg|thumb|قەزای [[فاتیح، ئەستەمبوڵ|فاتیح]] [[کۆنستنتینۆپڵ|نیمچەدوورگەی مێژوویی]] ئەستەمبوڵ پێکدەھێنێت]] {{anchor|Rumeli}}<!--[[Rumeli (Istanbul)]] redirects here-->{{lang|tr|Rumeli}} ("[[ڕومێلیا]]") نازناوێکی ناوخۆیییە بۆ دیوی ئەورووپای ئەستەمبوڵ. قەزای [[فاتیح، ئەستەمبوڵ|فاتیح]]، کە بە ناوی محەممەدی دووەمەوە ناونراوە (بە تورکی: ''Fatih Sultan Mehmed'')، ھاوتایە لەگەڵ تەواوی کۆنستنتینۆپڵ تا پێش فەتحی عوسمانییەکان؛ ئەمڕۆ قەزای پایتەختە و بە ''نیمچەدوورگەی مێژوویی'' ئەستەمبوڵ ناودەبرێت کە دەکەوێتە کەناری باشووری [[قۆچی زێڕین]]، بەرامبەر قەڵای سەدەکانی ناوەڕاستی [[کۆماری جەنەوا|جەنەوایی]]یەکانی [[گالاتا]] لە کەناری باکوور. قەڵاکانی جەنەوا لە گالاتا تا ڕادەیەکی زۆر لە سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا ڕووخێنران، و تەنیا [[تاوەری گالاتا]] مایەوە، بۆ ئەوەی ڕێگە بۆ فراوانبوونی شارەکە بەرەو باکوور بکرێتەوە.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|pp=70, 169}}</ref> گالاتا ([[کاراکیۆی]]) لەمڕۆدا گەڕەکێکە لەناو قەزای بەیئۆغڵودا، کە سەنتەری بازرگانی و کات بەسەربردنی ئەستەمبوڵ پێکدەھێنێت و [[شەقامی ئیستیقلال]] و [[گۆڕەپانی تەقسیم]] لەخۆدەگرێت.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|p=127}}</ref> [[File:Wooden building on the Bosphorus.jpg|thumb|لە بنەڕەتدا لە دەرەوەی شار بوون، کۆشکەکانی ''[[یالی]]'' بەدرێژایی بۆسفۆر ئێستا ماڵن لە ھەندێک لە گەڕەکە ئاستبەرزەکانی ئەستەمبوڵدا|alt=خانووی ڕەنگاوڕەنگی دوو و سێ نھۆمی لەگەڵ لەنگەرگە و باڵکۆنەکان، کە ڕاستەوخۆ لەسەر لێواری ئاوەکە دروستکراون]] [[کۆشکی دۆلمەباخچە]]، بارەگای حکومەت لە کۆتایییەکانی سەردەمی عوسمانیدا، دەکەوێتە قەزای [[بێشیکتاش]] لە کەناری ئەورووپای بۆسفۆر، لە باکووری بەیئۆغڵو. گوندی پێشووی [[ئۆرتەکیۆی]] دەکەوێتە ناو بێشیکتاشەوە و ناوەکەی بەخشیوە بە [[مزگەوتی ئۆرتەکیۆی]] لەسەر بۆسفۆر، لە نزیک [[پردی بۆسفۆر]]. بەدرێژایی ھەردوو کەناری ئەورووپا و ئاسیای بۆسفۆر، ''[[یالی|یالییە]]'' مێژووییەکان ھەن، کە کۆشکی لوکسی دارینن و لەلایەن ئەرستۆکراتەکان و کەسایەتییە دیارەکانی عوسمانییەوە وەک ماڵی ھاوینە دروستکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1999/10/29/arts/antiques-for-turks-art-to-mark-700th-year.html |دوایین=Moonan|یەکەم=Wendy|ئیش=The New York Times|سەردێڕ=For Turks, Art to Mark 700th Year|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> بەرەو ناوخۆ، لە باکووری گۆڕەپانی تەقسیمەوە [[سەنتەری بازرگانیی ناوەندیی ئەستەمبوڵ]] ھەیە، کە کۆمەڵێک ڕێڕەوە کە پڕن لە بینای ئۆفیسەکان، تاوەری نیشتەجێبوون، سەنتەری بازرگانی، و کامپەسی زانکۆکان، و زیاتر لە {{convert|2000000|m2|abbr=on}} ڕووبەری ئۆفیسی پۆل-A لەخۆدەگرێت بە گشتی. [[ماسلاک]]، [[لێڤێنت]]، و [[بۆمۆنتی]] خاڵی گرنگن لەناو سەنتەری بازرگانیی ناوەندیدا.{{sfn|Oxford Business Group|2009|p=105}}<ref name=property2021>{{cite report|title=Istanbul Office Market General Overview: Third Quarter 2021|pages=3, 9|url=https://www.propin.com.tr/UserFiles/image/PROPIN_Istanbul_Office_Market_General_Overview_2021_Q3.pdf|publisher=Prop In|archive-date=26 January 2022|access-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126203001/https://www.propin.com.tr/UserFiles/image/PROPIN_Istanbul_Office_Market_General_Overview_2021_Q3.pdf|url-status=dead|archivedate=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126203001/https://www.propin.com.tr/UserFiles/image/PROPIN_Istanbul_Office_Market_General_Overview_2021_Q3.pdf}}</ref> ڕێڕەوی فڕۆکەخانەی ئەتاتورک ڕێڕەوێکی تری لەو شێوەیەیە کە شێوازی [[شاری قەراغ]]ی ھەیە بۆ بازرگانی، نیشتەجێبوون و بازاڕکردن و زیاتر لە {{convert|900000|m2|abbr=on}} ڕووبەری ئۆفیسی پۆل-A لەخۆدەگرێت.<ref name=property2021/> ==== دیوی ئاسیا ==== [[File:Istanbul Levent skyline.jpg|thumb|دیمەنێکی [[لێڤێنت]] لە [[کانلیجا]]وە لەوبەری بۆسفۆرەوە]] لە سەردەمی عوسمانیدا، [[ئوسکودار]] (ئەوکات سکوتاری) و [[کادیکۆی]] لە دەرەوەی چوارچێوەی ناوچەی شاری بوون، و وەک بنکەی ئارام خزمەتیان دەکرد لەگەڵ ''یالییە'' کەنار دەریایییەکان و باخچەکانیان. بەڵام لە نیوەی دووەمی سەدەی <bdi>20</bdi>ەمدا، دیوی ئاسیا گەشەسەندنێکی شاریی گەورەی بەخۆیەوە بینی؛ گەشەپێدانی درەنگوەختی ئەم بەشەی شارەکە بووە ھۆی دروستبوونی ژێرخانێکی باشتر و پلاندانانێکی شاریی ڕێکخراوتر بەراورد بە زۆربەی ناوچە نیشتەجێبووەکانی تری شارەکە.{{sfn|WCTR Society|Unʼyu Seisaku Kenkyū Kikō|2004|p=281}} بەشێکی زۆری دیوی ئاسیای بۆسفۆر وەک دەوروبەری سەنتەرە ئابووری و بازرگانییەکانی ئەستەمبوڵی ئەورووپا کاردەکات، کە سێیەکی دانیشتووانی شارەکەی تێدایە بەڵام تەنیا چارەکێکی ھەلی کار لەخۆدەگرێت.{{sfn|WCTR Society|Unʼyu Seisaku Kenkyū Kikō|2004|p=281}} بەڵام، [[کۆزیاتاغی]]–[[ئاتاشەھیر]]، [[ئالتونیزادە]]، [[بەیكۆز|کاڤاجک]] و [[عومرانییە]]، کە بە ھەموویانەوە نزیکەی <bdi>1.4</bdi> ملیۆن مەتر چوارگۆشە ڕووبەری ئۆفیسی پۆل-A لەخۆدەگرن، ئێستا وەک "[[شاری قەراغ|شارەکانی قەراغ]]"ی گرنگن، واتە ڕێڕەو و خاڵی یەکگرتنی سەنتەرە بازرگانی و بازاڕەکان و بینا نیشتەجێبوونە بەرزەکانن.<ref name=property2021/> ==== فراوانبوون ==== لە ئەنجامی گەشەسەندنی خێرای ئەستەمبوڵ لە سەدەی <bdi>20</bdi>ەمدا، بەشێکی بەرچاو لە شارەکە لە ''[[گەجەکۆندۆ]]'' (بە واتای وشەیی "بە شەو دروستکراو") پێکدێت، کە ئاماژەیە بۆ ئەو بینا نایاسایییانەی کە لەلایەن داگیرکەرانی زەوییەوە دروستکراون.<ref name="kar7896">{{harvnb|Karpat|1976|pp=78–96}}</ref> لە ئێستادا، ھەندێک ناوچەی ''گەجەکۆندۆ'' بە ھێواشی دەڕووخێنرێن و جێگەیان پڕدەکرێتەوە بە کۆمەڵگەی نیشتەجێبوونی مۆدێرنی بەکۆمەڵ.<ref name="yavuz">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Yavuz |یەکەم=Ercan |ناونیشان=http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?load=detay&link=177450&bolum=103 |ئیش=Today's Zaman |سەردێڕ=Gov't launches plan to fight illegal construction |ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120120204750/http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?load=detay&link=177450&bolum=103 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، پڕۆژەی گەورەی [[پەسندکردنی شاری]] و [[نوێکردنەوەی شاری]] لە جێبەجێکردندان،<ref name="AtkinsonBridge2005">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Rowland|دوایین١=Atkinson|یەکەم٢=Gary|دوایین٢=Bridge|سەردێڕ=Gentrification in a Global Context: The New Urban Colonialism|ناونیشان={{Google books|s_Z8dxsXWxQC|پەڕە=PA١٢٣|plainurl=yes}}|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٣|ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٣٢٩٥١-٤|پەڕەکان=١٢٣–}}</ref> وەک ئەوەی لە [[تارلاباشی]]دا ھەیە؛<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Poor but Proud Istanbul Neighborhood Faces Gentrification |یەکەم=Jessica |دوایین=Bourque |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2012/07/05/world/middleeast/05iht-m05-turkey-tarlabasi.html |newspaper=The New York Times |ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> ھەندێک لەم پڕۆژانە، وەک ئەوەی لە [[سولوکولە]]دا ھەیە، ڕووبەڕووی ڕەخنە بوونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Forced gentrification plan spells end for old Roma district in Istanbul |یەکەم=Robert |دوایین=Tait |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2008/jul/22/roma.turkey |newspaper=The Guardian |ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> حکومەتی تورکیا ھەروەھا پلانی گەورەی ھەیە بۆ فراوانکردنی شارەکە بەرەو ڕۆژئاوا و باکوور لە دیوی ئەورووپا بە ھاوبەشی لەگەڵ [[فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ]]ی نوێ، کە لە ساڵی <bdi>2019</bdi> کرایەوە؛ بەشە نوێیەکانی شارەکە چوار شوێنی نیشتەجێبوونی جیاواز لەخۆدەگرن کە ئەرکی شاریی دیاریکراویان ھەیە، و جێگەی <bdi>1.5</bdi> ملیۆن کەسیان تێدا دەبێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=New city construction to begin in six months |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/new-city-construction-to-begin-in-six-months.aspx?nid=41622&pageID=238 |newspaper=Hurriyet Daily News |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> {{wide image|Istanbulpanorama.jpg|800px|align-cap=center|دیمەنێکی پەنۆرامای ئەستەمبوڵ لە باشووری [[فاتیح، ئەستەمبوڵ|نیمچەدوورگەی مێژوویی]] و لە سەرووی [[دەریای مەڕمەڕە]]وە. [[قۆچی زێڕین]] و گەرووی [[گەرووی بۆسفۆر|بۆسفۆر]] لە پاشبنەمادا دیارن. چەندین ناوچەی بازرگانیش دەتوانرێت ببینرێت، وەک [[لێڤێنت]]، [[شیشلی]] و [[ماسلاک]] لە دیوی ئەورووپا (لە نزیک ناوەڕاستی وێنەکە)، و [[ئاتاشەھیر]] لە دیوی ئاسیا (لە لای ڕاست).}} === پارکەکان === [[File:Yildiz Park 02.jpg|thumb|[[پارکی یڵدز]]، [[کۆشکی یڵدز]] بە [[کۆشکی چیراغان]]ەوە دەبەستێتەوە]] ئەستەمبوڵ پارکێکی شاریی سەرەکیی نییە، بەڵام چەندین ناوچەی سەوزی ھەیە. [[پارکی گولھانە]] و [[پارکی یڵدز]] لە بنەڕەتدا لەناو حەوشەی دوو کۆشکی ئەستەمبوڵدا بوون – کۆشکی تۆپقاپی و [[کۆشکی یڵدز]] – بەڵام لە دەیەکانی سەرەتای کۆماری تورکیادا وەک پارکی گشتی دووبارە ڕێکخرانەوە.<ref>{{harvnb|Boyar|Fleet|2010|p=247}}</ref> پارکێکی تر، [[پارکی فەتحی پاشا]]یە، کە دەکەوێتە سەر گردێک لە تەنیشت پردی بۆسفۆر لە ئەنادۆڵ، بەرامبەر کۆشکی یڵدز لە ئەورووپا. بەدرێژاییی دیوی ئەورووپا، و لە نزیک [[پردی سوڵتان محەممەد فاتیح]]، [[پارکی ئەمیرگان]] ھەیە، کە لە سەردەمی بیزەنتیدا بە ''کیپارادێس'' ('دارستانی سەروو') ناسرابوو. لە سەردەمی عوسمانییەکاندا، لە سەدەی <bdi>16</bdi>ەمدا یەکەم جار درا بە [[نیشانجی|نیشانجی (مۆردار)]] [[فەرەیدوون ئەحمەد بەگ]]، پێش ئەوەی لەلایەن سوڵتان [[مورادی چوارەم]]ەوە لە سەدەی <bdi>17</bdi>ەمدا بدرێت بە ئەمیری [[سەفەوییەکان|سەفەوی]]، گونە خان، بۆیە ناوی ''ئەمیرگان''ی لێنرا. پارکەکە کە ڕووبەرەکەی {{convert|47|ha|acre|adj=on}}ە، دواتر لەلایەن خێدیڤ [[ئیسماعیل پاشای میسر|ئیسماعیل پاشا]]ی [[خێدیڤاتی میسر|میسری عوسمانی]]یەوە خاوەندارێتی کرا لە سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا. پارکی ئەمیرگان بە فرەچەشنیی ڕووەکەکانی ناسراوە و لە ساڵی <bdi>2005</bdi>ەوە ساڵانە فیستیڤاڵێکی [[گوڵەباخ]]ی تێدا بەڕێوەدەچێت.<ref>{{harvnb|Taylor|2007|p=241}}</ref> بڕیاری حکومەتی [[پارتی داد و گەشەپێدان (تورکیا)|ئاکەپە (AKP)]] بۆ لەناوبردنی [[پارکی گەزیی تەقسیم]] لە جێگەی وێنەیەکی ھاوشێوەی [[سەربازگەی تەقسیم]]ی سەردەمی عوسمانی (کە لە ساڵی <bdi>1921</bdi>دا گۆڕدرابوو بۆ [[یاریگای تەقسیم]]، پێش ئەوەی لە ساڵی <bdi>1940</bdi> بڕووخێنرێت بۆ دروستکردنی پارکی گەزی) بووە ھۆی سەرهەڵدانی زنجیرەیەک [[خۆپیشاندانەکانی پارکی گەزی|خۆپیشاندانی سەرتاسەری لە ساڵی 2013]] کە کۆمەڵێک کێشەی بەرفراوانی لەخۆگرتبوو. یەکێکی تر لەو شوێنانەی کە لە ھاویندا لای ئەستەمبوڵییەکان زۆر باوە، [[دارستانی بێلگراد]]ە، کە بە ڕووبەری {{convert|5500|ha|acre|adj=off}} لە لێواری باکووری شارەکەدا بڵاوبووەتەوە. ئەم دارستانە لە بنەڕەتدا ئاوی بۆ شارەکە دابین دەکرد و پاشماوەی ئەو بەنداوانەی کە لە سەردەمی بیزەنتی و عوسمانیدا بەکاردەھێنران ھێشتا ماون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kultur.gov.tr/EN/belge/2-14846/water-supply-systems-reservoirs-charity-and-free-founta-.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101119053754/http://www.kultur.gov.tr/EN/belge/2-14846/water-supply-systems-reservoirs-charity-and-free-founta-.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Republic of Turkey Ministry of Culture and Tourism|سەردێڕ=Water Supply Systems, Reservoirs, Charity and Free Fountains, Turkish Baths|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{harvnb|Time Out Guides|2010|p=212}}</ref> === تەلارسازی === {{see also|تەلارسازیی ئەستەمبوڵ|تەلارسازیی عوسمانی|تەلارسازیی تورکیا}} [[File:Hagia Sophia (228968325).jpeg|thumb|right|[[ئایا سۆفیا]] لەلایەن [[یوستینیانی یەکەم|یوستینیان]]ەوە لە سەدەی <bdi>6</bdi>ەمدا دروست کراوە|alt=بینایەکی سوورباو کە قوبەیەکی گەورەی لەسەرە و بە قوبەی بچووکتر و چوار تاوەر دەورە دراوە]] ئەستەمبوڵ بە شێوەیەکی سەرەکی بە تەلارسازییە بیزەنتی و عوسمانییەکەی ناسراوە، بەڵام بیناکانی ڕەنگدانەوەی ئەو گەل و ئیمپراتۆریەتە جیاوازانەن کە پێشتر حوکمڕانیی شارەکەیان کردووە. نموونەکانی تەلارسازیی جەنەوایی و ڕۆمانی ھێشتا لە ئەستەمبوڵ لە پاڵ ھاوتا عوسمانییەکانیاندا دەبینرێن. لەکاتێکدا ھیچ شتێک لە [[تەلارسازیی یۆنانی کۆن|تەلارسازیی سەردەمی یۆنانی کلاسیک]] نەماوەتەوە، [[تەلارسازیی ڕۆمانی کۆن|تەلارسازیی ڕۆمانی]] سەلماندوویەتی کە زۆر خۆڕاگرترە. کۆڵەکە مەزەنەکانی [[ھیپۆدرۆمی کۆنستنتینۆپڵ]] ھێشتا لە گۆڕەپانی سوڵتان ئەحمەد دەبینرێن، لەکاتێکدا بەشێکی [[قەناتی ڤالێنس]]، کە لە کۆتایییەکانی سەدەی <bdi>4</bdi>ەمدا دروست کراوە، تاڕادەیەک بە ساغی لە لێواری ڕۆژئاوای قەزای فاتیح ماوەتەوە.<ref name="coaot">{{harvnb|Chamber of Architects of Turkey|2006|pp=80, 118}}</ref> [[کۆڵەکەی کۆنستانتین]]، کە لە ساڵی <bdi>330</bdi>ی زایینیدا بۆ نیشاندانی پایتەختە نوێیەکەی ڕۆم دانرا، ھێشتا لە نزیک ھیپۆدرۆم وەستاوە.<ref name="coaot" /> سەرەتای [[تەلارسازیی بیزەنتی]] پەیڕەوی لە مۆدێلی کلاسیکیی ڕۆمانی دەکرد بۆ قوبە و کەوانەکان، بەڵام ئەم توخمانەی باشتر کرد، وەک لە [[کڵێسای پیرۆزان سێرجیوس و باکۆس]] (ئایا سۆفیای بچووک)دا دەبینرێت. کۆنترین کڵێسای بیزەنتی کە لە ئەستەمبوڵ ماوەتەوە – ھەرچەندە وێرانەش بێت – [[دێری ستۆدیۆس]]ە (کە دواتر گۆڕدرا بۆ مزگەوتی ئیمراھۆر)، کە لە ساڵی <bdi>454</bdi>دا دروست کراوە.<ref>{{harvnb|Chamber of Architects of Turkey|2006|p=176}}</ref> دوای کۆنتڕۆڵکردنەوەی کۆنستنتینۆپڵ لە ساڵی <bdi>1261</bdi>، بیزەنتییەکان دوو لە گرنگترین کڵێساکانیان کە تا ئێستا ماونەتەوە فراوان کرد، ئەوانیش [[کڵێسای چۆرا]] و [[کڵێسای پاماکاریستۆس]]ن. سەرەڕای ئەوەش، لووتکەی تەلارسازیی بیزەنتی، و یەکێک لە ئایکۆنیترین پێکھاتەکانی ئەستەمبوڵ، [[ئایا سۆفیا]]یە. بە قوبەیەک کە تیرەکەی {{convert|31|m|ft|sp=us}} دەبێت،<ref>{{harvnb|Gregory|2010|p=138}}</ref> ئایا سۆفیا بۆ زیاتر لە ھەزار ساڵ وەک گەورەترین کڵێسای جیھان مایەوە، پێش ئەوەی بکرێت بە مزگەوت و، وەک چۆن ئێستا ھەیە، مۆزەخانەیەک.<ref name="klwa171" /> [[File:SultanAhmetMosqueCourtyard.jpg|thumb|حەوشەی [[مزگەوتی شین، ئەستەمبوڵ|مزگەوتی شین]]]] لەنێو کۆنترین نموونە ماوەکانی [[تەلارسازیی عوسمانی]] لە ئەستەمبوڵدا قەڵاکانی [[ئەنادۆڵحسار]] و [[ڕومێلیحسار]] ھەن، کە لە کاتی گەمارۆدانی شارەکەدا یارمەتیی عوسمانییەکانیان دا.<ref>{{harvnb|Freely|2000|p=283}}</ref> لە ماوەی چوار سەدەی داھاتوودا، عوسمانییەکان بەردەوام بوون لە جێھێشتنی جێدەستێکی کاڵنەبووەوە لەسەر دیمەنی ئاسمانیی ئەستەمبوڵ، بە دروستکردنی مزگەوتی بەرز و کۆشکی ڕازاوە. گەورەترین کۆشک، تۆپقاپی، کۆمەڵێکی فرەچەشنی لە شێوازەکانی تەلارسازی لەخۆدەگرێت، لە تەلارسازیی [[تەلارسازیی بارۆکی|بارۆک]] لە ناوەوەی حەرەمسەرا، تا دەگاتە تەلارسازیی [[تەلارسازیی نیۆکلاسیک|نیۆکلاسیک]] لە کتێبخانەی ئێندێروون.<ref>{{harvnb|Necipoğlu|1991|pp=180, 136–137}}</ref> [[مزگەوتەکانی سەردەمی خانەوادەی عوسمانی|مزگەوتە ئیمپراتۆرییەکان]] بریتین لە [[مزگەوتی سوڵتان ئەحمەد]] (مزگەوتی شین)، مزگەوتی سولەیمانییە، و [[مزگەوتی نوێ (ئەستەمبوڵ)|مزگەوتی نوێ (یەنی)]]، کە ھەموویان لە لوتکەی ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا دروستکراون، لە سەدەکانی <bdi>16</bdi>ەم و <bdi>17</bdi>ەمدا. لە سەدەکانی دواتردا، و بە تایبەتی دوای چاکسازییەکانی ''تەنزیمات''، تەلارسازیی عوسمانی جێگەی گیرایەوە بە شێوازە ئەورووپییەکان.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|p=159}}</ref> ناوچەکانی دەوروبەری [[شەقامی ئیستیقلال]] پڕکران لە باڵیۆزخانە گەورەکانی ئەورووپا و ڕیزە بیناکان بە شێوازی نیۆکلاسیک و [[تەلارسازیی بوژانەوەی ڕێنێسانس|بوژانەوەی ڕێنێسانس]]، کە دواتر کاریگەرییان کردە سەر تەلارسازیی چەندین پێکھاتەی جیاواز لە بەیئۆغڵو – لەوانە کڵێسا، فرۆشگا، و شانۆکان – و بینا فەرمییەکانی وەک کۆشکی دۆلمەباخچە.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|pp=133–34, 141}}</ref> == حکومەت و سیاسەت == === شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ === [[File:Istanbul_Metropolitan_Municipality_Palace_after_the_Imamoglu_case_in_December_14,_2022_02.jpg|thumb|کۆشکی شارەوانیی ئەستەمبوڵ]] {{Main|شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ}} بە دامەزراندنی لە ساڵی <bdi>1930</bdi> و ڕێکخستنەوەی بە یاسای شارەوانییە گەورەشارەکان لە ساڵی <bdi>2004</bdi>،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mevzuat Bilgi Sistemi |ناونیشان=https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5216&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.mevzuat.gov.tr}}</ref> [[شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ]] (بە تورکی: ''İstanbul Büyükşehir Belediyesi'') دەسەڵاتی سەرەکیی حکومەتی خۆجێییە لە سەرتاسەری شارەکەدا کە بەرپرسیارە لە کارە گشتییەکان، ژێرخانی ئاو، گواستنەوە، خزمەتگوزارییە کولتوورییەکان، و ھاوشێوەکانی. خاوەنکارێکی گەورەیە لە تورکیادا بە ھەبوونی زیاتر لە <bdi>80,000</bdi> فەرمانبەر بە گشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İBB Başkanı İmamoğlu: Sendikalı sayısı 80 bin kişiye ulaşmıştır |trans-title=Mayor of Istanbul İmamoğlu: The number of unionized workers has reached 80,000 |ناونیشان=https://www.ntv.com.tr/turkiye/ibb-baskani-imamoglu-sendikali-sayisi-80-bin-kisiye-ulasmistir,kedasRQg6kaSOCGi6VlSHg |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.ntv.com.tr |زمان=tr}}</ref> پێکھاتەی ئێستای شارەکە دەگەڕێتەوە بۆ چاکسازییەکانی ''[[تەنزیمات]]'' لە سەدەی <bdi>19</bdi>ەمدا. پێش ئەوە، کارگێڕیی ناوخۆیی لەلایەن ''[[قازی]]''یەکانەوە بەڕێوەدەبرا، کە لەلایەن [[سەدرەعزەم|سەدری ئەعزەم]]ەوە (وەزیری گەورە) دیاری دەکران. ھەندێک لە ڕێبازە ئایینییەکان و [[سەندیکا|سەندیکاکان]]یش خزمەتگوزارییان بۆ کۆمەڵگاکانیان دابین دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Oktay |یەکەم=Tarkan |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١|سەردێڕ=TANZİMAT DÖNEMİ İSTANBUL'DA BİR BELEDİYE ÖRGÜTLENMESİ ÖRNEĞİ "ALTINCI DÂİRE-İ BELEDİYE" |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruoneri/issue/54254/735505 |journal=Öneri Dergisi |زمان=tr |بەرگ=٤|issue=15 |پەڕەکان=١٥٧–١٦٦|doi=10.14783/maruoneri.735505 |issn=1300-0845|hdl=11424/6883 |hdl-access=free}}</ref> [[شۆڕشی پیشەسازی]]، ھەرچەندە عوسمانییەکان بە ڕادەیەکی زۆر کاریگەرییان لێ نەکەوت، بەڵام بووە ھۆی لێشاوی بازرگانانی بیانی بەو پێیەی [[کۆنستنتینۆپڵ]] لە نێوان دوو کیشوەردا ھەڵکەوتبوو، و حکومەتی ئیمپراتۆری ڕێککەوتنامەی بازرگانیی دووقۆڵیی لەگەڵ چەندین وڵاتی ئەورووپی واژوو کرد، کە قەبارەی بازرگانیی زیاد کرد، بەتایبەتی لەگەڵ بەندەرەکانی ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوین، وەک [[ئیزمییر|سمیرنا]]، [[تێسالۆنیکی]]، [[ئەسکەندەرییە]]، و [[بەیرووت]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tanzimat'tan XXI. Yüzyıla İstanbul'un Yönetimi |trans-title=The administration of Istanbul from the Tanzimat to the 21st century |ناونیشان=https://istanbultarihi.ist/81-tanzimattan-xxi-yuzyila-istanbulun-yonetimi |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=istanbultarihi.ist |زمان=tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Önsoy |یەکەم=Rifat |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٤|سەردێڕ=Tanzimat Dönemi sanayileşme politikası 1839-1876 |trans-title=Industrialization policy during the Tanzimat Period (1839–1876) |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/huefd/issue/41170/505131 |journal=Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi |زمان=tr |بەرگ=٢|issue=2 |پەڕەکان=٠|issn=1301-5737}}</ref> لە ساڵی <bdi>1854</bdi>، لە کاتی [[جەنگی کرایمیا|جەنگی کریمیا]]دا، بەھێزبوونی پەیوەندییەکانی نێوان ئیمپراتۆریەتی عوسمانی و ھێزە ئەورووپییەکانی تر وای لە بیۆرۆکراسییە چاکسازیخوازەکەی عوسمانی کرد کە دەسەڵاتی حکومەتی خۆجێیی بۆ کۆنستنتینۆپڵ جێبەجێ بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TÜRK BELEDİYECİLİĞİNİN GELİŞİM SÜRECİ |ناونیشان=https://www.mevzuatdergisi.com/2009/03a/02.htm |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.mevzuatdergisi.com}}</ref> یەکەم دەسەڵاتی حکومەتی خۆجێیی، ''Şehremaneti'' (شارەوانی)، ئیلھامی لە سیستەمی کۆمیونەکانی فەڕەنسا ([[کۆمۆنەکانی فەڕەنسا]]) وەرگرتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Çiçek |یەکەم=Yeter |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Geçmişten Günümüze Türkiye'de Yerel Yönetimler |trans-title=Local Governments in Turkey from Past to Present |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/ksusbd/issue/10272/126028 |journal=Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi |زمان=tr |بەرگ=١١|issue=1 |پەڕەکان=٥٣–٦٤|issn=1304-8120}}</ref> ئەو یاسایانەی دوای [[دەستووری عوسمانی ساڵی ١٨٧٦]] دەرکران ئامانجیان فراوانکردنی ئەم پێکھاتەیە بوو بە سەرتاسەری شارەکەدا، بە لاساییکردنەوەی بیست ناوچەیی کارگێڕییەکەی پاریس ([[ناوچەی کارگێڕیی پاریس]])، بەڵام بە تەواوی جێبەجێ نەکرا تا ساڵی <bdi>1908</bdi> کاتێک شارەکە وەک پارێزگایەک ڕاگەیەندرا کە لە نۆ قەزای پێکھێنەر پێکھاتبوو.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|pp=42–48}}</ref><ref>{{harvnb|Kapucu|Palabiyik|2008|p=145}}</ref> ھەرچەندە ''شارەوانی'' و جێگرەوەکانی لەلایەن [[چاکسازییەکانی ئەتاتورک|شۆڕشی تورکیاوە]] ھەڵوەشێنرانەوە، بەڵام خودی سیستەمەکە بەردەوام بوو بە دامەزراندنی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ساڵی <bdi>1930</bdi>.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Belediye Tarihçesi |trans-title=Municipal History |ناونیشان=https://ibb.istanbul/ibb/belediye-hakkinda/belediye-tarihcesi/ |وێبگە=İstanbul Büyükşehir Belediyesi |زمان=tr}}</ref> [[ئەنجومەنی شارەوانیی ئەستەمبوڵ]] ئۆرگانی یاسادانانی شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵە. ھەر پێنج ساڵ جارێک، <bdi>314</bdi> ئەندامی ئەنجومەنی خۆجێیی بە دەنگی خەڵک ھەڵدەبژێردرێن. ئەنجومەنەکە تاقە دەسەڵاتە لەو بابەتانەی کە پەیوەستن بە دەسەڵاتی شارەوانییەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Council |یەکەم١=City |دوایین٢=Köken |یەکەم٢=Enes |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Büyükşehir Belediye Meclisi |trans-title=Metropolitan Municipal Council |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/auhfd/issue/42360/510133 |journal=Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi |زمان=tr |بەرگ=٦٥|issue=4 |پەڕەکان=٣٥١١–٣٥٢٨|issn=1301-1308}}</ref> بە یەک ھەڵاوێردەوە، UKOME (سەنتەری ھەماھەنگیی گواستنەوە)، کە ھاوبەشیی لەگەڵ ئاژانسەکانی حکومەتی ناوەندی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hükümet, büyükşehir belediyelerinin UKOME'deki çoğunluk yetkisini elinden aldı |trans-title=The government took away the majority authority of metropolitan municipalities in UKOME |ناونیشان=https://www.indyturk.com/node/134601/h%C3%BCk%C3%BCmet-b%C3%BCy%C3%BCk%C5%9Fehir-belediyelerinin-ukome%E2%80%99deki-%C3%A7o%C4%9Funluk-yetkisini-elinden-ald%C4%B1 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=Independent Türkçe |زمان=tr}}</ref> [[File:Beyoğlu_City_Hall,_June_2021.jpg|thumb|ھۆڵی شاری [[بەیئۆغڵو]]]] === شارەوانییە قەزایییەکان === {{Main|پێڕستی قەزاکانی ئەستەمبوڵ|پێڕستی گەڕەکەکانی ئەستەمبوڵ}} شارەوانییە قەزایییەکان بە شێوەیەکی سەرەکی بەرپرسیارن لە بەڕێوەبردنی پاشماوە و پڕۆژەکانی دروستکردن لەناو قەزاکانی خۆیاندا، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا یاسا ڕێگەیان پێدەدات کە بە بنەڕەتی ھەموو خزمەتگوزارییەکان پێشکەش بکەن جگە لە [[ژێرخانی ھەستیار|ژێرخانە ھەستیارەکان]]، وەک گواستنەوەی گشتی و بەڕێوەبردنی ئاو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ertaş |یەکەم=Handan |ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=TÜRKİYE'DE YEREL YÖNETİM BİRİMLERİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI İLE İLGİLİ MEVZUAT VE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosyoteknik/issue/80255/1371218 |journal=Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi |زمان=tr |issue=11 |پەڕەکان=٨٧–١١٣|issn=2146-7226}}</ref> ئەوان سەربەخۆن لە شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ و بوودجە و پێکھاتەی خۆیان ھەیە لەگەڵ سەربەخۆیی کارگێڕی تا ئاستێک. شارەوانییە قەزایییەکان و شارەوانیی گەورەشار زۆرجار بۆ پڕۆژە ناوخۆیییەکان ھاوکاری یەکتر دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İBB ve KİPTAŞ'ın İlçe Belediyeleri ile Yaptığı İş Birliği Protokollerinden Bir Yenisini Daha Avcılar Belediyesi İle İmzalandı! |trans-title=Another of the cooperation protocols between İBB and KİPTAŞ with district municipalities has been signed – this time with Avcılar Municipality! |ناونیشان=https://kiptas.istanbul/haber/ibb-ve-kiptasn-ilce-belediyeleri-ile-yaptg-is-birligi-protokollerinden-bir-yenisini-daha-avclar-belediyesi-ile-imzaland |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=kiptas.istanbul |زمان=tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=T.C. Tuzla Belediyesi Resmi Web Sitesi : Tuzla Belediyesi, İBB iş birliği ile ilçenin kronik sorunlarına çözüm üretiyor |trans-title=Republic of Turkey Tuzla Municipality Official Website: Tuzla Municipality is producing solutions to the district’s chronic problems in cooperation with İBB |ناونیشان=https://www.tuzla.bel.tr/icerik/11/8601/tuzla-belediyesi-ibb-is-birligi-ile-ilcenin-kronik-sorunlarina-cozum-uretiyor.aspx |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٥ |وێبگە=www.tuzla.bel.tr |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250328180742/https://www.tuzla.bel.tr/icerik/11/8601/tuzla-belediyesi-ibb-is-birligi-ile-ilcenin-kronik-sorunlarina-cozum-uretiyor.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[موختار (نازناو)|موختار]] کەمترین ئاستی بەرپرسی ھەڵبژێردراوە لە تورکیا. ھەر گەڕەکێک ''موختار''ێکی ھەیە، کە ئەرکی یارمەتیدانی ھاووڵاتییانە سەبارەت بە کاری کارگێڕی و دروستکردنی پردێکە لە نێوان دانیشتووانی ناوخۆ و حکومەتی ناوەندیدا. ئەوان ڕاپۆرت بە کارگێڕیی مەدەنی دەدەن و یەکەم دەسەڵاتن بۆ نوێنەرایەتیکردنی گەڕەکەکان لە پرۆسەی [[سیاسەتی گشتی]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Göküş |دوایین٢=Bayrakcı |دوایین٣=Alptürker |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=MAHALLE YÖNETİMİ VE MAHALLE MUHTARLARININ VATANDAŞLAR TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduiibfd/issue/20818/222758 |journal=Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi |زمان=tr |بەرگ=١٨|issue=2 |پەڕەکان=٣١–٤٥|issn=1301-0603}}</ref> [[File:Istanbul_asv2020-02_img37_Governors_Office.jpg|thumb|[[ئۆفیسی پارێزگاری ئەستەمبوڵ]]، [[فاتیح، ئەستەمبوڵ|فاتیح]]]] === کارگێڕیی مەدەنی === {{Main|ئۆفیسی پارێزگاری ئەستەمبوڵ}} لە تورکیادا، کارگێڕیی مەدەنی (بە تورکی: ''Mülki idare'') ئاماژەیە بۆ ئەو بەرپرسانەی کە لەلایەن [[حکومەتی تورکیا|حکومەتی ناوەندییەوە]] دادەمەزرێنرێن بۆ [[پارێزگاکانی تورکیا|پارێزگاکان]] و [[قەزاکانی تورکیا|قەزاکان]]. ئەوان کاروباری ناوخۆییی ئاژانسە نیشتمانییەکان بەڕێوەدەبەن، وەک [[بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ئاسایش (تورکیا)|بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ئاسایش]]. جێبەجێکردنی یاسا لە تورکیا زۆربەی بەناوەندی کراوە، و بەمجۆرە ئەستەمبوڵ ھێزێکی پۆلیسی چەکداری جیاکراوەی نییە. [[پارێزگار|''پارێزگار'' (والی)]] و ڕێکخراوەکەیان بەرپرسیارن لە ھەماھەنگیکردنی ھەوڵەکانی سەلامەتیی گشتی لە سەرتاسەری پارێزگاکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Mecek |یەکەم=Mehmet |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Bir Mülki (Taşra) İdare Birimi Olarak Türkiye'de İl Yönetimleri ve Hukuki - Örgütsel Yapıları |trans-title=Provincial Administrations in Turkey as a Civil (Provincial) Administrative Unit and Their Legal – Organizational Structures |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/kkujebpir/issue/58780/828772 |journal=Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi |زمان=tr |بەرگ=٦|issue=2 |پەڕەکان=٢٩٦–٣٢٥|issn=2149-0732}}</ref> ''[[قایمقامیەت|قایمقام]]'' نوێنەری حکومەتی ناوەندییە لە قەزایەکدا. سروشتی ئەرکەکانیان ھاوشێوەی ''پارێزگار''ێکە، بەڵام ئەوان ھەروەھا کارە کارگێڕییەکان سەبارەت بە ڕێکخراوەکانی حکومەتی ناوەندی لە قەزاکانی خۆیاندا بەڕێوەدەبەن. بۆ نموونە، ''قایمقام'' دەتوانێت وردبینی بکات بۆ قوتابخانەیەک کە لەلایەن [[وەزارەتی پەروەردەی نیشتمانی (تورکیا)|وەزارەتی پەروەردەی نیشتمانی]]یەوە بەڕێوەدەبرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Parlak |یەکەم١=Bekir |دوایین٢=Doğan |یەکەم٢=Kadir Caner |ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٨|سەردێڕ=Türkiye'de Mevcut İl Yönetimi Ve İlçe Yönetimi: Tarihsel Ve Yapısal Bir İnceleme |trans-title=The Current Provincial and District Administration in Turkey: A Historical and Structural Analysis |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/pub/mana/issue/38967/452510 |journal=Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi |زمان=tr |بەرگ=١|issue=2 |پەڕەکان=٤٢–٥٢|issn=2636-8048}}</ref> === سیاسەت === لە ڕووی سیاسییەوە، ئەستەمبوڵ وەک گرنگترین ناوچەی کارگێڕی لە تورکیا دەبینرێت. لە پێش [[ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٠١٩ی تورکیا|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٠١٩دا]]، ئەردۆغان بانگەشەی ئەوەی کرد کە 'ئەگەر لە ئەستەمبوڵ شکست بھێنین، لە تورکیا شکست دەھێنین'.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Erdoğan: 'İstanbul'da teklersek, Türkiye'de tökezleriz' |trans-title="Erdoğan: 'If we stumble in Istanbul, we falter in Turkey.'" |ناونیشان=https://tele1.com.tr/erdogan-istanbulda-teklersek-turkiyede-tokezleriz-44258/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=Tele1}}</ref> [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ئازاری ٢٠١٩|کێبڕکێی ئەستەمبوڵ]] گرنگییەکی قووڵی سیاسی، ئابووری و ڕەمزیی ھەبوو بۆ ئەردۆغان، کە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ١٩٩٤|ھەڵبژاردنی وەک سەرۆک شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ١٩٩٤دا]] وەک خاڵی دەستپێکی کاروانی سیاسیی خزمەتی کردبوو.<ref name="inglebylove">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Ingleby |یەکەم١=Melvyn |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=A Turkish Opposition Leader Is Fighting Erdoğan With 'Radical Love' |ناونیشان=https://www.theatlantic.com/international/archive/2019/06/ex-istanbul-mayor-imamoglu-fights-erdogan-radical-love/591541/ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ئیش=The Atlantic}}</ref> بۆ [[ئەکرەم ئیمامئۆغڵو]]، بردنەوەی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ سەرکەوتنێکی گەورەی مەعنەوی بوو، بەڵام بۆ ئەردۆغان لێکەوتەی کرداریی ھەبوو: پارتەکەی، ئاکەپە، کۆنترۆڵی لەسەر بوودجەی <bdi>4.8</bdi> ملیار دۆلاری شارەوانییەکە لەدەستدا، کە بۆ ماوەی <bdi>25</bdi> ساڵ پاراستنی پێگەی جەماوەریی لە کاتی پێشکەشکردنی زۆرێک لە خزمەتگوزارییە گشتییەکاندا دابین کردبوو.<ref name="pitel2019">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Pitel |یەکەم١=Laura |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Erdoğan's defeat in Istanbul shows opposition's changing tactics |ناونیشان=https://www.ft.com/content/93736230-95f9-11e9-8cfb-30c211dcd229 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|newspaper=Financial Times}}</ref>[[File:Imamoglu press conference April 3, 2019.jpg|thumb|[[ئەکرەم ئیمامئۆغڵو]] لە [[پارتی گەلی کۆماری (تورکیا)|پارتی گەلی کۆماری]] ٣٢ەمین و ئێستای [[سەرۆک شارەوانیی ئەستەمبوڵ|سەرۆک شارەوانیی ئەستەمبوڵ]]ە، [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە حوزەیرانی ٢٠١٩|کە بۆ یەکەم جار لە ٢٠١٩ ھەڵبژێردرا]] و [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ٢٠٢٤|لە ٢٠٢٤ دووبارە ھەڵبژێردرایەوە]]]] لەم دواییانەدا، ئەستەمبوڵ و زۆرێک لە گەورەشارەکانی تورکیا ڕەوتێکیان گرتۆتەبەر کە لە حکومەت و ئایدۆلۆژیا ڕاستڕەوەکەیان دوور دەکەونەوە. لە ساڵانی <bdi>2013</bdi> و <bdi>2014</bdi>، [[خۆپیشاندانەکانی پارکی گەزی|خۆپیشاندانی بەرفراوانی دژە-حکومەتی ئاکەپە]] لە ئەستەمبوڵ دەستی پێکرد و بە سەرتاسەری وڵاتدا بڵاوبووەوە. ئەم ڕەوتە بۆ یەکەم جار لە ڕووی ھەڵبژاردنەوە دەرکەوت لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ٢٠١٤|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانی لە 2014]]دا کاتێک کاندیدی ئۆپۆزسیۆنی ناوەڕاست-چەپ <bdi>40%</bdi>ی دەنگەکانی بەدەستھێنا، ھەرچەندە سەرکەوتنی بەدەستنەھێنا. یەکەم شکستی حکومەت لە ئەستەمبوڵ لە [[ڕیفراندۆمی دەستووریی ٢٠١٧ی تورکیا|ڕیفراندۆمی دەستووریی 2017]]دا ڕوویدا، کە تێیدا ئەستەمبوڵ بە ڕێژەی <bdi>51.4%</bdi> بەرامبەر بە <bdi>48.6%</bdi> دەنگی 'نەخێر'ی دا. حکومەتی ئاکەپە پشتگیری لە دەنگی 'بەڵێ' کردبوو و لەسەر ئاستی نیشتمانی دەنگدانەکەی بردەوە بەھۆی پشتگیرییەکی زۆر لە ناوچە گوندنشینەکانی وڵاتەکەدا. خاڵێکی وەرچەرخانی گەورە بۆ حکومەت لە ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی <bdi>2019</bdi>دا ڕوویدا، کاتێک کاندیدەکەیان بۆ سەرۆک شارەوانی، سەرۆک وەزیرانی پێشوو [[بیناڵی یڵدرم]]، بە جیاوازییەکی زۆر کەم لەلایەن کاندیدی [[پارتی گەلی کۆماری (تورکیا)|پارتی گەلی کۆماری]] ئەکرەم ئیمامئۆغڵوەوە شکستی پێھێنرا. ئیمامئۆغڵو بە بەدەستھێنانی <bdi>48.77%</bdi>ی دەنگەکان لە بەرامبەر <bdi>48.61%</bdi>ی یڵدرم براوە بوو، بەڵام ھەڵبژاردنەکە بە شێوەیەکی مشتومڕھەڵگر لەلایەن [[ئەنجومەنی باڵای ھەڵبژاردنەکانی تورکیا|ئەنجومەنی باڵای ھەڵبژاردنەوە]] ھەڵوەشێنرایەوە بەھۆی بانگەشەی ئاکەپە بۆ بوونی ساختەکاری لە ھەڵبژاردنەکەدا. لە دووبارەکردنەوەی ھەڵبژاردنەکەدا ئیمامئۆغڵو <bdi>54.22%</bdi>ی کۆی دەنگەکانی بەدەستھێنا و جیاوازیی سەرکەوتنەکەی زیاتر کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Isil Sariyuce and Ivana Kottasová |سەردێڕ=Istanbul election rerun set to be won by opposition, in blow to Erdogan |ناونیشان=https://www.cnn.com/2019/06/23/europe/turkey-istanbul-mayor-election-intl/index.html |وێبگە=CNN}}</ref> دوای ھەڵبژاردنەکەی <bdi>2019</bdi>، ڕەوتێکی مەیلی زیاتر بۆ جەھەپە (CHP) لە سەرتاسەری شارەکەدا بەردەوام بووە. لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠٢٣ی تورکیا|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی 2023]]دا کاندیدی جەھەپە، [[کەمال کلچدارئۆغڵو]]، <bdi>48.56%</bdi>ی دەنگی شارەکەی بەدەستھێنا، لەکاتێکدا سەرۆک کۆماری ئێستا و کاندیدی ئاکەپە، [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]]، <bdi>46.68%</bdi>ی بەدەستھێنا. لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی شارەوانیی ئەستەمبوڵ لە ٢٠٢٤|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی 2024]]دا، ئەکرەم ئیمامئۆغڵو بە جیاوازییەکی <bdi>12</bdi>-خاڵی دووبارە ھەڵبژێردرایەوە. ئیمامئۆغڵو <bdi>51.15%</bdi>ی دەنگەکانی بەدەستھێنا، لەکاتێکدا کاندیدی ئاکەپە [[مورات کوروم]] <bdi>39.59%</bdi>ی بەدەستھێنا. سەرەڕای ئەوەش، جەھەپە سەرۆکایەتیی شارەوانییەکانی لە <bdi>26</bdi> لە <bdi>39</bdi> قەزاکەی ئەستەمبوڵ بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Seçim 2024 |ناونیشان=https://secim.aa.com.tr/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230514223153/https://secim.aa.com.tr// |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=secim.aa.com.tr}}</ref> لە ڕووی کارگێڕییەوە، ئەستەمبوڵ بەسەر <bdi>39</bdi> قەزادا دابەشکراوە، کە زیاترە لە ھەر [[پارێزگاکانی تورکیا|پارێزگا]]یەکی تری تورکیا. [[پارێزگای ئەستەمبوڵ]] <bdi>98</bdi> [[پەرلەمانی تورکیا#تورکیا|ئەندام پەرلەمان]] دەنێرێت بۆ ئەنجومەنی نیشتمانیی گەورەی تورکیا، کە کۆی گشتی <bdi>600</bdi> کورسی ھەیە. بۆ مەبەستی ھەڵبژاردنی پەرلەمانی، ئەستەمبوڵ دابەشکراوە بۆ [[ئەستەمبوڵ (بازنەکانی ھەڵبژاردن)|سێ بازنەی ھەڵبژاردن]]؛ دوو لە دیوی ئەورووپا و [[ئەستەمبوڵ (یەکەمین بازنەی ھەڵبژاردن)|یەکێک لە دیوی ئاسیا]]، کە بە ڕیزبەندی <bdi>28</bdi>، <bdi>35</bdi> و <bdi>35</bdi> ئەندام پەرلەمان ھەڵدەبژێرن.{{citation needed|date=November 2020}} == دیمۆگرافیا == {{main|دیمۆگرافیای ئەستەمبوڵ}} {{see also|دیمۆگرافیای تورکیا}} [[File:Istanbul population pyramid.svg|thumb|ھەرەمی دانیشتووانی ئەستەمبوڵ لە ساڵی ٢٠٢٢]] {| class="toccolours" style="clear: right; float: right; border-spacing: 0; margin-left: 1em;" |+ {{resize|110%|'''دانیشتووانی مێژوویی'''}} | style="padding-right:0.2em" | {{Historical populations | title = پێش کۆمار | style="width:12em;"| subbox = yes | percentages = off | 100| 36,000 | 361| 300,000 | 500| 400,000 | سەدەی ٧ەم| 150–350,000 | سەدەی ٨ەم| 125–500,000 | سەدەی ٩ەم| 50–250,000 | 1000| 150–300,000 | 1100| 200,000 | 1200| 150,000| [[ئیمپراتۆریەتیی لاتین|١٢٦١]]| 100,000 | 1350| 80,000| [[ڕووخانی قوستەنتینیە|١٤٥٣]]| 45,000 | 1500| 200,000 | 1550| 660,000 | 1700| 700,000 | 1815| 500,000 | 1860| 715,000 | 1890| 874,000 | 1900| 942,900 }} | style="border-left:solid 1px black; padding-left:0.2em" | {{Historical populations | title = سەردەمی کۆمار | percentages = pagr | subbox = yes | 1925| 881,000 | 1927| 691,000 | 1935| 740,800 | 1940| 793,900 | 1945| 845,300 | 1950| 983,000 | 1960| 1,459,500 | 1965| 1,743,000 | 1970| 2,132,400 | 1975| 2,547,400 | 1980| 2,853,500 | 1985| 5,494,900 | 1990| 6,620,200 | 1994| 7,615,500 | 1997| 8,260,400 | 2000| 8,831,800 | 2007| 11,174,200 | 2015| 14,657,434 | 2016| 14,804,116 | 2017| 15,029,231 | 2018| 15,067,724 | 2019| 15,519,267 }} |- | colspan=2 style="font-size:100%; text-align:center" | سەرچاوەکان: Jan Lahmeyer 2004, {{harvnb|Chandler|1987}}, {{harvnb|Morris|2010}},{{harvnb|Turan|2010}}<ref name="mfa">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/899051/turkey-population-of-istanbul/|سەردێڕ= Population of Istanbul in Turkey from 2007 to 2019|بڵاوکەرەوە=Statista}}</ref><br /> ژمارەکانی پێش کۆمار خەمڵێنراون{{efn|name=pop-figures|مێژوونووسان ناکۆکن – ھەندێک جار بە شێوەیەکی بەرچاو – لەسەر ژمارەی دانیشتووانی ئەستەمبوڵ (قوستەنتینیە)، و شارەکانی تری جیھان، پێش سەدەی ٢٠ەم. بەدواداچوونێک بۆ چاندلەر و فۆکس لە ١٩٧٤،{{harvnb|Chandler|1987|pp=463–505}}<ref name="chfo"/> لێکۆڵینەوە لە خەمڵاندنی سەرچاوە جیاوازەکان دەکات و ئەگەری زۆرترینیان ھەڵدەبژێرێت بەپێی بارودۆخە مێژوویییەکان؛ ئەمە سەرچاوەی زۆربەی ژمارەکانی دانیشتووانە لە نێوان ساڵی ١٠٠ و ١٩١٤. مەودای بەھاکانی نێوان ٥٠٠ و ١٠٠٠ بەھۆی مۆریسەوەیە (٢٠١٠)، کە ھەروەھا شیکردنەوەیەکی گشتگیری سەرچاوەکان دەکات، لەوانە چاندلەر (١٩٨٧)؛ مۆریس تێبینی دەکات کە زۆرێک لە خەمڵاندنەکانی چاندلەر لەو کاتەدا زۆر گەورە دەردەکەون بۆ قەبارەی شارەکە، و خەمڵاندنی بچووکتر دەخاتەڕوو. چاندلەر لەگەڵ توراندا ناکۆکە لەسەر ژمارەی دانیشتووانی شارەکە لە ناوەڕاستی ساڵانی ١٩٢٠ەکاندا (کە یەکەمیان ئاماژە بە ٨١٧،٠٠٠ دەکات لە ساڵی ١٩٢٥)، بەڵام توران، لاپەڕە ٢٢٤، وەک سەرچاوەی ژمارەی دانیشتووان لە نێوان ساڵانی ١٩٢٤ و ٢٠٠٥ بەکاردێت. ژمارەکانی توران، ھەروەھا ژمارەکەی ٢٠١٠،<ref name="turkstat-curr">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.turkstat.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=8428|سەردێڕ=Address Based Population Registration System Results of 2010|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Turkish Statistical Institute|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|format=doc}}</ref> لە پەیمانگای ئاماری تورکیاوە ھاتوون. زیادبوونی بەرچاوی ژمارەی دانیشتووان لە نێوان ساڵانی ١٩٨٠ و ١٩٨٥ تاڕادەیەکی زۆر بەھۆی گەورەکردنی سنوورەکانی شارەکەوەیە (بڕوانە بەشی [[#کارگێڕی|کارگێڕی]]). ڕوونکردنەوەکان بۆ گۆڕانکارییەکانی دانیشتووان لە سەردەمەکانی پێش کۆماردا دەکرێت لە بەشی [[#مێژوو|مێژوو]]ەوە ھەڵبێنجرێن.}} |} لە بەشێکی زۆری مێژووی خۆیدا، ئەستەمبوڵ لە ڕیزی گەورەترین شارەکانی جیھاندا بووە. لە دەوروبەری ساڵی <bdi>٥٠٠</bdi>ی زایینیدا، قوستەنتینیە لە نێوان <bdi>٤٠٠٬٠٠٠</bdi> بۆ <bdi>٥٠٠٬٠٠٠</bdi> کەسی تێدابوو، کە پێش ڕۆمای پێشەنگی کەوت و بووە گەورەترین شاری جیھان.<ref>{{harvnb|Morris|2010|p=113}}</ref> قوستەنتینیە ململانێی لەگەڵ شارە مێژوویییە گەورەکانی تری وەک [[بەغدا]]، چانگئان، کایفێنگ و مەرو کرد بۆ بەدەستھێنانی پێگەی گەورەترین شاری جیھان تا سەدەی ١٢. ھەرگیز نەبووەوە بە گەورەترین شاری جیھان، بەڵام وەک گەورەترین شار لە ئەورووپا مایەوە لە نێوان ساڵانی <bdi>١٥٠٠</bdi> بۆ <bdi>١٧٥٠</bdi>، کاتێک لەلایەن [[لەندەن]]ەوە تێپەڕێنرا.<ref name="cha463">{{harvnb|Chandler|1987|pp=463–505}}</ref> پەیمانگای ئاماری تورکیا مەزەندەی دەکات کە ژمارەی دانیشتووانی شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ لە کۆتایی ساڵی <bdi>٢٠١٩</bdi>دا <bdi>١٥٬٥١٩٬٢٦٧</bdi> کەس بووە، کە میوانداری {{nowrap|<bdi>١٩</bdi> لەسەدی}} دانیشتووانی وڵاتەکەی کردووە.<ref name="tuikpop">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Results of Address Based Population Registration System, 2019 |ناونیشان=http://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=The-Results-of-Address-Based-Population-Registration-System-2019-33705 |وێبگە=data.tuik.gov.tr |بڵاوکەرەوە=Türkiye İstatistik Kurumu |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|شوێن=Istanbul, Turkey |ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref> <bdi>٦٤٫٤٪</bdi>ی دانیشتووانەکە لە بەشی ئەورووپی و <bdi>٣٥٫٦٪</bdi>یش لە بەشی ئاسیاییدا دەژین.<ref name="tuikpop"/> ئەستەمبوڵ حەوتەمین گەورەترین شارە لە جیھاندا کە بە فەرمی سنووردار کرابێت، و دووەم گەورەترین کۆمەڵگەی شارستانییە لە ئەورووپا، لە دوای ناوچەی گەورەشاری [[مۆسکۆ]]وە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://esa.un.org/unup/Documentation/faq.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120907071902/http://esa.un.org/unup/Documentation/faq.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=The United Nations|ئیش=World Urbanization Prospects, the 2011 Revision |سەردێڕ=Frequently Asked Questions|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://esa.un.org/unpd/wup/Download/Files/WUP2018-F11a-30_Largest_Cities.xls |بڵاوکەرەوە=The United Nations|ئیش=World Urbanization Prospects, the 2018 Revision|سەردێڕ=File 11a: The 30 Largest Urban Agglomerations Ranked by Population Size at Each Point in Time, 1950–2035|format=xls |ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> گەشەی ساڵانەی دانیشتووانی شارەکە کە {{nowrap|<bdi>١٫٥</bdi> لەسەدە}} یەکێکە لە بەرزترینەکان لەنێو حەفتا و ھەشت گەورەترین گەورەشارەکانی [[ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئابووری و گەشەپێدان]] (OECD). گەشە بەرزەکەی دانیشتووان ڕەنگدانەوەی ڕەوتی بەشاربوونە لە سەرتاسەری وڵاتەکەدا، چونکە دووەم و سێیەم خێراترین گەورەشارەکانی OECD کە گەشە دەکەن شارەکانی [[ئیزمیر]] و ئەنقەرەی تورکیان.<ref name="oecd">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://www.oecdbookshop.org/get-it.php?REF=5KZSL2MLL49Q&TYPE=browse |سەردێڕ=OECD Territorial Reviews: Istanbul, Turkey |بڵاوکەرەوە=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٨|زنجیرە=Policy Briefs |ژپنک=٩٧٨-٩٢-٦٤-٠٤٣٨٣-١}}</ref> ئەستەمبوڵ لە ماوەی نیوەی دووەمی سەدەی ٢٠دا گەشەیەکی زۆر خێرای بەخۆیەوە بینی، بە جۆرێک کە ژمارەی دانیشتووانەکەی لە نێوان ساڵانی ١٩٥٠ و ٢٠٠٠دا دە ھێندە زیادی کرد.<ref name="tu224">{{harvnb|Turan|2010|p=224}}</ref> ئەم گەشەیە بەھۆی کۆچی ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەوە بوو. دانیشتووانی بیانیی ئەستەمبوڵ کە مۆڵەتی نیشتەجێبوونیان ھەیە بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە، لە <bdi>٤٣٬٠٠٠</bdi> لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.todayszaman.com/news-201695-starting-up-in-turkey-expats-getting-organized.html |ئیش=Today's Zaman |دوایین=Kamp |یەکەم=Kristina |ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Starting Up in Turkey: Expats Getting Organized |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130509024340/http://www.todayszaman.com/news-201695-starting-up-in-turkey-expats-getting-organized.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> بۆ <bdi>٨٥٦٬٣٧٧</bdi> لە ساڵی ٢٠١٩دا.<ref name="immig">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=International Migration Statistics, 2019 |ناونیشان=https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=International-Migration-Statistics-2019-33709 |وێبگە=data.tuik.gov.tr |بڵاوکەرەوە=Türk İstatistik Kurumu |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|شوێن=Istanbul, Turkey |ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="immigft">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Peace |یەکەم١=Fergus |سەردێڕ=City stats: Istanbul versus Athens |ناونیشان=https://www.ft.com/content/d5c87fd0-117d-11ea-a225-db2f231cfeae |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|newspaper=Financial Times |ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> بەپێی داتاکانی ساڵی ٢٠٢٠ی TÜİK، نزیکەی <bdi>٢٫١</bdi> ملیۆن کەس لە کۆی دانیشتووانی زیاتر لە <bdi>١٥٫٤</bdi> ملیۆن کەس لە ئەستەمبوڵ تۆمار کراون{{Efn|لەسەر بنەمای داتای تۆماری دەوڵەت، کە نەگۆڕە و لە خێزانەوە بۆماوەتەوە. ژنێکی ھاوسەردار ھەروەھا لەسەر پارێزگاکەی مێردەکەی تۆمار دەکرێت.|group=lower-alpha}}، لەکاتێکدا زۆرینەی ڕەھای دانیشتووانەکە لە بنەڕەتدا لە پارێزگاکانی ئەنادۆڵەوە ھاتوون، بەتایبەتی ئەوانەی ناوچەی دەریای ڕەش، ناوەڕاست و ڕۆژھەڵاتی ئەنادۆڵ بەھۆی کۆچی ناوخۆیییەوە لە ساڵانی پەنجاکانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Murat|یەکەم=Sedat|سەردێڕ=Doğum yerlerine göre İstanbul nüfusu ve iç göçler|ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/9281}}</ref> ئەو کەسانەی لە پارێزگاکانی קەستەمۆنو، ئۆردو، گیرەسون، ئەرزەڕۆم، سامسون، مەلاتیە، ترابزۆن، سینۆپ و ڕیزە تۆمار کراون، گەورەترین گرووپی دانیشتووان لە ئەستەمبوڵ پێکدەھێنن، لەکاتێکدا ئەو کەسانەی لە [[سێواس]] تۆمار کراون بەرزترین ڕێژەیان ھەیە بە زیاتر لە <bdi>٧٦٠</bdi> ھەزار نیشتەجێ لە شارەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Şafak|یەکەم=Yeni|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=İstanbul'da en çok nereli var: İstanbul'da en çok hangi ilden vatandaş yaşıyor?|ناونیشان=https://www.yenisafak.com/istanbulda-en-cok-nereli-var-istanbulda-en-cok-hangi-ilden-vatandas-yasiyor-h-3598629|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=Yeni Şafak|زمان=tr-TR}}</ref> ڕاپرسییەکی ساڵی ٢٠١٩ دەریخست کە تەنیا <bdi>٣٦٪</bdi>ی دانیشتووانی ئەستەمبوڵ لەو پارێزگایە لەدایکبوون.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=23 Haziran 2019 Sandık Analizi ve Seçmen Kümeleri|ناونیشان=https://konda.com.tr/wp-content/uploads/2019/07/23Haziran2019_Istanbul_Sandik_Analizi.pdf|وێبگە=KONDA}}</ref> === گرووپە نەتەوەیی و ئایینییەکان === {{Main|ئایین لە ئەستەمبوڵ}} {{see also|ئاشوورییەکان لە تورکیا|کوردانی ئەستەمبوڵ|بۆسنییەکان لە تورکیا|یۆنانییەکان لە تورکیا|ئەرمەنییەکان لە تورکیا|جووەکان لە تورکیا|ئەلبانییەکان لە تورکیا}} {{bar box|title=گرووپە نەتەوەیییەکان لەنێو ھاووڵاتیانی تورکیا<br>لە ئەستەمبوڵ (ڕاپرسیی KONDA ساڵی ٢٠١٩)|title bar=#fff|float=left|bars={{bar percent|[[گەلی تورک|تورکەکان]]|blue|78}} {{bar percent|[[کوردانی ئەستەمبوڵ|کوردەکان]]|red|17}} {{bar percent|[[زازاکان]]|green|1}} {{bar percent|[[عەرەبەکان لە تورکیا|عەرەبەکان]]|yellow|1}} {{bar percent|ئەوانی تر|turquoise|3}}}} [[File:Greeks_in_Istanbul_1844_1997.png|thumb|left|375px|دانیشتووانی [[یۆنانییەکان لە تورکیا|یۆنانی]] لە ئەستەمبوڵ (١٨٤٤-١٩٩٧)، کە دوای [[جینۆسایدی یۆنانییەکان]] بە تەواوی دادەڕووخێت.]] ئەستەمبوڵ لە زۆربەی مێژووەکەیدا شارێکی فرە-نەتەوە و کولتوور بووە، بەڵام لە دوای کۆتاییھاتنی سەردەمی عوسمانییەوە زیاتر یەکڕەنگ بووەتەوە. نەتەوەی باڵادەست لە شارەکەدا [[گەلی تورک|تورکەکانن]]، کە ھەروەھا زۆرینەی خەڵک لە تورکیادا پێکدەھێنن. بەپێی داتاکانی ڕاپرسییەکی ئەمدوایییە، <bdi>٧٨٪</bdi>ی ھاووڵاتیانی تورکیای لە تەمەنی دەنگدان لە ئەستەمبوڵ خۆیان وەک "تورک" دەناسێنن لە ڕووی نەتەوەیییەوە.<ref name=":2" /> بە خەمڵاندنێک کە لە نێوان ٢ بۆ ٤ ملیۆن کەسە، [[کوردانی ئەستەمبوڵ|کوردەکان]] یەکێک لە گەورەترین کەمینە نەتەوەیییەکانی ئەستەمبوڵ پێکدەھێنن و گەورەترین گرووپن دوای تورکەکان لەنێو ھاووڵاتیانی تورکیادا.<ref name="Karadaghi1995">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Mustafa Mohamed Karadaghi|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=2HagAAAAMAAJ|سەردێڕ=Handbook of Kurdish Human Rights Watch, Inc: A Non-profit Humanitarian Organization|بڵاوکەرەوە=UN|ساڵ=١٩٩٥}}</ref><ref name="Tirman1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=John|دوایین=Tirman|ناونیشان=https://archive.org/details/spoilsofwarhuman00tirm|سەردێڕ=Spoils of War: The Human Cost of America's Arms Trade|بڵاوکەرەوە=Free Press|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٨٤-٨٢٧٢٦-١|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> بەپێی توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠١٩ی کۆمپانیای [[لێکۆڵینەوە و ڕاوێژکاری کۆندا|KONDA]]، کوردەکان نزیکەی <bdi>١٧٪</bdi>ی کۆی دانیشتووانی پێگەیشتووی ئەستەمبوڵیان پێکدەھێنا کە ھاووڵاتیی تورکیا بوون.<ref name=":2" /> ھەرچەندە بوونی سەرەتاییی کورد لە شارەکەدا دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەردەمی عوسمانی،<ref>{{harvnb|Masters|Ágoston|2009|pp=520–21}}</ref> بەڵام زۆرینەی کوردانی شارەکە لە بنەڕەتدا خەڵکی گوندەکانی ڕۆژھەڵات و باشووری ڕۆژھەڵاتی تورکیان.<ref name="BaserToivanen2018">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم١=Bahar|دوایین١=Baser|یەکەم٢=Mari|دوایین٢=Toivanen|یەکەم٣=Begum|دوایین٣=Zorlu|یەکەم٤=Yasin|دوایین٤=Duman|سەردێڕ=Methodological Approaches in Kurdish Studies: Theoretical and Practical Insights from the Field|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=spJ5DwAAQBAJ|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Lexington Books|ژپنک=٩٧٨-١-٤٩٨٥-٧٥٢٢-٥|پەڕە=٨٧}}</ref> [[زازاکان]] ھەروەھا لە شارەکەدا بوونیان ھەیە و نزیکەی <bdi>١٪</bdi>ی کۆی دانیشتووانی تەمەنی دەنگدان پێکدەھێنن.<ref name=":2" /> [[عەرەبەکان]] کەمینە نەتەوەیییە گەورەکەی تری شارەکە پێکدەھێنن، بە ژمارەی دانیشتووانێک کە بە زیاتر لە ٢ ملیۆن مەزەندە دەکرێت.<ref name="guardian2020">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=McKernan |یەکەم١=Bethan |سەردێڕ=How Istanbul won back its crown as heart of the Muslim world |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2020/apr/18/how-istanbul-won-back-its-crown-as-heart-of-the-muslim-world |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ئیش=The Guardian |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> دوای پشتگیریی تورکیا بۆ [[بەھاری عەرەبی]]، ئەستەمبوڵ دەرکەوت وەک ناوەندێک بۆ ئۆپۆزسیۆن و ناڕازییەکان لە سەرتاسەری [[جیھانی عەرەبی]]، لەوانە کاندیدانی پێشووی سەرۆکایەتی لە میسر، پەرلەمانتارانی کووەیت، و وەزیرانی پێشوو لە ئوردن، عەرەبستانی سعوودی (لەوانەش [[جەمال خاشقجی]])، سووریا، و یەمەن.<ref name="atlantic2013">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Lepeska |یەکەم١=David |سەردێڕ=Istanbul: An Unlikely Refuge for Exiled Journalists |ناونیشان=https://www.theatlantic.com/international/archive/2013/12/istanbul-an-unlikely-refuge-for-exiled-journalists/282671/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=The Atlantic |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref><ref name="nytarabs">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Hubbard |یەکەم١=Ben |سەردێڕ=Arab Exiles Sound Off Freely in Istanbul Even as Turkey Muffles Its Own Critics |ئیش=The New York Times |ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2019/04/14/world/middleeast/istanbul-turkey-arab-exiles.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="economist2018">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Why dissidents are gathering in Istanbul |ناونیشان=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2018/10/11/why-dissidents-are-gathering-in-istanbul |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|newspaper=The Economist |ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> تا مانگی ئابی ٢٠١٩، ژمارەی [[پەنابەرانی شەڕی ناوخۆیی سووریا لە تورکیا]] کە لە ئەستەمبوڵ دەژین بە نزیکەی ١ ملیۆن کەس مەزەندە کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Syrian migrants in Turkey face deadline to leave Istanbul|ئیش=BBC News |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-49404739|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> دەرکەوتووە کە [[عەرەبەکان لە تورکیا|دانیشتووانی ڕەسەنی عەرەب لە تورکیا]] کە ھاووڵاتیی تورکیان کەمتر لە <bdi>١٪</bdi>ی کۆی دانیشتووانی پێگەیشتووی شارەکە پێکدەھێنن.<ref name=":2" /> تا ئابی ٢٠٢٣، زیاتر لە <bdi>٥٣٠٬٠٠٠</bdi> پەنابەری شەڕی ناوخۆییی سووریا لە ئەستەمبوڵ ھەبوون، کە بەرزترین ژمارەیە لە ھەر شارێکی تورکیادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Number of Syrians in Turkey July 2023 – Refugees Association |ناونیشان=https://multeciler.org.tr/eng/number-of-syrians-in-turkey/ |وێبگە=multeciler.org.tr}}</ref> [[File:Süleymaniye Cami, Süleymaniye Moschee - panoramio.jpg|thumb|مزگەوتی سولەیمانیە (<bdi>١٥٥٠</bdi>–<bdi>١٥٥٧</bdi>) کە لەلایەن [[سوڵتان سولەیمان قانوونی|سولەیمانی قانوونی]]یەوە دروست کراوە، لەلایەن تەلارسازە سەرەکییەکەیەوە [[میعمار سینان]] دیزاین کراوە، کە دیارترینی ھەموو [[تەلارسازیی عوسمانی|تەلارسازە عوسمانییەکانە]]<ref name="sinan-britannica">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Sinan|سەردێڕ=Sinan, Ottoman architect|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref>]] ڕاپرسییەکی ساڵی ٢٠١٩ لەلایەن KONDA کە لێکۆڵینەوەی لە ئاستی ئایینداریی پێگەیشتووانی تەمەنی دەنگدان لە ئەستەمبوڵ کردبوو، دەریخست کە <bdi>٥٧٪</bdi>ی بەشداربووان ئایینێکیان ھەبوو و ھەوڵی جێبەجێکردنی پێداویستییەکانیان دەدا. بەدوای ئەمەدا خەڵکی بێباک (nonobservant) دێت بە ڕێژەی <bdi>٢٦٪</bdi> کە خۆیان بە ئایینێکەوە دەبەستەوە بەڵام بەگشتی پێداویستییەکانیان جێبەجێ نەدەکرد. <bdi>١١٪</bdi> ڕایانگەیاند کە بە تەواوی پابەندن بە ئایینەکەیانەوە، لەکاتێکدا <bdi>٦٪</bdi> [[بێ‌ئایینی لە تورکیا|بێبڕوا]] بوون کە بڕوایان بە ڕێسا و پێداویستییەکانی ئایینێک نەبوو. <bdi>٢٤٪</bdi>ی بەشداربووانیش خۆیان وەک "[[پارێزگاری ئایینی|پارێزگارانی ئایینی]]" ناساند. نزیکەی <bdi>٩٠٪</bdi>ی دانیشتووانی ئەستەمبوڵ [[سوننە|موسڵمانی سوننەن]] و [[عەلەوی]]یەکان دووەم گەورەترین گرووپی ئایینی پێکدەھێنن.<ref name=":2"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sözlük |وێبگە=Konda İnteraktif |ناونیشان=https://interaktif.konda.com.tr/sozluk |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210927164500/https://interaktif.konda.com.tr/sozluk |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە سەدەی ١٩دا، مەسیحییەکانی ئەستەمبوڵ زیاتر یان [[کڵێسای ئۆرسۆدۆکسی یۆنانی|ئۆرسۆدۆکسی یۆنانی]] بوون، یان ئەندامی [[کڵێسای نێردراوی ئەرمەنی]] یان کاسۆلیکی [[لێڤانتییەکان (مەسیحییە لاتینییەکان)|لێڤانتی]] بوون.<ref>{{harvnb|Çelik|1993|p=38}}</ref> یۆنانی و ئەرمەنییەکان گەورەترین دانیشتووانی مەسیحی لە شارەکەدا پێکدەھێنن. لەکاتێکدا دانیشتووانە یۆنانییەکەی ئەستەمبوڵ لە ئاڵوگۆڕی دانیشتووانی ساڵی ١٩٢٣ لەگەڵ [[یۆنان]] بەخشرابوون، گۆڕانکارییەکان لە دۆخی باج و [[کوشتاری ئەستەمبوڵ|پۆگرۆمی دژە-یۆنانی ساڵی ١٩٥٥]] وایکرد [[دەرکردنی یۆنانییەکانی ئەستەمبوڵ|ھەزاران کەس شارەکە جێبھێڵن]].<ref name="greek">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Magra |یەکەم١=Iliana |سەردێڕ=Greeks in Istanbul keeping close eye on developments |ناونیشان=https://www.ekathimerini.com/258839/article/ekathimerini/community/greeks-in-istanbul-keeping-close-eye-on-developments |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|agency=Ekathimerini |ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> دوای کۆچکردنی یۆنانییەکان بۆ شارەکە بە مەبەستی کارکردن لە دەیەی ٢٠١٠دا، ژمارەی یۆنانییەکان لە ساڵی ٢٠١٩دا بۆ نزیکەی <bdi>٣٬٠٠٠</bdi> بەرزبووەوە، کە ھێشتا زۆر کەمترە بەراورد بە ساڵی ١٩١٩، کاتێک ژمارەیان گەیشتبووە <bdi>٣٥٠٬٠٠٠</bdi>.<ref name="greek"/> ئەمڕۆ ٥٠،٠٠٠ بۆ ٧٠،٠٠٠ [[ئەرمەنییەکانی ئەستەمبوڵ|ئەرمەنی لە ئەستەمبوڵ]] دەژین<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Turay |یەکەم=Anna |سەردێڕ=Tarihte Ermeniler |بڵاوکەرەوە=Bolsohays: Istanbul Armenians |ناونیشان=http://www.bolsohays.com/webac.asp?referans=1 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20061206185130/http://www.bolsohays.com/webac.asp?referans=1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە ئەمە دابەزینێکی گەورەیە لە لوتکەی ١٦٤،٠٠٠ لە ساڵی ١٩١٣دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Grigoryan |یەکەم١=Iliana |سەردێڕ=Armenian Labor Migrants in Istanbul: Reality Check |ڕێکەوت=٢٠١٨|ناونیشان=https://mirekoc.ku.edu.tr/wp-content/uploads/2018/10/Report_Armenian-Labor-Migrants-in-Istanbul.pdf |وێبگە=Migration Research Center at Koç University |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200918201613/https://mirekoc.ku.edu.tr/wp-content/uploads/2018/10/Report_Armenian-Labor-Migrants-in-Istanbul.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٩، مەزەندە دەکرێت کە <bdi>١٨٬٠٠٠</bdi> لە کۆی ٢٥،٠٠٠ مەسیحیی [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] وڵاتەکە لە ئەستەمبوڵ بژین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Assyrian community thrives again in southeastern Turkey|ناونیشان=https://www.dailysabah.com/turkey/2019/01/10/assyrian-community-thrives-again-in-southeastern-turkey |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=Daily Sabah|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> [[File:Istanbul asv2021-11 img71 StAnthony of Padua Church.jpg|thumb|<bdi>٢٣٤</bdi> کڵێسا و کەنیسەی چالاک لە شارەکەدا ھەن،<ref name="heper2018">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Heper |یەکەم١=Metin |سەردێڕ=Historical dictionary of Turkey |ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield Publishers |شوێن=Lanham, ND |ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨١-٠٢٢٤-٤|پەڕە=٢١١|edition=Fourth}}</ref> لەوانە [[کڵێسای سانت ئەنتۆنیی پادوا، ئەستەمبوڵ|کڵێسای سانت ئەنتۆنیی پادوا]] لەسەر شەقامی ئیستیقلال لە بەیئۆغڵو (پێرا)]] زۆرینەی کاسۆلیکە ''لێڤانتییەکان'' (بە تورکی: {{lang|tr|Levanten}}) لە ئەستەمبوڵ و [[ئیزمیر]] نەوەی بازرگانان/کۆلۆنیالیستەکانی [[کۆمارە دەریایییەکان|کۆمارە دەریایییەکانی]] ئیتاڵیا لە دەریای ناوین (بەتایبەتی جێنۆا و [[کۆماری ڤێنیز|ڤێنیز]]) و فەرەنسان، کە لە سەدەی ١٦دا ماف و ئیمتیازاتی تایبەتییان بەدەستھێنابوو کە بە [[بەخشینەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|بەخشینەکان]] (کاپیتولەیشن) ناسرابوون لەلایەن سوڵتانەکانی عوسمانییەوە.<ref>[http://www.levantineheritage.com/histor3.htm Levantine historical heritage]</ref> کۆمەڵگەکە زیاتر لە <bdi>١٥٬٠٠٠</bdi> ئەندامی ھەبوو لە سەردەمی سەرۆکایەتیی ئەتاتورک لە ساڵانی بیست و سییەکاندا، بەڵام ئەمڕۆ کەمبووەتەوە بۆ تەنیا چەند سەد کەسێک، بەپێی وتەی نووسەری ئیتالۆ-لێڤانتی جیۆڤانی سکۆگنامیلۆ.<ref>[http://www.levantineheritage.com/testi35.htm Interview with Giovanni Scognamillo]</ref> ئەوان بەردەوامن لە ژیان لە ئەستەمبوڵ (بەزۆری لە کاراکۆی، بەیئۆغڵو و نیشانتاشی)، و ئیزمیر (بەزۆری لە کارشیاکا، بۆرنۆڤا و بوجا). ئەستەمبوڵ لە سەدەکانی ١٦ و ١٧دا بوو بە یەکێک لە گرنگترین ناوەندەکانی جوولەکە لە جیھاندا.<ref name="epstein">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Epstein |یەکەم١=Mark Alan |سەردێڕ=The Ottoman Jewish communities and their role in the fifteenth and sixteenth centuries |ڕێکەوت=١٩٨٠|بڵاوکەرەوە=K. Schwarz |شوێن=Freiburg |ژپنک=٩٧٨-٣-٨٧٩٩٧-٠٧٧-٣}}</ref> کۆمەڵگەکانی ڕۆمانیۆت و ئەشکەنازی پێش فەتحی ئەستەمبوڵ لە شارەکەدا ھەبوون، بەڵام ھاتنی جوولەکە سەفاردییەکان بوو کە سەردەمێکی گەشەکردنی کولتووریی دەستپێکرد. جوولەکە سەفاردییەکان لە شارەکەدا نیشتەجێ بوون دوای دەرکردنیان لە ئیسپانیا و پورتوگال لە ساڵانی ١٤٩٢ و ١٤٩٧دا.<ref name="epstein"/> سوڵتان [[بایەزیدی دووەم]] کە ھاوسۆزی بارودۆخی جوولەکە سەفاردییەکان بوو، [[ھێزی دەریاییی عوسمانی]] لەژێر فەرماندەییی دەریاوان کەمال ڕەئیس لە ساڵی ١٤٩٢ نارد بۆ ئیسپانیا بە مەبەستی گواستنەوەی سەلامەتیان بۆ ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی عوسمانییەکان.<ref name="epstein"/> بە پێچەوانەی تەواوەتیی [[جوولەکەکان لە ئەورووپا]]، [[مێژووی جوولەکەکان لە ئەورووپا|جوولەکەکانی عوسمانی]] ڕێگەیان پێدرابوو لە ھەر پیشەیەکدا کار بکەن.<ref name="makovetsky">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Makovetsky |یەکەم١=Leah |سەردێڕ=The Mediterranean and the Jews. |ڕێکەوت=١٩٨٩|بڵاوکەرەوە=Bar-Ilan University Press |شوێن=Ramat-Gan |ژپنک=٩٧٨-٩٦٥-٢٢٦-٠٩٩-٤|پەڕەکان=٧٥–١٠٤}}</ref> جوولەکەکانی عوسمانی لە ئەستەمبوڵ لە بازرگانیدا پێشکەوتنیان بەدەستھێنا و بەتایبەتی دەستیان بەسەر پیشەی پزیشکیدا گرت.<ref name="makovetsky"/> تا ساڵی ١٧١١، بە بەکارھێنانی ئامێری چاپ، کتێبەکان بە [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]] و لادینۆ، ییدیش، و عیبری چاپ دەکران.<ref name="nassigad">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Nassi |یەکەم١=Gad |سەردێڕ=Jewish journalism and printing houses in the Ottoman Empire and modern Turkey |ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Gorgias Press |شوێن=Piscataway, NJ |ژپنک=٩٧٨-١-٦١٧١٩-٩٠٩-٧}}</ref> تاڕادەیەکی زۆر بەھۆی کۆچکردن بۆ ئیسرائیل، ژمارەی دانیشتووانی جوولەکە لە شارەکەدا لە <bdi>١٠٠٬٠٠٠</bdi> لە ساڵی ١٩٥٠ەوە دابەزی<ref name="solomon">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Solomon |یەکەم١=Norman |سەردێڕ=Historical dictionary of Judaism |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield Publishers |شوێن=Lanham, MD |ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٢٢-٤١٤١-١|edition=Third}}</ref> بۆ <bdi>١٥٬٠٠٠</bdi> لە ساڵی ٢٠٢١دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.haaretz.com/israel-news/2016-04-15/ty-article/.premium/why-jews-in-terror-stricken-turkey-arent-fleeing-to-israel-yet/0000017f-ed4b-d0f7-a9ff-efcf5ff60000|سەردێڕ=Why Jews in Terror-stricken Turkey Aren't Fleeing to Israel Yet|newspaper=Haaretz |بڵاوکەرەوە=haaretz.com|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref><ref name="pop2021">[https://worldpopulationreview.com/country-rankings/jewish-population-by-country Jewish Population by country 2021]</ref> == ئابووری == {{Main|ئابووریی ئەستەمبوڵ}} [[File:IFM_Görsel.jpg|thumb|[[ناوەندی داراییی ئەستەمبوڵ]] لە گەڕەکی فینانسکێنت نزیک ئەتاشەھیر ناوچەی داراییی سەرەکییە لە بەشی ئاسیاییی شارەکە. لێڤێنت، مەسلاک و شیشلی ناوچە دارایییە سەرەکییەکانن لە بەشی ئەورووپیی ئەستەمبوڵ.]] ئەستەمبوڵ [[پێڕستی شارەکان بەپێی بەرھەمی ناوخۆیی|یازدەھەمین گەورەترین ئابووریی]] ھەبوو لە نێوان ناوچە شارستانییەکانی جیھاندا لە ساڵی <bdi>٢٠١٨</bdi>، و بەرپرسیارە لە {{nowrap|<bdi>٣٠</bdi> لەسەدی}} بەرھەمی پیشەسازیی تورکیا،<ref name="oecd2020">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=OECD Regions and Cities at a Glance 2020 |ناونیشان=https://doi.org/10.1787/959d5ba0-en.|ساڵ=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=OECD Publishing|doi=10.1787/959d5ba0-en|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٦٤-٥٨٧٨٥-٤|s2cid=240715488|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> {{nowrap|<bdi>٣١</bdi> لەسەدی}} بەرھەمی ناوخۆییی گشتی،<ref name="oecd2020"/> و {{nowrap|<bdi>٤٧</bdi> لەسەدی}} داھاتەکانی باج.<ref name="oecd2020"/> [[بەرھەمی ناوخۆییی گشتی]]ی شارەکە کە ڕێکخراوە بەپێی [[یەکسانیی کڕین|پێوانەی یەکسانیی کڕین]] (PPP) لە ساڵی ٢٠١٨دا بریتی بوو لە {{nowrap|<bdi>٥٣٧٫٥٠٧</bdi> ملیار دۆلاری ئەمریکی}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Regions and Cities in Turkey at a Glance in 2018 |ناونیشان=https://www.oecd.org/cfe/TURKEY-Regions-and-Cities-2018.pdf |وێبگە=Organisation for Economic Co-operation and Development |بڵاوکەرەوە=OECD Publishing |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> کە بەپێی ڕیزبەندی کەرتی بەرھەمھێنان و خزمەتگوزارییەکان بەرپرسیارن لە {{nowrap|<bdi>٣٦</bdi> لەسەد}} و {{nowrap|<bdi>٦٠</bdi> لەسەد}}ی بەرھەمی ئابووریی شارەکە.<ref name="oecd2020"/> بەرھەمداریی ئەستەمبوڵ بە ڕێژەی {{nowrap|<bdi>١١٠</bdi> لەسەد}} بەرزترە لە تێکڕای نیشتمانی.<ref name="oecd2020"/> بازرگانی لە ڕووی ئابوورییەوە گرنگە، کە {{nowrap|<bdi>٣٠</bdi> لەسەد}}ی بەرھەمی ئابووری لە شارەکەدا پێکدەھێنێت.<ref name="hisdic"/> لە ساڵی <bdi>٢٠١٩</bdi>دا، ئەو کۆمپانیایانەی بنکەیان لە ئەستەمبوڵ بوو ھەناردەیان بە بڕی {{nowrap|<bdi>٨٣٫٦٦</bdi> ملیار دۆلار}} بەرھەمھێنا و ھاوردەیان بە بڕی گشتی {{nowrap|<bdi>١٢٨٫٣٤</bdi> ملیار دۆلار}} وەرگرت؛ ئەم ژمارانە ھاوتان لەگەڵ {{nowrap|<bdi>٤٧</bdi> لەسەد}} و {{nowrap|<bdi>٦١</bdi> لەسەد}}ی، بە ڕیزبەندی، کۆی گشتیی نیشتمانی.<ref name="wbtrade">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey trade statistics |ناونیشان=https://wits.worldbank.org/countryprofile/en/tur |وێبگە=World Bank |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> ئەستەمبوڵ، کە گەرووی بۆسفۆر دەگرێتەوە، بەندەرە نێودەوڵەتییەکان لەخۆ دەگرێت کە ئەورووپا و ئاسیا بەیەکەوە دەبەستنەوە. بۆسفۆر، کە تاکە ڕێڕەوە لە دەریای ڕەشەوە بۆ دەریای ناوین، قەرەباڵغترین و تەسکترین [[گەرووی بەکارھاتوو بۆ ڕێڕەوی دەریاییی نێودەوڵەتی|گەرووە لە جیھاندا کە بۆ ڕێڕەوی نێودەوڵەتی بەکاردێت]]، کە ساڵانە زیاتر لە {{nowrap|<bdi>٢٠٠</bdi> ملیۆن}} تۆن نەوت بەناویدا تێدەپەڕێت.{{sfn|Oxford Business Group|2009|p=112}} [[ڕێککەوتننامەی مۆنترۆ سەبارەت بە ڕژێمی گەرووەکان|ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان]] [[ئازادیی دەریاوانی|گەرەنتیی تێپەڕبوون دەکەن]] لە نێوان دەریای ڕەش و دەریای ناویندا،<ref name="canalguardian">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Jones|یەکەم١=Sam|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠١١|سەردێڕ=Istanbul's new Bosphorus canal 'to surpass Suez or Panama|ئیش=The Guardian |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2011/apr/27/istanbul-new-bosphorus-canal|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> تەنانەت کاتێک تانکەرەکان نەوت، غازی سروشتی، ماددە کیمیایییەکان، و ماددە سووتێنەر یان تەقەمەنییەکانی تر وەک بار دەگوازنەوە. لە ساڵی ٢٠١١، وەک چارەسەرێکی جێگرەوە، سەرۆک وەزیرانی ئەوکات ئەردۆغان پێشنیاری [[کەناڵی ئەستەمبوڵ]]ی کرد، پڕۆژەیەک بۆ کردنەوەی گەروویەکی نوێ لە نێوان دەریای ڕەش و مەڕمەڕە.<ref name="canalguardian"/> ھەرچەندە پڕۆژەکە لە ساڵی ٢٠٢٠ ھێشتا لە کارنامەی تورکیادا بوو، بەڵام ھیچ بەروارێکی ڕوون بۆی دیاری نەکراوە.<ref name="hisdic">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Heper|یەکەم١=Metin|chapter=Istanbul |سەردێڕ=Historical dictionary of Turkey|ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield |شوێن=Lanham, MD |ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨١-٠٢٢٤-٤|edition=4th}}</ref> [[File:Levent Financial Center - Istanbul.jpg|thumb|left|300px|[[شەقامی بویوکدەرە]] لە لێڤێنت]] گواستنەوەی دەریایی بەشێکی گرنگی ئابووریی شارەکەیە، کە {{nowrap|<bdi>٧٣٫٩</bdi> لەسەد}}ی ھەناردە و {{nowrap|<bdi>٩٢٫٧</bdi> لەسەد}}ی ھاوردە لە ساڵی ٢٠١٨دا لە ڕێگەی دەریایییەوە جێبەجێ کراون.<ref name="hisdic"/> ئەستەمبوڵ سێ بەندەری کەشتیوانیی سەرەکیی ھەیە – [[بەندەری حەیدەرپاشا]]، بەندەری ئەمبارلی، و بەندەری زەیتینبورنو – ھەروەھا چەندین بەندەری بچووکتر و تێرمیناڵی نەوت بەدرێژایی بۆسفۆر و دەریای مەڕمەڕە.<ref name="hisdic"/> حەیدەرپاشا، لە کۆتاییی باشووری ڕۆژھەڵاتی بۆسفۆر، گەورەترین بەندەری ئەستەمبوڵ بوو تا سەرەتای دەیەی ٢٠٠٠.<ref name="lloyds"/> لەو کاتەوە ئۆپەراسیۆنەکان گواسترانەوە بۆ ئەمبارلی، لەگەڵ پلان بۆ گۆڕینی حەیدەرپاشا بۆ کۆمەڵگەیەکی گەشتیاری.<ref name="hisdic"/> لە ساڵی ٢٠١٩دا، ئەمبارلی، لە لێواری ڕۆژئاوای سەنتەری شارستانییەکە، توانای ساڵانەی <bdi>٣٬١٠٤٬٨٨٢</bdi> [[یەکەی ھاوتای بیست-پێ|TEU]] ھەبوو، کە دەیکاتە سێیەم گەورەترین تێرمیناڵی بارھەڵگر لە حەوزی دەریای ناویندا.<ref name="lloyds">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Maritime intelligence on Ambarlı port |ناونیشان=https://lloydslist.maritimeintelligence.informa.com/LL1133308/55-Ambarli-Turkey |وێبگە=Lloyd's List Maritime Intelligence|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Lloyd's Insurance Services |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> {{multiple image | align = right | image1 = Deutsche Orientbank AG.jpg | width1 = 168 | alt1 = | caption1 = | image2 = Ottoman Banks Archives and Research Centre.jpg | width2 = 180 | alt2 = | caption2 = | footer = بانکی دۆیچە ئۆریێنت (١٩٠٩) لە سیرکەچی (چەپ) و بانکی عوسمانی (١٨٩٢) لەسەر شەقامی بانکەکان (ڕاست) }} ئەستەمبوڵ لە ھەشتاکانەوە بووەتە ناوەندێکی بانکیی نێودەوڵەتی،<ref name="hisdic"/> و ماڵی تاکە [[بۆرسە]]ی چالاکە لە تورکیا، بۆرسەی ئەستەمبوڵ، کە لە بنەڕەتدا وەک بۆرسەی عوسمانی لە ساڵی ١٨٦٦ دامەزرا.<ref name="bnf"/> لە ساڵی ١٩٩٥، بۆ ئەوەی لەگەڵ ڕەوتە دارایییەکاندا بگونجێت، بۆرسەی ئەستەمبوڵ بارەگاکەی گواستەوە (کە لە بنەڕەتدا لەسەر شەقامی بانکەکان بوو، ناوەندی داراییی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی،<ref name="bnf">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Imperial Ottoman Bank Patrimoines Partagés تراث مشترك|ناونیشان=https://heritage.bnf.fr/bibliothequesorient/en/imperial-ottoman-bank|وێبگە=heritage.bnf.fr|بڵاوکەرەوە=Bibliothèques d'Orient|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> و دواتر لە بینای ٤ەمین ڤاکیف ھان لە سیرکەچی) بۆ ئیستینیە، لە ناوچەی مەسلاک، کە میوانداریی بارەگای چەندین بانکی تورکی دەکات.<ref name="bist">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=nBorsa Istanbul: A Story of Transformation |ناونیشان=https://www.borsaistanbul.com/data/kilavuzlar/Borsa_Istanbul_A_Story_of_Transformation.pdf |وێبگە=borsaistanbul.com|بڵاوکەرەوە=Borsa Istanbul|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣ەوە، ناوچەی ئەتاشەھیر لە بەشی ئاسیاییی شارەکە ماڵی [[ناوەندی داراییی ئەستەمبوڵ]]ە (IFC)، کە بارەگا نوێیەکانی بانکە دەوڵەتییەکانی تورکیای تێدایە، لەوانەش [[بانکی ناوەندیی کۆماری تورکیا|بانکی ناوەندیی تورکیا]].<ref name="ifm-aa">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/en/economy/istanbul-finance-center-opens-with-inauguration-of-banking-section/2874556|سەردێڕ=Istanbul Finance Center opens with inauguration of banking section|نووسەر=Tuba Ongun|بڵاوکەرەوە=[[Anadolu Agency]]|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="ifm-1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ifm.gov.tr/properties|سەردێڕ=Istanbul Financial Center: Properties|وێبگە=ifm.gov.tr|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref> تا ساڵی ٢٠٢٣، پێنج [[پێڕستی بەرزترین بیناکانی ئەستەمبوڵ|بەرزترین ئاسمان‌ڕتەکانی ئەستەمبوڵ]] و تورکیا بریتین لە تاوەری CBRT بە بەرزیی {{convert|352|m|ftin|abbr=on}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=103411|سەردێڕ=Central Bank of the Republic of Turkey|وێبگە=skyscraperpage.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.skyscrapercenter.com/building/central-bank-of-the-republic-of-turkey/41146|سەردێڕ=Central Bank of the Republic of Turkey|وێبگە=skyscrapercenter.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.limak.com.tr/sectors/construction/projects/domestic/central-bank-turkey|سەردێڕ=Central Bank of the Republic of Turkey Campus Phase I-II|وێبگە=limak.com.tr|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230516060941/https://www.limak.com.tr/sectors/construction/projects/domestic/central-bank-turkey|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ناوچەی ئەتاشەھیر لە بەشی ئاسیاییی شارەکە؛ تاوەری Aی میترۆپۆل ئەستەمبوڵ (<bdi>٧٠</bdi> نھۆم / <bdi>٣٠١</bdi> مەتر لەگەڵ لووتکە دووانەکانییەوە)<ref name="GAP_Insaat">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.gapinsaat.com/en/superstructure/metropol-istanbul.html|سەردێڕ=Metropol İstanbul|وێبگە=gapinsaat.com|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٣}}</ref><ref name="aremas">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://aremas.net/assets/img/ProjectHeader/metropol%20eren.png|سەردێڕ=Image of Metropol Istanbul Towers|وێبگە=aremas.net|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> ھەر لە ناوچەی ئەتاشەھیر؛ تاوەرەکانی ١ و ٢ی سکایلاند ئەستەمبوڵ (<bdi>٢ × ٢٨٤</bdi> مەتر)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.skylandistanbul.com/|سەردێڕ=Skyland Istanbul}}</ref> کە دەکەونە تەنیشت ڕامس پارک لە گەڕەکی ھوزور سەر بە ناوچەی سارییەر لە بەشی ئەورووپی، و تاوەری سەفایەری ئەستەمبوڵ (<bdi>٥٤</bdi> نھۆم / <bdi>٢٣٨</bdi> مەتر؛ <bdi>٢٦١</bdi> مەتر لەگەڵ لووتکەکەی)<ref name=Sapphire>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20070429155334/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=kilertower-istanbul-turkey Emporis: Sapphire]}}</ref> لە لێڤێنت لە بەشی ئەورووپی. {{nowrap|<bdi>١٣٫٤</bdi> ملیۆن}} گەشتیاری بیانی لە ساڵی ٢٠١٨دا سەردانی شارەکەیان کردووە، کە ئەستەمبوڵی کردە پێنجەمین زۆرترین سەردانکراوترین شاری جیھان لەو ساڵەدا.<ref name="statista.com">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Top city destinations by overnight visitors|وێبگە=Statista |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/310355/overnight-visitors-to-top-city-destinations-worldwide/}}</ref> ئەستەمبوڵ و ئەنتاڵیا دوو گەورەترین دەروازەی نێودەوڵەتیی تورکیان، کە چارەکێکی گەشتیارانی بیانی وڵاتەکە وەردەگرن. ئەستەمبوڵ خاوەنی زیاتر لە پەنجا مۆزەخانەیە، و کۆشکی تۆپکاپی، کە زۆرترین سەردانیکراوترین مۆزەخانەیە لە شارەکەدا، ساڵانە زیاتر لە {{nowrap|<bdi>٣٠</bdi> ملیۆن دۆلار}} داھات بەدەستدەھێنێت.<ref name="hisdic"/> ئەستەمبوڵ پێشبینی دەکات ١ ملیۆن گەشتیار لە کۆمپانیاکانی کەشتیی گەشتیارییەوە پێشوازی بکات دوای نۆژەنکردنەوەی بەندەری کەشتییە گەشتیارییەکەی، کە بە [[گالاتاپۆرت]]یش ناسراوە لە ناوچەی کاراکۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hurriyetdailynews.com/turkey-expects-cruise-tourism-boom-in-2022-170574|سەردێڕ=Turkey expects cruise tourism boom in 2022|وێبگە=Hürriyet|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> {{wide image|Istanbul_Skyline_Beşiktaş_Şişli.JPG|900px|align-cap=center|دیمەنێکی کۆشکی دۆلمەباخچە و ئاسمان‌ڕتەکانی ناوچەی داراییی لێڤێنت لە پاشبنەمادا.<ref name="Istanbul-panoramic1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://farm8.staticflickr.com/7399/13960279827_8dce6ae69d_k.jpg|سەردێڕ=Panoramic view of the modern skyline of Istanbul's European side, with the skyscrapers of Levent at the center and the Bosphorus Bridge (1973) at right |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="levent-sporcular-park">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://i.hizliresim.com/JDM8NY.jpg|سەردێڕ=A view of the skyscrapers in Levent from Sporcular Park|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> بۆسفۆر کە تاکە ڕێگای دەریایی بۆ دەریای ڕەش دابین دەکات، قەرەباڵغترین ڕێڕەوی ئاویی جیھانە کە بۆ دەریاوانیی نێودەوڵەتی بەکاردەھێنرێت.<ref name="hisdic"/>}} == کولتوور == {{Main|کولتووری ئەستەمبوڵ}} [[File:Zarif Mustafa Paşa Yalısı in Kanlıca on the Bosphorus, Turkey 001.jpg|thumb|خانووەکانی [[یاڵی]] لەسەر بۆسفۆر لەنێو ئەو شوێنانەدان کە زۆرجار لە درامای تەلەڤیزیۆنی تورکیدا بەکاردەھێنرێن]] لە ڕووی مێژوویییەوە ئەستەمبوڵ وەک ناوەندێکی کولتووری ناسرابوو، بەڵام دیمەنە کولتوورییەکەی وەستا دوای ئەوەی کۆماری تورکیا سەرنجی خۆی گواستەوە بۆ ئەنقەرە.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|p=8}}</ref> حکومەتی نیشتمانیی نوێ بەرنامەی داڕشت کە ئامانجیان ئاراستەکردنی تورکەکان بوو بەرەو نەریتە مۆسیقایییەکان، بەتایبەتی ئەوانەی لە ئەورووپاوە سەرچاوەیان گرتووە، بەڵام دامەزراوە مۆسیقایییەکان و سەردانی ھونەرمەندە کلاسیکییە بیانییەکان بە پلەی یەکەم لە پایتەختە نوێیەکەدا جەنگیان دەگرت.<ref>{{harvnb|Reisman|2006|p=88}}</ref> بەشێکی زۆری دیمەنی کولتووریی تورکیا ڕەگ و ڕیشەی لە ئەستەمبوڵدا ھەبوو، و تا ساڵانی ١٩٨٠ەکان و ١٩٩٠ەکان ئەستەمبوڵ جارێکی تر لەسەر ئاستی جیھانی وەک شارێک دەرکەوتەوە کە گرنگییە کولتوورییەکەی تەنیا لەسەر شکۆمەندیی ڕابردووی دانەمەزراوە.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|pp=2–4}}</ref> تا کۆتاییی سەدەی ١٩، ئەستەمبوڵ خۆی وەک ناوەندێکی ھونەریی ھەرێمی سەلماندبوو، کە ھونەرمەندانی تورک، ئەورووپی و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ڕوویان تێدەکرد. سەرەڕای ھەوڵەکان بۆ ئەوەی ئەنقەرە ببێتە دڵی کولتووریی تورکیا، ئەستەمبوڵ تا ساڵانی ١٩٧٠ەکان خاوەنی دامەزراوەی سەرەکیی ھونەریی وڵاتەکە بوو.<ref name="gosotu2213">{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|pp=221–23}}</ref> کاتێک زانکۆ و گۆڤارە ھونەرییەکانی زیاتر لە ئەستەمبوڵ لە دەیەی ١٩٨٠دا دامەزران، ئەو ھونەرمەندانەی پێشتر بنکەیان لە ئەنقەرە بوو گواستیانەوە بۆ ئەوێ.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|pp=223–24}}</ref> [[File:Istanbularcheology.jpg|thumb|مۆزەخانە شوێنەوارییەکانی ئەستەمبوڵ، کە لەلایەن عوسمان حەمدی بەگەوە لە ساڵی ١٨٩١ دامەزراون، کۆنترین مۆزەخانەی مۆدێرنی تورکیا پێکدەھێنن<ref name="kultur">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kultur.gov.tr/EN/belge/2-19958/istanbul---archaeology-museum.html|بڵاوکەرەوە=Republic of Turkey Ministry of Culture and Tourism|سەردێڕ=İstanbul – Archaeology Museum|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120203101742/http://www.kultur.gov.tr/EN/belge/2-19958/istanbul---archaeology-museum.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|alt=The façade of a masonry building, with four Greek adorning its entrance, under a clear blue sky]] بەیئۆغڵو گۆڕدراوە بۆ ناوەندی ھونەریی شارەکە، لەگەڵ ھونەرمەندە گەنجەکان و ھونەرمەندە کۆنەکانی تورک کە پێشتر لە دەرەوەی وڵات دەژیان و لەوێ جێگەی خۆیان دەکەنەوە. مۆزەخانەکانی ھونەری مۆدێرن، لەوانە مۆزەخانەی ھونەر و پەیکەرسازیی دەوڵەتیی ئەستەمبوڵ، مۆزەخانەی تابلۆکانی کۆشکە نەتەوەیییەکان، ئەستەمبوڵ مۆدێرن، مۆزەخانەی پێرا، مۆزەخانەی ساکیپ سابانجی، ئارتەر و سانترال ئەستەمبوڵ، لە ساڵانی ٢٠٠٠دا کرانەوە بۆ تەواوکردنی ئەو شوێنی پێشانگا و ماڵانەی زیادکردن (مەزاد) کە پێشتر بەشدارییان لە سروشتی فرە-کولتووریی شارەکەدا کردبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2012/02/12/magazine/istanbul-art-boom-bubble.html|ئیش=The New York Times|سەردێڕ=The Istanbul Art-Boom Bubble|دوایین=Hansen|یەکەم=Suzy|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> ئەم مۆزەخانانە ھێشتا نەگەیشتوونەتە ئاستی ناوبانگی مۆزەخانە کۆنەکانی سەر نیمچەدوورگە مێژوویییەکە، لەوانەش مۆزەخانە شوێنەوارییەکانی ئەستەمبوڵ، کە سەردەمی مۆزەخانە مۆدێرنەکانی لە تورکیا دەستپێکرد، و مۆزەخانەی ھونەرە تورکی و ئیسلامییەکان.<ref name="kultur"/> {{Multiple image | align = right | direction = vertical | width = 250px | image1 = The Peninsula Istanbul.jpg | image2 = Restored Paket Postanesi (Parcel post office) is now a symbol of Galataport.jpg | footer = ھوتێلەکانی پێنینسولا ئەستەمبوڵ (پێشتر لۆنجی سەرنشینانی بەندەری کاراکۆی بوو) و نووسینگەی پۆستەی پاکەتە نۆژەنکراوەکە لە [[گالاتاپۆرت]]، کە وەک ناوچەیەکی کات بەسەربردنی کەنار دەریایی لەگەڵ مۆزەخانەکانی ھونەر، چێشتخانەکان و کافێکان نۆژەنکراوەتەوە. }} یەکەم نمایشی فیلم لە تورکیا لە کۆشکی یڵدز بوو لە ساڵی ١٨٩٦، یەک ساڵ دوای ئەوەی تەکنەلۆژیاکە بۆ یەکەم جار بە ئاشکرا لە پاریس دەرکەوت.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|pp=130–31}}</ref> سینەماکان بە خێرایی لە بەیئۆغڵو سەریان ھەڵدا، کە گەورەترین چڕبوونەوەی سینەماکان بەدرێژاییی ئەو شەقامە بوو کە ئێستا بە شەقامی ئیستیقلال ناسراوە.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|pp=133–34}}</ref> ئەستەمبوڵ ھەروەھا بووە دڵی پیشەسازیی فیلمی تازەپێگەیشتووی تورکیا، ھەرچەندە فیلمە تورکییەکان بەردەوام گەشەیان پێنەدەکرا تا دەیەی ١٩٥٠ەکان.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|p=146}}</ref> لەو کاتەوە، ئەستەمبوڵ بەناوبانگترین شوێن بووە بۆ وێنەگرتنی دراما و کۆمیدیا تەلەڤیزیۆنییەکانی تورکیا.<ref>{{harvnb|Göktürk|Soysal|Türeli|2010|p=165}}</ref> پیشەسازیی فیلمی تورکیا لە نیوەی دووەمی سەدەکەدا گەشەی کرد، و بە فیلمەکانی ''دوور'' (٢٠٠٢) و ''باوکم و کوڕەکەم'' (٢٠٠٥)، کە ھەردووکیان لە ئەستەمبوڵ وێنەگیراون، فیلمەکانی نەتەوەکە دەستیان بە بینینی سەرکەوتنی نێودەوڵەتیی بەرچاو کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://infocus.credit-suisse.com/app/article/index.cfm?fuseaction=OpenArticle&aoid=340736&coid=341935&lang=en|بڵاوکەرەوە=Credit-Suisse|سەردێڕ=Golden Age for Turkish Cinema|دوایین=Nikitin|یەکەم=Nikolaj|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130524123154/https://infocus.credit-suisse.com/app/article/index.cfm?fuseaction=OpenArticle&aoid=340736&coid=341935&lang=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەستەمبوڵ و ئاسۆ دڵڕفێنەکەی ھەروەھا وەک پاشبنەمایەک بۆ چەندین فیلمی بیانی بەکارھێنراون، لەوانە ''لە ڕووسیاوە بە خۆشەویستییەوە'' (١٩٦٣)، ''تۆپکاپی'' (١٩٦٤)، ''جیھان بەس نییە'' (١٩٩٩)، و ''مەرجەع ئەستەمبوڵ'' (٢٠٠٨).<ref>{{harvnb|Köksal|2012|pp=24–25}}</ref> ھاوتەریب لەگەڵ ئەم سەرھەڵدانەوە کولتوورییە، دامەزراندنی فیستیڤاڵی ئەستەمبوڵ بوو، کە لە ساڵی ١٩٧٣ دەستی بە پیشاندانی جۆرەھا ھونەر کرد لە تورکیا و سەرتاسەری جیھانەوە. لەم فیستیڤاڵە پێشەنگەوە، فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ئەستەمبوڵ و فیستیڤاڵی جازی ئەستەمبوڵ لە سەرەتای ھەشتاکاندا سەریان ھەڵدا. لەگەڵ ئەوەی ئێستا تەنیا سەرنج دەخاتە سەر مۆسیقا و سەما، فیستیڤاڵی ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٩٩٤ەوە بە فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی مۆسیقای ئەستەمبوڵ ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://muzik.iksv.org/en/thefestival/history|بڵاوکەرەوە=The Istanbul Foundation for Culture and Arts|سەردێڕ=History|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110503092124/http://muzik.iksv.org/en/thefestival/history|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> دیارترین فیستیڤاڵ کە لە فیستیڤاڵی ڕەسەنی ئەستەمبوڵەوە پەرەی سەندووە، بیئیناڵی ئەستەمبوڵە، کە لە ساڵی ١٩٨٧ەوە ھەر دوو ساڵ جارێک بەڕێوەدەچێت. وەشانە سەرەتایییەکانی ئامانجیان پیشاندانی ھونەری بینراوی تورکی بوو، و لەو کاتەوە بۆ ھونەرمەندانی نێودەوڵەتی کراوەتەوە و لە ڕووی شکۆمەندییەوە بەرزبووەتەوە بۆ ئەوەی بچێتە ڕیزی بیئیناڵە بژاردەکان، لە پاڵ بیئیناڵی ڤێنیز و بیئیناڵی ھونەریی ساو پاوڵۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/travel/2011/sep/21/istanbul-biennial-2011-modern-art|ئیش=The Guardian|دوایین=Gibbons|یەکەم=Fiachra|سەردێڕ=10 of the Best Exhibitions at the Istanbul Biennial|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> === کات بەسەربردن و کەیف و سەفا === [[File:Istiklal Avenue in Istanbul - Turkey.jpg|thumb|شەقامی ئیستیقلال لە بەیئۆغڵو]] شەقامی عەبدی ئیپەکچی لە نیشانتاشی، ناوچەی بازاڕکردنی گالاتاپۆرت لە کاراکۆی و شەقامی بەغدا لە بەشی ئاسیاییی شارەکە پەرەیان سەندووە بۆ ناوچەی بازاڕکردنی ئاستبەرز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=abdi-ipekci-street-to-be-the-new-champs-elysee-2010-09-03|ئیش=Hürriyet Daily News|سەردێڕ=Abdi İpekçi Avenue to be new Champs Elysee|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٠|دوایین=Emeksiz|یەکەم=İpek|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cnngo.com/explorations/shop/mystery-shoppers-rank-worlds-best-shopping-avenues-060108|بڵاوکەرەوە=CNN|سەردێڕ=Shopping in Singapore is Better than Paris|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120417153848/http://www.cnngo.com/explorations/shop/mystery-shoppers-rank-worlds-best-shopping-avenues-060108|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> خاڵە سەرەکییەکانی تری بازاڕکردن، کات بەسەربردن و کەیف و سەفا بریتین لە نیشانتاشی، ئۆرتاکۆی، بێبەک و کادیکۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Tomasetti|یەکەم١=Kathryn|دوایین٢=Rutherford|یەکەم٢=Tristan|ناونیشان=https://www.theguardian.com/travel/2012/mar/23/istanbul-nightlife-bars-breakfast-brunch|ئیش=The Guardian|سەردێڕ=A Big Night Out in Istanbul – And a Big Breakfast the Morning After|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> شارەکە خاوەنی چەندین سەنتەری بازاڕکردنە، لە مێژوویییەوە تا مۆدێرن. ئەستەمبوڵ ھەروەھا خاوەنی ژیانی شەوانەی چالاک و مەیخانەی مێژووییە، کە تایبەتمەندییەکی بەرچاوی شارەکەیە بۆ چەندین سەدە، ئەگەر ھەزارە نەبێت. [[File:Süreyya Opera House in Istanbul, Turkey.jpg|thumb|ماڵی ئۆپێرای سورەیا دەکەوێتە بەشی ئاسیاییی ئەستەمبوڵ و سەنتەری کولتووریی ئەتاتورک ماڵی ئۆپێرای سەرەکییە لە بەشی ئەورووپی]] بازاڕی گەورە (Kapalıçarşı)، کە لە ساڵی ١٤٦١ەوە کاردەکات، لەنێو کۆنترین و گەورەترین بازاڕە داپۆشراوەکانی جیھاندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|editor-last=Hensel|editor-first=Michael|editor2-last=Sungurogl|editor2-first=Defne|editor3-last=Ertaş|editor3-first=Hülya|سەردێڕ=Turkey at the Threshold|journal=Architectural Design|بەرگ=٨٠|ڕێکەوت=کانوونی دووەم–شوباتی ٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧٠-٧٤٣١٩-٥|شوێن=London|issue=1}}</ref><ref name="kos9192">{{harvnb|Köse|2009|pp=91–92}}</ref> بازاڕی مەحموودپاشا بازاڕێکی کراوەیە کە لە نێوان بازاڕی گەورە و بازاڕی بەھاراتدا درێژ دەبێتەوە، کە لە ساڵی ١٦٦٠ەوە بازاڕی سەرەکیی بەھاراتی ئەستەمبوڵە. گالێریای ئەتاکۆی سەردەمی سەنتەرەکانی بازاڕکردنی مۆدێرنی لە تورکیا دەستپێکرد کاتێک لە ساڵی ١٩٨٧ کرایەوە.<ref>{{harvnb|Taşan-Kok|2004|p=166}}</ref> لەو کاتەوە، مۆڵەکان بوونەتە سەنتەری بازاڕکردنی سەرەکی لە دەرەوەی نیمچەدوورگە مێژوویییەکە. ئاکمەرکەز نازناوی "باشترین مۆڵی ئەورووپا" و "باشترین مۆڵی جیھان"ی لەلایەن ئەنجومەنی نێودەوڵەتیی سەنتەرەکانی بازاڕکردنەوە لە ساڵانی ١٩٩٥ و ١٩٩٦ پێبەخشرا؛ ئەستەمبوڵ جەواھیر لە کاتی کردنەوەیەوە لە ساڵی ٢٠٠٥ یەکێکە لە گەورەترینەکانی کیشوەرەکە؛ و کانیۆن مۆڵ خەڵاتی پێداچوونەوەی تەلارسازیی سیتی‌سکەیپی بردەوە لە پۆلێنی بینای بازرگانی لە ساڵی ٢٠٠٦.<ref name="kos9192"/> سەنتەری زۆرلۆ و ئستینیە پارک لەنێو مۆڵە ئاستبەرزەکانی تری ئەستەمبوڵن کە فرۆشگای دیارترین براندەکانی جلوبەرگی جیھانی لەخۆ دەگرن. [[File:Nişantaşı Abdi İpekçi Avenue.jpg|thumb|شەقامی عەبدی ئیپەکچی لە نیشانتاشی، یەکێکە لە شەقامە سەرەکییەکانی بازاڕکردن لە ئەستەمبوڵ]] بەدرێژاییی شەقامی ئیستیقلال، پاساژی چیچەک (Çiçek Pasajı - بە واتای 'پاساژی گوڵ') ھەیە، کە گەلەرییەکی بازاڕکردنی سەدەی ١٩یە و ئەمڕۆ ماڵی شەرابخانەکان (کە بە ''مەیخانەکان'' ناسراون)، باڕەکان و چێشتخانەکانە.<ref>{{harvnb|Freely|2011|p=429}}</ref> شەقامی ئیستیقلال، کە لە بنەڕەتدا بە مەیخانەکانی ناسرابوو، زیاتر بەرەو بازاڕکردن گۆڕدراوە، بەڵام شەقامی نێڤیزادەی نزیکی ھێشتا پڕە لە شەرابخانە و باڕەکان.<ref>{{harvnb|Keyder|1999|p=34}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kugel|یەکەم=Seth|ناونیشان=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E00E4DB1030F934A25754C0A9679D8B63|سەردێڕ=The $100 Istanbul Weekend|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> ھەندێک گەڕەکی تری دەوروبەری شەقامی ئیستیقلال نۆژەنکراونەتەوە بۆ خزمەتکردنی ژیانی شەوانەی بەیئۆغڵو، کە شەقامە بازرگانییەکانی پێشوو ئێستا پڕن لە باڕ، کافێ، و چێشتخانە کە مۆسیقای ڕاستەوخۆ لێدەدەن.<ref>{{harvnb|Knieling|Othengrafen|2009|pp=228–34}}</ref> ئەستەمبوڵ بە چێشتخانە مێژوویییەکانی خواردنی دەریایی ناسراوە. زۆرێک لە بەناوبانگترین و ئاستبەرزترین چێشتخانەکانی خواردنی دەریاییی شارەکە کەوتوونەتە سەر کەنارەکانی بۆسفۆر (بەتایبەتی لە گەڕەکەکانی وەک ئۆرتاکۆی، بێبەک، ئارناڤوتکۆی، یەنی‌کۆی، بەیلەربەیی و چەنگەلکۆی). کومکاپی لەسەر دەریای مەڕمەڕە ناوچەیەکی تایبەت بە پیادەڕەوە کە میوانداری نزیکەی پەنجا چێشتخانەی ماسی دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=managing-the-difficult-balance-between-tourism-and-authenticity-kumkapi-2008-07-26|ئیش=Hürriyet Daily News|سەردێڕ=Managing the Difficult Balance Between Tourism and Authenticity|دوایین=Schäfers|یەکەم=Marlene|ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> [[File:Istanbul, Turkey (November 2023) - 611.jpg|thumb|مۆزەخانەی ھونەری مۆدێرنی ئەستەمبوڵ کە لەلایەن ڕێنزۆ پیانۆوە دیزاین کراوە]] دوورگەکانی شازادەکان، کە {{convert|15|km|mi|sp=us|0}} لە ناوەندی شارەوە دوورن، ھەروەھا بە چێشتخانەکانی خواردنی دەریایییان ناسراون. بەھۆی چێشتخانەکانیان، کۆشکە ھاوینە مێژوویییەکان، و شەقامە ئارامە بێ ئۆتۆمبێلەکان، دوورگەکانی شازادەکان شوێنێکی بەناوبانگی پشوودانن لەنێو خەڵکی ئەستەمبوڵ و گەشتیارە بیانییەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://travel.nytimes.com/2011/07/10/travel/buyukada-near-istanbul-is-an-island-idyll.html|ئیش=The New York Times|سەردێڕ=A Turkish Idyll Lost in Time|دوایین=Schillinger|یەکەم=Liesl|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> ئەستەمبوڵ ھەروەھا بە خواردنە ئاڵۆز و بە وردی ئامادەکراوەکانی چێشتخانەی عوسمانی بەناوبانگە. لەدوای ھاتنی کۆچبەران لە باشووری ڕۆژھەڵات و ڕۆژھەڵاتی تورکیاوە، کە لە شەستەکانەوە دەستی پێکرد، دیمەنی خواردنی شارەکە تا کۆتاییی سەدەکە بە شێوەیەکی بەرچاو گۆڕا؛ کە کاریگەرییەکانی چێشتخانەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست وەک کەباب شوێنێکی گرنگیان لە دیمەنی خواردنەکەدا گرتووە. ئەو چێشتخانانەی کە خواردنی بیانی پێشکەش دەکەن بە شێوەیەکی سەرەکی لە ناوچەکانی بەیئۆغڵو، بێشیکتاش، شیشلی و کادیکۆی کۆبوونەتەوە. جگە لە یاریگا، ھۆڵە وەرزشییەکان و ھۆڵەکانی کۆنسێرتی شارەکە، چەندین شوێنی کراوە بۆ کۆنسێرت و فیستیڤاڵەکان ھەن، وەک شانۆی کراوەی جەمیل تۆپوزلو لە ھاربیەی شیشلی، پاراف کوروچەشمەی کراوە لەسەر کەناری بۆسفۆر لە کوروچەشمە، و پارکۆرمان لە دارستانی مەسلاک. فیستیڤاڵی جازی ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٩٩٤ەوە ساڵانە بەڕێوەدەچێت. کە لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٣ و ٢٠١٣ ڕێکدەخرا، ڕۆک ئێن کۆک گەورەترین فیستیڤاڵی ڕۆکی کراوە بوو لە تورکیا، کە لەلایەن کۆکا کۆلاوە سپۆنسەر دەکرا. بە شێوەیەکی نەریتی لە فڕۆکەخانەی ھەزارفەن لە ئەستەمبوڵ بەڕێوەدەچوو. [[File:EAA Zorlu Center.jpg|thumb|سەنتەری زۆرلۆ، دیزاینکراو لەلایەن EAA و تەلارسازانی تەبانلیئۆغڵو، ھۆڵی پەرەسەندنی ھونەری پێشکەشکردنی زۆرلۆ لەخۆ دەگرێت، کە گەورەترین شانۆی ھونەرەکانی پێشکەشکردن و ھۆڵی کۆنسێرتە لە شارەکەدا]] فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی مۆسیقای ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٩٧٣ەوە ساڵانە بەڕێوەدەچێت، و فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٩٨٢ەوە ساڵانە بەڕێوەدەچێت. بیئیناڵی ئەستەمبوڵ پێشانگایەکی ھونەری ھاوچەرخە کە لە ساڵی ١٩٨٧ەوە ھەر دوو ساڵ جارێک بەڕێوەدەچێت. فیستیڤاڵی بازاڕکردنی ئەستەمبوڵ فیستیڤاڵێکی ساڵانەی بازاڕکردنە کە لە ساڵی ٢٠١١ەوە بەڕێوەدەچێت، و تێکنۆفێست فیستیڤاڵێکی ساڵانەی فڕۆکەوانی، گەردوونناسی و تەکنەلۆژیایە، کە لە ساڵی ٢٠١٨ەوە بەڕێوەدەچێت. کاتێک بۆ یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٣ بەڕێوەچوو، نمایشی شانازیی ئەستەمبوڵ بووە یەکەم نمایشی شانازیی ھاوڕەگەزخوازان لە وڵاتێکدا کە زۆرینەیان موسڵمانن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkey's LGBT community draws hope from Harvey Milk|ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2013/12/turkey-lgbt-discrimination-legal-protection-public-awareness.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Al Monitor|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥ەوە، ڕێگە بە ھەموو جۆرە ڕێپێوانێک لە گۆڕەپانی تەقسیم و شەقامی ئیستیقلال (کە لە ساڵی ٢٠١٣دا، خۆپیشاندانەکانی پارکی گەزیی لێ بەڕێوەچوو) نادرێت لەلایەن حکومەتی پارتی داد و گەشەپێدان (AKP)ەوە، بە بیانووی مەترسییە ئەمنییەکانەوە، بەڵام ھەموو ساڵێک سەدان کەس سەرپێچیی قەدەغەکردنەکە دەکەن. ڕەخنەگران بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە قەدەغەکردنەکان لە ڕاستیدا بەھۆی ھۆکاری ئایدیۆلۆژییەوە بوون. == وەرزش == {{see also|پێڕستی دامەزراوە وەرزشییەکان لە ئەستەمبوڵ}} {{Multiple image | align = right | direction = vertical | width = | image1 = Atatürk_Olimpiyat.jpg | image2 = Turktelekomarenaskgalatasaray.jpg | image3 = Sukrusaracoglu.jpg | image4 = 20220606-L1000240.jpg | footer = {{olist |[[یاریگای ئۆڵۆمپیی ئەتاتورک]] |[[ڕامس پارک]] |[[یاریگای شوکرو ساراجئۆغڵو]] |[[یاریگای بێشیکتاش]]}} }} ئەستەمبوڵ شوێنی ھەندێک لە کۆنترین [[یانەی وەرزشی|یانە وەرزشییەکانی]] تورکیایە. [[یانەی وەرزشیی بێشیکتاش|بێشیکتاش]]، کە لە ساڵی <bdi>١٩٠٣</bdi> دامەزراوە، بە کۆنترینی ئەم یانە وەرزشییانە دادەنرێت. بەھۆی پێگەی سەرەتاییی وەک تاکە یانەی تورکیا، بێشیکتاش ھەندێک جار نوێنەرایەتیی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی و کۆماری تورکیای دەکرد لە پێشبڕکێ وەرزشییە نێودەوڵەتییەکاندا، و بەمەش مافی دانانی ئاڵای تورکیای لەناو لۆگۆی تیپەکەیدا بەدەستھێنا.<ref name="fifa-bes">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=44163/index.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090629192432/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=44163/index.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=FIFA |ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Besiktas: The Black Eagles of the Bosporus}}</ref> [[گالاتاسارای]] و [[فەنەرباخچە]] لە پێشبڕکێ نێودەوڵەتییەکاندا ئاستێکی باشتریا نواندووە و نازناوی زیاتریان لە خولی باڵای تورکیا، [[سووپەرلیگ]] بەدەستھێناوە، بە <bdi>٢٤</bdi> و <bdi>١٩</bdi> جار بە ڕیزبەندی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablest/turkchamp.html|سەردێڕ=Turkey – List of Champions|وێبگە=[[RSSSF]]|بڵاوکەرەوە=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٨}}</ref><ref name="fifa-gal">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=31018/index.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110116183044/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=31018/index.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=FIFA|سەردێڕ=Galatasaray: The Lions of the Bosporus|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/clubs/52692--fenerbahce/|بڵاوکەرەوە=The Union of European Football Associations|سەردێڕ=UEFA Champions League 2007/08 – History – Fenerbahçe|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> گالاتاسارای و فەنەرباخچە ڕکابەرییەکی مێژوویییان ھەیە، کە گالاتاسارای لە بەشی ئەورووپی و فەنەرباخچە لە بەشی ئاسیاییی شارەکەدان.<ref name="fifa-gal"/> ئەستەمبوڵ حەوت تیپی باسکەی ھەیە – ئانادۆلو ئێفێس، بێشیکتاش، داروشەفەکە، فەنەرباخچە، گالاتاسارای، ئەستەمبوڵ بویوکشەھیر بەلەدیەسپۆر و بویوکچەکمەجە باسکت بۆڵ – کە لە خولی نایابی [[باسکە سووپەرلیگی|باسکەی سووپەرلیگ]] یاری دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bsl.org.tr/bsl/istatistikler/puan-durumu |بڵاوکەرەوە=Turkish Basketball Super League |سەردێڕ=Puan Durumu: 2015–2016 Sezonu 30. Hafta |trans-title=League Table: 2015–16 Season, Round 30 |زمان=tr |ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160514115655/http://www.bsl.org.tr/bsl/istatistikler/puan-durumu |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زۆرێک لە دامەزراوە وەرزشییەکانی ئەستەمبوڵ لە ساڵی <bdi>٢٠٠٠</bdi>ەوە دروست کراون یان نۆژەن کراونەتەوە بۆ بەھێزکردنی ھەوڵەکانی شارەکە بۆ میوانداریکردنی [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە]]. یاریگای ئۆڵۆمپیی ئەتاتورک، گەورەترین یاریگای فرە-مەبەست لە تورکیا، لە ساڵی <bdi>٢٠٠٢</bdi> تەواو بوو وەک یاریگایەکی پلە یەکی [[یەکێتیی نێودەوڵەتیی فیدراسیۆنەکانی گۆڕەپان و مەیدان|IAAF]] بۆ [[گۆڕەپان و مەیدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iaaf.org/download/download?filename=5b516685-e0c0-499e-8f93-5aa1d5d8b05a.pdf&urlslug=IAAF%20CERTIFICATES%20-%20Certified%20Athletics%20Facilities|بڵاوکەرەوە=The International Association of Athletics Federations|سەردێڕ=List of Certified Athletics Facilities|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> یاریگاکە میوانداریی [[یاری کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٠٥|یاری کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٠٥]]ی کرد، و لەلایەن [[یووفا|UEFA]]ەوە ھەڵبژێردرا بۆ میوانداریکردنی یارییەکانی کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکان لە ساڵانی [[یاری کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠|<bdi>٢٠٢٠</bdi>]] و [[یاری کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٢١|<bdi>٢٠٢١</bdi>]]، کە بەھۆی [[پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩|پەتا جیھانییەکەی کۆڤید-١٩]] گواسترانەوە بۆ [[لیسبۆن]] (<bdi>٢٠٢٠</bdi>) و [[پۆرتۆ]] (<bdi>٢٠٢١</bdi>).<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/champions-league-final-2020-istanbul-host-uefa-a8367176.html|سەردێڕ=Istanbul to host 2020 Champions League final, Uefa confirms|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠١٨|ئیش=The Independent|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠١٨}}</ref> یاریگای شوکرو ساراجئۆغڵو، یاریگای ناوخۆییی فەنەرباخچە، میوانداری [[یاری کۆتاییی جامی یەکێتیی ئەورووپای ٢٠٠٩|یاری کۆتاییی جامی یەکێتیی ئەورووپای ٢٠٠٩]]ی کرد سێ ساڵ دوای تەواوبوونی. تورک تێلێکۆم ئارێنا لە ساڵی <bdi>٢٠١١</bdi> کرایەوە بۆ جێگرتنەوەی یاریگای عەلی سامی یەن وەک یاریگای ناوخۆییی گالاتاسارای،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://en.archive.uefa.com/competitions/uefacup/history/season=2009/intro.html |بڵاوکەرەوە=The Union of European Football Associations |سەردێڕ=2008/09: Pitmen strike gold in Istanbul |ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130917034224/http://en.archive.uefa.com/competitions/uefacup/history/season%3D2009/intro.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/ascioglu-sues-partners-in-joint-project-over-ali-sami-yen-land.aspx?pageID=238&nID=15972&NewsCatID=345|ئیش=Hürriyet Daily News|سەردێڕ=Aşçıoğlu Sues Partners in Joint Project Over Ali Sami Yen Land|دوایین=Aktaş|یەکەم=İsmail|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> لەکاتێکدا یاریگای بێشیکتاش، کە لە ساڵی <bdi>٢٠١٦</bdi> کرایەوە بۆ جێگرتنەوەی یاریگای BJK ئینۆنۆ وەک یاریگای ناوخۆییی بێشیکتاش، میوانداری یاریی [[جامی سووپەری ئەورووپای ٢٠١٩|جامی سووپەری ئەورووپای ٢٠١٩]]ی کرد. ھەر چوار یاریگاکە یاریگای بژاردەی پۆلێنی <bdi>٤</bdi>ی یووفان (پێشتر پێنج ئەستێرە).{{efn|name=uefa-category|وادیارە یووفا پێڕستێکی بۆ یاریگاکانی پۆلێنی ٤ نییە، بەڵام ڕێساکان دیاری دەکەن کە تەنیا ئەم یاریگا بژاردانە شایستەن بۆ میوانداریکردنی یارییەکانی کۆتاییی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/uefa/Others/91/48/36/914836_DOWNLOAD.pdf|بڵاوکەرەوە=The Union of European Football Associations|پەڕە=١٤|سەردێڕ=Regulations of the UEFA European Football Championship 2010–12|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> کە یاریگای ئۆڵۆمپیی ئەتاتورک لە ساڵی ٢٠٠٥ ئەنجامیدا، و یارییەکانی کۆتاییی خولی ئەورووپا (پێشتر جامی یووفا)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/competitions/Regulations/01/48/48/90/1484890_DOWNLOAD.pdf|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100602002855/http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/competitions/Regulations/01/48/48/90/1484890_DOWNLOAD.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=The Union of European Football Associations|پەڕە=١٧|سەردێڕ=Regulations of the UEFA Europa League 2010/11|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> کە یاریگای شوکرو ساراجئۆغڵو لە ساڵی ٢٠٠٩ ئەنجامیدا. تورک تێلێکۆم ئارێنا لەلایەن تەلارسازەکانییەوە وەک یاریگایەکی بژاردەی یووفا ئاماژەی پێکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.asp-stuttgart.de/index2.php?lan=en&n=2&s=3&d=1&id=38&type=&site=http%3A//www.asp-stuttgart.de/asp_content.php%3Flan%3Den%26n%3D2%26s%3D3%26d%3D1%26id%3D38|بڵاوکەرەوە='asp' Architekten|سەردێڕ=Türk Telekom Arena Istanbul|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130426015930/http://www.asp-stuttgart.de/index2.php?lan=en&n=2&s=3&d=1&id=38&type=&site=http%3A%2F%2Fwww.asp-stuttgart.de%2Fasp_content.php%3Flan%3Den%26n%3D2%26s%3D3%26d%3D1%26id%3D38|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref>}} سینان ئەردەم دۆم، کە لەنێو گەورەترین ھۆڵە داخراوەکانی ئەورووپادایە، میوانداری یاریی کۆتاییی [[پاڵەوانێتیی جیھانیی فیبا ٢٠١٠|پاڵەوانێتیی جیھانیی فیبای ٢٠١٠]]، [[پاڵەوانێتیی جیھانیی گۆڕەپان و مەیدانی ناوماڵ ٢٠١٢|پاڵەوانێتیی جیھانیی گۆڕەپان و مەیدانی ناوماڵی ٢٠١٢]]، ھەروەھا یارییەکانی چوارینەی کۆتاییی یۆرۆلیگی [[یۆرۆلیگی ٢٠١١-١٢|<bdi>٢٠١١-١٢</bdi>]] و [[یۆرۆلیگی ٢٠١٦-١٧|<bdi>٢٠١٦-١٧</bdi>]]ی کرد.<ref name="turkey2010"/> پێش تەواوبوونی سینان ئەردەم دۆم لە ساڵی <bdi>٢٠١٠</bdi>، عەبدی ئیپەکچی ئارێنا ھۆڵی ناوخۆییی سەرەکیی ئەستەمبوڵ بوو، کە میوانداری یارییەکانی کۆتاییی [[یۆرۆباسکێتی ٢٠٠١|یۆرۆباسکێتی ٢٠٠١]]ی کردبوو.<ref name="turkey2010">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://turkey2010.fiba.com/pages/eng/fe/10/fwcm/event-guide/cities/istanbul/p/arena.html|بڵاوکەرەوە=FIBA|سەردێڕ=Istanbul – Arenas|ساڵ=٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130603101234/http://turkey2010.fiba.com/pages/eng/fe/10/fwcm/event-guide/cities/istanbul/p/arena.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> چەندین ھۆڵی ناوخۆییی تر، لەوانە بێشیکتاش ئاکاتلار ئارێنا، لە ساڵی <bdi>٢٠٠٠</bdi>ەوە کراونەتەوە، کە وەک یاریگای ناوخۆییی یانە وەرزشییەکانی ئەستەمبوڵ خزمەت دەکەن. دوایین دانەیان ئولکەر سپۆرتس ئارێنایە بە توانای <bdi>١٣٬٨٠٠</bdi> کورسی، کە لە ساڵی <bdi>٢٠١٢</bdi> کرایەوە وەک یاریگای ناوخۆییی تیپەکانی باسکەی فەنەرباخچە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.euroleague.net/news/i/92943/180/fenerbahce-ulker-s-new-home-ulker-sports-arena-opens|بڵاوکەرەوە=Euroleague Basketball|سەردێڕ=Fenerbahce Ulker's new home, Ulker Sports Arena, opens|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> سەرەڕای بووژانەوەی بیناسازی، پێنج ھەوڵ بۆ میوانداریکردنی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە – لە [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠|<bdi>٢٠٠٠</bdi>]]، [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤|<bdi>٢٠٠٤</bdi>]]، [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨|<bdi>٢٠٠٨</bdi>]]، [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢|<bdi>٢٠١٢</bdi>]]، و [[یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠|<bdi>٢٠٢٠</bdi>]] – و ھەوڵە نیشتمانییەکان بۆ میوانداریکردنی [[یۆرۆی ٢٠١٢]] و [[یۆرۆی ٢٠١٦]] بەبێ سەرکەوتن کۆتاییان ھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.csmonitor.com/World/Latest-News-Wires/2011/0902/2020-Olympics-Six-cities-lodge-bids-for-the-games|ئیش=The Christian Science Monitor|دوایین=Wilson|یەکەم=Stephen|سەردێڕ=2020 Olympics: Six cities lodge bids for the games|ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> شارەکە میوانداری [[یارییەکانی ئەورووپی ٢٠٢٧|خولی ساڵی ٢٠٢٧]]ی [[یارییەکانی ئەورووپا]] دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=EOC signs historic MOU with Istanbul Metropolitan Municipality and Turkish Olympic Committee ahead of 2027 European Games |ناونیشان=https://www.eurolympic.org/eoc-signs-historic-mou-with-istanbul-metropolitan-municipality-and-turkish-olympic-committee-ahead-of-2027-european-games/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=The European Olympic Committees |زمان=en-US}}</ref> ھۆڵی وەرزشیی بورھان فەلەک یەکێکە لە گەورەترین ھۆڵەکانی بالە لە شارەکەدا و میوانداری یانەکانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TVF Burhan Felek Volleyball Hall |ناونیشان=https://activeplanet.com/en/sports-facilities/tvf-burhan-felek-volleyball-hall.html |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Active Planet |زمان=en}}</ref> وەک ئێجزاجیباشی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Eczacıbaşı Spor Kulübü {{!}} Eczacıbaşı VitrA lost in the Golden Set |ناونیشان=https://www.eczacibasisporkulubu.org.tr/en/news/eczacibasi-vitra-lost-in-the-golden-set |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.eczacibasisporkulubu.org.tr}}</ref> ڤاکیفبانک SK، و فەنەرباخچە دەکات کە چەندین نازناوی [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بۆ بالەی ژنان|ئەورووپی]] و [[پاڵەوانێتیی جیھانیی یانەکانی بالەی ژنانی FIVB|جیھانییان]] بەدەستھێناوە.{{citation needed|date=November 2020}} لە نێوان وەرزەکانی <bdi>٢٠٠٥</bdi>–<bdi>٢٠١١</bdi>،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/sport/2011/apr/22/turkey-f1-grand-prix|ئیش=The Guardian|دوایین=Richards|یەکەم=Giles|سەردێڕ=Turkey Grand Prix Heads for the Scrapyard Over $26m Price Tag |ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> و لە وەرزی <bdi>٢٠٢٠</bdi>دا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.formula1.com/en/racing/2020/Turkey.html|سەردێڕ=Turkish Grand Prix 2020 (12-15 November 2020) |وێبگە=formula1.com |ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> بازنەی پێشبڕکێی ئینتەرکۆنتینێنتال ئەستەمبوڵ پارک میوانداری [[خەڵاتی گەورەی تورکیا|خەڵاتی گەورەی تورکیای]] فۆرمولا یەکی کرد. خەڵاتی گەورەی تورکیای F1 بۆ ساڵی <bdi>٢٠٢١</bdi> لە سەرەتادا ھەڵوەشێنرایەوە بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=2021 F1 calendar reshuffled as Turkey drops off and extra Austria race added|ناونیشان=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-2021-f1-calendar-reshuffled-as-turkey-drops-off-and-extra-austria.3TufMtNBGTB4ALrfGaiN9e.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Formula1.com}}</ref> بەڵام لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١ ڕاگەیەندرا کە خەڵاتی گەورەی تورکیای F1 لە ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ بەڕێوەدەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-turkish-grand-prix-to-rejoin-2021-formula-1-calendar.7JsDzHsgxu26IxaOmPVnOX.html|سەردێڕ=Turkish Grand Prix to rejoin 2021 Formula 1 calendar|وێبگە=formula1.com|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> ئەستەمبوڵ پارک ھەروەھا شوێنی بەڕێوەچوونی پاڵەوانێتیی جیھانیی ئۆتۆمبێلی گەشتیاری و زنجیرەی لێ مانسی ئەورووپی بوو لە ساڵانی <bdi>٢٠٠٥</bdi> و <bdi>٢٠٠٦</bdi>، بەڵام لەو کاتەوە ھیچ کامیان لەم پێشبڕکێیانەی لەخۆ نەگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fiawtcc.com/events |بڵاوکەرەوە=FIA World Touring Car Championship |سەردێڕ=Events |ساڵ=٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120616194425/http://www.igd.com.tr/Upload/file_4d9f1f3815b2d.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.europeanlemansseries.com/en/s02_corporate/s02p17_circuits.php |سەردێڕ=The Circuits |بڵاوکەرەوە=European Le Mans Series |ساڵ=٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120707235004/http://www.europeanlemansseries.com/en/s02_corporate/s02p17_circuits.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> ھەروەھا میوانداری خەڵاتی گەورەی ماتۆڕسکیلی تورکیای کرد لە نێوان ساڵانی <bdi>٢٠٠٥</bdi> و <bdi>٢٠٠٧</bdi>. ئەستەمبوڵ ھەندێک جار شوێنی بەڕێوەچوونی پاڵەوانێتیی جیھانیی بەلەمی خێرای F1 بوو، کە دوایین پێشبڕکێی لەسەر گەرووی بۆسفۆر لە <bdi>١٢</bdi>–<bdi>١٣</bdi>ی ئابی <bdi>٢٠٠٠</bdi> ئەنجامدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.f1h2o.net/calendar/2000|بڵاوکەرەوە=F1 Powerboat World Championship|سەردێڕ=2000 Race Calendar|ساڵ=٢٠٠٠|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref>{{unreliable source?|date=December 2020}} دوایین پێشبڕکێی پاڵەوانێتیی جیھانیی بەلەمی خێرای P1 لەسەر بۆسفۆر لە <bdi>١٩</bdi>–<bdi>٢١</bdi>ی حوزەیرانی <bdi>٢٠٠٩</bdi> ئەنجامدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=LcrqUrNO4dU|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250827232239/https://www.youtube.com/watch?v=LcrqUrNO4dU|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown|سەردێڕ=Powerboat P1 – 2009 World Championship – Istanbul, Turkey|بڵاوکەرەوە=Supersport|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}{{cbignore}}</ref> یانەی چارۆکەوانیی ئەستەمبوڵ، کە لە ساڵی <bdi>١٩٥٢</bdi> دامەزراوە، ھەموو ساڵێک پێشبڕکێ و بۆنەکانی تری چارۆکەوانی لەسەر ڕێڕەوە ئاوییەکانی ناوەوە و دەوروبەری ئەستەمبوڵ میوانداری دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.istanbulyelken.org.tr/yarislar/48-2012-yar%C4%B1%C5%9F-program%C4%B1-ve-genel-yar%C4%B1%C5%9F-talimat%C4%B1.html |بڵاوکەرەوە=The Istanbul Sailing Club |سەردێڕ=2012 Yarış Programı ve Genel Yarış Talimatı |زمان=tr |trans-title=2012 Race Schedule and General Sailing Instructions |ساڵ=٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120604022738/http://www.istanbulyelken.org.tr/yarislar/48-2012-yar%C4%B1%C5%9F-program%C4%B1-ve-genel-yar%C4%B1%C5%9F-talimat%C4%B1.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=sailing-week-starts-in-istanbul-2008-08-23|ئیش=Hürriyet Daily News|نووسەر=Turkish Daily News|سەردێڕ=Sailing Week Starts in Istanbul|ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> == میدیا == [[File:ÇamlıcaTower.jpg|thumb|upright|[[تاوەری ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی چاملیجای بچووک]] ({{convert|369|m|ft|abbr=on}}) بەرزترین پێکھاتەیە لە شارەکەدا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://camlicakule.istanbul/kule-hakkinda |سەردێڕ=About the Tower|وێبگە=camlicakule.istanbul|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref>]] زۆربەی وێستگەکانی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی دەوڵەت بنکەکەیان لە ئەنقەرەیە، بەڵام ئەستەمبوڵ ناوەندی سەرەکیی میدیای تورکیایە. پیشەسازییەکە ڕەگ و ڕیشەی لە پایتەختی پێشووی عوسمانیدایە، کاتێک یەکەمین ڕۆژنامەی تورکی، ''[[تەقویمی ڤەقایع]]'' (ساڵنامەی ڕووداوەکان)، لە ساڵی <bdi>١٨٣١</bdi> بڵاوکرایەوە. شەقامی جاغالئۆغلو کە ڕۆژنامەکەی تێدا چاپ دەکرا، شەقامی بابی عالی، بە خێرایی بوو بە سەنتەری میدیای چاپکراوی تورکی، لە پاڵ بەیئۆغڵو لە ئەوبەری قۆچی زێڕینەوە.<ref>{{harvnb|Brummett|2000|pp=11, 35, 385–86}}</ref> ئەستەمبوڵ ئێستا چەندین بڵاوکراوەی جۆراوجۆری ھەیە. زۆربەی ڕۆژنامە سەرتاسەرییەکان بنکەکانیان لە ئەستەمبوڵە، لەگەڵ وەشانی ھاوکاتی ئەنقەرە و ئیزمیر.<ref name="loc-pro">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Turkey.pdf|بڵاوکەرەوە=The Library of Congress Federal Research Division|سەردێڕ=Country Profile: Turkey|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> ''[[حوریەت (ڕۆژنامە)|حوریەت]]''، ''[[سەباح (ڕۆژنامە)|سەباح]]''، ''[[پۆستا (ڕۆژنامە)|پۆستا]]'' و ''[[سۆزجو]]''، کە چوار ڕۆژنامە سەرەکییەکەی وڵاتەکەن، ھەموویان بارەگای سەرەکییان لە ئەستەمبوڵە، و ھەریەکەیان زیاتر لە <bdi>٢٧٥٬٠٠٠</bdi> فرۆشی ھەفتانەیان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.medyatava.com/tiraj |سەردێڕ=Tiraj |زمان=tr |ئیش=Medyatava |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161221032505/http://www.medyatava.com/tiraj |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> وەشانی ئینگلیزیی ڕۆژنامەی حوریەت بە ناوی ''[[حوریەت دەیلی نیوز]]'' لە ساڵی <bdi>١٩٦١</bdi>ەوە چاپ دەکرێت، بەڵام ڕۆژنامەی ئینگلیزیی ''[[دەیلی سەباح]]''، کە یەکەم جار لە ساڵی <bdi>٢٠١٤</bdi> لەلایەن سەباحەوە بڵاوکرایەوە، پێشی کەوتووە لە بڵاوبوونەوەدا. چەندین ڕۆژنامەی بچووکتر، لەوانەش بڵاوکراوە بەناوبانگەکانی وەک {{Lang|tr|[[جومھورییەت (ڕۆژنامە)|جومھورییەت]]}}، {{lang|tr|[[میللییەت (ڕۆژنامە)|میللییەت]]}} و ''[[خەبەرتورک]]'' ھەروەھا بنکەکانیان لە ئەستەمبوڵە.<ref name="loc-pro"/> ئەستەمبوڵ ھەروەھا ڕۆژنامەی [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]]ی دێرینی ھەیە، بەتایبەتی ڕۆژنامە ڕۆژانەکانی ''[[مەرمەرە (ڕۆژنامە)|مەرمەرە]]'' و ''[[ژاماناک]]'' و ھەفتەنامەی دووزمانیی ''[[ئاگۆس]]'' بە ھەردوو زمانی ئەرمەنی و تورکی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Vercihan Ziflioğlu |سەردێڕ=Young editor to take helm of Turkish-Armenian weekly |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/n.php?n=young-editor-in-chief-to-weekly-agos-2010-06-17 |newspaper=[[Hürriyet Daily News]] |ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠١١}}</ref>[[File:İstanbul_radio1.JPG|thumb|ماڵی ڕادیۆی ئەستەمبوڵ]] کۆنترۆڵی پەخشی ڕادیۆیی، و ئەو وێستگە ڕادیۆیییانەی لە دەیەکانی دواتردا دامەزران، لە کۆتاییدا کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[دەزگای ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی تورکیا|دەزگای ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی تورکیای دەوڵەتی]] (TRT)، کە قۆرخکاریی ھەبوو بەسەر پەخشی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن لە نێوان دامەزراندنی لە ساڵی <bdi>١٩٦٤</bdi> و <bdi>١٩٩٠</bdi>دا.<ref name="trt-radio">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.trt.net.tr/Generic/SayfaTasarimiGoster.aspx?TaslakKodu=bc738c28-15c7-4f98-8793-8d75c4a15cba&dil=en |بڵاوکەرەوە=The Turkish Radio and Television Corporation |سەردێڕ=TRT – Radio |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110609031759/http://www.trt.net.tr/Generic/SayfaTasarimiGoster.aspx?TaslakKodu=bc738c28-15c7-4f98-8793-8d75c4a15cba&dil=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠١١}}</ref> ئەمڕۆ، TRT چوار وێستگەی ڕادیۆی نیشتمانی بەڕێوەدەبات؛ ئەم وێستگانە ئامێری پەخشکردنیان ھەیە لە سەرتاسەری وڵاتدا بۆ ئەوەی ھەریەکەیان بتوانێت بگاتە زیاتر لە {{nowrap|<bdi>٩٠</bdi> لەسەد}}ی دانیشتووانی وڵاتەکە، بەڵام تەنیا {{nowrap|ڕادیۆی ٢}} بنکەکەی لە ئەستەمبوڵە. بە پێشکەشکردنی چەندین بەرنامە لە پەروەردەیییەوە بۆ ڕووماڵکردنی بۆنە وەرزشییەکان، {{nowrap|ڕادیۆی ٢}} بەناوبانگترین وێستگەی ڕادیۆیە لە تورکیادا.<ref name="trt-radio" /> شەپۆلەکانی ڕادیۆی ئەستەمبوڵ قەرەباڵغترینن لە تورکیادا، بە پلەی یەکەم بەرنامەی بە زمانی تورکی یان ئینگلیزی پێشکەش دەکەن. یەکێک لە ھەڵاوێردەکان، کە ھەردووکیان پێشکەش دەکات، بریتییە لە ڕادیۆی ئاچیک (٩٤.٩ FM). لەنێو یەکەمین وێستگە تایبەتەکانی تورکیا، و یەکەمین کە مۆسیقای باوی بیانی پەخش دەکرد، میترۆ FM (٩٧.٢ FM)ی ئەستەمبوڵ بوو. {{nowrap|ڕادیۆی ٣}}ی دەوڵەتی، ھەرچەندە بنکەکەی لە ئەنقەرەیە، بەڵام مۆسیقای باوی زمانی ئینگلیزیش پەخش دەکات، و بەرنامەی ھەواڵی زمانی ئینگلیزی لەسەر ڕادیۆی NTV (١٠٢.٨ FM) پێشکەش دەکرێت.<ref>{{harvnb|Time Out Guides|2010|p=224}}</ref> TRT-Children تاکە وێستگەی تەلەڤیزیۆنیی TRTیە کە بنکەکەی لە ئەستەمبوڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.trt.net.tr/Generic/SayfaTasarimiGoster.aspx?TaslakKodu=a7de2f34-dc4f-475e-840f-54812bc5b567&dil=en |بڵاوکەرەوە=The Turkish Radio and Television Corporation |سەردێڕ=TRT – Television |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110814161319/http://www.trt.net.tr/Generic/SayfaTasarimiGoster.aspx?TaslakKodu=a7de2f34-dc4f-475e-840f-54812bc5b567&dil=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠١١}}</ref> ئەستەمبوڵ شوێنی بارەگای سەرەکیی چەندین وێستگەی تورکی و بارەگای ھەرێمیی دەزگا ڕاگەیاندنە نێودەوڵەتییەکانە. [[ستار تیڤی (تورکیا)|ستار تیڤی]] کە بنکەکەی لە ئەستەمبوڵە، یەکەمین تۆڕی تەلەڤیزیۆنیی تایبەت بوو کە دوای کۆتاییھاتنی قۆرخکاریی TRT دامەزرا؛ ستار تیڤی و شۆو تیڤی (کە ھەروەھا بنکەکەی لە ئەستەمبوڵە) تا ئێستاش زۆر بەناوبانگن لە سەرتاسەری وڵاتدا، و زنجیرە تورکی و ئەمریکییەکان پەخش دەکەن.<ref>{{harvnb|Norris|2010|p=184}}</ref> کاناڵ دی و ئەی تی ڤی وێستگەکانی تری ئەستەمبوڵن کە تێکەڵەیەک لە ھەواڵ و زنجیرەکان پێشکەش دەکەن؛ NTV و ٣٦٠ – کە ھەردووکیان بنکەکانیان لە شارەکەیە – بە شێوەیەکی سەرەکی تەنیا بە ڕووماڵکردنی ھەواڵەکانیان بە زمانی تورکی ناسراون. [[بی بی سی]] نووسینگەیەکی ھەرێمیی لە ئەستەمبوڵ ھەیە، کە یارمەتیی ئۆپەراسیۆنەکانی ھەواڵی دەدات بە زمانی تورکی. کاناڵی ھەواڵی ئەمریکی [[سی ئێن ئێن]] مۆڵەتی بەکارھێنانی براندەکەی دا بە [[سی ئێن ئێن تورک]]ی زمانی تورکی لە ساڵی <bdi>١٩٩٩</bdi>.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/aboutbbcnews/hi/profiles/newsid_3660000/3660911.stm|بڵاوکەرەوە=BBC|سەردێڕ=Chris Morris|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> == پەروەردە == {{Further|پەروەردە لە تورکیا}} [[File:BeyazıtMeydanı2.jpg|thumb|دەروازەی سەرەکیی چوونەژوورەوەی [[زانکۆی ئەستەمبوڵ]]، کۆنترین دامەزراوەی تورکی لە شارەکەدا، کە لە ساڵی <bdi>١٤٥٣</bdi> دامەزراوە|alt=A triumphal arch adjacent to a Turkish flag and in front of an open plaza]] تا ساڵی <bdi>٢٠١٩</bdi>، جگە لە زانکۆکان، زیاتر لە <bdi>٣٫١</bdi> ملیۆن خوێندکار لە [[پێڕستی قوتابخانەکان لە ئەستەمبوڵ|<bdi>٧٬٤٣٧</bdi> قوتابخانە]] لە ئەستەمبوڵ دەیانخوێند، کە نزیکەی نیوەی قوتابخانەکان [[قوتابخانەی تایبەت|قوتابخانەی تایبەت]] بوون.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Milli Eğitim Bakanlığı İstanbul Eğitim İstatistikleri Açıklandı |ناونیشان=http://istanbul.gov.tr/milli-egitim-bakanligi-istanbul-egitim-istatistikleri-aciklandi |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=istanbul.gov.tr}}</ref> تێکڕای قەبارەی پۆلەکان <bdi>٣٠</bdi> بوو بۆ دامەزراوەکانی پەروەردەی سەرەتایی، <bdi>٢٧</bdi> بۆ قوتابخانە پیشەیییەکان و <bdi>٢٣</bdi> بۆ ئامادەیییە گشتییەکان.<ref name=":1" /> لە کۆی <bdi>٨٤٢</bdi> ئامادەییی حکومی، <bdi>٢٦٣</bdi>یان [[قوتابخانەی پیشەیی|قوتابخانەی پیشەیی]]ن، <bdi>٢٦٣</bdi>ی تریان [[ئامادەییی ئەنادۆڵ|ئامادەییی ئەنادۆڵ]]ن، <bdi>٢٠٧</bdi> قوتابخانەی ئایینیی [[ئیمام خەتیب|ئیمام خەتیبین]]، و <bdi>١٤</bdi> قوتابخانە لەسەر بنەمای [[STEM]] وەک [[پەروەردەی زانست|ئامادەییی زانستی]] کاردەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Şafak |یەکەم=Yeni |سەردێڕ=İstanbul'daki en iyi liseler hangileri: 2022 İstanbul Anadolu Liseleri, Fen Liseleri, İmam Hatip ve Teknik Liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri belli oldu mu? |ناونیشان=https://www.yenisafak.com/istanbuldaki-en-iyi-liseler-hangileri-2022-istanbul-anadolu-liseleri-fen-liseleri-imam-hatip-ve-teknik-liseleri-taban-puanlari-ve-yuzdelik-dilimleri-belli-oldu-mu-h-3833401 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Yeni Şafak |زمان=tr-TR}}</ref> [[قوتابخانەی ئامادەییی گالاتاسارای]] لە ساڵی <bdi>١٤٨١</bdi> دامەزراوە و کۆنترین قوتابخانەی ئامادەییی گشتییە لە تورکیادا.<ref name="educationheper">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Heper |یەکەم١=Metin |سەردێڕ=Historical dictionary of Turkey |ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press |ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨١-٠٢٢٤-٤|edition=Fourth |شوێن=Lanham, MD |پەڕەکان=١٥٥–٥٧}}</ref> [[ئامادەییی کوڕانی کاباتاش]]، [[ئامادەییی ئەستەمبوڵ]] و [[ئامادەییی ئەنادۆڵی جاغالئۆغلو]] لەنێو قوتابخانە ئامادەیییە گشتییەکانی تری شارەکەدان. ئەستەمبوڵ ھەروەھا قوتابخانەی ئامادەیی لەخۆ دەگرێت کە لە سەدەی ١٩ لەلایەن کۆچبەران و میسیۆنێرە ئەورووپی و ئەمریکییەکانەوە دامەزراون و لە ئێستادا پەروەردەی عەلمانی و بە زمانی بیانی پێشکەش دەکەن، وەک [[کۆلێژی ڕۆبەرت]]، [[قوتابخانەی ئەڵمانیی ئەستەمبوڵ]]، [[ئامادەییی نەمساییی سانت جۆرج|کۆلێژی سانت جۆرج]]، [[لیسێی سانت جۆزێف، ئەستەمبوڵ|لیسێی سانت جۆزێف]] و [[ئامادەییی ئیتاڵی لە ئەستەمبوڵ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Türkiye'de kaç yabancı lise var? Yasaktan neden muaflar? |ناونیشان=https://www.gazeteilksayfa.com/turkiyede-kac-yabanci-lise-var-186210h.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Gazete İlk Sayfa |زمان=tr}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، [[کەمینەکان لە تورکیا|ھاووڵاتیانی تورک بە ڕەچەڵەک جوو، ئەرمەنی، یۆنانی و ئاشووری]] ڕێگەیان پێدراوە قوتابخانەی خۆیان دابمەزرێنن و تێیدا بخوێنن وەک ئەوەی لە [[پەیماننامەی لۆزان]]دا پێیان دراوە، کە [[کۆلێژی ئۆرسۆدۆکسی یۆنانیی فانار]] نموونەیەکە بۆ ئەمە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Azınlık Okulları Sorunlarla Açılıyor |ناونیشان=https://bianet.org/bianet/azinliklar/167867-azinlik-okullari-sorunlarla-aciliyor |وێبگە=bianet.org}}</ref> زۆربەی [[پەروەردە لە تورکیا#پەروەردەی ئامادەیی|قوتابخانە ئامادەیییەکان]] زۆر وردبینن لە وەرگرتندا و داوای نمرەی بەرز دەکەن لە تاقیکردنەوەی نیشتمانیی ستانداردی {{ill|تاقیکردنەوەی LGS|tr|Liselere Geçiş Sistemi|vertical-align=sup}} بۆ وەرگرتن، کە گالاتاسارای و کۆلێژی ڕۆبەرت تەنیا <bdi>٠٫١٪</bdi> بۆ <bdi>٠٫٠١٪</bdi>ی سەرەوەی بەشداربووانی تاقیکردنەوەکە وەردەگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aydınlık |ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=İstanbul'un en iyi liseleri açıklandı! İşte 2023 lise taban puanları |ناونیشان=https://www.aydinlik.com.tr/haber/istanbulun-en-iyi-liseleri-aciklandi-iste-2023-lise-taban-puanlari-istanbulun-en-iyi-liseleri-istanbul-lise-taban-puanlari-2023-lise-taban-puanlari-lgs-400928 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=aydinlik.com.tr |زمان=tr-TR}}</ref> ئەستەمبوڵ نزیکەی یەک لەسەر سێی ھەموو [[پێڕستی زانکۆکان لە تورکیا|زانکۆکانی تورکیا]] لەخۆ دەگرێت. تا ساڵی <bdi>٢٠١٩</bdi> ئەستەمبوڵ خاوەنی <bdi>٦١</bdi> کۆلێژ و زانکۆیە، کە بەپێی ئامارە فەرمییەکان زیاتر لە <bdi>١٫٨</bdi> ملیۆن خوێندکاری تێدایە. لەوانە، چواردەیان دەوڵەتین، <bdi>٤٤</bdi>یان [[زانکۆی تایبەت|زانکۆی تایبەت]]ی "سەر بە دامەزراوەی خێرخوازی"ن و سێیان [[زانکۆی پیشەیی|زانکۆی پیشەیی]]ی سەر بە دامەزراوەن بۆ خوێندنی باڵا. ھەروەھا ئەکادیمیای سەربازیش ھەن، لەوانە [[ئەکادیمیای ھێزی ئاسمانیی تورکیا]] و [[ئەکادیمیای دەریاییی تورکیا]] لەگەڵ چوار زانکۆی پیشەییی سەر بە دامەزراوە بۆ خوێندنی باڵا کە سەر بە ھیچ زانکۆیەک نین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The City of Universities: Istanbul |ناونیشان=http://en.istanbul.gov.tr/the-city-of-universities-istanbul |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=en.istanbul.gov.tr |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230728093130/http://en.istanbul.gov.tr/the-city-of-universities-istanbul |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{multiple image | align = right | image1 = Istanbul asv2020-02 img69 Maçka Armory.jpg | width1 = 150 | alt1 = | caption1 = | image2 = Istanbul asv2021-10 img09 Taşkışla.jpg | width2 = 200 | alt2 = | caption2 = | footer = کامپەسەکانی [[مەچکە، ئەستەمبوڵ|مەچکە]] (چەپ) و تاشکیشلا (ڕاست) سەربە [[زانکۆی تەکنیکیی ئەستەمبوڵ]] }} ھەندێک لە بەناوبانگترین و ئاستبەرزترین زانکۆکانی تورکیا لە ئەستەمبوڵن. [[زانکۆی ئەستەمبوڵ]]، کۆنترین دامەزراوەی خوێندنی باڵای نەتەوەکە، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی <bdi>١٤٥٣</bdi> و قوتابخانەکانی پزیشکیی ددان، یاسا، و پزیشکییەکەی لە سەدەی ١٩ دامەزراون. گەورەترین زانکۆ تایبەتەکانی شارەکە بریتین لە [[زانکۆی سابانجی]]، کە کامپەسی سەرەکی لە [[توزلە، ئەستەمبوڵ|توزلە]]یە، [[زانکۆی کۆچ]] لە سارییەر، [[زانکۆی ئۆزیێگین]] لە نزیک [[ئاڵتونی زادە]]. یەکەم زانکۆی تایبەتی ئەستەمبوڵ، زانکۆی کۆچ، تا درەنگانی ساڵی <bdi>١٩٩٢</bdi> دامەزرا، چونکە زانکۆ تایبەتەکان پێش [[دەستووری تورکیا|ھەمواری ١٩٨٢]]ی دەستوور لە تورکیادا ڕێگەپێدراو نەبوون.<ref name="educationheper" /> ئەستەمبوڵ ھەروەھا شوێنی چەندین پەیمانگای مۆسیقا و قوتابخانەی ھونەرییە، لەوانە [[زانکۆی ھونەرە جوانەکانی میعمار سینان|ئەکادیمیای ھونەرە جوانەکانی میعمار سینان]]، کە لە ساڵی <bdi>١٨٨٢</bdi> دامەزراوە.<ref name="finearts">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Heper |یەکەم١=Metin |سەردێڕ=Historical dictionary of Turkey |ڕێکەوت=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Preess |شوێن=Lanham, MD |ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨١-٠٢٢٤-٤|پەڕەکان=١٨٣–٨٥|edition=Fourth}}</ref> زانکۆ گشتییەکان کە پێگەیەکی گەورەیان لە شارەکەدا ھەیە، وەک زانکۆی ئەستەمبوڵ، [[زانکۆی تەکنیکیی ئەستەمبوڵ]] (سێیەم کۆنترین زانکۆی جیھان کە تەنیا تەرخانکرابێت بۆ ئەندازیاری، دامەزراو لە ساڵی <bdi>١٧٧٣</bdi>)، و [[زانکۆی بۆغازیچی]] (کە پێشتر بەشی خوێندنی باڵای کۆلێژی ڕۆبەرت بوو تا ساڵی <bdi>١٩٧١</bdi>) پەروەردە بە زمانی ئینگلیزی وەک زمانی بیانیی سەرەکی دابین دەکەن، لەکاتێکدا زمانی بیانیی سەرەکیی پەروەردە لە [[زانکۆی گالاتاسارای]] فەرەنسییە.<ref name="educationheper"/> == خزمەتگوزارییە گشتییەکان == {{Main|خزمەتگوزارییە گشتییەکان لە ئەستەمبوڵ}} {{Further|پەیوەندییەکان لە تورکیا|چاودێریی تەندروستی لە تورکیا}} [[File:Sunset at Santral Istanbul.jpg|thumb|[[وێستگەی کارەبای سیلاحتارئاغا]]، ناسراو بە [[سانتڕاڵ‌ئەستەمبوڵ]]، بەشێکە لە [[زانکۆی بیلگیی ئەستەمبوڵ]]، تەنیا سەرچاوەی کارەبای ئەستەمبوڵ بوو لە نێوان ساڵانی <bdi>١٩١٤</bdi> بۆ <bdi>١٩٥٢</bdi>|alt=A brick factory stands in front of a park, with open green space, a reflecting pool, and benches]] یەکەمین سیستەمەکانی [[دابینکردنی ئاو]]ی ئەستەمبوڵ دەگەڕێنەوە بۆ مێژووی سەرەتایی شارەکە، کاتێک [[ئاوەڕۆ (کەناڵی ئاو)|ئاوەڕۆکان]] (وەک [[ئاوەڕۆی ڤالێنس]]) ئاویان لەناو چەندین [[ئاوئەمبار|ئاوئەمباری]] شارەکەدا کۆدەکردەوە.<ref name=iskitarihce>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iski.gov.tr/en-US/arasayfalar.php?sayfa=0-1&dosya=tarihce_1.phtm |سەردێڕ=Istanbul and the History of Water in Istanbul |بڵاوکەرەوە=Istanbul Water and Sewerage Administration |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070929003533/http://www.iski.gov.tr/en-US/arasayfalar.php?sayfa=0-1&dosya=tarihce_1.phtm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەسەر فەرمانی سوڵتان سولەیمانی قانوونی، تۆڕی دابینکردنی ئاوی کرکچەشمە دروست کرا؛ تا ساڵی <bdi>١٥٦٣</bdi>، تۆڕەکە ڕۆژانە {{convert|4200|m3|ft3|sp=us}} ئاوی بۆ {{nowrap|<bdi>١٥٨</bdi> شوێن}} دابین دەکرد.<ref name=iskitarihce/> لە ساڵانی دواتردا، لە وەڵامی زیادبوونی خواستی خەڵکدا، ئاوی چەندین کانیی جیاواز لە ڕێگەی ھێڵەکانی دابینکردنەوە دەگوازرانەوە بۆ نافوورە گشتییەکان، وەک [[نافوورەی ئەحمەدی سێیەم]].<ref>{{harvnb|Tigrek|Kibaroğlu|2011|pp=33–34}}</ref> ئەمڕۆ، ئەستەمبوڵ خاوەنی دابینکردنی ئاوی کلۆرکراو و پاڵێوراوە لەگەڵ سیستەمێکی [[چارەسەرکردنی ئاوەڕۆ]] کە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی ئاو و ئاوەڕۆی ئەستەمبوڵ (İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İSKİ)ەوە بەڕێوەدەبرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iski.gov.tr/en-US/arasayfalar.php?sayfa=0-1&dosya=tarihce_2.phtm |سەردێڕ=İSKİ Administration |بڵاوکەرەوە=Istanbul Water and Sewerage Administration |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070929003514/http://www.iski.gov.tr/en-US/arasayfalar.php?sayfa=0-1&dosya=tarihce_2.phtm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[وێستگەی کارەبای سیلاحتارئاغا]]، کە [[وێستگەی کارەبای خەڵووز|وێستگەیەکی کارەبای خەڵووز]] بوو بەدرێژاییی قۆچی زێڕین، تاکە سەرچاوەی کارەبای ئەستەمبوڵ بوو لە نێوان ساڵی <bdi>١٩١٤</bdi> کاتێک یەکەم ژووری مەکینەکەی تەواو بوو، تا ساڵی <bdi>١٩٥٢</bdi>.<ref name="silah">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.santralistanbul.org/pages/index/silahtaraga-elektrik-santrali/en |سەردێڕ=Silahtarağa Power Plant |بڵاوکەرەوە=SantralIstanbul |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120730074538/http://www.santralistanbul.org/pages/index/silahtaraga-elektrik-santrali/en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> دوای دامەزراندنی کۆماری تورکیا، وێستگەکە نۆژەنکرایەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ خواستی لەزیادبووی شارەکەدا بگونجێت؛ تواناکەی لە {{nowrap|<bdi>٢٣</bdi> مێگاوات}}ەوە لە ساڵی <bdi>١٩٢٣</bdi>ەوە گەشەی کرد بۆ لوتکەی {{nowrap|<bdi>١٢٠</bdi> مێگاوات}} لە ساڵی <bdi>١٩٥٦</bdi>.<ref name="silah"/><ref name="teias">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.teias.gov.tr/istatistikler/tarihce(ing).htm |ساڵ=٢٠٠١|سەردێڕ=Short History of Electrical Energy in Turkey |بڵاوکەرەوە=Turkish Electricity Transmission Company |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091128083310/http://www.teias.gov.tr/istatistikler/tarihce%28ing%29.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> تواناکەی کەمی کرد تا وێستگەی کارەباکە گەیشتە کۆتایی تەمەنی ئابووریی خۆی و لە ساڵی <bdi>١٩٨٣</bdi> داخرایەوە.<ref name="silah"/> دەسەڵاتی کارەبای تورکیا (TEK) کە لەلایەن دەوڵەتەوە بەڕێوەدەبرا بۆ ماوەیەکی کورت – لە نێوان دامەزراندنی لە ساڵی <bdi>١٩٧٠</bdi> تا <bdi>١٩٨٤</bdi> – قۆرخکاریی ھەبوو بەسەر بەرھەمھێنان و دابەشکردنی کارەبادا، بەڵام ئێستا دەسەڵاتەکە – کە دابەشبووە لە نێوان کۆمپانیای گواستنەوەی بەرھەمھێنانی کارەبای تورکیا (TEAŞ) و کۆمپانیای دابەشکردنی کارەبای تورکیا (TEDAŞ) – ڕکابەری دەکات لەگەڵ [[خزمەتگوزارییە کارەبایییەکان|کۆمپانیا تایبەتەکانی کارەبا]].<ref name="teias"/> [[File:Istanbul Grand Post Office.jpg|thumb|[[نووسینگەی پۆستەی سەرەکیی ئەستەمبوڵ|نووسینگەی پۆستەی گەورە]] لە [[سیرکەچی]]، ئەستەمبوڵ، لەلایەن [[ڤێدات تەک]]ەوە بە [[تەلارسازیی تورکیا#1920s to early 1930s: First national architectural movement|شێوازی نیۆکلاسیکی تورکی]] لە سەرەتای سەدەی ٢٠ دیزاین کراوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.emporis.com/building/centralpostoffice-istanbul-turkey|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130430172824/http://www.emporis.com/building/centralpostoffice-istanbul-turkey|ڕەوشی ناونیشان=usurped|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Emporis|سەردێڕ=Central Post Office|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref>|alt=An arched neoclassical building with hanging PTT banners]] وەزارەتی پۆست و تەلەگرافی عوسمانی لە ساڵی <bdi>١٨٤٠</bdi> دامەزرا و یەکەم نووسینگەی پۆستە، بە ناوی نووسینگەی پۆستەی ئیمپراتۆری، لە نزیک حەوشەی مزگەوتی یەنی کرایەوە. تا ساڵی <bdi>١٨٧٦</bdi>، یەکەم تۆڕی پۆستەی نێودەوڵەتی لە نێوان ئەستەمبوڵ و ناوچەکانی دەرەوەی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی دامەزرێنرا.<ref name="PTT">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ptt.gov.tr/index.snet?wapp=histor_en&open=1|بڵاوکەرەوە=The Post and Telegraph Organization|سەردێڕ=About Us &#124; Brief History|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110807083921/http://www.ptt.gov.tr/index.snet?wapp=histor_en&open=1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سوڵتان [[عەبدولمەجیدی یەکەم]] لە ساڵی <bdi>١٨٤٧</bdi> یەکەم خەڵاتی فەرمیی خۆی بەخشییە [[ساموێل مۆرس]] بۆ داھێنانی [[تەلەگرافی کارەبایی]]، و دروستکردنی یەکەم ھێڵی تەلەگراف – لە نێوان ئەستەمبوڵ و [[ئەدرنە]] – لە کاتی خۆیدا تەواو بوو بۆ ڕاگەیاندنی کۆتاییھاتنی [[جەنگی کریمیا]] لە ساڵی <bdi>١٨٥٦</bdi>.<ref>{{harvnb|Masters|Ágoston|2009|p=557}}</ref> سیستەمێکی سەرەتاییی تەلەفۆن لە ئەستەمبوڵ لە ساڵی <bdi>١٨٨١</bdi> دەستی بە دەرکەوتن کرد و دوای ئەوەی یەکەم [[سەنتەری تەلەفۆن|سەنتەری گۆڕینەوەی تەلەفۆنی]] دەستی لە ئەستەمبوڵ لە ساڵی <bdi>١٩٠٩</bdi> کەوتە کار، وەزارەتی پۆست و تەلەگراف بوو بە وەزارەتی پۆست، تەلەگراف، و تەلەفۆن.<ref name="PTT"/><ref>{{harvnb|Shaw|Shaw|1977|p=230}}</ref> تۆڕەکانی مۆبایلی [[مۆبایل|GSM]] لە ساڵی <bdi>١٩٩٤</bdi> گەیشتنە تورکیا، و ئەستەمبوڵ لەنێو یەکەمین شارەکان بوو کە خزمەتگوزارییەکەی وەرگرت.<ref name="turkt">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.turktelekom.com.tr/tt/portal/About-TT/Company-Profile/History/|سەردێڕ=About Türk Telekom: History|بڵاوکەرەوە=Türk Telekom|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160306193336/http://turktelekom.com.tr/tt/portal/about-tt/company-profile/history|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەمڕۆ، خزمەتگوزاریی [[مۆبایل]] و [[ھێڵی تەلەفۆنی زەوی]] لەلایەن کۆمپانیا تایبەتەکانەوە دابین دەکرێت، دوای ئەوەی [[تورک تێلێکۆم]]، کە لە ساڵی <bdi>١٩٩٥</bdi> لە وەزارەتی پۆست، تەلەگراف، و تەلەفۆن جیابووەوە، لە ساڵی <bdi>٢٠٠٥</bdi> تایبەتخرا.<ref name="PTT"/><ref name="turkt"/> خزمەتگوزارییەکانی پۆست ھێشتا لەژێر دەسەڵاتی ئەوەدان کە ئێستا پێی دەوترێت ڕێکخراوی پۆست و تەلەگراف (کە ھێشتا کورتکراوەی PTTی پاراستووە).<ref name="PTT"/> [[File:BaşakşehirCityHospital_(1).jpg|thumb|[[نەخۆشخانەی شاریی چام و ساکورای باشاکشەھیر]]ی مۆدێرن نەخۆشخانەیەکی گشتیی گەورەی ناوچەیییە لە ناوچەی باشاکشەھیر لە ئەستەمبوڵ.]] لە ساڵی <bdi>٢٠٠٠</bdi>دا، ئەستەمبوڵ خاوەنی {{nowrap|<bdi>١٣٧</bdi> نەخۆشخانە}} بوو، کە <bdi>١٠٠</bdi>یان تایبەت بوون.<ref>{{harvnb|Sanal|2011|p=85}}</ref>{{Update inline|date=August 2020|reason=}} ھاووڵاتیانی تورک مافی ئەوەیان ھەیە کە چارەسەری تەندروستیی پاڵپشتیکراو وەربگرن لە نەخۆشخانە دەوڵەتییەکانی وڵاتەکەدا.<ref name="loc-pro"/> لەبەر ئەوەی نەخۆشخانە گشتییەکان زۆرجار قەرەباڵغن یان خاون، نەخۆشخانە تایبەتەکان باشترن بۆ ئەوانەی کە توانای دارایییان ھەیە. بڵاوبوونەوەیان بە شێوەیەکی بەرچاو لە دەیەی ڕابردوودا زیادی کردووە، بە جۆرێک کە ڕێژەی ئەو نەخۆشانەی کە نەخۆشخانە تایبەتەکان بەکاردەھێنن لە {{nowrap|<bdi>٦</bdi> لەسەد}}ەوە بەرزبووەتەوە بۆ {{nowrap|<bdi>٢٣</bdi> لەسەد}} لە نێوان ساڵانی <bdi>٢٠٠٥</bdi> و <bdi>٢٠٠٩</bdi>.<ref name="loc-pro"/>{{sfn|Oxford Business Group|2009|p=197}} زۆرێک لەم نەخۆشخانە تایبەتانە، ھەروەھا ھەندێک لە نەخۆشخانە گشتییەکانیش، تەیارکراون بە ئامێری تەکنەلۆژیای بەرز، لەوانە ئامێرەکانی [[وێنەگرتنی کەرتیی موگناتیسی|MRI]]، یان پەیوەستن بە سەنتەرەکانی توێژینەوەی پزیشکییەوە.{{sfn|Oxford Business Group|2009|p=198}} تورکیا زیاتر لە ھەر وڵاتێکی تری جیھان نەخۆشخانەی باوەڕپێکراوی ھەیە لەلایەن [[کۆمیسیۆنی ھاوبەش]]ەوە کە بنکەکەی لە ئەمریکایە، کە زۆربەیان لە شارە گەورەکانی وڵاتەکەدا کۆبوونەتەوە. کوالێتیی بەرزی چاودێریی تەندروستی، بەتایبەتی لە نەخۆشخانە تایبەتەکاندا، بووەتە ھۆی بەرزبوونەوەیەکی ئەم دوایییەی [[گەشتیاریی پزیشکی]] بۆ تورکیا (بە زیادبوونێکی {{nowrap|<bdi>٤٠</bdi> لەسەد}} لە نێوان ساڵانی <bdi>٢٠٠٧</bdi> و <bdi>٢٠٠٨</bdi>).<ref>{{harvnb|Connell|2010|pp=52–53}}</ref> نەشتەرگەریی [[نەشتەرگەریی چاو|چاوی]] لێزەر و نەشتەرگەریی [[چاندنی قژ]] زۆر باون لەنێو گەشتیارە پزیشکییەکاندا، چونکە تورکیا بە پسپۆڕی لەم نەشتەرگەرییانەدا ناسراوە.<ref>{{harvnb|Papathanassis|2011|p=63}}</ref> == گواستنەوە == {{Multiple image | width = 210 | align = right | direction = vertical | header = [[پردی ھەڵواسراو|پردە ھەڵواسراوەکان]]ی سەر بۆسفۆر | caption_align = center | image1 = Bosphorus_Bridge_(1973)_in_Istanbul.jpg | caption1 = [[پردی بۆسفۆر|پردی شەھیدانی ١٥ی تەممووز]] | image2 = Fatih sultan mehmet köprüsü (cropped).jpg | caption2 = [[پردی فاتیح سوڵتان محەممەد]] | image3 = Yavuz Sultan Selim Bridge-1642 (47470304532).jpg | caption3 = [[پردی یاڤوز سوڵتان سەلیم]] }} {{Main|گواستنەوەی گشتی لە ئەستەمبوڵ|میترۆی ئەستەمبوڵ|کەشتییە نەفەرھەڵگرەکان لە ئەستەمبوڵ}} {{Further|ڕێگاکان لە تورکیا|گواستنەوەی شەمەندەفەر لە تورکیا|فڕۆکەوانی لە تورکیا}} === ڕێگاکان === تۆڕی خێرارێیەکانی ئەستەمبوڵ بریتین لە [[ئۆتۆیۆل ١|O-1]]، [[ئۆتۆیۆل ٢|O-2]]، [[ئۆتۆیۆل ٣|O-3]]، [[ئۆتۆیۆل ٤|O-4]] و [[ئۆتۆیۆل ٧|O-7]]. کۆی درێژیی تۆڕی [[ڕێگای باجدار|ڕێگا باجدارەکانی]] پارێزگای ئەستەمبوڵ {{Cvt|543|km}}یە (٢٠٢٤) و تۆڕی ڕێگاوبانە خێرا نیشتمانییەکان (''devlet yolları'') {{Cvt|353|km}}یە (٢٠٢٤)، کە بە گشتی دەکاتە {{Cvt|896|km}} لە خێرارێیەکان (بە لایەنی کەمەوە ٢×٢ ڕێڕەو)، بەدەر لە ڕێگا لاوەکییەکان و شەقامە شارستانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=YILLAR İTİBARIYLA YAPIMI TAMAMLANMIŞ OTOYOLLAR (2024) |ناونیشان=https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/Istatistikler/OtoyolEnvanterBilgisi/Yillar%C4%B0tibariyleYapimiTamamlanmisOtoyollar.pdf |وێبگە=Kgm.gov.tr |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥|زمان=tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Lengths of State Highways according to surface types by Provinces (Km)(2024) |ناونیشان=https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/Istatistikler/DevletIlYolEnvanter/IllereGoreDevletYollari.pdf |وێبگە=Kgm.gov.tr |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref><ref name="Otoyollar1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Otoyollar Istanbul (2024) |ناونیشان=https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionImages/KGMimages/Otoyollar/istanbul.jpg |وێبگە=Kgm.gov.tr |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٤}}</ref> چڕیی تۆڕی خێرارێیەکان <bdi>١٦٫٨</bdi> کم بۆ ھەر <bdi>١٠٠</bdi> کم٢یە. O-1 [[شەقامی بازنەیی|شەقامی بازنەییی]] ناوەوەی شارەکە پێکدەھێنێت، کە بەسەر [[پردی بۆسفۆر]]دا تێدەپەڕێت، و O-2 شەقامی بازنەییی دەرەوەی شارەکەیە، کە بەسەر [[پردی فاتیح سوڵتان محەممەد]]دا تێدەپەڕێت. O-2 بەرەو ڕۆژئاوا تا ئەدرنە بەردەوام دەبێت و O-4 بەرەو ڕۆژھەڵات تا ئەنقەرە بەردەوام دەبێت. O-2، O-3، و O-4 بەشێکن لە ڕێگای ئەورووپیی E80 (خێرارێی ترانس-ئەورووپا) لە نێوان پورتوگال و [[سنووری ئێران و تورکیا|سنووری ئێران-تورکیا]].<ref name="googma">{{Google maps|url=https://maps.google.com/maps?ll=41.036118,29.047165&spn=0.147611,0.292168&t=m&z=12|title=Istanbul Overview|access-date=1 April 2012|link=no}}</ref> لە ساڵی ٢٠١١دا، پردی یەکەم و دووەمی سەر بۆسفۆر ڕۆژانە {{nowrap|<bdi>٤٠٠٬٠٠٠</bdi> ئۆتۆمبێلیان}} دەگواستەوە.<ref>{{harvnb|Efe|Cürebal|2011|p=720}}</ref> O-7<ref name="Otoyollar1" /> یان خێرارێی باکووری مەڕمەڕە، خێرارێیەکە کە لە باکووری ئەستەمبوڵەوە دەسوڕێتەوە. خێرارێی O-7 لە وێستگەی باجی کینالییەوە تا خزمەتگوزاریی پارکی ئەستەمبوڵ درێژییەکەی {{Cvt|139.2|km}}یە، بە ٨ ڕێڕەو (٤×٤)، و لە ئۆدایەری-K10 بۆ [[فڕۆکەخانەی ئەتاتورکی ئەستەمبوڵ]] درێژییەکەی {{Cvt|30.4|km}}یە.<ref name="Otoyollar1"/> بەشە تەواوبووەکەی خێرارێکە لە ڕێگەی پردی [[پردی یاڤوز سوڵتان سەلیم|یاڤوز سوڵتان سەلیم (سێیەمین پردی بۆسفۆر)]]ەوە بەسەر بۆسفۆردا تێدەپەڕێت، کە لە ٢٦ی ئابی ٢٠١٦دا کەوتە خزمەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.trtworld.com/turkey/3rd-bosphorus-bridge-opening-ceremony-172455|سەردێڕ=3rd Bosphorus bridge opening ceremony|بڵاوکەرەوە=[[TRT World]]|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160828093449/http://www.trtworld.com/turkey/3rd-bosphorus-bridge-opening-ceremony-172455|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> O-7 (ڕێگای پشتێنەییی باکوور) پشتێنەی سێیەم فڕۆکەخانەی ئەتاتورک دەبەستێتەوە بە فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ و [[فڕۆکەخانەی سەبیحە گۆکچەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Güzergah Harita Uygulaması |ناونیشان=https://www.ysskoprusuveotoyolu.com.tr/tr/harita |وێبگە=ysskoprusuveotoyolu.com.tr |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|زمان=tr}}</ref> گرووپە ژینگەپارێزەکان نیگەرانن لەوەی کە سێیەم پرد مەترسی دەخاتە سەر ئەو ناوچە سەوزانەی لە باکووری ئەستەمبوڵ ماونەتەوە.<ref name="eib">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.eib.org/attachments/pipeline/20090678_nts_en.pdf|بڵاوکەرەوە=The European Investment Bank|ئیش=Eurasia Tunnel Environmental and Social Impact Assessment|سەردێڕ=Volume I: Non Technical Summary (NTS)|نووسەر=ERM Group (Germany and UK) and ELC-Group (Istanbul)|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref><ref name="let">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2012/jun/08/bosphorus-bridge-row-istanbul-turkey|ئیش=The Guardian|دوایین=Letsch|یەکەم=Constanze|سەردێڕ=Plan for New Bosphorus Bridge Sparks Row Over Future of Istanbul|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> جگە لە سێ پردەکەی بۆسفۆر، [[تونێلی یۆرئاسیا|تونێلی یۆرئاسیای]] دوو نھۆمی بە درێژیی {{convert|14.6|km|mi|adj=on|sp=us}} (کە لە ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦دا کەوتە خزمەتەوە) لەژێر گەرووی بۆسفۆرەوە ھەروەھا پەڕینەوەی ڕێگای ئۆتۆمبێلەکان لە نێوان بەشەکانی ئاسیا و ئەورووپای تورکیا دابین دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://aa.com.tr/en/economy/istanbuls-13bn-eurasia-tunnel-prepares-to-open/709440|سەردێڕ=Istanbul's $1.3BN Eurasia Tunnel prepares to open|بڵاوکەرەوە=[[Anadolu Agency]]|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> گواستنەوەی ڕێگاوبان بڕێکی زۆر لە دووانە ئۆکسیدی کاربۆن دەردەدات، کە لە ساڵی ٢٠٢١دا بە <bdi>٧</bdi> ملیۆن تۆن خەمڵێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Emissions Map - Climate TRACE |ناونیشان=https://climatetrace.org/map/turkey-co2e100 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=climatetrace.org |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221112141728/https://climatetrace.org/map/turkey-co2e100 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === گواستنەوەی گشتی === [[File:Istanbul asv2020-02 img01 Tünel Karaköy station.jpg|thumb|[[تونێل]] لە ١٧ی کانوونی دووەمی <bdi>١٨٧٥</bdi> کرایەوە، کە دەیکاتە دووەم کۆنترین [[گواستنەوەی خێرا|شەمەندەفەری شارستانیی]] ژێر زەوی لە جیھاندا دوای [[میترۆی لەندەن]] کە لە ١٠ی کانوونی دووەمی <bdi>١٨٦٣</bdi> کرایەوە.<ref name=Tunel>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://iett.istanbul/icerik/Tunnel|سەردێڕ=Tunnel|بڵاوکەرەوە=IETT|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> لە بنەڕەتدا بە ھۆی دوو وێستگەی وزەی [[مەکینەی ھەڵمی|ھەڵمی]] بە ھێزی ١٥٠ [[ھێزی ئەسپ|ئەسپ]]ەوە کاردەکرا.<ref name=Tunel/> واگۆنەکان بە [[چرای غاز]] ڕووناک دەکرانەوە بەھۆی نەبوونی [[کارەبا]] لەو قۆناغەدا.<ref name=Tunel/>]] سیستەمی گواستنەوەی گشتیی ناوخۆییی ئەستەمبوڵ تۆڕێکە لە [[شەمەندەفەری گەڕۆک]]، [[تراموای]]، [[شەمەندەفەری کێشراو بە کێبڵ|فونیکولار]]، ھێڵەکانی [[میترۆ (گواستنەوەی خێرا)|میترۆ]]، پاس، [[پاسی خێرا]]، و [[کەشتییە نەفەرھەڵگرەکان لە ئەستەمبوڵ|کەشتییە نەفەرھەڵگرەکان]]. کرێی گەشتکردن لە سەرانسەری ھۆکارەکانی گواستنەوەدا یەکخراوە، بە بەکارھێنانی کارتی [[ئەستەمبوڵ‌کارت]]ی [[کارتی زیرەکی بێ‌بەرکەوتن|بێ‌بەرکەوتن]]، کە لە ساڵی ٢٠٠٩ ناسێندرا، یان ئامێری بلیت‌بڕینی ئەلیکترۆنیی کۆنتری [[ئاکبیل (بلیتی زیرەک)|ئاکبیل]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=new-card-alternative-to-akbil-raises-questions-2010-07-16|دوایین=Songün|یەکەم=Sevim|ئیش=Hürriyet Daily News|سەردێڕ=Istanbul Commuters Skeptical of Transit Change|ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> تراموایەکان لە ئەستەمبوڵ [[تراموایەکانی ئەستەمبوڵ (١٨٧١-١٩٦٦)|دەگەڕێنەوە بۆ ساڵی ١٨٧٢]]، کاتێک بە ئەسپ ڕادەکێشران، بەڵام تەنانەت یەکەمین تراموایە کارەبایییەکانیش لە شەستەکاندا لەکار خران.<ref name="iett-history">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=8 |بڵاوکەرەوە=Istanbul Electricity, Tramway and Tunnel General Management |سەردێڕ=Chronological History of IETT |ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120616194425/http://www.igd.com.tr/Upload/file_4d9f1f3815b2d.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> بە بەڕێوەبردنی لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کارەبا، تراموای و تونێلی ئەستەمبوڵ (İETT)، تراموایەکان ھێواش ھێواش لە نەوەدەکاندا گەڕانەوە بۆ شارەکە بە ناساندنی [[تراموای نۆستالژیکی ئەستەمبوڵ]] و ھێڵێکی خێراتری [[تراموای مۆدێرنی ئەستەمبوڵ]]، کە ئێستا ڕۆژانە {{nowrap|<bdi>٢٦٥٬٠٠٠</bdi> سەرنشین}} دەگوازێتەوە.<ref name="iett-history"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler/t1-kabata%C5%9F-%E2%80%93-ba%C4%9Fc%C4%B1lar.aspx|بڵاوکەرەوە=İstanbul Ulaşım A.Ş. (Istanbul Transport Corporation)|سەردێڕ=T1 Bağcılar–Kabataş Tramvay Hattı|زمان=tr|trans-title=T1 Bağcılar–Kabataş Tram Line|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140418201109/http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler/t1-kabata%C5%9F-%E2%80%93-ba%C4%9Fc%C4%B1lar.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[تونێل]] لە ساڵی ١٨٧٥دا وەک دووەم کۆنترین ھێڵی ئاسنی ژێر زەوی لە جیھاندا کرایەوە، دوای [[میترۆپۆلیتەن ڕەیلوی]] لە لەندەن.<ref name=Tunel/><ref name="iett-history"/> ھێشتا سەرنشینان لە نێوان کاراکۆی و شەقامی ئیستیقلال بەدرێژاییی ڕێگایەکی لێژی {{convert|573|m|ft|adj=on|sp=us}} دەگوازێتەوە؛ ھێڵێکی مۆدێرنتری فونیکولار لە نێوان گۆڕەپانی تەقسیم و [[کاباتاش، ئەستەمبوڵ|کاباتاش]] لە ساڵی ٢٠٠٦دا دەستی بە کارکردن کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=46 |بڵاوکەرەوە=Istanbul Electricity, Tramway and Tunnel |سەردێڕ=Tunnel |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120106054844/http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=46 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}} (Note: It is apparent this is a machine translation of the original.)</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler/f1-taksim-%E2%80%93-kabata%C5%9F.aspx|بڵاوکەرەوە=İstanbul Ulaşım A.Ş. (Istanbul Transport Corporation)|سەردێڕ=F1 Taksim–Kabataş Füniküler Hattı|زمان=tr|trans-title=F1 Bağcılar–Kabataş Funicular Line|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120826135525/http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler/f1-taksim-%E2%80%93-kabata%C5%9F.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[میترۆی ئەستەمبوڵ]] لە دە ھێڵ پێکدێت ([[M1 (ئەستەمبوڵ)|M1]]، [[M2 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M2]]، [[M3 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M3]]، [[M6 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M6]]، [[M7 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M7]]، [[M9 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M9]] و [[M11 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M11]] لە بەشی ئەورووپی، وە [[M4 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M4]]، [[M5 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M5]] و [[M8 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M8]] لە بەشی ئاسیایی) لەگەڵ چەند ھێڵێکی تر ([[M12 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M12]] و [[M14 (میترۆی ئەستەمبوڵ)|M14]]) و درێژکردنەوەکانیان کە لە قۆناغی دروستکردندان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler.aspx|بڵاوکەرەوە=İstanbul Ulaşım A.Ş. (Istanbul Transport Corporation)|سەردێڕ=Raylı Sistemler|زمان=tr|trans-title=Rail Systems|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140409202426/http://www.istanbul-ulasim.com.tr/rayl%C4%B1-sistemler.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.istanbul-ulasim.com.tr/yolcu-hizmetleri/a%C4%9F-haritalar%C4%B1.aspx|بڵاوکەرەوە=İstanbul Ulaşım A.Ş. (Istanbul Transport Corporation)|سەردێڕ=Ağ Haritaları|زمان=tr|trans-title=Network Maps|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120815003309/http://www.istanbul-ulasim.com.tr/yolcu-hizmetleri/a%C4%9F-haritalar%C4%B1.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوو بەشەکەی میترۆی ئەستەمبوڵ لەژێر بۆسفۆرەوە بەیەکەوە بەستراونەتەوە لە ڕێگەی [[تونێلی مارمارای]]، کە لە ساڵی ٢٠١٣ وەک یەکەمین ھێڵی ئاسنی نێوان تڕاس و ئەنادۆڵ کرایەوە و درێژییەکەی {{Cvt|13.5|km}}یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oxfordbusinessgroup.com/economic_updates/turkey-connecting-continents|بڵاوکەرەوە=Oxford Business Group|سەردێڕ=Turkey: Connecting Continents|ئیش=Economic Updates|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130426121906/http://www.oxfordbusinessgroup.com/economic_updates/turkey-connecting-continents|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تونێلی مارمارای لەگەڵ ھێڵەکانی شەمەندەفەری دەوروبەری شار بەدرێژاییی دەریای مەڕمەڕە، ھێڵی شەمەندەفەری گەڕۆکی نێوان کیشوەرەکانی ئەستەمبوڵ پێکدەھێنن، کە بە فەرمی ناوی B1ە، لە [[وێستگەی شەمەندەفەری ھالکالی|ھالکالی]] لە بەشی ئەورووپییەوە بۆ [[گەبزە]] لە بەشی ئاسیایی. ئەم ھێڵی شەمەندەفەرە {{Cvt|76.6|km}}یە، و تەواوی ھێڵەکە لە ١٢ی ئازاری ٢٠١٩دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=GEBZE-HALKALI BANLİYÖ HATTI 2018 SONUNDA HİZMETE GİRİYOR|ناونیشان=http://www.marmaray.gov.tr/duyurudetay/Haber/GEBZE-HALKALI-BANL%C4%B0Y%C3%96-HATTI-2018-SONUNDA-H%C4%B0ZMETE-G%C4%B0R%C4%B0YOR/182|بڵاوکەرەوە=Marmaray|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|زمان=tr|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190312225203/http://www.marmaray.gov.tr/duyurudetay/Haber/GEBZE-HALKALI-BANL%C4%B0Y%C3%96-HATTI-2018-SONUNDA-H%C4%B0ZMETE-G%C4%B0R%C4%B0YOR/182|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> تا ئەو کاتە، پاسەکان گواستنەوەیان لەناو و لە نێوان ھەردوو بەشەکەی شارەکەدا دابین دەکرد، کە ڕۆژانە جێگەی {{nowrap|<bdi>٢٫٢</bdi> ملیۆن}} گەشتی سەرنشین دەکەنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=38 |بڵاوکەرەوە=Istanbul Electricity, Tramway and Tunnel General Management |سەردێڕ=Public Transportation in Istanbul |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130104133258/http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=38 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> [[میترۆبوس (ئەستەمبوڵ)|میترۆبوس]]، کە جۆرێکە لە پاسی خێرا، بەسەر پردی بۆسفۆردا دەپەڕێتەوە، بە ڕێڕەوی تایبەت کە دەگاتە وێستگەکانی کۆتاییی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=58 |بڵاوکەرەوە=Istanbul Electricity, Tramway and Tunnel General Management |سەردێڕ=Metrobus |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111006035227/http://www.iett.gov.tr/en/metin.php?no=58}}</ref> <gallery widths="190px"> File:20260210 Istanbul 002 (17253).jpg|[[تراموای نۆستالژیکی ئەستەمبوڵ|تراموایەکی نۆستالژیک]] لە [[شەقامی ئیستیقلال]]، کە بۆ یادی <bdi>١١٢</bdi> ساڵەی دەستپێکردنی خزمەتگوزاریی [[گواستنەوەی گشتی لە ئەستەمبوڵ|تراموای]] بە [[کارەبا|وزەی کارەبا]] لە شارەکەدا ڕازێنراوەتەوە کە [[وێستگەی کارەبای سیلاحتارئاغا|لە ساڵی ١٩١٤ دەستی پێکرد]]، و جێگەی خزمەتگوزاریی [[تراموای ئەسپ|تراموای بە ئەسپ ڕاکێشراو]]ی گرتەوە کە لە نێوان ساڵانی ١٨٧٢ و ١٩١٤ ھەبوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rmk-museum.org.tr/istanbul/en/collection/rail-transportation/horse-drawn-tram|سەردێڕ=Horse Drawn Tram|وێبگە=rmk-museum.org.tr|بڵاوکەرەوە=[[مۆزەخانەی ڕەھمی م. کۆچ]]|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> File:Istanbul T1 line Alstom Citadis tram.jpg|[[تراموای مۆدێرنی ئەستەمبوڵ]] File:Bogazici_Universitesi_metro.jpg|وێستگەی [[زانکۆی بۆغازیچی]] لە [[میترۆی ئەستەمبوڵ]] File:MarmarayAyrılıkÇeşmesiStation.JPG|[[مارمارای|شەمەندەفەری گەڕۆکی مارمارای]] لە وێستگەی ئایریلیکچەشمەسی </gallery> === کەشتییە نەفەرھەڵگرەکان === {{Multiple image | image1 = Emin Kul.jpg | caption1 = M/V ''ئەمین کول''، ''[[کەشتییە نەفەرھەڵگرەکان لە ئەستەمبوڵ|ڤاپور]]''ێک کە لەلایەن [[شەھیر خەتڵاری]]یەوە کارپێدەکرێت، بەسەر بۆسفۆردا دەپەڕێتەوە | image2 = Ido2.JPG | alt2 = | direction = vertical | caption2 = ''دێنیز ئۆتۆبوسو''یەکی [[İDO]] (پاسی دەریایی) کەشتییەکی نەفەرھەڵگری خێرا لە ئەستەمبوڵەوە بەڕێدەکەوێت }} سێ [[کەشتییە نەفەرھەڵگرەکان لە ئەستەمبوڵ|کۆمپانیای سەرەکیی کەشتیی نەفەرھەڵگر]] لە ئەستەمبوڵ ھەن. کۆمپانیای [[شەھیر خەتڵاری]] کە خاوەندارێتییەکەی دەگەڕێتەوە بۆ شارەوانی، کەشتییە نەفەرھەڵگرە نەریتییەکانی ''ڤاپور'' (vapur) بەڕێوەدەبات لە <bdi>٨٩١</bdi> گەشتی ڕۆژانەدا لە نێوان <bdi>٥٣</bdi> شۆستەی کەشتی لە سەرتاسەری بۆسفۆر و [[دوورگەکانی شازادەکان]].<ref>.{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sehirhatlari.istanbul/en/corporate/sehir-hatlari-616 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Sehir Hatlari}}</ref> کۆمپانیای تایبەتی [[İDO]] (پاسە دەریایییەکانی ئەستەمبوڵ) تێکەڵەیەک لە کەشتیی نەفەرھەڵگری خێرا و کەشتیی گواستنەوەی ئۆتۆمبێل بەڕێوەدەبات لە ناوخۆی ئەستەمبوڵ و بۆ ناوچەکانی تری دەریای مەڕمەڕە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İstanbul Deniz Otobüsleri - Online Bilet Al|ناونیشان=https://www.ido.com.tr/tr/hizmetlerimiz/iskelelerimiz |ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.ido.com.tr}}</ref> کۆمپانیایەکی تایبەتیی بچووکتر بە ناوی [[توریۆل]] ھەروەھا خزمەتگوزارییەکانی بەسەر بۆسفۆردا بەڕێوەدەبات. تێرمیناڵی سەرەکیی کەشتیی گەشتیاریی شارەکە [[بەندەری ئەستەمبوڵ]]ە لە کاراکۆی، کە توانای لەخۆگرتنی <bdi>١٠٬٠٠٠</bdi> سەرنشینی ھەیە لە کاتژمێرێکدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tdi.com.tr/?s=icerikDetay&icerikId=44 |بڵاوکەرەوە=Turkey Maritime Organization |سەردێڕ=Liman Hizmetleri |زمان=tr |trans-title=Port Services |ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121016021601/http://www.tdi.com.tr/?s=icerikDetay&icerikId=44 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> === ھێڵی ئاسن === [[File:Bahnhofsfront-Istanbul-Sirkeci retouched 2.jpg|thumb|لە بنەڕەتدا لە ساڵی ١٨٧٣ بە بینایەکی تێرمیناڵی بچووکتر وەک وێستگەی کۆتاییی سەرەکی لە [[ھێڵی ئاسنی ڕۆژھەڵات]]ی عوسمانیدا کرایەوە، کە ئەستەمبوڵی بە [[ڤیێنا]]وە دەبەستەوە، بینای ئێستای [[تێرمیناڵی سیرکەچیی ئەستەمبوڵ|تێرمیناڵی سیرکەچی]] لە نێوان ساڵانی ١٨٨٨ و ١٨٩٠ دروست کرا، و بوو بە وێستگەی کۆتاییی ڕۆژھەڵاتی شەمەندەفەری [[ئۆریێنت ئێکسپرێس]] لە [[پاریس]]ەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/Orient-Express|سەردێڕ=Orient Express|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref>]] خزمەتگوزاریی ھێڵی ئاسنی نێودەوڵەتی لە ئەستەمبوڵەوە لە ساڵی ١٨٨٩ دەستی پێکرد، بە ھێڵێک لە نێوان بوخارێست و [[تێرمیناڵی سیرکەچی]]ی ئەستەمبوڵ، کە لە کۆتاییدا وەک وێستگەی کۆتاییی ڕۆژھەڵاتی [[ئۆریێنت ئێکسپرێس]] لە پاریسەوە ناوبانگی دەرکرد.<ref name="ha251"/> خزمەتگوزاریی ڕێکخراو بۆ بوخارێست و [[سەلۆنیک]] بەردەوام بوو تا سەرەتای دەیەی ٢٠١٠، کاتێک یەکەمیان پچڕا بەھۆی دروستکردنی مارمارای بەڵام لە ساڵی ٢٠١٩ دووبارە دەستی بە کارکردن کردەوە و دووەمیان وەستێنرا بەھۆی کێشە ئابوورییەکان لە یۆنان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tcdd.gov.tr/home/detail/?id=599|بڵاوکەرەوە=Turkish State Railways|زمان=tr|سەردێڕ=Bölgesel Yolcu Trenleri|trans-title=Regional Passenger Trains|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120404194631/http://www.tcdd.gov.tr/home/detail/?id=599|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/travel/2012/jun/22/greek-summer-holiday-save-greece|ئیش=The Guardian|دوایین=Keenan|یەکەم=Steve|سەردێڕ=How Your Greek Summer Holiday Can Help Save Greece|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢}}</ref> دوای ئەوەی [[تێرمیناڵی حەیدەرپاشا]]ی ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٩٠٨ کرایەوە، وەک وێستگەی کۆتاییی ڕۆژئاوای [[ھێڵی ئاسنی بەغدا]] و درێژکراوەیەکی [[ھێڵی ئاسنی حیجاز]] خزمەتی دەکرد؛ ئەمڕۆ، ھیچ کام لەو خزمەتگوزارییانە ڕاستەوخۆ لە ئەستەمبوڵەوە پێشکەش ناکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.emporis.com/building/haydarpasatrainstation-istanbul-turkey|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121023021752/http://www.emporis.com/building/haydarpasatrainstation-istanbul-turkey|ڕەوشی ناونیشان=usurped|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Emporis|سەردێڕ=Haydarpasa Train Station|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/8518109.stm|بڵاوکەرەوە=BBC|دوایین=Head|یەکەم=Jonathan|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Iraq – Turkey railway link re-opens}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tcdd.gov.tr/tcdding/ortadogu_ing.html |بڵاوکەرەوە=Turkish National Railways |سەردێڕ=Transports to Middle-Eastern Countries |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120415025732/http://www.tcdd.gov.tr/tcdding/ortadogu_ing.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> خزمەتگوزاری بۆ ئەنقەرە و خاڵەکانی تری سەرتاسەری تورکیا بە شێوەیەکی ئاسایی لەلایەن [[ھێڵەکانی ئاسنی دەوڵەتیی تورکیا]]وە پێشکەش دەکرێت، بەڵام دروستکردنی مارمارای و [[ھێڵی ئاسنی خێرای ئەنقەرە-ئەستەمبوڵ]] وایان کرد وێستگەکە لە ساڵی ٢٠١٢ دابخرێت.<ref name="akay">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?newsId=270498 |دوایین=Akay |یەکەم=Latifa |ئیش=Today's Zaman |سەردێڕ=2012 Sees End of Line for Haydarpaşa Station |ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130916191411/http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?newsId=270498 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> وێستگە نوێیەکان بۆ جێگرتنەوەی ھەردوو تێرمیناڵی حەیدەرپاشا و سیرکەچی، و بەستنەوەی تۆڕە پچڕاوەکانی ھێڵی ئاسنی شارەکە، ئێستا بە تەواوبوونی قۆناغی دووەمی مارمارای کراونەتەوە بۆ خەڵک.<ref name="akay"/> کۆمپانیا تایبەتەکانی پاس تا ئەمڕۆش کاردەکەن. وێستگەی سەرەکیی پاسەکانی ئەستەمبوڵ گەورەترینە لە ئەورووپا، بە توانای ڕۆژانەی {{nowrap|<bdi>١٥٬٠٠٠</bdi> پاس}} و {{nowrap|<bdi>٦٠٠٬٠٠٠</bdi> سەرنشین}}، کە خزمەتی شوێنە دوورەکانی وەک [[فرانکفۆرت]]یش دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.otogaristanbul.com/index.php?sayfa=otogar1 |بڵاوکەرەوە=Avrasya Terminal İşletmeleri A.Ş. (Eurasian Terminal Management, Inc.) |سەردێڕ=İstanbul Otogarı |زمان=tr |trans-title=Istanbul Bus Station |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120420152916/http://www.otogaristanbul.com/index.php?sayfa=otogar1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.touring.de/index.php?id=2&L=1|بڵاوکەرەوە=Touring|سەردێڕ=Eurolines Germany–Deutsche Touring GmbH–Europabus|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref> === فڕۆکەخانەکان === ئەستەمبوڵ سێ فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی گەورەی ھەبووە، کە ئێستا دووانیان خزمەتی گەشتە بازرگانییەکانی سەرنشینان دەکەن. گەورەترینیان [[فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ]]ی نوێیە، کە لە ساڵی ٢٠١٨ لە ناوچەی [[ئارناڤوتکۆی (ناوچە)|ئارناڤوتکۆی]] لە باکووری ڕۆژئاوای ناوەندی شارەکە، لە بەشی ئەورووپی، نزیک کەنارەکانی دەریای ڕەش کرایەوە. ھەموو گەشتە بازرگانییە ڕێکخراوەکانی سەرنشینان لە [[فڕۆکەخانەی ئەتاتورک]]ەوە گواسترانەوە بۆ فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ لە ٦ی نیسانی ٢٠١٩، دوای داخرانی فڕۆکەخانەی ئەتاتورکی ئەستەمبوڵ بۆ گەشتە ڕێکخراوەکانی سەرنشینان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-turkey-airport/last-flight-leaves-ataturk-as-istanbul-switches-airports-idUSKCN1RI0CY|سەردێڕ=Last flight leaves Ataturk as Istanbul switches airports|وێبگە=Reuters|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٩}}</ref> [[کۆدی IATA]]ی (IST) ھەروەھا گواسترایەوە بۆ فڕۆکەخانە نوێیەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://atwonline.com/airports-routes/turkish-airlines-relocates-new-istanbul-airport|سەردێڕ=Turkish Airlines relocates to new Istanbul Airport|بڵاوکەرەوە=ATWOnline|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٩}}</ref> کاتێک ھەموو قۆناغەکان لە ساڵی ٢٠٢٥ تەواو دەبن، فڕۆکەخانەکە شەش کۆمەڵە ڕێڕەوی فڕین (بە گشتی ھەشت)، ١٦ ڕێڕەوی ھاتوچۆکردنی فڕۆکە (تەکسی‌وێی) دەبێت، و دەتوانێت جێگەی ٢٠٠ ملیۆن سەرنشین لە ساڵێکدا بکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkish Airlines is switching to a new Istanbul airport – all in 45 hours|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.theguardian.com/cities/2019/apr/06/turkish-airlines-switching-to-new-airport-all-in-45-hours|ئیش=The Guardian|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠١٩|وتەگێڕانەوە=The opening date has been pushed back three times, but authorities insist that the main terminal building and two runways will be fully operational by Sunday, in what critics say it is a rushed and dangerous attempt to stay on schedule.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Ay|یەکەم١=Hasan|سەردێڕ=Havalimanı değil zafer anıtı|ناونیشان=http://www.sabah.com.tr/Gundem/2014/06/08/havalimani-degil-zafer-aniti|وێبگە=sabah.com.tr|بڵاوکەرەوە=Sabah|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤}}</ref> گواستنەوە لە فڕۆکەخانەوە بۆ شار لە ڕێگەی O-7ەوەیە، و لە کۆتاییدا بە دوو ھێڵی میترۆی ئەستەمبوڵەوە دەبەسترێتەوە. [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی سەبیحە گۆکچەن]]، بە دووریی {{convert|45|km|mi|0|sp=us}} لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ناوەندی شارەوە، لە بەشی ئاسیایی، لە ساڵی ٢٠٠١ کرایەوە بۆ کەمکردنەوەی قەرەباڵغی لەسەر فڕۆکەخانەی ئەتاتورک. فڕۆکەخانەی دووەمی ئەستەمبوڵ، کە تێیدا [[ھێڵی ئاسمانیی تێچووکەم|ھێڵە ئاسمانییە تێچووکەمەکان]] باڵادەستن، بە خێرایی ناوبانگی پەیدا کرد، بەتایبەتی دوای کردنەوەی تێرمیناڵێکی نوێی نێودەوڵەتی لە ساڵی ٢٠٠٩دا؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/3f88624c-d88f-11de-b63a-00144feabdc0.html|ئیش=The Financial Times|دوایین=Strauss|یەکەم=Delphine|سەردێڕ=Sabiha Gökçen: New Terminal Lands on Time and Budget|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠١٢}}</ref> فڕۆکەخانەکە لە ساڵی ٢٠١٢دا مامەڵەی لەگەڵ {{nowrap|<bdi>١٤٫٧</bdi> ملیۆن}} سەرنشیندا کرد، ساڵێک دوای ئەوەی [[ئەنجومەنی نێودەوڵەتیی فڕۆکەخانەکان]] بە خێراترین فڕۆکەخانەی گەشەسەندووی جیھان ناوی برد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://dhmi.gov.tr/getBinaryFile.aspx?Type=13&dosyaID=3&IstatistikID=67|بڵاوکەرەوە=General Directorate of State Airports Authority|سەردێڕ=Yolcu Trafiği (Gelen-Giden)|زمان=tr|trans-title=Passenger Traffic (Incoming-Outgoing)|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131104222525/http://dhmi.gov.tr/getBinaryFile.aspx?Type=13&dosyaID=3&IstatistikID=67|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action;jsessionid=80B2A61513A6823BCDA930B0513BCC04?newsId=254217 |ئیش=Today's Zaman |سەردێڕ=Sabiha Gökçen Named World's Fastest Growing Airport |ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130916183259/http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action%3Bjsessionid%3D80B2A61513A6823BCDA930B0513BCC04?newsId=254217 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> فڕۆکەخانەی ئەتاتورک ھەروەھا گەشەیەکی خێرای بەخۆیەوە بینیبوو، کە بەرزبوونەوەی {{nowrap|<bdi>٢٠٫٦</bdi> لەسەدی}} ھاتوچۆی سەرنشینان لە نێوان ساڵانی ٢٠١١ و ٢٠١٢دا بەرزترین بوو لەنێو ٣٠ گەورەترین فڕۆکەخانەکانی جیھاندا.<ref name="aci"/> فڕۆکەخانەی ئەتاتورکی ئەستەمبوڵ، کە دەکەوێتە دووریی {{convert|24|km|mi|sp=us}} لە ڕۆژئاوای ناوەندی شارەوە، لە بەشی ئەورووپی، نزیک کەنارەکانی دەریای مەڕمەڕە، پێشتر گەورەترین فڕۆکەخانەی شارەکە بوو. دوای داخرانی بەڕووی گەشتە بازرگانییەکاندا لە ساڵی ٢٠١٩، بۆ ماوەیەکی کورت لەلایەن فڕۆکە بارھەڵگرەکان و فڕۆکە فەرمییەکانی دەوڵەت کە خاوەندارێتییان دەگەڕێتەوە بۆ حکومەتی تورکیا بەکاردەھێنرا، تا ئەوکاتەی ڕووخاندنی ڕێڕەوەکانی لە ساڵی ٢٠٢٠ دەستی پێکرد. لە ساڵی ٢٠١٥دا مامەڵەی لەگەڵ {{nowrap|<bdi>٦١٫٣</bdi> ملیۆن}} سەرنشیندا کردووە، کە کردیە [[پێڕستی قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکانی ئەورووپا|سێیەم قەرەباڵغترین فڕۆکەخانە لە ئەورووپا]] و [[قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکانی جیھان بەپێی ھاتوچۆی سەرنشینان|١٨ەمین قەرەباڵغترین لە جیھاندا]] لەو ساڵەدا.<ref name="aci">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aci.aero/Data-Centre/Monthly-Traffic-Data/Passenger-Summary/Year-to-date|بڵاوکەرەوە=Airports Council International|سەردێڕ=Preliminary 2013 World Airport Traffic and Rankings|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180813170044/http://www.aci.aero/Data-Centre/Monthly-Traffic-Data/Passenger-Summary/Year-to-date|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <gallery widths="200px" heights="150px"> File:İstanbul Yeni Havalimanı airport Dec 2019.jpg|[[فڕۆکەخانەی ئەستەمبوڵ]] File:Sabiha Gökçen Airport.JPG|[[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی سەبیحە گۆکچەنی ئەستەمبوڵ|فڕۆکەخانەی سەبیحە گۆکچەن]] </gallery> == ئەمانەش ببینە == {{Portal|تورکیا|شارەکان|ئەورووپا|ئاسیا}} * [[پێڕستی کەسایەتییەکان لە ئەستەمبوڵەوە]] * [[پێڕستی دەستەخوشکە شارەکانی تورکیا#I|پێڕستی دەستەخوشکە شارەکانی ئەستەمبوڵ]] * [[پوختەی ئەستەمبوڵ]] == تێبینییەکان == {{notelist}} === کتێبناسی === {{refbegin|27em}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ʻAner|یەکەم=Nadav|ساڵ=٢٠٠٥|editor-last=Pergola|editor-first=Sergio Della|editor2-last=Gilboa|editor2-first=Amos|editor3-last=Ṭal|editor3-first=Rami|سەردێڕ=The Jewish People Policy Planning Institute Planning Assessment, 2004–2005: The Jewish People Between Thriving and Decline|بڵاوکەرەوە=Gefen Publishing House Ltd.|شوێن=Jerusalem|ژپنک=٩٧٨-٩٦٥-٢٢٩-٣٤٦-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Athanasopulos|یەکەم=Haralambos|سەردێڕ=Greece, Turkey, and the Aegean Sea: A Case Study in International Law|ساڵ=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=McFarland & Company, Inc.|شوێن=Jefferson, NC|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٦٤-٠٩٤٣-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Barnes|یەکەم=Timothy David|سەردێڕ=Constantine and Eusebius|ساڵ=١٩٨١|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press|شوێن=Cambridge, MA|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٤-١٦٥٣١-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Baynes|یەکەم=Norman H.|editor-last=Baynes|editor-first=Norman H.|editor2-last=Moss|editor2-first=Henry S. L. B. |سەردێڕ=Byzantium: An Introduction to East Roman Civilization|ساڵ=١٩٤٩|بڵاوکەرەوە=Clarendon Press |شوێن=Oxford}} {{ISBN|978-0-674-16531-1}}. * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Béhar|یەکەم=Pierre|سەردێڕ=Vestiges d'Empires: La Décomposition de l'Europe Centrale et Balkanique|شوێن=Paris|بڵاوکەرەوە=Éditions Desjonquères|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٢-٨٤٣٢١-٠١٥-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bideleux|یەکەم١=Robert|دوایین٢=Jeffries|یەکەم٢=Ian|سەردێڕ=A History of Eastern Europe: Crisis and Change|شوێن=New York and London|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-١٦١١١-٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Boyar|یەکەم١=Ebru|دوایین٢=Fleet|یەکەم٢=Kate|سەردێڕ=A Social History of Ottoman Istanbul|ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|شوێن=Cambridge|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-١٣٦٢٣-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bloom|یەکەم١=Jonathan M. |دوایین٢=Blair|یەکەم٢=Sheila|سەردێڕ=The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture: Delhi to Mosque|ناونیشان={{Google books|un4WcfEASZwC|پەڕە=RA١-PA٣١٥|plainurl=yes}} |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠١٣|ساڵ=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٣٠٩٩١-١|وتەگێڕانەوە=Whatever the prehistoric antecedents of Istanbul, the continuous historical development of the site began with the foundation of a Greek colony from Megara in the mid-7th century BCE...}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brink-Danan|یەکەم=Marcy|سەردێڕ=Jewish Life in Twenty-First-Century Turkey: The Other Side of Tolerance|ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Indiana University Press|زنجیرە=New Anthropologies of Europe |شوێن=Bloomington, IN |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٥٣-٣٥٦٩٠-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brummett|یەکەم=Palmira Johnson|سەردێڕ=Image and Imperialism in the Ottoman Revolutionary Press, 1908–1911|ساڵ=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|شوێن=Albany, NY|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٤٤٦٣-٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cantor|یەکەم=Norman F.|سەردێڕ=Civilization of the Middle Ages|ساڵ=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=HarperCollins|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٦-٠٩٢٥٥٣-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Çelik|یەکەم=Zeynep|سەردێڕ=The Remaking of Istanbul: Portrait of an Ottoman City in the Nineteenth Century|ساڵ=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=University of California Press|شوێن=Berkeley and Los Angeles|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٠٨٢٣٩-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Chamber of Architects of Turkey|سەردێڕ=Architectural Guide to Istanbul: Historic Peninsula|ساڵ=٢٠٠٦|بەرگ=١|بڵاوکەرەوە=Chamber of Architects of Turkey, Istanbul Metropolitan Branch|شوێن=Istanbul|ژپنک=٩٧٨-٩٧٥-٣٩٥-٨٩٩-٨}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chandler|یەکەم=Tertius|سەردێڕ=Four Thousand Years of Urban Growth: An Historical Census|ساڵ=١٩٨٧|بڵاوکەرەوە=St. David's University Press|شوێن=Lewiston, NY|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٨٩٤٦-٢٠٧-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Connell|یەکەم=John|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Medical Tourism|زنجیرە=CAB Books|بڵاوکەرەوە=CABI|شوێن=Wallingford, Eng.|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٥٩٣-٦٦٠-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dahmus|یەکەم=Joseph|ساڵ=١٩٩٥|سەردێڕ=A History of the Middle Ages|بڵاوکەرەوە=Barnes & Noble Publishing|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٦٠٧-٠٠٣٦-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=De Sélincourt|یەکەم=Aubery|سەردێڕ=The Histories|زنجیرە=Penguin Classics|editor-last=Marincola|editor-first=John M.|ساڵ=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Penguin Books|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-١٤-٠٤٤٩٠٨-٢|ناونیشان=https://archive.org/details/histories00hero}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=De Souza|یەکەم=Philip|سەردێڕ=The Greek and Persian Wars, 499–386 B.C|ساڵ=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٩٦٨٥٤-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Dumper|editor-first=Michael|editor2-last=Stanley|editor2-first=Bruce E. |سەردێڕ=Cities of the Middle East and North Africa: A Historical Encyclopedia|ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO|شوێن=Santa Barbara, CA |ژپنک=٩٧٨-١-٥٧٦٠٧-٩١٩-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Efe|یەکەم١=Recep|دوایین٢=Cürebal|یەکەم٢=Isa|chapter=Impacts of the "Marmaray" Project (Bosphorus Tube Crossing, Tunnels, and Stations) on Transportation and Urban Environment in Istanbul |سەردێڕ=Engineering Earth: The Impacts of Megaengineering Projects |ناونیشان=https://archive.org/details/engineeringearth00brun|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|ساڵ=٢٠١١|editor-last=Brunn |editor-first=Stanley D|بڵاوکەرەوە=Springer|شوێن=London & New York|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٤٨١-٩٩١٩-٨|پەڕەکان=٧١٥–٧٣٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=El-Cheikh|یەکەم=Nadia Maria|سەردێڕ=Byzantium Viewed by the Arabs|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press|شوێن=Cambridge, MA|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٣٢٨٨٥-٣٠-٢}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Finkel|یەکەم=Caroline|سەردێڕ=Osman's Dream: The Story of the Ottoman Empire, 1300–1923 |ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Basic Books|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٢٣٩٦-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Freely|یەکەم=John|سەردێڕ=Istanbul: The Imperial City|ساڵ=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=Viking|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٠-٨٥٩٧٢-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Freely|یەکەم=John|سەردێڕ=The Companion Guide to Istanbul and Around the Marmara|ساڵ=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=Companion Guides|شوێن=Woodbridge, Eng.|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٠٦٣٩-٣١-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Freely|یەکەم=John|سەردێڕ=A History of Ottoman Architecture|ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=WIT Press|شوێن=Southampton, Eng.|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٥٦٤-٥٠٦-٩}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Georgacas|یەکەم=Demetrius John |ساڵ=١٩٤٧|سەردێڕ=The Names of Constantinople |journal=Transactions and Proceedings of the American Philological Association |بەرگ=٧٨|پەڕەکان=٣٤٧–٦٧|doi=10.2307/283503 |jstor=283503}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Göksel|یەکەم١=Aslı|دوایین٢=Kerslake|یەکەم٢=Celia|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=Turkish: A Comprehensive Grammar|زنجیرە=Comprehensive Grammars|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=Abingdon, Eng.|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢١٧٦١-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Göktürk|editor-first=Deniz|editor2-last=Soysal|editor2-first=Levent|editor3-last=Türeli|editor3-first=İpek|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Orienting Istanbul: Cultural Capital of Europe? |بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٥٨٠١١-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Grant|یەکەم=Michael|سەردێڕ=The Severans: The Changed Roman Empire|ساڵ=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-١٢٧٧٢-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gregory|یەکەم=Timothy E.|سەردێڕ=A History of Byzantium|ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=John Wiley and Sons|شوێن=Oxford|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٥١-٨٤٧١-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gül|یەکەم=Murat|سەردێڕ=The Emergence of Modern Istanbul: Transformation and Modernisation of a City|ساڵ=٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=IB.Tauris|شوێن=London|edition=Revised Paperback|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٠٧٦-٣٧٤-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Harter|یەکەم=Jim|سەردێڕ=World Railways of the Nineteenth Century: A Pictorial History in Victorian Engravings|ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Johns Hopkins University Press|شوێن=Baltimore, MD |edition=illustrated |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠١٨-٨٠٨٩-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last1=Heper |editor-first1=Metin |editor-last2=Sayarı |editor-first2=Sabri |سەردێڕ=The Routledge Handbook of Modern Turkey |بڵاوکەرەوە=Routledge |ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٨-١١٠١٠-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=a0yaXTpWR90C |doi=10.4324/9780203118399}} ** {{harvc |last1=Bölükbaşı |first1=H. Tolga |chapter=Political economy |in1=Heper |in2=Sayarı |year=2012 |pages=341–351}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PydWDwAAQBAJ |سەردێڕ=Historical Dictionary of Turkey |ژپنک=٩٧٨-١-٥٣٨١-٠٢٢٥-١|دوایین١=Heper |یەکەم١=Metin |دوایین٢=Öztürk-Tunçel |یەکەم٢=Duygu |دوایین٣=Criss |یەکەم٣=Nur Bilge |ساڵ=٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield |edition=4th}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Holt|editor-first=Peter M.|editor2-last=Lambton|editor2-first=Ann K.S.|editor3-last=Lewis|editor3-first=Bernard|سەردێڕ=The Cambridge History of Islam|بەرگ=١A|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |شوێن=Cambridge|ساڵ=١٩٧٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢٩١٣٥-٤|edition=illustrated, reprint}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Isaac|یەکەم=Benjamin H.|سەردێڕ=The Greek Settlements in Thrace Until the Macedonian Conquest|ساڵ=١٩٨٦|بڵاوکەرەوە=BRILL|شوێن=Leiden |ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٦٩٢١-٣|edition=illustrated}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Kapucu|یەکەم١=Naim|دوایین٢=Palabiyik|یەکەم٢=Hamit|سەردێڕ=Turkish Public Administration: From Tradition to the Modern Age|زنجیرە=USAK Publications|بەرگ=١٧|بڵاوکەرەوە=USAK|شوێن=Ankara|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٦٠٥-٤٠٣٠-٠١-٩}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Karpat|یەکەم=Kemal H.|سەردێڕ=The Gecekondu: Rural Migration and Urbanization|ساڵ=١٩٧٦|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|شوێن=Cambridge, Eng.|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢٠٩٥٤-٠|edition=illustrated |ناونیشان=https://archive.org/details/gecekondururalmi0000karp}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Keyder|editor-first=Çağlar|ساڵ=١٩٩٩|سەردێڕ=Istanbul: Between the Global and the Local|بڵاوکەرەوە=Rowman & Littlefield|شوێن=Lanham, MD|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٤٧٦-٩٤٩٥-٢}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=King|یەکەم=Charles|ساڵ=٢٠١٤|سەردێڕ=Midnight at the Pera Palace, The birth of modern Istanbul|بڵاوکەرەوە=Norton & Cy|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٩٣-٠٨٩١٤-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Klimczuk|یەکەم١=Stephen|دوایین٢=Warner|یەکەم٢=Gerald|ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Secret Places, Hidden Sanctuaries: Uncovering Mysterious Sights, Symbols, and Societies|بڵاوکەرەوە=Sterling Publishing Company |شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٢٧-٦٢٠٧-٩|ناونیشان=https://archive.org/details/secretplaceshidd0000klim}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Knieling|یەکەم١=Jörg|دوایین٢=Othengrafen|یەکەم٢=Frank|سەردێڕ=Planning Cultures in Europe: Decoding Cultural Phenomena in Urban and Regional Planning|زنجیرە=Urban and Regional Planning and Development |بڵاوکەرەوە=Ashgate Publishing|شوێن=Surrey, Eng.|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٥٤٦-٧٥٦٥-٥|ساڵ=٢٠٠٩}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Köksal|editor-first=Özlem|سەردێڕ=World Film Locations: Istanbul|بڵاوکەرەوە=Intellect Books|شوێن=Bristol, Eng.|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤١٥٠-٥٦٧-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Köse|یەکەم=Yavuz|editor-last=Atabaki|editor-first=Touraj|editor2-last=Brockett|editor2-first=Gavin|chapter=Vertical Bazaars of Modernity: Western Department Stores and Their Staff in Istanbul (1889–1921) |سەردێڕ=Ottoman and Republican Turkish Labour History|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |شوێن=Cambridge|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-١٢٨٠٥-٦|پەڕەکان=٩١–١١٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Landscapes and Landforms of Turkey |زنجیرە=World Geomorphological Landscapes |editor-last1=Kuzucuoğlu |editor-first1=Catherine |editor-last2=Çiner |editor-first2=Attila |editor-last3=Kazancı |editor-first3=Nizamettin |بڵاوکەرەوە=Springer Cham |ساڵ=٢٠١٩|ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣٠-٠٣٥١٣-٦| doi=10.1007/978-3-030-03515-0 |ناونیشان=https://paris1.hal.science/hal-03939323}} ** {{harvc |last1=Şengör |first1=A. M. Celâl |last2=Kındap |first2=Tayfun |chapter=The Geology and Geomorphology of İstanbul |in1=Kuzucuoğlu |in2=Çiner |in3=Kazancı |year=2019 |pages=249–263 |doi=10.1007/978-3-030-03515-0_10}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Landau|یەکەم=Jacob M.|ساڵ=١٩٨٤|سەردێڕ=Atatürk and the Modernization of Turkey|بڵاوکەرەوە=E.J. Brill|شوێن=Leiden |ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٧٠٧٠-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Limberis|یەکەم=Vasiliki|سەردێڕ=Divine Heiress: The Virgin Mary and the Creation of Christian Constantinople|ساڵ=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٠٩٦٧٧-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lister|یەکەم=Richard P.|سەردێڕ=The Travels of Herodotus|ساڵ=١٩٧٩|بڵاوکەرەوە=Gordon & Cremonesi|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٦٠٣٣-٠٨١-٣}} * [[Philip Mansel|Mansel, Philip]]. ''[[Constantinople: City of the World's Desire, 1453–1924]]'' (2011) * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Masters|یەکەم١=Bruce Alan|دوایین٢=Ágoston|یەکەم٢=Gábor|ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Encyclopedia of the Ottoman Empire|بڵاوکەرەوە=Infobase Publishing|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-١-٤٣٨١-١٠٢٥-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Morris|یەکەم=Ian|سەردێڕ=Social Development|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Stanford University|شوێن=Stanford, CA |ناونیشان=http://ianmorris.org/docs/social-development.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120915115325/http://ianmorris.org/docs/social-development.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Necipoğlu|یەکەم=Gülru|سەردێڕ=Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries|ساڵ=١٩٩١|بڵاوکەرەوە=The MIT Press|شوێن=Cambridge, MA|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٦٢-١٤٠٥٠-٨|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/architecturecere0000neci}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Necipoğlu|یەکەم=Gülru|contribution= From Byzantine Constantinople to Ottoman Kostantiniyye|editor-last=ölcer|editor-first=Nazan|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=From Byzantion to Istanbul|بڵاوکەرەوە=SSM |شوێن=Istanbul |ژپنک=٩٧٨-٦٠٥-٤٣٤٨-٠٤-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Norris|یەکەم=Pippa|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Public Sentinel: News Media & Governance Reform |بڵاوکەرەوە=World Bank Publications|شوێن=Washington, DC|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢١٣-٨٢٠٠-٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Organisation for Economic Co-operation and Development|سەردێڕ=Istanbul, Turkey |زنجیرە=OECD Territorial Reviews|ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=OECD Publishing|شوێن=Paris|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٦٤-٠٤٣٧١-٨}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|doi=10.1002/9781118568446 |سەردێڕ=The Wiley Blackwell Encyclopedia of Urban and Regional Studies |ساڵ=٢٠١٩|editor-last1=Orum |editor-first1=Anthony M. |ژپنک=٩٧٨-١-١١٨-٥٦٨٤٥-٣|بڵاوکەرەوە=Wiley}} ** {{harvc |last1=Tepe |first1=Sultan |chapter=Istanbul |in1=Orum |year=2019 |doi=10.1002/9781118568446.eurs0517}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=The Report: Turkey 2009|بڵاوکەرەوە=Oxford Business Group|شوێن=Oxford|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٢٣٣٩-١٣-٩|ref={{SfnRef|Oxford Business Group|2009}}}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Papathanassis|یەکەم=Alexis|ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=The Long Tail of Tourism: Holiday Niches and Their Impact on Mainstream Tourism|بڵاوکەرەوە=Springer|شوێن=Berlin|ژپنک=٩٧٨-٣-٨٣٤٩-٣٠٦٢-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Quantic|یەکەم=Roy|ساڵ=٢٠٠٨|سەردێڕ=Climatology for Airline Pilots|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons|شوێن=Oxford|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧٠-٦٩٨٤٧-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Reinert|یەکەم=Stephen W.|editor-last=Mango|editor-first=Cyril|سەردێڕ=The Oxford History of Byzantium|ساڵ=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|شوێن=Oxford|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٨١٤٠٩٨-٦|chapter=Fragmentation (1204–1453)}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Reisman|یەکەم=Arnold|سەردێڕ=Turkey's Modernization: Refugees from Nazism and Atatürk's Vision|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=New Academia Publishing, LLC|شوێن=Washington, DC|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٧٧٧٩٠٨-٨-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Roebuck|یەکەم=Carl|سەردێڕ=Ionian Trade and Colonization|ساڵ=١٩٥٩|زنجیرە=Monographs on Archaeology and Fine Arts|بڵاوکەرەوە=Archaeological Institute of America|شوێن=New York}} Reprint: {{ISBN|978-0-89005-528-1}}. * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Room|یەکەم=Adrian|سەردێڕ=Placenames of the World: Origins and Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features, and Historic Sites|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=McFarland & Company |شوێن=Jefferson, NC|edition=2nd|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٦٤-٢٢٤٨-٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rôzen|یەکەم=Mînnā|سەردێڕ=A History of the Jewish Community in Istanbul: The Formative Years, 1453–1566|ساڵ=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=BRILL|شوێن=Leiden |edition=illustrated|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٢٥٣٠-٨}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sanal|یەکەم=Aslihan|editor-last=Fischer|editor-first=Michael M. J.|editor2-last=Dumit |editor2-first=Joseph|ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=New Organs Within Us: Transplants and the Moral Economy |زنجیرە=Experimental Futures |edition=illustrated|بڵاوکەرەوە=Duke University Press|شوێن=Chapel Hill, NC |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٢٣-٤٩١٢-٩}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Schmitt|یەکەم=Oliver Jens|سەردێڕ=Levantiner: Lebenswelten und Identitäten einer ethnokonfessionellen Gruppe im osmanischen Reich im "langen 19. Jahrhundert" |ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Oldenbourg |شوێن=Munich |زمان=de|ژپنک=٩٧٨-٣-٤٨٦-٥٧٧١٣-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Shaw|یەکەم١=Stanford J.|دوایین٢=Shaw|یەکەم٢=Ezel K.|سەردێڕ=History of the Ottoman Empire and Modern Turkey|بەرگ=٢|ساڵ=١٩٧٧|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|شوێن=Cambridge|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢٩١٦٦-٨|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|ناونیشان=https://archive.org/details/historyofottoman00stan}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Tarasov|یەکەم١=Oleg|دوایین٢=Milner-Gulland|یەکەم٢=R.R.|سەردێڕ=Icon and Devotion: Sacred Spaces in Imperial Russia|شوێن=London|بڵاوکەرەوە=Reaktion|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦١٨٩-١١٨-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Taşan-Kok|یەکەم=Tuna|سەردێڕ=Budapest, Istanbul, and Warsaw: Institutional and Spatial Change|بڵاوکەرەوە=Eburon Uitgeverij B.V.|شوێن=Delft, the Neth.|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٥٩٧٢-٠٤١-١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Taylor|یەکەم=Jane|سەردێڕ=Imperial Istanbul: A Traveller's Guide: Includes Iznik, Bursa and Edirne|بڵاوکەرەوە=Tauris Parke Paperbacks|شوێن=New York|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٥١١-٣٣٤-٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Tigrek|یەکەم١=Sahnaz|دوایین٢=Kibaroğlu|یەکەم٢=Ayșegül|ساڵ=٢٠١١|editor-last=Kibaroğlu |editor-first=Ayșegül|editor2-last=Scheumann|editor2-first=Waltina|editor3-last=Kramer|editor3-first=Annika |سەردێڕ=Turkey's Water Policy: National Frameworks and International Cooperation|chapter=Strategic Role of Water Resources for Turkey|بڵاوکەرەوە=Springer|شوێن=London & New York|ژپنک=٩٧٨-٣-٦٤٢-١٩٦٣٥-٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|editor=Time Out Guides|سەردێڕ=Time Out Istanbul|بڵاوکەرەوە=Time Out Guides|شوێن=London |ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٦٧٠-١١٥-٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Turan|یەکەم=Neyran|editor1-last=Sorensen|editor1-first=André|editor2-last=Okata|editor2-first=Junichiro|سەردێڕ=Megacities: Urban Form, Governance, and Sustainability |ناونیشان=https://archive.org/details/megacitiesurbanf00sore|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited|زنجیرە=Library for Sustainable Urban Regeneration|بڵاوکەرەوە=Springer|شوێن=London & New York|ساڵ=٢٠١٠|پەڕەکان=[https://archive.org/details/megacitiesurbanf٠٠sore/page/n٢٣٦ ٢٢٣]–٤٢|chapter=Towards an Ecological Urbanism for Istanbul|ژپنک=٩٧٨-٤-٤٣١-٩٩٢٦٦-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=WCTR Society |نووسەر٢=Unʼyu Seisaku Kenkyū Kikō |سەردێڕ=Urban Transport and the Environment: An International Perspective|ساڵ=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Elsevier|شوێن=Amsterdam|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٨-٠٤٤٥١٢-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wedel|یەکەم=Heidi|ساڵ=٢٠٠٠|editor1-last=Ibrahim|editor1-first=Ferhad|editor2-last=Gürbey|editor2-first=Gülistan|سەردێڕ=The Kurdish Conflict in Turkey|بڵاوکەرەوە=LIT Verlag Münster|شوێن=Berlin |ژپنک=٩٧٨-٣-٨٢٥٨-٤٧٤٤-٩|پەڕەکان=١٨١–٩٣}} * {{Cite report |author=World Intellectual Property Organization (WIPO) |year=2024 |title=Global Innovation Index 2024: Unlocking the Promise of Social Entrepreneurship |url=https://www.wipo.int/web-publications/global-innovation-index-2024/assets/67729/2000%20Global%20Innovation%20Index%202024_WEB3lite.pdf |location=Geneva |publisher=WIPO |doi=10.34667/tind.50062 |author-link=World Intellectual Property Organization}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wynn|یەکەم=Martin|سەردێڕ=Planning and Urban Growth in Southern Europe|زنجیرە=Studies in History, Planning, and the Environment|بڵاوکەرەوە=Mansell|شوێن=Los Altos, CA|ساڵ=١٩٨٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٢٠١-١٦٠٨-٣}} {{refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Prone to spam|date=January 2026}} <!-- {{No more links}} Please be cautious when adding more external links. Wikipedia is not a collection of links and should not be used for advertising. Excessive or inappropriate links will be removed. See [[Wikipedia:External links]] and [[Wikipedia:Spam]] for details. If there are already suitable links, propose additions or replacements on the article's talk page. --> {{Sister project links|auto=yes|d=yes}} * [https://www.ibb.istanbul/ ماڵپەڕی شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ] ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190906202031/https://www.ibb.istanbul/ |date=6 September 2019 }}) * [http://en.istanbul.gov.tr/ ماڵپەڕی پارێزگاریی ئەستەمبوڵ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231217232114/http://en.istanbul.gov.tr/ |date=17 December 2023 }} * [http://sehirrehberi.ibb.gov.tr/Map.aspx?&scl=6&cx=88707&cy=96189&ap=uydu&lng=en شارەوانیی گەورەشاری ئەستەمبوڵ: وێنەی ئاسمانیی کارلێکەر لە ساڵانی ١٩٤٦، ١٩٦٦، ١٩٧٠، ١٩٨٢، ٢٠٠٦، ٢٠١١ و ٢٠١٣] * [http://historic-cities.huji.ac.il/turkey/istanbul/istanbul.html نەخشە کۆنەکانی ئەستەمبوڵ] ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018220434/http://historic-cities.huji.ac.il/turkey/istanbul/istanbul.html |date=18 October 2021 }}); کۆکراوەی کارتۆگرافیای ئەران لاۆر، [[کتێبخانەی نەتەوەییی ئیسرائیل]] – [http://historic-cities.huji.ac.il/historic_cities.html پڕۆژەی توێژینەوەی شارە مێژوویییەکان] ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220325051637/http://historic-cities.huji.ac.il/historic_cities.html |date=25 March 2022 }}) {{Istanbul}} {{navboxes | list= {{Districts of Turkey | provname = Istanbul}} {{Provinces of Turkey}} {{Mayors of İstanbul}} {{World Heritage Sites in Turkey}} {{Turkey topics}} {{European Capital of Culture}} {{European Capital of Sport}} {{50th Anniversary Sculptures}} {{World's most populous urban areas}} {{Metropolitan centers in Turkey}} {{Largest cities in Turkey}} {{Megacities}} }} {{Authority control}} <!-- Leave the empty space as per [[WP:EPONYMOUS]] --> == سەرچاوەکان == {{reflist|colwidth=30em}} <references /> {{تووڵی دەروازە|تورکیا}} [[پۆل:ئەستەمبوڵ| ]] [[پۆل:شوێنەوارە ئەرکئۆلۆژییە یۆنانییە کۆنەکان لە تورکیا]] [[پۆل:شوێنەوارە ئەرکئۆلۆژییەکان لە ناوچەی مەڕمەڕە]] [[پۆل:پایتەختەکانی خەلافەتەکان]] [[پۆل:پایتەختەکانی وڵاتانی پێشوو]] [[پۆل:قوستەنتینیە]] [[پۆل:شارە پیرۆزەکان]] [[پۆل:ناوچە گەورەشارەکانی تورکیا]] [[پۆل:شوێنە کەناراوییە ئاوەدانەکان لە تورکیا]] [[پۆل:ئەو شوێنە ئاوەدانانەی لە سەدەی حەوتەمی پێش زایین دامەزراون]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان بەدرێژاییی ڕێگای ئاوریشم]] [[پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکان لە تورکیا]] [[پۆل:پارێزگاکانی تورکیا]] [[پۆل:شوێنەوارە ڕۆمانییەکان لە تورکیا]] [[پۆل:شارە نێوان کیشوەرییەکان]] [[پۆل:گەورەشارەکان]] [[پۆل:پێگەکانی یۆنانی کۆن لە تورکیا]] [[پۆل:پایتەختەکانی خەلافەتی ئیسلامی]] [[پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان]] [[پۆل:قوستەنتینە]] [[پۆل:شارە گەورەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٧ەمی پ.ز]] [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە تورکیا]] lxyim0intow8845r970us374802c2hr 0 11261 1614228 1555069 2026-08-01T21:24:48Z ~2026-42657-74 78167 /* */ پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار, چاککردنەوەی ھەڵەی ڕێنووس/ڕێزمان. 1614228 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} [[پەڕگە:Coronavirus. SARS-CoV-2.png|وێنۆک|چەپ|ڤایرۆس]]'''ڤایرۆس''' (بە [[ئینگلیزی]]: Virus) وردیلەیەکی زۆر بچووکە، کە لە [[ترشی نووکلێیک|ناوکەترش]] و بەرگێکی [[پرۆتین]]ی پێک دێت. ھەر چەندە ڤایرۆس زیندەوەر نییە<ref>https://www.nationalgeographic.com/science/article/factors-allow-viruses-infect-humans-coronavirus</ref>، لەگەڵ ئەوەش گرنگن لە تووشکردنی زیندەوەران بە نەخۆشی و یارمەتیدەرن لە بواری لێکۆڵینەوە بۆماوەییەکان کە دەبنە ھۆی گۆڕان لە فەرمانەکاندا. دوو ھۆکار ھەیە کە ناتواندرێت ڤایرۆس لە ناو ببرێت: # ڤایرۆس زۆر بچووکە # ڤایرۆس زۆر ماددە [[بۆماوە|بۆماوەیەکەی]] دەگۆڕێ لەناو خانە خوێکەیدا. کاتێک ڤایرۆس ئەچێتە ناو لەشی مرۆڤەوە، بە ڕێگەی زیاد کردنی دەتوانێت [[خانە]]کانی [[لەشی مرۆڤ]] لە ناو بەرێت و خانەکانی ناو لەش بکات بە کارگەیەک بۆ دروستکردنی ڤایرۆس. == پێکھاتەی ڤایرۆسەکان == ڤایرۆسەکان دوو پێکھاتەی بنچینەیدیان ھەیە ئەوانیش بریتین لە ناوکەترش و پۆشەری پڕۆتینی، ناوکە ترشەکەی دەکرێت DNA بێت یان RNA. ناوکە ترشەکان شێوەیان جیاوازە (لوولپێچی- ئەڵقەیی داخراو - شریتی درێژ) بە پێی جۆری ڤایرۆسەکان، لە ھەندێک ڤایرۆسدا، پێکھاتەیەکی ھەیە کە ڤایرۆسەکە دادەپۆشێت بە بەرگێکی پڕۆتینی کە پێی دەڵێن "بەرگ" وەکو ڤایرۆسی "نەمانی بەرگری لەش (HIV)"، وە لەسەر بەرگەکەش نووکێکی بچوک ھەن پێی دەڵێن "شەکرە پڕۆتین" کە بریتییە لە پێکەوەبەستراوێکی پڕۆتین و کاربۆهیدرات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://talk.ictvonline.org/taxonomy/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200320103754/https://talk.ictvonline.org/taxonomy |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڤایرۆسەکە بەکاری دەھێنێت بۆ خۆنوساندن بە خانە خوێکەوە<ref>https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0168170205002376?via%3Dihub</ref>. شێوەی ڤایرۆسەکان:- ڤایرۆسەکان بە گشتی دوو شێوەیان ھەیە: "بیسـت ڕوو" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان بیست ڕووە ئەو ڤایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ئاوڵەی ئاوی، ئیفلیجی منداڵ، وشک بوونی پێست. وە شێوەی "لوولپێچـی" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان لوولپێچییە ئەو فایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ھاری، [[سورێژە]]، پەڵەکردنی گەڵای توتن. ==پۆلێن کردنی ڤایرۆسەکان== ڤایرۆسەکان پۆلێن دەکرێن لەسەر بنچینەی هەبوونی پۆشەر، بەرگ، جۆری ناوکەترشەکەی (DNA یان RNA) کە لە تاکە شریتێک یان لە جووتە شریتێک پێکدێت، و ئەو نەخۆشیەی کە تووشی زیندەوەران دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوە |last=Siegel |first=Robert D. |title=Classification of Viruses |date=2008 |work=Principles and Practice of Pediatric Infectious Disease |pages=1001–1005 |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780702034688502078 |access-date=2026-08-01 |publisher=Elsevier |language=en |doi=10.1016/B978-0-7020-3468-8.50207-8 |isbn=978-0-7020-3468-8 |pmc=7315324 |last2=Prober |first2=Charles G.}}</ref> ==جۆرەکانی ڤایرۆس== ئەو ڤایرۆسەی (DNA) یان (RNA) ھەیە، جیاوازن لە بەکارھێنانی خانەی خانە خوێ) پەیوەست بە بەرھەمھێنانی ڤایرۆسە نوێیەکانەوە. دەکرێت ئەو ڤایرۆسەی (DNA)ەی تێدایە ھەر بە چوونە ژوورەوەی بۆ ناو خانەی خانە خوێ پشت بە یەکێک لەم دوو شێوازەی خوارەوە بببەستێت:- *ڕاستەوخۆ بەرھەمھێنانی ناووکە ترشی (RNA) کە بە دوایدا زۆر لە پڕۆتینە ڤایرۆسەکان دروستبکات. *یان دەچێتە پاڵ (DNA)ەی تایبەت بە خانەی خانە خوێکە، وە بۆ ئاراستەکردنی کرداری دروست بوونی ڤایرۆسە نوێیەکان. ==زۆربوونی ڤایرۆسەکان== لەبەر ئەوەی ڤایرۆسەکان خانە نین، بۆیە سەربەخۆ توانای دووھێندبوونیان نییە، تەنھا لەنێو خانەی خانە خوێدا نەبێ. بۆیە ئەنزیمەکان و ئەندامۆچکەکانی ناو خانە بەکاردەھێنێت بەمەبەستی درووستکردنی ڤایرۆسی زیاتر. لەبەر ئەوەی کە ڤایرۆس پشت بە خانەی خانە خوێ دەبەستێت، ناودەبردرێت بە '''مشەخۆری ناچاری ناوخانەکان.''' ڤایرۆسەکان بە دوو میکانیزم دەتوانن زۆرببن: '''سوڕی یەکبوون''' و '''سووڕی شیبوونەوە'''. لە سووڕی شیبوونەوەدا، ڤایرۆسەکە لەسەر خانەی خانەخوێکە دەنووسێتەوە، پاشان بۆماوە ماددەکەی (DNA یاخود RNA) دەگوازرێتەوە بۆ خانەی خانەخوێکە. بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە ئاڵوگۆڕ دەبێت لەگەڵ بۆماوەماددەی خانەی خانەخوێکە، کە ئەمەش دەبێتە هۆی کارگەیەکی دروستکردنی ڤایرۆس. و لە کۆتاییدا، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە تێکدەشکێنن و بەرەڵا دەبن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Virus replication {{!}} British Society for Immunology |ناونیشان=https://www.immunology.org/public-information/bitesized-immunology/pathogens-disease/virus-replication |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-01 |وێبگە=www.immunology.org}}</ref> لە سووڕی یەکبووندا، هەروەک سووڕی شیبوونەوە، بەزۆری بە هەمان ڕێگا دەڕوات. بەڵام، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە '''تێکناشکێنن'''، بەڵکو لەجیاتی، خانەی خانەخوێ تووشبووەکە (کە بەهۆی ئاڵوگۆڕبوونی بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە و خانەی خانەخوێکە تووش دەبن) دەکرێت لە سووڕی [[سووڕی خانە|دابەشبوونی خانەدا]]، هەمان خانەی تووشبوو بەرهەم بهێنن. بەمەش، خانەی تووشبوو زۆردەبن. ==ڤایرۆسی بەکتریاخۆر== لەماوەی پەنجاکانی سەدەی بیستەمدا، زاناکان باشترین زانیاری دەربارەی دوو ھێندەبوونی ڤایرۆسەکان دەستکەوت. ئەمەش لە ڕێگەی کارکردنیان لەسەر '''ڤایرۆسەکانی بەکتریاخۆر''':، ئەو ڤایرۆسانەن کە تووشی [[بەکتریا]] دەبن. سووڕی دووھێندەبوونی ڤایرۆسەکە بەکتریا خۆرەکان لە سووڕی دووھێندەبوونی ئەو ڤایرۆسانە دەچێت کە دەبنە ھۆی (ھەڵامەت، سووڕێژە و نەمانی بەرگی پەیدا کراوە HIV) بەڵام شێوە‌ی زیادبوونی بەکتریاخۆرەکان بە‌ربڵاوە‌. ==نەخۆشییە ڤایرۆسییەکانی لەشی مرۆڤ== نەخۆشییە ڤایرۆسسیەکان زۆرترین نەخۆشیە بڵاوەکانن کە لە لەشی مرۆڤەکاندا ھەن، ئەم نەخۆشیانەش لە نێوان جۆەکانی تای ڕاستەقینە و ھەندێک لە شێوازەکانی نەخۆشی شێرپەنجەدان. ھەروەھا نەخۆشی دیکەی ترسناک و کوشندە دەگرێتەوە. شێوازی گواستنەوەی ئەو نەخۆشیانەش جیاوازن ھەندێکیان بە ڕێگەی بەرکەوتن بە مرۆڤ دەگوازرێتەوە، بەڵام ھەندێک نەخۆشی دەیکە لە ڕێگەی [[ئاو]] یان [[مێروو]] پێوەدانەوە دەگوازرێنەوە. ===نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان=== زۆر لە نەخۆشییە ترسناکەکان لەو ڤایرۆسانەوە پەیدادەبن کە مرۆڤ وەک خانەخوێی سروشتی خۆیان بەکاردێنن. نەخۆشیە ڤایرۆسیە ھەرە باوەکانی مرۆڤ وەکو (ھەڵامەتی ئاسایی، ئاوڵەی ئاوی، سوڕێژە، [[ملەخڕە]]، ئیفلیجی منداڵ، ھاری، ھەوکردنی جگەر). نەخۆشییە ڤایرۆسیەکان دەتوانن تووشی ئەندامە جیاوازەکانی لەشی مرۆڤەکان ببن، لەوانەش دەماغ و جگەر و [[دڵ]] و ھەردوو سیەکان و پێستی مرۆڤ... هتد. == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Viruses}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی|ژینناسی|زانست}} [[پۆل:ڤایرۆسەکان]] [[پۆل:ڤایرۆسناسی]] [[پۆل:ئاھۆناسی]] [[پۆل:نەخۆشییە چڵکییەکان]] [[پۆل:پشکنینە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ئاھۆی گشتی]] [[پۆل:ڤایرووسەکان]] ngnqfr92q24onkx4wm1w6dclcozt616 1614232 1614228 2026-08-01T21:29:41Z Bilal Ahmad (Kurdistani Nwe Student) 78168 /* پێکھاتەی ڤایرۆسەکان */ چاککردنەوەی ھەڵەی ڕێنووس/ڕێزمان 1614232 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} [[پەڕگە:Coronavirus. SARS-CoV-2.png|وێنۆک|چەپ|ڤایرۆس]]'''ڤایرۆس''' (بە [[ئینگلیزی]]: Virus) وردیلەیەکی زۆر بچووکە، کە لە [[ترشی نووکلێیک|ناوکەترش]] و بەرگێکی [[پرۆتین]]ی پێک دێت. ھەر چەندە ڤایرۆس زیندەوەر نییە<ref>https://www.nationalgeographic.com/science/article/factors-allow-viruses-infect-humans-coronavirus</ref>، لەگەڵ ئەوەش گرنگن لە تووشکردنی زیندەوەران بە نەخۆشی و یارمەتیدەرن لە بواری لێکۆڵینەوە بۆماوەییەکان کە دەبنە ھۆی گۆڕان لە فەرمانەکاندا. دوو ھۆکار ھەیە کە ناتواندرێت ڤایرۆس لە ناو ببرێت: # ڤایرۆس زۆر بچووکە # ڤایرۆس زۆر ماددە [[بۆماوە|بۆماوەیەکەی]] دەگۆڕێ لەناو خانە خوێکەیدا. کاتێک ڤایرۆس ئەچێتە ناو لەشی مرۆڤەوە، بە ڕێگەی زیاد کردنی دەتوانێت [[خانە]]کانی [[لەشی مرۆڤ]] لە ناو بەرێت و خانەکانی ناو لەش بکات بە کارگەیەک بۆ دروستکردنی ڤایرۆس. == پێکھاتەی ڤایرۆسەکان == ڤایرۆسەکان دوو پێکھاتەی بنچینەیان ھەیە ئەوانیش بریتین لە ناوکەترش و پۆشەری پڕۆتینی، ناوکە ترشەکەی دەکرێت DNA بێت یان RNA. ناوکە ترشەکان شێوەیان جیاوازە (لوولپێچی- ئەڵقەیی داخراو - شریتی درێژ) بە پێی جۆری ڤایرۆسەکان، لە ھەندێک ڤایرۆسدا، پێکھاتەیەکی ھەیە کە ڤایرۆسەکە دادەپۆشێت بە بەرگێکی پڕۆتینی کە پێی دەڵێن "بەرگ" وەکو ڤایرۆسی "نەمانی بەرگری لەش (HIV)"، وە لەسەر بەرگەکەش نووکێکی بچوک ھەن پێی دەڵێن "شەکرە پڕۆتین" کە بریتییە لە پێکەوەبەستراوێکی پڕۆتین و کاربۆهیدرات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://talk.ictvonline.org/taxonomy/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200320103754/https://talk.ictvonline.org/taxonomy |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڤایرۆسەکە بەکاری دەھێنێت بۆ خۆنوساندن بە خانە خوێکەوە<ref>https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0168170205002376?via%3Dihub</ref>. شێوەی ڤایرۆسەکان:- ڤایرۆسەکان بە گشتی دوو شێوەیان ھەیە: "بیسـت ڕوو" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان بیست ڕووە ئەو ڤایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ئاوڵەی ئاوی، ئیفلیجی منداڵ، وشک بوونی پێست. وە شێوەی "لوولپێچـی" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان لوولپێچییە ئەو فایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ھاری، [[سورێژە]]، پەڵەکردنی گەڵای توتن. ==پۆلێن کردنی ڤایرۆسەکان== ڤایرۆسەکان پۆلێن دەکرێن لەسەر بنچینەی هەبوونی پۆشەر، بەرگ، جۆری ناوکەترشەکەی (DNA یان RNA) کە لە تاکە شریتێک یان لە جووتە شریتێک پێکدێت، و ئەو نەخۆشیەی کە تووشی زیندەوەران دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوە |last=Siegel |first=Robert D. |title=Classification of Viruses |date=2008 |work=Principles and Practice of Pediatric Infectious Disease |pages=1001–1005 |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780702034688502078 |access-date=2026-08-01 |publisher=Elsevier |language=en |doi=10.1016/B978-0-7020-3468-8.50207-8 |isbn=978-0-7020-3468-8 |pmc=7315324 |last2=Prober |first2=Charles G.}}</ref> ==جۆرەکانی ڤایرۆس== ئەو ڤایرۆسەی (DNA) یان (RNA) ھەیە، جیاوازن لە بەکارھێنانی خانەی خانە خوێ) پەیوەست بە بەرھەمھێنانی ڤایرۆسە نوێیەکانەوە. دەکرێت ئەو ڤایرۆسەی (DNA)ەی تێدایە ھەر بە چوونە ژوورەوەی بۆ ناو خانەی خانە خوێ پشت بە یەکێک لەم دوو شێوازەی خوارەوە بببەستێت:- *ڕاستەوخۆ بەرھەمھێنانی ناووکە ترشی (RNA) کە بە دوایدا زۆر لە پڕۆتینە ڤایرۆسەکان دروستبکات. *یان دەچێتە پاڵ (DNA)ەی تایبەت بە خانەی خانە خوێکە، وە بۆ ئاراستەکردنی کرداری دروست بوونی ڤایرۆسە نوێیەکان. ==زۆربوونی ڤایرۆسەکان== لەبەر ئەوەی ڤایرۆسەکان خانە نین، بۆیە سەربەخۆ توانای دووھێندبوونیان نییە، تەنھا لەنێو خانەی خانە خوێدا نەبێ. بۆیە ئەنزیمەکان و ئەندامۆچکەکانی ناو خانە بەکاردەھێنێت بەمەبەستی درووستکردنی ڤایرۆسی زیاتر. لەبەر ئەوەی کە ڤایرۆس پشت بە خانەی خانە خوێ دەبەستێت، ناودەبردرێت بە '''مشەخۆری ناچاری ناوخانەکان.''' ڤایرۆسەکان بە دوو میکانیزم دەتوانن زۆرببن: '''سوڕی یەکبوون''' و '''سووڕی شیبوونەوە'''. لە سووڕی شیبوونەوەدا، ڤایرۆسەکە لەسەر خانەی خانەخوێکە دەنووسێتەوە، پاشان بۆماوە ماددەکەی (DNA یاخود RNA) دەگوازرێتەوە بۆ خانەی خانەخوێکە. بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە ئاڵوگۆڕ دەبێت لەگەڵ بۆماوەماددەی خانەی خانەخوێکە، کە ئەمەش دەبێتە هۆی کارگەیەکی دروستکردنی ڤایرۆس. و لە کۆتاییدا، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە تێکدەشکێنن و بەرەڵا دەبن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Virus replication {{!}} British Society for Immunology |ناونیشان=https://www.immunology.org/public-information/bitesized-immunology/pathogens-disease/virus-replication |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-01 |وێبگە=www.immunology.org}}</ref> لە سووڕی یەکبووندا، هەروەک سووڕی شیبوونەوە، بەزۆری بە هەمان ڕێگا دەڕوات. بەڵام، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە '''تێکناشکێنن'''، بەڵکو لەجیاتی، خانەی خانەخوێ تووشبووەکە (کە بەهۆی ئاڵوگۆڕبوونی بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە و خانەی خانەخوێکە تووش دەبن) دەکرێت لە سووڕی [[سووڕی خانە|دابەشبوونی خانەدا]]، هەمان خانەی تووشبوو بەرهەم بهێنن. بەمەش، خانەی تووشبوو زۆردەبن. ==ڤایرۆسی بەکتریاخۆر== لەماوەی پەنجاکانی سەدەی بیستەمدا، زاناکان باشترین زانیاری دەربارەی دوو ھێندەبوونی ڤایرۆسەکان دەستکەوت. ئەمەش لە ڕێگەی کارکردنیان لەسەر '''ڤایرۆسەکانی بەکتریاخۆر''':، ئەو ڤایرۆسانەن کە تووشی [[بەکتریا]] دەبن. سووڕی دووھێندەبوونی ڤایرۆسەکە بەکتریا خۆرەکان لە سووڕی دووھێندەبوونی ئەو ڤایرۆسانە دەچێت کە دەبنە ھۆی (ھەڵامەت، سووڕێژە و نەمانی بەرگی پەیدا کراوە HIV) بەڵام شێوە‌ی زیادبوونی بەکتریاخۆرەکان بە‌ربڵاوە‌. ==نەخۆشییە ڤایرۆسییەکانی لەشی مرۆڤ== نەخۆشییە ڤایرۆسسیەکان زۆرترین نەخۆشیە بڵاوەکانن کە لە لەشی مرۆڤەکاندا ھەن، ئەم نەخۆشیانەش لە نێوان جۆەکانی تای ڕاستەقینە و ھەندێک لە شێوازەکانی نەخۆشی شێرپەنجەدان. ھەروەھا نەخۆشی دیکەی ترسناک و کوشندە دەگرێتەوە. شێوازی گواستنەوەی ئەو نەخۆشیانەش جیاوازن ھەندێکیان بە ڕێگەی بەرکەوتن بە مرۆڤ دەگوازرێتەوە، بەڵام ھەندێک نەخۆشی دەیکە لە ڕێگەی [[ئاو]] یان [[مێروو]] پێوەدانەوە دەگوازرێنەوە. ===نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان=== زۆر لە نەخۆشییە ترسناکەکان لەو ڤایرۆسانەوە پەیدادەبن کە مرۆڤ وەک خانەخوێی سروشتی خۆیان بەکاردێنن. نەخۆشیە ڤایرۆسیە ھەرە باوەکانی مرۆڤ وەکو (ھەڵامەتی ئاسایی، ئاوڵەی ئاوی، سوڕێژە، [[ملەخڕە]]، ئیفلیجی منداڵ، ھاری، ھەوکردنی جگەر). نەخۆشییە ڤایرۆسیەکان دەتوانن تووشی ئەندامە جیاوازەکانی لەشی مرۆڤەکان ببن، لەوانەش دەماغ و جگەر و [[دڵ]] و ھەردوو سیەکان و پێستی مرۆڤ... هتد. == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Viruses}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی|ژینناسی|زانست}} [[پۆل:ڤایرۆسەکان]] [[پۆل:ڤایرۆسناسی]] [[پۆل:ئاھۆناسی]] [[پۆل:نەخۆشییە چڵکییەکان]] [[پۆل:پشکنینە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ئاھۆی گشتی]] [[پۆل:ڤایرووسەکان]] 83ulgquctl9tealgjyv9r3f7vpy6s9u 1614244 1614232 2026-08-01T22:39:00Z Bilal Ahmad (Kurdistani Nwe Student) 78168 /* */ پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1614244 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} [[پەڕگە:Coronavirus. SARS-CoV-2.png|وێنۆک|چەپ|ڤایرۆس]]'''ڤایرۆس''' (بە [[ئینگلیزی]]: Virus) وردیلەیەکی زۆر بچووکە، کە لە [[ترشی نووکلێیک|ناوکەترش]] و بەرگێکی [[پرۆتین]]ی پێک دێت. ھەر چەندە ڤایرۆس زیندەوەر نییە<ref>https://www.nationalgeographic.com/science/article/factors-allow-viruses-infect-humans-coronavirus</ref>، لەگەڵ ئەوەش گرنگن لە تووشکردنی زیندەوەران بە نەخۆشی و یارمەتیدەرن لە بواری لێکۆڵینەوە بۆماوەییەکان کە دەبنە ھۆی گۆڕان لە فەرمانەکاندا. دوو ھۆکار ھەیە کە ناتواندرێت ڤایرۆس لە ناو ببرێت: # ڤایرۆس زۆر بچووکە # ڤایرۆس زۆر ماددە [[بۆماوە|بۆماوەیەکەی]] دەگۆڕێ لەناو خانە خوێکەیدا. کاتێک ڤایرۆس ئەچێتە ناو لەشی مرۆڤەوە، بە ڕێگەی زیاد کردنی دەتوانێت [[خانە]]کانی [[لەشی مرۆڤ]] لە ناو بەرێت و خانەکانی ناو لەش بکات بە کارگەیەک بۆ دروستکردنی ڤایرۆس. == پێکھاتەی ڤایرۆسەکان == ڤایرۆسەکان دوو پێکھاتەی بنچینەیان ھەیە ئەوانیش بریتین لە ناوکەترش و پۆشەری پڕۆتینی، ناوکە ترشەکەی دەکرێت DNA بێت یان RNA. ناوکە ترشەکان شێوەیان جیاوازە (لوولپێچی- ئەڵقەیی داخراو - شریتی درێژ) بە پێی جۆری ڤایرۆسەکان، لە ھەندێک ڤایرۆسدا، پێکھاتەیەکی ھەیە کە ڤایرۆسەکە دادەپۆشێت بە بەرگێکی پڕۆتینی کە پێی دەڵێن "بەرگ" وەکو ڤایرۆسی "نەمانی بەرگری لەش (HIV)"، وە لەسەر بەرگەکەش نووکێکی بچوک ھەن پێی دەڵێن "شەکرە پڕۆتین" کە بریتییە لە پێکەوەبەستراوێکی پڕۆتین و کاربۆهیدرات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://talk.ictvonline.org/taxonomy/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200320103754/https://talk.ictvonline.org/taxonomy |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڤایرۆسەکە بەکاری دەھێنێت بۆ خۆنوساندن بە خانە خوێکەوە<ref>https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0168170205002376?via%3Dihub</ref>. شێوەی ڤایرۆسەکان:- ڤایرۆسەکان بە گشتی دوو شێوەیان ھەیە: "بیسـت ڕوو" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان بیست ڕووە ئەو ڤایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ئاوڵەی ئاوی، ئیفلیجی منداڵ، وشک بوونی پێست. وە شێوەی "لوولپێچـی" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان لوولپێچییە ئەو فایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ھاری، [[سورێژە]]، پەڵەکردنی گەڵای توتن. ==پۆلێن کردنی ڤایرۆسەکان== ڤایرۆسەکان پۆلێن دەکرێن لەسەر بنچینەی هەبوونی پۆشەر، بەرگ، جۆری ناوکەترشەکەی (DNA یان RNA) کە لە تاکە شریتێک یان لە جووتە شریتێک پێکدێت، و ئەو نەخۆشیەی کە تووشی زیندەوەران دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوە |last=Siegel |first=Robert D. |title=Classification of Viruses |date=2008 |work=Principles and Practice of Pediatric Infectious Disease |pages=1001–1005 |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780702034688502078 |access-date=2026-08-01 |publisher=Elsevier |language=en |doi=10.1016/B978-0-7020-3468-8.50207-8 |isbn=978-0-7020-3468-8 |pmc=7315324 |last2=Prober |first2=Charles G.}}</ref> ==جۆرەکانی ڤایرۆس== ئەو ڤایرۆسەی (DNA) یان (RNA) ھەیە، جیاوازن لە بەکارھێنانی خانەی خانە خوێ) پەیوەست بە بەرھەمھێنانی ڤایرۆسە نوێیەکانەوە. دەکرێت ئەو ڤایرۆسەی (DNA)ەی تێدایە ھەر بە چوونە ژوورەوەی بۆ ناو خانەی خانە خوێ پشت بە یەکێک لەم دوو شێوازەی خوارەوە بببەستێت:- *ڕاستەوخۆ بەرھەمھێنانی ناووکە ترشی (RNA) کە بە دوایدا زۆر لە پڕۆتینە ڤایرۆسەکان دروستبکات. *یان دەچێتە پاڵ (DNA)ەی تایبەت بە خانەی خانە خوێکە، وە بۆ ئاراستەکردنی کرداری دروست بوونی ڤایرۆسە نوێیەکان. ==زۆربوونی ڤایرۆسەکان== لەبەر ئەوەی ڤایرۆسەکان خانە نین، بۆیە سەربەخۆ توانای دووھێندبوونیان نییە، تەنھا لەنێو خانەی خانە خوێدا نەبێ. بۆیە ئەنزیمەکان و ئەندامۆچکەکانی ناو خانە بەکاردەھێنێت بەمەبەستی درووستکردنی ڤایرۆسی زیاتر. لەبەر ئەوەی کە ڤایرۆس پشت بە خانەی خانە خوێ دەبەستێت، ناودەبردرێت بە '''مشەخۆری ناچاری ناوخانەکان.''' ڤایرۆسەکان بە دوو میکانیزم دەتوانن زۆرببن: '''سوڕی یەکبوون''' و '''سووڕی شیبوونەوە'''. لە سووڕی شیبوونەوەدا، ڤایرۆسەکە بە پۆشەرە پرۆتینەکەی لەسەر خانەی خانەخوێکە دەنووسێتەوە، پاشان بۆماوە ماددەکەی (DNA یاخود RNA) دەگوازرێتەوە بۆ خانەی خانەخوێکە، بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە ئاڵوگۆڕ دەبێت لەگەڵ بۆماوەماددەی خانەی خانەخوێکە، کە ئەمەش دەبێتە هۆی کارگەیەکی دروستکردنی ڤایرۆس. و لە کۆتاییدا، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە تێکدەشکێنن و بەرەڵا دەبن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Virus replication {{!}} British Society for Immunology |ناونیشان=https://www.immunology.org/public-information/bitesized-immunology/pathogens-disease/virus-replication |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-01 |وێبگە=www.immunology.org}}</ref> لە سووڕی یەکبووندا، هەروەک سووڕی شیبوونەوە، بەزۆری بە هەمان ڕێگا دەڕوات. بەڵام، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە '''تێکناشکێنن'''، بەڵکو لەجیاتی، خانەی خانەخوێ تووشبووەکە (کە بەهۆی ئاڵوگۆڕبوونی بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە و خانەی خانەخوێکە تووش دەبن) دەکرێت لە سووڕی [[سووڕی خانە|دابەشبوونی خانەدا]]، هەمان خانەی تووشبوو بەرهەم بهێنن. بەمەش، خانەی تووشبوو زۆردەبن. ==ڤایرۆسی بەکتریاخۆر== لەماوەی پەنجاکانی سەدەی بیستەمدا، زاناکان باشترین زانیاری دەربارەی دوو ھێندەبوونی ڤایرۆسەکان دەستکەوت. ئەمەش لە ڕێگەی کارکردنیان لەسەر '''ڤایرۆسەکانی بەکتریاخۆر''':، ئەو ڤایرۆسانەن کە تووشی [[بەکتریا]] دەبن. سووڕی دووھێندەبوونی ڤایرۆسەکە بەکتریا خۆرەکان لە سووڕی دووھێندەبوونی ئەو ڤایرۆسانە دەچێت کە دەبنە ھۆی (ھەڵامەت، سووڕێژە و نەمانی بەرگی پەیدا کراوە HIV) بەڵام شێوە‌ی زیادبوونی بەکتریاخۆرەکان بە‌ربڵاوە‌. شێوەی ڤایرۆسی بەکتریاخۆرەکان لە کەشتیەێکی ئاسمانی دەچێت. لە ڕووی شێوەکەی، ئەم ڤایرۆسانە '''کەللەسەریەکیان (کە بە بەرگێکی پڕۆتینی داپۆشراوە) هەیە کە لەناویدا پێکهاتووە لە ناوکەترش.''' کاتێک ڤایرۆسەکە لەسەر دیواری خانەی بەکتریایەک دەنووسێتەوە، '''لە بنی بەکتریاخۆرەکە''' '''کۆمەڵێک''' '''دەمبوزی''' '''هەیە''' لێ بە دیواری خانەی بەکتریاکە دەدات. لە '''ڕێی بۆریی بەکتریاخۆرەکە، بۆماوەماددەی (کە لە کەللەکەیەوە هەیە) ڤایرۆسەکە بە بۆریەکە تێپەڕدەبێت''' و پاشان دەگوازرێتەوە بۆ ناو بەکتریاکە لە ڕێی دەمبوزەکەیەوە. ==نەخۆشییە ڤایرۆسییەکانی لەشی مرۆڤ== نەخۆشییە ڤایرۆسسیەکان زۆرترین نەخۆشیە بڵاوەکانن کە لە لەشی مرۆڤەکاندا ھەن، ئەم نەخۆشیانەش لە نێوان جۆەکانی تای ڕاستەقینە و ھەندێک لە شێوازەکانی نەخۆشی شێرپەنجەدان. ھەروەھا نەخۆشی دیکەی ترسناک و کوشندە دەگرێتەوە. شێوازی گواستنەوەی ئەو نەخۆشیانەش جیاوازن ھەندێکیان بە ڕێگەی بەرکەوتن بە مرۆڤ دەگوازرێتەوە، بەڵام ھەندێک نەخۆشی دەیکە لە ڕێگەی [[ئاو]] یان [[مێروو]] پێوەدانەوە دەگوازرێنەوە. ===نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان=== زۆر لە نەخۆشییە ترسناکەکان لەو ڤایرۆسانەوە پەیدادەبن کە مرۆڤ وەک خانەخوێی سروشتی خۆیان بەکاردێنن. نەخۆشیە ڤایرۆسیە ھەرە باوەکانی مرۆڤ وەکو (ھەڵامەتی ئاسایی، ئاوڵەی ئاوی، سوڕێژە، [[ملەخڕە]]، ئیفلیجی منداڵ، ھاری، ھەوکردنی جگەر). نەخۆشییە ڤایرۆسیەکان دەتوانن تووشی ئەندامە جیاوازەکانی لەشی مرۆڤەکان ببن، لەوانەش دەماغ و جگەر و [[دڵ]] و ھەردوو سیەکان و پێستی مرۆڤ... هتد. == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Viruses}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی|ژینناسی|زانست}} [[پۆل:ڤایرۆسەکان]] [[پۆل:ڤایرۆسناسی]] [[پۆل:ئاھۆناسی]] [[پۆل:نەخۆشییە چڵکییەکان]] [[پۆل:پشکنینە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ئاھۆی گشتی]] [[پۆل:ڤایرووسەکان]] d697j06uf7fz4w56vr72tlfwjtwp2pj 1614249 1614244 2026-08-01T22:56:58Z Bilal Ahmad (Kurdistani Nwe Student) 78168 /* زۆربوونی ڤایرۆسەکان */ خاوێنکردن و ڕێکخستنەوە 1614249 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} [[پەڕگە:Coronavirus. SARS-CoV-2.png|وێنۆک|چەپ|ڤایرۆس]]'''ڤایرۆس''' (بە [[ئینگلیزی]]: Virus) وردیلەیەکی زۆر بچووکە، کە لە [[ترشی نووکلێیک|ناوکەترش]] و بەرگێکی [[پرۆتین]]ی پێک دێت. ھەر چەندە ڤایرۆس زیندەوەر نییە<ref>https://www.nationalgeographic.com/science/article/factors-allow-viruses-infect-humans-coronavirus</ref>، لەگەڵ ئەوەش گرنگن لە تووشکردنی زیندەوەران بە نەخۆشی و یارمەتیدەرن لە بواری لێکۆڵینەوە بۆماوەییەکان کە دەبنە ھۆی گۆڕان لە فەرمانەکاندا. دوو ھۆکار ھەیە کە ناتواندرێت ڤایرۆس لە ناو ببرێت: # ڤایرۆس زۆر بچووکە # ڤایرۆس زۆر ماددە [[بۆماوە|بۆماوەیەکەی]] دەگۆڕێ لەناو خانە خوێکەیدا. کاتێک ڤایرۆس ئەچێتە ناو لەشی مرۆڤەوە، بە ڕێگەی زیاد کردنی دەتوانێت [[خانە]]کانی [[لەشی مرۆڤ]] لە ناو بەرێت و خانەکانی ناو لەش بکات بە کارگەیەک بۆ دروستکردنی ڤایرۆس. == پێکھاتەی ڤایرۆسەکان == ڤایرۆسەکان دوو پێکھاتەی بنچینەیان ھەیە ئەوانیش بریتین لە ناوکەترش و پۆشەری پڕۆتینی، ناوکە ترشەکەی دەکرێت DNA بێت یان RNA. ناوکە ترشەکان شێوەیان جیاوازە (لوولپێچی- ئەڵقەیی داخراو - شریتی درێژ) بە پێی جۆری ڤایرۆسەکان، لە ھەندێک ڤایرۆسدا، پێکھاتەیەکی ھەیە کە ڤایرۆسەکە دادەپۆشێت بە بەرگێکی پڕۆتینی کە پێی دەڵێن "بەرگ" وەکو ڤایرۆسی "نەمانی بەرگری لەش (HIV)"، وە لەسەر بەرگەکەش نووکێکی بچوک ھەن پێی دەڵێن "شەکرە پڕۆتین" کە بریتییە لە پێکەوەبەستراوێکی پڕۆتین و کاربۆهیدرات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://talk.ictvonline.org/taxonomy/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200320103754/https://talk.ictvonline.org/taxonomy |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڤایرۆسەکە بەکاری دەھێنێت بۆ خۆنوساندن بە خانە خوێکەوە<ref>https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0168170205002376?via%3Dihub</ref>. شێوەی ڤایرۆسەکان:- ڤایرۆسەکان بە گشتی دوو شێوەیان ھەیە: "بیسـت ڕوو" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان بیست ڕووە ئەو ڤایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ئاوڵەی ئاوی، ئیفلیجی منداڵ، وشک بوونی پێست. وە شێوەی "لوولپێچـی" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان لوولپێچییە ئەو فایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ھاری، [[سورێژە]]، پەڵەکردنی گەڵای توتن. ==پۆلێن کردنی ڤایرۆسەکان== ڤایرۆسەکان پۆلێن دەکرێن لەسەر بنچینەی هەبوونی پۆشەر، بەرگ، جۆری ناوکەترشەکەی (DNA یان RNA) کە لە تاکە شریتێک یان لە جووتە شریتێک پێکدێت، و ئەو نەخۆشیەی کە تووشی زیندەوەران دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوە |last=Siegel |first=Robert D. |title=Classification of Viruses |date=2008 |work=Principles and Practice of Pediatric Infectious Disease |pages=1001–1005 |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780702034688502078 |access-date=2026-08-01 |publisher=Elsevier |language=en |doi=10.1016/B978-0-7020-3468-8.50207-8 |isbn=978-0-7020-3468-8 |pmc=7315324 |last2=Prober |first2=Charles G.}}</ref> ==جۆرەکانی ڤایرۆس== ئەو ڤایرۆسەی (DNA) یان (RNA) ھەیە، جیاوازن لە بەکارھێنانی خانەی خانە خوێ) پەیوەست بە بەرھەمھێنانی ڤایرۆسە نوێیەکانەوە. دەکرێت ئەو ڤایرۆسەی (DNA)ەی تێدایە ھەر بە چوونە ژوورەوەی بۆ ناو خانەی خانە خوێ پشت بە یەکێک لەم دوو شێوازەی خوارەوە بببەستێت:- *ڕاستەوخۆ بەرھەمھێنانی ناووکە ترشی (RNA) کە بە دوایدا زۆر لە پڕۆتینە ڤایرۆسەکان دروستبکات. *یان دەچێتە پاڵ (DNA)ەی تایبەت بە خانەی خانە خوێکە، وە بۆ ئاراستەکردنی کرداری دروست بوونی ڤایرۆسە نوێیەکان. ==زۆربوونی ڤایرۆسەکان== لەبەر ئەوەی ڤایرۆسەکان خانە نین، بۆیە سەربەخۆ توانای دووھێندبوونیان نییە، تەنھا لەنێو خانەی خانە خوێدا نەبێ. بۆیە ئەنزیمەکان و ئەندامۆچکەکانی ناو خانە بەکاردەھێنێت بەمەبەستی درووستکردنی ڤایرۆسی زیاتر. لەبەر ئەوەی کە ڤایرۆس پشت بە خانەی خانە خوێ دەبەستێت، ناودەبردرێت بە '''مشەخۆری ناچاری ناوخانەکان.''' ڤایرۆسەکان بە دوو میکانیزم دەتوانن زۆرببن: '''سوڕی یەکبوون''' و '''سووڕی شیبوونەوە'''. لە سووڕی شیبوونەوەدا، ڤایرۆسەکە بە پۆشەرە پرۆتینەکەی لەسەر خانەی خانەخوێکە دەنووسێتەوە، پاشان بۆماوە ماددەکەی (DNA یاخود RNA) دەگوازرێتەوە بۆ خانەی خانەخوێکە، بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە ئاڵوگۆڕ دەبێت لەگەڵ بۆماوەماددەی خانەی خانەخوێکە، کە ئەمەش دەبێتە هۆی کارگەیەکی دروستکردنی ڤایرۆس. و لە کۆتاییدا، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە تێکدەشکێنن و بەرەڵا دەبن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Virus replication {{!}} British Society for Immunology |ناونیشان=https://www.immunology.org/public-information/bitesized-immunology/pathogens-disease/virus-replication |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-01 |وێبگە=www.immunology.org}}</ref> لە سووڕی یەکبووندا، هەروەک سووڕی شیبوونەوە، بەزۆری بە هەمان ڕێگا دەڕوات. بەڵام، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە '''تێکناشکێنن'''، بەڵکو لەجیاتی، خانەی خانەخوێ تووشبووەکە (کە بەهۆی ئاڵوگۆڕبوونی بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە و خانەی خانەخوێکە تووش دەبن) دەکرێت لە سووڕی [[سووڕی خانە|دابەشبوونی خانەدا]]، هەمان خانەی تووشبوو بەرهەم بهێنن. بەمەش، خانەی تووشبوو زۆردەبن. [[پەڕگە:The Lyctic Cycle - 11th Grade Biology Book for Public Schools in Kurdistan.jpg|alt=|وێنۆک|سووڕی شیبوونەوە لە نێوان بەکتریا و ڤایرۆسی بەکتریاخۆر.]] ==ڤایرۆسی بەکتریاخۆر== لەماوەی پەنجاکانی سەدەی بیستەمدا، زاناکان باشترین زانیاری دەربارەی دوو ھێندەبوونی ڤایرۆسەکان دەستکەوت. ئەمەش لە ڕێگەی کارکردنیان لەسەر '''ڤایرۆسەکانی بەکتریاخۆر''':، ئەو ڤایرۆسانەن کە تووشی [[بەکتریا]] دەبن. سووڕی دووھێندەبوونی ڤایرۆسەکە بەکتریا خۆرەکان لە سووڕی دووھێندەبوونی ئەو ڤایرۆسانە دەچێت کە دەبنە ھۆی (ھەڵامەت، سووڕێژە و نەمانی بەرگی پەیدا کراوە HIV) بەڵام شێوە‌ی زیادبوونی بەکتریاخۆرەکان بە‌ربڵاوە‌. شێوەی ڤایرۆسی بەکتریاخۆرەکان لە کەشتیەێکی ئاسمانی دەچێت. لە ڕووی شێوەکەی، ئەم ڤایرۆسانە '''کەللەسەریەکیان (کە بە بەرگێکی پڕۆتینی داپۆشراوە) هەیە کە لەناویدا پێکهاتووە لە ناوکەترش.''' کاتێک ڤایرۆسەکە لەسەر دیواری خانەی بەکتریایەک دەنووسێتەوە، '''لە بنی بەکتریاخۆرەکە''' '''کۆمەڵێک''' '''دەمبوزی''' '''هەیە''' لێ بە دیواری خانەی بەکتریاکە دەدات. لە '''ڕێی بۆریی بەکتریاخۆرەکە، بۆماوەماددەی (کە لە کەللەکەیەوە هەیە) ڤایرۆسەکە بە بۆریەکە تێپەڕدەبێت''' و پاشان دەگوازرێتەوە بۆ ناو بەکتریاکە لە ڕێی دەمبوزەکەیەوە. ==نەخۆشییە ڤایرۆسییەکانی لەشی مرۆڤ== نەخۆشییە ڤایرۆسسیەکان زۆرترین نەخۆشیە بڵاوەکانن کە لە لەشی مرۆڤەکاندا ھەن، ئەم نەخۆشیانەش لە نێوان جۆەکانی تای ڕاستەقینە و ھەندێک لە شێوازەکانی نەخۆشی شێرپەنجەدان. ھەروەھا نەخۆشی دیکەی ترسناک و کوشندە دەگرێتەوە. شێوازی گواستنەوەی ئەو نەخۆشیانەش جیاوازن ھەندێکیان بە ڕێگەی بەرکەوتن بە مرۆڤ دەگوازرێتەوە، بەڵام ھەندێک نەخۆشی دەیکە لە ڕێگەی [[ئاو]] یان [[مێروو]] پێوەدانەوە دەگوازرێنەوە. ===نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان=== زۆر لە نەخۆشییە ترسناکەکان لەو ڤایرۆسانەوە پەیدادەبن کە مرۆڤ وەک خانەخوێی سروشتی خۆیان بەکاردێنن. نەخۆشیە ڤایرۆسیە ھەرە باوەکانی مرۆڤ وەکو (ھەڵامەتی ئاسایی، ئاوڵەی ئاوی، سوڕێژە، [[ملەخڕە]]، ئیفلیجی منداڵ، ھاری، ھەوکردنی جگەر). نەخۆشییە ڤایرۆسیەکان دەتوانن تووشی ئەندامە جیاوازەکانی لەشی مرۆڤەکان ببن، لەوانەش دەماغ و جگەر و [[دڵ]] و ھەردوو سیەکان و پێستی مرۆڤ... هتد. == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Viruses}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی|ژینناسی|زانست}} [[پۆل:ڤایرۆسەکان]] [[پۆل:ڤایرۆسناسی]] [[پۆل:ئاھۆناسی]] [[پۆل:نەخۆشییە چڵکییەکان]] [[پۆل:پشکنینە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ئاھۆی گشتی]] [[پۆل:ڤایرووسەکان]] npttq9gikx6g2wy0ak1wz62tpki0m3w 1614325 1614249 2026-08-02T09:35:16Z Bilal Ahmad (Kurdistani Nwe Student) 78168 /* زۆربوونی ڤایرۆسەکان */ چاکسازی (بچووک) 1614325 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} [[پەڕگە:Coronavirus. SARS-CoV-2.png|وێنۆک|چەپ|ڤایرۆس]]'''ڤایرۆس''' (بە [[ئینگلیزی]]: Virus) وردیلەیەکی زۆر بچووکە، کە لە [[ترشی نووکلێیک|ناوکەترش]] و بەرگێکی [[پرۆتین]]ی پێک دێت. ھەر چەندە ڤایرۆس زیندەوەر نییە<ref>https://www.nationalgeographic.com/science/article/factors-allow-viruses-infect-humans-coronavirus</ref>، لەگەڵ ئەوەش گرنگن لە تووشکردنی زیندەوەران بە نەخۆشی و یارمەتیدەرن لە بواری لێکۆڵینەوە بۆماوەییەکان کە دەبنە ھۆی گۆڕان لە فەرمانەکاندا. دوو ھۆکار ھەیە کە ناتواندرێت ڤایرۆس لە ناو ببرێت: # ڤایرۆس زۆر بچووکە # ڤایرۆس زۆر ماددە [[بۆماوە|بۆماوەیەکەی]] دەگۆڕێ لەناو خانە خوێکەیدا. کاتێک ڤایرۆس ئەچێتە ناو لەشی مرۆڤەوە، بە ڕێگەی زیاد کردنی دەتوانێت [[خانە]]کانی [[لەشی مرۆڤ]] لە ناو بەرێت و خانەکانی ناو لەش بکات بە کارگەیەک بۆ دروستکردنی ڤایرۆس. == پێکھاتەی ڤایرۆسەکان == ڤایرۆسەکان دوو پێکھاتەی بنچینەیان ھەیە ئەوانیش بریتین لە ناوکەترش و پۆشەری پڕۆتینی، ناوکە ترشەکەی دەکرێت DNA بێت یان RNA. ناوکە ترشەکان شێوەیان جیاوازە (لوولپێچی- ئەڵقەیی داخراو - شریتی درێژ) بە پێی جۆری ڤایرۆسەکان، لە ھەندێک ڤایرۆسدا، پێکھاتەیەکی ھەیە کە ڤایرۆسەکە دادەپۆشێت بە بەرگێکی پڕۆتینی کە پێی دەڵێن "بەرگ" وەکو ڤایرۆسی "نەمانی بەرگری لەش (HIV)"، وە لەسەر بەرگەکەش نووکێکی بچوک ھەن پێی دەڵێن "شەکرە پڕۆتین" کە بریتییە لە پێکەوەبەستراوێکی پڕۆتین و کاربۆهیدرات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://talk.ictvonline.org/taxonomy/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200320103754/https://talk.ictvonline.org/taxonomy |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڤایرۆسەکە بەکاری دەھێنێت بۆ خۆنوساندن بە خانە خوێکەوە<ref>https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0168170205002376?via%3Dihub</ref>. شێوەی ڤایرۆسەکان:- ڤایرۆسەکان بە گشتی دوو شێوەیان ھەیە: "بیسـت ڕوو" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان بیست ڕووە ئەو ڤایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ئاوڵەی ئاوی، ئیفلیجی منداڵ، وشک بوونی پێست. وە شێوەی "لوولپێچـی" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان لوولپێچییە ئەو فایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ھاری، [[سورێژە]]، پەڵەکردنی گەڵای توتن. ==پۆلێن کردنی ڤایرۆسەکان== ڤایرۆسەکان پۆلێن دەکرێن لەسەر بنچینەی هەبوونی پۆشەر، بەرگ، جۆری ناوکەترشەکەی (DNA یان RNA) کە لە تاکە شریتێک یان لە جووتە شریتێک پێکدێت، و ئەو نەخۆشیەی کە تووشی زیندەوەران دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوە |last=Siegel |first=Robert D. |title=Classification of Viruses |date=2008 |work=Principles and Practice of Pediatric Infectious Disease |pages=1001–1005 |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780702034688502078 |access-date=2026-08-01 |publisher=Elsevier |language=en |doi=10.1016/B978-0-7020-3468-8.50207-8 |isbn=978-0-7020-3468-8 |pmc=7315324 |last2=Prober |first2=Charles G.}}</ref> ==جۆرەکانی ڤایرۆس== ئەو ڤایرۆسەی (DNA) یان (RNA) ھەیە، جیاوازن لە بەکارھێنانی خانەی خانە خوێ) پەیوەست بە بەرھەمھێنانی ڤایرۆسە نوێیەکانەوە. دەکرێت ئەو ڤایرۆسەی (DNA)ەی تێدایە ھەر بە چوونە ژوورەوەی بۆ ناو خانەی خانە خوێ پشت بە یەکێک لەم دوو شێوازەی خوارەوە بببەستێت:- *ڕاستەوخۆ بەرھەمھێنانی ناووکە ترشی (RNA) کە بە دوایدا زۆر لە پڕۆتینە ڤایرۆسەکان دروستبکات. *یان دەچێتە پاڵ (DNA)ەی تایبەت بە خانەی خانە خوێکە، وە بۆ ئاراستەکردنی کرداری دروست بوونی ڤایرۆسە نوێیەکان. ==زۆربوونی ڤایرۆسەکان== لەبەر ئەوەی ڤایرۆسەکان خانە نین، بۆیە سەربەخۆ توانای دووھێندبوونیان نییە، تەنھا لەنێو خانەی خانە خوێدا نەبێ. بۆیە ئەنزیمەکان و ئەندامۆچکەکانی ناو خانە بەکاردەھێنێت بەمەبەستی درووستکردنی ڤایرۆسی زیاتر. لەبەر ئەوەی کە ڤایرۆس پشت بە خانەی خانە خوێ دەبەستێت، ناودەبردرێت بە '''مشەخۆری ناچاری ناوخانەکان.''' ڤایرۆسەکان بە دوو میکانیزم دەتوانن زۆرببن: '''سوڕی یەکبوون''' و '''سووڕی شیبوونەوە'''. لە سووڕی شیبوونەوەدا، ڤایرۆسەکە بە پۆشەرە پرۆتینەکەی لەسەر خانەی خانەخوێکە دەنووسێتەوە، پاشان بۆماوە ماددەکەی (DNA یاخود RNA) دەگوازرێتەوە بۆ خانەی خانەخوێکە، بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە ئاڵوگۆڕ دەبێت لەگەڵ بۆماوەماددەی خانەی خانەخوێکە، کە ئەمەش دەبێتە هۆی کارگەیەکی دروستکردنی ڤایرۆس. و لە کۆتاییدا، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە تێکدەشکێنن و بەرەڵا دەبن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Virus replication {{!}} British Society for Immunology |ناونیشان=https://www.immunology.org/public-information/bitesized-immunology/pathogens-disease/virus-replication |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-01 |وێبگە=www.immunology.org}}</ref> لە سووڕی یەکبووندا، هەروەک سووڕی شیبوونەوە، بەزۆری بە هەمان ڕێگا دەڕوات. بەڵام، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە '''تێکناشکێنن'''، بەڵکو لەجیاتی، خانەی خانەخوێ تووشبووەکە (کە بەهۆی ئاڵوگۆڕبوونی بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە و خانەی خانەخوێکە تووش دەبن) دەکرێت لە سووڕی [[سووڕی خانە|دابەشبوونی خانەدا]]، هەمان خانەی تووشبوو بەرهەم بهێنن. بەمەش، خانەی تووشبوو زۆردەبن. [[پەڕگە:The Lyctic Cycle - 11th Grade Biology Book for Public Schools in Kurdistan.jpg|alt=|وێنۆک|سووڕی شیبوونەوە لە نێوان بەکتریا و ڤایرۆسی بەکتریاخۆر.]] ==ڤایرۆسی بەکتریاخۆر== لەماوەی پەنجاکانی سەدەی بیستەمدا، زاناکان باشترین زانیاری دەربارەی دوو ھێندەبوونی ڤایرۆسەکان دەستکەوت. ئەمەش لە ڕێگەی کارکردنیان لەسەر '''ڤایرۆسەکانی بەکتریاخۆر''':، ئەو ڤایرۆسانەن کە تووشی [[بەکتریا]] دەبن. سووڕی دووھێندەبوونی ڤایرۆسەکە بەکتریا خۆرەکان لە سووڕی دووھێندەبوونی ئەو ڤایرۆسانە دەچێت کە دەبنە ھۆی (ھەڵامەت، سووڕێژە و نەمانی بەرگی پەیدا کراوە HIV) بەڵام شێوە‌ی زیادبوونی بەکتریاخۆرەکان بە‌ربڵاوە‌. شێوەی ڤایرۆسی بەکتریاخۆرەکان لە کەشتیەێکی ئاسمانی دەچێت. لە ڕووی شێوەکەی، ئەم ڤایرۆسانە '''کەللەسەریەکیان (کە بە بەرگێکی پڕۆتینی داپۆشراوە) هەیە کە لەناویدا پێکهاتووە لە ناوکەترش.''' کاتێک ڤایرۆسەکە لەسەر دیواری خانەی بەکتریایەک دەنووسێتەوە، '''لە بنی بەکتریاخۆرەکە''' '''کۆمەڵێک''' '''دەمبوزی''' '''هەیە''' لێ بە دیواری خانەی بەکتریاکە دەدات. لە '''ڕێی بۆریی بەکتریاخۆرەکە، بۆماوەماددەی (کە لە کەللەکەیەوە هەیە) ڤایرۆسەکە بە بۆریەکە تێپەڕدەبێت''' و پاشان دەگوازرێتەوە بۆ ناو بەکتریاکە لە ڕێی دەمبوزەکەیەوە. [[پەڕگە:Bacteriophage T4 Structural Model at Atomic Resolution.tif|وێنۆک|مۆدێلی ڤایرۆسی بەکتریاخۆری جۆری T4.]] ==نەخۆشییە ڤایرۆسییەکانی لەشی مرۆڤ== نەخۆشییە ڤایرۆسسیەکان زۆرترین نەخۆشیە بڵاوەکانن کە لە لەشی مرۆڤەکاندا ھەن، ئەم نەخۆشیانەش لە نێوان جۆەکانی تای ڕاستەقینە و ھەندێک لە شێوازەکانی نەخۆشی شێرپەنجەدان. ھەروەھا نەخۆشی دیکەی ترسناک و کوشندە دەگرێتەوە. شێوازی گواستنەوەی ئەو نەخۆشیانەش جیاوازن ھەندێکیان بە ڕێگەی بەرکەوتن بە مرۆڤ دەگوازرێتەوە، بەڵام ھەندێک نەخۆشی دەیکە لە ڕێگەی [[ئاو]] یان [[مێروو]] پێوەدانەوە دەگوازرێنەوە. ===نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان=== زۆر لە نەخۆشییە ترسناکەکان لەو ڤایرۆسانەوە پەیدادەبن کە مرۆڤ وەک خانەخوێی سروشتی خۆیان بەکاردێنن. نەخۆشیە ڤایرۆسیە ھەرە باوەکانی مرۆڤ وەکو (ھەڵامەتی ئاسایی، ئاوڵەی ئاوی، سوڕێژە، [[ملەخڕە]]، ئیفلیجی منداڵ، ھاری، ھەوکردنی جگەر). نەخۆشییە ڤایرۆسیەکان دەتوانن تووشی ئەندامە جیاوازەکانی لەشی مرۆڤەکان ببن، لەوانەش دەماغ و جگەر و [[دڵ]] و ھەردوو سیەکان و پێستی مرۆڤ... هتد. == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Viruses}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی|ژینناسی|زانست}} [[پۆل:ڤایرۆسەکان]] [[پۆل:ڤایرۆسناسی]] [[پۆل:ئاھۆناسی]] [[پۆل:نەخۆشییە چڵکییەکان]] [[پۆل:پشکنینە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ئاھۆی گشتی]] [[پۆل:ڤایرووسەکان]] h847xcmy43f0cgknt7ygheirmoet7zy 1614335 1614325 2026-08-02T09:49:30Z Bilal Ahmad (Kurdistani Nwe Student) 78168 /* ڤایرۆسی بەکتریاخۆر */ 1614335 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} [[پەڕگە:Coronavirus. SARS-CoV-2.png|وێنۆک|چەپ|ڤایرۆس]]'''ڤایرۆس''' (بە [[ئینگلیزی]]: Virus) وردیلەیەکی زۆر بچووکە، کە لە [[ترشی نووکلێیک|ناوکەترش]] و بەرگێکی [[پرۆتین]]ی پێک دێت. ھەر چەندە ڤایرۆس زیندەوەر نییە<ref>https://www.nationalgeographic.com/science/article/factors-allow-viruses-infect-humans-coronavirus</ref>، لەگەڵ ئەوەش گرنگن لە تووشکردنی زیندەوەران بە نەخۆشی و یارمەتیدەرن لە بواری لێکۆڵینەوە بۆماوەییەکان کە دەبنە ھۆی گۆڕان لە فەرمانەکاندا. دوو ھۆکار ھەیە کە ناتواندرێت ڤایرۆس لە ناو ببرێت: # ڤایرۆس زۆر بچووکە # ڤایرۆس زۆر ماددە [[بۆماوە|بۆماوەیەکەی]] دەگۆڕێ لەناو خانە خوێکەیدا. کاتێک ڤایرۆس ئەچێتە ناو لەشی مرۆڤەوە، بە ڕێگەی زیاد کردنی دەتوانێت [[خانە]]کانی [[لەشی مرۆڤ]] لە ناو بەرێت و خانەکانی ناو لەش بکات بە کارگەیەک بۆ دروستکردنی ڤایرۆس. == پێکھاتەی ڤایرۆسەکان == ڤایرۆسەکان دوو پێکھاتەی بنچینەیان ھەیە ئەوانیش بریتین لە ناوکەترش و پۆشەری پڕۆتینی، ناوکە ترشەکەی دەکرێت DNA بێت یان RNA. ناوکە ترشەکان شێوەیان جیاوازە (لوولپێچی- ئەڵقەیی داخراو - شریتی درێژ) بە پێی جۆری ڤایرۆسەکان، لە ھەندێک ڤایرۆسدا، پێکھاتەیەکی ھەیە کە ڤایرۆسەکە دادەپۆشێت بە بەرگێکی پڕۆتینی کە پێی دەڵێن "بەرگ" وەکو ڤایرۆسی "نەمانی بەرگری لەش (HIV)"، وە لەسەر بەرگەکەش نووکێکی بچوک ھەن پێی دەڵێن "شەکرە پڕۆتین" کە بریتییە لە پێکەوەبەستراوێکی پڕۆتین و کاربۆهیدرات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://talk.ictvonline.org/taxonomy/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200320103754/https://talk.ictvonline.org/taxonomy |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڤایرۆسەکە بەکاری دەھێنێت بۆ خۆنوساندن بە خانە خوێکەوە<ref>https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0168170205002376?via%3Dihub</ref>. شێوەی ڤایرۆسەکان:- ڤایرۆسەکان بە گشتی دوو شێوەیان ھەیە: "بیسـت ڕوو" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان بیست ڕووە ئەو ڤایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ئاوڵەی ئاوی، ئیفلیجی منداڵ، وشک بوونی پێست. وە شێوەی "لوولپێچـی" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان لوولپێچییە ئەو فایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ھاری، [[سورێژە]]، پەڵەکردنی گەڵای توتن. ==پۆلێن کردنی ڤایرۆسەکان== ڤایرۆسەکان پۆلێن دەکرێن لەسەر بنچینەی هەبوونی پۆشەر، بەرگ، جۆری ناوکەترشەکەی (DNA یان RNA) کە لە تاکە شریتێک یان لە جووتە شریتێک پێکدێت، و ئەو نەخۆشیەی کە تووشی زیندەوەران دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوە |last=Siegel |first=Robert D. |title=Classification of Viruses |date=2008 |work=Principles and Practice of Pediatric Infectious Disease |pages=1001–1005 |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780702034688502078 |access-date=2026-08-01 |publisher=Elsevier |language=en |doi=10.1016/B978-0-7020-3468-8.50207-8 |isbn=978-0-7020-3468-8 |pmc=7315324 |last2=Prober |first2=Charles G.}}</ref> ==جۆرەکانی ڤایرۆس== ئەو ڤایرۆسەی (DNA) یان (RNA) ھەیە، جیاوازن لە بەکارھێنانی خانەی خانە خوێ) پەیوەست بە بەرھەمھێنانی ڤایرۆسە نوێیەکانەوە. دەکرێت ئەو ڤایرۆسەی (DNA)ەی تێدایە ھەر بە چوونە ژوورەوەی بۆ ناو خانەی خانە خوێ پشت بە یەکێک لەم دوو شێوازەی خوارەوە بببەستێت:- *ڕاستەوخۆ بەرھەمھێنانی ناووکە ترشی (RNA) کە بە دوایدا زۆر لە پڕۆتینە ڤایرۆسەکان دروستبکات. *یان دەچێتە پاڵ (DNA)ەی تایبەت بە خانەی خانە خوێکە، وە بۆ ئاراستەکردنی کرداری دروست بوونی ڤایرۆسە نوێیەکان. ==زۆربوونی ڤایرۆسەکان== لەبەر ئەوەی ڤایرۆسەکان خانە نین، بۆیە سەربەخۆ توانای دووھێندبوونیان نییە، تەنھا لەنێو خانەی خانە خوێدا نەبێ. بۆیە ئەنزیمەکان و ئەندامۆچکەکانی ناو خانە بەکاردەھێنێت بەمەبەستی درووستکردنی ڤایرۆسی زیاتر. لەبەر ئەوەی کە ڤایرۆس پشت بە خانەی خانە خوێ دەبەستێت، ناودەبردرێت بە '''مشەخۆری ناچاری ناوخانەکان.''' ڤایرۆسەکان بە دوو میکانیزم دەتوانن زۆرببن: '''سوڕی یەکبوون''' و '''سووڕی شیبوونەوە'''. لە سووڕی شیبوونەوەدا، ڤایرۆسەکە بە پۆشەرە پرۆتینەکەی لەسەر خانەی خانەخوێکە دەنووسێتەوە، پاشان بۆماوە ماددەکەی (DNA یاخود RNA) دەگوازرێتەوە بۆ خانەی خانەخوێکە، بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە ئاڵوگۆڕ دەبێت لەگەڵ بۆماوەماددەی خانەی خانەخوێکە، کە ئەمەش دەبێتە هۆی کارگەیەکی دروستکردنی ڤایرۆس. و لە کۆتاییدا، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە تێکدەشکێنن و بەرەڵا دەبن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Virus replication {{!}} British Society for Immunology |ناونیشان=https://www.immunology.org/public-information/bitesized-immunology/pathogens-disease/virus-replication |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-01 |وێبگە=www.immunology.org}}</ref> لە سووڕی یەکبووندا، هەروەک سووڕی شیبوونەوە، بەزۆری بە هەمان ڕێگا دەڕوات. بەڵام، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە '''تێکناشکێنن'''، بەڵکو لەجیاتی، خانەی خانەخوێ تووشبووەکە (کە بەهۆی ئاڵوگۆڕبوونی بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە و خانەی خانەخوێکە تووش دەبن) دەکرێت لە سووڕی [[سووڕی خانە|دابەشبوونی خانەدا]]، هەمان خانەی تووشبوو بەرهەم بهێنن. بەمەش، خانەی تووشبوو زۆردەبن. [[پەڕگە:The Lyctic Cycle - 11th Grade Biology Book for Public Schools in Kurdistan.jpg|alt=|وێنۆک|سووڕی شیبوونەوە لە نێوان بەکتریا و ڤایرۆسی بەکتریاخۆر.]] ==ڤایرۆسی بەکتریاخۆر== لەماوەی پەنجاکانی سەدەی بیستەمدا، زاناکان باشترین زانیاری دەربارەی دوو ھێندەبوونی ڤایرۆسەکان دەستکەوت. ئەمەش لە ڕێگەی کارکردنیان لەسەر '''ڤایرۆسەکانی بەکتریاخۆر''':، ئەو ڤایرۆسانەن کە تووشی [[بەکتریا]] دەبن. سووڕی دووھێندەبوونی ڤایرۆسەکە بەکتریا خۆرەکان لە سووڕی دووھێندەبوونی ئەو ڤایرۆسانە دەچێت کە دەبنە ھۆی (ھەڵامەت، سووڕێژە و نەمانی بەرگی پەیدا کراوە HIV) بەڵام شێوە‌ی زیادبوونی بەکتریاخۆرەکان بە‌ربڵاوە‌. شێوەی ڤایرۆسی بەکتریاخۆرەکان لە کەشتیەێکی ئاسمانی دەچێت. لە ڕووی شێوەکەی، ئەم ڤایرۆسانە '''کەللەیەکیان (کە بە بەرگێکی پڕۆتینی داپۆشراوە) هەیە کە لەناویدا پێکهاتووە لە ناوکەترش.''' کاتێک ڤایرۆسەکە لەسەر دیواری خانەی بەکتریایەک دەنووسێتەوە، '''لە بنی بەکتریاخۆرەکە''' '''کۆمەڵێک''' '''دەمبوزی''' '''هەیە''' لێ بە دیواری خانەی بەکتریاکە دەدات. لە '''ڕێی بۆریی بەکتریاخۆرەکە، بۆماوەماددەی (کە لە کەللەکەیەوە هەیە) ڤایرۆسەکە بە بۆریەکە تێپەڕدەبێت''' و پاشان دەگوازرێتەوە بۆ ناو بەکتریاکە لە ڕێی دەمبوزەکەیەوە. [[پەڕگە:Bacteriophage T4 Structural Model at Atomic Resolution.tif|وێنۆک|مۆدێلی ڤایرۆسی بەکتریاخۆری جۆری T4.]] ==نەخۆشییە ڤایرۆسییەکانی لەشی مرۆڤ== نەخۆشییە ڤایرۆسسیەکان زۆرترین نەخۆشیە بڵاوەکانن کە لە لەشی مرۆڤەکاندا ھەن، ئەم نەخۆشیانەش لە نێوان جۆەکانی تای ڕاستەقینە و ھەندێک لە شێوازەکانی نەخۆشی شێرپەنجەدان. ھەروەھا نەخۆشی دیکەی ترسناک و کوشندە دەگرێتەوە. شێوازی گواستنەوەی ئەو نەخۆشیانەش جیاوازن ھەندێکیان بە ڕێگەی بەرکەوتن بە مرۆڤ دەگوازرێتەوە، بەڵام ھەندێک نەخۆشی دەیکە لە ڕێگەی [[ئاو]] یان [[مێروو]] پێوەدانەوە دەگوازرێنەوە. ===نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان=== زۆر لە نەخۆشییە ترسناکەکان لەو ڤایرۆسانەوە پەیدادەبن کە مرۆڤ وەک خانەخوێی سروشتی خۆیان بەکاردێنن. نەخۆشیە ڤایرۆسیە ھەرە باوەکانی مرۆڤ وەکو (ھەڵامەتی ئاسایی، ئاوڵەی ئاوی، سوڕێژە، [[ملەخڕە]]، ئیفلیجی منداڵ، ھاری، ھەوکردنی جگەر). نەخۆشییە ڤایرۆسیەکان دەتوانن تووشی ئەندامە جیاوازەکانی لەشی مرۆڤەکان ببن، لەوانەش دەماغ و جگەر و [[دڵ]] و ھەردوو سیەکان و پێستی مرۆڤ... هتد. == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Viruses}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی|ژینناسی|زانست}} [[پۆل:ڤایرۆسەکان]] [[پۆل:ڤایرۆسناسی]] [[پۆل:ئاھۆناسی]] [[پۆل:نەخۆشییە چڵکییەکان]] [[پۆل:پشکنینە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ئاھۆی گشتی]] [[پۆل:ڤایرووسەکان]] gxux78n5e5o6rio9qf7zjh5sbxhikjc 1614377 1614335 2026-08-02T11:43:23Z Bilal Ahmad (Kurdistani Nwe Student) 78168 /* ڤایرۆسی بەکتریاخۆر */ چاکسازی 1614377 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} [[پەڕگە:Coronavirus. SARS-CoV-2.png|وێنۆک|چەپ|ڤایرۆس]]'''ڤایرۆس''' (بە [[ئینگلیزی]]: Virus) وردیلەیەکی زۆر بچووکە، کە لە [[ترشی نووکلێیک|ناوکەترش]] و بەرگێکی [[پرۆتین]]ی پێک دێت. ھەر چەندە ڤایرۆس زیندەوەر نییە<ref>https://www.nationalgeographic.com/science/article/factors-allow-viruses-infect-humans-coronavirus</ref>، لەگەڵ ئەوەش گرنگن لە تووشکردنی زیندەوەران بە نەخۆشی و یارمەتیدەرن لە بواری لێکۆڵینەوە بۆماوەییەکان کە دەبنە ھۆی گۆڕان لە فەرمانەکاندا. دوو ھۆکار ھەیە کە ناتواندرێت ڤایرۆس لە ناو ببرێت: # ڤایرۆس زۆر بچووکە # ڤایرۆس زۆر ماددە [[بۆماوە|بۆماوەیەکەی]] دەگۆڕێ لەناو خانە خوێکەیدا. کاتێک ڤایرۆس ئەچێتە ناو لەشی مرۆڤەوە، بە ڕێگەی زیاد کردنی دەتوانێت [[خانە]]کانی [[لەشی مرۆڤ]] لە ناو بەرێت و خانەکانی ناو لەش بکات بە کارگەیەک بۆ دروستکردنی ڤایرۆس. == پێکھاتەی ڤایرۆسەکان == ڤایرۆسەکان دوو پێکھاتەی بنچینەیان ھەیە ئەوانیش بریتین لە ناوکەترش و پۆشەری پڕۆتینی، ناوکە ترشەکەی دەکرێت DNA بێت یان RNA. ناوکە ترشەکان شێوەیان جیاوازە (لوولپێچی- ئەڵقەیی داخراو - شریتی درێژ) بە پێی جۆری ڤایرۆسەکان، لە ھەندێک ڤایرۆسدا، پێکھاتەیەکی ھەیە کە ڤایرۆسەکە دادەپۆشێت بە بەرگێکی پڕۆتینی کە پێی دەڵێن "بەرگ" وەکو ڤایرۆسی "نەمانی بەرگری لەش (HIV)"، وە لەسەر بەرگەکەش نووکێکی بچوک ھەن پێی دەڵێن "شەکرە پڕۆتین" کە بریتییە لە پێکەوەبەستراوێکی پڕۆتین و کاربۆهیدرات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://talk.ictvonline.org/taxonomy/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200320103754/https://talk.ictvonline.org/taxonomy |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڤایرۆسەکە بەکاری دەھێنێت بۆ خۆنوساندن بە خانە خوێکەوە<ref>https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0168170205002376?via%3Dihub</ref>. شێوەی ڤایرۆسەکان:- ڤایرۆسەکان بە گشتی دوو شێوەیان ھەیە: "بیسـت ڕوو" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان بیست ڕووە ئەو ڤایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ئاوڵەی ئاوی، ئیفلیجی منداڵ، وشک بوونی پێست. وە شێوەی "لوولپێچـی" ئەو ڤایرۆسانەی کە شێوەیان لوولپێچییە ئەو فایرۆسانەن کە دەبنە ھۆی نەخۆشییەکانی:ھاری، [[سورێژە]]، پەڵەکردنی گەڵای توتن. ==پۆلێن کردنی ڤایرۆسەکان== ڤایرۆسەکان پۆلێن دەکرێن لەسەر بنچینەی هەبوونی پۆشەر، بەرگ، جۆری ناوکەترشەکەی (DNA یان RNA) کە لە تاکە شریتێک یان لە جووتە شریتێک پێکدێت، و ئەو نەخۆشیەی کە تووشی زیندەوەران دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوە |last=Siegel |first=Robert D. |title=Classification of Viruses |date=2008 |work=Principles and Practice of Pediatric Infectious Disease |pages=1001–1005 |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780702034688502078 |access-date=2026-08-01 |publisher=Elsevier |language=en |doi=10.1016/B978-0-7020-3468-8.50207-8 |isbn=978-0-7020-3468-8 |pmc=7315324 |last2=Prober |first2=Charles G.}}</ref> ==جۆرەکانی ڤایرۆس== ئەو ڤایرۆسەی (DNA) یان (RNA) ھەیە، جیاوازن لە بەکارھێنانی خانەی خانە خوێ) پەیوەست بە بەرھەمھێنانی ڤایرۆسە نوێیەکانەوە. دەکرێت ئەو ڤایرۆسەی (DNA)ەی تێدایە ھەر بە چوونە ژوورەوەی بۆ ناو خانەی خانە خوێ پشت بە یەکێک لەم دوو شێوازەی خوارەوە بببەستێت:- *ڕاستەوخۆ بەرھەمھێنانی ناووکە ترشی (RNA) کە بە دوایدا زۆر لە پڕۆتینە ڤایرۆسەکان دروستبکات. *یان دەچێتە پاڵ (DNA)ەی تایبەت بە خانەی خانە خوێکە، وە بۆ ئاراستەکردنی کرداری دروست بوونی ڤایرۆسە نوێیەکان. ==زۆربوونی ڤایرۆسەکان== لەبەر ئەوەی ڤایرۆسەکان خانە نین، بۆیە سەربەخۆ توانای دووھێندبوونیان نییە، تەنھا لەنێو خانەی خانە خوێدا نەبێ. بۆیە ئەنزیمەکان و ئەندامۆچکەکانی ناو خانە بەکاردەھێنێت بەمەبەستی درووستکردنی ڤایرۆسی زیاتر. لەبەر ئەوەی کە ڤایرۆس پشت بە خانەی خانە خوێ دەبەستێت، ناودەبردرێت بە '''مشەخۆری ناچاری ناوخانەکان.''' ڤایرۆسەکان بە دوو میکانیزم دەتوانن زۆرببن: '''سوڕی یەکبوون''' و '''سووڕی شیبوونەوە'''. لە سووڕی شیبوونەوەدا، ڤایرۆسەکە بە پۆشەرە پرۆتینەکەی لەسەر خانەی خانەخوێکە دەنووسێتەوە، پاشان بۆماوە ماددەکەی (DNA یاخود RNA) دەگوازرێتەوە بۆ خانەی خانەخوێکە، بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە ئاڵوگۆڕ دەبێت لەگەڵ بۆماوەماددەی خانەی خانەخوێکە، کە ئەمەش دەبێتە هۆی کارگەیەکی دروستکردنی ڤایرۆس. و لە کۆتاییدا، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە تێکدەشکێنن و بەرەڵا دەبن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Virus replication {{!}} British Society for Immunology |ناونیشان=https://www.immunology.org/public-information/bitesized-immunology/pathogens-disease/virus-replication |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-01 |وێبگە=www.immunology.org}}</ref> لە سووڕی یەکبووندا، هەروەک سووڕی شیبوونەوە، بەزۆری بە هەمان ڕێگا دەڕوات. بەڵام، ڤایرۆسەکان خانەی خانەخوێکە '''تێکناشکێنن'''، بەڵکو لەجیاتی، خانەی خانەخوێ تووشبووەکە (کە بەهۆی ئاڵوگۆڕبوونی بۆماوە ماددەی ڤایرۆسەکە و خانەی خانەخوێکە تووش دەبن) دەکرێت لە سووڕی [[سووڕی خانە|دابەشبوونی خانەدا]]، هەمان خانەی تووشبوو بەرهەم بهێنن. بەمەش، خانەی تووشبوو زۆردەبن. [[پەڕگە:The Lyctic Cycle - 11th Grade Biology Book for Public Schools in Kurdistan.jpg|alt=|وێنۆک|سووڕی شیبوونەوە لە نێوان بەکتریا و ڤایرۆسی بەکتریاخۆر.]] ==ڤایرۆسی بەکتریاخۆر== لەماوەی پەنجاکانی سەدەی بیستەمدا، زاناکان باشترین زانیاری دەربارەی دوو ھێندەبوونی ڤایرۆسەکان دەستکەوت. ئەمەش لە ڕێگەی کارکردنیان لەسەر '''ڤایرۆسەکانی بەکتریاخۆر''':، ئەو ڤایرۆسانەن کە تووشی [[بەکتریا]] دەبن. سووڕی دووھێندەبوونی ڤایرۆسەکە بەکتریا خۆرەکان لە سووڕی دووھێندەبوونی ئەو ڤایرۆسانە دەچێت کە دەبنە ھۆی (ھەڵامەت، سووڕێژە و نەمانی بەرگی پەیدا کراوە AIDS) بەڵام شێوە‌ی زیادبوونی بەکتریاخۆرەکان بە‌ربڵاوە‌. شێوەی ڤایرۆسی بەکتریاخۆرەکان لە کەشتیەێکی ئاسمانی دەچێت. لە ڕووی شێوەکەی، ئەم ڤایرۆسانە '''کەللەیەکیان (کە بە بەرگێکی پڕۆتینی داپۆشراوە) هەیە کە لەناویدا پێکهاتووە لە ناوکەترش.''' کاتێک ڤایرۆسەکە لەسەر دیواری خانەی بەکتریایەک دەنووسێتەوە، '''لە بنی بەکتریاخۆرەکە''' '''کۆمەڵێک''' '''دەمبوزی''' '''هەیە''' لێ بە دیواری خانەی بەکتریاکە دەدات. لە '''ڕێی بۆریی بەکتریاخۆرەکە، بۆماوەماددەی (کە لە کەللەکەیەوە هەیە) ڤایرۆسەکە بە بۆریەکە تێپەڕدەبێت''' و پاشان دەگوازرێتەوە بۆ ناو بەکتریاکە لە ڕێی دەمبوزەکەیەوە. [[پەڕگە:Bacteriophage T4 Structural Model at Atomic Resolution.tif|وێنۆک|مۆدێلی ڤایرۆسی بەکتریاخۆری جۆری T4.]] ==نەخۆشییە ڤایرۆسییەکانی لەشی مرۆڤ== نەخۆشییە ڤایرۆسسیەکان زۆرترین نەخۆشیە بڵاوەکانن کە لە لەشی مرۆڤەکاندا ھەن، ئەم نەخۆشیانەش لە نێوان جۆەکانی تای ڕاستەقینە و ھەندێک لە شێوازەکانی نەخۆشی شێرپەنجەدان. ھەروەھا نەخۆشی دیکەی ترسناک و کوشندە دەگرێتەوە. شێوازی گواستنەوەی ئەو نەخۆشیانەش جیاوازن ھەندێکیان بە ڕێگەی بەرکەوتن بە مرۆڤ دەگوازرێتەوە، بەڵام ھەندێک نەخۆشی دەیکە لە ڕێگەی [[ئاو]] یان [[مێروو]] پێوەدانەوە دەگوازرێنەوە. ===نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان=== زۆر لە نەخۆشییە ترسناکەکان لەو ڤایرۆسانەوە پەیدادەبن کە مرۆڤ وەک خانەخوێی سروشتی خۆیان بەکاردێنن. نەخۆشیە ڤایرۆسیە ھەرە باوەکانی مرۆڤ وەکو (ھەڵامەتی ئاسایی، ئاوڵەی ئاوی، سوڕێژە، [[ملەخڕە]]، ئیفلیجی منداڵ، ھاری، ھەوکردنی جگەر). نەخۆشییە ڤایرۆسیەکان دەتوانن تووشی ئەندامە جیاوازەکانی لەشی مرۆڤەکان ببن، لەوانەش دەماغ و جگەر و [[دڵ]] و ھەردوو سیەکان و پێستی مرۆڤ... هتد. == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Viruses}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی|ژینناسی|زانست}} [[پۆل:ڤایرۆسەکان]] [[پۆل:ڤایرۆسناسی]] [[پۆل:ئاھۆناسی]] [[پۆل:نەخۆشییە چڵکییەکان]] [[پۆل:پشکنینە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ئاھۆی گشتی]] [[پۆل:ڤایرووسەکان]] jnaq9gvbokawe1velxm4ibszq2djd2b 10 12902 1614261 1612736 2026-08-02T00:52:03Z Hivja 64112 1614261 wikitext text/x-wiki {{بۆکسی ئەرشیڤ| [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٠|٢٠١٠]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١١|٢٠١١]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٢|٢٠١٢]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٣|٢٠١٣]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٤|٢٠١٤]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٥|٢٠١٥]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٦|٢٠١٦]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٧|٢٠١٧]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٨|٢٠١٨]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٩|٢٠١٩]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢٠|٢٠٢٠]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢١|٢٠٢١]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢٢|٢٠٢٢]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢٣|٢٠٢٣]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢٤|٢٠٢٤]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢٥|٢٠٢٥]]}} <!--تکایە ھەواڵەکانی ٢٠٢٦ لە خوارەوەی ئەم تێبینییە ئەرشیڤ بکە بە زیادکردنی ئاستێک بۆ ھەر مانگێک بە تەنیا--> == ٢٠٢٦ == === کانوونی یەکەم === === تشرینی دووەم === === تشرینی یەکەم === === ئەیلوول === === ئاب === === تەممووز === === حوزەیران === * [[٢٤ی حوزەیران]] – '''[[بوومەلەرزەکانی ٢٠٢٦ی ڤێنیزوێلا|دوو بوومەلەرزە]]''' لە [[ڤێنیزوێلا]] ڕوویاندا و بوونە ھۆی گیانلەدەستدانی زیاتر لە ١،٧٠٠ کەس و بێسەروشوێنبوونی دەیان ھەزار کەسی تر. * [[١٢ی حوزەیران]] – [[ئیلۆن مەسک]] دوای ئەوەی کۆمپانیاکەی [[سپەیس ئێکس]] گەورەترین پێشکەشکردنی سەرەتاییی پشکەکانی ئەنجام دا، بووە یەکەمین ترلیۆنێر لە جیھاندا و '''[[سامانی ئیلۆن مەسک|سامانەکەی]]''' یەک ترلیۆن دۆلاری ئەمریکیی تێپەڕاند. * [[١١ی حوزەیران]] – '''[[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦|جامی جیھانیی فیفا]]''' بە یاریی نێوان ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیک]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەفریقای باشوور|ئەفریقای باشوور]] لە کۆمەڵەی یەکەمدا دەستی پێکرد. * [[٨ی حوزەیران]] – '''[[بوومەلەرزەی ٢٠٢٦ی مینداناو|بوومەلەرزەیەک بە گوڕی ٧٫٨ پلە]]''' کەناراوەکانی باشووری [[مینداناو]]ی لە [[فلیپین]] ھەژاند، کە بووە ھۆی کوژرانی لانیکەم ٤٧ کەس. * [[٨ی حوزەیران]] – '''[[ھەڵکەوت عەزیز]]'''، ڕۆژنامەوان و ھەواڵنێری کورد لە تەمەنی ٣٧ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. === ئایار === * [[١٤ی ئایار]] – [[عەلی زەیدی]] وەک [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]] دەستبەکار بوو و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]] متمانەی بە '''[[حکوومەتی عەلی زەیدی|کابینەکەی]]''' بەخشی. * [[٩ی ئایار]] – '''[[پیتەر ماگیار]]''' وەک [[سەرۆک وەزیرانی مەجارستان]] دەستبەکار بوو و جێگای [[ڤیکتۆر ئۆربان]]ی گرتەوە. * [[٦ی ئایار]] – '''[[تێد تەرنەر]]'''، خاوەن میدیا و خێرخوازی ئەمریکی لە تەمەنی ٨٧ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. * [[٢ی ئایار]] – لە درێژەی شەپۆلی نوێی [[سزای مەرگ|لەسێدارەدانەکان]] لە [[ئێران]]، '''[[ناسر بەکرزادە]]'''، بەندکراوی سیاسیی کورد لە سێدارە درا. === نیسان === * [[٢٧ی نیسان]] – '''[[عەلی زەیدی]]''' وەک [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]] ھەڵبژێردرا و لە جێگای [[محەممەد شیاع سوودانی]] داندرا. * [[١٤ی نیسان]] – '''[[کوژرانی غەزال مەولان]]'''، پێشمەرگەیەکی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە کەمپی سوورداش بەھۆی ھێرشی درۆنیی ئێرانەوە کاردانەوەی زۆری لێکەوتەوە، بەتایبەتی ئەوەیکە [[نەخۆشخانەی بەخشین]] وەرگرتن و چارەسەرکردنی غەزالی ڕەت کردەوە. * [[١٢ی نیسان]] – '''[[نزار ئامێدی]]''' وەک [[سەرۆک کۆماری عێراق]] دەستبەکار بوو و جێگای [[لەتیف ڕەشید]]ی گرتەوە. * [[١ی نیسان]] – [[ناسا]] مرۆڤھەڵگری [[فڕین لە نزیک (فڕینی بۆشایی)|فڕین لە نزیک]]ی مانگی '''[[ئارتێمیس ٢]]''' ڕەوانە دەکات، کە لە ساڵی ١٩٧٢ەوە یەکەم ئەرکی [[فڕینی بۆشاییی مرۆڤ|مرۆڤھەڵگر]]ە بۆ ئەو دیوی [[خولگەی نزیکی زەوی]] لە دوای [[ئەپۆلۆ ١٧]]. === ئازار === * [[١٥ی ئازار]] – لە '''[[٩٨ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتەکانی ئۆسکاردا]]'''، فیلمی [[جەنگێک دوای جەنگێکی تر]] شەش خەڵات دەباتەوە، لەوانە [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم|باشترین فیلم]] و [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین دەرھێنەر|باشترین دەرهێنەر]] بۆ [[پۆڵ تۆماس ئەندەرسن]]. * [[١١ی ئازار]] – '''[[ساڵح موسلیم]]'''، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] لە نەخۆشخانەیەکی [[ھەولێر]] کۆچی دواییی کرد. * [[٨ی ئازار]] – [[موجتەبا خامنەیی]]، کوڕی [[عەلی خامنەیی]] دوای [[کوشتنی عەلی خامنەیی|کوژرانی باوکی]] وەک سێیەمین [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران]] '''[[ھەڵبژاردنی ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران (٢٠٢٦)|ھەڵبژێردرا]]'''. === شوبات === * [[٢٨ی شوبات]] – ئیسرائیل و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشیان کردە سەر ئێران]]، کە بووە ھۆی '''[[کوشتنی عەلی خامنەیی|کوشتن]]ی''' [[عەلی خامنەیی]]، [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران]] لەگەڵ چەندین بەرپرسی تری باڵای وڵاتەکە. * [[٢٣ی شوبات]] – '''[[ڕۆپ یێتە]]''' وەکوو یەکەمین سەرۆک وەزیرانی [[ھاوزایەندخوازی|ھاوزایەندخواز]] لە [[ھۆڵەندا]] ھەڵبژێردرا. === کانوونی دووەم === * [[٣ی کانوونی دووەم]] – [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] '''[[ھێرشی ٢٠٢٦ی ئەمریکا بۆ سەر ڤێنیزوێلا|ھێرشی ئاسمانیی کردە]]''' سەر [[ڤێنیزوێلا]] و [[نیکۆلاس مادۆرۆ]]، سەرۆک کۆماری ئەو وڵاتەی دەستبەسەر کرد. <!--کۆتاییی ھەواڵەکان--> 6ao4dqmovpqxnkrrwqaesgk1n9l672y 1614281 1614261 2026-08-02T01:04:48Z Hivja 64112 /* */ 1614281 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} <!--تکایە ھەواڵەکانی ٢٠٢٦ لە خوارەوەی ئەم تێبینییە ئەرشیڤ بکە بە زیادکردنی ئاستێک بۆ ھەر مانگێک بە تەنیا--> == ٢٠٢٦ == === کانوونی یەکەم === === تشرینی دووەم === === تشرینی یەکەم === === ئەیلوول === === ئاب === === تەممووز === === حوزەیران === * [[٢٤ی حوزەیران]] – '''[[بوومەلەرزەکانی ٢٠٢٦ی ڤێنیزوێلا|دوو بوومەلەرزە]]''' لە [[ڤێنیزوێلا]] ڕوویاندا و بوونە ھۆی گیانلەدەستدانی زیاتر لە ١،٧٠٠ کەس و بێسەروشوێنبوونی دەیان ھەزار کەسی تر. * [[١٢ی حوزەیران]] – [[ئیلۆن مەسک]] دوای ئەوەی کۆمپانیاکەی [[سپەیس ئێکس]] گەورەترین پێشکەشکردنی سەرەتاییی پشکەکانی ئەنجام دا، بووە یەکەمین ترلیۆنێر لە جیھاندا و '''[[سامانی ئیلۆن مەسک|سامانەکەی]]''' یەک ترلیۆن دۆلاری ئەمریکیی تێپەڕاند. * [[١١ی حوزەیران]] – '''[[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦|جامی جیھانیی فیفا]]''' بە یاریی نێوان ھەڵبژاردەکانی تۆپی پێی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیک]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەفریقای باشوور|ئەفریقای باشوور]] لە کۆمەڵەی یەکەمدا دەستی پێکرد. * [[٨ی حوزەیران]] – '''[[بوومەلەرزەی ٢٠٢٦ی مینداناو|بوومەلەرزەیەک بە گوڕی ٧٫٨ پلە]]''' کەناراوەکانی باشووری [[مینداناو]]ی لە [[فلیپین]] ھەژاند، کە بووە ھۆی کوژرانی لانیکەم ٤٧ کەس. * [[٨ی حوزەیران]] – '''[[ھەڵکەوت عەزیز]]'''، ڕۆژنامەوان و ھەواڵنێری کورد لە تەمەنی ٣٧ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. === ئایار === * [[١٤ی ئایار]] – [[عەلی زەیدی]] وەک [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]] دەستبەکار بوو و [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]] متمانەی بە '''[[حکوومەتی عەلی زەیدی|کابینەکەی]]''' بەخشی. * [[٩ی ئایار]] – '''[[پیتەر ماگیار]]''' وەک [[سەرۆک وەزیرانی مەجارستان]] دەستبەکار بوو و جێگای [[ڤیکتۆر ئۆربان]]ی گرتەوە. * [[٦ی ئایار]] – '''[[تێد تەرنەر]]'''، خاوەن میدیا و خێرخوازی ئەمریکی لە تەمەنی ٨٧ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. * [[٢ی ئایار]] – لە درێژەی شەپۆلی نوێی [[سزای مەرگ|لەسێدارەدانەکان]] لە [[ئێران]]، '''[[ناسر بەکرزادە]]'''، بەندکراوی سیاسیی کورد لە سێدارە درا. === نیسان === * [[٢٧ی نیسان]] – '''[[عەلی زەیدی]]''' وەک [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]] ھەڵبژێردرا و لە جێگای [[محەممەد شیاع سوودانی]] داندرا. * [[١٤ی نیسان]] – '''[[کوژرانی غەزال مەولان]]'''، پێشمەرگەیەکی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە کەمپی سوورداش بەھۆی ھێرشی درۆنیی ئێرانەوە کاردانەوەی زۆری لێکەوتەوە، بەتایبەتی ئەوەیکە [[نەخۆشخانەی بەخشین]] وەرگرتن و چارەسەرکردنی غەزالی ڕەت کردەوە. * [[١٢ی نیسان]] – '''[[نزار ئامێدی]]''' وەک [[سەرۆک کۆماری عێراق]] دەستبەکار بوو و جێگای [[لەتیف ڕەشید]]ی گرتەوە. * [[١ی نیسان]] – [[ناسا]] مرۆڤھەڵگری [[فڕین لە نزیک (فڕینی بۆشایی)|فڕین لە نزیک]]ی مانگی '''[[ئارتێمیس ٢]]''' ڕەوانە دەکات، کە لە ساڵی ١٩٧٢ەوە یەکەم ئەرکی [[فڕینی بۆشاییی مرۆڤ|مرۆڤھەڵگر]]ە بۆ ئەو دیوی [[خولگەی نزیکی زەوی]] لە دوای [[ئەپۆلۆ ١٧]]. === ئازار === * [[١٥ی ئازار]] – لە '''[[٩٨ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتەکانی ئۆسکاردا]]'''، فیلمی [[جەنگێک دوای جەنگێکی تر]] شەش خەڵات دەباتەوە، لەوانە [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم|باشترین فیلم]] و [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین دەرھێنەر|باشترین دەرهێنەر]] بۆ [[پۆڵ تۆماس ئەندەرسن]]. * [[١١ی ئازار]] – '''[[ساڵح موسلیم]]'''، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] لە نەخۆشخانەیەکی [[ھەولێر]] کۆچی دواییی کرد. * [[٨ی ئازار]] – [[موجتەبا خامنەیی]]، کوڕی [[عەلی خامنەیی]] دوای [[کوشتنی عەلی خامنەیی|کوژرانی باوکی]] وەک سێیەمین [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران]] '''[[ھەڵبژاردنی ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران (٢٠٢٦)|ھەڵبژێردرا]]'''. === شوبات === * [[٢٨ی شوبات]] – ئیسرائیل و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشیان کردە سەر ئێران]]، کە بووە ھۆی '''[[کوشتنی عەلی خامنەیی|کوشتن]]ی''' [[عەلی خامنەیی]]، [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران]] لەگەڵ چەندین بەرپرسی تری باڵای وڵاتەکە. * [[٢٣ی شوبات]] – '''[[ڕۆپ یێتە]]''' وەکوو یەکەمین سەرۆک وەزیرانی [[ھاوزایەندخوازی|ھاوزایەندخواز]] لە [[ھۆڵەندا]] ھەڵبژێردرا. === کانوونی دووەم === * [[٣ی کانوونی دووەم]] – [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] '''[[ھێرشی ٢٠٢٦ی ئەمریکا بۆ سەر ڤێنیزوێلا|ھێرشی ئاسمانیی کردە]]''' سەر [[ڤێنیزوێلا]] و [[نیکۆلاس مادۆرۆ]]، سەرۆک کۆماری ئەو وڵاتەی دەستبەسەر کرد. <!--کۆتاییی ھەواڵەکان--> 61j2jofxt6ssa20tvyavzmtqtyyav7g 0 13649 1614207 1435772 2026-08-01T19:57:26Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614207 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = تلووگوو(تێلێگۆ) | nativename = {{lang|te|{{Script|Telu|'''తెలుగు'''}}|}} | pronunciation = {{IPA|te|ˈteluɡu|}} | states = [[Languages of India|India]] | region = *[[Andhra Pradesh]] *[[Telangana]] *[[Yanam]] | ethnicity = [[Telugu people|Telugu]] | speakers = [[first language|L1]]: {{sigfig|82.966790|2}} million | date = ساڵێ2011 **[[Andhra Pradesh]] **[[Telangana]] **[[Yanam district]], [[Puducherry (union territory)|Puducherry]] **[[West Bengal#Languages|West Bengal]] (additional)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=West Bengal shows 'Mamata' to Telugus|ناونیشان=https://www.thehansindia.com/andhra-pradesh/west-bengal-shows-mamata-to-telugus-663381|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=[[The Hans India]]|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201223184833/https://www.thehansindia.com/andhra-pradesh/west-bengal-shows-mamata-to-telugus-663381}}</ref> | minority = [[Languages of South Africa|South Africa]] (protected language)<ref name=SA>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Constitution of the Republic of South Africa, 1996 – Chapter 1: Founding Provisions|ناونیشان=http://www.gov.za/documents/constitution/chapter-1-founding-provisions|وێبگە=gov.za|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141028043044/http://www.gov.za/documents/constitution/chapter-1-founding-provisions|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | iso1 = te | iso2 = tel | iso3 = tel | lc1 = wbq | ld1 = [[Waddar language|Waddar]] (Vadari) | lingua = 49-DBA-aa | image = Telugu.svg | imagescale = | imagecaption = The word "Telugu" in [[Telugu script]] | notice = IPA | glotto = telu1262 | glottoname = Telugu | glotto2 = oldt1249 | glottoname2 = Old Telugu | sign = [[Indian Signing System|Signed Telugu]] | dia1 = see [[Telugu dialects]] | linglist = tel | map = Telugu Speaking Regions of India Colorized.png | mapcaption = | fam1 = [[Dravidian languages|Dravidian]] | ancestor2 = Middle Telugu | ancestor3 = }} بێژەکردنی تیلووگوو: [ˈt̪eluɡu]) زمانێکی کلاسیکی [[زمانە دراڤیدییەکان|دراڤیدییە]] و خەڵکی ویلایەتی [[ئاندرە پرەدێش|ئەندرە پرادێش]] و [[تێلانگانای]] [[ھیندستان|هیندستانە]]، کە زمانی فەرمیشە. نزیکەی ٩٦ ملیۆن کەس قسەی پێدەکەن (٢٠٢٢)،<ref>ئیبەرهارد، دەیڤید ئێم، گاری ئێف سیمۆنس و چارڵز دی فێنیگ (وەرگێڕان). [[ethnologue:tel/|ئێتنۆلۆگ: زمانەکانی جیهان.]] (چاپکردنی ٢٦، ٢٠٢٣)</ref> تیلوگو زۆرترین ئەندامی بنەماڵەی [[زمانە دراڤیدییەکان|زمانی دراڤیدییە]]، و یەکێکە لە بیست و دوو زمانی خشتەیی [[ھیندستان|کۆماری هیندستان]].<ref name=":0">[https://www.britannica.com/topic/Dravidian-languages "زمانەکانی دراڤیدی"]. ئینسایکلۆپیدیای بریتانیکا. [https://web.archive.org/web/20170709173402/https://www.britannica.com/topic/Dravidian-languages ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 9 July 2017. وەرگیراوە لە 3 September 2018.</ref> یەکێکە لەو زمانە کەمانەی کە لە زیاتر لە ویلایەتێکی هیندستاندا پێگەی فەرمی سەرەتایی هەیە، شانبەشانی [[زمانی ھیندی|زمانی هیندی]] و [[زمانی بەنگالی|بەنگالی]].<ref name=":1">[https://www.thenewsminute.com/article/making-telugu-compulsory-mother-tongues-last-stronghold-against-hindi-imposition-73014 "بە ناچاریکردنی تیلوگو: زمانە دایکییەکان، دوا قەڵا دژی سەپاندنی هیندی".] خولەکی هەواڵ. 12 December 2017. [https://web.archive.org/web/20220513182853/https://www.thenewsminute.com/article/making-telugu-compulsory-mother-tongues-last-stronghold-against-hindi-imposition-73014 ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 13 ئایاری 2022. وەرگیراوە لە 13 ئایاری 2022. دیسانەوە، تیلوگو یەکێکە لە دوو زمانە غەیرە هیندی (ئەوی دیکەیان بەنگالییە) کە زمانی فەرمی سەرەکی ویلایەتی زیاتر لە ویلایەتێکە.</ref> زمانی تیلووگوو یەکێکە لەو زمانانەی کە لەلایەن حکومەتی هیندستانەوە وەک زمانێکی کلاسیک دیاری کراوە. زمانی زگماکی ١٤هەمین زمانی زگماکییە لە جیهاندا.<ref name=":2">ئامار، لە ئێبەرهارد، دەیڤید م.؛ [https://www.ethnologue.com/statistics/ سیمۆنس]، گاری ف.؛ فێنیگ، چارڵز دی.، وەرگێڕان. (٢٠٢٣). [https://www.ethnologue.com/ ئێتنۆلۆگ: زمانەکانی جیهان (چاپکردنی ٢٦)]. دالاس، تەکساس: SIL ئینتەرناشناڵ.</ref> تیلوگوی ستانداردی مۆدێرن لەسەر بنەمای زاراوەی ناوچەکانی [[پێشووی کریشنا|پێشووی کریشنا،]] [[گونتور]]، [[گۆداڤاری ڕۆژهەڵات]] و [[گۆداڤاری ڕۆژئاوا]] لە کەناراوەکانی ئەندرە دامەزراوە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /> هەروەها زمانی تیلووگوو لە [[کارناتاکا|ویلایەتی کارناتاکا]]، [[تامیل نادو]]، [[ماهاراشترا]]، [[چاتیسگار]]، [[ئۆریسا]] و ناوچە یەکگرتووەکانی [[پودوچێری]] و دوورگەکانی [[ئەنگەمان|ئەندەمان]] و [[نیکۆبار]] قسە دەکرێت. هەروەها لەلایەن ئەندامانی ڕەوەندی تیلووگوو کە لە سەرانسەری وڵاتانی وەک [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]، [[ئوسترالیا]]، [[مالیزیا]]، [[مۆریس]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیمارات]]، [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] و وڵاتانی دیکەدا بڵاوبوونەتەوە، قسەی پێدەکرێت.<ref>ئۆنک، گیسبێرت (٢٠٠٧). [https://books.google.com/books?id=BkwsMTyShi8C&dq=telugu+diaspora&pg=PA92 ڕەوەندی جیهانی هیندی: لێکۆڵینەوە لە ڕێڕەوەکانی کۆچ و تیۆری. چاپخانەی زانکۆی ئەمستردام.] [[:en:Special:BookSources/978-90-5356-035-8|لاپەڕە 92-116. ISBN 978-90-5356-035-8.]] [https://web.archive.org/web/20221013130853/https://books.google.com/books?id=BkwsMTyShi8C&dq=telugu+diaspora&pg=PA92 ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 13 October 2022. بەدواداچوون بۆ 14 ئابی 2022.</ref><ref>ڕاجان، س.ئیرودایا؛ ساکسێنا، پرێم (١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩). [https://books.google.com/books?id=jm21DwAAQBAJ&dq=telugu+people+gulf&pg=PA281 کۆچی کەم لێهاتوویی هیندستان بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست: سیاسەت و سیاسەت و ئاستەنگەکان.] سروشت سپرینگەر. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-981-13-9224-5|978-981-13-9224-5]]. [https://web.archive.org/web/20221013130925/https://books.google.com/books?id=jm21DwAAQBAJ&dq=telugu+people+gulf&pg=PA281 ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 13 October 2022. بەدواداچوون بۆ 14 ئابی 2022.</ref>زمانی تیلووگوو خێراترین زمانی گەشەسەندووە لە ئەمریکا.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-45902204 "ئایا بە تیلوگو قسە دەکەیت؟ بەخێر بێیت بۆ ئەمریکا"]. بی بی سی نیوز. 20 October 2018. [https://web.archive.org/web/20191213071110/https://www.bbc.com/news/world-45902204 ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 13 December 2019. بەدواداچوون بۆ 12 ئابی 2022.</ref> هەروەها زمانێکی پارێزراوە لە باشووری ئەفریقا و وەک زمانی سێیەمی [[ئیختیار|ئیختیاری]] لە قوتابخانەکانی پارێزگای [[کوازولو-ناتال]] پێشکەش دەکرێت.<ref name=":3">[https://www.thehansindia.com/posts/index/Education-and-Careers/2014-03-21/Telugu-to-be-an-official-subject-in-South-African-schools/89751 "تیلوگو دەبێتە بابەتێکی فەرمی لە قوتابخانەکانی ئەفریقای باشوور"]. [[:en:The_Hans_India|هیندستانی هانس.]] 21 March 2014. [https://web.archive.org/web/20221013130925/https://www.thehansindia.com/posts/index/Education-and-Careers/2014-03-21/Telugu-to-be-an-official-subject-in-South-African-schools/89751 ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 13 October 2022. بەدواداچوون بۆ 12 ئابی 2022.</ref> بە گوێرەی [[میخائیل ئێس ئەندرۆنۆڤ]]، تیلووگوو لە زمانی [[پرۆتۆ-دراڤیدی]] لە دەوروبەری ساڵی ١٠٠٠ پێش زایین جیابووەوە.<ref name=":3" /><ref name=":4">"Indian Encyclopaedia – Volume 1", p. 2067, by Subodh Kapoor, Genesis Publishing Pvt Ltd, 2002</ref> سەرەتاییترین وشەکانی تیلووگوو لە نووسراوەکانی پراکریتدا دەردەکەون کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی 1000.سەدەی چوارەمی پێش زایین، لە شاری بەتیپرۆلو لە ویلایەتی [[ئاندرە پرەدێش|ئەندرە پرادێش]] دۆزرایەوە.<ref name=":5">[[ئاگراوال، دی.پ.]]؛ [[چاکرابارتی، دیلیپ ک.]] (١٩٧٩)، [https://books.google.com/books?id=KwJuAAAAMAAJ وتارەکان لە مێژووی سەرەتایی هیندستان،] کۆمەڵگەی هیندی بۆ لێکۆڵینەوەکانی پێش مێژوو و چوارەم/B.R. Pub. کۆرپ، ل. 326، [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-0-391-01866-2|978-0-391-01866-2]]، [https://web.archive.org/web/20221013131442/https://books.google.com/books?id=KwJuAAAAMAAJ ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 13ی تشرینی یەکەمی 2022، وەرگیراوە لە 15ی تشرینی دووەمی 2015</ref><ref name=":6">[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/article1971071.ece ڕۆژنامەی هیندۆسی نیوز: تیلوگو تەمەنی ٢٤٠٠ ساڵە،] دەڵێت ASI [https://web.archive.org/web/20150903183458/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/article1971071.ece Archived] 3 September 2015 at the [[وەیباک مەشین|Wayback Machine]] "ڕووپێوی شوێنەوارناسی هیندستان (ASI) پەیوەندی بە کۆمیسیۆنی زمانە فەرمییەکانی ئەندرە پرادێشەوە کردووە بۆ ئەوەی بڵێت فۆرمەکانی سەرەتایی زمانی تیلووگوو و ڕێنووسەکەی بەڕاستی ٢٤٠٠ ساڵ لەمەوبەر بوونیان هەبووە".</ref> نووسراوەکانی ناوی تیلووگوو و نووسراوەکانی پراکریت کە وشەی تیلوگویان تێدایە، مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[ئیمپراتۆر ئاشۆکا]] (٢٥٧ پێش زایین)، هەروەها بۆ سەردەمی [[ساتاڤاهانا]] و [[ڤیشنوکوندینا]].<ref name=":7">[https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/how-telugu-won-legal-battle-for-classical-tag/articleshow/62110737.cms "چۆن تیلوگو شەڕی یاسایی بۆ تاگی 'کلاسیکی' بردەوە".] ڕۆژنامەی تایمز ئۆف هیندستان. 18 December 2017. [https://web.archive.org/web/20190727190444/https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/how-telugu-won-legal-battle-for-classical-tag/articleshow/62110737.cms ئەرشیڤ کراوە] لە ئەسڵی لە 27 July 2019. بەدواداچوون بۆ 15 July 2019.</ref><ref name=":8">[[:en:Telugu_language#CITEREFSinopoli2001|سینۆپۆلی ٢٠٠١،]] ل. 163.</ref> نووسراوەکان بە ڕێنووسی کۆنی تیلووگوو تا دووری [[ئیندۆنیزیا|ئەندەنوسیا]] و [[میانمار]] دۆزرایەوە.<ref>میشرا، بەسکاراناتا؛ ڕاو، مەنجوشری؛ پاندی، سوسمیتا، وەرگێڕان. (1996). [https://books.google.com/books?id=zHRuAAAAMAAJ&q=Vengi پەیوەندییە کولتوورییەکانی هیندستان لەگەڵ باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا.] دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی شاردە. لاپەڕە [[:en:Special:BookSources/978-81-85616-39-1|100-1 70، 71]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-85616-39-1|978-81-85616-39-1.]]</ref> زمانی تیلووگوو زیاتر لە ١٤٠٠ ساڵە وەک زمانێکی فەرمی بەکاردەهێنرێت<ref>రెడ్డి، తులసీ ప్రసాద్ (٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢). "له تـا لـه تـا لـه تـا لـە تـەنـیـمـی لـەنـیـمـانـی ئـەنـیـمـانـی لـە تـەنـیـمـانـی ئـەنـیـانـیـانـ [https://www.bbc.com/telugu/india-60467482 కలమల్ల శాసనమే తొలి తెలుగు." శాసనమా؟؟]. BBc News తెలుగు</ref> و وەک زمانی دەربار بۆ چەندین خانەدان لە باشوور و ڕۆژهەڵاتی هیندستان کاری کردووە، لەوانە چالوکیەکانی ڕۆژهەڵات، [[گەنگاکانی ڕۆژهەڵات]]، [[کاکاتیاکان]]، [[ئیمپراتۆریەتی ڤیجایاناگارا]]، [[قوتب شاهیەکان]]، [[مادورا نایاکەکان]] و [[تانجاوور نایاکەکان]].<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /> هەروەها وەک زمانێکی فەرمی لە دەرەوەی وڵاتەکەی بەکارهێنرا، تەنانەت لەلایەن خانەدانەکانی غەیرە تیلووگوو وەکو [[ماراتاکانی تانجاڤور]] لە [[زمانی تامیلی|تامیل]] نادو.<ref>[https://www.oberlinlibstaff.com/acceleratedmotion/dancehistory/bharatanatyam/section4.php "نەریتەکانی سەمای تەنجاڤور".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230404215739/https://www.oberlinlibstaff.com/acceleratedmotion/dancehistory/bharatanatyam/section4.php |date= ٤ی نیسانی ٢٠٢٣ }} [[:en:Oberlin_College_Library|کتێبخانەکانی کۆلێژی ئۆبەرلین.]] وەرگیراو لە ١٦ی ئازاری ٢٠٢٣. وەک خەڵکی ماراتی زمان کە شانشینییەکیان بەڕێوەدەبرد کە بە زمانی تیلوگو بەڕێوەدەبرا، و حوکمڕانییان بەسەر دانیشتووانێکی تامیل زماندا دەکرد، پاشاکانی ماراتا کولتوورێکی ناوازەی دەرباری تێکەڵاو و داهێنەرانەیان پەرەپێدا.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|زمان|ھیندستان|نووسین}} {{پۆلی کۆمنز|Telugu language}} [[پۆل:زمانە دراڤیدییەکان]] [[پۆل:زمانی تێلووگوو]] [[پۆل:زمانەکانی ئاندرا پرادێش]] [[پۆل:زمانەکانی ھیندستان]] [[پۆل:زمانەکانی پۆندیچێری]] [[پۆل:زمانەکانی تامیل نادوو]] [[پۆل:زمانە پێکەوەنووساوەکان]] [[پۆل:زمانەکانی ئەفریقای باشوور]] [[پۆل:زمانە ڕەسمییەکانی ھیندستان]] [[پۆل:زمانەکانی بکەر–بەرکار–کار]] [[پۆل:زمانە کۆنەکان]] [[پۆل:زمانەکانی بەحرەین]] [[پۆل:زمانەکانی کارناتاکا]] [[پۆل:زمانەکانی کێرەلا]] [[پۆل:زمانەکانی کووەیت]] [[پۆل:زمانەکانی مالیزیا]] [[پۆل:زمانەکانی مۆریس]] [[پۆل:زمانەکانی قەتەر]] [[پۆل:زمانەکانی سریلانکا]] [[پۆل:زمانە فەرمییەکانی ھیندستان]] 91nbd3wlfz7ljry2s3mpg4tp17umluj 3 13682 1614196 1613877 2026-08-01T19:30:41Z Pirehelokan 5097 /* وتاری عەبدوڵڵا_عبدی */ و 1614196 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(31d) |counter = 2 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan/سەرپەڕە}} |minthreadsleft = 5 |minthreadstoarchive = 2 }} سلام و علیکم.. ببورن مامۆستا پیرەهەلۆ من مافی پاسدراوی خۆگەڕم پێدراوە یاخود نا!؟ رێز و مەحەبەت. == تەلەگرام == سڵاو پیرەھەڵۆکان لە تەلەگرام ئەکاونتتان ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٢٣، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو، پیرەهەڵۆکان، ئەمە دووەم نامەیە پێت دەگات، پێویستمان بە هەژمارێکی تێلێگرامت دەبێت. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢١:٣٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Tessla}}، سڵاو و ڕێز. داوای لێبوردن دەکەم کە دێر وڵام دەدەمەوە.نیمە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢١:٤٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ئەی چی تۆڕێکی سۆشیال میدیاتان ھەیە و چۆن پەیوەندیتان پێوە بکەین؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٠٤، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::{{وب|Sakura emad}} ئەگەر کارێک دەربارەی ویکیپیدیا ببێ لێرە لە پەڕەی لێدوانی خۆم لە خزمەتدام. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:٠٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] بەڵام لێرە زۆر باش نابێت چونکە جار وا ھەیە بە ھەفتە بەڕێزتان نابینین [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:١٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == گەڕاندنەوە == سڵاو پیرەھەڵۆکان [https://w.wiki/RwCN ئەم لێدوانەت] بۆچی گەڕاندۆتەوە ھیچ کێشەیەکی ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:١٧، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Sakura emad}}، داوای لێبوردن دەکەم. بە هەڵە دەستم لێی کەوتووە. ڕەنگە کێشەی تاچپدەکەم بووبێ. تکایە بیگەڕێنەوە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٥:٤٦، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::کێشە نییە : ) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == لیژنەی ناوبژی == پیرەهەڵۆکان، بە تکاوە خۆت بۆ لیژنەی ناوبژی هەڵبژێرە. لێدوانەکەتم خوێندەوە کە پێویست بەمە ناکا بوریۆکراسی ئاڵۆز ئەکا، بەڵام تکایە لە یادت بێ کە کاری ٢٤ کاتژمێریمان نابێ بەمە، ئەم پرۆژەیە گرنگە لەکاتی سەرهەڵدانی ناکۆکی گەورە ئەویش دوای ئەوەی ئەندامان شکست بێنن لەوەی لە بەینی خۆیان بابەتەکان چارەسەر بکەن، لەو حاڵەتەدا پێویستمان بە کەسانێکی دەرەکی دەبێ سیاسەتەکان بە دروستی بسەپێنن. سوپاس. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٧:٥٢، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == کێشەی ئاڵاکە == سڵاو ئێپێن ئەمڕۆ بەربەست نەکراوە بۆ شەش مانگ و یەکەم بەربەستنیشی بێت کاک پیرەھەڵۆکان ئەم بابەتە زۆر قووڵ و درێژە ھی بیست ڕۆژ پێش ئێستایە ئێپێن ئەوە سێیەم بەربەستنە و بەوەی کاک محمد ھەر ڕاناوەستێ شەڕە دەستکاری لەگەڵ ھەمووان کردووە ھەرکە بەربەستنەکەی دەکەینەوە یەکسەر دەچێ ئەوە دەکا کە دەیەوێ بەبێ ئەوەی وتووێژ بکاتەوە و کۆمەڵگا بانگ بکات و قسە لەسەر ئاڵاکە بکەین، ھەربۆیە شەش مانگ بەربەستنی بەسەر دانراوە! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:١٢، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لەبەر ئەوەی ئێپێن لێدوانەکەی سڕیمەوە لە پەڕەکەی ناچارم لێرە دایبنێم فەرموو ئەوەی لەوێ بۆم نووسیت: :{{گێڕانەوەی لێدوان| :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] گەر چێکی لۆگەکەی بکەن دەبینن پێشووتر بۆ یەک ھەفتە بەربەستکراوە بە سەرانسەری لەلایەن من تا بەس ئەو شەڕە دەستکارییە ڕابگرێ ئەوکات زەمەنیش بوو، زەمەن دوای بەربەستنەکە وەستا بەڵام ئەو ھەرکە بەربەستنەکەی نەماوە یەکسەر گەڕاوەتەوە شەڕە دەستکاری، ھەرخۆی پەڕەی وتووێژەکەی خۆی بەڵگەیە کە دان بەوە دادەنێ شەڕە دەستکاری بکات تا ئەوکاتەی پێی دەکرێ ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#هۆشداری: بەکارەهێنانی وێنەی ناکۆکی لەسەر|بڕوانە ئێرە]]) ھەتا ئاڵاکە دادەنێ لە وتارەکە کە ئاڵاکەش بەپێی یەکدەنگی نابێ دابنرێ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#بەربەستکردنی ھەمیشەیی لە ھاوزایەندخوازی|پێمان وتووە]] گەر ئەتەوێ ئاڵاکە دابنێی بڕۆ وتووێژ بکەوە و یەکدەنگی وەرگرەوە بەڵام قەت نەیکردووە و ھەر بەقسەی خۆی کردووە، و من بە شەخسی خۆم ھیچ دژایەتیەکم نییە لەگەڵ ئاڵاکە ھەرخۆشم وتاری [[ترانسجێندەر]]م نوێ کردۆتەوە و چاکم کردووە و ھیچ کێشەیەکی کەسیشم لەگەڵ ئێپێن نییە. بەڵام ئەوەی کێشەم لەگەڵی ھەیە ئەو سەپاندنەی ئێپێنە بەسەر کۆمەڵگاکە و ئەنجام نەدانی ئەو پراکتیزانەیە کە پێی وتراوە بیکات و دواتریش کە بەربەست دەکرێ و دەچێ سکاڵا دەکا و دەڵی ستەمیان لێکردووم و ناچێ ھەموو ڕووداوەکان وەک خۆی باس بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)}}[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:١٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::سپاس بۆ پەیامەکەت. بەڵێ بینیم کە پێشتریش بلۆک کرابوو. بەڵام وەک خۆشت دەزانی بلۆککردن چارەسەر نیە. پێم سەیرە {{وب|Épine}} خۆی خستووەتە شەڕەدەستکاری. پێویستە هەردوو لاکە تەنازول بکەن ئەگەرنا کێشەکە بەردەوام دەبێ. ئێپین تۆش ئەوە بزانە هەموو شتێ بە دڵی من و تۆ نابێ. وەک وتم لابردنی ئەو وێنەیە لە یەک وتار بە سانسۆر نازانم و بە ڕێگەیەکی کردەوەیی دەزانم. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٠:٤٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::بەخوا کاک @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لەتۆم زۆر پێ خۆشترە ئێستا ئێپێن تەنازوول بکات و واز بێنێ بەڵام بەخوا بەڵام نایکات من بیست ڕۆژە خەریکم لەگەڵی، ئەوە سێیەم بەربەستنییەتی، من [[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#بەربەستکردنی ھەمیشەیی لە ھاوزایەندخوازی|لەپەڕی وتووێژەکەی]] پێم وتووە گەر ئەتەوێ بەربەستنت لاچێ تکایە وتووێژ لەگەڵ کۆمەڵگا بکە لەسەر ئاڵاکە، نەیکرد و ئیھمالی کردم ھەر خەریکی شەڕ بوو، و خۆزگە بەتەنھا کێشەی لەگەڵ من بوایە [https://w.wiki/Ru3D سەیری ئێرە] بکە چەن شەڕە دەستکاری لەگەڵ کاک محمدی بەرێوەبەر کردووە ئەوە بەس لێرە و لە شوێنی تریش وایکردووە، لە دیوەخان خۆی دانی پێدادەنێ کە تا پێی بکرێ شەڕە دەستکاریمان لەگەڵ دەکات تا مەرامەکەی ئەو دەچێتە سەر، یان لەپەڕەی وتووێژی کاک محمد بە ڕوونی و ئاشکرایی [[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#هۆشداری: بەکارەهێنانی وێنەی ناکۆکی لەسەر|بە کاک محمد ئەڵێ]] تا بەربەستنەکەم لانەدەی و ئاڵاکە لە شوێنی خۆی دانەنێی منیش چیم پێ بکرێ ئەیکەم تا ئەم ئاڵایە بگەینمە شوێنی خۆی، ئەو شەش مانگ بەربەستنە لە ناچارییە تا بەس شەڕە دەستکاری نەکات و بوەستێت، ئەوە ئێستا وتووێژیش ھەیە لەسەر ئاڵاکە خۆشت بەشداریت کرد و ئەزانیت با بوەستێت تا یەکلایی بینەوە لەسەر باسەکە و بزانین کۆمەڵگاکە چیدەوێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٥٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::بانگی چالاک دەکەم کە ئەمە بخوێنێتەوە @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] چونکە ڕێک سەبارەت بە ئاڵاکەیە و کە ئەویش داوای کەمکردنەوە دەکات ئاگاداری ئەوە نین ئێپێن ئەوە سێیەم بەربەستنییەتی و تەواو شەڕە دەستکاری لەگەڵ ھەمووان دەکات ھەرکە بەربەستنەکەی دەکرێتەوە لادەچێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == تێبینی! == سڵاو، کاک پیرەهەڵۆ دەنگەکەت لە [[وتووێژ:ھاوزایەندخوازی]] چێک بکە بزانە درووست داتناوە! چونکە '''لەگەڵ''' واتا دەتەوێت ئاڵاکە بمێنێتەوە، کە ئەمەش پێچەوانەی دەقەکەتە، سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٢:١٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سەرەتا منیش ویستم ئەوە بڵێم، لێدوانی بەڕێز پیرەھەڵۆ ماناکەی هەر وەک لێدوانی کاک هەریاد بوو (کە ئەو دژ بوو)، بەڵام بەپێی [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی#کۆدەنگی دەنگدان نییە|یاسای یەکدەنگی]] جۆر و ژمارەی دەنگەکان گرینگ نییە بەڵکوو کوالیتییان گرنگە؛ هەر بەو پێیەش تائێستا کوالیتیی دەنگەکان لەسەر ئەوە بووە کە ئاڵاکە لە وتاری هاوزایەندخوازی لابدرێ و وتارێکی وەک مافەکەنی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە کوردستان ساز بکرێت و ئاڵاکە لەوێ دابنرێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:١٠، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: دەزانم مانای دەنگەکەی چییە، بەڵام با هەر چاکی بکات باشترە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:٢٠، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == وتاری [[عەبدوڵڵا_عبدی]] == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] سپاس بۆ بەشدارییەکانتان لە سڕینەوە و چالاکبوونەوەتان وەک بەرێوەبەر، ڕاستی بێت وتارەکەم گەڕاندەوە چونکە وتارەکە لەژێر پێوەری سڕینەوە ناتوانرێ بسڕدرێتەوە و ناچێتە ژێر پێوەرەکانی. لەڕێگەی وتووێژی سڕینەوە دەسڕدرێتەوە، ئێمەش ئێستا خەریکی دامەزراندنین لەڕێگەی توینکڵەوە: بڕوانە [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)#چالاککردنی توینکڵ: وتووێژی سڕینەوە|دیوەخان]]، پێشووتر یەکجار وتووێژی سڕینەوە ئەنجام دراوە بڕوانە '''[[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە/جەمیل عەلی|وتووێژی سڕینەوەی وتاری جەمیل عەلی]]''' خۆشت تیایدا بەشدار بوویت، و وتاری عەبدوڵاڵا عەبدی تەنھا بەوە دەسڕدرێتەوە {{زۆر سوپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :وابزانم خۆشتان لە [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Abdollah_Abdi ویکیپیدیای ئینگلیزی وتووێژی سڕینەوەتان کردۆتەوە]! چونکە لەوێش وتیان ناچێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٤، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Sakura emad}}، سپاس بۆ بانگکردنەکەت. تکایە کاتمژێرێک وەختی بۆ دابنێ و پێم بڵێ بەپێی [[en:Wikipedia:Notability(people)]] و [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] چەند دانە سەرچاوەی دووەمییەی بڕواپێکراو لە سەر وێب یان ئۆفلاین دەست دەکەوێت کە باسی ئەم کەسایەتییە زیندووەیان کردبێت. بە دڵنیاییەوە نزیکی سفر. ئەوەی ویکیی ئینگلیزی چیان کردووە پەیوەندیی بە کۆمەڵگەکەی ئێمەوە نیە. لەوێ تاگی سڕینەوەی خێڕایان لێ نەداوە، چون وتارەکە چەند مانگێک لەوێ بووە و کەس پێی نەزانیوە، بۆیە تاگی پرس بۆ سڕینەوەیان لێ داوە. ئینجا زۆربەی بەکارهێنەران زمانی سەرچاوەکان تێناگەن و شارەزاییان لە بابەتەکە نیە. زۆربەی ئەو سەرچاوانە دەربارەی کەسایەتییەکە نین. ئەمە سپەمکردنی ویکییە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٨:٥٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Sakura emad}} چاوەڕێی وڵامم. کردەوەیەکی بەڕێوەبەریی بەڕێوەبەرێکی ترت گەڕاندووەتەوە بێ وتووێژ. دوایی کە گەڕاندووتەوە لێرە نووسیوتە وتارەکە ناکەوێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا. کارم بەوە نیە کە زیاتر لە یەک حەفتە کات بوو دوای ئەوەی تاگ لە وتارەکە درابوو کە ناڕەزایەتی دەرببڕدرێت و دەکرا بەرلە گەڕانەوەی کردەوەکەی من وتووێژ بکەی، بەڵام ئیستە بۆم شی بکەوە بۆچی وتارەکە بەپێی سخ نابێ بسڕێتەوە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٥:٢٥، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کاک پیرەھەڵۆ کردەوەی بەرێوەبەری ناگەڕێندرێتەوە بەبێ وتووێژ ئەوەیان ڕاستە بەڵام ئێستا ھاتووم لەگەڵت وتووێژ بکەم و پێت ئەلێم ناچێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا چونکە سەرچاوەی ھەیە و بایەخداری دەسەلمێنێ ئایا بایەخداری تەواو دەسەلمێنێ یان نا ئەوەیان بە وتووێژی سڕینەوە یەکلایی دەکرێتەوە، ناکرێ تەنھا یەک بەرێوەبەر بڕیاری یەکلاکەرەوە لە وتارێک بدات کە پێوەری سڕینەوەی خێرای بایەخداری نایگرێتەوە ئەمە سیاسەتە : )، پەلەتان چییە بەم زووانە وتووێژی سڕینەوە چالاک دەکەین لەوێ وتووێژی لەسەر بکەن؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٦، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}}پەلەم نەکردووە. یەک حەفتە تاگی سخی پێوە بووە و ئێوە هیچتان نەوتووە. ئیستە ئەگەر پەلە دەکەم پەلەکەم لەوەدایە ئەمە ژیاننامەی کەسێکی زیندووە. تکایە [[ویکیپیدیا:ژیاننامەی کەسایەتییە زیندووەکان]] بخوێنەوە لەگەڵ ئینگلیزییەکەیدا. ئینجا، سەرچاوەی کوا؟ ئەگەر چوار ژمارە لە ژێرەوەی وتارێکەوە بێ ئەوە نابێ بە سەرچاوە. لە هیچکام لەو ماڵپەڕانەدا باسی ئەو ئیدیعایانەی ناو وتارەکە نەکراوە. هیچکام لەو بەحسێب سەرچاوانە ڕاستەوخۆ دەربارەی کەسایەتییەکە نین. ئەسڵەن ئەو سەرچاوانە دەناسی؟ چۆن دەتوانین ژیاننامەی کەسێک بنووسین بەو سەرچاوانە؟ ئەی سەرچاوەی بڕواپێکراو و دووەمییە چیی بەسەر هات؟ باشە خۆ بڵێین فارسی نازانی، خۆ ئینگلیزی دەزانی کوا ئەو وتارەی نوویۆرک تایمز دەربارەی ئەو کەسەیە؟ [https://www.nytimes.com/2025/01/08/world/middleeast/iran-general-syria-defeat.html] یا ئەوەی میدڵئیست ئای لە کوێ دەکرێ ببێتە پێوەری ژیاننامە؟ ئەوەی ویکیی ئینگلیزی وتوویانە بۆ سخ نابێ لەبەر کۆنبوونی وتارەکەیە. ویکیی تر پێوەر نیە. ئەگەر ویکیی تر پێوەر بێ چۆن لە ویکیی فارسی کە گشت بەکارهێنەرەکانی سەرچاوەکان دەناسن سڕدراوەتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٦:٢٦، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کاک پیرەھەڵۆ ئەگەر قسەکانیشت لەسەر سەرچاوەکان ڕاست بن ناتوانی بەتەنھا بڕیار لەسەر وتارێک بدەیت کە بانگەشەی سەرچاوەی باوەڕپێکراو دەکات و دەرزەنێک سەرچاوەی داناوە ئەگەر ئێوە زۆر بەپەلەن و دەتانەوێت ئێستا بسڕدرێتەوە من ھەر ئێستا وتووێژێکی سڕینەوەتان بۆ دەکەمەوە بەکارھێنەرە سەرەکییەکانی کۆمەڵگاکە بانگ دەکەم و باسی سڕینەوەی بکە ھیچ کێشەم نییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::دواتریش شتێکم بیرچوو وەڵامی بۆ بنووسم ئەڵێی یەک ھەفتەیە تاگی سخی پێوەیە ئێوە ھیچتان نەکردووە وەک ئەوەی من ئیھمالم کردبێ لە کاتێکدا گەر یەکەمئەو نامەیە بخوێنیەوە کە لەسەرەوە بۆم ناردی بۆت دەردەکەوێ ھەموو ئەو وتارانەم واز لێھێناوە بە ئەنقەست کە بۆ پێوەری سڕینەوەی خێرا ناشێن و خەریکی دامەزراندنی وتووێژی سڕینەوەین، ئەوەش مانای ئەوەیە یان تەرکیزتان نەکردۆتە سەر قسەکەم یان نازانن من باسی چیدەکەم کە باسی وتووێژی سڕینەوە دەکەم. : ) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:١٦، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Sakura emad}}، دوو مەسەلە هەیە لێرە. :::یەک، ئەوەی کە کردەوەی بەڕێوەبەریی منت بێ وتووێژ گەڕاندووەتەوە کە چاوەڕوانی ئەوەم نەدەکرد لە بەکارهێنەرێکی بەئەزموون کە بەڕێوەبەرە. :::دوو، کێشەی سڕینەوەی خێرا. لەسەر ئەوە قسەیەکم نیە، چون سیاسەتەکان ڕوونن و ئەوەی من کردوومە بەپێی ئەو ڕێنوێنیانەی بوو لەسەرەوە ئاماژەم پێ کردن. ئەو کارەی نووسەری وتارەکە کردبووی پێی دەوترێ [[en:Wikipedia:No original research]] و کێشەی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]]ی بوو و چیرۆکی ژیانی ئەو کەسە لە هیچکام لە سەرچاوەکاندا نەبوو و ئەو کارەی کراوە جەعلی سەرچاوەیە. سیاسەتی ویکیپیدیا دەربارەی ژیاننامەی زۆر هەستیارانەیە و دەڵێت تەنانەت پێویست بە وتووێژ ناکا سڕینەوەی. ویکیپیدیای ئێمە بێخاوەن نیە کە ببێ بە بواری ویکیسپەمکارەکان. بۆیە تکایە وتارەکە بسڕەوە یان تاگی سخی لێ بدەرەوە یان ئەگەر چەند سەرچاوەی بڕواپێکراوت لایە کە باسی ژیانی ئەو کەسەیان کردووە بۆمی بنێرە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:١٢، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کاک پیرەھەلۆ وتووێژم لەگەڵ کردووی نەھاتووم وتار بگەڕێنمەوە و ھیچیش نەڵێم دواتر ئەگەر منت پێ بەئەزموونە وا پێت ئەڵێم ئەم وتارە ئاوا ناسڕدرێتەوە گەر وا بوایە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی ڕێگەیان پێئەدای بیسڕیتەوە لە ویکیی ئینگلیزی سادەش من بەشداری دەکەم وتاری ئاوامان زۆر بۆدێ کە کۆمەڵێک سەرچاوەیان داناوە ھیچ پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆشی نییە بە بابەتەکە بەڵام ناچن بە سڕینەوەی خێرا بیسڕنەوە ئەچن بە وتووێژی سڕینەوە ئەیکەن، [https://simple.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Requests_for_deletion سەیرێکی ئێرە] بکە پڕە لەو جۆرە وتارانەی ئێستا تۆ ئەتەوێ بیسڕیتەوە، دەڵێی وییکیی ئینگلیزی و ئینگلیزی سادە پەیوەندی بە ئێمەوە نییە بەڵام ئەوە بەتەواوی ڕاست نییە، ویکیی ئینگلیزی تەنھا وەک سیاسەت و ڕێسا ناتوانن کاریگەریمان بخەنە سەر و پێمان بڵێن دەبێ چی بکەین ئەگەرنا ئەتوانین سوود لە شێوزای بەرێوبردنیان وەربگرین ھەر ئەوەتا خۆت سیاسەتی ویکیپیدیای ئینگلیزی بەکاردێنی تۆ بۆمی شی بکەیەوە ئەم وتارە دەبێ یەکسەر بسڕێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٥٠، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::ئەو ھەموو گفتوگۆیەمان کردووە و وتووێژم کردووە گەر کردەوەکەم ھەڵە بووبا ئێستا دەمگەڕاندەوە و داوای لێبوردنم دەکرد! بەڵام نابێ چیتر پێوەری سڕینەوەی خێرا بۆ بابەتێک بەکاربێنین کە ناچێتە ژێر پێوەرەکە ئەزانم وتووێژی سڕینەوە بۆتۆ شتێکی نوێیە و تا ئێستا لە ویکیی سۆرانی نەبووە و بەشداری تەواوت لەسەری نییە لەوانەیە لەبەر ئەوە بێت پێت وابێت ھەمووشتێک ئەبێ بە سڕینەوەی خێرا بسڕدرێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٥٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::{{وب|Sakura emad}} ئەگەر وتارێک پێوەری سخ بێت دەبێ تاگی سخی لێ بدرێت و بسڕدرێتەوە. ئەو وتارەش گشت پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرای هەیە و پێویستە بەخێرایی بسڕدرێتەوە. مانەوەی هەر ناشیرینکردنی ویکیی سۆرانییە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٠:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::ئێ وایە بەڵام ئەمە ناچێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا وا پێت ئەڵێم! گەر دەتەوێ بە زۆر بیسڕیتەوە فەرموو من دەستت ناگرم! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٠:٤٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ھەربۆ زانیاری چونکە ئەمەی ئێستا دەبێتە مێژوو نەکا بیسڕیتەوە با ئەمانەش وەک مێژوو بمێنن، بەڕێوەبەرەکەی ئەوێ لەبەر ئەوە نەیوت بڕۆ وتووێژی سڕینەوە بگە لەبەر ئەوەی کۆنە وەک ئەوەی خۆت دەیڵێی لەسەرەوە بەڵکو ھەمان قسەکەی منی کردۆتەوە فەرموو ::::::::{{گێڕانەوەی لێدوان|Sjb72 talk contribs 7,490 bytes −10 →(top): '''CSD Declined''' (Again). '''The article makes credible claim for notability''', so A7 does not apply. Suggest PROD/AFD/Improve. undothankrestore Tag: Manual revert}} ::::::::{{گێڕانەوەی لێدوان|CSD Declined - notability asserted. Suggest PROD/AFD/Improve}} ::::::::ئەمە قسەکانی ئەو بەڕێوەبەرەیە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی کە دەڵێ بایەخداری دامەزرێنراوە و ناتونرێ لە ڕێگەی پسخەوە بسڕدرێتەوە و بڕۆ وتووێژی سڕینەوە بکەوە ئەگەر ھەر دەسەڵاتی بەرێوەبەرایەتیت بەکارھێنا و بە زۆر وتارەکەت سڕیەوە ئەمە وەک بەڵگە با بمێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٠:٥٧، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}}، {{وب|Sakura emad}} گیان. ئەگەر بەو پێیە بێ ئێوە دەڵێن دوو بەڕێوەبەری ویکیی فارسی دوو جار لە دوو ساڵی جیادا ([https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&logid=18657373 لێرە] و [https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&logid=15640963 لێرەش]) وتارەکەیان سڕیوەتەوە. بێگومان ئەوان شارەزاییان لە زمانی سەرچاوەکان و ناوەرۆکەکە زیاترە. ئەگەر بڕوات بە منیش نەبێ، لە چاو ئەوان ئەو بەڕێوەبەرەی ویکیی ئینگلیزی گا بە گونا ئەناسێ و دیارە شارەزای بابەتەکە و زمانەکە نیە. بەڵام بەڵگەهێنانەوە وا نابێ. من ئیتر واز دێنم، چون نە کات و وزەی شەڕەقسەم نیە. بێگومان گەورەترین دەستکەوتی ئەو کەسایەتییەی ناو وتارەکە ئەوە بوو دوو سەعات کاتی من و تۆی گرت. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:٣٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) luu6dwsxi1anr4kxpva4hce2d3qqd27 1614258 1614196 2026-08-02T00:01:22Z Sakura emad 42467 /* وتاری عەبدوڵڵا عبدی */ وەڵامدانەوە 1614258 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(31d) |counter = 2 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan/سەرپەڕە}} |minthreadsleft = 5 |minthreadstoarchive = 2 }} سلام و علیکم.. ببورن مامۆستا پیرەهەلۆ من مافی پاسدراوی خۆگەڕم پێدراوە یاخود نا!؟ رێز و مەحەبەت. == تەلەگرام == سڵاو پیرەھەڵۆکان لە تەلەگرام ئەکاونتتان ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٢٣، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو، پیرەهەڵۆکان، ئەمە دووەم نامەیە پێت دەگات، پێویستمان بە هەژمارێکی تێلێگرامت دەبێت. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢١:٣٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Tessla}}، سڵاو و ڕێز. داوای لێبوردن دەکەم کە دێر وڵام دەدەمەوە.نیمە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢١:٤٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ئەی چی تۆڕێکی سۆشیال میدیاتان ھەیە و چۆن پەیوەندیتان پێوە بکەین؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٠٤، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::{{وب|Sakura emad}} ئەگەر کارێک دەربارەی ویکیپیدیا ببێ لێرە لە پەڕەی لێدوانی خۆم لە خزمەتدام. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:٠٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] بەڵام لێرە زۆر باش نابێت چونکە جار وا ھەیە بە ھەفتە بەڕێزتان نابینین [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:١٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == گەڕاندنەوە == سڵاو پیرەھەڵۆکان [https://w.wiki/RwCN ئەم لێدوانەت] بۆچی گەڕاندۆتەوە ھیچ کێشەیەکی ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:١٧، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Sakura emad}}، داوای لێبوردن دەکەم. بە هەڵە دەستم لێی کەوتووە. ڕەنگە کێشەی تاچپدەکەم بووبێ. تکایە بیگەڕێنەوە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٥:٤٦، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::کێشە نییە : ) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == لیژنەی ناوبژی == پیرەهەڵۆکان، بە تکاوە خۆت بۆ لیژنەی ناوبژی هەڵبژێرە. لێدوانەکەتم خوێندەوە کە پێویست بەمە ناکا بوریۆکراسی ئاڵۆز ئەکا، بەڵام تکایە لە یادت بێ کە کاری ٢٤ کاتژمێریمان نابێ بەمە، ئەم پرۆژەیە گرنگە لەکاتی سەرهەڵدانی ناکۆکی گەورە ئەویش دوای ئەوەی ئەندامان شکست بێنن لەوەی لە بەینی خۆیان بابەتەکان چارەسەر بکەن، لەو حاڵەتەدا پێویستمان بە کەسانێکی دەرەکی دەبێ سیاسەتەکان بە دروستی بسەپێنن. سوپاس. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٧:٥٢، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == کێشەی ئاڵاکە == سڵاو ئێپێن ئەمڕۆ بەربەست نەکراوە بۆ شەش مانگ و یەکەم بەربەستنیشی بێت کاک پیرەھەڵۆکان ئەم بابەتە زۆر قووڵ و درێژە ھی بیست ڕۆژ پێش ئێستایە ئێپێن ئەوە سێیەم بەربەستنە و بەوەی کاک محمد ھەر ڕاناوەستێ شەڕە دەستکاری لەگەڵ ھەمووان کردووە ھەرکە بەربەستنەکەی دەکەینەوە یەکسەر دەچێ ئەوە دەکا کە دەیەوێ بەبێ ئەوەی وتووێژ بکاتەوە و کۆمەڵگا بانگ بکات و قسە لەسەر ئاڵاکە بکەین، ھەربۆیە شەش مانگ بەربەستنی بەسەر دانراوە! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:١٢، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لەبەر ئەوەی ئێپێن لێدوانەکەی سڕیمەوە لە پەڕەکەی ناچارم لێرە دایبنێم فەرموو ئەوەی لەوێ بۆم نووسیت: :{{گێڕانەوەی لێدوان| :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] گەر چێکی لۆگەکەی بکەن دەبینن پێشووتر بۆ یەک ھەفتە بەربەستکراوە بە سەرانسەری لەلایەن من تا بەس ئەو شەڕە دەستکارییە ڕابگرێ ئەوکات زەمەنیش بوو، زەمەن دوای بەربەستنەکە وەستا بەڵام ئەو ھەرکە بەربەستنەکەی نەماوە یەکسەر گەڕاوەتەوە شەڕە دەستکاری، ھەرخۆی پەڕەی وتووێژەکەی خۆی بەڵگەیە کە دان بەوە دادەنێ شەڕە دەستکاری بکات تا ئەوکاتەی پێی دەکرێ ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#هۆشداری: بەکارەهێنانی وێنەی ناکۆکی لەسەر|بڕوانە ئێرە]]) ھەتا ئاڵاکە دادەنێ لە وتارەکە کە ئاڵاکەش بەپێی یەکدەنگی نابێ دابنرێ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#بەربەستکردنی ھەمیشەیی لە ھاوزایەندخوازی|پێمان وتووە]] گەر ئەتەوێ ئاڵاکە دابنێی بڕۆ وتووێژ بکەوە و یەکدەنگی وەرگرەوە بەڵام قەت نەیکردووە و ھەر بەقسەی خۆی کردووە، و من بە شەخسی خۆم ھیچ دژایەتیەکم نییە لەگەڵ ئاڵاکە ھەرخۆشم وتاری [[ترانسجێندەر]]م نوێ کردۆتەوە و چاکم کردووە و ھیچ کێشەیەکی کەسیشم لەگەڵ ئێپێن نییە. بەڵام ئەوەی کێشەم لەگەڵی ھەیە ئەو سەپاندنەی ئێپێنە بەسەر کۆمەڵگاکە و ئەنجام نەدانی ئەو پراکتیزانەیە کە پێی وتراوە بیکات و دواتریش کە بەربەست دەکرێ و دەچێ سکاڵا دەکا و دەڵی ستەمیان لێکردووم و ناچێ ھەموو ڕووداوەکان وەک خۆی باس بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)}}[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:١٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::سپاس بۆ پەیامەکەت. بەڵێ بینیم کە پێشتریش بلۆک کرابوو. بەڵام وەک خۆشت دەزانی بلۆککردن چارەسەر نیە. پێم سەیرە {{وب|Épine}} خۆی خستووەتە شەڕەدەستکاری. پێویستە هەردوو لاکە تەنازول بکەن ئەگەرنا کێشەکە بەردەوام دەبێ. ئێپین تۆش ئەوە بزانە هەموو شتێ بە دڵی من و تۆ نابێ. وەک وتم لابردنی ئەو وێنەیە لە یەک وتار بە سانسۆر نازانم و بە ڕێگەیەکی کردەوەیی دەزانم. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٠:٤٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::بەخوا کاک @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لەتۆم زۆر پێ خۆشترە ئێستا ئێپێن تەنازوول بکات و واز بێنێ بەڵام بەخوا بەڵام نایکات من بیست ڕۆژە خەریکم لەگەڵی، ئەوە سێیەم بەربەستنییەتی، من [[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#بەربەستکردنی ھەمیشەیی لە ھاوزایەندخوازی|لەپەڕی وتووێژەکەی]] پێم وتووە گەر ئەتەوێ بەربەستنت لاچێ تکایە وتووێژ لەگەڵ کۆمەڵگا بکە لەسەر ئاڵاکە، نەیکرد و ئیھمالی کردم ھەر خەریکی شەڕ بوو، و خۆزگە بەتەنھا کێشەی لەگەڵ من بوایە [https://w.wiki/Ru3D سەیری ئێرە] بکە چەن شەڕە دەستکاری لەگەڵ کاک محمدی بەرێوەبەر کردووە ئەوە بەس لێرە و لە شوێنی تریش وایکردووە، لە دیوەخان خۆی دانی پێدادەنێ کە تا پێی بکرێ شەڕە دەستکاریمان لەگەڵ دەکات تا مەرامەکەی ئەو دەچێتە سەر، یان لەپەڕەی وتووێژی کاک محمد بە ڕوونی و ئاشکرایی [[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#هۆشداری: بەکارەهێنانی وێنەی ناکۆکی لەسەر|بە کاک محمد ئەڵێ]] تا بەربەستنەکەم لانەدەی و ئاڵاکە لە شوێنی خۆی دانەنێی منیش چیم پێ بکرێ ئەیکەم تا ئەم ئاڵایە بگەینمە شوێنی خۆی، ئەو شەش مانگ بەربەستنە لە ناچارییە تا بەس شەڕە دەستکاری نەکات و بوەستێت، ئەوە ئێستا وتووێژیش ھەیە لەسەر ئاڵاکە خۆشت بەشداریت کرد و ئەزانیت با بوەستێت تا یەکلایی بینەوە لەسەر باسەکە و بزانین کۆمەڵگاکە چیدەوێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٥٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::بانگی چالاک دەکەم کە ئەمە بخوێنێتەوە @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] چونکە ڕێک سەبارەت بە ئاڵاکەیە و کە ئەویش داوای کەمکردنەوە دەکات ئاگاداری ئەوە نین ئێپێن ئەوە سێیەم بەربەستنییەتی و تەواو شەڕە دەستکاری لەگەڵ ھەمووان دەکات ھەرکە بەربەستنەکەی دەکرێتەوە لادەچێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == تێبینی! == سڵاو، کاک پیرەهەڵۆ دەنگەکەت لە [[وتووێژ:ھاوزایەندخوازی]] چێک بکە بزانە درووست داتناوە! چونکە '''لەگەڵ''' واتا دەتەوێت ئاڵاکە بمێنێتەوە، کە ئەمەش پێچەوانەی دەقەکەتە، سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٢:١٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سەرەتا منیش ویستم ئەوە بڵێم، لێدوانی بەڕێز پیرەھەڵۆ ماناکەی هەر وەک لێدوانی کاک هەریاد بوو (کە ئەو دژ بوو)، بەڵام بەپێی [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی#کۆدەنگی دەنگدان نییە|یاسای یەکدەنگی]] جۆر و ژمارەی دەنگەکان گرینگ نییە بەڵکوو کوالیتییان گرنگە؛ هەر بەو پێیەش تائێستا کوالیتیی دەنگەکان لەسەر ئەوە بووە کە ئاڵاکە لە وتاری هاوزایەندخوازی لابدرێ و وتارێکی وەک مافەکەنی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە کوردستان ساز بکرێت و ئاڵاکە لەوێ دابنرێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:١٠، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: دەزانم مانای دەنگەکەی چییە، بەڵام با هەر چاکی بکات باشترە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:٢٠، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == وتاری [[عەبدوڵڵا_عبدی]] == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] سپاس بۆ بەشدارییەکانتان لە سڕینەوە و چالاکبوونەوەتان وەک بەرێوەبەر، ڕاستی بێت وتارەکەم گەڕاندەوە چونکە وتارەکە لەژێر پێوەری سڕینەوە ناتوانرێ بسڕدرێتەوە و ناچێتە ژێر پێوەرەکانی. لەڕێگەی وتووێژی سڕینەوە دەسڕدرێتەوە، ئێمەش ئێستا خەریکی دامەزراندنین لەڕێگەی توینکڵەوە: بڕوانە [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)#چالاککردنی توینکڵ: وتووێژی سڕینەوە|دیوەخان]]، پێشووتر یەکجار وتووێژی سڕینەوە ئەنجام دراوە بڕوانە '''[[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە/جەمیل عەلی|وتووێژی سڕینەوەی وتاری جەمیل عەلی]]''' خۆشت تیایدا بەشدار بوویت، و وتاری عەبدوڵاڵا عەبدی تەنھا بەوە دەسڕدرێتەوە {{زۆر سوپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :وابزانم خۆشتان لە [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Abdollah_Abdi ویکیپیدیای ئینگلیزی وتووێژی سڕینەوەتان کردۆتەوە]! چونکە لەوێش وتیان ناچێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٤، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Sakura emad}}، سپاس بۆ بانگکردنەکەت. تکایە کاتمژێرێک وەختی بۆ دابنێ و پێم بڵێ بەپێی [[en:Wikipedia:Notability(people)]] و [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] چەند دانە سەرچاوەی دووەمییەی بڕواپێکراو لە سەر وێب یان ئۆفلاین دەست دەکەوێت کە باسی ئەم کەسایەتییە زیندووەیان کردبێت. بە دڵنیاییەوە نزیکی سفر. ئەوەی ویکیی ئینگلیزی چیان کردووە پەیوەندیی بە کۆمەڵگەکەی ئێمەوە نیە. لەوێ تاگی سڕینەوەی خێڕایان لێ نەداوە، چون وتارەکە چەند مانگێک لەوێ بووە و کەس پێی نەزانیوە، بۆیە تاگی پرس بۆ سڕینەوەیان لێ داوە. ئینجا زۆربەی بەکارهێنەران زمانی سەرچاوەکان تێناگەن و شارەزاییان لە بابەتەکە نیە. زۆربەی ئەو سەرچاوانە دەربارەی کەسایەتییەکە نین. ئەمە سپەمکردنی ویکییە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٨:٥٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Sakura emad}} چاوەڕێی وڵامم. کردەوەیەکی بەڕێوەبەریی بەڕێوەبەرێکی ترت گەڕاندووەتەوە بێ وتووێژ. دوایی کە گەڕاندووتەوە لێرە نووسیوتە وتارەکە ناکەوێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا. کارم بەوە نیە کە زیاتر لە یەک حەفتە کات بوو دوای ئەوەی تاگ لە وتارەکە درابوو کە ناڕەزایەتی دەرببڕدرێت و دەکرا بەرلە گەڕانەوەی کردەوەکەی من وتووێژ بکەی، بەڵام ئیستە بۆم شی بکەوە بۆچی وتارەکە بەپێی سخ نابێ بسڕێتەوە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٥:٢٥، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کاک پیرەھەڵۆ کردەوەی بەرێوەبەری ناگەڕێندرێتەوە بەبێ وتووێژ ئەوەیان ڕاستە بەڵام ئێستا ھاتووم لەگەڵت وتووێژ بکەم و پێت ئەلێم ناچێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا چونکە سەرچاوەی ھەیە و بایەخداری دەسەلمێنێ ئایا بایەخداری تەواو دەسەلمێنێ یان نا ئەوەیان بە وتووێژی سڕینەوە یەکلایی دەکرێتەوە، ناکرێ تەنھا یەک بەرێوەبەر بڕیاری یەکلاکەرەوە لە وتارێک بدات کە پێوەری سڕینەوەی خێرای بایەخداری نایگرێتەوە ئەمە سیاسەتە : )، پەلەتان چییە بەم زووانە وتووێژی سڕینەوە چالاک دەکەین لەوێ وتووێژی لەسەر بکەن؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٦، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}}پەلەم نەکردووە. یەک حەفتە تاگی سخی پێوە بووە و ئێوە هیچتان نەوتووە. ئیستە ئەگەر پەلە دەکەم پەلەکەم لەوەدایە ئەمە ژیاننامەی کەسێکی زیندووە. تکایە [[ویکیپیدیا:ژیاننامەی کەسایەتییە زیندووەکان]] بخوێنەوە لەگەڵ ئینگلیزییەکەیدا. ئینجا، سەرچاوەی کوا؟ ئەگەر چوار ژمارە لە ژێرەوەی وتارێکەوە بێ ئەوە نابێ بە سەرچاوە. لە هیچکام لەو ماڵپەڕانەدا باسی ئەو ئیدیعایانەی ناو وتارەکە نەکراوە. هیچکام لەو بەحسێب سەرچاوانە ڕاستەوخۆ دەربارەی کەسایەتییەکە نین. ئەسڵەن ئەو سەرچاوانە دەناسی؟ چۆن دەتوانین ژیاننامەی کەسێک بنووسین بەو سەرچاوانە؟ ئەی سەرچاوەی بڕواپێکراو و دووەمییە چیی بەسەر هات؟ باشە خۆ بڵێین فارسی نازانی، خۆ ئینگلیزی دەزانی کوا ئەو وتارەی نوویۆرک تایمز دەربارەی ئەو کەسەیە؟ [https://www.nytimes.com/2025/01/08/world/middleeast/iran-general-syria-defeat.html] یا ئەوەی میدڵئیست ئای لە کوێ دەکرێ ببێتە پێوەری ژیاننامە؟ ئەوەی ویکیی ئینگلیزی وتوویانە بۆ سخ نابێ لەبەر کۆنبوونی وتارەکەیە. ویکیی تر پێوەر نیە. ئەگەر ویکیی تر پێوەر بێ چۆن لە ویکیی فارسی کە گشت بەکارهێنەرەکانی سەرچاوەکان دەناسن سڕدراوەتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٦:٢٦، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کاک پیرەھەڵۆ ئەگەر قسەکانیشت لەسەر سەرچاوەکان ڕاست بن ناتوانی بەتەنھا بڕیار لەسەر وتارێک بدەیت کە بانگەشەی سەرچاوەی باوەڕپێکراو دەکات و دەرزەنێک سەرچاوەی داناوە ئەگەر ئێوە زۆر بەپەلەن و دەتانەوێت ئێستا بسڕدرێتەوە من ھەر ئێستا وتووێژێکی سڕینەوەتان بۆ دەکەمەوە بەکارھێنەرە سەرەکییەکانی کۆمەڵگاکە بانگ دەکەم و باسی سڕینەوەی بکە ھیچ کێشەم نییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::دواتریش شتێکم بیرچوو وەڵامی بۆ بنووسم ئەڵێی یەک ھەفتەیە تاگی سخی پێوەیە ئێوە ھیچتان نەکردووە وەک ئەوەی من ئیھمالم کردبێ لە کاتێکدا گەر یەکەمئەو نامەیە بخوێنیەوە کە لەسەرەوە بۆم ناردی بۆت دەردەکەوێ ھەموو ئەو وتارانەم واز لێھێناوە بە ئەنقەست کە بۆ پێوەری سڕینەوەی خێرا ناشێن و خەریکی دامەزراندنی وتووێژی سڕینەوەین، ئەوەش مانای ئەوەیە یان تەرکیزتان نەکردۆتە سەر قسەکەم یان نازانن من باسی چیدەکەم کە باسی وتووێژی سڕینەوە دەکەم. : ) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:١٦، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Sakura emad}}، دوو مەسەلە هەیە لێرە. :::یەک، ئەوەی کە کردەوەی بەڕێوەبەریی منت بێ وتووێژ گەڕاندووەتەوە کە چاوەڕوانی ئەوەم نەدەکرد لە بەکارهێنەرێکی بەئەزموون کە بەڕێوەبەرە. :::دوو، کێشەی سڕینەوەی خێرا. لەسەر ئەوە قسەیەکم نیە، چون سیاسەتەکان ڕوونن و ئەوەی من کردوومە بەپێی ئەو ڕێنوێنیانەی بوو لەسەرەوە ئاماژەم پێ کردن. ئەو کارەی نووسەری وتارەکە کردبووی پێی دەوترێ [[en:Wikipedia:No original research]] و کێشەی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]]ی بوو و چیرۆکی ژیانی ئەو کەسە لە هیچکام لە سەرچاوەکاندا نەبوو و ئەو کارەی کراوە جەعلی سەرچاوەیە. سیاسەتی ویکیپیدیا دەربارەی ژیاننامەی زۆر هەستیارانەیە و دەڵێت تەنانەت پێویست بە وتووێژ ناکا سڕینەوەی. ویکیپیدیای ئێمە بێخاوەن نیە کە ببێ بە بواری ویکیسپەمکارەکان. بۆیە تکایە وتارەکە بسڕەوە یان تاگی سخی لێ بدەرەوە یان ئەگەر چەند سەرچاوەی بڕواپێکراوت لایە کە باسی ژیانی ئەو کەسەیان کردووە بۆمی بنێرە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:١٢، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کاک پیرەھەلۆ وتووێژم لەگەڵ کردووی نەھاتووم وتار بگەڕێنمەوە و ھیچیش نەڵێم دواتر ئەگەر منت پێ بەئەزموونە وا پێت ئەڵێم ئەم وتارە ئاوا ناسڕدرێتەوە گەر وا بوایە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی ڕێگەیان پێئەدای بیسڕیتەوە لە ویکیی ئینگلیزی سادەش من بەشداری دەکەم وتاری ئاوامان زۆر بۆدێ کە کۆمەڵێک سەرچاوەیان داناوە ھیچ پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆشی نییە بە بابەتەکە بەڵام ناچن بە سڕینەوەی خێرا بیسڕنەوە ئەچن بە وتووێژی سڕینەوە ئەیکەن، [https://simple.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Requests_for_deletion سەیرێکی ئێرە] بکە پڕە لەو جۆرە وتارانەی ئێستا تۆ ئەتەوێ بیسڕیتەوە، دەڵێی وییکیی ئینگلیزی و ئینگلیزی سادە پەیوەندی بە ئێمەوە نییە بەڵام ئەوە بەتەواوی ڕاست نییە، ویکیی ئینگلیزی تەنھا وەک سیاسەت و ڕێسا ناتوانن کاریگەریمان بخەنە سەر و پێمان بڵێن دەبێ چی بکەین ئەگەرنا ئەتوانین سوود لە شێوزای بەرێوبردنیان وەربگرین ھەر ئەوەتا خۆت سیاسەتی ویکیپیدیای ئینگلیزی بەکاردێنی تۆ بۆمی شی بکەیەوە ئەم وتارە دەبێ یەکسەر بسڕێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٥٠، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::ئەو ھەموو گفتوگۆیەمان کردووە و وتووێژم کردووە گەر کردەوەکەم ھەڵە بووبا ئێستا دەمگەڕاندەوە و داوای لێبوردنم دەکرد! بەڵام نابێ چیتر پێوەری سڕینەوەی خێرا بۆ بابەتێک بەکاربێنین کە ناچێتە ژێر پێوەرەکە ئەزانم وتووێژی سڕینەوە بۆتۆ شتێکی نوێیە و تا ئێستا لە ویکیی سۆرانی نەبووە و بەشداری تەواوت لەسەری نییە لەوانەیە لەبەر ئەوە بێت پێت وابێت ھەمووشتێک ئەبێ بە سڕینەوەی خێرا بسڕدرێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٥٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::{{وب|Sakura emad}} ئەگەر وتارێک پێوەری سخ بێت دەبێ تاگی سخی لێ بدرێت و بسڕدرێتەوە. ئەو وتارەش گشت پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرای هەیە و پێویستە بەخێرایی بسڕدرێتەوە. مانەوەی هەر ناشیرینکردنی ویکیی سۆرانییە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٠:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::ئێ وایە بەڵام ئەمە ناچێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا وا پێت ئەڵێم! گەر دەتەوێ بە زۆر بیسڕیتەوە فەرموو من دەستت ناگرم! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٠:٤٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ھەربۆ زانیاری چونکە ئەمەی ئێستا دەبێتە مێژوو نەکا بیسڕیتەوە با ئەمانەش وەک مێژوو بمێنن، بەڕێوەبەرەکەی ئەوێ لەبەر ئەوە نەیوت بڕۆ وتووێژی سڕینەوە بگە لەبەر ئەوەی کۆنە وەک ئەوەی خۆت دەیڵێی لەسەرەوە بەڵکو ھەمان قسەکەی منی کردۆتەوە فەرموو ::::::::{{گێڕانەوەی لێدوان|Sjb72 talk contribs 7,490 bytes −10 →(top): '''CSD Declined''' (Again). '''The article makes credible claim for notability''', so A7 does not apply. Suggest PROD/AFD/Improve. undothankrestore Tag: Manual revert}} ::::::::{{گێڕانەوەی لێدوان|CSD Declined - notability asserted. Suggest PROD/AFD/Improve}} ::::::::ئەمە قسەکانی ئەو بەڕێوەبەرەیە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی کە دەڵێ بایەخداری دامەزرێنراوە و ناتونرێ لە ڕێگەی پسخەوە بسڕدرێتەوە و بڕۆ وتووێژی سڕینەوە بکەوە ئەگەر ھەر دەسەڵاتی بەرێوەبەرایەتیت بەکارھێنا و بە زۆر وتارەکەت سڕیەوە ئەمە وەک بەڵگە با بمێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٠:٥٧، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}}، {{وب|Sakura emad}} گیان. ئەگەر بەو پێیە بێ ئێوە دەڵێن دوو بەڕێوەبەری ویکیی فارسی دوو جار لە دوو ساڵی جیادا ([https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&logid=18657373 لێرە] و [https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&logid=15640963 لێرەش]) وتارەکەیان سڕیوەتەوە. بێگومان ئەوان شارەزاییان لە زمانی سەرچاوەکان و ناوەرۆکەکە زیاترە. ئەگەر بڕوات بە منیش نەبێ، لە چاو ئەوان ئەو بەڕێوەبەرەی ویکیی ئینگلیزی گا بە گونا ئەناسێ و دیارە شارەزای بابەتەکە و زمانەکە نیە. بەڵام بەڵگەهێنانەوە وا نابێ. من ئیتر واز دێنم، چون نە کات و وزەی شەڕەقسەم نیە. بێگومان گەورەترین دەستکەوتی ئەو کەسایەتییەی ناو وتارەکە ئەوە بوو دوو سەعات کاتی من و تۆی گرت. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:٣٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :نا بابەتەکە Communication و تێگەیشتنە لەیەکتر تۆ وا ئەزانی من ئەڵێم نابێ وتارەکە بسڕیتەوە، منیش پێت ئەڵێم ئەتوانی بیسڕیتەوە بەس بە شێوازی درووست بیسڕەوە تۆش بەوە قایل نیت و ئەتەوێ یەکسەر بیسڕیتەوە، ئێ ئەو پەلەیە بۆ؟ وتووێژێکی سڕینەوە بکەوە دڵنیابە ئەسڕدرێتەوە کەس ڕێگەی گرتووە بسڕدرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٠:٠١، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 2in7qvtkbr1nkgds8lczg51ifchj5is 1614353 1614258 2026-08-02T10:39:27Z Tessla 41338 /* سڵاو */ بەشی نوێ 1614353 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(31d) |counter = 2 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan/سەرپەڕە}} |minthreadsleft = 5 |minthreadstoarchive = 2 }} سلام و علیکم.. ببورن مامۆستا پیرەهەلۆ من مافی پاسدراوی خۆگەڕم پێدراوە یاخود نا!؟ رێز و مەحەبەت. == تەلەگرام == سڵاو پیرەھەڵۆکان لە تەلەگرام ئەکاونتتان ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٢٣، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو، پیرەهەڵۆکان، ئەمە دووەم نامەیە پێت دەگات، پێویستمان بە هەژمارێکی تێلێگرامت دەبێت. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢١:٣٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Tessla}}، سڵاو و ڕێز. داوای لێبوردن دەکەم کە دێر وڵام دەدەمەوە.نیمە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢١:٤٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] ئەی چی تۆڕێکی سۆشیال میدیاتان ھەیە و چۆن پەیوەندیتان پێوە بکەین؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٠٤، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::{{وب|Sakura emad}} ئەگەر کارێک دەربارەی ویکیپیدیا ببێ لێرە لە پەڕەی لێدوانی خۆم لە خزمەتدام. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:٠٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] بەڵام لێرە زۆر باش نابێت چونکە جار وا ھەیە بە ھەفتە بەڕێزتان نابینین [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:١٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == گەڕاندنەوە == سڵاو پیرەھەڵۆکان [https://w.wiki/RwCN ئەم لێدوانەت] بۆچی گەڕاندۆتەوە ھیچ کێشەیەکی ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:١٧، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Sakura emad}}، داوای لێبوردن دەکەم. بە هەڵە دەستم لێی کەوتووە. ڕەنگە کێشەی تاچپدەکەم بووبێ. تکایە بیگەڕێنەوە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٥:٤٦، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::کێشە نییە : ) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == لیژنەی ناوبژی == پیرەهەڵۆکان، بە تکاوە خۆت بۆ لیژنەی ناوبژی هەڵبژێرە. لێدوانەکەتم خوێندەوە کە پێویست بەمە ناکا بوریۆکراسی ئاڵۆز ئەکا، بەڵام تکایە لە یادت بێ کە کاری ٢٤ کاتژمێریمان نابێ بەمە، ئەم پرۆژەیە گرنگە لەکاتی سەرهەڵدانی ناکۆکی گەورە ئەویش دوای ئەوەی ئەندامان شکست بێنن لەوەی لە بەینی خۆیان بابەتەکان چارەسەر بکەن، لەو حاڵەتەدا پێویستمان بە کەسانێکی دەرەکی دەبێ سیاسەتەکان بە دروستی بسەپێنن. سوپاس. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٧:٥٢، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == کێشەی ئاڵاکە == سڵاو ئێپێن ئەمڕۆ بەربەست نەکراوە بۆ شەش مانگ و یەکەم بەربەستنیشی بێت کاک پیرەھەڵۆکان ئەم بابەتە زۆر قووڵ و درێژە ھی بیست ڕۆژ پێش ئێستایە ئێپێن ئەوە سێیەم بەربەستنە و بەوەی کاک محمد ھەر ڕاناوەستێ شەڕە دەستکاری لەگەڵ ھەمووان کردووە ھەرکە بەربەستنەکەی دەکەینەوە یەکسەر دەچێ ئەوە دەکا کە دەیەوێ بەبێ ئەوەی وتووێژ بکاتەوە و کۆمەڵگا بانگ بکات و قسە لەسەر ئاڵاکە بکەین، ھەربۆیە شەش مانگ بەربەستنی بەسەر دانراوە! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:١٢، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لەبەر ئەوەی ئێپێن لێدوانەکەی سڕیمەوە لە پەڕەکەی ناچارم لێرە دایبنێم فەرموو ئەوەی لەوێ بۆم نووسیت: :{{گێڕانەوەی لێدوان| :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] گەر چێکی لۆگەکەی بکەن دەبینن پێشووتر بۆ یەک ھەفتە بەربەستکراوە بە سەرانسەری لەلایەن من تا بەس ئەو شەڕە دەستکارییە ڕابگرێ ئەوکات زەمەنیش بوو، زەمەن دوای بەربەستنەکە وەستا بەڵام ئەو ھەرکە بەربەستنەکەی نەماوە یەکسەر گەڕاوەتەوە شەڕە دەستکاری، ھەرخۆی پەڕەی وتووێژەکەی خۆی بەڵگەیە کە دان بەوە دادەنێ شەڕە دەستکاری بکات تا ئەوکاتەی پێی دەکرێ ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#هۆشداری: بەکارەهێنانی وێنەی ناکۆکی لەسەر|بڕوانە ئێرە]]) ھەتا ئاڵاکە دادەنێ لە وتارەکە کە ئاڵاکەش بەپێی یەکدەنگی نابێ دابنرێ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#بەربەستکردنی ھەمیشەیی لە ھاوزایەندخوازی|پێمان وتووە]] گەر ئەتەوێ ئاڵاکە دابنێی بڕۆ وتووێژ بکەوە و یەکدەنگی وەرگرەوە بەڵام قەت نەیکردووە و ھەر بەقسەی خۆی کردووە، و من بە شەخسی خۆم ھیچ دژایەتیەکم نییە لەگەڵ ئاڵاکە ھەرخۆشم وتاری [[ترانسجێندەر]]م نوێ کردۆتەوە و چاکم کردووە و ھیچ کێشەیەکی کەسیشم لەگەڵ ئێپێن نییە. بەڵام ئەوەی کێشەم لەگەڵی ھەیە ئەو سەپاندنەی ئێپێنە بەسەر کۆمەڵگاکە و ئەنجام نەدانی ئەو پراکتیزانەیە کە پێی وتراوە بیکات و دواتریش کە بەربەست دەکرێ و دەچێ سکاڵا دەکا و دەڵی ستەمیان لێکردووم و ناچێ ھەموو ڕووداوەکان وەک خۆی باس بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)}}[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:١٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::سپاس بۆ پەیامەکەت. بەڵێ بینیم کە پێشتریش بلۆک کرابوو. بەڵام وەک خۆشت دەزانی بلۆککردن چارەسەر نیە. پێم سەیرە {{وب|Épine}} خۆی خستووەتە شەڕەدەستکاری. پێویستە هەردوو لاکە تەنازول بکەن ئەگەرنا کێشەکە بەردەوام دەبێ. ئێپین تۆش ئەوە بزانە هەموو شتێ بە دڵی من و تۆ نابێ. وەک وتم لابردنی ئەو وێنەیە لە یەک وتار بە سانسۆر نازانم و بە ڕێگەیەکی کردەوەیی دەزانم. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٠:٤٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::بەخوا کاک @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لەتۆم زۆر پێ خۆشترە ئێستا ئێپێن تەنازوول بکات و واز بێنێ بەڵام بەخوا بەڵام نایکات من بیست ڕۆژە خەریکم لەگەڵی، ئەوە سێیەم بەربەستنییەتی، من [[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#بەربەستکردنی ھەمیشەیی لە ھاوزایەندخوازی|لەپەڕی وتووێژەکەی]] پێم وتووە گەر ئەتەوێ بەربەستنت لاچێ تکایە وتووێژ لەگەڵ کۆمەڵگا بکە لەسەر ئاڵاکە، نەیکرد و ئیھمالی کردم ھەر خەریکی شەڕ بوو، و خۆزگە بەتەنھا کێشەی لەگەڵ من بوایە [https://w.wiki/Ru3D سەیری ئێرە] بکە چەن شەڕە دەستکاری لەگەڵ کاک محمدی بەرێوەبەر کردووە ئەوە بەس لێرە و لە شوێنی تریش وایکردووە، لە دیوەخان خۆی دانی پێدادەنێ کە تا پێی بکرێ شەڕە دەستکاریمان لەگەڵ دەکات تا مەرامەکەی ئەو دەچێتە سەر، یان لەپەڕەی وتووێژی کاک محمد بە ڕوونی و ئاشکرایی [[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine#هۆشداری: بەکارەهێنانی وێنەی ناکۆکی لەسەر|بە کاک محمد ئەڵێ]] تا بەربەستنەکەم لانەدەی و ئاڵاکە لە شوێنی خۆی دانەنێی منیش چیم پێ بکرێ ئەیکەم تا ئەم ئاڵایە بگەینمە شوێنی خۆی، ئەو شەش مانگ بەربەستنە لە ناچارییە تا بەس شەڕە دەستکاری نەکات و بوەستێت، ئەوە ئێستا وتووێژیش ھەیە لەسەر ئاڵاکە خۆشت بەشداریت کرد و ئەزانیت با بوەستێت تا یەکلایی بینەوە لەسەر باسەکە و بزانین کۆمەڵگاکە چیدەوێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٥٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::بانگی چالاک دەکەم کە ئەمە بخوێنێتەوە @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] چونکە ڕێک سەبارەت بە ئاڵاکەیە و کە ئەویش داوای کەمکردنەوە دەکات ئاگاداری ئەوە نین ئێپێن ئەوە سێیەم بەربەستنییەتی و تەواو شەڕە دەستکاری لەگەڵ ھەمووان دەکات ھەرکە بەربەستنەکەی دەکرێتەوە لادەچێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == تێبینی! == سڵاو، کاک پیرەهەڵۆ دەنگەکەت لە [[وتووێژ:ھاوزایەندخوازی]] چێک بکە بزانە درووست داتناوە! چونکە '''لەگەڵ''' واتا دەتەوێت ئاڵاکە بمێنێتەوە، کە ئەمەش پێچەوانەی دەقەکەتە، سپاس. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٢٢:١٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سەرەتا منیش ویستم ئەوە بڵێم، لێدوانی بەڕێز پیرەھەڵۆ ماناکەی هەر وەک لێدوانی کاک هەریاد بوو (کە ئەو دژ بوو)، بەڵام بەپێی [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی#کۆدەنگی دەنگدان نییە|یاسای یەکدەنگی]] جۆر و ژمارەی دەنگەکان گرینگ نییە بەڵکوو کوالیتییان گرنگە؛ هەر بەو پێیەش تائێستا کوالیتیی دەنگەکان لەسەر ئەوە بووە کە ئاڵاکە لە وتاری هاوزایەندخوازی لابدرێ و وتارێکی وەک مافەکەنی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە کوردستان ساز بکرێت و ئاڵاکە لەوێ دابنرێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:١٠، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: دەزانم مانای دەنگەکەی چییە، بەڵام با هەر چاکی بکات باشترە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٢:٢٠، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == وتاری [[عەبدوڵڵا_عبدی]] == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] سپاس بۆ بەشدارییەکانتان لە سڕینەوە و چالاکبوونەوەتان وەک بەرێوەبەر، ڕاستی بێت وتارەکەم گەڕاندەوە چونکە وتارەکە لەژێر پێوەری سڕینەوە ناتوانرێ بسڕدرێتەوە و ناچێتە ژێر پێوەرەکانی. لەڕێگەی وتووێژی سڕینەوە دەسڕدرێتەوە، ئێمەش ئێستا خەریکی دامەزراندنین لەڕێگەی توینکڵەوە: بڕوانە [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)#چالاککردنی توینکڵ: وتووێژی سڕینەوە|دیوەخان]]، پێشووتر یەکجار وتووێژی سڕینەوە ئەنجام دراوە بڕوانە '''[[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە/جەمیل عەلی|وتووێژی سڕینەوەی وتاری جەمیل عەلی]]''' خۆشت تیایدا بەشدار بوویت، و وتاری عەبدوڵاڵا عەبدی تەنھا بەوە دەسڕدرێتەوە {{زۆر سوپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :وابزانم خۆشتان لە [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Abdollah_Abdi ویکیپیدیای ئینگلیزی وتووێژی سڕینەوەتان کردۆتەوە]! چونکە لەوێش وتیان ناچێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:٢٤، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Sakura emad}}، سپاس بۆ بانگکردنەکەت. تکایە کاتمژێرێک وەختی بۆ دابنێ و پێم بڵێ بەپێی [[en:Wikipedia:Notability(people)]] و [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] چەند دانە سەرچاوەی دووەمییەی بڕواپێکراو لە سەر وێب یان ئۆفلاین دەست دەکەوێت کە باسی ئەم کەسایەتییە زیندووەیان کردبێت. بە دڵنیاییەوە نزیکی سفر. ئەوەی ویکیی ئینگلیزی چیان کردووە پەیوەندیی بە کۆمەڵگەکەی ئێمەوە نیە. لەوێ تاگی سڕینەوەی خێڕایان لێ نەداوە، چون وتارەکە چەند مانگێک لەوێ بووە و کەس پێی نەزانیوە، بۆیە تاگی پرس بۆ سڕینەوەیان لێ داوە. ئینجا زۆربەی بەکارهێنەران زمانی سەرچاوەکان تێناگەن و شارەزاییان لە بابەتەکە نیە. زۆربەی ئەو سەرچاوانە دەربارەی کەسایەتییەکە نین. ئەمە سپەمکردنی ویکییە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٨:٥٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Sakura emad}} چاوەڕێی وڵامم. کردەوەیەکی بەڕێوەبەریی بەڕێوەبەرێکی ترت گەڕاندووەتەوە بێ وتووێژ. دوایی کە گەڕاندووتەوە لێرە نووسیوتە وتارەکە ناکەوێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا. کارم بەوە نیە کە زیاتر لە یەک حەفتە کات بوو دوای ئەوەی تاگ لە وتارەکە درابوو کە ناڕەزایەتی دەرببڕدرێت و دەکرا بەرلە گەڕانەوەی کردەوەکەی من وتووێژ بکەی، بەڵام ئیستە بۆم شی بکەوە بۆچی وتارەکە بەپێی سخ نابێ بسڕێتەوە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٥:٢٥، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کاک پیرەھەڵۆ کردەوەی بەرێوەبەری ناگەڕێندرێتەوە بەبێ وتووێژ ئەوەیان ڕاستە بەڵام ئێستا ھاتووم لەگەڵت وتووێژ بکەم و پێت ئەلێم ناچێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا چونکە سەرچاوەی ھەیە و بایەخداری دەسەلمێنێ ئایا بایەخداری تەواو دەسەلمێنێ یان نا ئەوەیان بە وتووێژی سڕینەوە یەکلایی دەکرێتەوە، ناکرێ تەنھا یەک بەرێوەبەر بڕیاری یەکلاکەرەوە لە وتارێک بدات کە پێوەری سڕینەوەی خێرای بایەخداری نایگرێتەوە ئەمە سیاسەتە : )، پەلەتان چییە بەم زووانە وتووێژی سڕینەوە چالاک دەکەین لەوێ وتووێژی لەسەر بکەن؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٦، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}}پەلەم نەکردووە. یەک حەفتە تاگی سخی پێوە بووە و ئێوە هیچتان نەوتووە. ئیستە ئەگەر پەلە دەکەم پەلەکەم لەوەدایە ئەمە ژیاننامەی کەسێکی زیندووە. تکایە [[ویکیپیدیا:ژیاننامەی کەسایەتییە زیندووەکان]] بخوێنەوە لەگەڵ ئینگلیزییەکەیدا. ئینجا، سەرچاوەی کوا؟ ئەگەر چوار ژمارە لە ژێرەوەی وتارێکەوە بێ ئەوە نابێ بە سەرچاوە. لە هیچکام لەو ماڵپەڕانەدا باسی ئەو ئیدیعایانەی ناو وتارەکە نەکراوە. هیچکام لەو بەحسێب سەرچاوانە ڕاستەوخۆ دەربارەی کەسایەتییەکە نین. ئەسڵەن ئەو سەرچاوانە دەناسی؟ چۆن دەتوانین ژیاننامەی کەسێک بنووسین بەو سەرچاوانە؟ ئەی سەرچاوەی بڕواپێکراو و دووەمییە چیی بەسەر هات؟ باشە خۆ بڵێین فارسی نازانی، خۆ ئینگلیزی دەزانی کوا ئەو وتارەی نوویۆرک تایمز دەربارەی ئەو کەسەیە؟ [https://www.nytimes.com/2025/01/08/world/middleeast/iran-general-syria-defeat.html] یا ئەوەی میدڵئیست ئای لە کوێ دەکرێ ببێتە پێوەری ژیاننامە؟ ئەوەی ویکیی ئینگلیزی وتوویانە بۆ سخ نابێ لەبەر کۆنبوونی وتارەکەیە. ویکیی تر پێوەر نیە. ئەگەر ویکیی تر پێوەر بێ چۆن لە ویکیی فارسی کە گشت بەکارهێنەرەکانی سەرچاوەکان دەناسن سڕدراوەتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٦:٢٦، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کاک پیرەھەڵۆ ئەگەر قسەکانیشت لەسەر سەرچاوەکان ڕاست بن ناتوانی بەتەنھا بڕیار لەسەر وتارێک بدەیت کە بانگەشەی سەرچاوەی باوەڕپێکراو دەکات و دەرزەنێک سەرچاوەی داناوە ئەگەر ئێوە زۆر بەپەلەن و دەتانەوێت ئێستا بسڕدرێتەوە من ھەر ئێستا وتووێژێکی سڕینەوەتان بۆ دەکەمەوە بەکارھێنەرە سەرەکییەکانی کۆمەڵگاکە بانگ دەکەم و باسی سڕینەوەی بکە ھیچ کێشەم نییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::دواتریش شتێکم بیرچوو وەڵامی بۆ بنووسم ئەڵێی یەک ھەفتەیە تاگی سخی پێوەیە ئێوە ھیچتان نەکردووە وەک ئەوەی من ئیھمالم کردبێ لە کاتێکدا گەر یەکەمئەو نامەیە بخوێنیەوە کە لەسەرەوە بۆم ناردی بۆت دەردەکەوێ ھەموو ئەو وتارانەم واز لێھێناوە بە ئەنقەست کە بۆ پێوەری سڕینەوەی خێرا ناشێن و خەریکی دامەزراندنی وتووێژی سڕینەوەین، ئەوەش مانای ئەوەیە یان تەرکیزتان نەکردۆتە سەر قسەکەم یان نازانن من باسی چیدەکەم کە باسی وتووێژی سڕینەوە دەکەم. : ) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:١٦، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Sakura emad}}، دوو مەسەلە هەیە لێرە. :::یەک، ئەوەی کە کردەوەی بەڕێوەبەریی منت بێ وتووێژ گەڕاندووەتەوە کە چاوەڕوانی ئەوەم نەدەکرد لە بەکارهێنەرێکی بەئەزموون کە بەڕێوەبەرە. :::دوو، کێشەی سڕینەوەی خێرا. لەسەر ئەوە قسەیەکم نیە، چون سیاسەتەکان ڕوونن و ئەوەی من کردوومە بەپێی ئەو ڕێنوێنیانەی بوو لەسەرەوە ئاماژەم پێ کردن. ئەو کارەی نووسەری وتارەکە کردبووی پێی دەوترێ [[en:Wikipedia:No original research]] و کێشەی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]]ی بوو و چیرۆکی ژیانی ئەو کەسە لە هیچکام لە سەرچاوەکاندا نەبوو و ئەو کارەی کراوە جەعلی سەرچاوەیە. سیاسەتی ویکیپیدیا دەربارەی ژیاننامەی زۆر هەستیارانەیە و دەڵێت تەنانەت پێویست بە وتووێژ ناکا سڕینەوەی. ویکیپیدیای ئێمە بێخاوەن نیە کە ببێ بە بواری ویکیسپەمکارەکان. بۆیە تکایە وتارەکە بسڕەوە یان تاگی سخی لێ بدەرەوە یان ئەگەر چەند سەرچاوەی بڕواپێکراوت لایە کە باسی ژیانی ئەو کەسەیان کردووە بۆمی بنێرە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:١٢، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کاک پیرەھەلۆ وتووێژم لەگەڵ کردووی نەھاتووم وتار بگەڕێنمەوە و ھیچیش نەڵێم دواتر ئەگەر منت پێ بەئەزموونە وا پێت ئەڵێم ئەم وتارە ئاوا ناسڕدرێتەوە گەر وا بوایە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی ڕێگەیان پێئەدای بیسڕیتەوە لە ویکیی ئینگلیزی سادەش من بەشداری دەکەم وتاری ئاوامان زۆر بۆدێ کە کۆمەڵێک سەرچاوەیان داناوە ھیچ پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆشی نییە بە بابەتەکە بەڵام ناچن بە سڕینەوەی خێرا بیسڕنەوە ئەچن بە وتووێژی سڕینەوە ئەیکەن، [https://simple.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Requests_for_deletion سەیرێکی ئێرە] بکە پڕە لەو جۆرە وتارانەی ئێستا تۆ ئەتەوێ بیسڕیتەوە، دەڵێی وییکیی ئینگلیزی و ئینگلیزی سادە پەیوەندی بە ئێمەوە نییە بەڵام ئەوە بەتەواوی ڕاست نییە، ویکیی ئینگلیزی تەنھا وەک سیاسەت و ڕێسا ناتوانن کاریگەریمان بخەنە سەر و پێمان بڵێن دەبێ چی بکەین ئەگەرنا ئەتوانین سوود لە شێوزای بەرێوبردنیان وەربگرین ھەر ئەوەتا خۆت سیاسەتی ویکیپیدیای ئینگلیزی بەکاردێنی تۆ بۆمی شی بکەیەوە ئەم وتارە دەبێ یەکسەر بسڕێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٥٠، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::ئەو ھەموو گفتوگۆیەمان کردووە و وتووێژم کردووە گەر کردەوەکەم ھەڵە بووبا ئێستا دەمگەڕاندەوە و داوای لێبوردنم دەکرد! بەڵام نابێ چیتر پێوەری سڕینەوەی خێرا بۆ بابەتێک بەکاربێنین کە ناچێتە ژێر پێوەرەکە ئەزانم وتووێژی سڕینەوە بۆتۆ شتێکی نوێیە و تا ئێستا لە ویکیی سۆرانی نەبووە و بەشداری تەواوت لەسەری نییە لەوانەیە لەبەر ئەوە بێت پێت وابێت ھەمووشتێک ئەبێ بە سڕینەوەی خێرا بسڕدرێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٥٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::{{وب|Sakura emad}} ئەگەر وتارێک پێوەری سخ بێت دەبێ تاگی سخی لێ بدرێت و بسڕدرێتەوە. ئەو وتارەش گشت پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرای هەیە و پێویستە بەخێرایی بسڕدرێتەوە. مانەوەی هەر ناشیرینکردنی ویکیی سۆرانییە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٠:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::ئێ وایە بەڵام ئەمە ناچێتە ژێر پێوەری سڕینەوەی خێرا وا پێت ئەڵێم! گەر دەتەوێ بە زۆر بیسڕیتەوە فەرموو من دەستت ناگرم! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٠:٤٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ھەربۆ زانیاری چونکە ئەمەی ئێستا دەبێتە مێژوو نەکا بیسڕیتەوە با ئەمانەش وەک مێژوو بمێنن، بەڕێوەبەرەکەی ئەوێ لەبەر ئەوە نەیوت بڕۆ وتووێژی سڕینەوە بگە لەبەر ئەوەی کۆنە وەک ئەوەی خۆت دەیڵێی لەسەرەوە بەڵکو ھەمان قسەکەی منی کردۆتەوە فەرموو ::::::::{{گێڕانەوەی لێدوان|Sjb72 talk contribs 7,490 bytes −10 →(top): '''CSD Declined''' (Again). '''The article makes credible claim for notability''', so A7 does not apply. Suggest PROD/AFD/Improve. undothankrestore Tag: Manual revert}} ::::::::{{گێڕانەوەی لێدوان|CSD Declined - notability asserted. Suggest PROD/AFD/Improve}} ::::::::ئەمە قسەکانی ئەو بەڕێوەبەرەیە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی کە دەڵێ بایەخداری دامەزرێنراوە و ناتونرێ لە ڕێگەی پسخەوە بسڕدرێتەوە و بڕۆ وتووێژی سڕینەوە بکەوە ئەگەر ھەر دەسەڵاتی بەرێوەبەرایەتیت بەکارھێنا و بە زۆر وتارەکەت سڕیەوە ئەمە وەک بەڵگە با بمێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٠:٥٧، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}}، {{وب|Sakura emad}} گیان. ئەگەر بەو پێیە بێ ئێوە دەڵێن دوو بەڕێوەبەری ویکیی فارسی دوو جار لە دوو ساڵی جیادا ([https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&logid=18657373 لێرە] و [https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&logid=15640963 لێرەش]) وتارەکەیان سڕیوەتەوە. بێگومان ئەوان شارەزاییان لە زمانی سەرچاوەکان و ناوەرۆکەکە زیاترە. ئەگەر بڕوات بە منیش نەبێ، لە چاو ئەوان ئەو بەڕێوەبەرەی ویکیی ئینگلیزی گا بە گونا ئەناسێ و دیارە شارەزای بابەتەکە و زمانەکە نیە. بەڵام بەڵگەهێنانەوە وا نابێ. من ئیتر واز دێنم، چون نە کات و وزەی شەڕەقسەم نیە. بێگومان گەورەترین دەستکەوتی ئەو کەسایەتییەی ناو وتارەکە ئەوە بوو دوو سەعات کاتی من و تۆی گرت. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:٣٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :نا بابەتەکە Communication و تێگەیشتنە لەیەکتر تۆ وا ئەزانی من ئەڵێم نابێ وتارەکە بسڕیتەوە، منیش پێت ئەڵێم ئەتوانی بیسڕیتەوە بەس بە شێوازی درووست بیسڕەوە تۆش بەوە قایل نیت و ئەتەوێ یەکسەر بیسڕیتەوە، ئێ ئەو پەلەیە بۆ؟ وتووێژێکی سڕینەوە بکەوە دڵنیابە ئەسڕدرێتەوە کەس ڕێگەی گرتووە بسڕدرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٠:٠١، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == سڵاو == کاک پیرەهەڵۆ من دەسەڵاتی هیچم نماوە، گەر توانیت پەڕەکەم لە پاراستن لابدە تا بتوانم دەستکارییەکی تێدابکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٠:٣٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) j5hyd6fnqo188yq5u7rh8sco9m8or14 10 17074 1614237 228226 2026-08-01T21:58:10Z SpinnerLaserzthe2nd 52212 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of Canton of Valais.svg]] → [[File:CHE Valais Flag.svg]] 1614237 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Valais | flag alias = CHE Valais Flag.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} }} ra0dpxm4wc6f07eqzb1wce7ce6rk30u 0 25048 1614066 1465463 2026-08-01T13:42:36Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[ھەسارە]]ی گواستەوە بۆ [[گەڕۆکە]]: ناوی ھەڵە 1465463 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 280px;" |- | {| style="background-color: #000;" cellpadding=0 cellspacing=٠ |- | [[پەڕگە:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|140px|Mercury]] | [[پەڕگە:venus-real color.jpg|140px|Venus]] |- | [[پەڕگە:Africa and Europe from a Million Miles Away.png|140px|Earth]] | [[پەڕگە:Mars 23 aug 2003 hubble.jpg|140px|Mars]] |- | [[پەڕگە:Jupiter New Horizons.jpg|140px|Jupiter]] | style="padding-top: 12px;" | [[پەڕگە:Saturn PIA06077.jpg|140px|Saturn]] |- | [[پەڕگە:Uranus2.jpg|140px|Uranus]] | [[پەڕگە:Neptune - Voyager 2 (29347980845) flatten crop.jpg|140px|Neptune]] |} |- |ھەشت ھەسارەکەی [[کۆمەڵەی خۆر]] * ھەسارەی [[کۆمەڵەی خۆر]]یی :[[زاوە|عەتارد]]، [[ڤینوس|زوھرە]]، [[زەوی]]، و [[بارام (گەڕەستێرە)|بارام]] * ھەسارە زەبەلاحەکان :[[ھورمز|موشتەری]] و [[کەیوان]] ([[گاز]]یەکان) :[[ئورانوس]] و [[نێپتۆن]] ([[سارد]]ەکان) |} [[پەڕگە:Terrestrial Planets Size Comp True Color.png|upright=1.5|وێنۆک|ھەسارەی [[کۆمەڵەی خۆر]]ی [[عەتارد]]، [[زووھرە]]، [[زەوی]]، و [[مەریخ|بارام]]]] [[پەڕگە:Planets2013symbols.svg|upright=1.5|وێنۆک|ھەموو ھەسارەکان بەرامبەر خۆر]] '''ھەسارە''' یان '''ئەستێرەی گەڕۆک''' (بە [[ئینگلیزی]]: Planet) [[تەنی فیزیکی|تەنێکە]] بە دەوری [[ئەستێرە|ئەستێرەیەکدا]] دەگەڕێت و لە خۆیەوە [[ڕووناکی]]ی نییە. لە [[کۆمەڵەی خۆر]]دا چەند ھەسارەیەک ھەیە وەکوو: [[بارام (گەڕەستێرە)|بارام]]، [[زەوی]] و ھتد. {| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;margin:10px" |- style="background:#ccf; font-size:smaller;" |+ ھێمای ھەسارەکان لە ٢٠٠٦- ئێستا |- style="font-size:smaller; text-align:center;" | ١{{ھن}}[[زاوە]]{{ھن}}[[پەڕگە:Mercury symbol.svg|14px|{{unicode|☿}}]]|| ٢{{ھن}}[[ڤینۆس]]{{ھن}}[[پەڕگە:Venus symbol.svg|14px|{{unicode|♀}}]]|| ٣{{ھن}}[[زەوی]]{{ھن}}[[پەڕگە:Earth symbol.svg|14px|{{unicode|🜨}}]] || ٤{{ھن}}[[مەریخ|بارام]]{{ھن}}[[File:Mars symbol.svg|14px|{{unicode|♂}}]]|| ٥{{ھن}}[[ھورمز]]{{ھن}}[[File:Jupiter symbol.svg|14px|{{unicode|♃}}]]|| ٦{{ھن}}[[کەیوان]]{{ھن}}[[File:Saturn symbol.svg|14px|{{unicode|♄}}]] || ٧{{ھن}}[[ئورانوس]]{{ھن}}[[File:Uranus symbol.svg|14px|{{unicode|♅}}]] || ٨{{ھن}}[[نێپتۆن]]{{ھن}}[[File:Neptune symbol.svg|14px|{{unicode|♆}}]] |} [[بەتڵیمۆس|پەتلیمۆس]] وا بیری دەکردەوە کە ھەسارەی [[زەوی]] چەقی [[گەردوون]]ە و ھەموو ھەسارەکان لە خولگەیەکی بازنەییدا بە دەوریدا دەخولێنەوە. سەرەڕای ئەوەی کە بیرۆکەی چەقێتیی [[خۆر]] چەندین جار خرایەڕوو، بەڵام تا [[سەدەی حەڤدەھەم]] بە بەڵگەی زانستی نەسەلمێندرا، کاتێک زانای ئیتاڵی [[گالیلێو گالیلەی]] توانی [[کۆمەڵەی خۆر]] لە ڕێگەی ئەو [[تەلیسکۆپ]]ە فەلەکییەی کە داھێنی کردبوو، ببینێت. ھەروەھا زانای ئەڵمانی [[یۆھانس کێپلەر]] دوای شیکردنەوە وردەکانی بۆ داتاکانی چاودێریی فەلەکی سەلماندی کە خولگەی ھەسارەکان ھێلکەیین نەک بازنەیی. لەگەڵ پێشکەوتنی ئامێرەکانی چاودێری، زانایانی فەلەکناسی بۆیان دەرکەوت کە ھەموو ھەسارەکان، بە ھەسارەی زەویشەوە، بە دەوری تەوەری خۆیاندا دەخولێنەوە بەڵام بە لارییەکی کەم، و ھەندێکیان تایبەتمەندیی ھاوبەشیان ھەیە، وەک دروستبوونی سەھۆڵ لەسەر جەمسەرەکانیان و تێپەڕبوونیان بە چەندین وەرزدا لە یەک ساڵدا. لەگەڵ دەستپێکی سەردەمی بۆشایی ئاسمان، مرۆڤ دوای پشکنینی نموونەی خاکی ھەسارەکان لە ڕێگەی ئامێرەکانی «مسبار»ی بۆشایی ئاسمانەوە، چەندین تایبەتمەندیی ھاوبەشی لەنێوان ھەسارەی زەوی و ھەسارەکانی تردا دۆزییەوە، وەک سروشتی گڕکانی و بوونی زریان و تەکتۆنیک (پرۆسەی شێواندن کە شێوەی [[توێکڵی زەوی]] دەگۆڕێت و کیشوەر و چیاکان دروست دەکات) و تەنانەت ھایدرۆلۆجیاش. لە ساڵی ١٩٩٢ەوە، دوای دۆزینەوەی سەدان ھەسارە لە دەرەوەی کۆمەڵەی خۆر (واتە بە دەوری ئەستێرەی تردا دەخولێنەوە)، زانایان بۆیان دەرکەوت کە ھەموو ھەسارەکانی ناو [[گەلەستێرە]]ی کاکێشان چەندین تایبەتمەندیی ھاوبەشیان لەگەڵ ھەسارەی زەویدا ھەیە. ھەسارەکان بە شێوەیەکی گشتی دابەش دەبن بۆ دوو جۆری سەرەکی: ھەسارە گەورەکان، کە ھەسارەی زەبەلاحن و لە گازی کەم چڕی پێکھاتوون، و ھەسارە بچووکترەکان کە سروشتێکی بەردینیان ھەیە، وەک ھەسارەی زەوی. بەپێی پێناسەکانی یەکێتیی فەلەکناسیی نێونەتەوەیی، کۆمەڵەی خۆر لە ھەشت ھەسارە پێکدێت. ڕیزبەندیی ئەم ھەسارانە بەپێی دوورییان لە خۆرەوە بە چوار ھەسارە بەردینییەکە دەست پێدەکات: [[عەتارد]]، [[زووھرە]]، [[زەوی]] و [[مەریخ|بارام]]، پاشان ھەسارە گازییە زەبەلاحەکان: [[موشتەری]]، [[کەیوان]]، [[ئۆرانوس]] و [[نیپتۆن]]. ھەروەھا کۆمەڵەی خۆر پێنج ھەسارەی قەزەمی تێدایە کە ئەمانەن: [[سێریس]] و [[پلووتۆ]] (کە پێشتر وەک نۆیەمین ھەسارەی کۆمەڵەی خۆر پۆلێن کرابوو) و [[میکمیک]] و [[ھاومیا]] و [[ئیریس]]. بە دەوری ھەریەک لەو ھەسارانەدا مانگێک یان زیاتر دەخولێتەوە جگە لە عەتارد و زوھرە و سێریس و میکمیک.<ref>«How Many Solar System Planets". NASA/JPL Solar System Dynamics. Retrieved September 8, 2018.</ref> تا مانگی ئازاری ٢٠٠٩ ژمارەی ھەسارە دۆزراوەکانی دەرەوەی کۆمەڵەی خۆر گەیشتە ٣٤٤ ھەسارە و لە قەبارە و سروشتدا جیاوازن لە ھەسارە گازییە زەبەلاحەکانەوە تا ھەسارە بچووکە بەردینەکان. ھەسارەکان کاتێک شەوان دەیانبینین وا دەردەکەون کە ڕووناکی دەردەدەن، بەڵام لە ڕاستیدا ڕووناکی خۆر دەدەنەوە و وا دەردەکەون کە ڕووناکن.<ref>«Planet". The American Heritage Dictionary of the English Language. 2020.</ref> چەندین ھەزار ھەسارە لە دەوری ئەستێرەکانی تر دۆزراونەتەوە («ھەسارەکانی دەرەوەی کۆمەڵەی خۆر»یان «ھەسارە دەرەکییەکان») لە کاکێشاندا.<ref>Schneider, Jean (January 16, 2013). «Interactive Extra-solar Planets Catalog". The Extrasolar Planets Encyclopaedia. Retrieved January 15, 2013.</ref> لە ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١، تیمی تەلیسکۆپی بۆشاییی ئاسمانیی کێپلەر دۆزینەوەی یەکەم ھەسارەی دەرەوەی کۆمەڵەی خۆریان بە قەبارەی زەوی ڕاگەیاند، کێپلەر-٢٠e و کێپلەر-٢٠f، کە بە دەوری ئەستێرەیەکی ھاوشێوەی خۆردا دەخولێنەوە، کێپلەر-٢٠.<ref>Clavin, Whitney; Chou, Felicia; Johnson, Michele (December 20, 2011). «NASA Discovers First Earth-size Planets Beyond Our Solar System". NASA. Retrieved December 20, 2011.</ref> توێژینەوەیەک لە ساڵی ٢٠١٢ کە شیکاریی داتاکانی مایکرۆلێنزینگی کێشکردنی دەکرد، ئاماژەی بەوەدا کە بە تێکڕا لایەنی کەم ١٫٦ ھەسارە بە ھەر ئەستێرەیەکەوە لە کاکێشاندا بەستراوەتەوە. وا بڕوا دەکرێت کە نزیکەی یەک لە ھەر پێنج ئەستێرەیەکی ھاوشێوەی خۆر، ھەسارەیەکی بە قەبارەی زەوی لە ناوچەی گونجاوی ژیاندا ھەبێت.<ref>Cassan, A. ; et al. (January 12, 2012). "One or more bound planets per Milky Way star from microlensing observations". Nature. 481 (7380): 167–169. arXiv:1202.0903. Bibcode:2012Natur.481..167C. doi:10.1038/nature10684. PMID 22237108.</ref> تا ١ی حوزەیرانی ٢٠١٩، ٤٬٠٧١ ھەسارەی دەرەوەی کۆمەڵەی خۆر لە ٣٬٠٤٣ سیستمی ھەسارەییدا دۆزراونەتەوە (لە نێویاندا ٦٥٩ سیستمی ھەسارەیی فرە)، کە قەبارەیان لە قەبارەی مانگەوە تا زەبەلاحی گازیی نزیکەی دوو ھێندەی قەبارەی ھەسارەی موشتەری دەگۆڕێت، زیاتر لە ١٠٠ ھەسارەیان بە ھەمان قەبارەی زەوی دۆزراونەتەوە، نۆیان لە ھەمان دووریی ڕێژەیی لە ئەستێرەکەیانەوەن وەک زەوی لە خۆرەوە، واتە لە ناوچەی گونجاوی ژیاندان.<ref>«Exoplanet and Candidate Statitics". Exoplanet Archive. Retrieved June 1, 2019.</ref> == ئەفسانە و ناونان == ناوەکانی ھەسارەکان لە شارستانییەتی ڕۆژاواییدا لە ناوە نەریتییە ڕۆمانییەکانەوە وەرگیراون، کە لە بنەڕەتدا لە یۆنانی و بابلییەکانەوە وەرگیراون. لە شارستانییەتی [[یۆنانی کۆن]]دا، دوو گەورەترین سەرچاوەی ڕووناکی، کە [[خۆر]] و [[مانگ]]ن، ناویان لێنرا «ھیلیۆس» و «سیلین» و ناویان لە دوورترین ھەسارە نا «فاینۆن» واتە «درەوشاوە» پاشان «فایسۆن» واتە «بریسکەدار»، بەڵام ھەسارە سوورەکەیان ناونا «پایرۆیس» واتە «ھەسارەی ئاگرین» و گەشترین ھەسارەشیان ناونا «فۆسفۆرۆس» واتە «ھێنەری ڕووناکی»، و کۆتا ھەسارەی مەلەوان لە بۆشایی فراواندا ناویان نا «ستیلبۆن» واتە «ھەسارەی بریسکەدار». یۆنانییەکان ھەروەھا ئەم ھەسارانەیان بە خواوەندەکانی چیاکانی ئۆڵۆمپی پیرۆزەوە بەستەوە، ناوی «[[ھیلیۆس]]» و «[[سیرین]]» لە دوو ھەسارە و دوو خواوەند نرا، بەڵام «[[فاینۆن]]» ناوێکی پیرۆز بوو و تەرخان کرابوو بۆ خواوەند «[[کرۆنۆس]]» کە یەکێکە لە جەبابیرەکان کە پێش خواوەندەکانی چیاکانی ئۆڵۆمپی پیرۆز حوکمی جیھانیان دەکرد وەک ئەفسانە کۆنەکان باسی دەکەن، و «فایسۆن» ناوێکی پیرۆز بوو بۆ خواوەند «زیووس»؛ کە کوڕی پاشا «[[کرۆنۆس]]»ە و لە حوکمی جیھاندا شوێنی گرتەوە، بەڵام «[[پایرۆیس]]» ناوێکی پیرۆز بوو بۆ خواوەند «[[ئارێس]]» کە کوڕی «[[زیووس]]» و لە ھەمان کاتدا خواوەندی جەنگ بوو، بەڵام «فۆسفۆرۆس» ناوێکی پیرۆز بوو بۆ خواوەند «[[ئەفرۆدیت]]» خواوەندی خۆشەویستی، و «[[ھێرمیس]]» پەیامبەری خواوەندەکان و خواوەندی زانست و ژیری، حاکمی ھەسارەی «ستیلبۆن» بوو.<ref>«Greek Names of the Planets". October 25, 2003. Retrieved July 14, 2012. The Greek names of the planets, and their meanings, are listed in the table. In addition to the names of the gods, the Greeks also gave the planets descriptive names.</ref> بابلییەکان پێش یۆنانییەکان کەوتن لە ناونانی ھەسارەکان بە ناوی خواوەندەکانیان. بابلییەکان ناوی «فۆسفۆرۆس»یان لەم ھەسارەیە نابوو وەک پیرۆزییەک بۆ ناوی خواوەندی خۆشەویستی لە بابل «عەشتار» و ناوی «پایرۆیس»یان لە ھەسارەکە نابوو بە ناوی خواوەندی جەنگ «نێرگال» و ناوی «ستیلبۆن»یان لە ھەسارەکە نابوو بە ناوی خواوەندی دانایی «نابو» و ناوی «فایسۆن»یان لە ھەسارەکە نابوو بە ناوی گەورەترین خواوەندیان «مەردۆخ».<ref>Santillana, Giorgio de (1961). Hamlet's Mill. Harvard University Press. p. 145. ISBN 978-0-87923-215-3.</ref> چەندین لێکچوون لەنێوان شێوازەکانی ناونانی ھەسارەکاندا ھەیە لەلای بابلی و یۆنانییەکان.<ref>«Greek Names of the Planets". October 25, 2003. Retrieved July 14, 2012. The Greek names of the planets, and their meanings, are listed in the table. In addition to the names of the gods, the Greeks also gave the planets descriptive names.</ref> سەرەڕای ئەوەش، وەرگێڕانەکە وەک پێویست ورد نەبوو. بۆ نموونە، خواوەندی جەنگ لای بابلییەکان ناوی «نێرگال» بوو، بۆیە یۆنانییەکان ناویان لێنا «ئارێس». لەگەڵ ئەوەشدا، بە پێچەوانەی «ئارێس»ەوە، «نێرگال» ھەروەھا خواوەندی خراپە و دۆزەخیش بوو.<ref>«Nergal". anuna.net. Retrieved July 14, 2012.</ref> لە ئێستادا، زۆربەی خەڵکی [[جیھانی ڕۆژاوا]] ھەسارەکان بە ناوەکانیانەوە دەناسن کە لە ناوی خواوەندەکانی چیاکانی ئۆڵۆمپی یۆنانییەوە وەرگیراون. لە کاتێکدا کە یۆنانییەکان ھێشتا ناوە یۆنانییە کۆنەکان بۆ ھەسارەکان بەکاردەھێنن، زۆربەی گەلانی تری [[ئەورووپا]] ناوە [[ڕۆمانییەکان]] (یان [[لاتینییەکان]]) بەکاردەھێنن، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ کاریگەریی ئیمپراتۆرییەتیی ڕۆمانی و دواتر کڵێسای [[کاسۆلیک]]ی بەسەر ئەم گەلانەوە. ڕۆمان و یۆنانییەکان لە بنەچەیەکی ھیندی-ئەورووپییەوە ھاتوون، و ھەمان خواوەندیان بە ناوەکانی جیاوازەوە دەپەرست، بەڵام ڕۆمانەکان ئەو داھێنانە ئەدەبی و چیرۆکییەیان نەبوو کە ئەدیبەکانی یۆنان بەسەر خواوەندەکانیاندا دایانھێنابوو.<ref>«Mythology of the Planets". space.com. Retrieved July 14, 2012. The Romans, not a very imaginative people, adopted the gods and goddesses of the much more poetic Greeks and just gave them new names.</ref> لە قۆناغی کۆتایی شارستانییەتی ڕۆمانیی کۆندا، چەندین نووسەری ڕۆمانی لە داھێنەرە یۆنانییەکان چیرۆکە مێژوویییەکانیان وەرگرت و بەسەر خواوەندەکانی خۆیاندا جێبەجێیان کرد، تا کار گەیشتە ئەوەی کە ئەم ناوانە و ئەوانە تێکەڵ بوون.<ref>«Mythology of the Planets". space.com. Retrieved July 14, 2012. The Romans, not a very imaginative people, adopted the gods and goddesses of the much more poetic Greeks and just gave them new names.</ref> کاتێک ڕۆمانەکان زانستی فەلەکناسیی یۆنانییان خوێند، ھەسارەکانیان بە ناوی خواوەندەکانی خۆیانەوە ناونا: ناوی مێرکوری (ئەفسانە)یان لە «ھێرمیس» نا و ڤینوسیان لە «ئەفرۆدیت» نا و مارسیان (ئەفسانە) لە «ئارێس» نا و جوپیتەریان لە «زیووس» نا و ساتورنیان (ئەفسانە) لە «کرۆنۆس» نا.<ref>«Planetary Linguistics". The->__Tools. Retrieved July 14, 2012.</ref> دوای دۆزینەوەی ھەسارەکانی تر لە سەدەی ھەژدە و نۆزدەھەمدا، بە ھەمان شێوە ناونران؛ ناوی «یۆرانوس»یان لە جیاتی «ئۆرانوس» و «نیپتونوس»یان لە جیاتی «پۆسایدۆن» بەکارھێنا. ھەندێک لە ڕۆمانەکان پێیان وابوو کە ئەو حەوت خواوەندەی کە ناوی ھەسارەکانیان لێنرابوو، بە نۆرە چاودێریی کاروباری دونیایان دەکرد، کە ئەمە بیروباوەڕێکی کۆنە و ڕەنگە لە شارستانییەتی بابلیی کۆندا سەریھەڵدابێت بەڵام لە [[میسر]]ی یۆنانیدا پەرەی سەندبێت.<ref>Campion, Nicholas (2009). The Dawn of Astrology. Continuum. pp. 173–174. ISBN 978-1-84725-214-2.</ref> ئەم نۆرەگرتنە بە بڕوای ئەوان بە [[کەیوان]] دەستی پێدەکرد پاشان موشتەری پاشان بارام پاشان خۆر پاشان زووھرە پاشان عەتارد و لە کۆتاییدا مانگ (ئەم ڕیزبەندییە لە دوورترینەوە بۆ نزیکترینە).<ref>Falk, Michael (1999). "Astronomical Names for the Days of the Week". Journal of the Royal Astronomical Society of Canada. 93: 122–133. Bibcode:1999JRASC..93..122F.</ref> بۆیە، ڕۆژی یەکەم بە کەیوان دەستی پێدەکرد (کاتژمێری یەکەم) و ڕۆژی دووەم بە خۆر (کاتژمێری بیست و پێنجەم) و ڕۆژی سێیەم بە مانگ (کاتژمێری چل و نۆیەم) پاشان بارام پاشان عەتارد پاشان موشتەری و لە کۆتاییدا زووھرە. بەھۆی ناونانی ھەر ڕۆژێک بە ناوی ئەو خواوەندەی کە پێی دەست پێدەکات، ئەمە ھەروەھا ڕیزبەندیی ڕۆژەکانی ھەفتەیە بەپێی [[ڕۆژژمێری ڕۆمانی]] و دوای ڕەتکردنەوەی ڕۆژژمێری ڕۆمانی ھێشتا ئەم ناونانە لە زۆربەی زمانە نوێیەکاندا نەگۆڕاوە.<ref>Zerubavel, Eviatar (1989). The Seven Day Circle: The History and Meaning of the Week. University of Chicago Press. p. 24. ISBN 978-0-226-98165-9.</ref> بۆ نموونە: Sunday (یەکشەممە) و Monday (دووشەممە) و Saturday (شەممە) وەرگێڕانی ڕاستەوخۆی ناوە ڕۆمانییەکانن.<ref>«Days of the Week". The->__Tools. Retrieved July 14, 2012.</ref> ھەسارەی زەوی تاکە ھەسارەیە کە ناوەکەی لە ڕۆم و یۆنانیی کۆنەوە وەرنەگیراوە؛ ھێشتا چەندین زمانی ڕۆمانی وشەی کۆنی ڕۆمانیی «تێرا» بە واتای زەوی بەکاردەھێنن (یان وشەیەکی لێوە وەرگیراو) کە لە کۆندا بە واتای وشکانی بەکاردەھات (وشەیەکی دژ بە وشەی دەریا).<ref>«Terra". anuna.net. Retrieved July 14, 2012.</ref> کەلتوورە نا-ئەوروپییەکان سیستمی تریان بۆ ناونانی ھەسارەکان بەکاردەھێنا. بۆ نموونە ھیندستان سیستمێکی ناونان بەکاردەھێنێت کە پشتی بە ڕۆژژمێری «ناڤاجراھا»ی ھیندیی ڕەسەن بەستووە، و تێیدا بە خۆر دەوترێت «سوریا» و بە مانگ «چاندرا» و بە عەتارد «بودھا» و بە زوھرە «شوکرا» و بە بارام «مانجالا» و بە موشتەری «براسپاتی» و بە کەیوان دەوترێت «شانی».<ref>«Jyotisha". arundesika.com. Retrieved July 14, 2012.</ref> ھەروەھا گرێ مانگییەکانی سەرکەوتوو و داکەوتوو کە بە دیاردەکانی مانگگیران و خۆرگیرانەوە بەستراونەتەوە، ناونراون «ڕاھو» و «کیتو». بەڵام چین و وڵاتانی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا کە لەژێر کاریگەریی شارستانییەتی چینیدا بوون (وەک ژاپۆن و کۆریا و ڤێتنام)، سیستمێکیان بەکارھێناوە کە پشتی بە پێنج توخمە چینییەکە بەستووە: ئاو ([[عەتارد]]) و کانزا ([[زووھرە]]) و ئاگر ([[مەریخ|بارام]]) و دار ([[موشتەری]]) و [[زەوی]] (کەیوان).<ref>«Chinese ideas of Elements". chinnese.com. 2005. Retrieved July 14, 2012.</ref> == دروستبوونی ھەسارەکان == [[پەڕگە:PIA18469-AsteroidCollision-NearStarNGC2547-ID8-2013.jpg|وێنۆک|دروستبوونی هەسارەکان]] [[پەڕگە:Protoplanetary-disk.jpg|وێنۆک|250x250|دیسکێکی ھەسارە سەرەتاییەکان]] بە وردی نازانرێت ھەسارەکان چۆن دروست بوون. بیردۆزە باوەکە ئەوەیە کە ئەو ھەسارانە لە ئەنجامی داڕمانی ھەورێکی گازییەوە بۆ قەراغێکی تەنک کە لە گاز و تۆز پێکھاتووە، دروست بوون. ئەو بیردۆزە وا دادەنێت کە ئەو ھەورە لە ئەستێرەیەکی سەرەتایی لە چەقدا پێکھاتووە کە بە قەراغەکانی ھەسارە سەرەتاییە خولاوەکان دەورە دراوە.<ref>Wetherill, G. W. (1991). «Formation of the Terrestrial Planets». Geochimica et Cosmochimica Acta. 55 (3): 671–680. Bibcode:1991GeCoA..55..671W. doi:10.1016/0016-7037(91)90042-W.</ref> لەرێگەی داینامیکی شلەمەنییە فیزیا-ئەستێرەناسییەکانەوە (پرۆسەی پێکدادانی لینج)، گەردیلەکانی تۆز لە قەراغەکەدا بەردەوام کەڵەکە دەبن بۆ پێکھێنانی بارستەیەکی گەورەتر لە ھەر کاتێکی تر. چەندین [[گەردیلە]]ی تۆز لەم قەراغەدا کەڵەکە بوون و تەنی ئاسمانیی زۆر گەورەیان پێکھێنا. <ref>Wetherill, G. W. (1980). «Formation of the Terrestrial Planets». Annual Review of Astronomy and Astrophysics. 18: 77–113. Bibcode:1980ARA&A..18...77W. doi:10.1146/annurev.aa.18.090180.000453.</ref> لە ئەنجامی چڕبوونەوە ناوچەییەکانەوە، بارستاییگەلێک دروست بوون کە بە «ھەسارە کۆرپەلەییەکان» ناسراون، و ئەو ھەسارە زۆر بچووکانە یارمەتیی خێراکردنی پرۆسەی کەڵەکەبوونیان دا لە ڕێگەی ڕاکێشانی چەندین ماددەی ترەوە بەھۆی ھێزی کێشکردنی ناوەندییەوە کە لە خولانەوەوە دروست دەبێت.<ref>Papaloizou, J. C. B.; Terquem, C. (2006). «Planet formation and migration». Reports on Progress in Physics. 69 (1): 119–180. arXiv:astro-ph/0602047. Bibcode:2006RPPh...69..119P. doi:10.1088/0034-4885/69/1/R03. S2CID 119436423.</ref> چڕیی ئەو چڕبوونەوانە زیادی کرد تا لە ناوەوەی خۆیاندا بەھۆی ھێزی کێشکردنەوە تەقینەوە و ئەو ھەسارە سەرەتاییانەیان پێکھێنا. <ref>Wetherill, G. W. (1980). «Formation of the Terrestrial Planets». Annual Review of Astronomy and Astrophysics. 18: 77–113. Bibcode:1980ARA&A..18...77W. doi:10.1146/annurev.aa.18.090180.000453.</ref> دوای ئەوەی ھەسارەیەک دەگاتە تیرەیەکی گەورەتر لە تیرەی مانگی سەر بە [[زەوی]]، دەست دەکات بە کۆکردنەوەی بەرگەھەوایەکی فراوان؛ کە دەبێتە ھۆی زیادبوونی توانای بۆ ڕاکێشانی ھەسارە بچووکەکان لە ڕێگەی ھێزی بەرگریی [[بەرگەھەوا]]کەوە. <ref>Inaba, S.; Ikoma, M. (2003). «Enhanced Probability of Capture of Planetesimals by a Protoplanet with a Gaseous Envelope». Astronomy and Astrophysics. 410 (2): 711–723. Bibcode:2003A&A...410..711I. doi:10.1051/0004-6361:20031189.</ref> کاتێک ئەستێرە سەرەتاییەکە گەورە دەبێت تا دەگاتە پلەی داگیرسان بۆ ئەوەی ببێتە ئەستێرەیەکی ڕاستەقینە، قەراغە ماوەکەی ناوی بۆ دەرەوە فڕێ دەدات بەھۆی ھەڵمبوونی ڕووناکی و بای خۆری و کاریگەریی دیاردەی پۆینتینگ-ڕۆبێرتسۆن و چەندین ھۆکاری ترەوە.<ref>Dutkevitch, Diane (1995). The Evolution of Dust in the Terrestrial Planet Region of Circumstellar Disks (Ph.D. thesis). University of Massachusetts Amherst. Bibcode:1995PhDT..........2D.</ref> <ref>K. E. Haisch Jr., E. A. Lada, C. J. Lada (2001). «Disk Frequencies and Lifetimes in Young Clusters». The Astrophysical Journal. 553 (2): L153–L156. arXiv:astro-ph/0104347. Bibcode:2001ApJ...553L.153H. doi:10.1086/320685. S2CID 16493196.</ref> دوای ئەوە، لەوانەیە ھەندێک ھەسارەی سەرەتایی ھەبن کە ھێشتا بە دەوری ئەستێرەکەدا یان بە دەوری یەکتردا دەخولێنەوە، بەڵام بە تێپەڕبوونی کات پێکدادەدەن و یەک ھەسارەی گەورە پێکدەھێنن یان ماددە دەردەدەن کە لەلایەن ھەسارە سەرەتاییە گەورەکانی ترەوە یان ھەسارە تەواوبووەکانەوە ھەڵدەمژرێن. <ref>Wetherill, G. W. (1980). «Formation of the Terrestrial Planets». Annual Review of Astronomy and Astrophysics. 18: 77–113. Bibcode:1980ARA&A..18...77W. doi:10.1146/annurev.aa.18.090180.000453.</ref> ئەو تەنانە گەشە دەکەن تا دەتوانن چەندین تەنی تر کە لە خولگەیاندایە ڕابکێشن تا دەگەنە شێوەی کۆتایی خۆیان وەک ھەسارەی تەواوبوو.<ref>Wetherill, G. W. (1980). «Formation of the Terrestrial Planets». Annual Review of Astronomy and Astrophysics. 18: 77–113. Bibcode:1980ARA&A..18...77W. doi:10.1146/annurev.aa.18.090180.000453.</ref> لەم نێوەندەدا، ئەو ھەسارە سەرەتاییانەی کە نەتەقیوونەتەوە لەوانەیە ببنە مانگی سەر بە ھەسارەکانی تر لە ڕێگەی ھێزی کێشکردنی ناوەندییەوە یان بەردەوام بن لە خولانەوە لە پشتێنەی تەنەکانی تردا تا دەگەنە شێوەی کۆتایی خۆیان وەک ھەسارەی قەزەم یان تەنھا تەنی بچووک لە [[کۆمەڵەی خۆر]]دا.<ref>Wetherill, G. W. (1980). «Formation of the Terrestrial Planets». Annual Review of Astronomy and Astrophysics. 18: 77–113. Bibcode:1980ARA&A..18...77W. doi:10.1146/annurev.aa.18.090180.000453.</ref> بەڵام کاریگەرییە چالاکەکانی ھەسارە کۆرپەلەییەکان (و شیبوونەوەی تیشکی)، دەبنە ھۆی گەرمبوونی ئەو ھەسارە گەشەکردووە و دەبنە ھۆی توانەوەی بەشەکیی لایەنی کەم. بەشی ناوەوەی ھەسارەکە دەست دەکات بە گۆڕان تا چڕتر دەبێت. <ref>Ida, S.; Nakagawa, Y.; Nakazawa, K. (1990). «The Diversity of the Solar System». Icarus. 88 (1): 129–145. Bibcode:1990Icar...88..129I. doi:10.1016/0019-1035(90)90098-O.</ref> کۆمەڵە ھەسارەییەکانی تر زۆربەی گازەکانیان بەھۆی ئەم کەڵەکەبوونەوە لەدەست دەدەن، بەڵام ئەم گازە لەدەستچووانە دەکرێت لە ڕێگەی ئەو گازانەی کە لە بەرگەھەواوە و لە [[کلکدار]]ەکانی ترەوە دەردەچن، قەرەبوو بکرێنەوە. <ref>Kasting, James F. (1993). «Earth's early atmosphere». Science. 259 (5097): 920–926. Bibcode:1993Sci...259..920K. doi:10.1126/science.11536547. PMID 11536547.</ref> (بەڵام ھەسارە بچووکترەکان ھەر گازێک کە بەدەستی بھێنن بەھۆی ھەڵاتنی ئەو گازانەوە لەدەستی دەدەن). دوای دۆزینەوە و بەدواداچوونی چەندین سیستمی ھەسارەیی لە دەوری ئەستێرەکانی دەرەوەی کۆمەڵەی خۆرمان، ئەم شیکارییە بووەتە جێگەی پێداچوونەوە یان گۆڕانکاریی یەکجارەکی. <ref>Lissauer, Jack J. (2007). «Planets Formed in Habitable Zones of Low-Mass Stars». The Astrophysical Journal. 660 (2): L149–L152. arXiv:0704.0335. Bibcode:2007ApJ...660L.149L. doi:10.1086/518128. S2CID 18324483.</ref> لە ئێستادا، ئاستی کانزاییبوون (زاراوەیەکی فەلەکییە کە باس لە ڕادەی چڕیی توخمە کیمیاییەکان دەکات) کە ژمارەی گەردیلەیییان لە ٢ زیاترە، کە ژمارەی گەردیلەیی ھیلیۆمە، ئەوە دیاری دەکات کە ئایا ئەگەری بوونی ھەسارە بۆ ئەستێرەیەکی دیاریکراو ھەیە یان نا. <ref>Gonzalez, Guillermo (1997). «The Stellar Metallicity-Giant Planet Correlation». Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 285 (2): 403–412. arXiv:astro-ph/9611109. Bibcode:1997MNRAS.285..403G. doi:10.1093/mnras/285.2.403.</ref> بۆیە، ئەگەری بوونی سیستمێکی ھەسارەیی لە دەوری ئەستێرەیەکی دەوڵەمەند بە کانزا زیاترە لە ئەگەری بوونی سیستمێکی ھەسارەیی لە دەوری ئەستێرەیەکی ھەژار بە کانزا. <ref>Gonzalez, Guillermo; Brownlee, Donald; Ward, Peter (2001). «The Galactic Habitable Zone: Galactic Chemical Evolution». Icarus. 152 (1): 185–200. arXiv:astro-ph/0103165. Bibcode:2001Icar..152..185G. doi:10.1006/icar.2001.6617. S2CID 118873094.</ref> == ڕێژەی گەڕەستێر لە گەلەستێرەی خۆمان == لە تازەترین لێدوانەکانی فەلەکناسانی پسپۆڕانی لە بواری دۆزینەوەی ھەسارە دەرەکییەکان دەربارەی ھەسارەکانی دەرەوەی سیستەمی خۆردا ھاتووە کەوا دەرەنجامی لێکۆڵینەوەو ڕووماڵکردنەکان لە ڕێگای تەلەسکۆبی ئاسمانی [[کێپلەر]] ی زۆر پێشکەوتوودا ئاماژە بە بوونی نزیکەی ٥٠ ملیارد ھەسارە دەدات، نەوەک لە گەردووندا، بەڵکو تەنھا لە نێو خودی گەلەستێرەمان (ڕێی کاکێشان) و لەنێو گەردوونیشدا نزیکەی ٢٠٠ ملیارد گەلەستێرە ھەیەو نزیکەی ٥٠٠ ملیۆن لەو ھەسارانە دەکەونە شوێن و ناوچەی ناسراو بە (ناوچە گەرمییە مامناوەندییەکان)، واتە ڕووی ئەو ھەسارانە نە زۆر گەرمن یان زۆر ساردن و بەمەش ئەگەرەکانی بوونی ژیان تێیان دا بەدوور نازانرێت. ئەم لێدوانەی زانایان بە دۆزینەوە تازەکانی تەلەسکۆبی ئاسمانی [[کێپلەر]] ەوە پشت ئەستوور بووەو لەسەرووی ھەموو ئەو پسپۆڕانەش، سەرۆکی پڕۆسیسە زانستییەکانی [[تەلیسکۆپ]]ی ئاسمانی [[کێپلەر]] (ویلیام بوروکی) گوتوویەتی: «لە دەستپێکدا زانایان دەستیان کردبوو بە ئەژماردنی ئەو ھەسارانەی کە لە ساڵی یەکەمی گەڕان و ڕوماڵکردندا دۆزرابوونەوە، ئەوەش تەنھا لە ناوچەیەکی زۆر بچووکی دەستنیشانکراوی بۆشایی ئاسمانی نێو گەلەستێرەمان بوو، پاشان بەشێوەیەکی نزیککراوەیی یان پێشبینی بۆکراوی ئەگەری بوونی ھەسارەکان لەنێو تەواوی گەلەستێرەماندا ئەژمارکرا» تاوەکو ئێستا تەلەسکۆبی ئاسمانی [[کێپلەر]] ١٢٤٨ ھەسارەی دۆزیوەتەوە و٥٤ یان کەوتوونەتە نێو ناوچەی پلەی گەرمیی مامناوەندی. بەو پێیە ڕەنگە بە شێوەیەکی ڕێژەیی ھەر ئەستێرەیەک دوو ھەسارەی بە دەوردا بخولێتەوەو ڕەنگە ھەندێکیشیان زیاتر لە دوو ھەسارە بەدەوەریاندا بخولێنەوەو لە نێو خودی گەلەستێرەشماندا نزیکەی ١٠٠ ملیارد ئەستێرە ھەیە، بەڵام ھەندێکی دیکە ئەم ژمارەیە بۆ ٣٠٠ ملیارد ئەستێرە مەزەندە دەکەن. ھەردوو حاڵەت ڕاستی بیرو بۆچوونی فەلەکناسی ناوداری کۆچکردوو [[کارل سەیگن]] مان دێنێتەوە یاد کە بەر لە چەندین ساڵ پێشبینی بوونی چەندین ھەسارەو بگرە شێوازی جۆراوجۆری ژیان و جیھانی دیکەی جگە لە زەوی لە نێو گەلەستێرەو گەردووندا کردبوو و ئێستاش بەشێک لەو پێشبینیانەی ھاتوونەتە دی. == داتا و زانیارییەکانی ھەسارەکانی کۆمەڵەی خۆر == داتا و زانیارییەکانی ھەسارەکانی [[کۆمەڵەی خۆر]] '''تایبەتمەندی ھەسارەکان''': {|class="wikitable" style="text-align:center" |- ! ناوی ھەسارە ! خولگەی تەواو ! بەرە ! خولگەی نیوە تیرەی بازنەیی ([[باڵانسی گەردوونی]]) ! خولگەی چەرخ (بە ساڵ) ! لاری لۆ ھێڵی یەکسانی لە ڕۆژەوە ! نا ناوەندی خولگەیی ! سوورانەوە بە دەوری تەوەری خۆی (بە ڕۆژ) ! ڕێژەی مانگەکان لە دەوری ھەسارە ! بازنە ! [[تەوشک]] ! جۆری ھەسارە |- | ([[زاوە]]) عەتارد | ٠٬٣٨٢ | ٠٬٠٦ | ٠٬٣٩ | ٠٬٢٤ | ٣٬٣٨ | ٠٬٢٠٦ | ٥٨٬٦٤ | — | نییە | نییە | [[ھەسارەی بەردین]] |- | [[ڤینوس]] | ٠٬٩٤٩ | ٠٬٨٢ | ٠٬٧٢ | ٠٬٦٢ | ٣٬٨٦ | ٠٬٠٠٧ | ٢٤٣٬٢ | — | نییە | [[کاربۆن دووئۆکسید]] و [[نایترۆجین]] | [[ھەسارەی بەردین]] |- | [[زەوی]] | ١٬٠٠ | ١٬٠٠ | ١٬٠٠ | ١٬٠٠ | ٧٬٢٥ | ٠٬٠١٧ | ١٬٠٠ | [[مانگ]] | نییە | [[ئۆکسجین]] و [[نایترۆجین]] | [[ھەسارەی بەردین]] |- | [[مەریخ]] | ٠٬٥٣٢ | ٠٬١١ | ١٬٥٢ | ١٬٨٨ | ٥٬٦٥ | ٠٬٠٩٣ | ١٬٠٣ | ٢ | نییە | [[کاربۆن دووئۆکسید]] و [[نایترۆجین]] | [[ھەسارەی بەردین]] |- | [[ھورمز]] | ١١٬٢٠٩ | ٣١٧٬٨ | ٥٬٢٠ | ١١٬٨٦ | ٦٬٠٩ | ٠٬٠٤٨ | ٠٬٤١ | [[مانگەکانی ھورمز|٤٩]] | [[بازنەکانی ھورمز|ھەیتی]] | [[ھایدرۆجین]] و [[ھیلیۆم]] | [[ھەسارەی گازی]] |- | [[کەیوان]] | ٩٬٤٤٩ | ٩٥٬٢ | ٩٬٥٤ | ٢٩٬٤٦ | ٥٬٥١ | ٠٬٠٥٤ | ٠٬٤٣ | [[مانگەکانی کەیوان|٥٢]] | [[بازنەکانی کەیوان|ھەیتی]] | [[ھایدرۆجین]] و [[ھیلیۆم]] | [[ھەسارەی گازی]] |- | [[ئورانوس]] | ٤٬٠٠٧ | ١٤٬٦ | ١٩٬٢٢ | ٨٤٬١ | ٦٬٤٨ | ٠٬٠٤٧ | -٠٬٧٢ | [[مانگەکانی ئورانوس|٢٧]] | [[بازنەکانی ئورانوس|ھەیتی]] | [[ھایدرۆجین]] و [[ھیلیۆم]] | [[ھەسارەی گازی]] |- | [[نێپتۆن]] | ٣٬٨٨٣ | ١٧٬٢ | ٣٠٬٠٦ | ١٦٤٬٨ | ٦٬٤٣ | ٠٬٠٠٩ | ٠٬٦٧ | [[مانگەکانی نێپتۆن|١٣]] | [[بازنەکانی نێپتۆن|ھەیتی]] | [[ھایدرۆجین]] و [[ھیلیۆم]] | [[ھەسارەی گازی]] |} == پێشانگا == <gallery> پەڕگە:Mercury in color - Prockter07-edit1.jpg|وێنۆک|[[زاوە]] پەڕگە:Venus-real color.jpg|وێنۆک|[[ڤینۆس]] پەڕگە:The Earth seen from Apollo 17.jpg|وێنۆک|[[زەوی]] پەڕگە:OSIRIS Mars true color.jpg|[[بارام (گەڕەستێرە)]] پەڕگە:Saturn during Equinox.jpg|وێنۆک|[[کەیوان]] پەڕگە:Jupiter by Cassini-Huygens.jpg|وێنۆک|[[ھورمز]] پەڕگە:Uranus2.jpg|وێنۆک|[[یۆرانۆس]] پەڕگە:Neptune - Voyager 2 (29347980845) flatten crop.jpg|وێنۆک|[[نێپتۆن]] </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20200102115509/https://www.iau.org/ فەلەکناسانی نێودەوڵەتی] * [https://web.archive.org/web/20200104163735/https://exoplanets.nasa.gov/ ماڵپەری ناسا] * [https://www.co-intelligence.org/newsletter/comparisons.html|جیاوازی قەبارەی ھەسارەکانی کۆمەڵەی خۆر لەگەڵ خۆر]{{بەستەری مردوو|url=https://www.co-intelligence.org/newsletter/comparisons.html%7Cجیاوازی |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}} {{کۆمەڵەی خۆر}} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|فیزیک|کۆمەڵەی خۆر}} {{پۆلی کۆمنز|Planets}} [[پۆل:ھەسارەناسی]] [[پۆل:ھەسارەکان]] [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:کۆمەڵەی خۆر]] [[پۆل:چەمکەکان لە زانستی گەردوونناسیدا]] [[پۆل:گەردوونناسی چاودێر]] [[پۆل:چەمکەکان لە ئەستێرەناسی]] [[پۆل:سیستمی خۆری]] llr8w15amzyagnslxnw80n73p3fj7mv 0 25052 1614342 766833 2026-08-02T09:54:55Z حوسێن 42516 /* */ 1614342 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[گەڕۆکە]] stj9b6w42lggl9xukqkrgfryd3rl9qq 0 26804 1614051 1613799 2026-08-01T12:14:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614051 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Swiss army knife open 20050612.jpg|250حءpx|وێنۆک|چەپ|نمونەیەک لە چەقۆی سویسڕی]] '''چەقۆی سویسڕی''' [[ئامێر]]ێکە کە چەندین کاری پێ ئەنجام دەدرێت وەکو ھەڵپچڕاندنی سەرە سیفۆن و قووتوی خواردەمەنی و بەکارھێنانی وەکو مقەست و چەندین کاری تر. == مێژوو == === سەرەتاکان === چەقۆکانی گیرفانی چەندکارە لانی کەم لە ناوەڕاستی سەدەی ١٩یەمەوە دروست کراون. لە ساڵی ١٨٥١دا، لە پەرتووکی «مۆبی-دیک» (بەشی ١٠٧)، ھێرمان مێڵڤیل ئاماژە بە «داھێنانەکانی شێفیڵد دەکات، کە شێوەی دەرەوەیان – ھەرچەندە کەمێک ئەستوورتر – وەک چەقۆیەکی گیرفانی ئاسایی بوو؛ بەڵام نەک تەنھا تیغی قەبارە جیاواز، بەڵکو مەکۆک، فەتاحەی بڕغوو، مووکێش، مێخەکوت، پێنووس، ڕاستە، سۆدەی نینۆک و کونکەریان تێدابوو.» [[File:Wester & Co 2.JPG|thumb|«مۆدێل ١٨٩٠»، یەکەم چەقۆی سەربازیی سویسرییە کە لەلایەن ڤێستەر و کۆمپانیا لە سۆڵینگن دروست کراوە]] لە کۆتاییی ساڵانی ١٨٨٠دا، سوپای سویسرا بڕیاری دا چەقۆیەکی گیرفانی نوێی چەماوە بۆ سەربازەکانی بکڕێت. ئەم چەقۆیە دەبوو بۆ سوپا گونجاو بێت بۆ کردنەوەی خواردنی قوتوو و بۆ چاککردنەوەی تفەنگی خزمەتگوزاریی سویسری، شمیدت–ڕووبین، کە بۆ ھەڵوەشاندنەوە و بەستنەوەی پێویستی بە مەکۆک بوو. لە کانوونی دووەمی ١٨٩١دا، چەقۆکە ناوی فەرمیی «مۆدێل ١٨٩٠»ی وەرگرت. چەقۆکە تیغ، کونکەر، قوتووکەرەوە، مەکۆک، و دەسکێکی ھەبوو کە لە داری بەڕووی تۆخ دروست کرابوو، کە ھەندێکیان دواتر بە داری ئەبنووس گۆڕدران. لەو کاتەدا، ھیچ کۆمپانیایەکی سویسری توانای بەرھەمھێنانی پێویستی نەبوو، بۆیە داواکاریی سەرەتایی بۆ ١٥،٠٠٠ چەقۆ ئاراستەی کۆمپانیای ئەڵمانیی بەرھەمھێنەری چەقۆ ڤێستەر و کۆمپانیا لە سۆڵینگنی [[ئەڵمانیا]] کرا. ئەم چەقۆیانە لە تشرینی یەکەمی ١٨٩١دا گەیەندران. === ڤیکتۆرینۆکس و ڤێنگەر === لە ساڵی ١٨٩١دا، کارڵ ئێڵسنەر، خاوەنی کارگەیەکی ئامێرە پزیشکییەکان لە ئیباخی سویسرا (کە دواتر بوو بە ڤیکتۆرینۆکس) دەستی کرد بە دروستکردنی چەقۆکان لە [[سویسرا]]. لە کۆتاییی ساڵی ١٨٩١دا، ئێڵسنەر دەستی بە بەرھەمھێنانی چەقۆکانی «مۆدێل ١٨٩٠» کرد، وەک ڕکابەرێکی بەرھەمھێنەرە ئەڵمانییەکە. بەو کارە دوچاری زیانی دارایی بوو، چونکە ڤێستەر و کۆمپانیا دەیانتوانی [[چەقۆ]]کان بە تێچوویەکی کەمتر بەرھەم بھێنن. لە ساڵی ١٨٩٣دا، کۆمپانیای چەقۆسازیی سویسری پاوڵ بۆیشات و کۆمپانیا لە دێلێمۆنت لە کانتۆنی جورای فەڕەنسیزمان، یەکەم گرێبەستی خۆی لە سوپای سویسرا وەرگرت بۆ بەرھەمھێنانی چەقۆکانی مۆدێل ١٨٩٠. دواتر، بەڕێوەبەری گشتییەکەی، تیۆدۆر ڤێنگەر، کۆمپانیاکەی کڕییەوە و ناوی گۆڕی بۆ کۆمپانیای ڤێنگەر. ھەردوو کۆمپانیا سویسرییەکە گرێبەستە سەرەتایییەکەیان بۆ دابینکردنی چەقۆکان دابەش کرد. ئێڵسنەر لە لێواری مایەپوچیدا بوو کاتێک لە ساڵی ١٨٩٦دا چەقۆیەکی باشترکراوی پەرەپێدا، کە بۆ ئەفسەران تەرخان کرابوو، بە ئامێرگەلێک کە لە ھەردوو لای دەسکەکەوە بە بەکارھێنانی میکانیزمێکی تایبەتی سپرینگ بەسترابوونەوە، ئەمەش ڕێگەی پێ دەدا ھەمان سپرینگ بەکاربھێنێت بۆ ڕاگرتنیان لە شوێنی خۆیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.newtons.ch/60201/index.html |سەردێڕ=Newtons Newton's Newton Swiss Switzerland Vaud French France Beaujolais Blace Gonnu 69460 |بڵاوکەرەوە=Newtons.ch |ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120425123617/http://www.newtons.ch/60201/index.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم چەقۆ نوێیە لە ١٢ی حوزەیرانی ١٨٩٧دا تۆمار کرا، کە تیغێکی بڕینی دووەمی بچووکتر، فەتاحەی بڕغوو، و دەسکی ڕیشاڵی سێلوڵۆزی ھەبوو، لەژێر ناوی {{lang|de|Schweizer Offiziers- und Sportmesser}} («چەقۆی ئەفسەران و وەرزشیی سویسری»). سوپای سویسرا داوای چەقۆکەی نەکرد بەڵام بە سەرکەوتوویی لە ئاستی نێونەتەوەیی بازارکردنی بۆ کرا، ئەمەش بووە ھۆی گەڕانەوەی خۆشگوزەرانی بۆ کۆمپانیاکەی ئێڵسنەر.<ref>[http://www.sakwiki.com/tiki-index.php?page=Officers+Knife "Officer's and Sports Knife"] SAKWiki</ref> ڤێنگەریش چەقۆی ھاوشێوەی بەرھەم ھێنا. لە ساڵی ١٩٠٨دا حکومەتی سویسرا گرێبەستەکەی لە نێوان ڤیکتۆرینۆکس و ڤێنگەردا دابەش کرد، و نیوەی داواکارییەکانی دا بە ھەر یەکێکیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Martin |یەکەم=Iain |ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠١٦|سەردێڕ=The Story of the Swiss Army Knife |ناونیشان=https://www.matterhornchalets.com/2016/05/25/story-swiss-army-knife/ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Matterhorn Chalets}}</ref> لە ساڵی ١٩٠٩دا، ئێڵسنەر جۆرێکی دەستکاریکراوی دروشمی سویسری بەکارھێنا بۆ ناسینەوەی چەقۆکانی. بە گۆڕانکارییەکی کەمەوە، ئەمە تا ئێستاش لۆگۆی کۆمپانیاکەیە. لە ساڵی ١٩٠٩دا، دوای کۆچی دواییی دایکی، ئێڵسنەر ناوی ئەو کە «ڤیکتۆریا» بوو وەک ناوی براندەکە بەکارھێنا. لە ساڵی ١٩٢١دا دوای داھێنانی پۆڵای دژە ژەنگ ({{Lang|fr|acier inoxydable}})، کوڕەکەی کارڵ ئێڵسنەر ناوی کۆمپانیاکەی گۆڕی بۆ ڤیکتۆرینۆکس کە لە تێکەڵکردنی «ڤیکتۆریا» و «inoxydable» دروست بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=KYf3VtxsMeMC&q=acier+inoxydable+inox&pg=PA427|ژپنک=٩٧٨-٢٧١٠٨٠٦٤٨٦|ساڵ=١٩٩٣|سەردێڕ=Dictionnaire Des Sciences Et Techniques Du Pétrole: Anglais-français|پەڕە=٤٢٧|دوایین١=Moureau|یەکەم١=Magdeleine|دوایین٢=Brace|یەکەم٢=Gerald|بڵاوکەرەوە=Editions TECHNIP}} {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.victorinox.com/global/en/History/cms/history |سەردێڕ= Victorinox official company history |ڕێکەوتی سەردان= ١٤ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> ڤێنگەر بانگەشەی بۆ براندەکەی دەکرد وەک «چەقۆی ڕاستەقینەی سوپای سویسرا» و ڤیکتۆرینۆکس وەک «چەقۆی ڕەسەنی سوپای سویسرا». لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠دا، فرۆشی چەقۆکانی سوپای سویسرا بە شێوەیەکی بەرچاو کەمی کرد لە ئەنجامی ڕکابەریی ئامێرە چەندکارەکانی تری گیرفان و سنووردارکردنی ھەڵگرتنی چەقۆ، بە تایبەتی لە ھێڵە ئاسمانییەکاندا. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠٠٥دا، ڤیکتۆرینۆکس کۆمپانیای ڤێنگەری کڕی و بوو بە تاقە دابینکەری چەقۆ بۆ سوپای سویسرا. ڤیکتۆرینۆکس لە سەرەتادا براندی ڤێنگەری بە سەربەخۆیی ھێشتەوە، بەڵام لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣دا، ڕای گەیاند کە براندی چەقۆی ڤێنگەر لادەبرێت و دەخرێتە سەر ڤیکتۆرینۆکس. ڕاگەیەندراوێکی ڕۆژنامەوانی ئاماژەی بەوە کرد کە کارگەی ڤێنگەر لە دێلێمۆنت بەردەوام دەبێت لە بەرھەمھێنانی چەقۆ و ھەموو کارمەندانی ئەو شوێنە کارەکانیان دەپارێزرێت. زیاتر ڕوونیان کردەوە کە کۆمەڵێک کەلوپەل لە ھێڵی بەرھەمھێنانی ڤێنگەر لەژێر ناوی براندی ڤیکتۆرینۆکسدا دەمێننەوە. نووسینگەی سەرەکیی ڤێنگەر لە ئەمریکا لەگەڵ شوێنی ڤیکتۆرینۆکس لە مۆنڕۆ، کۆنێتیکت یەک دەخرێت. کاتژمێر و کارە مۆڵەتپێدراوەکانی ڤێنگەر وەک براندێکی جیاواز بەردەوام دەبن: سویسگێر.<ref name="wengerna.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.wengerna.com/stuff/contentmgr/files/6/0a82f37ec9ef875e15b019e83ff52ead/pdf/vx_wenger_mediainformation_e_130130.p |سەردێڕ=Victorinox joins forces and integrates Wenger knife business |وێبگە=wengerna.com |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131112024548/http://www.wengerna.com/stuff/contentmgr/files/6/0a82f37ec9ef875e15b019e83ff52ead/pdf/vx_wenger_mediainformation_e_130130.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|df=dmy-all}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Swiss Army knives}} {{شریتی دەروازە|سویس|کۆمپانیا}} [[پۆل:چەقۆکان]] [[پۆل:داھێنانەکانی سویسڕا]] [[پۆل:چەکە سپییەکان]] i8tn0d5fbx94nsbkqq1h4nrtqg3wbdt 0 37785 1614221 1570154 2026-08-01T21:02:33Z Zanairbrahim 78166 /* نوێکردنەوەی زانیاری */ پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار چاککردنەوەی ھەڵەی ڕێنووس/ڕێزمان گەڕاندنەوەی دەستکاری پاک بەڵام بە زیان 1614221 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نوێکردنەوە}} }} {{زانیاریدانی یانەیەکی تۆپی پێ | ناوی یانە = سلێمانی | وێنە = [[پەڕگە:یانەی وەرزشی سلێمانی 1.jpg|200px]] | ناونیشانی وێنە = لۆگۆی یانەی سلێمانی | ناوی تەواو = یانەی سلێمانی | نازناو = دایک، سوورپۆشەکان | ناوی کورتکراوە = | دامەزراندن = [[١٩٥٦]] | هەڵوەشاندن = | زەوی = [[یاریگای سلێمانی]] | پانتایی = | ناوی پیشەیی خاوەن یانە = | ناوی پیشەیی سەرۆک یانە = | خاوەنی یانە = [[قوباد تاڵەبانی]] | بەرپرسی جێبەجێکەر = | ناوی پیشەیی بەڕێوەبەر = | بەڕێوەبەر = | خول = [[خولی بژاردەی عێراقی]] | وەرز = [[٢٠١١]]-[[٢٠١٢]] | ڕیزبەند = یەکەم | یەکەم یاری = | گەورەترین بردنەوە = | گەورەترین دۆڕاندن = | گۆڵکەر = [[ئەحمەد موناجید]] | کۆمەڵەی هاندەران = | میدالیاکان = | American = | ڕاهێنەر = [[باسم قاسم]] |ماڵپەڕی فەرمی = http://www.sulyfc.com |وەرزی ئەمساڵ = [[٢٠١٢]]-[[٢٠١٣]] pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FF0000|socks1=FF0000| pattern_la2=_whiteshoulders|pattern_b2=|pattern_ra2=_whiteshoulders| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF||rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF| }}'''یانەی وەرزشی سلێمانی''' یانەیەکی وەرزشی پیشەگەری دێرینە لە شاری [[سلێمانی]]، لە ئێستادا بەڕێز [[قوباد تاڵەبانی]] سەرۆکایەتی یانەکە دەکات. یانەکە لە ساڵی [[1956]] دامەزراوە و بە یەکێک لە جەمسەرە گرنگەکانی وەرزشی [[کوردستان]] و [[عێراق]] دادەنرێت. یانەی سلێمانی تەنها لە بواری [[تۆپی پێ|تۆپی پێدا]] کورت نابێتەوە، بەڵکو یانەیەکی فرەچەشنە و لە چەندین کایەی وەرزشی جیاوازدا وەک تۆپی سەبەتە، تۆپی دەست، تێنسی سەر مێز و تیر و کەوان خاوەن مێژوو و دەستکەوتی گەورەیە. == زانیاریی گشتی (Infobox) == {| class="infobox" style="width:22em; text-align:right; font-size:88%; line-height:1.5em;" | colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#E01A22; color:white;" |یانەی وەرزشی سلێمانی |- |'''سەرۆکی یانە''' |[[قوباد تاڵەبانی]] |- |'''ساڵی دامەزراندن''' |[[1956]] (ڕۆژ و مانگی وردی دیار نییە) |- |'''شار''' |[[سلێمانی]]، [[هەرێمی کوردستان]] |- |'''ڕەنگی فەرمی''' |سوور و سپی |- |'''نازناو''' |سوورپۆشەکان، نەوەکانی گۆیژە |- |'''یاریگای سەرەکی''' |یاریگای سلێمانی |- |'''تیپە وەرزشییەکان''' |تۆپی پێ، تۆپی دەست، تێنسی سەر مێز، یارییە سیانییەکان، تیر و کەوان |} == مێژوو == === دامەزراندن و ساڵانی سەرەتا === یانەی وەرزشی سلێمانی بە فەرمی لە ساڵی 1956 مۆڵەتی کارکردنی وەرگرت. دروستبوونی یانەکە لە ناوەڕاستی پەنجاکاندا دەرەنجامی یەکگرتن و کۆبوونەوەی چەندین تیپی گەڕەکەکان و ڕێکخراوە وەرزشییە سەرەتاییەکانی ئەو سەردەمەی شاری سلێمانی بوو، بە مەبەستی دروستکردنی ناوەندێکی فەرمی بۆ کۆکردنەوە و پەرەپێدانی بەهرەی لاوانی شارەکە. لە سەرەتای دامەزراندنییەوە تاوەکو ئێستا، ڕەنگی فەرمی درێسی یانەکە (سوور و سپی) بووە. === سەردەمی زێڕینی تۆپی سەبەتە و یارییەکانی تر === لە ساڵانی حەفتاکان و هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا، تیپی تۆپی سەبەتەی یانەی سلێمانی (بەتایبەت تیپی کچان و کوڕان) بووە یەکێک لە بەهێزترین تیپەکانی سەر ئاستی عێراق و چەندین نازناوی گەورەیان بەدەستهێنا. هاوکات یانەکە لە یارییەکانی گۆڕەپان و مەیدان و بەرزکردنەوەی قورساییدا چەندین پاڵەوانی نێودەوڵەتی پێگەیاندووە کە نوێنەرایەتی عێراقیان کردووە لە پاڵەوانێتییە دەرەکییەکاندا. === بەشداریکردن لە خولەکانی عێراق و کوردستان === تیپی تۆپی پێی یانەکە بۆ چەندین وەرز لە خولی نایابی عێراقدا بەشداری کردووە (بەتایبەت لە کۆتایی نەوەدکان و ساڵانی دووهەزارەکاندا). لەو سەردەمەدا، یاریگای سلێمانی بەهۆی پاڵپشتی و هاندانی بێوچانی جەماوەرەکەیەوە، ببووە یەکێک لە سەخترین یاریگاکان بۆ یانە بەهێزەکانی بەغدا وەک الزوراء، الطلبة، والشرطة. لەسەر ئاستی کوردستانیش، یانەی سلێمانی هەمیشە یەکێک بووە لە جەمسەرە سەرەکییەکانی خولی نایابی کوردستان و کێبڕکێی توندی لەسەر بەدەستهێانی نازناوەکان کردووە. == تیپە وەرزشییەکانی ئێستا == یانەکە لە ئێستادا پەرەی بە چالاکییەکانی داوە و خاوەنی ئەم تیپە فەرمییانەیە کە لەسەر ئاستی کوردستان و عێراق کێبڕکێ دەکەن: * '''[[تۆپی پێ]]''' (Football) * '''[[تۆپی دەست]]''' (Handball) * '''[[تێنسی سەر مێز]]''' (Table Tennis) * '''یارییە سیانییەکان''' (Triathlon) * '''[[تیر و کەوان]]''' (Archery) == دەستەی کارگێڕی == لە مانگی شوباتی ساڵی 2026، لە پرۆسەیەکی هەڵبژاردندا دەستەیەکی کارگێڕی نوێ بۆ یانەکە هەڵبژێردران کە پێکهاتوون لە: * '''سەرۆکی یانە:''' قوباد جەلال تاڵەبانی * '''جێگری سەرۆک:''' سەرکەوت حەسەن * '''بەڕێوەبەری جێبەجێکار (CEO):''' د. زانا ابراهیم علی * '''بەڕێوەبەری دارایی:''' ئەیوب عزیز * '''بەڕێوەبەری کارگێڕی:''' نیشتمان محەمەد جەبار * '''سکرتێر:''' ئامانج کەمال * '''ئەندامانی دەستەی کارگێڕی:''' ** د. ئەحمەد بەهائەدین ** بەرزان عەبدوڵڵا ** بێسار == ئەمانەش ببینە == * [[سلێمانی]] * [[وەرزش لە کوردستان]] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|عێراق}}{{DEFAULTSORT:سلێمانی}} [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی عێراق]] [[پۆل:یانە وەرزشیەکانی عێراق]] [[پۆل:یانە وەرزشیەکانی کوردستان]] [[پۆل:یانەکانی خولی بژاردەی عێراق]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێ لە سلێمانی]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی کوردستان]] 5elvkyitm88oekxklyzk7wwheyngc28 1614227 1614221 2026-08-01T21:14:04Z Zanairbrahim 78166 /* زانیاریی گشتی (Infobox) */ چاکسازی چاکسازی (بچووک) 1614227 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نوێکردنەوە}} }} {{زانیاریدانی یانەیەکی تۆپی پێ | ناوی یانە = سلێمانی | وێنە = [[پەڕگە:یانەی وەرزشی سلێمانی 1.jpg|200px]] | ناونیشانی وێنە = لۆگۆی یانەی سلێمانی | ناوی تەواو = یانەی سلێمانی | نازناو = دایک، سوورپۆشەکان | ناوی کورتکراوە = | دامەزراندن = [[١٩٥٦]] | هەڵوەشاندن = | زەوی = [[یاریگای سلێمانی]] | پانتایی = | ناوی پیشەیی خاوەن یانە = | ناوی پیشەیی سەرۆک یانە = | خاوەنی یانە = [[قوباد تاڵەبانی]] | بەرپرسی جێبەجێکەر = | ناوی پیشەیی بەڕێوەبەر = | بەڕێوەبەر = | خول = [[خولی بژاردەی عێراقی]] | وەرز = [[٢٠١١]]-[[٢٠١٢]] | ڕیزبەند = یەکەم | یەکەم یاری = | گەورەترین بردنەوە = | گەورەترین دۆڕاندن = | گۆڵکەر = [[ئەحمەد موناجید]] | کۆمەڵەی هاندەران = | میدالیاکان = | American = | ڕاهێنەر = [[باسم قاسم]] |ماڵپەڕی فەرمی = http://www.sulyfc.com |وەرزی ئەمساڵ = [[٢٠١٢]]-[[٢٠١٣]] pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FF0000|socks1=FF0000| pattern_la2=_whiteshoulders|pattern_b2=|pattern_ra2=_whiteshoulders| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF||rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF| }}'''یانەی وەرزشی سلێمانی''' یانەیەکی وەرزشی پیشەگەری دێرینە لە شاری [[سلێمانی]]، لە ئێستادا بەڕێز [[قوباد تاڵەبانی|قوباد جلال تاڵەبانی]] سەرۆکایەتی یانەکە دەکات. یانەکە لە ساڵی [[1956]] دامەزراوە و بە یەکێک لە جەمسەرە گرنگەکانی وەرزشی [[کوردستان]] و [[عێراق]] دادەنرێت. یانەی سلێمانی تەنها لە بواری [[تۆپی پێ|تۆپی پێدا]] کورت نابێتەوە، بەڵکو یانەیەکی فرەچەشنە و لە چەندین کایەی وەرزشی جیاوازدا وەک تۆپی سەبەتە، تۆپی دەست، تێنسی سەر مێز و تیر و کەوان خاوەن مێژوو و دەستکەوتی گەورەیە. == زانیاریی گشتی (Infobox) == {| class="infobox" style="width:22em; text-align:right; font-size:88%; line-height:1.5em;" | colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#E01A22; color:white;" |یانەی وەرزشی سلێمانی |- |'''سەرۆکی یانە''' |[[قوباد تاڵەبانی]] |- |'''ساڵی دامەزراندن''' |[[1956]] (ڕۆژ و مانگی وردی دیار نییە) |- |'''شار''' |[[سلێمانی]]، [[هەرێمی کوردستان]] |- |'''ڕەنگی فەرمی''' |سوور و سپی |- |'''نازناو''' |سوورپۆشەکان، نەوەکانی گۆیژە |- |'''یاریگای سەرەکی''' |یاریگای سلێمانی |- |'''تیپە وەرزشییەکان''' |تۆپی پێ، تۆپی دەست، تێنسی سەر مێز، یارییە سیانییەکان، تیر و کەوان |} == مێژوو == === دامەزراندن و ساڵانی سەرەتا === یانەی وەرزشی سلێمانی بە فەرمی لە ساڵی 1956 مۆڵەتی کارکردنی وەرگرت. دروستبوونی یانەکە لە ناوەڕاستی پەنجاکاندا دەرەنجامی یەکگرتن و کۆبوونەوەی چەندین تیپی گەڕەکەکان و ڕێکخراوە وەرزشییە سەرەتاییەکانی ئەو سەردەمەی شاری سلێمانی بوو، بە مەبەستی دروستکردنی ناوەندێکی فەرمی بۆ کۆکردنەوە و پەرەپێدانی بەهرەی لاوانی شارەکە. لە سەرەتای دامەزراندنییەوە تاوەکو ئێستا، ڕەنگی فەرمی درێسی یانەکە (سوور و سپی) بووە. === سەردەمی زێڕینی تۆپی سەبەتە و یارییەکانی تر === لە ساڵانی حەفتاکان و هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا، تیپی تۆپی سەبەتەی یانەی سلێمانی (بەتایبەت تیپی کچان و کوڕان) بووە یەکێک لە بەهێزترین تیپەکانی سەر ئاستی عێراق و چەندین نازناوی گەورەیان بەدەستهێنا. هاوکات یانەکە لە یارییەکانی گۆڕەپان و مەیدان و بەرزکردنەوەی قورساییدا چەندین پاڵەوانی نێودەوڵەتی پێگەیاندووە کە نوێنەرایەتی عێراقیان کردووە لە پاڵەوانێتییە دەرەکییەکاندا. === بەشداریکردن لە خولەکانی عێراق و کوردستان === تیپی تۆپی پێی یانەکە بۆ چەندین وەرز لە خولی نایابی عێراقدا بەشداری کردووە (بەتایبەت لە کۆتایی نەوەدکان و ساڵانی دووهەزارەکاندا). لەو سەردەمەدا، یاریگای سلێمانی بەهۆی پاڵپشتی و هاندانی بێوچانی جەماوەرەکەیەوە، ببووە یەکێک لە سەخترین یاریگاکان بۆ یانە بەهێزەکانی بەغدا وەک الزوراء، الطلبة، والشرطة. لەسەر ئاستی کوردستانیش، یانەی سلێمانی هەمیشە یەکێک بووە لە جەمسەرە سەرەکییەکانی خولی نایابی کوردستان و کێبڕکێی توندی لەسەر بەدەستهێانی نازناوەکان کردووە. == تیپە وەرزشییەکانی ئێستا == یانەکە لە ئێستادا پەرەی بە چالاکییەکانی داوە و خاوەنی ئەم تیپە فەرمییانەیە کە لەسەر ئاستی کوردستان و عێراق کێبڕکێ دەکەن: * '''[[تۆپی پێ]]''' (Football) * '''[[تۆپی دەست]]''' (Handball) * '''[[تێنسی سەر مێز]]''' (Table Tennis) * '''یارییە سیانییەکان''' (Triathlon) * '''[[تیر و کەوان]]''' (Archery) == دەستەی کارگێڕی == لە مانگی شوباتی ساڵی 2026، لە پرۆسەیەکی هەڵبژاردندا دەستەیەکی کارگێڕی نوێ بۆ یانەکە هەڵبژێردران کە پێکهاتوون لە: * '''سەرۆکی یانە:''' قوباد جەلال تاڵەبانی * '''جێگری سەرۆک:''' سەرکەوت حەسەن * '''بەڕێوەبەری جێبەجێکار (CEO):''' د. زانا ابراهیم علی * '''بەڕێوەبەری دارایی:''' ئەیوب عزیز * '''بەڕێوەبەری کارگێڕی:''' نیشتمان محەمەد جەبار * '''سکرتێر:''' ئامانج کەمال * '''ئەندامانی دەستەی کارگێڕی:''' ** د. ئەحمەد بەهائەدین ** بەرزان عەبدوڵڵا ** بێسار عمر == ئەمانەش ببینە == * [[سلێمانی]] * [[وەرزش لە کوردستان]] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|عێراق}}{{DEFAULTSORT:سلێمانی}} [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی عێراق]] [[پۆل:یانە وەرزشیەکانی عێراق]] [[پۆل:یانە وەرزشیەکانی کوردستان]] [[پۆل:یانەکانی خولی بژاردەی عێراق]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێ لە سلێمانی]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی کوردستان]] fdafsvbupl3pt1rr0jd9ne4c727unlb 1614233 1614227 2026-08-01T21:32:08Z Zanairbrahim 78166 /* زانیاریی گشتی (Infobox) */ 1614233 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نوێکردنەوە}} }} {{زانیاریدانی یانەیەکی تۆپی پێ | ناوی یانە = سلێمانی | وێنە = [[پەڕگە:یانەی وەرزشی سلێمانی 1.jpg|200px]] | ناونیشانی وێنە = لۆگۆی یانەی سلێمانی | ناوی تەواو = یانەی سلێمانی | نازناو = دایک، سوورپۆشەکان | ناوی کورتکراوە = | دامەزراندن = [[١٩٥٦]] | هەڵوەشاندن = | زەوی = [[یاریگای سلێمانی]] | پانتایی = | ناوی پیشەیی خاوەن یانە = | ناوی پیشەیی سەرۆک یانە = | خاوەنی یانە = [[قوباد تاڵەبانی]] | بەرپرسی جێبەجێکەر = | ناوی پیشەیی بەڕێوەبەر = | بەڕێوەبەر = | خول = [[خولی بژاردەی عێراقی]] | وەرز = [[٢٠١١]]-[[٢٠١٢]] | ڕیزبەند = یەکەم | یەکەم یاری = | گەورەترین بردنەوە = | گەورەترین دۆڕاندن = | گۆڵکەر = [[ئەحمەد موناجید]] | کۆمەڵەی هاندەران = | میدالیاکان = | American = | ڕاهێنەر = [[باسم قاسم]] |ماڵپەڕی فەرمی = http://www.sulyfc.com |وەرزی ئەمساڵ = [[٢٠١٢]]-[[٢٠١٣]] pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FF0000|socks1=FF0000| pattern_la2=_whiteshoulders|pattern_b2=|pattern_ra2=_whiteshoulders| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF||rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF| }}'''یانەی وەرزشی سلێمانی''' یەکێکە لە یانە وەرزشیە پیشەگەرە دێرینەکانی شاری [[سلێمانی]]، لە مانگی دووی ساڵی ٢٠٢٦ هەڵبژاردن بۆ دەستەی کارگێڕی نوێێ یانەکە ئەنجامدرا و بەڕێز [[قوباد تاڵەبانی|قوباد جلال تاڵەبانی]] بە سەرۆکی یانەکە هەڵبژێردرا . یانەکە لە ساڵی [[1956]] دامەزراوە و کۆنترین یانەی کوردستانە بە یەکێک لە جەمسەرە گرنگەکانی وەرزشی [[کوردستان]] و [[عێراق]] دادەنرێت. یانەی سلێمانی تەنها لە بواری [[تۆپی پێ|تۆپی پێدا]] کورت نابێتەوە، وە هەروەها یانەیەکی فرەچەشنە و لە چەندین کایەی وەرزشی جیاوازدا وەک تۆپی سەبەتە، تۆپی دەست، تێنسی سەر مێز و تیر و کەوان خاوەن مێژوو و دەستکەوتی گەورەیە ، یانەی سلێمانی تەنها یانەیەکی وەرزشی نییە، بەڵکو ناسنامەیەکی کلتووری و جەماوەریی شاری سلێمانییە.. == زانیاریی گشتی (Infobox) == {| class="infobox" style="width:22em; text-align:right; font-size:88%; line-height:1.5em;" | colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#E01A22; color:white;" |یانەی وەرزشی سلێمانی |- |'''سەرۆکی یانە''' |[[قوباد تاڵەبانی]] |- |'''ساڵی دامەزراندن''' |[[1956]] (ڕۆژ و مانگی وردی دیار نییە) |- |'''شار''' |[[سلێمانی]]، [[هەرێمی کوردستان]] |- |'''ڕەنگی فەرمی''' |سوور و سپی |- |'''نازناو''' |سوورپۆشەکان، نەوەکانی گۆیژە |- |'''یاریگای سەرەکی''' |یاریگای سلێمانی |- |'''تیپە وەرزشییەکان''' |تۆپی پێ، تۆپی دەست، تێنسی سەر مێز، یارییە سیانییەکان، تیر و کەوان |} == مێژوو == === دامەزراندن و ساڵانی سەرەتا === یانەی وەرزشی سلێمانی بە فەرمی لە ساڵی 1956 مۆڵەتی کارکردنی وەرگرت. دروستبوونی یانەکە لە ناوەڕاستی پەنجاکاندا دەرەنجامی یەکگرتن و کۆبوونەوەی چەندین تیپی گەڕەکەکان و ڕێکخراوە وەرزشییە سەرەتاییەکانی ئەو سەردەمەی شاری سلێمانی بوو، بە مەبەستی دروستکردنی ناوەندێکی فەرمی بۆ کۆکردنەوە و پەرەپێدانی بەهرەی لاوانی شارەکە. لە سەرەتای دامەزراندنییەوە تاوەکو ئێستا، ڕەنگی فەرمی درێسی یانەکە (سوور و سپی) بووە. === سەردەمی زێڕینی تۆپی سەبەتە و یارییەکانی تر === لە ساڵانی حەفتاکان و هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا، تیپی تۆپی سەبەتەی یانەی سلێمانی (بەتایبەت تیپی کچان و کوڕان) بووە یەکێک لە بەهێزترین تیپەکانی سەر ئاستی عێراق و چەندین نازناوی گەورەیان بەدەستهێنا. هاوکات یانەکە لە یارییەکانی گۆڕەپان و مەیدان و بەرزکردنەوەی قورساییدا چەندین پاڵەوانی نێودەوڵەتی پێگەیاندووە کە نوێنەرایەتی عێراقیان کردووە لە پاڵەوانێتییە دەرەکییەکاندا. === بەشداریکردن لە خولەکانی عێراق و کوردستان === تیپی تۆپی پێی یانەکە بۆ چەندین وەرز لە خولی نایابی عێراقدا بەشداری کردووە (بەتایبەت لە کۆتایی نەوەدکان و ساڵانی دووهەزارەکاندا). لەو سەردەمەدا، یاریگای سلێمانی بەهۆی پاڵپشتی و هاندانی بێوچانی جەماوەرەکەیەوە، ببووە یەکێک لە سەخترین یاریگاکان بۆ یانە بەهێزەکانی بەغدا وەک الزوراء، الطلبة، والشرطة. لەسەر ئاستی کوردستانیش، یانەی سلێمانی هەمیشە یەکێک بووە لە جەمسەرە سەرەکییەکانی خولی نایابی کوردستان و کێبڕکێی توندی لەسەر بەدەستهێانی نازناوەکان کردووە. == تیپە وەرزشییەکانی ئێستا == یانەکە لە ئێستادا پەرەی بە چالاکییەکانی داوە و خاوەنی ئەم تیپە فەرمییانەیە کە لەسەر ئاستی کوردستان و عێراق کێبڕکێ دەکەن: * '''[[تۆپی پێ]]''' (Football) * '''[[تۆپی دەست]]''' (Handball) * '''[[تێنسی سەر مێز]]''' (Table Tennis) * '''یارییە سیانییەکان''' (Triathlon) * '''[[تیر و کەوان]]''' (Archery) == دەستەی کارگێڕی == لە مانگی شوباتی ساڵی 2026، لە پرۆسەیەکی هەڵبژاردندا دەستەیەکی کارگێڕی نوێ بۆ یانەکە هەڵبژێردران کە پێکهاتوون لە: * '''سەرۆکی یانە:''' قوباد جەلال تاڵەبانی * '''جێگری سەرۆک:''' سەرکەوت حەسەن * '''بەڕێوەبەری جێبەجێکار (CEO):''' د. زانا ابراهیم علی * '''بەڕێوەبەری دارایی:''' ئەیوب عزیز * '''بەڕێوەبەری کارگێڕی:''' نیشتمان محەمەد جەبار * '''سکرتێر:''' ئامانج کەمال * '''ئەندامانی دەستەی کارگێڕی:''' ** د. ئەحمەد بەهائەدین ** بەرزان عەبدوڵڵا ** بێسار عمر == ئەمانەش ببینە == * [[سلێمانی]] * [[وەرزش لە کوردستان]] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|عێراق}}{{DEFAULTSORT:سلێمانی}} [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی عێراق]] [[پۆل:یانە وەرزشیەکانی عێراق]] [[پۆل:یانە وەرزشیەکانی کوردستان]] [[پۆل:یانەکانی خولی بژاردەی عێراق]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێ لە سلێمانی]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی کوردستان]] enu5rgqy5rjujdihnoobitmr71nrrko 1614243 1614233 2026-08-01T22:31:34Z Zanairbrahim 78166 1614243 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نوێکردنەوە}} }} {{زانیاریدانی یانەیەکی تۆپی پێ | ناوی یانە = سلێمانی | وێنە = [[پەڕگە:یانەی وەرزشی سلێمانی 1.jpg|200px]] | ناونیشانی وێنە = لۆگۆی یانەی سلێمانی | ناوی تەواو = یانەی سلێمانی | نازناو = دایک، سوورپۆشەکان | ناوی کورتکراوە = | دامەزراندن = [[١٩٥٦]] | هەڵوەشاندن = | زەوی = [[یاریگای سلێمانی]] | پانتایی = | ناوی پیشەیی خاوەن یانە = | ناوی پیشەیی سەرۆک یانە = | خاوەنی یانە = [[قوباد تاڵەبانی]] | بەرپرسی جێبەجێکەر = | ناوی پیشەیی بەڕێوەبەر = | بەڕێوەبەر = | خول = [[خولی بژاردەی عێراقی]] | وەرز = [[٢٠١١]]-[[٢٠١٢]] | ڕیزبەند = یەکەم | یەکەم یاری = | گەورەترین بردنەوە = | گەورەترین دۆڕاندن = | گۆڵکەر = [[ئەحمەد موناجید]] | کۆمەڵەی هاندەران = | میدالیاکان = | American = | ڕاهێنەر = [[باسم قاسم]] |ماڵپەڕی فەرمی = http://www.sulyfc.com |وەرزی ئەمساڵ = [[٢٠١٢]]-[[٢٠١٣]] pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FF0000|socks1=FF0000| pattern_la2=_whiteshoulders|pattern_b2=|pattern_ra2=_whiteshoulders| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF||rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF| }}'''یانەی وەرزشی سلێمانی''' یەکێکە لە یانە وەرزشیە پیشەگەرە دێرینەکانی شاری [[سلێمانی]]، لە مانگی دووی ساڵی ٢٠٢٦ هەڵبژاردن بۆ دەستەی کارگێڕی نوێێ یانەکە ئەنجامدرا و بەڕێز [[قوباد تاڵەبانی|قوباد جلال تاڵەبانی]] بە سەرۆکی یانەکە هەڵبژێردرا . یانەکە لە ساڵی [[1956]] دامەزراوە و کۆنترین یانەی کوردستانە بە یەکێک لە جەمسەرە گرنگەکانی وەرزشی [[کوردستان]] و [[عێراق]] دادەنرێت. یانەی سلێمانی تەنها لە بواری [[تۆپی پێ|تۆپی پێدا]] کورت نابێتەوە، وە هەروەها یانەیەکی فرەچەشنە و لە چەندین کایەی وەرزشی جیاوازدا وەک تۆپی سەبەتە، تۆپی دەست، تێنسی سەر مێز و تیر و کەوان خاوەن مێژوو و دەستکەوتی گەورەیە ، یانەی سلێمانی تەنها یانەیەکی وەرزشی نییە، بەڵکو ناسنامەیەکی کلتووری و جەماوەریی شاری سلێمانییە.. == زانیاریی گشتی (Infobox) == {| class="infobox" style="width:22em; text-align:right; font-size:88%; line-height:1.5em;" | colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#E01A22; color:white;" |یانەی وەرزشی سلێمانی |- |'''سەرۆکی یانە''' |[[قوباد تاڵەبانی]] |- |'''ساڵی دامەزراندن''' |[[1956]] (ڕۆژ و مانگی وردی دیار نییە) |- |'''شار''' |[[سلێمانی]]، [[هەرێمی کوردستان]] |- |'''ڕەنگی فەرمی''' |سوور و سپی |- |'''نازناو''' |سوورپۆشەکان، نەوەکانی گۆیژە |- |'''یاریگای سەرەکی''' |یاریگای سلێمانی |- |'''تیپە وەرزشییەکان''' |تۆپی پێ، تۆپی دەست، تێنسی سەر مێز، یارییە سیانییەکان، تیر و کەوان |} == مێژوو == === دامەزراندن و ساڵانی سەرەتا === یانەی وەرزشی سلێمانی بە فەرمی لە ساڵی 1956 مۆڵەتی کارکردنی وەرگرت. دروستبوونی یانەکە لە ناوەڕاستی پەنجاکاندا دەرەنجامی یەکگرتن و کۆبوونەوەی چەندین تیپی گەڕەکەکان و ڕێکخراوە وەرزشییە سەرەتاییەکانی ئەو سەردەمەی شاری سلێمانی بوو، بە مەبەستی دروستکردنی ناوەندێکی فەرمی بۆ کۆکردنەوە و پەرەپێدانی بەهرەی لاوانی شارەکە. لە سەرەتای دامەزراندنییەوە تاوەکو ئێستا، ڕەنگی فەرمی درێسی یانەکە (سوور و سپی) بووە. === سەردەمی زێڕینی تۆپی سەبەتە و یارییەکانی تر === لە ساڵانی حەفتاکان و هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا، تیپی تۆپی سەبەتەی یانەی سلێمانی (بەتایبەت تیپی کچان و کوڕان) بووە یەکێک لە بەهێزترین تیپەکانی سەر ئاستی عێراق و چەندین نازناوی گەورەیان بەدەستهێنا. هاوکات یانەکە لە یارییەکانی گۆڕەپان و مەیدان و بەرزکردنەوەی قورساییدا چەندین پاڵەوانی نێودەوڵەتی پێگەیاندووە کە نوێنەرایەتی عێراقیان کردووە لە پاڵەوانێتییە دەرەکییەکاندا. === بەشداریکردن لە خولەکانی عێراق و کوردستان === تیپی تۆپی پێی یانەکە بۆ چەندین وەرز لە خولی نایابی عێراقدا بەشداری کردووە (بەتایبەت لە کۆتایی نەوەدکان و ساڵانی دووهەزارەکاندا). لەو سەردەمەدا، یاریگای سلێمانی بەهۆی پاڵپشتی و هاندانی بێوچانی جەماوەرەکەیەوە، ببووە یەکێک لە سەخترین یاریگاکان بۆ یانە بەهێزەکانی بەغدا وەک الزوراء، الطلبة، والشرطة. لەسەر ئاستی کوردستانیش، یانەی سلێمانی هەمیشە یەکێک بووە لە جەمسەرە سەرەکییەکانی خولی نایابی کوردستان و کێبڕکێی توندی لەسەر بەدەستهێانی نازناوەکان کردووە. == تیپە وەرزشییەکانی ئێستا == یانەکە لە ئێستادا پەرەی بە چالاکییەکانی داوە و خاوەنی ئەم تیپە فەرمییانەیە کە لەسەر ئاستی کوردستان و عێراق کێبڕکێ دەکەن: * '''[[تۆپی پێ]]''' (Football) * '''[[تۆپی دەست]]''' (Handball) * '''[[تێنسی سەر مێز]]''' (Table Tennis) * '''یارییە سیانییەکان''' (Triathlon) * '''[[تیر و کەوان]]''' (Archery) == دەستەی کارگێڕی == لە مانگی شوباتی ساڵی 2026، لە پرۆسەیەکی هەڵبژاردندا دەستەیەکی کارگێڕی نوێ بۆ یانەکە هەڵبژێردران کە پێکهاتوون لە: * '''سەرۆکی یانە:''' قوباد جەلال تاڵەبانی * '''جێگری سەرۆک:''' سەرکەوت حەسەن * '''بەڕێوەبەری جێبەجێکار (CEO):''' د. زانا ابراهیم علی * '''بەڕێوەبەری دارایی:''' ئەیوب عزیز * '''بەڕێوەبەری کارگێڕی:''' نیشتمان محەمەد جەبار * '''سکرتێر:''' ئامانج کەمال * '''ئەندامانی دەستەی کارگێڕی:''' ** د. ئەحمەد بەهائەدین ** بەرزان عەبدوڵڵا ** بێسار عمر https://ina.iq/ku/sport/64832-.html https://www.facebook.com/Sulaimanisc == ئەمانەش ببینە == * [[سلێمانی]] * [[وەرزش لە کوردستان]] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|عێراق}}{{DEFAULTSORT:سلێمانی}} [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی عێراق]] [[پۆل:یانە وەرزشیەکانی عێراق]] [[پۆل:یانە وەرزشیەکانی کوردستان]] [[پۆل:یانەکانی خولی بژاردەی عێراق]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێ لە سلێمانی]] [[پۆل:یانەکانی تۆپی پێی کوردستان]] msaln2yjbmkfy753cjo45uvydaalseu 0 42651 1614072 1278321 2026-08-01T13:56:02Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614072 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بەعقووبە | ناوی_فەرمی = {{نووسەی عەرەبی|بعقوبة}} | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = شار <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Iraq | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی بەعقووبە لەسەر نەخشەی [[عێراق]] | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = وڵات | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگای دیالە]] | ناوی_دابەشکراو١ = شاری بەعقووبە | جۆری_دابەشکراو٢ = | ناوی_دابەشکراو٢ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ۴۶۷٬۹۰۰ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٣]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!--دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بەعقووبە''' ({{بە عەرەبی| بعقوبة}}) شارێکە لە [[عێراق]] کە کەوتووەتە ٥٠ کیلۆمەتری باکووری ڕۆژهەڵاتی شاری [[بەغدا]]. ژمارەی دانیشتووای ئەم شارە بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٣، ۴۶۷٬۹۰۰ کەس بووە، کە زۆربەیان [[عەرەب]]ی [[سوننی]] و کەمینەیەکی [[ئاشووری]] بوون. بەعقووبە ناوەندی بەرهەمهێنانی [[پرتەقاڵ]]ی عێراقە. ناوی بەعقووبە بە واتای "ماڵی یەعقووب"ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.fallingrain.com/world/IZ/10/Baqubah.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٦ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305140729/http://www.fallingrain.com/world/IZ/10/Baqubah.html |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/baqubah.htm</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Baqubah}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|جوگرافیا}} [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:قاعیدە لە عێراق]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دیالە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم]] qkr6js5gb5uiu8xvbegs91kdzk29ktq 0 63017 1614343 766839 2026-08-02T09:59:09Z حوسێن 42516 /* */ 1614343 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[گەڕۆکە]] stj9b6w42lggl9xukqkrgfryd3rl9qq 0 63027 1614339 766837 2026-08-02T09:53:10Z حوسێن 42516 /* */ 1614339 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[گەڕۆکە]] stj9b6w42lggl9xukqkrgfryd3rl9qq 2 71867 1614257 1374838 2026-08-01T23:41:35Z Pathoschild 278 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 1614257 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">{{#babel:ko|en-3|ckb-0}} [[File:Revi wikimedia image.jpg|thumb|center|middle|If you are here to talk about CommonsDelinker removing a deleted image, please [[:c:User talk:Revi C.|go here]].]] Hello! I am [[:m:User:Revi C.|revi]]. I edit to [[m:SWMT|revert vandals]], do Wikidata stuff<!--(I am a Wikidata Admin! <small>([{{fullurl:wikidata:Special:ListUsers/Revi C.|limit=1}} Verify])</small>)-->, or do [[:c:COM:FR|Commons Filemoving stuff]] (I am Commons Admin too! <small>([{{fullurl:c:Special:ListUsers/Revi C.|limit=1}} Verify])</small>). Come to [[:m:User:Revi C.|my Meta userpage]] or [[:c:User:Revi C.|my Commons userpage]] for more information. Thank you.</div> pyp404h181wu8r6jdnxb748cbsxsdoj 3 71896 1614250 1374837 2026-08-01T23:07:58Z Pathoschild 278 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 1614250 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|<span style="color:red">PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!</span>]] ''' <span style="color:red"> BEFORE YOU BLOCK MY ACCOUNT: IF MY EDIT SUMMARY INCLUDE PREFIX </span>''(Script)''<span style="color:red">, DON'T BLOCK ME, JUST TELL ME TO SLOW DOWN AT COMMONS' TALK PAGE. IT IS AN AUTOMATED SCRIPT BEING USED ON COMMONS TO MOVE FILES.</span> Instead, please leave your message following site: <br /> [[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:Revi C.]] [[d:User talk:Revi C.]] for Wikidata (Interwiki links) stuff <!--(I am {{int:Group-sysop}} there)--> <br /> [[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:Revi C.]] [[commons:User talk:Revi C.]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] action (I am {{int:Group-sysop}} there) <br /> [[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:Revi C.]] [[meta:User talk:Revi C.]] for other stuff (User right notification, revert message, etc...) Messages left on this page may be reverted or moved without any response.</div> esxe13mcstpjlux1bt2hqwxr2v8t8mn 0 99215 1614098 1592171 2026-08-01T14:56:46Z Kushared 5048 1614098 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition | name = لەبارچوون | image = Anembryonic gestation.jpg | caption = سۆنۆگرافییەک کە کیسەی دووگیانی پیشان دەدات بەبێ بوونی کۆرپەلە | symptoms = خوێنبەربوونی زێ، ئازار، گرژیی سک | complications = تووشبوون بە میکرۆب، خوێنبەربوون، خەمۆکی | onset = پێش هەفتەی ٢٠ی دووگیانی | causes = کێشەی کرۆمۆسۆمی، کێشەکانی منداڵدان | risks = تەمەنی بەرز، جگەرەکێشان، شەکرە... | diagnosis = سۆنۆگرافی، تاقیکردنەوەی خوێن | prevention = چاودێریی دووگیانی | treatment = چاودێری، چارەسەری پزیشکی }} '''لەبارچوون'''، یان '''لەبارچوونی منداڵ''' (بە [[ئینگلیزی]]: Miscarriage) کە لە دەربڕینی پزیشکیدا لەبارچوونی خۆنەویستانەی پێ دەڵێن، بریتییە لە کۆتاییهاتنی خۆبەخۆی ماوەی [[دووگیانی|دووگیانیی]] پێش حەفتەی بیستەم، واتا بەر لەوەی [[ئاولەمە|کۆرپەلە]] توانای ئەوەی هەبێت لە دەرەوەی [[مناڵدان|منداڵدانی]] دایکیدا، بە سەربەخۆیی بژییت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancyloss/conditioninfo |سەردێڕ=What is pregnancy loss/miscarriage? |وێبگە=NICHD}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pregnancy-loss-miscarriage/symptoms-causes/syc-20354298 |سەردێڕ=Pregnancy loss (miscarriage) |وێبگە=Mayo Clinic}}</ref> لەبارچوون ڕووداوێکی نەخوازراوی سرووشتییە و جیاوازە لە [[لەبەربردن|لەباربردن]]. ئامارەکان ئاماژە بەوە دەدەن کە دە تا بیست لە سەدی دووگیانییە تۆمارکراوەکان تووشی لەبارچوون دەبن و زۆربەی جاریش ئەم ڕووداوە لە سەرەتای دووگیانیدا ڕوو دەدات. لەبارچوون یەکێک لە گەورەترین و دیارترین کێشەکانی دووگیانییە و هۆکارەکەی زۆربەی جار گرفتی [[کرۆمۆسۆم|کرۆمۆسۆمی]] و کێشەکانی گەشەی کۆرپەلەیە. لەگەڵ هەڵکشانی تەمەندا، ئەگەرەکانی لەبارچوونیش زیاد دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pregnancy-loss-miscarriage/symptoms-causes/syc-20354298 |سەردێڕ=Pregnancy loss (miscarriage) |وێبگە=Mayo Clinic}}</ref> == نیشانەکان == نیشانەکانی لەبارچوونی منداڵ دەکرێت لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی دیکە بگۆڕێت. بەڵام خوێنبەربوونی [[زێ]] لە نیشانە دیارەکانی لەبارچوونی منداڵە، کە دەکرێت بە شێوەی پەڵەی تەنک دەست پێ بکات و هەروەها هەندێک جار کڵۆخوێنیش دەبینرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/miscarriage/symptoms/ |سەردێڕ=Symptoms of miscarriage |وێبگە=NHS}}</ref> کەسی دووگیان، هاوکاتی [[خوێنبەربوون]]، دەشێت هەست بە ئازار یان گرژیی بنەوەی [[زگ|سک]]، یان حەوز بکات. ئازارێک کە هەندێک جار وەک ئازاری سووڕی مانگانە یان بگرە سەخترە. ئازاری کەمەریش بەرەو خوار، یەکێکە لە نیشانە دیارەکانی لەبارچوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pregnancy-loss-miscarriage/symptoms-causes/syc-20354298 |سەردێڕ=Pregnancy loss (miscarriage) |وێبگە=Mayo Clinic}}</ref> هەندێک جار ئەگەری هەیە مادەیەکی شل یان تەنراوێک لە زێوە دەربچێت، کە نیشانەیە بۆ کۆتاییهاتنی دووگیانی و سەلماندنی لەبارچوونە. یان ئەگەر نیشانە باوەکانی دووگیانی، وەک هەستیاری، ئازاری سینگ، دڵپڕی و ماندوویەتی، لە پڕ کەم بکەن یان نەمێنن، دەکرێت نیشانەی لەبارچوون بێت. هەڵبەت پزیشکی ئەمە بە مەرجێکی سەرەکی نابینێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/miscarriage/symptoms/ |سەردێڕ=Symptoms of miscarriage |وێبگە=NHS}}</ref> ئەگەرێکیش هەیە کە لەبارچوون هیچ نیشانەیەکی نەبێت، کە پێی دەگوترێت لەبارچوونی خامۆش یان لەبارچوونی بێدەنگ؛ واتا گەشەی کۆرپەلە وەستاوە و هێشتاکە جەستە هیچ نیشانەیەکی دەرنەخستووە. ئەم حاڵەتە تەنیا بە سۆنۆگرافی یان پشکنینی پزیشکی دەردەکەوێت و کەسی دووگیان خۆی هەست بە هیچ ناکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9688-miscarriage |سەردێڕ=Miscarriage |وێبگە=Cleveland Clinic}}</ref> ''هۆشداری''! [[خوێنبەربوون|خوێنبەربوونی]] زێ، هەمیشە نیشانەی لەبارچوون نییە، بەڵکوو دەکرێت نیشانەی پەڵەخوێنی سەرەتای دووگیانی بێت، کە هەندێک جار ڕوو دەدات و جێی مەترسی نییە. یان نیشانەیە بۆ [[ھەوکردن|هەوکردن]]، هەستیاریی ناوپۆشی منداڵدان، دووگیانیی دەرەوەی منداڵدان، یان تەنانەت خوێنبەربوونێکی کەم، کە [[دووگیانی]] دوای ئەو حاڵەتانەیش بەردەوام دەبێت. کەواتە هەر خوێنبەربوونێک نیشانەی لەبارچوون نییە، بەڵام بە دڵنیایییەوە کەسی دووگیان پێویستە سەردانی نەخۆشخانە بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/24536-implantation-bleeding |وێبگە=Cleveland Clinic |سەردێڕ=Implantation Bleeding}}</ref> == هۆکارەکان == زۆربەی هۆکارەکانی لەبارچوونی منداڵ پەیوەستە بە گرفتە [[کرۆمۆسۆم|کرۆمۆسۆمییەکانەوە]]، کە ڕێگریی لە گەشەی سرووشتیی کۆرپەلە دەکەن. * هەروەها لەگەڵ هەڵکشانی تەمەنی دایکدا ئەگەری لەبارچوون زیاتر دەبێت، بە تایبەت لە ٣٠ساڵییەوە کە کەمکەم مەترسییەکە دەست پێ دەکات و لە ٣٥ساڵیدا پەرە دەستێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nhs.uk/pregnancy/trying-for-a-baby/trying-to-get-pregnant/ |وێبگە=NHS |سەردێڕ=Trying to get pregnant}}</ref> بەڵام ئەمە بە واتای ئەوە نییە کە لەو تەمەنە بە دواوە دووگیانی سەرکەوتوو نابێت. * هەندێک لە نەخۆشییە بنچینەیییەکانی وەک نەخۆشییەکانی تایرۆید(غودەی دەرەقی)، فشاری بەرزی خوێن و نەخۆشییەکانی بەرگریی جەستە، دەتوانن ئەگەرەکانی لەبارچوون زیاد بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9688-miscarriage |وێبگە=Cleveland Clinic |سەردێڕ=Miscarriage}}</ref> * هەوکردن، مادەی کحوولی و مادەی هۆشبەر لە کاتی دووگیانیدا، ئەگەری هەیە زیان بە جەستەی دایک بگەیەنن و لەبارچوون ڕوو بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pregnancy-loss-miscarriage/symptoms-causes/syc-20354298 |وێبگە=Mayo Clinic |سەردێڕ=Pregnancy loss (miscarriage)}}</ref> * کێشەکانی منداڵدان و جۆری پێکهاتەی ئەندازەییی [[مناڵدان|منداڵدان]]، ئەگەری هەیە پڕۆسەی [[دووگیانی]] دژوار بکات و لەبارچوون ڕوو بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9688-miscarriage |وێبگە=Cleveland Clinic |سەردێڕ=Miscarriage}}</ref> * [[شەکرە|شەکرەی]] کۆنتڕۆڵنەکراو و کێشەی هۆڕمۆنی، لە هۆکارەکانی لەبارچوون هەژمار دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pregnancy-loss-miscarriage/symptoms-causes/syc-20354298 |وێبگە=Mayo Clinic |سەردێڕ=Pregnancy loss (miscarriage)}}</ref> == دەستنیشانکردن == بۆ دەستنیشانکردنی لەبارچوون، پزیشک سەرەتا نیشانە جەستەیییەکانی وەک خوێنبەربوون، ئازاری سک، گرژیی ماسوولکەیی و پێشینەی دووگیانی، تاوتوێ دەکات. ئەگەر پێویست بکات پشکنینی حەوز، بۆ هەڵسەنگاندنی بارودۆخی زارکی منداڵدان و ڕێژەی خوێنبەربوون، یەکێکە لە شێوازەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/miscarriage/ |وێبگە=NHS |سەردێڕ=Miscarriage}}</ref> کەڵکوەرگرتن لە سۆنۆگرافی و [[پشکنینی خوێن]] باوترین و سەرەکیترین شێوازە. سۆنۆگرافی دەتوانێت کۆرپەلە، [[ترپە|ترپەی دڵ]] و گەشەی دووگیانی، نیشان بدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9688-miscarriage |وێبگە=Cleveland Clinic |سەردێڕ=Miscarriage}}</ref> دەرنەکەوتنی هەریەک لەمانە، نیشانەیەکی ئەوتۆیە بۆ لەبارچوون. هەروەها ڕێژەی [[ھۆڕمۆنی کۆریۆنی ھاندەری توخمەڕژێن]] (hCG)ی خوێن، یارمەتیی پزیشک دەدات ڕەوشی دووگیانییەکە باشتر هەڵبسەنگێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.acog.org/womens-health/faqs/early-pregnancy-loss |وێبگە=American College of Obstetricians and Gynecologists |سەردێڕ=Early Pregnancy Loss}}</ref> لە هەندێک حاڵەتدا ئەگەری هەیە ئەنجامی سۆنۆگرافی و پشکنینی خوێن دوای ٤٨ کاتژمێر دووبارە بکرێتەوە. لە دووگیانییەکی سرووشتیدا ڕێژەی هۆڕمۆنی (hCG) لە حەفتەکانی سەرەتادا بەرز دەبێتەوە، بەڵام کەمبوونەوە یان بەرزبوونەوەی نائاساییی هۆڕمۆنەکە، دەکرێت وەک نیشانەی کێشە لە دووگیانیدا، یاخود وەک نیشانەی لەبارچوون وەربگیرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pregnancy-loss-miscarriage/diagnosis-treatment/drc-20354304 |وێبگە=Mayo Clinic |سەردێڕ=Pregnancy loss (miscarriage) - Diagnosis and treatment}}</ref> == کاریگەرییە دەروونی و کۆمەڵایەتییەکان == کاردانەوە دەروونییەکانی لەبارچوون لە دایکێکەوە بۆ دایکێکی تر جیاوازە. بەڵام خەم و ماتەمینی، باوترین کاردانەوەی دەروونییە. زۆرێک لە خەڵکی وا هەست دەکەن ئەندامێکی داهاتوو، هیوا و بەرنامەکانیان لە دەست داوە. بۆ هەندێک کەس خەمەکان سووکەڵەن و بۆ هەندێکی تر سەختن و بەئازارن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tommys.org/baby-loss-support/miscarriage-information-and-support/miscarriage-support/your-feelings-and-emotions-after-miscarriage |وێبگە=Tommys |سەردێڕ=Your feelings and emotions after miscarriage}}</ref> '''باوترین کاریگەرییە دەروونییەکان''' * خەم و ماتەمینی * شۆک و باوەڕنەکردن * تووڕەیی * هەستکردن بە گوناه و خۆسەرکۆنەکردن * خەمۆکی * دابەزینی ئاستی متمانەبەخۆبوون<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tommys.org/baby-loss-support/miscarriage-information-and-support/miscarriage-support/your-feelings-and-emotions-after-miscarriage |وێبگە=Tommys |سەردێڕ=Your feelings and emotions after miscarriage}}</ref> * دابەزینی ئاستی متمانەبەجەستەبوون<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tommys.org/baby-loss-support/miscarriage-information-and-support/miscarriage-support/your-feelings-and-emotions-after-miscarriage |وێبگە=Tommys |سەردێڕ=Your feelings and emotions after miscarriage}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://online.nursing.georgetown.edu/blog/emotional-healing-after-miscarriage-georgetown-nursing/ |وێبگە=Georgetown University |سەردێڕ=Emotional Healing After a Miscarriage}}</ref> توێژینەوە پزیشکییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە دوای لەبارچوون، ئەگەری حاڵەتەکانی دڵەڕاوکێ و خەمۆکیی قووڵ و سترێسی پاش تراوما PTSD، زیاد دەکات، هەرچەند لە زۆربەی کەیسەکاندا، بە تێپەڕینی کات ئاستی کاریگەرییەکەیان دادەبەزێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7085351/ |وێبگە=PubMed Central |سەردێڕ=Post-traumatic stress, anxiety and depression following miscarriage and ectopic pregnancy}}</ref> '''خۆدەربازکردن لە کاریگەییە دەروونییەکان''' دایکێک کە منداڵی لە بار دەچێت، پێویستە لە ڕووی دەروونییەوە زۆر ئاگای لە خۆی بێت و بە شێوەیەکی درووست ڕەفتار لەگەڵ حاڵەتەکەیدا بکات. هەروەها دەوروبەریش لەسەریان پێویستە بە بەرپرسیارێتییەوە مامەڵە لەگەڵ دایکێکدا بکەن کە منداڵی لە بار چووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tommys.org/baby-loss-support/miscarriage-information-and-support/miscarriage-support/your-feelings-and-emotions-after-miscarriage |وێبگە=Tommys |سەردێڕ=Your feelings and emotions after miscarriage}}</ref> * پێویستە دەرفەتی ماتەمینی بدەیت بە خۆت و هەستەکانت سەرکوت نەکەیت. * لەگەڵ هاوژین، خانەوادە، یان هاوڕێ جێی متمانەکانت بدوێ. * بە پێی پێویست پشوو بدە بە خۆت و تەندرووستیی خۆت لە بیر مەکە. * ئەگەر پێویستی کرد، هاوکاریی لە پسپۆڕی دەروونی یان دەروونناس وەربگرە و سەردانی ئەو گرووپانە بکە، کە لە هەمان بارودۆخی دەروونیی تۆدان. * خۆت بە هۆکار مەزانە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/miscarriage/ |وێبگە=NHS |سەردێڕ=Miscarriage}}</ref> چونکە زۆربەی کەیسەکانی لەبارچوون، بە هۆی کێشەکانی کرۆمۆسۆمەوەیە، یان هۆکارێکی هەیە کە لە دەرەوەی کۆنتڕۆڵی دایکوباوکەوەیە. '''کاردانەوەی خانەوادە و هاوڕێیان''' ''ڕەفتارە گونجاوەکان''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.parents.com/pregnancy/complications/what-to-say-when-someone-has-had-a-miscarriage/ |وێبگە=Parents |سەردێڕ=What to Say When Someone Has Had a Miscarriage}}</ref> * ڕێز لە ماتەمینی کەسەکە بگرە. * زیاتر گوێی لێ بگرە وەک لەوەی ئامۆژگاریی بکەیت. * ڕستەکانی وەک «بەداخەوەم کە ئەمە ڕووی داوە»، بەکار بێنە. * لە حەفتەکان و مانگەکانی دوای ڕووداوەکەش، هەوڵ بدە هەواڵی کەسەکە بپرسیتەوە. ''ڕەفتارە نەگونجاوەکان''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.parents.com/pregnancy/complications/what-to-say-when-someone-has-had-a-miscarriage/ |وێبگە=Parents |سەردێڕ=What to Say When Someone Has Had a Miscarriage}}</ref> * ڕووداوەکە بە کەم مەبینە. * خۆت لەم ڕستانە بپارێزە، «خۆ جارێ مناڵ درووست نەبووبوو.» یان «جارێکی تر دووگیان دەبیتەوە.» * سەرکۆنەی کەسەکە مەکە. بە دوای خەتاباردا مەگەڕێ. * کەسەکە ناچار مەکە بە خێرایی هەموو شتێک لە بیر بکات. توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە کۆمەڵگە زۆر جار ئەم جۆرە خەم و ماتەمینییەی لەبارچوون بە هەند وەرناگرێت و بە شێوەی درووست مامەڵەی لەگەڵ ناکات، بۆیە کەسەکە سەرباری خەمی خۆی هەست بە تەنیایی دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://bmcwomenshealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12905-018-0672-3 |وێبگە=BMC Women's Health |سەردێڕ=Women's experiences of social support following miscarriage}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژن|پزیشکی|دەروونناسی|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Miscarriage}} [[پۆل:CS1 errors: periodical ignored]] [[پۆل:مناڵدان]] [[پۆل:لەبارچوون]] [[پۆل:بەبەری]] [[پۆل:پزیشکیی زان]] [[پۆل:زاراوە پزیشکییەکان]] [[پۆل:لەبەرچوون]] 28owjxubs74l925shadly9fmxjdcsu9 0 117436 1614036 1613913 2026-08-01T12:09:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614036 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Millais - Ophelia (detail).jpg|وێنۆک|ئۆفێلیا کە خۆی خنکاندووە]] '''ھاملێت''' (بە [[ئینگلیزی]]: Hamlet) ناوی شانۆیەکی نووسراوەی [[ویلیام شێکسپیر]] شانۆنووسی بەناوبانگی [[ئینگلیز]]ە کە بە یەکێ لە شاکارەکانی شانۆی جیھان لە قەڵەم دەدرێت. شانۆنامەکەی ھاملێت تراژیدییەکە کە لە ماوەی ساڵانی ١٥٩٩ تا ١٦٠٢دا نووسراوە. کاراکتەری سەرەکیی شانۆکە ھاملێت شازادەی [[دانمارک]]ە. == کەسێتییەکان == '''ھاملێت''' - شازادی دانیمارک '''کلاودیۆس''' - پاشای نوێی دانیمارک، مامی ھاملێت، برای پاشای پێشووی دانیمارک '''سەھویر (تاپۆ/تارمایی)''' - باوکی ھاملێت، پاشای پێشووی دانیمارک '''گێرترود''' - دایکی ھاملێت، ھاوژینی ئێستای کلاودیۆس '''پۆلۆنیۆس''' - ڕاوێژکاری پاشا و میری چامبەرلین '''لایەرتیس''' - کوڕی پۆلۆنیۆس و برای ئۆفیلیا '''ئۆفیلیا''' - کچی پۆلۆنیۆس و خوشکی لایەرتیس و گراویی ھاملێت '''ھۆرەیشۆ''' - ھاوڕێ، ڕازدار و ھاوپۆلی ھاملێت '''ڕۆزێنکرانتس و گیلدینستێرن''' - ھاوڕێی پێشوو ھاوپۆلی ھاملێت، کاربەدەستی کلاودیۆس '''فۆرتنبراس''' - شازادی نەرویژ '''ڤۆلتیماند و کۆرنێلیۆس''' - ئەندامانی ئەنجوومەنی دانیمارک و باڵیۆزی ئەم وڵاتە لە نەرویژ '''مارسێلۆس، بێرناردۆ و فرانسیسکۆ''' - ئەندامانی گروپی پاسەوانانی پاشا '''ڕەیناڵدۆ''' - خزمەتکاری پۆلۆنیۆس '''ئۆسریک''' '''دوو گۆڕھەڵکەن (یان قەرەقۆز)''' '''کاپتنێک لە سوپای فۆرتنبراسدا''' '''قەشەیەک''' '''پیاوێک''' '''کۆمەڵێک یاریزان''' '''باڵیۆزەکانی ئینگلتەرا لە دانیمارک''' '''کۆمەڵێک خاتوون، میر، سەرباز، کەشتیوان، پەیامھێن و بەردەستی تر.''' == گرێچنەی شانۆنامەکە == لە دانیمارک پاشایەکی نوێ لە شوێنی براکەی، کە تازە مردووە، دێتە سەر تەخت، ئەم پاشا نوێیە ناوی کلاودیۆس-ە، برا مردووەکەی ناوی پاشا ھاملێت-ە، کلاودیۆس براژنە بێوەژنبووەکەی دەخوازێتەوە، کە ناوی گێرتروود-ە، واتە ژنی پاشا ھاملێت دەخوازێتەوە. کۆشکەکەیان ناوی ئێلسینۆر-ە. پاشا ھاملێتی مردوو و گێرتروودی بێوەژنبوو کوڕێکی گەنجیان ھەیە، کە ئەویش ناوی ھاملێت-ە، واتە ئەمیان شازاد ھاملێت-ە. شەوێک سەھویری (تاپۆ یان تارمایی) پاشا ھاملێتی باوک سەردانی ھاملێتی گەنج دەکات و پێی دەڵێت: «من گیانی باوکتم» ئاگاداری دەکات لەوەی کە ژەھرخوارد کراوە و بە ناڕەوا کوژراوە و داوا لە ھاملێتی گەنج دەکات: «ئەگەر باوکی خۆتت خۆشدەوێت، ئەوا تۆڵەی کوشتنەکەم بستێنەوە». ھاملێت دڵنیا نییە لەوەی بە وتەی سەھویرەکە بکات یان نا، بۆیە خۆی وا پیشان دەدات کە شێت بووە. پۆلۆنیۆس، کە یەکێکە لە ڕاوێژکارەکانی پاشا کلاودیۆس و باوکی کچێکە بە ناوی ''ئۆفیلیا'' و کوڕێک بە ناوی ''لایەرتیس''، پێی وایە کە ڕەفتارە شێتانەکانی ھاملێت لەوە دەچێت بە ھۆی ئەوینەکەیەوە بێت بۆ ئۆفیلیای کچی و ئامۆژگاریی ئۆفیلیا دەکات کە لێی بەئاگا بێت. تیپێک ئەکتەری گەڕۆک دێنە شارەکە و ھاملێتی گەنج لەگەڵیاندا خۆی ڕێک دەخات و نمایشێک ساز دەدەن، کە تیایدا چیرۆکی سەھویرەکە دەگێڕێتەوە، ئەمە بەو ئامانجە دەکات کە کاردانەوەی کلاودیۆس (پاشای نوێ) بپشکنێت. کلاودیۆس لە کاتی کوشتنەکەی ناو نمایشەکەدا نمایشەکە بە جێ دەھێڵێت و ئەمەش بەڵگەی ئەوە دەدات بە ھاملێتی گەنج کە سەھویرەکە ڕاستی کرد و پاشا ھاملێت بە پیلان و ستەم کوژراوە. ھاملێت بەرەوڕووی دایکی دەبێتەوە تا بزانێت ئایا ئەویش ھاوبەش بووە لە کوشتنی باوکیدا یان نا. پۆلۆنیۆس بە دزییەوە لە پشت پەردەیەکدا خۆی حەشار دەدات و گوێیان لێ دەگرێت، ھاملێت پەلاماری پەردەکە دەدات، پۆلۆنیۆس لە پشت پەردەکەوە دەکوژێت. کلاودیۆس ھاملێت دەنێرێت بۆ ئینگلتەرا و بە نھێنی پیلانی ئەوە دادەڕێژێت کە ھاملێت لە ڕێ بکوژرێت، بەڵام ھاملێت دەرباز دەبێت و دەگەڕێتەوە. ئۆفیلیا دوای مەرگی باوکی شێت دەبێت و خۆی لە ڕووبارێکدا دەخنکێنێت، یان بە ڕێکەوت لە دارێک بەردەبێتەوە و دەخنکێت (بە گوێرەی گێڕانەوەی گێرتروود بێت لە لقی داربییەک کەوتووەتە خوارەوە، بەڵام دواتر شانۆنامەکە ئاماژەی ئەوەمان دەداتێ کە خۆی کوشتووە. کلاودیۆس لایەرتیس ھان دەدات کە سەرزەنشتی ھاملێت بکات بەوەی کە ئەوە ھاملێتە بووەتە ھۆی کوشتنی باوکی و مردنی خوشکەکەی، بۆیە شیربازییەک ڕێک دەخەن. بۆ ئەوەی مەرگی ھاملێت مسۆگەر بکەن، لایەرتیس شیرەکەی خۆی لە ژەھر ھەڵدەکێشێت، کلاودیۆسیش خواردنەوەی ژەھراوی بۆ ھاملێت ڕێک دەخات تا بیخواتەوە. لە کاتی شیربازییەکەدا ھاملێت خواردنەوەکە ناخواتەوە، بەڵکو گێرتروودی دایکی بانگەشەی نۆشێک دەکات و دەیخواتەوە و دەمرێت. لایەرتیس ھاملێت بریندار دەکات، بەڵام ھاملێت یەکسەر نامرێت، لە پاشدا ھاملێت لایەرتیس بریندار دەکات، کە خەریکە دەمرێت، ددان بەوەدا دەنێت کە کلاودیۆس ھاملێتی باوکی کوشتووە، ھاملێت شیرەکەی لە کلاودیۆس دەدات و وای لێ دەکات خواردنەوە ژەھراوییەکە بخواتەوە، دواتر کلاودیۆس دەمرێت، دواتر ھاملێتی گەنجیش دەمرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=پوختەی گرێچنەی هاملێت|ناونیشان=http://www.nawa.net/ku/%d9%88%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d9%88-%da%95%d8%a7%d9%be%db%86%d8%b1%d8%aa/%d9%be%d9%88%d8%ae%d8%aa%db%95%db%8c-%da%af%d8%b1%db%8e%da%86%d9%86%db%95%db%8c-%d9%87%d8%a7%d9%85%d9%84%db%8e%d8%aa/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=نەوا موکرجی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231126054652/http://www.nawa.net/ku/%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%86%D8%B1%D8%AA/%D9%BE%D9%88%D8%AE%D8%AA%DB%95%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8E%DA%86%D9%86%DB%95%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%85%D9%84%DB%8E%D8%AA/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==وەرگێڕانەکان== شانۆی ھاملێت تا بە ئێستا دو جار بە زمانی کوردی (زاری سۆرانی) وەرگێراوەتەوە: * شێکسپیر، ولیام. ''ھاملێت: شازادەی دەنیمارک''، وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە [[سەڵاح بابان]]، پێداچوونەوەی [[کەمال مەحموود فەرەج]] و [[مارف خەزنەدار]]، ھەولێر: بڵاوکراوەی ئاراس، چاپی یەکەم: ٢٠٠٩. * شێکسپیر، ویلیام. ''شانۆییی ھاملێت''، وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە [[ئازاد حەمە شەریف]]، پێشەکی لە [[ئەحمەد سالار]] و [[دانا ڕەئووف]]، ھەولێر: دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، چاپی یەکەم: ٢٠٠٨. ==سەرچاوە== [https://en.wikipedia.org/wiki/Hamlet ویکیی ئینگلیزی: سێپتەمبەری ٢٠١٤] == پەڕاوێز == {{reflist|2}} {{پۆلی کۆمنز|Hamlet}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|چاند|شانۆ}} [[پۆل:تراژیدییەکانی شێکسپیر]] [[پۆل:خەیاڵ دەربارەی ڕژێمکوژی]] [[پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە ژەھرخواردکردن]] ctzgid7msg85c2gib8x0htectz6vidg 2 117549 1614259 1375365 2026-08-02T00:27:39Z Pathoschild 278 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Hym411]]) 1614259 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User:Revi C.]] 88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut 3 117550 1614267 1375367 2026-08-02T00:58:25Z Pathoschild 278 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Hym411]]) 1614267 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:Revi C.]] o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o 0 117759 1614033 1613920 2026-08-01T12:08:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614033 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو=دیلار گەنج خەمیس |ناوی کاتی لەدایکبوون=دیلار گەنج خەمیس |ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٩٩٤ |شوێنی لەدایکبوون=[[عەفرین]]، [[سووریا]]، |ڕێکەوتی مردن=تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |شوێنی مردن=[[کۆبانی]]، [[ڕۆژاوای کوردستان]]، [[سووریا]] |ھۆکاری مردن=خۆکوشتن |سەرناو=ئارین میرکان }} '''ئارین میرکان''' (١٩٩٥ - ٢٠١٤) کە ناوی تەواوی دیلار گەنج خەمیس بوو فەرماندارێکی [[یەکەکانی پاراستنی ژنان|یەکینەکانی پاراستنی ژنان]] (یەپەژە) بوو کە لە کاتی [[گەمارۆی کۆبانی]] گیانی لەدەستدا لە شەڕی دژ بە چەکدارانی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعشدا]] لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://medium.com/from-my-forest/to-arin-mirkan-15c9e59b3a11|سەردێڕ=To Arin Mirkan|دوایین=forestbather|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=From my Forest|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> ئارین لە گردی مشتەنوور شانبەشانی فەرمانداری یەپەژە ڕۆژدا فەلات شەڕی دەکرد کە دواتر بوو بە فەرماندەی گشتیی یەپەژە.<ref name="Mogelson">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.newyorker.com/magazine/2017/11/06/dark-victory-in-raqqa|سەردێڕ=Dark Victory in Raqqa|دوایین=Mogelson|یەکەم=Luke|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=The New Yorker|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|issn=0028-792X}}</ref> ئارین گیانی لەدەستدا دوای خۆتەقاندنەوەی بە ژمارەیەک چەکداری داعشدا لە پێناو ڕزگارکردنی ھاوڕێکانی، چالاکییەکەی ئارین یەکەم چالاکی لەم شێوەیە بوو لەلایەن چەکدارانی یەپەژەوە.<ref name="Mogelson"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ibtimes.co.uk/kurdish-female-fighters-history-women-frontline-1468932|سەردێڕ=Kurdish Female Fighters: The History of Women on the Frontline|دوایین=Smith|یەکەم=Lydia|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=International Business Times UK|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|زمان=en}}</ref> ئارین میرکان<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=suzkBwAAQBAJ&pg=PT140&lpg=PT140&dq=Arin+Mirkan&source=bl&ots=PcwZIlZ5OV&sig=7wCdnwcKd7Nylkduvg8Gz61UR58&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiH6sqahZvWAhUjOsAKHULMACE4FBDoAQhXMAg#v=onepage&q=Arin%20Mirkan&f=false|سەردێڕ=Defeating the Islamic State Group: The Battle for Kobani|agency=Associated Press|ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Mango Media Inc.|ژپنک=٩٧٨-١-٦٣٣٥٣-١٧٢-٧|زمان=en}}</ref> تەمەنی ٢٠ ساڵ بوو (یان ٢٢<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.kurdishquestion.com/oldarticle.php?aid=in-memory-of-arin-mirkan|سەردێڕ=In memory of Arin Mirkan…|دوایین=Dicle|یەکەم=Amed|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170910221215/https://www.kurdishquestion.com/oldarticle.php?aid=in-memory-of-arin-mirkan|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>) و دایکی دوو منداڵ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.spiked-online.com/newsite/article/in-praise-of-arin-mirkan/15976#.WbVm_McSAe4|سەردێڕ=In praise of Arin Mirkan {{!}} Brendan O’Neill|وێبگە=www.spiked-online.com|زمان=en-GB|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170910220829/http://www.spiked-online.com/newsite/article/in-praise-of-arin-mirkan/15976#.WbVm_McSAe4|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> حاجی مەنسوور کە لێپرسراوێکی ئەمنی کوردە لە کۆبانی ڕایگەیاند کە شەڕڤانانی کورد ناچار بوون لە گردێکی ستراتیژی (مشتەنوور) لە باشووری کۆبانی پاشەکشە بکەن. ئارین لە دواوە مایەوە و ھێرشی کردە سەر چەتەکانی داعش لەکاتێکدا گەمارۆیان دەدا. لە کۆتاییدا ئارین ئەو تەقەمەنییانەی تەقاندەوە کە بە جەستەیەوەی لکاندبوو و لە ئەنجامدا ١٠ چەکداری داعشی کوشت.<ref name=":0"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٤]] [[پۆل:یەکینەکانی پاراستنی ژنان]] [[پۆل:کەسایەتییە ژنە کوردەکانی سوپای سەربازی و گروپە سەربازییە نافەرمییەکان]] 3mbj39n43oxz76kxlmvu8crw3v2t0ac 1 121608 1614068 1300888 2026-08-01T13:42:37Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[وتووێژ:ھەسارە]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:گەڕۆکە]]: ناوی ھەڵە 1300888 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == بەڕێزان پێم باشە ئەم ناوە بگۆڕدرێ بۆ '''هەسارە''' کە لە ناو زۆربەی کتێبە زانستییەکاندا بەکاردێت و لە باشووری کوردستانیش ئەم ناوە باوە. --[[User:Diyar se| <font style="font-weight: bold; background-color:#002147; color: #ffffff;">Diyar Muhammed</font>]]^{[[User talk:Diyar se| <font style="font-weight: bold; background-color:#960018; color: #ffffff;">لێدوان</font>]]} ‏١٣:٤٤، ٢ی ئابی ٢٠١٥ (UTC) ::منیش گەڕەستێرەم زۆر به کەمی بیستووە بەڕای منیش هەر بەساره باشترە، رەوانەی بکەن بۆ هەسارە. --<span style="text-shadow:0.2em 0.2em 0.3em grey; font-family:Comic Sans MS; color:#0072B4">('''[[بەکارھێنەر:Diyako kazm|دیاکۆ ماد]]''') ,''[[قسەی بەکارھێنەر:Diyako kazm|وتوو وێژ]]''</span> ‏١٥:٢٣، ٢ی ئابی ٢٠١٥ (UTC) :::منیش لەگەڵ هەسارەم >>[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٥:٤١، ٢ی ئابی ٢٠١٥ (UTC) ::: زۆر باشە، ئەوا دەیگوازینەوە بۆ '''هەسارە'''، سوپاس. --[[User:Diyar se| <font style="font-weight: bold; background-color:#002147; color: #ffffff;">Diyar Muhammed</font>]]^{[[User talk:Diyar se| <font style="font-weight: bold; background-color:#960018; color: #ffffff;">لێدوان</font>]]} ‏١٨:٢٩، ٢ی ئابی ٢٠١٥ (UTC) :::::تەواو دژ بەم گواستنەوەم. ھەسارە ڕێک ھەمان ئەستێرەیە. لە ھەندێ زاراوەی کوردیدا بە ئەستێرە ئەڵێن ھەسارە. ئەستێرە -> ھەستێرە -> ھەستارە -> ھەسارە. :::::ئەم ناوە وەکوو زۆر ناوی تر لە باشووردا بەھەڵە دانراوە، ئەو کەسەش کە یەکەمجار دایناوە کوردی نەزانێکی تەواو بووە. ئەوەش کە لە دەمودەزگای پەرەوەردەی باشووردا ئەم وشە جێی خۆی کردۆتەوە و باو بووە زۆر جێی داخ و ئەسەفە. بە ھەر حاڵ ھەر ئەم ھەڵەیە ئەبێ ڕاست بکرێتەوە، تا سەر ناکرێ وا بەلاری بڕۆین. :::::ئەگەر دژایەتی نەکەن ئەیگوازمەوە، ئەگەریش دژایەتی ئەکەن بە بەڵگەوە قسە بکەن. سپاس. --[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٨، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) ::::وشەی ھەسارە ھەڵەیە واباشترە بگوازرێتەوە بۆ گەڕەستێرە یان گەڕەستێر لە زاراوەکانی تریش ھەر گەڕەستێرە، ڕاستە ھەسارە باوترە بەڵام بەتەواوەتی ووشەکە ھەڵەیە و دانانی و زانیاریی ھەڵە لە ویکیپیدیا جێی نابێتەوە [[بەکارھێنەر:Akam Nawzad|Akam Nawzad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Akam Nawzad|لێدوان]]) ‏١٦:١٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠١٩ (UTC) :::::منیش دژی ھەسارەم، ھەسارە ھەر ئەستێرەیە. گەڕەستێرە یان ئەستێرەی گەڕۆک ڕاستە و وەرگێڕانی asteres planētēsی یۆنانییە. planetی ئینگلیزیش ھەر لەمەوە ھاتووە. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١٠:١١، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]], @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سڵاوتان لێ بێت. پێم باشە کە ئەم مەسەلەیە چارە بکەین. پێشتر کێشەی زەریا و ھاوێنەمان چارە کرد، ئێستا نۆرەی ئەمەیە. دەزانین کە ھەسارە ھەر ئەستێرەیە و ھەڵەیە، ئێستا چی لە جێیدا دابنێین؟ گەڕەستێر(ە)؟ گەڕۆکە (وەکوو فڕۆکە = فڕۆک + ـە)؟ تکایە با یەکلا ببێت. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١٣:٥٧، ١٧ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] ڕاستییەکەی لە باشوور تازە ھەسارە بۆ planet دانراوە. من شارەزای بۆشایی نیم تا قسەی لەسەر بکەم، بەڵام ئەگەر بۆ ھەر ناوێ گواستنەوە دەکەن باشترە یەک وشە بێ نەک بۆشاییی تێ بکەوێ و، دەشبێ وا لە خوێنەر بکرێ کە لەگەڵ ئەستێرە لێی تێک نەچێ. ئەی ھەسارە بۆ کام وتار دەکەنە ڕەوانەکەر؟ ناو و ناوەڕۆکی ئەم وتارە و ئەوانی تریش دەبێ نوێ بکرێنەوە نەک ھەر گواستنەوە بکرێ. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٤:٣٦، ١٧ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بە داخەوە لە کتێبەکانماندا گەلێک ھەڵە ھەن، بەڵام نابێ لەسەریان بەردەوام بین. ھەسارە دەبێ پەڕەی ڕوونکردنەوە بێ. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١٥:٢٢، ١٧ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] باشە، بەس ئەگەر جیاوازیی ھەسارە بەس ئەستێرە و ئەو ناوەیە کە دەیخەنە شوێنی ھەسارە، پێویست بە پەڕەی ڕوونکردنەوە ناکا و بە داڕێژەی تر چارە دەکرێ. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٥:٢٥، ١٧ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] ناوی دەبێ [[گەڕۆک (ئەستێرەناسی)]] بێ. ھەسارەش ڕوونکردنەوە بێ. پێم وابێ لە باشووریشا لە ئەسڵا ھەسارەی گەڕۆک بووە، جا وردە وردە گەڕۆکەکەی قرتاوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٠٦:٤٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی چی لە «ھەسارۆکە» بکەین؟ [[گەڕەستێرۆچکە]] دانراوە. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١١:٢٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] ئەسترۆید ھاوڕیشەی ئەستێرە و ھەسارەیە. ڕێک یانی ھەسارەئاسا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٠٥:٥٧، ١٩ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] ڕەنگە ھەر ھەسارۆکە خراب نەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٠٥:٥٨، ١٩ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] و @[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]]: planetی ئینگلیزی لە یۆنانی planḗtēs کەوتووەتەوە ئەویش کورتکراوەی plánētes astéresە بە مانای «ئەستێرە گەڕۆکەکان». دوایی وشەی astéres قرتاوە. ::::::::::::::ئەمە لە غەرەبیدا پێیان وتووە ''سیّارات'' و ''الکواکب السیّارة'' و ''الکواکب المتحیّرة'' و ''الکواکب السیّاحة''. ::::::::::::::لە فارسیدا وەک یۆنانی وشەی ''کواکب'' قرتاوە کەچی لە عەرەبیدا وشەی ''سیّارة''! جا لە کوردیشدا بەداخەوە ھاتوون ھەمان ھەڵەی عەرەبییان دووپات کردووەتەوە. ::::::::::::::بۆیە ئێمەیش یان دەبێ بڵێین ''گەڕۆک'' (ھاومانای planetی ئینلیگزی و ''سیّارة''ی عەرەبی) یان ناوەکەی بەتەواوی بنووسین [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=گەڕۆکەستێرە ''گەڕۆکەستێرە'']. پێم وایە ''گەڕەستێرە''-یش مۆرفۆلۆژییەکەی ھەڵەیە. ::::::::::::::ئێستا Asteroid و Minor planet ماون نازانم دەبێ چی لێ بکەین چون ''ھەسارۆکە'' ھەر ھەمان ''[[ھەسارەی بچووک]]''-ە. لەڕاستیدا پاشگری -oid بۆ وێکچوویییە نەک بچووککردنەوە. سپاس. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١١:٥٨، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) {{سھ|::::::::}} @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] گەڕۆکەستێرە جوانە، بەڵام دوورودرێژە. بە ڕای من، گەڕۆک باشە. دیارە کە minor planetیش دەبێت بە گەڕۆکی بچووک. لە فارسیدا لە «سیار»ـەوە وشەیان بۆ asteroid داڕشتووە. ئێمەیش ناتوانین «گەڕۆکیلە» یان «گەڕۆکچە»ی پێ بڵێین؟ ئەمە کێشەی ئەوەیە کە لەگەڵ minor planetدا تێکەڵ دەبێت. ئەگەر چاو لە «asteroid» بکەین، چی بۆ oid باشە؟ من ئەم پاشگرانەم دیوە: ـاسا، ـاڵ. ئەستێرە + ـاسا = (ئە)ستێراسا. یانیش لە گەڕۆکی بچوێنین: گەڕۆک + ـاسا = گەڕۆکاسا. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١٤:٠١، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]]: لە کوردیدا پێشگری [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/ئاماڵ ''ئاماڵ'']-مانیش ھەیە کە ڕێک بۆ وێکچووییە وەک دەڵێن ''ئاماڵشێت''، ''ئاماڵتاڵ''، ''ئاماڵشیرن'' و ... . پێشگرِکی تریش ھەیە ''کۆلکە'' (یان [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/کۆڵکە ''کۆڵکە'']) وەک دەڵێن ''کۆلکەمەلا''، ''کۆلکەخوێندەوار''، ''کۆلکەپیاو'' و ... کە وێکچوویی و ناتەواوی دەگەیێنی. :شتێکی تر؛ دەبێ ھۆشمان لە [[:en:Planetesimal]]یش بێ. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٧:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] بۆ وەک فارسی بکەین؟ asteroid پاری یەکەمی aster -ە کە ھەمان ئەستێرەی خۆمانە. وشەکە ئەستێرە یا ھەسارەی تیا بێ باشترە. وەک ئەستێرەشێوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٤:٢٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] دەستت خۆش بێ، ئەم پێشگرانە جوانن. کورتترین پێشگر یان پاشگر بە کار ببەین باشترە. @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] تەنیا پێشنیار بوو. ئێستا پێم خراپە، چونکە لەگەڵ minor planetدا تێکەڵ دەبێ. بە ڕای من، لە planetی بچوێنین باشترە. asteroid لە planet دەچێ تا ئەستێرە. asteroid وەکوو planet گەرمی و ڕووناکی بەرھەم ناھێنێ. نازانم زمانێک ھەیە کە ئەم کارەی کردبێ یان نا. فارسی و عەرەبی ئەم کارەیان نەکردووە. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١٤:٤٨، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[هەسارە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=702536 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200102115509/https://www.iau.org/ بۆ https://www.iau.org/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200104163735/https://exoplanets.nasa.gov/ بۆ https://exoplanets.nasa.gov/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٨:٠٨، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) ii43je3nq6owwbficdfcfqz59nkwwiz 1614071 1614068 2026-08-01T13:43:31Z حوسێن 42516 /* ناوی وتار */ وەڵامدانەوە 1614071 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == بەڕێزان پێم باشە ئەم ناوە بگۆڕدرێ بۆ '''هەسارە''' کە لە ناو زۆربەی کتێبە زانستییەکاندا بەکاردێت و لە باشووری کوردستانیش ئەم ناوە باوە. --[[User:Diyar se| <font style="font-weight: bold; background-color:#002147; color: #ffffff;">Diyar Muhammed</font>]]^{[[User talk:Diyar se| <font style="font-weight: bold; background-color:#960018; color: #ffffff;">لێدوان</font>]]} ‏١٣:٤٤، ٢ی ئابی ٢٠١٥ (UTC) ::منیش گەڕەستێرەم زۆر به کەمی بیستووە بەڕای منیش هەر بەساره باشترە، رەوانەی بکەن بۆ هەسارە. --<span style="text-shadow:0.2em 0.2em 0.3em grey; font-family:Comic Sans MS; color:#0072B4">('''[[بەکارھێنەر:Diyako kazm|دیاکۆ ماد]]''') ,''[[قسەی بەکارھێنەر:Diyako kazm|وتوو وێژ]]''</span> ‏١٥:٢٣، ٢ی ئابی ٢٠١٥ (UTC) :::منیش لەگەڵ هەسارەم >>[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٥:٤١، ٢ی ئابی ٢٠١٥ (UTC) ::: زۆر باشە، ئەوا دەیگوازینەوە بۆ '''هەسارە'''، سوپاس. --[[User:Diyar se| <font style="font-weight: bold; background-color:#002147; color: #ffffff;">Diyar Muhammed</font>]]^{[[User talk:Diyar se| <font style="font-weight: bold; background-color:#960018; color: #ffffff;">لێدوان</font>]]} ‏١٨:٢٩، ٢ی ئابی ٢٠١٥ (UTC) :::::تەواو دژ بەم گواستنەوەم. ھەسارە ڕێک ھەمان ئەستێرەیە. لە ھەندێ زاراوەی کوردیدا بە ئەستێرە ئەڵێن ھەسارە. ئەستێرە -> ھەستێرە -> ھەستارە -> ھەسارە. :::::ئەم ناوە وەکوو زۆر ناوی تر لە باشووردا بەھەڵە دانراوە، ئەو کەسەش کە یەکەمجار دایناوە کوردی نەزانێکی تەواو بووە. ئەوەش کە لە دەمودەزگای پەرەوەردەی باشووردا ئەم وشە جێی خۆی کردۆتەوە و باو بووە زۆر جێی داخ و ئەسەفە. بە ھەر حاڵ ھەر ئەم ھەڵەیە ئەبێ ڕاست بکرێتەوە، تا سەر ناکرێ وا بەلاری بڕۆین. :::::ئەگەر دژایەتی نەکەن ئەیگوازمەوە، ئەگەریش دژایەتی ئەکەن بە بەڵگەوە قسە بکەن. سپاس. --[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٨، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (UTC) ::::وشەی ھەسارە ھەڵەیە واباشترە بگوازرێتەوە بۆ گەڕەستێرە یان گەڕەستێر لە زاراوەکانی تریش ھەر گەڕەستێرە، ڕاستە ھەسارە باوترە بەڵام بەتەواوەتی ووشەکە ھەڵەیە و دانانی و زانیاریی ھەڵە لە ویکیپیدیا جێی نابێتەوە [[بەکارھێنەر:Akam Nawzad|Akam Nawzad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Akam Nawzad|لێدوان]]) ‏١٦:١٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠١٩ (UTC) :::::منیش دژی ھەسارەم، ھەسارە ھەر ئەستێرەیە. گەڕەستێرە یان ئەستێرەی گەڕۆک ڕاستە و وەرگێڕانی asteres planētēsی یۆنانییە. planetی ئینگلیزیش ھەر لەمەوە ھاتووە. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١٠:١١، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]], @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سڵاوتان لێ بێت. پێم باشە کە ئەم مەسەلەیە چارە بکەین. پێشتر کێشەی زەریا و ھاوێنەمان چارە کرد، ئێستا نۆرەی ئەمەیە. دەزانین کە ھەسارە ھەر ئەستێرەیە و ھەڵەیە، ئێستا چی لە جێیدا دابنێین؟ گەڕەستێر(ە)؟ گەڕۆکە (وەکوو فڕۆکە = فڕۆک + ـە)؟ تکایە با یەکلا ببێت. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١٣:٥٧، ١٧ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] ڕاستییەکەی لە باشوور تازە ھەسارە بۆ planet دانراوە. من شارەزای بۆشایی نیم تا قسەی لەسەر بکەم، بەڵام ئەگەر بۆ ھەر ناوێ گواستنەوە دەکەن باشترە یەک وشە بێ نەک بۆشاییی تێ بکەوێ و، دەشبێ وا لە خوێنەر بکرێ کە لەگەڵ ئەستێرە لێی تێک نەچێ. ئەی ھەسارە بۆ کام وتار دەکەنە ڕەوانەکەر؟ ناو و ناوەڕۆکی ئەم وتارە و ئەوانی تریش دەبێ نوێ بکرێنەوە نەک ھەر گواستنەوە بکرێ. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٤:٣٦، ١٧ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بە داخەوە لە کتێبەکانماندا گەلێک ھەڵە ھەن، بەڵام نابێ لەسەریان بەردەوام بین. ھەسارە دەبێ پەڕەی ڕوونکردنەوە بێ. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١٥:٢٢، ١٧ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] باشە، بەس ئەگەر جیاوازیی ھەسارە بەس ئەستێرە و ئەو ناوەیە کە دەیخەنە شوێنی ھەسارە، پێویست بە پەڕەی ڕوونکردنەوە ناکا و بە داڕێژەی تر چارە دەکرێ. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٥:٢٥، ١٧ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] ناوی دەبێ [[گەڕۆک (ئەستێرەناسی)]] بێ. ھەسارەش ڕوونکردنەوە بێ. پێم وابێ لە باشووریشا لە ئەسڵا ھەسارەی گەڕۆک بووە، جا وردە وردە گەڕۆکەکەی قرتاوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٠٦:٤٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی چی لە «ھەسارۆکە» بکەین؟ [[گەڕەستێرۆچکە]] دانراوە. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١١:٢٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] ئەسترۆید ھاوڕیشەی ئەستێرە و ھەسارەیە. ڕێک یانی ھەسارەئاسا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٠٥:٥٧، ١٩ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] ڕەنگە ھەر ھەسارۆکە خراب نەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٠٥:٥٨، ١٩ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] و @[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]]: planetی ئینگلیزی لە یۆنانی planḗtēs کەوتووەتەوە ئەویش کورتکراوەی plánētes astéresە بە مانای «ئەستێرە گەڕۆکەکان». دوایی وشەی astéres قرتاوە. ::::::::::::::ئەمە لە غەرەبیدا پێیان وتووە ''سیّارات'' و ''الکواکب السیّارة'' و ''الکواکب المتحیّرة'' و ''الکواکب السیّاحة''. ::::::::::::::لە فارسیدا وەک یۆنانی وشەی ''کواکب'' قرتاوە کەچی لە عەرەبیدا وشەی ''سیّارة''! جا لە کوردیشدا بەداخەوە ھاتوون ھەمان ھەڵەی عەرەبییان دووپات کردووەتەوە. ::::::::::::::بۆیە ئێمەیش یان دەبێ بڵێین ''گەڕۆک'' (ھاومانای planetی ئینلیگزی و ''سیّارة''ی عەرەبی) یان ناوەکەی بەتەواوی بنووسین [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=گەڕۆکەستێرە ''گەڕۆکەستێرە'']. پێم وایە ''گەڕەستێرە''-یش مۆرفۆلۆژییەکەی ھەڵەیە. ::::::::::::::ئێستا Asteroid و Minor planet ماون نازانم دەبێ چی لێ بکەین چون ''ھەسارۆکە'' ھەر ھەمان ''[[ھەسارەی بچووک]]''-ە. لەڕاستیدا پاشگری -oid بۆ وێکچوویییە نەک بچووککردنەوە. سپاس. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١١:٥٨، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) {{سھ|::::::::}} @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] گەڕۆکەستێرە جوانە، بەڵام دوورودرێژە. بە ڕای من، گەڕۆک باشە. دیارە کە minor planetیش دەبێت بە گەڕۆکی بچووک. لە فارسیدا لە «سیار»ـەوە وشەیان بۆ asteroid داڕشتووە. ئێمەیش ناتوانین «گەڕۆکیلە» یان «گەڕۆکچە»ی پێ بڵێین؟ ئەمە کێشەی ئەوەیە کە لەگەڵ minor planetدا تێکەڵ دەبێت. ئەگەر چاو لە «asteroid» بکەین، چی بۆ oid باشە؟ من ئەم پاشگرانەم دیوە: ـاسا، ـاڵ. ئەستێرە + ـاسا = (ئە)ستێراسا. یانیش لە گەڕۆکی بچوێنین: گەڕۆک + ـاسا = گەڕۆکاسا. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١٤:٠١، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]]: لە کوردیدا پێشگری [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/ئاماڵ ''ئاماڵ'']-مانیش ھەیە کە ڕێک بۆ وێکچووییە وەک دەڵێن ''ئاماڵشێت''، ''ئاماڵتاڵ''، ''ئاماڵشیرن'' و ... . پێشگرِکی تریش ھەیە ''کۆلکە'' (یان [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/کۆڵکە ''کۆڵکە'']) وەک دەڵێن ''کۆلکەمەلا''، ''کۆلکەخوێندەوار''، ''کۆلکەپیاو'' و ... کە وێکچوویی و ناتەواوی دەگەیێنی. :شتێکی تر؛ دەبێ ھۆشمان لە [[:en:Planetesimal]]یش بێ. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٧:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] بۆ وەک فارسی بکەین؟ asteroid پاری یەکەمی aster -ە کە ھەمان ئەستێرەی خۆمانە. وشەکە ئەستێرە یا ھەسارەی تیا بێ باشترە. وەک ئەستێرەشێوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٤:٢٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] دەستت خۆش بێ، ئەم پێشگرانە جوانن. کورتترین پێشگر یان پاشگر بە کار ببەین باشترە. @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] تەنیا پێشنیار بوو. ئێستا پێم خراپە، چونکە لەگەڵ minor planetدا تێکەڵ دەبێ. بە ڕای من، لە planetی بچوێنین باشترە. asteroid لە planet دەچێ تا ئەستێرە. asteroid وەکوو planet گەرمی و ڕووناکی بەرھەم ناھێنێ. نازانم زمانێک ھەیە کە ئەم کارەی کردبێ یان نا. فارسی و عەرەبی ئەم کارەیان نەکردووە. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١٤:٤٨، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::کردم بە ''گەڕۆکە''. ئەگەر دژیت، بابەتێکی نوێ دابنێ و ڕای خۆت بنووسە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٤٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[هەسارە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=702536 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200102115509/https://www.iau.org/ بۆ https://www.iau.org/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200104163735/https://exoplanets.nasa.gov/ بۆ https://exoplanets.nasa.gov/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٨:٠٨، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) 79fyvy25nnl236c4p09tq7hgxg6v0qk 0 121620 1614340 766826 2026-08-02T09:53:37Z حوسێن 42516 /* */ 1614340 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[گەڕۆکە]] stj9b6w42lggl9xukqkrgfryd3rl9qq 0 122122 1614136 1552505 2026-08-01T16:19:23Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614136 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Coord|32|55|43|N|73|43|53|E|display=title}} {{Infobox settlement <!--See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions--> |name=Jhelum <br/>{{Nastaliq|جہلم}} <br/> جێهلۆم |official_name= جێهلۆم |native_name=<!--if different from the English name--> |native_name_lang=ur <!--e.g. "fr" for French. If more than one, use{{lang}} instead--> |other_name= |settlement_type=شار<!--such as Town, Village, City, [[Borough]] etc.--> |translit_lang1= |translit_lang1_type= |translit_lang1_info= |translit_lang1_type1= |translit_lang1_info1= |translit_lang1_type2= |translit_lang1_info2=<!--etc., up to translit_lang1_type6 / translit_lang1_info6--> |translit_lang2= |translit_lang2_type= |translit_lang2_info= |translit_lang2_type1= |translit_lang2_info1= |translit_lang2_type2= |translit_lang2_info2=<!--etc., up to translit_lang2_type6 / translit_lang2_info6--> |imagesize= |image_alt= |image_caption= |image_flag= |flag_size= |flag_alt= |flag_link= |image_seal= |seal_size= |seal_alt= |seal_link= |image_shield= |shield_size= |shield_alt= |shield_link= |image_blank_emblem= |blank_emblem_type=<!--defaults to Logo--> |blank_emblem_size= |blank_emblem_alt= |blank_emblem_link= |nickname=City of Soldiers<br/>وڵاتی شەهید و جەنگاوەران |motto= <!--maps and coordinates--> |image_map=Map of Jhelum.jpg |mapsize= |map_alt= |map_caption= |image_map1= |mapsize1= |map_alt1= |map_caption1= |image_dot_map= |dot_mapsize= |dot_map_base_alt= |dot_map_alt= |dot_map_caption= |dot_x=|dot_y= |pushpin_map=Pakistan<!--name of a location map as per Template:Location_map--> |pushpin_label_position=Jhelum<!--position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none--> |pushpin_map_alt= |pushpin_mapsize= |pushpin_map_caption=جێگای له [[پاکستان]] دا |pushpin_map1= |pushpin_label_position1= |pushpin_map_alt1= |pushpin_mapsize1= |pushpin_map_caption1= |latd=32|latm=56|lats=00|latNS=N |longd=73|longm=44|longs=00|longEW=E |coor_pinpoint=<!--to specify exact location of coordinates (was coor_type)--> |coordinates_type= |coordinates_display=<!--display=inline,title--> |coordinates_footnotes=<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.fallingrain.com/world/PK/4/Jhelum.html |سەردێڕ=Location of Jhelum&nbsp;– Falling Rain Genomics |بڵاوکەرەوە=Fallingrain.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103051648/http://www.fallingrain.com/world/PK/4/Jhelum.html |url-status=dead }}</ref><!--for references: use <ref> tags--> <!--location--> |subdivision_type=وڵات<!----> |subdivision_name={{flag|Pakistan}} <!--the name of the country--> |subdivision_type1=پارێزگای پاکستان |subdivision_name1=[[پەنجاب، پاکستان]] |subdivision_type2= |subdivision_name2=<!--etc., subdivision_type6 / subdivision_name6--> <!--established--> |established_title=<!--Settled--> |established_date= |established_title1=<!--Incorporated (شارۆچکه)--> |established_date1= |established_title2=<!--Incorporated (شار)--> |established_date2= |established_title3= |established_date3= |extinct_title= |extinct_date= |founder= |named_for= <!--seat, smaller parts--> |seat_type=<!--defaults to: Seat--> |seat= |parts_type=شۆڕای هاوپەیمان<!--defaults to: Boroughs--> |parts_style=<!--list, coll (collapsed list), para (paragraph format)--> |parts=17 UC<!--parts text, or header for parts list--> |p1= |p2=<!--etc., up to p50: for separate parts to be listed--> <!--government type, leaders--> |government_footnotes= |government_type= |leader_party= |leader_title= بەڕێوەبەر |leader_name= مالیک ئوومەیر مەسعوود <!--add; (no-break space) to disable automatic links--> |leader_title1= |leader_name1=<!--etc., up to leader_title4 / leader_name4--> <!--display settings--> |total_type=<!--to set a non-standard label for total area and population rows--> |unit_pref=<!--enter: Imperial, to display imperial before metric--> <!--area--> |area_footnotes= |area_magnitude=<!--use only to set a special wikilink--> |area_total_km2=22.5 <!--ALL fields with measurements have automatic unit conversion--> |area_total_sq_mi=<!--see table @ Template:Infobox settlement for details--> |area_total_dunam=<!--used in Middle East articles only--> |area_land_km2= |area_land_sq_mi= |area_water_km2= |area_water_sq_mi= |area_water_percent= |area_urban_km2= |area_urban_sq_mi= |area_metro_km2= |area_metro_sq_mi= |area_blank1_title= |area_blank1_km2= |area_blank1_sq_mi= |area_blank2_title= |area_blank2_km2= |area_blank2_sq_mi= <!--elevation--> |elevation_footnotes= |elevation_m=250 |elevation_ft=825 |elevation_max_footnotes= |elevation_max_m= |elevation_max_ft= |elevation_min_footnotes= |elevation_min_m= |elevation_min_ft= <!--population--> |population_footnotes= |population_total=145,847 |population_as_of=١٩٩٨ |population_density_km2=auto<!--for automatic calculation of any density field, use: auto--> |population_density_sq_mi=auto |population_est= |pop_est_as_of= |population_urban= |population_density_urban_km2= |population_density_urban_sq_mi= |population_metro= |population_density_metro_km2= |population_density_metro_sq_mi= |population_blank1_title= |population_blank1= |population_density_blank1_km2= |population_density_blank1_sq_mi= |population_blank2_title= |population_blank2= |population_density_blank2_km2= |population_density_blank2_sq_mi= |population_note= <!--demographics (section 1)--> |demographics_type1= |demographics1_footnotes= |demographics1_title1= |demographics1_info1=<!--etc., up to demographics1_title5 / demographics1_info5--> <!--demographics (section 2)--> |demographics_type2= |demographics2_footnotes= |demographics2_title1= |demographics2_info1=<!--etc., up to demographics2_title5 / demographics2_info5--> <!--HDI(s)--> |HDI_year=2005 |HDI={{increase}} 0.770<ref name="UN">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.spdc.org.pk/pubs/rr/rr73.pdf|سەردێڕ=TRENDS IN REGIONAL HUMAN DEVELOPMENT INDICES: Table 2|بڵاوکەرەوە=The United Nations|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090521023211/http://www.spdc.org.pk/pubs/rr/rr73.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |HDI_rank=2nd |HDI_category=[[List of Pakistani Districts by Human Development Index|<span style="color:#fc0;">medium</span>]] <!--time zone(s)--> |timezone1=[[Pakistan Standard Time|PKT]] |utc_offset1=+5 |timezone1_DST= |utc_offset1_DST= |timezone2= |utc_offset2= |timezone2_DST= |utc_offset2_DST= <!--postal codes, area code--> |postal_code_type=کۆدی پۆستی<!--enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code...--> |postal_code=٤٩٦٠٠ |postal2_code_type=<!--enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code...--> |postal2_code= |area_code_type=کۆدی تەلەفۆن<!--defaults to: Area code(s)--> |area_code=٠٥٤٤ <!--twin cities--> |twin1=o |twin1_country= |twin2= |twin2_country=<!--etc., up to twin9 / twin9_country--> <!--blank fields (section 1)--> |blank_name_sec1= |blank_info_sec1= |blank1_name_sec1= |blank1_info_sec1= |blank2_name_sec1= |blank2_info_sec1=<!--etc., blank6_name_sec1 / blank6_info_sec1--> <!--blank fields (section 2)--> |blank_name_sec2= |blank_info_sec2= |blank1_name_sec2= |blank1_info_sec2= |blank2_name_sec2= |blank2_info_sec2=<!--etc., blank6_name_sec2 / blank6_info_sec2--> <!--website, footnotes--> |website= |footnotes= }} '''جێهلۆم'''(به زمانی [[ئوردوو]] :جہلم) شارێکه له ویلایەتی [[پەنجاب، پاکستان|پەنجابی]] [[پاکستان]]. له سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦ی ئەم وڵاته، ژمارەی دانیشتوانی بریتی بووه له ١٦٦،٤٢٠ کەس. [[File:Mosque in Jhelum Cantonment Pakistan.jpg|thumb|مزگەوتێک له شاری جێهلۆم، پاکستان|centre|500px]] == سەرچاوه == {{کورت}} {{reflist}} * [https://en.wikipedia.org/wiki/Jhelum ویکی ئینگلیزی] {{پۆلی کۆمنز|Jhelum}} {{شریتی دەروازە|پاکستان|جوگرافیا}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:شارەکانی پاکستان]] [[پۆل:شارەکانی ناوچەی پەنجاب]] k9m3q4xk1g5uf6oinp9eo3ft93g6jg8 0 124916 1614338 766829 2026-08-02T09:52:01Z حوسێن 42516 /* */ 1614338 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[گەڕۆکە]] stj9b6w42lggl9xukqkrgfryd3rl9qq 0 126987 1614058 1583329 2026-08-01T12:34:54Z MTFG283 77727 /* جوگرافیا */ 1614058 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کانی ماسێ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کانی ماسی }}<br>{{lang-en| Kani Masi }}''' | ناوی_خۆماڵی = ܥܝܢܢܘ̈ܢܐ | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارەدێ]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord={{Coord|37.22781|43.43732 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارەدێی کانی ماسێ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 37.22781|43.43732 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئامێدی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی کانی ماسێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[١٨٧٤]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = بەڕێوەبەری ناحیە | ناوی_سەرۆک = سەربەست ئاکرێی | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٠٫٢١ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٢٥٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨١<ref> https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000</ref>\١،٠٦٢<ref>https://reliefweb.int/attachments/24664eaa-e358-30cd-8c7f-4b3d6ff269eb/KRSO_IOM_UNFPA_Demographic_Survey_Kurdistan_Region_of_Iraq.pdf</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]]، [[٢٠١٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|بادینانی]]) و [[زمانی سوریانی|سریانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) و [[مەسیحییەت]]([[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کانی ماسێ''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای ئامێدی]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. کانی ماسێ ناوەندی [[ناحیەی کانی ماسێ]]یە. دەکەوێتە ناوچەی مێژوویی [[بەرواری|بەرواری باڵا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> شارەدێی کانی ماسێ لە شارۆچکەی [[ئامێدی]] (٣٥)کم و (١٠٨)کم لە شاری [[دھۆک]] دوورە.<ref> https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=18419&Jor=4</ref> لە شارۆچکەکەدا کڵێساکانی (مار سەوا) و (مارت شمونی) ھەیە.<ref>Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press.</ref> بەناوبانگە بە چاندنی [[سێو]]، [[ترێ]]، [[ھەنجیر]]، [[بەھێ]]، و بەرھەمھێنانی [[ھەنگوین]] کەشوھەوای [[ھاوین]]ەی فێنکی ھەیە و [[زستان]]ەکانی زۆر ساردە، بەو پێیەی ڕێگای بە [[بەفر]] دەگیرێت. == ناو == ناوی سریانی و کوردی گوندەکە، عەین نونی و کانی ماسێ، بە ڕێککەوت ھەردووکیان وەرگێڕدراون بۆ "کانی ماسێ". * عەین نونی لە "عەین" (بە [[زمانی سوریانی|سریانی]] "[[کانی]]") و "نونی" (بە [[زمانی سوریانی|سریانی]]"[[ماسی]]") وەرگیراوە.<ref>Awde, Nicholas; Lamassu, Nineb; Al-Jeloo, Nicholas (2007). Aramaic (Assyrian/Syriac) Dictionary & Phrasebook. Hippocrene Books.</ref> * لە کاتێکدا کانی ماسی پێکھاتووە لە دوو وشە [[کانی]] + [[ماسی]].<ref>Joseph, Isya (1972). Devil Worship: The Sacred Books and Traditions of the Yezidiz. Gorham Press.</ref> == مێژوو == گۆزە گڵینییەکان کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ نێوان ساڵانی ١٤١٥ بۆ ١٢٩٠ پێش زایین لە کاتی لێکۆڵینەوەیەکی شوێنەواریی لە ناوچەی کانی ماسێ دۆزرایەوە.<ref>https://www.dailysabah.com/history/2018/08/26/2500-year-old-beer-jars-found-in-northern-iraq</ref> کڵێسای مار ساوا لە سەدەی ١٠ دروستکراوە، و لە ساڵی ١٧٤٢ نۆژەنکردنەوەی بۆ کراوە. لە ساڵی ١٨٥٠دا (٢٠) بنەماڵە لە کانی ماسێ نیشتەجێ بوون کە ھەموویان لایەنگری کەنیسەی ڕۆژھەڵات بوون و لەلایەن یەک کەنیسەی کارا و قەشەیەکەوە وەک بەشێک لە ئەپستۆریای [[بەرواری]] خزمەتیان دەکرد. پێش [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، کانی ماسێ نزیکەی ٣٥٠ ئاشووری تێیدا نیشتەجێ بوو. گوندەکە لە بەھاری ساڵی ١٩١٥، لەناو [[کۆمەڵکوژیی سەیفۆ|کۆمەڵکوژی ئاشوورییەکان]]، لەلایەن ھێزە [[تورک]] و [[کورد]]ەکانی عوسمانییەوە تاڵان کرا،<ref>Yacoub, Joseph (2016). Year of the Sword: The Assyrian Christian Genocide, A History. Translated by James Ferguson. Oxford University Press.</ref> بەڵام خەڵکی گوندەکە بە ھەڵاتن لە ژێر سەرکردایەتی (ئاغا پترۆس) بۆ دەوروبەری [[ورمێ]] لە [[ئێران]] ڕزگاریان بوو، لە [[زستان]]ی ساڵانی ١٩١٥-١٩١٦، لە کاتێکدا لە [[ئێران]] بوو، ١٢٠ گوندنشین گیانیان لەدەستدا و بە نزیکەیی ٢٠ کەس کوژران و ١٠ ژنیش ڕفێندرابوون. دواجار خەڵکی گوندەکە دوای حەوت ساڵ گەڕانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.aina.org/reports/avod.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240120122629/http://www.aina.org/reports/avod.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> قوتابخانەیەک لە ساڵی ١٩٢٨ دروستکرا، گوندەکەش لە ساڵی ١٩٣٤ بووە ناوەندی ناحیە. ٧٠ خێزان لە ساڵی ١٩٣٨دا دانیشتووی کانی ماسێ بوون. کانی ماسێ لە ساڵی ١٩٥٧دا ٤٢٠ ئاشووری تێیدا نیشتەجێ بوو. لە سەرەتای [[شۆڕشی ئەیلوول|شەڕی یەکەمی عێراق – کورد]] لە ساڵی ١٩٦١، یاخیبووانی کورد بە سەرۆکایەتی [[مەلا مستەفا بارزانی|مستەفا بارزانی]] ھێرشیان کردە سەر گوندەکە و قەشەیەک و دوو ڕاھیب و زیاتر لە ١٥ پیاویان کوشت.<ref>Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press.</ref> [[ئاشوورییەکان]] لە گوندەکانی نزیکەوە کوردەکانیان بەرپەرچ دایەوە و گوندنشینانی ڕزگاربوو پەنایان بۆ شارە گەورەکان برد، و لە کۆتایی شەڕەکەدا لە ساڵی ١٩٧٠دا گەڕانەوە. ھێزەکانی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە مانگی ئەیلولی ساڵی ١٩٨٧ لە کاتی [[شەڕی ئێران و عێراق]] دەستیان بەسەر کانی ماسیدا گرت بۆ ماوەی شەش ڕۆژ داگیریان کرد.<ref>https://books.google.iq/books?id=qidfVsS-z8YC&q=kani+masi+kurdistan+24&pg=PA75&redir_esc=y#v=onepage&q=kani%20masi%20kurdistan%2024&f=false</ref> لە ٢٧ی شوباتی ١٩٨٨ گوندەکە وێران کرا و دانیشتوانەکەی کە ١٨٠ بنەماڵەی ئاشووری بوون لەلایەن حکومەتی عێراقەوە لە کاتی [[شاڵاوی ئەنفال]]دا بە زۆر چۆڵکران. ٢٠ خێزان لە دوای دامەزراندنی ناوچەی دژە فڕینی عێراق لە دوای ڕاپەڕینەکانی ساڵی ١٩٩١ لە عێراق، گەڕاونەتەوە، لەگەڵ ئەوەشدا، لە ساڵی دواتردا باس لەوە کرا کە کوردانی گوندەکانی دراوسێ بە شێوەیەکی نایاسایی دەستیان بەسەر (٥٠٠٠ م٢) لە گوندنشینانی گرتووە. [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا]] لە ساڵی ١٩٩٦ لە چوارچێوەی ململانێی [[ناکۆکیی تورکیا و پەکەکە]] بنکەیەکی سەربازی لە نزیک کانی ماسێ دامەزراند.<ref>Gish, Peggy Faw (2013). Walking Through Fire: Iraqis' Struggle for Justice and Reconciliation. Wipf and Stock Publishers.</ref> [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] لە ساڵی ٢٠٠٣ بۆ دروستکردنی نووسینگەیەک بۆ [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]، بەشێوەیەکی نایاسایی دەستی بەسەر ٣٠( ھەزار م٢)ی ئاشوورییەک لە گوندەکەدا گرت،<ref>http://www.aina.org/reports/acetste.pdf</ref> و لە چوارچێوەی سیاسەتی خۆیدا ناوی کانی ماسی بە گوندەکە بەخشرا [[کورداندن|کوردێندرا]]. لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠٩دا ٢٣ ئاشووری ئاوارە، لەگەڵ ٩ بنەماڵە، لە کانی ماسێ نیشتەجێ بوون. لیژنەی باڵای کاروباری مەسیحییەکان ٥٨ خانوو و کڵێسا و ھۆڵی دروستکردووە و تا ساڵی ٢٠١١ دوو مۆلیدەی کارەبایی دابینکردووە. باس لەوە کرا کە (کڵێسای مارسەوا) کە لەلایەن کۆمیتەی باڵای کاروباری مەسیحییەکانەوە دروستکراوە، بە شێوەیەکی خراپ دروستکراوە و بیناکەی مەترسیی ڕووخانی لەسەرە. لە ساڵی ٢٠١٢دا لە گوندەکەدا ٥٠٠ کەس لە لایەنگرانی کەنیسەی ئاشووری ڕۆژھەڵات نیشتەجێ بوون. کانی ماسێ لە ٥ی ئەیلولی ٢٠١٨ بە ھێرشی ئاسمانی تورکیا کەوت. چەکدارانی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) لە نزیک کانی ماسێ لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ لەگەڵ سوپای تورکیا تێکھەڵچوون.<ref>https://www.kurdistan24.net/en/latest</ref> ئەو گوندە لە ١٩ی ئازاری ٢٠١٩ لەلایەن تۆپخانەکانی تورکیاوە تۆپباران کرا، لە ئەنجامدا زیانی ٣ خانووی لێکەوتەوە. چەکدارەکان لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٠ ھێرشیان کردە سەر بنکەی سەربازی تورکیا لە نزیک گوندەکە و بەھۆیەوە شەش سەربازی [[تورکیا]] کوژران و چوار سەربازی دیکەش برینداربوون. تا ساڵی ٢٠٢١ (٣٧ ئاشووری لە ٨ بنەماڵە)دا لە کانی ماسێ نیشتەجێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://anfenglishmobile.com/women/six-turkish-soldiers-killed-in-amadiya-south-kurdistan-42448 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250125155657/https://anfenglishmobile.com/women/six-turkish-soldiers-killed-in-amadiya-south-kurdistan-42448 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == شارەدێی '''کانی ماسێ''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە گوندی [[بیدوھێ]]. * لە باشوورەوە گوندی [[ئێکمالێ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[دوورێ]]. * لە ڕۆژاواوە گوندی [[دێریشک ئیسلام]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11555242#map=13/37.23198/43.43455</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[بەرواری]] * [[ناحیەی کانی ماسێ]] * [[قەزای ئامێدی]] * [[ئاشوورییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{پارێزگای دھۆک}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق|تورکیا}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ناحیەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] iml0x34c3ybsxewn798sy4jw5pkfwsa 0 127138 1614121 1607927 2026-08-01T15:41:59Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614121 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} '''جبرەییل''' یان '''گابریێل''' یان '''جبرائیل''' (بە [[عیبری]]: גַּבְרִיאֵל، [[لاتینی]]: Gabrielus، بە [[یۆنانی]]: Γαβριήλ، بە [[عەرەبی]]: جبریل یان جبرائیل). واتای ناوی جبرەییل لە [[زمانی عیبری]] و [[زمانی ئارامی]]دا بریتییە لە «پیاوی خودا»، یان «ھێزی خودا»، یان ئەوەی خودا خۆی بە توانا و بەھێز نیشانیداوە. یەکێکە لە چوار فریشتە نزیکەکەی خوا لە [[ئایینە ئیبراھیمییەکان]]دا، کە پەیامنێری [[اللە]]یە بۆ [[پێغەمبەر]]ەکان. ئەم [[فریشتە]] ناوگەلێکی تری ھەیە وەکو: ڕۆح، ڕووحولقودووس، فریشتەی وەحی و ھەروەھا بە [[سرووش]]یش ناو دەبرێت.<span class="cx-segment" data-segmentid="11"></span> لە ئایینەکانی [[ئیسلام]]، [[مەسیحییەت]]، [[جوولەکایەتی]] ناوی ھاتووە. ==ڕەگناسی و بۆچوونی مەسیحییەت == ناوی جبرائیل ([[زمانی عیبری|عیبری:]] גַּבְרִיאֵל، ''Gaḇrīʾēl'') لە شێوەی خاوەندارێتی کەسی یەکەمی تاکی ناوی عیبری «گێڤەر» (גֶּבֶר)، بە واتای «پیاو»،<ref name=BH1397>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!--unknown-->|سەردێڕ=Strong's Hebrew Concordance – 1397. geber|وێبگە=Bible Hub|بڵاوکەرەوە=Online Parallel Bible Project|شوێن=Glassport, Pennsylvania|ساڵ=٢٠٢٥|ناونیشان=https://biblehub.com/hebrew/1397.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> و [[ئێل (خواوەند)|ئێل]]، بە واتای «خودا» یان «بەتوانا» پێکھاتووە.<ref name=BH410>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!--unknown-->|سەردێڕ=Strong's Hebrew Concordance – 410. El|وێبگە=Bible Hub|بڵاوکەرەوە=Online Parallel Bible Project|شوێن=Glassport, Pennsylvania|ساڵ=٢٠٢٥|ناونیشان=https://biblehub.com/hebrew/410.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}</ref> ئەمە ناوی سەرۆک فریشتەکە وەک «پیاوی خودا» وەردەگێڕێت. [[پرۆکلۆسی قوستەنتەنیە]]ی مەسیحی، لە وتاری ١ دا، ئاماژەی بەوە کردووە کە واتای ناوی جبرائیل پێشوەختە نیشانی داوە کە [[عیسا]]، کە لەدایکبوونی لەلایەن جبرائیلەوە [[بوشارەت|ڕای گەیاندرا]]، ھەم پیاو دەبێت و ھەم خودا.<ref name=PPI2021>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!--not stated-->|سەردێڕ=Proclus of Constantinople and His Homily on the Theotokos Delivered in the Presence of Nestorius|وێبگە=The Pappas Patristic Institute|بڵاوکەرەوە=Holy Cross Greek Orthodox School of Theology|شوێن=Brookline, Massachusetts|ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.pappaspatristicinstitute.com/post/proclus-of-constantinople-and-his-homily-on-the-theotokos-delivered-in-the-presence-of-nestorius|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وتەگێڕانەوە=You should also pay attention to the name of the archangel. He who brought the glad tidings to Mary was called Gabriel (Lk. 1.26). What is the meaning of “Gabriel”? God and man. Now he of whom Gabriel was bringing these tidings was God and man, and thus his name was an anticipation of the miracle, given to assure us of the incarnation.}}</ref> سانت بێرنارد (١٠٩٠–١١٥٣ زایینی) لە کارەکەیدا، «چوار وتار لەسەر میسوس ئێست»، ناوی جبرائیلی وەک «ھێزی خودا» لێک دایەوە، و ئەرکە ڕەمزییەکەی لە چیرۆکی [[ئینجیل]]دا وەک ڕاگەیاندنی ھێز یان فەزیڵەتی [[عیسا|مەسیح]]، ھەم وەک ھێزی خودای بەرجەستەبوو و ھەم وەک ئەو ھێزەی کە لەلایەن خوداوە دراوە بەو خەڵکە ترسنۆکەی کە ڕووداوێکی ترسناک و پڕ کێشەیان بۆ جیھان دەھێنا. «بۆیە ھەڵبژاردنێکی گونجاو بوو کە جبرائیل بۆ ئەو کارەی کە دەبوو ئەنجامی بدات دەستنیشان کرا، یان بەواتایەکی تر، چونکە ئەو دەبوو ئەنجامی بدات، بۆیە ناوی نرا جبرائیل.»<ref>[[Bernard of Clairvaux|Saint Bernard]], ''Four homilies on the Missus Est'' [https://fr.wikisource.org/wiki/Hom%C3%A9lies_sur_les_gloires_de_la_Vierge_m%C3%A8re/Premi%C3%A8re_hom%C3%A9lie], first homily, paragraph 2.</ref> == لە قورئان == جبرەییل چەندین جار ناوی لە قورئاندا ھاتووە وەک ئەم ئایەتە لە [[قورئان]]دا کە دەفەرموێت: {قُلۡ مَن كَانَ عَدُوࣰّا لِّجِبۡرِیلَ فَإِنَّهُۥ نَزَّلَهُۥ عَلَىٰ قَلۡبِكَ بِإِذۡنِ ٱللَّهِ مُصَدِّقࣰا لِّمَا بَیۡنَ یَدَیۡهِ وَهُدࣰى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِینَ} (سُورَةُ البَقَرَةِ: ٩٧) بە [[کوردی]]: ئه‌ی موحه‌ممه‌د بڵێ: ھه‌ر که‌سێک دووژمنی جبرەییل بێت (ئه‌وا دووژمنی خوایه‌) چونکه‌ ئه‌و به‌ فه‌رمانی خوا قورئانی هێناوه‌ته‌ خواره‌وه‌ بۆ سه‌ر دڵی تۆ به‌ پشتیوانی نامه‌کانی پێش خۆی و ‌به‌‌ڕێنموونیکه‌ر و مژده‌ده‌ر بۆ بڕواداران. ([[بەقەرە|سووڕەتی بەقەرە]]: ٩٧) == لە پەرتووکی پیرۆز== لە [[پەرتووکی پیرۆز]]یشدا لە بەشی «دانیال» باسی جبرەییل کراوە: «من دانیالم، ھێشتا خەریکی سەیرکردنی بینینەکەم و ھەوڵدەدەم کە لێی تێبگەم، ئەوەتا یەکێک لە شێوەی پیاوێک لەبەردەمم ڕاوەستاوە. گوێم لە دەنگی مرۆڤێک بوو لەلای نۆکەندی ئولایەوە بانگی کرد و گوتی: «ئەی <u>جبرەییل</u>، واتای بینینەکە لەم پیاوە بگەیەنە.» ئەویش ھاتە ئەو شوێنەی کە لێی ڕاوەستابووم، کاتێک ھات ترسام و بەسەر ڕوومدا کەوتم. پێی گوتم: «ئەی کوڕی مرۆڤ، بزانە کە بینینەکە سەبارەت بە سەردەمی کۆتاییە.» کاتێک قسەی لەگەڵم دەکرد کەوتبوومە خەونێکی قووڵەوە و ڕووم ڕووەو زەوی بوو. ئینجا دەستی لێدام و ھەڵیستاندمە سەر پێ. گوتی: «من پێت دەڵێم کە لە کاتی تووڕەیی چی ڕوودەدات، چونکە بینینەکە سەبارەت بە سەردەمی کۆتایی دیاریکراوە. (دانیال ٨‏:١٥‏-١٩) == لە ئایینەکانی دیکەدا == [[ئێزیدییەکان]] پەرستشی [[حەوت سەرۆک فریشتەکان]] دەکەن، لەوانە جەبرائیل (گابریل)، میخائیل (مایکڵ)، ڕافائیل (ڕافایل)، [[دێدرائیل]]، [[عەزرائیل]]، [[شەمکائیل]] و [[عەزازیل]]، کە [[تیشکدانەوە|تیشکدانەوەکانی خودان]] و خودا جیھانی پێ سپاردوون. فریشتەکانی دیکە لە [[ئێزیدییایەتی]] پێکھاتوون لە [[ئیسرافیل|عەزرافیل]]، [[نەکیر و مونکەر]].<ref name=Empson1928>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Empson|یەکەم=Ralph Horatio Woolnough|سەردێڕ=The Cult of the Peacock Angel|chapter=Secular and Religious Orders|پەڕە=١٠١|بڵاوکەرەوە=H. F. & G. Witherby|شوێن=London|ساڵ=١٩٢٨|ناونیشان=https://dn790005.ca.archive.org/0/items/MN40203ucmf_2/MN40203ucmf_2.pdf}}{{بەستەری مردوو|url=https://dn790005.ca.archive.org/0/items/MN40203ucmf_2/MN40203ucmf_2.pdf |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> ئێزیدییەکان جەبرائیل بە [[مەلەک تاووس]] («فریشتەی تاووس») پەیوەست دەکەن.<ref name=Asatrian2003>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Asatrian|یەکەم١=Garnik|دوایین٢=Arakelova|یەکەم٢=Victoria|سەردێڕ=Malak-Tāwūs: The Peacock Angel of the Yezidis|journal=Iran & the Caucasus|بەرگ=٧|issue=1/2|پەڕەکان=١–٣٦|ساڵ=٢٠٠٣|doi=10.1163/157338403X00015 |jstor=4030968|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/4030968|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> [[یەزدانێت]] و [[یارسان]] لە زۆر ڕەگەزدا لەگەڵ ئێزیدییایەتی ھاوبەشن، لەوانە حەوت دەرکەوتەی خوداییی دووەمی، تیشکدانەوە و [[بەرجەستەبوون]]ی سەرۆک فریشتە جەبرائیل («پیر بنیامین» لە یارسانییەتدا). [[مەنداییەکان]] ڕێز لە [[پتاھیل]] دەگرن وەک «ژیانی چوارەم» (سێیەمین لە سێ تیشکدانەوەکەی ژیانی یەکەم). پتاھیل «[[عوسرا]]»یەکە، وەک جەبرائیل دەناسرێت، کە جیھانی ماددیی خراپ دروستکراو بە یارمەتی [[ڕووھا]] دروست دەکات، کە فەرمانڕەوایەکی مێینەی گوناھبار و کەوتووە و لە [[جیھانی تاریکی (مەندایییەت)|جیھانی تاریکی]]دا نیشتەجێیە. ڕۆڵی ڕوھا و پتاھیل لە ئافراندندا دەگۆڕێت، بە شێوەیەک ھەرکامیان دەسەڵات بەدەست دەھێنن کاتێک دەسەڵاتی ئەوی تریان کەمدەبێتەوە.<ref name=Buckley1982>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Buckley|یەکەم=Jorunn Jacobsen|بەستەری نووسەر=Jorunn Jacobsen Buckley|سەردێڕ=A Rehabilitation of Spirit Ruha in Mandaean Religion|journal=History of Religions|بەرگ=٢٢|issue=1|پەڕەکان=٦٠–٨٤|ساڵ=١٩٨٢|doi=10.1086/462910|jstor=1062203|s2cid=162087047|ناونیشان=http://www.jstor.org/stable/1062203|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> بەپێی [[بریخا ناسۆرایا]]، ئافراندنی [[تیبیل|جیھانی ماددی]] بە فەرمانی [[حەیی ڕەببی|خودا]] ڕوو دەدات، بەڵام بە یارمەتی جەبرائیل و کەسانی تر، سپێردراوە بە پتاھیل (تیشکدانەوەیەکی ژێردەستە یان «عوسرا»).<ref name=Nasoraia2012>{{بیرخستنەوەی کتێب|editor-last=Çetinkaya|editor-first=Bayram|دوایین=Nasoraia|یەکەم=Brikhah S.|سەردێڕ=Sacred Text and Esoteric Praxis in Sabian Mandaean Religion|بەرگ=١|chapter=Religious and Philosophical Texts: Rereading, Understanding and Comprehending Them in the 21st Century|پەڕەکان=٢٧–٥٣|بڵاوکەرەوە=Sultanbeyli Belediyesi|شوێن=Istanbul|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-٦٠٥٨٩٧٤٤٤٩|chapter-url=http://isamveri.org/pdfdrg/D201813/2012_I/2012_I_NASORAIAB.pdf}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|مەسیحییەت|جوویەتی}} {{پۆلی کۆمنز|Archangel Gabriel}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فریشتەکان لە ئیسلامدا]] [[پۆل:فریشتەکان لە مەسیحییەتدا]] bl1aqwrswvhlbpgtuayz3rmov8vl00c 0 127704 1614246 1513748 2026-08-01T22:49:29Z Amine yousefi 16159 چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان، چاکسازیی مەودای ڕاستەقینە 1614246 wikitext text/x-wiki [[File:Wiki slope in 2d.svg|چەپ|وێنۆک|لێژی= <math>m=\frac{\Delta y}{\Delta x}=\tan(\theta)</math>]] '''لێژی''' یا '''لاری'''<ref>بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس</ref> ({{بە ئینگلیزی|Slope}}) لە ماتماتیکدا ئاڕاستە و ئەندازەی لێژایی ھێڵێک دیاری دەکات. ئەگەر دوو خاڵی (''x''_١,''y''_١) و (''x''_٢,''y''_٢) لەسەر ڕاستەھێڵەی '''(f(x''' دیاری کرابێت، '''لێژیی''' ڕاستەھێڵەکە لە ڕێگەی ئەم ھاوکێشەیە دەدۆزرێتەوە: {{ltr}} :<math>m=\frac{y_2-y_1}{x_2-x_1}.</math> {{ltr/end}} == نموونە == وا دابنێ ''(P''&nbsp;=&nbsp;(1,&nbsp;2 و ''(Q''&nbsp;=&nbsp;(13,&nbsp;8 دوو خاڵ لە ڕاستەھێڵی ''(f(x'' بن ئەوا لێژیی ھێڵەکە بەم شێوەیە ھەژمار دەکرێت: {{ltr}} :<math>m = \frac{\Delta y}{\Delta x} = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{8 - 2}{13 - 1} = \frac{6}{12} = \frac{1}{2}</math>. {{ltr/end}} == جەبر و ئەندازە == [[پەڕگە:Gradient of a line in coordinates from -12x+2 to +12x+2.gif|400px|thumbnail|left| گۆڕانکاریەکانی ھاوکێشەی ھێڵ بەپێی گۆڕانی لێژیی ھێڵەکە لە سیستەمی پۆتاندا لە ھێڵی f(x)=-12x+2 تا f(x)=12x+2 ھاوکۆڵکەی x لەو دیاگڕامەدا لە ١٢- تا ١٢+ دەگۆڕدرێت. ئەو ھاوکۆڵکەیە بریتییە لە لێژیی ھێڵەکە.]] === ھاوکێشە بە شێوەی لێژی-خاڵ === شێوەی [[ھاوکێشە]]ی ئەو ڕاستەھێڵەی لێژییەکەی''m''ە و بە خاڵی (''x''_١,''y''_١) دا دەڕوات بریتییە لە {{ltr}} ::<math>y - y_1 = m(x - x_1). \!</math> {{ltr/end}} تەنیا ڕاستەھێڵە نائەستوونەکان لێژییان ھەیە لەمەشەوە ناتوانرێت ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی لێژیی-خاڵ بنووسرێت. ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی x=k دەنووسرێت کە ''k'' ژمارەیەکی ڕاستەقینەیە. * لێژی ھێڵی <math>ax + by +c = 0 \,</math> بریتییە لە <math>-\frac {a}{b} \;</math>. == لێژی لە ھەژماری جیاکاری و تەواوکاریدا == === پێناسەی لێژیی چەماوە === [[پەڕگە:Tangent function animation.gif|وێنۆک|لێژیی ھێڵی لێکەوتی چەماوەیەک یەکسانە بە [[گرتە]]ی فانکشن، لەم دیاگرامەدا گرتەی فانکشن لە خاڵی A لەو شوێنانەی ئەرێنییە بە ھێڵی سەوز، لە شوێنی نەرێنی بە ھێڵی سوور و ئەو خاڵانەی گرتەی چەماوە یەکسانە بە سیفر بە ڕەنگی ڕەش دیاری کراوە]] ئەگەر <math>(x , f(x)) \!</math> [[خاڵ (ئەندازە)|خاڵ]]ێک لە ڕوونکردنەوەی [[فانکشن (ماتماتیک)|فانکشن]]ی <math>y = f (x) \!</math> و <math>(x + h , f (x + h)) \!</math> خاڵێکی تر لە فانکشنەکە بێت، ئەوا <math>\Delta f (x) = f (x + h) - f (x) \!</math> و [[لێژایی]] ھێڵی [[لێکەوت]]ی چەماوە بریتییە لەو ڕاستەھێڵەی لێژاییەکەی یەکسانە بە ''m'' : {{ltr}} :<math>m = \frac {\Delta f (x)}{\Delta x} = \frac {f (x + h) - f (x)} {h} \!</math> {{ltr/end}} == ھێما == ھێشتا بە تەواوی نەزانراوە کە بۆچی پیتی <math>m</math> وەک ھێمای لێژی ھەڵبژێردراوە بەڵام یەکەم بەکارھێنانی ئەم ھێمایە لە نووسراوە ئینگلیزییەکاندا، لە کتێبی ئۆ براین (O'Brien) لە ساڵی ۱٨٤٤ تۆمار کراوە. <ref>{{citation |last=O'Brien |first=M. |title=A Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry or the Application of the Method of Co-Ordinates in the Solution of Problems in Plane Geometry |year=1844 |place=Cambridge, England |publisher=Deightons}}</ref> ئەو ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی {{nobreak|1="''y'' = ''mx'' + ''b''"}}، دواتر، تۆدھەنتەر (Todhunter)یش لە ساڵی ١٨٨٨ ھەر ھەمان پیتی <math>m</math> بۆ لێژی بەکارھێنا، <ref>{{citation |last=Todhunter |first=I. |title=Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry as Applied to the Straight Line and Conic Sections |year=1888 |place=London |publisher=Macmillan}}</ref> بەڵام ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی: "''y'' = ''mx'' + ''c''".<ref>{{cite web |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Slope |url=http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161206182915/http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |archive-date=6 December 2016 |access-date=30 October 2016 |publisher=MathWorld--A Wolfram Web Resource}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی]] [[پۆل:ئەندازەی شیکارانە]] thntzyvw4fwszixvf3krvuxugzf8rpi 1614247 1614246 2026-08-01T22:49:54Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1614247 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Wiki slope in 2d.svg|وێنۆک|لێژی= <math>m=\frac{\Delta y}{\Delta x}=\tan(\theta)</math>]] '''لێژی''' یا '''لاری'''<ref>بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس</ref> ({{بە ئینگلیزی|Slope}}) لە ماتماتیکدا ئاڕاستە و ئەندازەی لێژایی ھێڵێک دیاری دەکات. ئەگەر دوو خاڵی (''x''_١,''y''_١) و (''x''_٢,''y''_٢) لەسەر ڕاستەھێڵەی '''(f(x''' دیاری کرابێت، '''لێژیی''' ڕاستەھێڵەکە لە ڕێگەی ئەم ھاوکێشەیە دەدۆزرێتەوە: {{ltr}} :<math>m=\frac{y_2-y_1}{x_2-x_1}.</math> {{ltr/end}} == نموونە == وا دابنێ ''(P'' = (١, ٢ و ''(Q'' = (١٣, ٨ دوو خاڵ لە ڕاستەھێڵی ''(f(x'' بن ئەوا لێژیی ھێڵەکە بەم شێوەیە ھەژمار دەکرێت: {{ltr}} :<math>m = \frac{\Delta y}{\Delta x} = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{8 - 2}{13 - 1} = \frac{6}{12} = \frac{1}{2}</math>. {{ltr/end}} == جەبر و ئەندازە == [[پەڕگە:Gradient of a line in coordinates from -12x+2 to +12x+2.gif|400px|thumbnail|left| گۆڕانکارییەکانی ھاوکێشەی ھێڵ بەپێی گۆڕانی لێژیی ھێڵەکە لە سیستەمی پۆتاندا لە ھێڵی f(x)=-12x+٢ تا f(x)=12x+٢ ھاوکۆڵکەی x لەو دیاگڕامەدا لە ١٢- تا ١٢+ دەگۆڕدرێت. ئەو ھاوکۆڵکەیە بریتییە لە لێژیی ھێڵەکە.]] === ھاوکێشە بە شێوەی لێژی-خاڵ === شێوەی [[ھاوکێشە]]ی ئەو ڕاستەھێڵەی لێژییەکەی''m''ە و بە خاڵی (''x''_١,''y''_١) دا دەڕوات بریتییە لە {{ltr}} ::<math>y - y_1 = m(x - x_1). \!</math> {{ltr/end}} تەنیا ڕاستەھێڵە نائەستوونەکان لێژییان ھەیە لەمەشەوە ناتوانرێت ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی لێژیی-خاڵ بنووسرێت. ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی x=k دەنووسرێت کە ''k'' ژمارەیەکی ڕاستەقینەیە. * لێژی ھێڵی <math>ax + by +c = 0 \,</math> بریتییە لە <math>-\frac {a}{b} \;</math>. == لێژی لە ھەژماری جیاکاری و تەواوکاریدا == === پێناسەی لێژیی چەماوە === [[پەڕگە:Tangent function animation.gif|وێنۆک|لێژیی ھێڵی لێکەوتی چەماوەیەک یەکسانە بە [[گرتە]]ی فانکشن، لەم دیاگرامەدا گرتەی فانکشن لە خاڵی A لەو شوێنانەی ئەرێنییە بە ھێڵی سەوز، لە شوێنی نەرێنی بە ھێڵی سوور و ئەو خاڵانەی گرتەی چەماوە یەکسانە بە سیفر بە ڕەنگی ڕەش دیاری کراوە]] ئەگەر <math>(x , f(x)) \!</math> [[خاڵ (ئەندازە)|خاڵ]]ێک لە ڕوونکردنەوەی [[فانکشن (ماتماتیک)|فانکشن]]ی <math>y = f (x) \!</math> و <math>(x + h , f (x + h)) \!</math> خاڵێکی تر لە فانکشنەکە بێت، ئەوا <math>\Delta f (x) = f (x + h) - f (x) \!</math> و [[لێژایی]] ھێڵی [[لێکەوت]]ی چەماوە بریتییە لەو ڕاستەھێڵەی لێژایییەکەی یەکسانە بە ''m'': {{ltr}} :<math>m = \frac {\Delta f (x)}{\Delta x} = \frac {f (x + h) - f (x)} {h} \!</math> {{ltr/end}} == ھێما == ھێشتا بە تەواوی نەزانراوە کە بۆچی پیتی <math>m</math> وەک ھێمای لێژی ھەڵبژێردراوە بەڵام یەکەم بەکارھێنانی ئەم ھێمایە لە نووسراوە ئینگلیزییەکاندا، لە کتێبی ئۆ براین (O'Brien) لە ساڵی ١٨٤٤ تۆمار کراوە.<ref>{{citation |last=O'Brien |first=M. |title=A Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry or the Application of the Method of Co-Ordinates in the Solution of Problems in Plane Geometry |year=1844 |place=Cambridge, England |publisher=Deightons}}</ref> ئەو ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی {{nobreak|1="''y'' = ''mx'' + ''b''"}}، دواتر، تۆدھەنتەر (Todhunter)یش لە ساڵی ١٨٨٨ ھەر ھەمان پیتی <math>m</math> بۆ لێژی بەکارھێنا،<ref>{{citation |last=Todhunter |first=I. |title=Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry as Applied to the Straight Line and Conic Sections |year=1888 |place=London |publisher=Macmillan}}</ref> بەڵام ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی: "''y'' = ''mx'' + ''c''".<ref>{{cite web |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Slope |url=http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161206182915/http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |archive-date=6 December 2016 |access-date=30 October 2016 |publisher=MathWorld--A Wolfram Web Resource}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی]] [[پۆل:ئەندازەی شیکارانە]] c89s2eoxt95fdjm8k572e181lvfldqu 1614248 1614247 2026-08-01T22:56:49Z Amine yousefi 16159 1614248 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Wiki slope in 2d.svg|وێنۆک|لێژی= <math>m=\frac{\Delta y}{\Delta x}=\tan(\theta)</math>]] '''لێژی''' یا '''لاری'''<ref>بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس</ref> ({{بە ئینگلیزی|Slope}}) لە ماتماتیکدا ئاڕاستە و ئەندازەی لێژایی ھێڵێک دیاری دەکات. ئەگەر دوو خاڵی (''x''_١,''y''_١) و (''x''_٢,''y''_٢) لەسەر ڕاستەھێڵەی '''(f(x''' دیاری کرابێت، '''لێژیی''' ڕاستەھێڵەکە لە ڕێگەی ئەم ھاوکێشەیە دەدۆزرێتەوە: {{ltr}} :<math>m=\frac{y_2-y_1}{x_2-x_1}.</math> {{ltr/end}} ھێشتا بە تەواوی نەزانراوە کە بۆچی پیتی <math>m</math> وەک ھێمای لێژی ھەڵبژێردراوە بەڵام یەکەم بەکارھێنانی ئەم ھێمایە لە نووسراوە ئینگلیزییەکاندا، لە کتێبی ئۆ براین (O'Brien) لە ساڵی ١٨٤٤ تۆمار کراوە.<ref>{{citation |last=O'Brien |first=M. |title=A Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry or the Application of the Method of Co-Ordinates in the Solution of Problems in Plane Geometry |year=1844 |place=Cambridge, England |publisher=Deightons}}</ref> ئەو ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی {{ltr}} <math>y = mx + b</math> {{ltr/end}} دواتر، تۆدھەنتەر (Todhunter)یش لە ساڵی ١٨٨٨ ھەر ھەمان پیتی <math>m</math> بۆ لێژی بەکارھێنا،<ref>{{citation |last=Todhunter |first=I. |title=Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry as Applied to the Straight Line and Conic Sections |year=1888 |place=London |publisher=Macmillan}}</ref> بەڵام ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی: {{ltr}} <math>y = mx + c</math> {{ltr/end}} <ref>{{cite web |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Slope |url=http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161206182915/http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |archive-date=6 December 2016 |access-date=30 October 2016 |publisher=MathWorld--A Wolfram Web Resource}}</ref> == نموونە == وا دابنێ ''(P'' = (١, ٢ و ''(Q'' = (١٣, ٨ دوو خاڵ لە ڕاستەھێڵی ''(f(x'' بن ئەوا لێژیی ھێڵەکە بەم شێوەیە ھەژمار دەکرێت: {{ltr}} :<math>m = \frac{\Delta y}{\Delta x} = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{8 - 2}{13 - 1} = \frac{6}{12} = \frac{1}{2}</math>. {{ltr/end}} == جەبر و ئەندازە == [[پەڕگە:Gradient of a line in coordinates from -12x+2 to +12x+2.gif|400px|thumbnail|left| گۆڕانکارییەکانی ھاوکێشەی ھێڵ بەپێی گۆڕانی لێژیی ھێڵەکە لە سیستەمی پۆتاندا لە ھێڵی f(x)=-12x+٢ تا f(x)=12x+٢ ھاوکۆڵکەی x لەو دیاگڕامەدا لە ١٢- تا ١٢+ دەگۆڕدرێت. ئەو ھاوکۆڵکەیە بریتییە لە لێژیی ھێڵەکە.]] === ھاوکێشە بە شێوەی لێژی-خاڵ === شێوەی [[ھاوکێشە]]ی ئەو ڕاستەھێڵەی لێژییەکەی''m''ە و بە خاڵی (''x''_١,''y''_١) دا دەڕوات بریتییە لە {{ltr}} ::<math>y - y_1 = m(x - x_1). \!</math> {{ltr/end}} تەنیا ڕاستەھێڵە نائەستوونەکان لێژییان ھەیە لەمەشەوە ناتوانرێت ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی لێژیی-خاڵ بنووسرێت. ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی x=k دەنووسرێت کە ''k'' ژمارەیەکی ڕاستەقینەیە. * لێژی ھێڵی <math>ax + by +c = 0 \,</math> بریتییە لە <math>-\frac {a}{b} \;</math>. == لێژی لە ھەژماری جیاکاری و تەواوکاریدا == === پێناسەی لێژیی چەماوە === [[پەڕگە:Tangent function animation.gif|وێنۆک|لێژیی ھێڵی لێکەوتی چەماوەیەک یەکسانە بە [[گرتە]]ی فانکشن، لەم دیاگرامەدا گرتەی فانکشن لە خاڵی A لەو شوێنانەی ئەرێنییە بە ھێڵی سەوز، لە شوێنی نەرێنی بە ھێڵی سوور و ئەو خاڵانەی گرتەی چەماوە یەکسانە بە سیفر بە ڕەنگی ڕەش دیاری کراوە]] ئەگەر <math>(x , f(x)) \!</math> [[خاڵ (ئەندازە)|خاڵ]]ێک لە ڕوونکردنەوەی [[فانکشن (ماتماتیک)|فانکشن]]ی <math>y = f (x) \!</math> و <math>(x + h , f (x + h)) \!</math> خاڵێکی تر لە فانکشنەکە بێت، ئەوا <math>\Delta f (x) = f (x + h) - f (x) \!</math> و [[لێژایی]] ھێڵی [[لێکەوت]]ی چەماوە بریتییە لەو ڕاستەھێڵەی لێژایییەکەی یەکسانە بە ''m'': {{ltr}} :<math>m = \frac {\Delta f (x)}{\Delta x} = \frac {f (x + h) - f (x)} {h} \!</math> {{ltr/end}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی]] [[پۆل:ئەندازەی شیکارانە]] 1zfag0cuug9fwgdo8jlbca9n4rgwrls 1614251 1614248 2026-08-01T23:09:26Z Amine yousefi 16159 1614251 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Wiki slope in 2d.svg|وێنۆک|لێژی= <math>m=\frac{\Delta y}{\Delta x}=\tan(\theta)</math>]] '''لێژی''' یا '''لاری'''<ref>بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس</ref> ({{بە ئینگلیزی|Slope}}) لە ماتماتیکدا ئاڕاستە و ئەندازەی لێژایی [[ھێڵ]]ێک دیاری دەکات. ئەگەر دوو خاڵی (''x''_١,''y''_١) و (''x''_٢,''y''_٢) لەسەر ڕاستەھێڵەی '''(f(x''' دیاری کرابێت، '''لێژیی''' ڕاستەھێڵەکە لە ڕێگەی ئەم ھاوکێشەیە دەدۆزرێتەوە: {{ltr}} :<math>m=\frac{y_2-y_1}{x_2-x_1}.</math> {{ltr/end}} ھێشتا بە تەواوی نەزانراوە کە بۆچی پیتی <math>m</math> وەک ھێمای لێژی ھەڵبژێردراوە بەڵام یەکەم بەکارھێنانی ئەم ھێمایە لە نووسراوە ئینگلیزییەکاندا، لە کتێبی ئۆ براین (O'Brien) لە ساڵی ١٨٤٤ تۆمار کراوە.<ref>{{citation |last=O'Brien |first=M. |title=A Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry or the Application of the Method of Co-Ordinates in the Solution of Problems in Plane Geometry |year=1844 |place=Cambridge, England |publisher=Deightons}}</ref> ئەو ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی {{ltr}} <math>y = mx + b</math> {{ltr/end}} دواتر، تۆدھەنتەر (Todhunter)یش لە ساڵی ١٨٨٨ ھەر ھەمان پیتی <math>m</math> بۆ لێژی بەکارھێنا،<ref>{{citation |last=Todhunter |first=I. |title=Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry as Applied to the Straight Line and Conic Sections |year=1888 |place=London |publisher=Macmillan}}</ref> بەڵام ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی: {{ltr}} <math>y = mx + c</math> {{ltr/end}} <ref>{{cite web |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Slope |url=http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161206182915/http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |archive-date=6 December 2016 |access-date=30 October 2016 |publisher=MathWorld--A Wolfram Web Resource}}</ref> == نموونە == ئەگەر <math>(1, 2)</math> و <math>(13, 8)</math> دوو خاڵ لە ڕاستەھێڵی ''(f(x'' بن ئەوا لێژیی ھێڵەکە بەم شێوەیە ھەژمار دەکرێت: {{ltr}} :<math>m = \frac{\Delta y}{\Delta x} = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{8 - 2}{13 - 1} = \frac{6}{12} = \frac{1}{2}</math>. {{ltr/end}} == جەبر و ئەندازە == [[پەڕگە:Gradient of a line in coordinates from -12x+2 to +12x+2.gif|400px|thumbnail|left| گۆڕانکارییەکانی ھاوکێشەی ھێڵ بەپێی گۆڕانی لێژیی ھێڵەکە لە سیستەمی پۆتاندا لە ھێڵی f(x)=-12x+٢ تا f(x)=12x+٢ ھاوکۆڵکەی x لەو دیاگڕامەدا لە ١٢- تا ١٢+ دەگۆڕدرێت. ئەو ھاوکۆڵکەیە بریتییە لە لێژیی ھێڵەکە.]] === ھاوکێشە بە شێوەی لێژی-خاڵ === شێوەی [[ھاوکێشە]]ی ئەو ڕاستەھێڵەی لێژییەکەی <math>m</math>ە و بە خاڵی (''x''_١,''y''_١) دا دەڕوات بریتییە لە {{ltr}} ::<math>y - y_1 = m(x - x_1). \!</math> {{ltr/end}} * تەنیا ڕاستەھێڵە نائەستوونەکان لێژییان ھەیە لەمەشەوە ناتوانرێت ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی لێژیی-خاڵ بنووسرێت. ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی <math>x=k</math>دەنووسرێت کە <math>k</math> ژمارەیەکی ڕاستەقینەیە. * بۆ داریکردنی لێژیی ھێڵی <math>ax + by +c = 0 \,</math> پێویستە ھاوکێشەکە ستاندارد بکرێت واتە لەسەر شێوەی <math>y = mx + b</math> بنووسرێت دوای ستانداردکردنی ھاوکێشەکە ئەوا لێژی بریتییە لە <math>-\frac {a}{b} \;</math>. == لێژی لە ھەژماری جیاکاری و تەواوکاریدا == === پێناسەی لێژیی چەماوە === [[پەڕگە:Tangent function animation.gif|وێنۆک|لێژیی ھێڵی لێکەوتی چەماوەیەک یەکسانە بە [[گرتە]]ی فانکشن، لەم دیاگرامەدا گرتەی فانکشن لە خاڵی A لەو شوێنانەی ئەرێنییە بە ھێڵی سەوز، لە شوێنی نەرێنی بە ھێڵی سوور و ئەو خاڵانەی گرتەی چەماوە یەکسانە بە سیفر بە ڕەنگی ڕەش دیاری کراوە]] ئەگەر <math>(x , f(x)) \!</math> [[خاڵ (ئەندازە)|خاڵ]]ێک لە ڕوونکردنەوەی [[فانکشن (ماتماتیک)|فانکشن]]ی <math>y = f (x) \!</math> و <math>(x + h , f (x + h)) \!</math> خاڵێکی تر لە فانکشنەکە بێت، ئەوا <math>\Delta f (x) = f (x + h) - f (x) \!</math> و [[لێژایی]] ھێڵی [[لێکەوت]]ی چەماوە بریتییە لەو ڕاستەھێڵەی لێژایییەکەی یەکسانە بە ''m'': {{ltr}} :<math>m = \frac {\Delta f (x)}{\Delta x} = \frac {f (x + h) - f (x)} {h} \!</math> {{ltr/end}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی]] [[پۆل:ئەندازەی شیکارانە]] cz2o05m2f1cnr4ya5gf36snjhtv60aa 1614253 1614251 2026-08-01T23:11:23Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1614253 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Wiki slope in 2d.svg|وێنۆک|لێژی= <math>m=\frac{\Delta y}{\Delta x}=\tan(\theta)</math>]] '''لێژی''' یا '''لاری'''<ref>بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس</ref> ({{بە ئینگلیزی|Slope}}) لە ماتماتیکدا ئاڕاستە و ئەندازەی لێژایی [[ھێڵ (ئەندازە)|ھێڵ]]ێک دیاری دەکات. ئەگەر دوو خاڵی (''x''_١,''y''_١) و (''x''_٢,''y''_٢) لەسەر ڕاستەھێڵەی '''(f(x''' دیاری کرابێت، '''لێژیی''' ڕاستەھێڵەکە لە ڕێگەی ئەم [[ھاوکێشە]]یە دەدۆزرێتەوە: {{ltr}} :<math>m=\frac{y_2-y_1}{x_2-x_1}.</math> {{ltr/end}} ھێشتا بە تەواوی نەزانراوە کە بۆچی پیتی <math>m</math> وەک ھێمای لێژی ھەڵبژێردراوە بەڵام یەکەم بەکارھێنانی ئەم ھێمایە لە نووسراوە ئینگلیزییەکاندا، لە کتێبی ئۆ براین (O'Brien) لە ساڵی ١٨٤٤ تۆمار کراوە.<ref>{{citation |last=O'Brien |first=M. |title=A Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry or the Application of the Method of Co-Ordinates in the Solution of Problems in Plane Geometry |year=1844 |place=Cambridge, England |publisher=Deightons}}</ref> ئەو ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی {{ltr}} <math>y = mx + b</math> {{ltr/end}} دواتر، تۆدھەنتەر (Todhunter)یش لە ساڵی ١٨٨٨ ھەر ھەمان پیتی <math>m</math> بۆ لێژی بەکارھێنا،<ref>{{citation |last=Todhunter |first=I. |title=Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry as Applied to the Straight Line and Conic Sections |year=1888 |place=London |publisher=Macmillan}}</ref> بەڵام ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی: {{ltr}} <math>y = mx + c</math> {{ltr/end}}<ref>{{cite web |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Slope |url=http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161206182915/http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |archive-date=6 December 2016 |access-date=30 October 2016 |publisher=MathWorld--A Wolfram Web Resource}}</ref> == نموونە == ئەگەر <math>(1, 2)</math> و <math>(13, 8)</math> دوو خاڵ لە ڕاستەھێڵی ''(f(x'' بن ئەوا لێژیی ھێڵەکە بەم شێوەیە ھەژمار دەکرێت: {{ltr}} :<math>m = \frac{\Delta y}{\Delta x} = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{8 - 2}{13 - 1} = \frac{6}{12} = \frac{1}{2}</math>. {{ltr/end}} == جەبر و ئەندازە == [[پەڕگە:Gradient of a line in coordinates from -12x+2 to +12x+2.gif|400px|thumbnail|left| گۆڕانکارییەکانی ھاوکێشەی ھێڵ بەپێی گۆڕانی لێژیی ھێڵەکە لە سیستەمی پۆتاندا لە ھێڵی f(x)=-12x+٢ تا f(x)=12x+٢ ھاوکۆڵکەی x لەو دیاگڕامەدا لە ١٢- تا ١٢+ دەگۆڕدرێت. ئەو ھاوکۆڵکەیە بریتییە لە لێژیی ھێڵەکە.]] === ھاوکێشە بە شێوەی لێژی-خاڵ === شێوەی [[ھاوکێشە]]ی ئەو ڕاستەھێڵەی لێژییەکەی <math>m</math>ە و بە خاڵی (''x''_١,''y''_١) دا دەڕوات بریتییە لە {{ltr}} ::<math>y - y_1 = m(x - x_1). \!</math> {{ltr/end}} * تەنیا ڕاستەھێڵە نائەستوونەکان لێژییان ھەیە لەمەشەوە ناتوانرێت ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی لێژیی-خاڵ بنووسرێت. ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی <math>x=k</math>دەنووسرێت کە <math>k</math> ژمارەیەکی ڕاستەقینەیە. * بۆ داریکردنی لێژیی ھێڵی <math>ax + by +c = 0 \,</math> پێویستە ھاوکێشەکە ستاندارد بکرێت واتە لەسەر شێوەی <math>y = mx + b</math> بنووسرێت دوای ستانداردکردنی ھاوکێشەکە ئەوا لێژی بریتییە لە <math>-\frac {a}{b} \;</math>. == لێژی لە ھەژماری جیاکاری و تەواوکاریدا == === پێناسەی لێژیی چەماوە === [[پەڕگە:Tangent function animation.gif|وێنۆک|لێژیی ھێڵی لێکەوتی چەماوەیەک یەکسانە بە [[گرتە]]ی فانکشن، لەم دیاگرامەدا گرتەی فانکشن لە خاڵی A لەو شوێنانەی ئەرێنییە بە ھێڵی سەوز، لە شوێنی نەرێنی بە ھێڵی سوور و ئەو خاڵانەی گرتەی چەماوە یەکسانە بە سیفر بە ڕەنگی ڕەش دیاری کراوە]] ئەگەر <math>(x , f(x)) \!</math> [[خاڵ (ئەندازە)|خاڵ]]ێک لە ڕوونکردنەوەی [[فانکشن (ماتماتیک)|فانکشن]]ی <math>y = f (x) \!</math> و <math>(x + h , f (x + h)) \!</math> خاڵێکی تر لە فانکشنەکە بێت، ئەوا <math>\Delta f (x) = f (x + h) - f (x) \!</math> و [[لێژایی]] ھێڵی [[لێکەوت]]ی چەماوە بریتییە لەو ڕاستەھێڵەی لێژایییەکەی یەکسانە بە ''m'': {{ltr}} :<math>m = \frac {\Delta f (x)}{\Delta x} = \frac {f (x + h) - f (x)} {h} \!</math> {{ltr/end}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی]] [[پۆل:ئەندازەی شیکارانە]] ekf4nq8qw6gzockj2peilzkhjqav2sw 1614255 1614253 2026-08-01T23:23:12Z Amine yousefi 16159 1614255 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Wiki slope in 2d.svg|وێنۆک|لێژی= <math>m=\frac{\Delta y}{\Delta x}=\tan(\theta)</math>]] '''لێژی''' یا '''لاری'''<ref>بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس</ref> ({{بە ئینگلیزی|Slope}}) لە [[ماتماتیک]]دا ئاڕاستە و ئەندازەی لێژایی [[ھێڵ (ئەندازە)|ھێڵ]]ێک دیاری دەکات. زۆرجار بە پیتی <math>m</math> ھێما دەکرێت و بە ڕێژەی گۆڕانی ئەستوونی بە گۆڕانی ئاسۆیی لەنێوان هەر دوو خاڵی جیاواز لەسەر هێڵەکە پێناسە دەکرێت واتە ئەگەر دوو خاڵی (''x''_١,''y''_١) و (''x''_٢,''y''_٢) لەسەر ڕاستەھێڵی <math>f(x)</math> دیاری کرابێت، '''لێژیی''' ڕاستەھێڵەکە لە ڕێگەی ئەم [[ھاوکێشە]]یە دەدۆزرێتەوە: {{ltr}} :<math>m=\frac{y_2-y_1}{x_2-x_1}.</math> {{ltr/end}} ھێشتا بە تەواوی نەزانراوە کە بۆچی پیتی <math>m</math> وەک ھێمای لێژی ھەڵبژێردراوە بەڵام یەکەم بەکارھێنانی ئەم ھێمایە لە نووسراوە ئینگلیزییەکاندا، لە کتێبی ئۆ براین (O'Brien) لە ساڵی ١٨٤٤ تۆمار کراوە.<ref>{{citation |last=O'Brien |first=M. |title=A Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry or the Application of the Method of Co-Ordinates in the Solution of Problems in Plane Geometry |year=1844 |place=Cambridge, England |publisher=Deightons}}</ref> ئەو ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی {{ltr}} <math>y = mx + b</math> {{ltr/end}} دواتر، تۆدھەنتەر (Todhunter)یش لە ساڵی ١٨٨٨ ھەر ھەمان پیتی <math>m</math> بۆ لێژی بەکارھێنا،<ref>{{citation |last=Todhunter |first=I. |title=Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry as Applied to the Straight Line and Conic Sections |year=1888 |place=London |publisher=Macmillan}}</ref> بەڵام ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی: {{ltr}} <math>y = mx + c</math> {{ltr/end}}<ref>{{cite web |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Slope |url=http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161206182915/http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |archive-date=6 December 2016 |access-date=30 October 2016 |publisher=MathWorld--A Wolfram Web Resource}}</ref> == نموونە == ئەگەر <math>(1, 2)</math> و <math>(13, 8)</math> دوو خاڵ لە ڕاستەھێڵی ''(f(x'' بن ئەوا لێژیی ھێڵەکە بەم شێوەیە ھەژمار دەکرێت: {{ltr}} :<math>m = \frac{\Delta y}{\Delta x} = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{8 - 2}{13 - 1} = \frac{6}{12} = \frac{1}{2}</math>. {{ltr/end}} == جەبر و ئەندازە == [[پەڕگە:Gradient of a line in coordinates from -12x+2 to +12x+2.gif|400px|thumbnail|left| گۆڕانکارییەکانی ھاوکێشەی ھێڵ بەپێی گۆڕانی لێژیی ھێڵەکە لە سیستەمی پۆتاندا لە ھێڵی f(x)=-12x+٢ تا f(x)=12x+٢ ھاوکۆڵکەی x لەو دیاگڕامەدا لە ١٢- تا ١٢+ دەگۆڕدرێت. ئەو ھاوکۆڵکەیە بریتییە لە لێژیی ھێڵەکە.]] === ھاوکێشە بە شێوەی لێژی-خاڵ === شێوەی [[ھاوکێشە]]ی ئەو ڕاستەھێڵەی لێژییەکەی <math>m</math>ە و بە خاڵی (''x''_١,''y''_١) دا دەڕوات بریتییە لە {{ltr}} ::<math>y - y_1 = m(x - x_1). \!</math> {{ltr/end}} * تەنیا ڕاستەھێڵە نائەستوونەکان لێژییان ھەیە لەمەشەوە ناتوانرێت ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی لێژیی-خاڵ بنووسرێت. ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی <math>x=k</math>دەنووسرێت کە <math>k</math> ژمارەیەکی ڕاستەقینەیە. * بۆ داریکردنی لێژیی ھێڵی <math>ax + by +c = 0 \,</math> پێویستە ھاوکێشەکە ستاندارد بکرێت واتە لەسەر شێوەی <math>y = mx + b</math> بنووسرێت دوای ستانداردکردنی ھاوکێشەکە ئەوا لێژی بریتییە لە <math>-\frac {a}{b} \;</math>. == لێژی لە ھەژماری جیاکاری و تەواوکاریدا == === پێناسەی لێژیی چەماوە === [[پەڕگە:Tangent function animation.gif|وێنۆک|لێژیی ھێڵی لێکەوتی چەماوەیەک یەکسانە بە [[گرتە]]ی فانکشن، لەم دیاگرامەدا گرتەی فانکشن لە خاڵی A لەو شوێنانەی ئەرێنییە بە ھێڵی سەوز، لە شوێنی نەرێنی بە ھێڵی سوور و ئەو خاڵانەی گرتەی چەماوە یەکسانە بە سیفر بە ڕەنگی ڕەش دیاری کراوە]] ئەگەر <math>(x , f(x)) \!</math> [[خاڵ (ئەندازە)|خاڵ]]ێک لە ڕوونکردنەوەی [[فانکشن (ماتماتیک)|فانکشن]]ی <math>y = f (x) \!</math> و <math>(x + h , f (x + h)) \!</math> خاڵێکی تر لە فانکشنەکە بێت، ئەوا <math>\Delta f (x) = f (x + h) - f (x) \!</math> و [[لێژایی]] ھێڵی [[لێکەوت]]ی چەماوە بریتییە لەو ڕاستەھێڵەی لێژایییەکەی یەکسانە بە ''m'': {{ltr}} :<math>m = \frac {\Delta f (x)}{\Delta x} = \frac {f (x + h) - f (x)} {h} \!</math> {{ltr/end}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی]] [[پۆل:ئەندازەی شیکارانە]] blawupem3fxjrmlsal48vtotne0dht8 1614256 1614255 2026-08-01T23:28:17Z Amine yousefi 16159 1614256 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''لێژی''' یا '''لاری'''<ref>بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی، بڵاوکار: کۆمپانیای جیۆپرۆجێکتس</ref> ({{بە ئینگلیزی|Slope}}) لە [[ماتماتیک]]دا ئاڕاستە و ئەندازەی لێژایی [[ھێڵ (ئەندازە)|ھێڵ]]ێک دیاری دەکات. زۆرجار بە پیتی <math>m</math> ھێما دەکرێت و بە ڕێژەی گۆڕانی ئەستوونی بە گۆڕانی ئاسۆیی لەنێوان هەر دوو خاڵی جیاواز لەسەر هێڵەکە پێناسە دەکرێت واتە ئەگەر دوو خاڵی (''x''_١,''y''_١) و (''x''_٢,''y''_٢) لەسەر ڕاستەھێڵی <math>f(x)</math> دیاری کرابێت، '''لێژیی''' ڕاستەھێڵەکە لە ڕێگەی ئەم [[ھاوکێشە]]یە دەدۆزرێتەوە: {{ltr}} :<math>m=\frac{y_2-y_1}{x_2-x_1}.</math> {{ltr/end}} ھێشتا بە تەواوی نەزانراوە کە بۆچی پیتی <math>m</math> وەک ھێمای لێژی ھەڵبژێردراوە بەڵام یەکەم بەکارھێنانی ئەم ھێمایە لە نووسراوە ئینگلیزییەکاندا، لە کتێبی ئۆ براین (O'Brien) لە ساڵی ١٨٤٤ تۆمار کراوە.<ref>{{citation |last=O'Brien |first=M. |title=A Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry or the Application of the Method of Co-Ordinates in the Solution of Problems in Plane Geometry |year=1844 |place=Cambridge, England |publisher=Deightons}}</ref> ئەو ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی {{ltr}} <math>y = mx + b</math> {{ltr/end}} دواتر، تۆدھەنتەر (Todhunter)یش لە ساڵی ١٨٨٨ ھەر ھەمان پیتی <math>m</math> بۆ لێژی بەکارھێنا،<ref>{{citation |last=Todhunter |first=I. |title=Treatise on Plane Co-Ordinate Geometry as Applied to the Straight Line and Conic Sections |year=1888 |place=London |publisher=Macmillan}}</ref> بەڵام ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی بەم شێوەیە نووسی: {{ltr}} <math>y = mx + c</math> {{ltr/end}}<ref>{{cite web |last=Weisstein |first=Eric W. |title=Slope |url=http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161206182915/http://mathworld.wolfram.com/Slope.html |archive-date=6 December 2016 |access-date=30 October 2016 |publisher=MathWorld--A Wolfram Web Resource}}</ref> == نموونە == ئەگەر <math>(1, 2)</math> و <math>(13, 8)</math> دوو خاڵ لە ڕاستەھێڵی ''(f(x'' بن ئەوا لێژیی ھێڵەکە بەم شێوەیە ھەژمار دەکرێت: {{ltr}} :<math>m = \frac{\Delta y}{\Delta x} = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{8 - 2}{13 - 1} = \frac{6}{12} = \frac{1}{2}</math>. {{ltr/end}} == جەبر و ئەندازە == [[پەڕگە:Gradient of a line in coordinates from -12x+2 to +12x+2.gif|400px|thumbnail|left| گۆڕانکارییەکانی ھاوکێشەی ھێڵ بەپێی گۆڕانی لێژیی ھێڵەکە لە سیستەمی پۆتاندا لە ھێڵی f(x)=-12x+٢ تا f(x)=12x+٢ ھاوکۆڵکەی x لەو دیاگڕامەدا لە ١٢- تا ١٢+ دەگۆڕدرێت. ئەو ھاوکۆڵکەیە بریتییە لە لێژیی ھێڵەکە.]] === ھاوکێشە بە شێوەی لێژی-خاڵ === شێوەی [[ھاوکێشە]]ی ئەو ڕاستەھێڵەی لێژییەکەی <math>m</math>ە و بە خاڵی (''x''_١,''y''_١) دا دەڕوات بریتییە لە {{ltr}} ::<math>y - y_1 = m(x - x_1). \!</math> {{ltr/end}} * تەنیا ڕاستەھێڵە نائەستوونەکان لێژییان ھەیە لەمەشەوە ناتوانرێت ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی لێژیی-خاڵ بنووسرێت. ھاوکێشەی ڕاستەھێڵی ئەستوون بە شێوەی <math>x=k</math>دەنووسرێت کە <math>k</math> ژمارەیەکی ڕاستەقینەیە. * بۆ داریکردنی لێژیی ھێڵی <math>ax + by +c = 0 \,</math> پێویستە ھاوکێشەکە ستاندارد بکرێت واتە لەسەر شێوەی <math>y = mx + b</math> بنووسرێت دوای ستانداردکردنی ھاوکێشەکە ئەوا لێژی بریتییە لە <math>-\frac {a}{b} \;</math>. == لێژی لە ھەژماری جیاکاری و تەواوکاریدا == === پێناسەی لێژیی چەماوە === [[پەڕگە:Tangent function animation.gif|وێنۆک|لێژیی ھێڵی لێکەوتی چەماوەیەک یەکسانە بە [[گرتە]]ی فانکشن، لەم دیاگرامەدا گرتەی فانکشن لە خاڵی A لەو شوێنانەی ئەرێنییە بە ھێڵی سەوز، لە شوێنی نەرێنی بە ھێڵی سوور و ئەو خاڵانەی گرتەی چەماوە یەکسانە بە سیفر بە ڕەنگی ڕەش دیاری کراوە]] ئەگەر <math>(x , f(x)) \!</math> [[خاڵ (ئەندازە)|خاڵ]]ێک لە ڕوونکردنەوەی [[فانکشن (ماتماتیک)|فانکشن]]ی <math>y = f (x) \!</math> و <math>(x + h , f (x + h)) \!</math> خاڵێکی تر لە فانکشنەکە بێت، ئەوا <math>\Delta f (x) = f (x + h) - f (x) \!</math> و [[لێژایی]] ھێڵی [[لێکەوت]]ی چەماوە بریتییە لەو ڕاستەھێڵەی لێژایییەکەی یەکسانە بە ''m'': {{ltr}} :<math>m = \frac {\Delta f (x)}{\Delta x} = \frac {f (x + h) - f (x)} {h} \!</math> {{ltr/end}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی]] [[پۆل:ئەندازەی شیکارانە]] 6tv6mknzqjagkxwgocywb2oion08ust 3 134072 1614203 1613641 2026-08-01T19:49:09Z Aro Salar 50592 /* خەڵاتێک لەلایەن خەرمانەی ڕێزلێنانەوە بۆ تۆ! */ بەشی نوێ 1614203 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(31d) |counter = 15 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 }} {{سەرقاڵ}} ---- {{تۆخ|{{ناوەڕاست|{{دوایین جار دەستکاری کراوە لەلایەن}}}}}} <!--{{پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە}}--> {{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}} {{ھن|٥}} <!-- تکایە دەستکاریی بەشی سەرەوە مەکە --> == چاکردنی ساڵە کۆچییەکان == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:٥٣، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٤٧١٨١٩٨٩}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو بەڕێز ئارام، سپاس بۆ بەسەرداچوونەوەی وتارەکان، پێشنیارێکم ھەیوو، پێم وابێت ھەڵەیەک ھەبوو لە گۆڕینی ساڵە کۆچیەکان بۆ زاینی، کە بۆ نموونە ١٣٧٤کۆچی کرابوو لە ١٩٩٢ لەجیاتی ١٩٥٤. حەزم کرد ئاگادارتان بکەمەوە نەک کێشەیەک لە سیستەمەکە ھەبێت. زۆر سپاس[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏٢١:١٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو لە ئێوەش {{وب|Daniel abdullah}} ساڵی زایینی = ساڵی کۆچی + ٦٢١. وا نییە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٣٣، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: سڵاو، نا منیش جاران وام ئەزانی وایە، بەڵام ئەوە ھەڵەیە،<br> ::بەشێوەیەکی گشتی ئاوا ئەکرێت، بۆ کۆچی مانگی کە سوننەکان بەکاری ئەھێنن(جیاوازە لە کۆچی خۆریی کە شیعەکان بەکاری ئەبەن) بە ھەرحاڵ ئەمە یاساکەیە <br> ::زاینی= ((کۆچی*0.97)+622)، <br> ::کۆچی=((ساڵی زاینی-622)*1.03)<br> ::بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە [https://jostrans.org/issue17/art_darani.php ئێرە]، ھەڵبەت مانگەکانیش کێشە دروست ئەکەن، بۆ ئەوەی وردتر گۆڕانکاریەکان بکەن بەتایبەت ئەگەر مانگ و ڕۆژی لەگەڵ بوو [https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/# ئەمە] بەکار ببەن زۆر بێ کێشەیە.<br> ::ڕێز و سڵاو[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏١١:٥٩، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::{{وب|Daniel abdullah}} زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەکانت! حەز دەکەم ڕای {{وب|Calak|Serchia}} وەرگرین و قسەیەک لەم بارەوە بکەن. من کەمێک سەرم لێ تێک چووە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٤٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::: شایەنی نییە براکەم، منیش تازە فێری ئەوە بووم، دەستی بەڕێزتان خۆش بێت ھۆکارەکەی ئێوە بوون، لەشتان ساخ بێت.[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::نازانم ئێستا بەدیاریکراوی کێشەکە لەکوێ دروست بووە. بۆ گۆڕینی ساڵی کۆچی بە زایینی، ئەوەی بزانم حسابێکی ئاسانی نییە و کێشە لە ئاڵوگۆڕ دروست دەبێت. ھەرچۆن بێت، باشترە ویکیی عەرەبی یان ئینگلیزی بکرێتە سەرچاوە لەم بابەتە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ‏١٨:٢٤، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::: ئەرێ مام {{وب|Calak}} تۆ سەر لەم باسە دەردەکەی؟ زۆر دەمێکە ئەم بەشەم لە چوونە نێو ئەرشیڤەکان ڕاگرتووە. گەر ئێوەش نایزانن یان ناتانەوێت قسەی لێوە بکەن، بێزەحمەت قورنچکێ لە یەکێکی شارەزا بگرە و سپاسیش! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٨:١٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::نەکنیکیەن ساڵنامەی کۆچی ١٠ ڕۆژی کەمترە لە زایینی بۆیەش ناتوانی بەو ڕێگایە ھەژماری بکەیت ,ئەشتوانی ئەم [[Https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/|وێبسایت]]ە بەکار بێنی بۆ ھەژمارکردنی دروست . [[بەکارھێنەر:KOJIN VIO|KOJIN VIO]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:KOJIN VIO|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٠، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) :::::::: {{وب|KOJIN VIO}} سپاس بۆ لێدوانەکەت، بەڵام لێرەدا باسەکە بەتایبەت لەسەر ساڵەکە بوو نەک ڕۆژ و مانگیش. دوگمەیەکی بچووکمان بۆ ئەوە دروست کردبوو تا ساڵی کۆچی بکاتە زایینی چونکە بەشێک لە بەکارھێنەرانمان لە ویکیپیدیای فارسییەوە وەرگێڕان دەکەن و لەوێش کار بە ساڵنامەی کۆچی دەکەن؛ وتمان با کاری گۆڕینی ساڵەکان ئاسانتر بکەین و ئیتر ئەم باسەی لێوە دروست بوو کە جارێ ئەوسەری دیار نییە. لەگەڵ سپاسی دووبارەی بەندە، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠١:٥٧، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) == فۆنتی سەربەشەکان == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٣٢، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٨٨٨٠٧٥٢٢}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو کاک ئارام، تێبینیم کردووە فۆنتی سەردێڕی بەشەکان گۆڕاوە (کرۆمی دیسکتۆپ). ویستم بزانم لای ئێوەش وایە، تا ئەگەر وا بێت چارە بکرێت. ([https://ibb.co/gyJq60L وێنە]) [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ‏١٥:١٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو کاک {{وب|Serchia}} من و کاک {{وب|Kushared}} ئاگادارین. منیش چاوەڕێی وەڵامێکم لە کاک محەممەدەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == ساڵی ھەڵە == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٠:٠٧، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٣٤ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٣٧٢١١٦٦١}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو کاک {{وب|Aram}} بڕوانە ئەم [[داڕێژە:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش ٢٠٠٥|داڕێژەیە]] زۆربەی ساڵەکان ھەڵەیە ناوەڕۆک و ساڵەکان یەکناگرنەوە. پێشتر لە ڕێگای بۆتەوە درووست کراون، بۆئەوەی کاتێکی زیاترمان بۆ بگەڕێتەوە لە ڕێگای بۆتەوە چارەسەری بکە. بۆ نموونە؛ ئەم [[بڕیارنامەی ١٥٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش|وتارە]] گەر سێرێکی وتارە ئینگلیزییەکە بکەی لە ناوەڕۆکەوە جیاوازی ھەیە. یاخود ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ‏١٧:٥٤، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو {{وب|Arya sarhan}} ئەگەر مەبەستت ڕێکەوتی دەرچوونی بڕیارنامەکانە، بەڵێ، تێبینیی ڕێکەوتی نادروستم کرد، بەڵام ھەمووشیان ھەڵە نین. لەسەر ئەوەی وتتان «ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون.» دەتوانی نموونەم بۆ دانێیت؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٠:٠٦، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) ::ئەم وتارانە بە ھەڵە گرێدراون؛ ([[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٩٨٥]]، [[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٦]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٧]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٨]]) چەندانی تریش. وە [[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٣]]ش گرێنەدراوە، گەر سێری ناوی وتارەکە و سەردیڕی داڕێژەکەش بکەی جیاوازن. زۆربەیان وان ناوی وتار و سەردێڕی داڕێژەکە ساڵێکیان جیاوازە. چەند دانەیەکم چاک کرد و چەند وتارێکم گرێدا بەڵام زۆرن باشترە بە بۆت بکرێت. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٧، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) :::{{وب|Arya sarhan}} زۆر سپاس بۆ وردبوونەوەت لێیان! ئەمانە ئەوانەن کە لێرە و لەوێ جیاوازن: :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 70]]|[[بڕیارنامەی ٧١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 570]]|[[بڕیارنامەی ٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1574]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1575]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1583]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٤ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1584]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1585]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1586]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1587]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1588]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1590]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1589]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::ئەمانەش ئەوانەن کە زمانەکانی تریان پێوە گرێ نەدراوە و بە لێکدانیان لەگەڵ بەندی ئینگلیزییەکە چارە دەبن نەک بە گواستنەوە کە ئیشەکە دەکاتە دوو ئیش: :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٤٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٥٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::لەسەر چاکسازیی ڕێکەوتەکانیش، کاتی دەوێ و ماوەیەک لێرە نابم. ئیشەڵڵا کە ھاتمەوە، خەریکیان دەبین. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠١:٢٠، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٥٤، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٠٩، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٥:٤٤، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == [[:دەروازە:کەنەدا/بەشداریکردن]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:دەروازە:کەنەدا/بەشداریکردن]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>No useful content</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:دەروازە:کەنەدا/بەشداریکردن|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%DB%95%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%95%3A%DA%A9%DB%95%D9%86%DB%95%D8%AF%D8%A7%2F%D8%A8%DB%95%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٣، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == [[:دەروازە:کەنەدا/ناوەڕۆک]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:دەروازە:کەنەدا/ناوەڕۆک]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>No useful content</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:دەروازە:کەنەدا/ناوەڕۆک|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%DB%95%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%95%3A%DA%A9%DB%95%D9%86%DB%95%D8%AF%D8%A7%2F%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%95%DB%86%DA%A9|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٤، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤٧، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == خەڵاتێک لەلایەن خەرمانەی ڕێزلێنانەوە بۆ تۆ! == <div style=" max-width:850px; margin:20px auto; background:#F8F8F8; border:3px solid #AFAFAF; border-radius:10px; padding:22px; box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,.12); "><div style="text-align:center; margin-bottom:20px;"> [[پەڕگە:Kharmaney_Zerin_silver_Badge.png|link=|110x110پیکسڵ]]<div style=" font-size:250%; font-weight:bold; color:#666666; margin-top:10px; letter-spacing:1px; text-shadow:0 1px 1px #FFF; "> خەرمانەی ڕێزلێنان{{ھن}}خەڵاتی زیوین </div></div><div style=" font-size:118%; line-height:1.9; color:#222; text-align:justify; "> {{تۆخ|لیژنەی خەرمانەی ڕێزلێنان}} بەپێی پێوەرە فەرمییەکانی پڕۆژەکە، بە شانازییەوە {{تۆخ|خەڵاتی زیوینی خەرمانەی ڕێزلێنان}} پێشکەش بە بەڕێزتان دەکات، ئەمەش بەهۆی بەشداریی بەرچاو، جێبەجێکردنی پێوەرەکانی ئەم خەڵاتە و خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی لەلایەن بەڕێزتانەوە، بەھیوای بەردەوامبوون و بەشداریی زیاترتان. </div><div style=" margin-top:28px; padding-top:12px; border-top:1px solid #CFCFCF; text-align:center; color:#666666; font-size:100%; "> '''واژووی سەرپەرشتیاری لیژنە'''<!-- تکایە لێرە واژوو بکە لەتەنیشت تیرئاساکە --> [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٩:٤٩، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) </div></div> 56bjlv6o4pf9kd0d2m7nxcer2iaecba 0 134306 1614143 1507606 2026-08-01T16:38:59Z Ari Qasm 57423 درێژکردنەوەی وتار و لابردنی لە کۆلکە (ھێشتا لەژێر کاردایە) 1614143 wikitext text/x-wiki {{ئامادەکردن|دانەر=Ari Qasm}}{{Infobox royalty |name = سێجۆنگ<br>세종 |image =10000 won banknote (cropped).jpg |caption = |succession = [[پێرستی پاشاکانی کۆریا|پاشای جۆسۆن]] |reign = ١٤١٨ز - ١٤٥٠ز |coronation = {{Death date and age|١٤١٨|٩|١٨|١٣٩٧|٤|١٠}} |predecessor = [[تایجۆنگی جۆسۆن]] |regent = [[تایجۆنگی جۆسۆن]] وەک [[شێواز و ناونیشانەکان لە خانەدانی جۆسۆن|پاشای پێشوو]] (١٤١٨ - ١٤٢٢)<br />[[مونجۆنگی جۆسۆن]] وەک [[شێواز و ناونیشانەکان لە خانەدانی جۆسۆن|شازادەی جێنشین]] (١٤٤٢ - ١٤٥٠) |successor = [[مونجۆنگی جۆسۆن]] |birth_date = {{Birth date|١٣٩٧|٥|١٥|mf=y}} |birth_place = [[سێئول|ھانسۆنگ]]، [[جۆسۆن|شانشینی جۆسۆن]]<ref>in JoonSoo Room({{lang|ko|준수방}}; {{lang|ko|俊秀坊}})</ref> |death_date = {{death date and age|١٤٥٠|٤|٨|١٣٩٧|٥|١٥|mf=y}} |death_place = [[سێئول|ھانسۆنگ]]، [[جۆسۆن]] |spouse = [[شاژن سۆھۆن]] |spouse-type = ھاوسەر |issue = [[مونجۆنگی جۆسۆن]]<br>[[سێجۆی جۆسۆن]] |posthumous name= 세종장헌영문예무인성명효대왕<br>世宗莊憲英文睿武仁聖明孝大王 |temple name = '''سێجۆنگ''' |house = [[بنەماڵەی یی]] |father = [[تایجۆنگی جۆسۆن]] |mother = [[شاژن وۆنگیۆنگ]] |religion = کۆنفۆشی؛ دواتر، بودایی |royal anthem = |buried = }} '''سێجۆنگ''' ({{Korean|hangul=세종|hanja=世宗}}؛ ١٥ی ئایاری ١٣٩٧ – ٨ی نیسانی ١٤٥٠{{efn|لێرەدا، ڕۆژی لەدایکبوون بە گوێرەی ڕۆژژمێری گریگۆری دراوە. زۆربەی بەواریکانی پێش ساڵی ١٨٩٣ لەم وتارەدا ڕۆژژمێری کۆری بەکاردەھێنن؛ بەواریکانی دوای ١٨٩٣ ڕۆژژمێری گریگۆری بەکاردەھێنن. ھەندێک بەواری پێش ١٨٩٣ گۆڕدراون بۆ گریگۆری چونکە ساڵیادەکانیان جێی سەرنجی ئێستان.{{pb}}ڕۆژژمێری کۆری: ڕۆژی ١٠، مانگی ٤ی ١٣٩٧ – ڕۆژی ١٧، مانگی ٢ی ١٤٥٠{{pb}}ڕۆژژمێری جولیانی: ٧ی ئایاری ١٣٩٧ – ٣٠ی ئاداری ١٤٥٠}})، کە بە شێوەیەکی گشتی وەک '''سێجۆنگی مەزن''' (بە کۆری: 세종대왕) دەناسرێت، چوارەمین پاشای ویلایەتی کۆریی [[جۆسۆن]] بوو. ئەو لە ساڵی ١٤١٨ تا کۆچی دوایی لە ساڵی ١٤٥٠دا فەرمانڕەوایی کرد. ئەو بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک گەورەترین پاشا لە مێژووی کۆریادا دادەنرێت، و بە تایبەتی بەھۆی دروستکردنی [[ھانگول]]، ئەلفوبێی ڕەسەنی [[زمانی کۆری]]، بە یاد دەھێنرێتەوە. سێجۆنگ وەک سێیەم کوڕی [[تایجۆنگی جۆسۆن|پاشا تایجۆنگ]] (١٤٠٠–١٤١٨) لەدایکبووە. ئەو وەک کەسێکی بەھرەمەند سەیر دەکرا، زیاتر لە شازادەیەکی جێنشینی پڕکێشە بۆ [[شازادەی گەورە یانگنیۆنگ]]. لە ناوەڕاستی ساڵی ١٤١٨دا، یانگنیۆنگ لە کار لادرا و سێجۆنگ کرا بە شازادەی جێنشین. چەند مانگێک دواتر، تایجۆنگ دەستی لە کار کێشایەوە و سێجۆنگ وەک پاشا تاجی لەسەر نرا. تایجۆنگ وەک پاشای فەخری تا کاتی کۆچی دوایی لە ساڵی ١٤٢٢دا خزمەتی کرد. سەردەمی دەسەڵاتی سێجۆنگ بە گەشەسەندنی گەورە لە زانست، تەکنۆلۆژیا، پزیشکی، کشتوکاڵ و ھونەردا ناسراوە. زۆرێک لەو ھەوڵانە سێجۆنگ نەک تەنھا سەرپەرشتی کردوون، بەڵکوو بە شێوەیەکی چالاکانە تێیاندا بەشدار بووە. لە ساڵی ١٤٢٠دا، سێجۆنگ دەزگای توێژینەوەی حکوومی [[ھۆڵی شایستەکان|ھۆڵی شایستەکانی]] دووبارە دامەزراندەوە. سەرپەرشتی پڕۆژەی وەک دروستکردنی یەکەم ڕۆژژمێری ڕەسەنی کۆری «چیڵچۆنگسان»، دەقە پزیشکییە ٣٦٥ بەرگییەکە، و دەقی کشتوکاڵیی «[[نۆنگسا چیکسۆل]]»ی دەکرد. لە ساڵی ١٤١٩دا، سێجۆنگ ھێرشی سەرکەوتووی [[ھێرشی ئۆیی]] دژی [[دوورگەی تسوشێما|دوورگەی تسوشێمای]] ژاپۆنی دەست پێ کرد. دوای ئەمە چەندین دەیەی ئاشتی و بازرگانی لە نێوان کۆریا و ژاپۆن ھاتە کایەوە. سێجۆنگ ھەروەھا سنوورە باکوورییەکانی کۆریای فراوانتر کرد بۆ نزیکەی سنوورەکانی ئێستا لە ڕێگەی دەستپێکردنی ھەڵمەتە سەربازییەکان دژی [[جۆرچێنەکان]] و تێکەڵکردنیان، ھەرچەندە ئەم ناوچەیە بە پڕکێشە مایەوە. ئەو ھەروەھا پەیوەندییەکی ئەرێنی لەگەڵ [[خانەدانی مینگ|خانەدانی مینگی]] سەردەستی جۆسۆن پاراست لە کاتێکدا جەختی لەسەر سەربەخۆیی کۆریا دەکردەوە. سێجۆنگ چاکسازیی گرنگی لە باج و زەویدا کرد، کە بووە ھۆی زیادبوونی بەرھەمھێنانی کشتوکاڵی و کەمبوونەوەی ڕێژەی باج، بێ ئەوەی کاریگەرییەکی خراپی لەسەر داھاتی باج ھەبێت. ئەو ھەروەھا سەرپەرشتی فراوانبوونێکی گەورەی لە کاریگەریی [[کۆنفۆشیۆسی کۆری|کۆنفۆشیۆسی لە کۆریا]] کرد و کاریگەریی [[بودیزمی کۆری|بودیزمی]] کەم کردەوە. سەرەڕای ڕامیارییە دژە بودییەکانی، ئەو بە شێوەیەکی تایبەت بودی بوو و زیاتر بانگەشەی بۆ باوەڕەکەی دەکرد، کە ئەمەش وای کرد بکەوێتە ناکۆکی لەگەڵ کۆنفۆشیۆسییەکانی دادگاکەی. سێجۆنگ لە زۆربەی ژیانیدا کێشەی تەندروستی بەردەوام و خراپی ھەبوو. لە ساڵی ١٤٤٥ەوە، وای کرد شازادەی جێنشین، [[مونجۆنگی جۆسۆن|پاشا مونجۆنگی]] داھاتوو (١٤٥٠–١٤٥٢)، کاروباری ڕۆژانەی حکوومەت بەڕێوە ببات. سێجۆنگ لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا لە ساڵی ١٤٥٠ کۆچی دوایی کرد و لە گۆڕی [[یۆنگنوونگ]] نێژراوە. سێجۆنگ وەک ئایکۆنێکی [[کالچەری کۆریا|کالچەری کۆری]] لە کۆریای باشوور سەیر دەکرێت، کە تێیدا چەندین ڕێزی لێ نراوە. [[شاری سێجۆنگ]] ناوی ئەوی لێ نراوە. باس لەوە دەکرێت کە ھەندێک دەقی کۆریای باکوور بە گومانەوە سێجۆنگ وەک ستەمکارێکی دەرەبەگ ھەڵدەسەنگێنن. == ناوەکان و نازناوەکان == «سێجۆنگ» ئەو ناوەیە کە بە شێوەیەکی فراوان پێی دەناسرێت.{{Sfn|Ledyard|1990|p=18}} ئەمە ناوێکی پەرستگایە: نازناوێکی دوای مردنە کە لە ڕۆژی ١٩، مانگی ٣ی ١٤٥٠ پێی بەخشرا.<ref name="Annals Temple">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1450|language=Korean|script-chapter=ko:3월 19일에 존시를 영문 예무 인성 명효 대왕, 묘호를 세종이라고 올리다|trans-chapter=On the 19th day of the 3rd month, granted the title Great King Yŏngmun Yemu Insŏng Myŏnghyo, temple name Sejong|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_13202022_002}}</ref> مێژوونووس [[گاری لێدیارد]] بە نزیکەیی واتای ناوەکە بە «باپیری سەردەم» وەردەگێڕێت.{{Sfn|Ledyard|1990|p=18}} ناوی کاتی لەدایکبوونی سێجۆنگ ئی تۆ (بە کۆری: 이도) بوو.{{Sfn|Ledyard|1998|p=122}}<ref name="Annals Preface">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|language=Korean|script-chapter=ko:총서|trans-chapter=Preface|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_000}}</ref> لە مانگی ٢ی ١٤٠٨دا، ناوی «چونگنیۆنگ» و نازناوی «شازادە»ی پێ بەخشرا.{{Sfn|Ledyard|1998|p=122}}<ref name="Annals Preface" /> لە مانگی ٥ی ١٤١٣دا، نازناوی «شازادەی گەورە»ی پێ بەخشرا.{{Sfn|Hong|2004|p=9}}<ref name="Annals Preface" /> لە ڕۆژی ٢٧، مانگی ٦ی ١٤١٨دا، ناوی ڕێزگرتنی «وۆنجۆنگ»ی پێ بەخشرا.<ref name="Annals Wonjong">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1431|language=Korean|script-chapter=ko:왕세자의 자를 '원정'이라 하다|trans-chapter=The Crown Prince receives the courtesy name 'Wŏnjŏng'|orig-year=1418|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kca_11806027_001}}</ref> دوای مردنی، [[خانەدانی مینگ]] نازناوی چانگھۆنی پێ بەخشی.{{Sfn|Ledyard|1998|p=122}} نازناوی تەواوی دوای مردنی بریتی بوو لە پاشای مەزن چانگھۆن یۆنگمون یێمو ئینسۆنگ میۆنگھیۆ.<ref name="Annals Preface" /> باس لەوە دەکرێت کە سێجۆنگ بە جەماوەری بە «یاوۆ-شوونی ڕۆژھەڵاتی دەریا» دەگوترا. ناوەکە ئاماژەیە بۆ پاشا ژیرە ئەفسانەیییەکانی چین [[ئیمپراتۆر یاوۆ|یاوۆ]] و [[ئیمپراتۆر شوون|شوون]]. «ڕۆژھەڵاتی دەریا» ئاماژەیە بۆ کۆریا.{{Sfn|Kim|2012|p=190}}<ref name="Annals Death">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1450|language=Korean|script-chapter=ko:임금이 영응 대군 집 동별궁에서 훙하다|trans-chapter=His Majesty passes in the house of Grand Prince Yŏngŭng in the East Palace|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_13202017_001}}</ref> == ژیانی پێشوو == ئی تۆ لە ڕۆژی ١٠، مانگی ٤ی ١٣٩٧ لە چونسوبانگ،{{Efn|بە کۆری: 준수방. شوێنی وردی چونسوبانگ بە دڵنیایییەوە نەزراوە؛ وا بڕوا دەکرێت لە دەرەوەی دەروازەی ڕۆژاوای ئێستای قەڵای [[گیۆنگبۆکگونگ]] بووبێت.{{sfn|Hong|2004|p=3}}}} [[ناوەکانی سێئول|ھانیانگ]] ([[سێئول]])، [[جۆسۆن]] وەک سێیەم کوڕی باوکی [[تایجۆنگی جۆسۆن|شازادەی گەورە چۆنگان]] و [[شاژن وۆنگیۆنگ|شازادە چۆنگنیۆنگ]] لەدایکبووە.{{Sfn|Hong|2004|p=3}}<ref name="Annals Preface" /> باوکی ئی تۆ پێنجەم کوڕی پاشای دامەزرێنەر و فەرمانڕەوای جۆسۆن، [[تایجۆی جۆسۆن|تایجۆ]] (١٣٩٢–١٣٩٨) بوو.{{Sfn|Kang|2006a|p=194}} ئی تۆ پێنج ساڵ دوای دامەزراندنی جۆسۆن لەدایکبووە. باوکی، شازادەی گەورە چۆنگان، ڕۆڵێکی گەورەی لە دامەزراندنی خانەدانەکەدا گێڕابوو.{{Sfn|Ledyard|1990|p=8}} لە ساڵی ١٣٩٨دا، چۆنگان تێوەگلا لە قەیرانی جێنشینی.{{Sfn|Hong|2004|p=5}} ئەو «یەکەم کێشەی شازادەکان»ی دەست پێ کرد، کە بووە ھۆی دەستبەکاربوونی یەکێک لە براکانی وەک [[جیۆنگجۆنگی جۆسۆن|پاشا جیۆنگجۆنگ]] (١٣٩٨–١٤٠٠). دوای سەرکوتکردنی کودەتایەک لە «دووەم کێشەی شازادەکان»دا، جیۆنگجۆنگ لە بەرژەوەندیی چۆنگان وازی لە تەخت ھێنا، کە بوو بە پاشا تایجۆنگ (١٤٠٠–١٤١٨).{{Sfn|Kang|2006a|pp=194–195}} زانیارییەکی زۆر کەم دەربارەی ژیانی پێشووی ئی تۆ زانراوە؛ تۆمارێکی کەم دەربارەی ئەو کراوە، چونکە وادیار نەبووە کە سەردەکەوێت بۆ سەر تەخت تا ماوەیەکی کەم پێش ئەوەی ڕوو بدات.{{Sfn|Jung|2006|pp=134, 143}} چیرۆکێک ھەیە کە دەڵێت ئی تۆی گەنج ئەوەندە خوێندوویەتییەوە کە باوکی نیشانی نیگەرانی داوە بۆ تەندروستییەکەی و پەرتووکەکانی لێ سەندووە؛ یەکێک لە پەرتووکەکان کە لەدەست چووە، ئی تۆ چەندین جار خوێندوویەتییەوە.{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1998|1pp=108–109|2a1=Jung|2y=2006|2pp=143–144|3a1=Volpe|3y=2023|3p=259}}<ref name="Annals Reading">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1423|language=Korean|script-chapter=ko:임금이 《통감강목》의 강독에 대해 언급하다|trans-chapter=His Majesty's comments on the reading of the T'onggam kangmok|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_10512023_001}}</ref><ref name="Annals Death" /> چەندین مێژوونووس ئەم چیرۆکەیان وەک ئەگەری خەیاڵی ھەڵسەنگاندووە،{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1998|1pp=108–109|2a1=Volpe|2y=2023|2pp=261–262}} بەڵام لێدیارد پێی وابوو کە لەبەر بەرژەوەندییە ئەکادیمییەکانی تەمەنی ئی تۆ، جێی بڕوایە.{{Sfn|Ledyard|1998|pp=108–109}} لە ساڵی ١٤١٣دا، تایجۆنگ بە ئی تۆی گوت (کە تا ئەو کاتە پێی دەگوترا چونگنیۆنگ): «تۆ ھیچ کارێکی تایبەتت نییە بیکەیت، بۆیە تەنھا پێویستە لە ئاشتیدا چێژ لە ژیانت وەربگریت». لەو کاتەدا، چونگنیۆنگ پێشتر وەک کەسێکی زیرەک و لێھاتوو لە ھونەرەکاندا دەبینرا، لەوانەش خۆشنووسی، [[گایاگێوم]] (ئامێرێکی تاری نەریتیی کۆری)، و وێنەکێشان.{{sfn|Kang|2006b|p=75}}<ref name="Annals Enjoy">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1413|language=Korean|script-chapter=ko:세자와 제 대군과 공주가 헌수하고 노래와 시를 올리다|trans-chapter=The crown prince, grand prince, and princess made offerings, sang songs, and read poetry|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kca_11312030_003}}</ref> لەو ساڵەدا، دەستی کرد بە خوێندن لای ڕامیار-زانا ئی سوو.{{Sfn|Jung|2006|pp=143–144}} === جێنشینی تەخت === تا ساڵی ١٤٠٦، تایجۆنگ بڕیاری دابوو کە دەخوازێت دواجار واز لە تەخت بھێنێت بۆ جێنشینێک لە کاتێکدا ھێشتا لە ژیاندایە، بۆ کەمکردنەوەی ئەگەری قەیرانی جێنشینی لە کاتی مردنیدا.{{Sfn|Hong|2004|p=8}} تایجۆنگ دوازدە کوڕی ھەبوو، کە گەورەترینیان [[شازادەی گەورە یانگنیۆنگ]] بوو. یانگنیۆنگ وەک جێنشین دیاری کرا.{{Sfn|Ledyard|1990|p=8}} چەندین چیرۆک ئاماژە بەوە دەکەن کە یانگنیۆنگ وەک کەسێک کە کێشەی ڕەفتاری ھەیە سەیر دەکرا.{{sfnm|1a1=Hong|1y=2004|1pp=6–10|2a1=Kim|2y=2014|2pp=417–418}}<ref name="Annals Deposed">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1431|language=Korean|script-chapter=ko:세자 이제를 폐하고 충녕 대군으로서 왕세자를 삼다|trans-chapter=Yangnyŏng is deposed and Ch'ungnyŏng becomes heir apparent|orig-year=1418|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kca_11806003_001}}</ref> یانگنیۆنگ زۆر جار فەرمانی پاشای پێشێل دەکرد، گوێی بە خوێندن نەدەدا، و شوێن ئافرەتان دەکەوت.{{Sfn|Hong|2004|pp=6–10}} تایجۆنگ بە توندی سەرپەرشتیی پەروەردەی یانگنیۆنگی دەکرد. مێژوونووس کیم یۆنگ سوو پێی وابوو ئەمە لەوانەیە وای کردبێت یانگنیۆنگ لە خوێندن دوور بکەوێتەوە.{{Sfn|Kim|2014|pp=418–419}} بە پێچەوانەوە، چیرۆکە جیاوازەکانی ناو «تۆمارە ڕاستەقینەکانی تایجۆنگ» ئاماژە بەوە دەکەن کە چونگنیۆنگ لەلایەن پاشا و ئەندامانی جیاوازی دادگاوە وەک زیرەک و خوێندەوار دەبینرا. پاشا زۆر جار ستایشی چونگنیۆنگی دەکرد و بە شێوەیەکی ئەرێنی بە یانگنیۆنگی بەراورد دەکرد، کە ئەمەش بووە ھۆی ناڕەزایەتیی ئەوەی دووەم. لە چەندین بۆنەدا، چونگنیۆنگ سەرزەنشتی ڕەفتاری خراپی یانگنیۆنگی دەکرد، کە ئەمەش تەنھا بووە ھۆی زیاتربوونی کینەی دووەمیان، ھەرچەندە لە چەندین بۆنەدا یانگنیۆنگ دانی بەوەدا نا کە برایەکەی خاوەن بڕیاری باشترە. ھەردووکیان بوونە ڕکابەری یەکتر.{{sfnm|1a1=Jung|1y=2006|1pp=144–146|2a1=Kim|2y=2014|2pp=417–418, 423–424}} لە سەرەتای ١٤١٧دا، دەرکەوت کە یانگنیۆنگ پەیوەندیی لەگەڵ ئافرەتێک بە ناوی ئۆری ھەبووە، کە کەنیزەی ڕامیار-زانا [[کواک سۆن]] بووە. ڕووداوەکە تایجۆنگی تووڕە و شەرمەزار کرد.{{sfn|Kim|2014|p=426}}<ref name="Annals Ori">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1417|language=Korean|script-chapter=ko:세자가 곽선의 첩 어리를 간통하여 궁중에 들여온 사건 기사|trans-chapter=Record of the crown prince bringing Ŏri, wife of Kwak Sŏn, into the palace to have an affair|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kca_11702015_002}}</ref> یانگنیۆنگ بە تووڕەیییەوە چونگنیۆنگی تۆمەتبار کرد بەوەی باوکیانی لەو پەیوەندییە ئاگادار کردووەتەوە.{{sfn|Kim|2014|p=424}} لە سەرەتای ١٤١٨دا، برای بچووکی چونگنیۆنگ، شازادەی گەورە سۆنگنیۆنگ، بە توندی نەخۆش کەوت.{{sfn|Kim|2014|pp=426–427}} باس لەوە دەکرێت چونگنیۆنگ شەو و ڕۆژ لە تەنیشت جێگەی براکەی ماوەتەوە، پەرتووکە پزیشکییەکانی خوێندووەتەوە و ھاوکاریی چارەسەرەکەی کردووە.{{Sfn|Jung|2006|p=145}}<ref name="Annals Brother">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1418|language=Korean|script-chapter=ko:성녕 대군 이종의 졸기|trans-chapter=Passing of Grand Prince Sŏngnyŏng Yi Chong|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kca_11802004_001}}</ref> سۆنگنیۆنگ لە ڕۆژی ٤، مانگی ٢ی ئەو ساڵەدا کۆچی دوایی کرد.{{Sfn|Yoon|2013|p=112}}<ref name="Annals Brother" /> دواتر، تایجۆنگ چوو بۆ [[کایسۆنگ]] و بە ناو یانگنیۆنگی بە بەرپرسی پایتەخت لە غیابی خۆیدا جێھێشت. ئەو بە نھێنی فەرمانی دا کە یانگنیۆنگ بە کردار گۆشەگیر بکرێت و چاودێری بکرێت؛ دەیویست بزانێت ئایا یانگنیۆنگ ڕێگەی خۆی دەگۆڕێت.{{Sfn|Yoon|2013|pp=117–121}} لە غیابی باوکیدا، یانگنیۆنگ ئۆریی گەڕاندەوە ناو قەڵاکە، کە تێیدا منداڵەکەیانی بوو. کاتێک تایجۆنگ بەمەی زانی، گریا و بە چەند وەزیرێکی ڕاگەیاند کە متمانەیەکی کەمی بە توانای فەرمانڕەوایەتیی یانگنیۆنگ ھەیە.{{Sfn|Kim|2014|pp=426–427}}<ref name="Annals Ori2">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1418|language=Korean|script-chapter=ko:임금이 조말생에게 세자의 불의를 말하다|trans-chapter=His Majesty informs Cho Malsaeng about the crown prince's injustices|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kca_11803006_002}}</ref> مێژوونووس یوون جیۆنگ دەڵێت، لە دەوروبەری ئەو کاتەدا، تایجۆنگ کاری کردووە بۆ دروستکردنی کۆدەنگی لە نێوان ئەنجومەنی وەزیرانیدا بۆ لابردنی یانگنیۆنگ لە پێگەکەی. پەیوەندییەکەیان گەیشتە نزمترین ئاست لە مانگی ٥ی ئەو ساڵەدا، دوای ئەوەی یانگنیۆنگ نامەیەکی بۆ باوکی نارد کە تێیدا بەرگریی لە کارەکانی دەکرد و گومانی لە بڕیارەکانی باوکی دەکرد.{{sfnm|1a1=Kim|1y=2014|1p=428|2a1=Yoon|2y=2013|2p=124}}<ref name="Annals Ori3">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1418|language=Korean|script-chapter=ko:세자가 내관 박지생을 보내어 친히 지은 수서를 상서하다|trans-chapter=The crown prince has eunuch Pak Chisaeng deliver a letter he had written|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kca_11805030_001}}</ref> لە ڕۆژی ٣، مانگی ٦ی ١٤١٨دا، تایجۆنگ و وەزیرەکانی کۆبوونەوەیەکیان ئەنجام دا لەسەر ئەوەی ئایا یانگنیۆنگ لە کار لاببەن.{{efn|بەپێی «تۆمارە ڕاستەقینەکانی خانەدانی جۆسۆن»، دادگا بووە کە داوای لە تایجۆنگ کردووە ئەم کۆبوونەوەیە ئەنجام بدات.<ref name="Annals Deposed" /> مێژوونووسان لە جیاتی ئەوە پێیان وایە کە تایجۆنگ ھێزی پاڵنەری پشت کۆبوونەوەکە بووە.{{sfnm|1a1=Kim|1y=2014|1pp=428–429|2a1=Ledyard|2y=1990|2p=8|3a1=Yoon|3y=2013|3pp=125–126}} لێدیارد دەڵێت کە تایجۆنگ تەنھا چەند مانگێک پێش دەستلەکارکێشانەوەی ئەم کۆبوونەوەیەی ئەنجام داوە بۆ ئەوەی نەیارە ئەگەرییەکان سەرسام بکات.{{Sfn|Ledyard|1990|p=8}}}} بابەتەکە جێی مشتومڕ بوو چونکە پێویستی بە تێپەڕاندنی پراکتیکی جێگیری نێرینەی گەورە ھەبوو.{{sfn|Kim|2014|p=430}} سەرەڕای ھەندێک ناڕەزایەتی لەلایەن شاژن و ھەندێک کەس لە دادگا، بڕیار درا کە یانگنیۆنگ پلەکەی دابەزێنرێت و بۆ [[گوانگجوو]] دووربخرێتەوە. ھەروەھا بڕیار درا کە جێنشینێکی نوێ لەسەر بنەمای شایستەییەکانیان ھەڵبژێرن. تایجۆنگ کوڕی دووەمی خۆی، [[شازادەی گەورە ھیۆریۆنگ|شازادەی گەورە ھیۆریۆنگی]] وەک کەسێکی لاواز و زۆر ڕازی وەسف کرد. پاشان چونگنیۆنگی کاندید کرد، کە وەک خوێندەوار و ژیر ستایشی کرد. باس لەوە دەکرێت دادگا بە پەرۆشەوە لەگەڵ کاندیدکردنەکەی تایجۆنگدا ڕازی بوون.{{Sfn|Hong|2004|pp=11–12}}<ref name="Annals Deposed" /> چیرۆکێک ھەیە کە دەڵێت ئەم بڕیارانە زۆر قورس بوون بۆ تایجۆنگ، و دوای ئەنجامدانیان گریاوە.{{sfnm|1a1=Hong|1y=2004|1pp=11–12|2a1=Kim|2y=2014|2p=429}} یانگنیۆنگ ھەواڵی لادانەکەی بە ئارامی وەرگرت و بە خێرایی لە ڕامیاری دوورکەوتەوە. کیم پێی وابوو کە یانگنیۆنگ پێدەچێت پێشبینیی ڕوودانی ئەمەی کردبێت. دواجار لەلایەن براکەیەوە بانگ کرایەوە بۆ پایتەخت و ھەردووکیان پەیوەندییەکی باشیان ھەبوو.{{Sfn|Kim|2014|pp=429–436}} == دەسەڵاتی پێشوو == [[پەڕگە:Front_view_of_the_Imperial_Throne_Hall_Geunjeongjeon_at_Gyeongbokgung_Palace_with_blue_sky_in_Seoul.jpg|وێنۆک|[[گیۆنجێۆنگجیۆن]]، ئەو شوێنەی سێجۆنگ تاجی تێدا لەسەر نرا.]] لە ڕۆژی ١٠، مانگی ٨ی ١٤١٨دا، تایجۆنگ وازی لە تەخت ھێنا و چونگنیۆنگی ٢١ ساڵان (لێرەوە «سێجۆنگ») لە ھۆڵی [[گیۆنجێۆنگجیۆن]] لە قەڵای [[گیۆنگبۆکگونگ]] چووە سەر تەخت.<ref name="Annals Abdicate">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1418|language=Korean|script-chapter=ko:왕세자가 내선을 받고 근정전에서 즉위하다|trans-chapter=The Crown Prince receives and ascends to the throne at Geunjeongjeon|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kca_11808010_001}}</ref><ref name="Annals Ascend">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1418|language=Korean|script-chapter=ko:근정전에서 즉위 교서를 반포하다|trans-chapter=Promulgation of the enthronement at Geunjeongjeon|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_10008011_001}}</ref> تایجۆنگ، وەک پاشای فەخری، تا کاتی کۆچی دوایی لە ڕۆژی ١٠، مانگی ٥ی ١٤٢٢ بەردەوام بوو لە بەکارھێنانی کاریگەریی گەورە بەسەر سێجۆنگدا.{{sfnm|1a1=Kang|1y=2006a|1p=228|2a1=Park|2y=2018|2p=40|3a1=Lee|3y=2006|3p=161}}<ref name="Annals Taejong">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1422|language=Korean|script-chapter=ko:태상왕이 연화방 신궁에서 훙하다|trans-chapter=The King Emeritus passes at the new palace at Yŏnhwabang|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_10405010_001}}</ref> تایجۆنگ مافی ڤیتۆی لەسەر ھەموو بڕیارەکان ھەبوو{{Sfn|Park|2018|p=40}} و کۆنترۆڵێکی توندی بەسەر سوپادا پاراست.{{sfnm|1a1=Kim|1y=2014|1p=423|2a1=Lee|2y=2006|2pp=160–161}} لە ڕۆژی ٢٦، مانگی ١٠ی ١٤٢١دا، سێجۆنگ کوڕەکەی ئی ھیانگی وەک شازادەی جێنشین دیاری کرد.{{Sfn|Jung|2006|p=139}}<ref name="Annals Yi Hyang">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1421|language=Korean|script-chapter=ko:세자 책봉을 종묘와 광효전에 고하다|trans-chapter=Announcing the crown prince's appointment to Jongmyo and Kwanghyojŏn|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_10310026_004}}</ref> چەندین مێژوونووس پێیان وایە کە دەسەڵاتی سەرکەوتووی سێجۆنگ بەھۆی ئەو سەقامگیرییەوە گونجاو بووە کە لەلایەن دەوڵەتداریی لێھاتووی تایجۆنگەوە دروست کرابوو.{{sfnm|1a1=Kang|1y=2006a|1p=228|2a1=Ledyard|2y=1990|2pp=8–9|3a1=Park|3y=2018|3p=9}}<ref name=":7">{{Cite book|last=Kim|first=Djun Kil|url=https://archive.org/details/historyofkorea0000kimc/mode/2up|title=The History of Korea|publisher=[[Greenwood Press]]|year=2005a|isbn=0-313-33296-7|edition=1st|pages=74–77|via=[[Internet Archive]]}}</ref> مێژوونووس دیوون کیل کیم دەڵێت کە سێجۆنگ ھەروەھا سوودمەند بووە لەوەی لە دەوریدا ئەفسەرە سەربازییە بە ئەزموونەکان ھەبوون کە لەژێر دەستی باوکیدا کاریان کردبوو.<ref name=":7" /> تا ئەو کاتەی سێجۆنگ چووە سەر تەخت، دامەزراوە بیرۆکراسییەکان بۆ ماوەی نزیکەی ١٥ ساڵ لە شوێنی خۆیاندا بوون.{{Sfn|Duncan|2000|p=136}} [[پەڕگە:Sujeongjeon.JPG|وێنۆک|لە سەردەمی دەسەڵاتی سێجۆنگدا، باڵەخانەی [[سوجێۆنگجیۆن]] لە گیۆنگبۆکگونگ میوانداریی [[ھۆڵی شایستەکان|ھۆڵی شایستەکانی]] دەکرد]] لە ساڵی ١٤٢٠دا، سێجۆنگ [[ھۆڵی شایستەکان|ھۆڵی شایستەکانی]] دیزاین و دووبارە دامەزراندەوە.{{sfnm|1a1=Kang|1y=2006a|1pp=228–229|2a1=Ledyard|2y=1998|2p=91|3a1=Pratt|3y=2007|3p=120}} مێژوونووسە مۆدێرنەکان ئەو دامەزراوەیەیان بە [[دامەزراوەی هزری|گرووپێکی ھزری]] چواندووە؛{{sfnm|1a1=Jin|1y=2005|1p=392|2a1=Ledyard|2y=1990|2p=9|3a1=Grayson|3y=2002|3p=109}} سەرپەرشتی ھەوڵە گەورە کلتووری و ڕۆشنبیرییەکانی دەکرد، بە تایبەتی بۆ پرسەکانی فەرمانڕەوایەتی، ھەروەھا پەروەردەی پاشا و شازادەی جێنشین.{{sfnm|1a1=Kang|1y=2006a|1pp=228–229|2a1=Jin|2y=2005|2p=392}} لە ساڵی ١٤٢٦دا، فەرمانی دا کە دامەزراوەکە دەست بکات بە پراکتیکێک بە ناوی «ساگا تۆکسۆ»: ڕێگەدان بە زاناکان بۆ ئەنجامدانی توێژینەوە بە شێوەیەکی سەربەخۆ بێ بەشداریکردن لە کارە حکوومییەکاندا؛{{sfnm|1a1=Volpe|1y=2023|1pp=267–268|2a1=Ledyard|2y=1998|2p=91|3a1=Jin|3y=2005|3p=392|4a1=Oh|4y=2013|4p=213}} ئەمە بە بەخشینە توێژینەوەیییە مۆدێرنەکان چواندراوە.{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1998|1p=91|2a1=Oh|2y=2013|2p=213}} لە ساڵی ١٤٢١دا، سێجۆنگ گیۆنگبۆکگونگی کرد بە قەڵای سەرەکیی خۆی.{{Sfn|이강근|2007|pp=36–37}} لە ساڵی ١٤٢٦دا، ناوی بۆ زۆرێک لە دەروازە و پردە سەرەکییەکانی قەڵاکە دانا.{{Sfn|이강근|2007|p=37}} تا ساڵی ١٤٢٧، بە فەرمی لە قەڵای دووەم [[چانگدیۆکگونگ]] چوو بۆ ناو گیۆنگبۆکگونگ،{{Sfn|이강근|2007|pp=36–37}} ھەرچەندە بەردەوام بوو لە جووڵە لە نێوان ھەردووکیاندا زۆر جار.<ref>{{Cite book|author=임석재|url=https://play.google.com/store/books/details/%EC%9E%84%EC%84%9D%EC%9E%AC_%EC%98%88_%EF%A6%B6_%EB%A1%9C_%EC%A7%80%EC%9D%80_%EA%B2%BD%EB%B3%B5%EA%B6%81?id=8MHEDwAAQBAJ|title=예(禮)로 지은 경복궁: 동양 미학으로 읽다|date=2019-12-10|publisher=인물과사상사|isbn=978-89-5906-551-6|pages=82|language=ko|trans-title=Gyeongbokgung, Built with Conscientiousness: An Eastern Art Perspective}}</ref> سێجۆنگ بە شێوەیەکی بەرفراوان قەڵاکەی نۆژەن کردەوە و فراوان کرد.{{Sfn|이강근|2007|pp=36–37}} لە سەردەمی سێجۆنگدا بوو کە گیۆنگبۆکگونگ بە تەواوی گەشەی کرد و کەوتە کار؛ بۆ ماوەی نزیکەی سەد ساڵ دوای ئەوە لە ھەمان دۆخدا مایەوە.{{Sfn|이강근|2007|pp=36–39}} == زانست، بیرکاری، و تەکنۆلۆژیا == سێجۆنگ سەرپەرشتی یەکێک لە بەرھەمدارترین سەردەمەکانی لە زانستی کۆریدا کرد.{{sfnm|1a1=Kim|1y=1998|1pp=56–57|2a1=Jeon|2y=2011|2p=395}} چەندین مێژوونووس سەردەمی دەسەڵاتی ئەویان وەک «سەردەمی زێڕین» بۆ ئەو بوارە وەسف کردووە.{{sfnm|1a1=Jeon|1y=2011|1p=395|2a1=Kim|2y=2019|2p=136}} === گەردوونناسی، کەشناسی، ڕۆژژمێرەکان، و کاتپێوان === [[پەڕگە:BoRuGak_Jagyeongnu.JPG|وێنۆک|بەشێک لە کاتژمێری ئاوی [[بۆروگاک جاگیۆنگنو]]. لە سەردەمی سێجۆنگدا دروست کراوە، کاتێک زەنگی کاتەکەی لێدەدا بۆ باقی شارەکە دەگوازرایەوە.]] سێجۆنگ سەرپەرشتی توێژینەوەی گرنگی لە [[گەردوونناسی]] کرد.{{Sfn|Ledyard|1998|p=90}} لە ساڵی ١٤٣٢دا، [[خۆرگیران|خۆرگیرانێک]] دوو ڕۆژ درەنگتر لەوەی پێشبینی کرابوو ڕووی دا؛ ئەمە سێجۆنگی ھاندا بۆ ڕاسپاردنی توێژینەوە و پەرەپێدانی [[پێڕستی ئامێرە گەردوونناسییەکان|ئامێرە گەردوونناسییەکان]] وەک گۆی گەردوونی، نەخشەی ئەستێرەکان، و کاتژمێری خۆری.{{Sfn|Wang|2023|pp=69–70}} گۆیەکی ئەستێرەیی لە ساڵی ١٤٣٣دا دروست کرا.{{Sfn|Jeon|2011|p=121}} کاتژمێرێکی ئاوی لەلایەن چانگ یۆنگسیل لە ساڵی ١٤٣٤دا دیزاین کرا.{{Sfn|Jeon|2011|p=32}} لە ساڵی ١٤٣٤ یان ١٤٣٨دا، ڕوانگەی گانویدای لە گیۆنگبۆکگونگ بە فەرمانی سێجۆنگ دامەزرا.{{Sfn|이강근|2007|p=37}} لە ساڵی ١٤٤١دا، شازادە ئی ھیانگ (پاشا مونجۆنگی داھاتوو) سەرکردایەتیی زانایانی کۆری ئی چۆن و چانگ یۆنگسیلی کرد لە داھێنانی بارانپێوی «چوگوگی»: ئامێرێکی بارانپێو، کە نموونەی لەو شێوەیە لە ئەورووپا دانەھێنرا تا داھێنانەکەی بێنێدێیتۆ کاستێلی لە ساڵی ١٦٣٩دا.{{Sfn|Kim|2012|p=214}} لە ساڵی ١٤٤٢دا، بارانپێوەکە لە سەرانسەری جۆسۆن بڵاوکرایەوە.{{sfnm|1a1=Lim|1y=2019|1pp=194–195|2a1=Ledyard|2y=1998|2p=90|3a1=Park|3y=2022|3p=164|4a1=Seth|4y=2010|4p=184}} لە کۆتاییی سەدەی ١٦دا بەکارھێنانی کەم بووەوە، بەڵام لە ساڵی ١٧٧٠دا گەڕایەوە و تا کۆتاییی سەردەمی جۆسۆن بەکارھێنانی بەردەوام بوو.{{Sfn|Lim|2019|pp=196–197}} «سوپیۆ»، ئامێرێکی پێوانەی ئاستی ئاو، لە ساڵی ١٤٤٢دا داھێنرا.{{Sfn|Jeon|2011|pp=28–29, 143–144}} لەژێر دەستی سێجۆنگدا، کۆریا بۆ یەکەم جار دەستی کرد بە پەرەپێدانی نەریتی ڕۆژژمێری ڕەسەنی خۆی. پێش سەردەمی سێجۆنگ، کۆریا نەیدەتوانی بە وردی بەوارەکان یان پێگەی تەنە ئاسمانییە گەورەکان ئەژمار بکات؛ لە جیاتی ئەوە پشتی بە ئەژمارکردن و ڕۆژژمێرەکانی چین دەبەست. ئەم ئەژمارکردنانە پەیوەست بوون بە پێگەی چین لەسەر زەوی و بۆیە بۆ بەکارھێنان لە کۆریا گونجاو نەبوون. بەکارھێنانی ڕۆژژمێرە چینییەکان بەشێکی ڕامیاری بوو؛ وەک ئەرکێک بۆ جۆسۆن دەبینرا کە پابەند بێت بە بەکارھێنانی ڕۆژژمێری وڵاتی سەردەستی، مینگ.{{sfnm|1a1=Moon|1y=2019|1pp=258–259, 264–266|2a1=Ledyard|2y=1998|2p=90|3a1=Park|3y=2022|3p=164}} جگە لەوەش، مینگ ڕێگەی ئەژمارکردنی بۆ سیستمەکانی ڕۆژژمێری خۆی پاراستبوو.{{Sfn|Wang|2023|pp=69–70}} لە ساڵی ١٤٣٣دا، توێژینەوە لەسەر سیستمەکانی ڕۆژژمێری چین و شوێنەکانی تر دەستی پێ کرد.{{Sfn|Ledyard|1998|p=90}} سێجۆنگ فەرمانی دا کە ئەو جۆرە توێژینەوانە لە مینگ بە نھێنی بمێننەوە.{{Sfn|Wang|2023|p=70}} لە ساڵی ١٤٤٤دا، دادگای سێجۆنگ ڕۆژژمێرێکی نوێی داھێنا: «چیڵچۆنگسان». سێئولی وەک خاڵی سەرەکیی خۆی بەکارھێنا. ڕێگەی پێدان بە وردی پێشبینیی مانگگیران و خۆرگیران لە ساڵی ١٤٤٧دا بکەن.{{Sfn|Kim|1998|p=57}} لە ساڵی ١٤٤٨وە دەستی بە پێداچوونەوە کرا، بەھۆی ناڕێکی لەگەڵ ڕۆژژمێری چینیدا. مێژوونووس پارک کوۆن سوو دەڵێت ناڕێکییەکان ھەڵە نەبوون، بەڵکوو تەنھا بەھۆی شوێنی جیاوازی پەکین و سێئولەوە بوون. سەرەڕای ئەوەش، زانایانی کۆریی لایەنگری چین نیگەرانیی خۆیان لە دوورکەوتنەوە لە ئەژمارکردنە چینییەکان دەربڕی.{{sfn|Park|2019|pp=140–141}} === پزیشکی === سێجۆنگ ھەروەھا سەرپەرشتی پێشکەوتنی گرنگی لە پزیشکیی کۆریدا کرد. مێژوونووسی پزیشکیی کۆری کیم دووجۆنگ دەڵێت کە سێجۆنگ «بناغەی پزیشکیی لە جۆسۆن» دروست کردووە.{{Sfn|Kim|2019|p=136}} سێجۆنگ ھەوڵی دا ھەم توێژینەوەی پزیشکی و ھەم پراکتیکی سیستماتیک بکات.{{Sfn|Kim|2019|p=137}} مێژوونووسان تایی-جین ئی و سانگ-وون جیۆن دەڵێن داھێنانەکانی پزیشکی لە سەردەمی سێجۆنگدا بەشدار بووە لە زیادبوونی گەشەی دانیشتووان لە نێوان سەدەکانی ١٣ و ١٥دا.{{Sfn|Yi|Jeon|Baker|1992|p=98}} سێجۆنگ بایەخێکی کەسیی بە پەروەردەی پزیشکی دەدا. لە ساڵی ١٤٢١دا، خوێندنگەی پزیشکیی ئویسۆ سوپتۆکوانی دامەزراند. لە ساڵی ١٤٢٧دا، فەرمانی دا کە پشتگیری لە خوێندکارانی پزیشکی بکرێت بۆ ئەوەی بتوانن سەرنج بخەنە سەر خوێندنەکەیان.{{Sfn|Kim|2019|p=141}}<ref name="Annals Students">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1427|language=Korean|script-chapter=ko:매년말 지방 감사가 의원 생도 2, 3인을 뽑아 전의감과 혜민국에 보내게 하다|trans-chapter=At the end of each year, local auditors are to select two to three medical students and send them to the Chŏnŭigam and Hyemin'guk|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_10911002_006}}</ref> لە ساڵی ١٤٣٠دا، فەرمانی دا کە تاقیکردنەوەی پزیشکی (ئویکوا) چاکسازی تێدا بکرێت؛ دەقە سەرەکییەکانی سەر [[پزیشکیی نەریتیی چینی]] و تەنانەت توێژینەوەی ڤێتێرنەریش بۆ پڕۆگرامەکە زیاد کران.{{Sfn|Kim|2019|pp=142–143}}<ref name="Annals Uigwa">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1430|language=Korean|script-chapter=ko:상정소에서 여러 학의 취재에 있어 경서와 여러 기예의 수목에 대하여 아뢰다|trans-chapter=Sangjŏngso report on the various works on various subjects used for examinations|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_11203018_002}}</ref> [[پەڕگە:의방유취_(醫方類聚).jpg|وێنۆک|بەرگی بەرگێکی «ئوێبانگیووچوی»]] لە ساڵی ١٤٣٣دا، دەقە پزیشکییە ٥٦ بەرگییەکەی «ھیانگیاکچیپسۆنگبانگ» کۆکرایەوە.{{sfnm|1a1=Pratt|1y=2007|1p=121|2a1=Park|2y=2022|2p=165|3a1=Kim|3y=2012|3p=215|4a1=Kim|4y=2019|4pp=149–151}} بوو بە دەقێکی پزیشکیی سەرەکی؛ مەبەست لێی ئەوە بوو وەک ڕێبەرێکی پزیشکیی گشتگیر خزمەت بکات و چەندین جار لە دەقی پێش خۆی گەورەتر بوو. سەدان نیشانە و زیاتر لە ١٠٬٠٠٠ چارەسەری وەسف کردووە.{{Sfn|Kim|2019|pp=149–151}} بەرھەمەکە لەسەر بنەمای توێژینەوە لەسەر پزیشکیی نەریتی لە سەرانسەری کۆریادا بوو، و بەراوردکاری بۆ پزیشکیی چینی لەخۆ گرتبوو. لە مینگیشدا بوو بە سەرچاوەیەکی بەنرخی زانیاری.{{Sfn|Wells|2015|p=83}} لە ساڵی ١٤٤٥ یان ١٤٤٧دا، دەقە پزیشکییە ٣٦٥ بەرگییەکەی «ئوێبانگیووچوی» تەواو بوو.{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1998|1p=90|2a1=Park|2y=2022|2p=165|3a1=Kim|3y=2019|3pp=153–155}}<ref name="Annals Uibangyuchwi">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1445|language=Korean|script-chapter=ko:《의방유취》가 완성되다|trans-chapter=Ŭibangyuch'wi is completed|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_12710027_002}}</ref> مێژوونووسی پزیشکی کیم سێۆنگسو دەڵێت قەبارەی دەقەکە دەقە پزیشکییە چینییەکانی ئەو کاتە دەخاتە ژێر سێبەرەوە، و ئەگەری ھەیە یەکێک بووبێت لە گەورەترین پڕۆژە توێژینەوەیییەکان لە ئاسیای ڕۆژھەڵات لەو کاتەدا. کیم ھەروەھا دەڵێت ئەم دەقە لەوانەیە بۆ چارەسەری سێجۆنگ خۆشی بەکارھاتبێت، چونکە سێجۆنگ فەرمانی دا چەند مانگێک پێش مردنی ڕاوێژی پێ بکرێت.{{sfn|Kim|2019|p=157}} لە ساڵی ١٤٤٣دا، فەرمانی دا کە دەرمانخانەی قەڵاکە نایاکبانگ دووبارە ڕێک بخرێتەوە بۆ دەزگای پزیشکیی شاھانەی «نایویوۆن».{{Sfn|Kim|2019|pp=139–140}}<ref name="Annals Naeyakbang">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1443|language=Korean|script-chapter=ko:내약방의 이름과 관원의 호칭 등을 정하다|trans-chapter=Names of the Naeyakbang and its officials are chosen|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_12506015_002}}</ref> سێجۆنگ ھەروەھا ھەوڵی دا تێچووی دەرمان کەم بکاتەوە. کۆنترۆڵی نرخەکانی جێبەجێ کرد، فەندێکی دامەزراند کە یارمەتیی دەرمانە گرانبەھاکانی دەدا، و ھەوڵی دا کەرەستە بیانییە گرانبەھاکان بە کەرەستەی ناوخۆیی بگۆڕێت. لە ساڵانی ١٤٢٣ و ١٤٣٠دا، وای کرد توێژەرانی پزیشکیی کۆری سەردانی چین بکەن و لەگەڵ توێژەرانی چینی کار بکەن بۆ دیاریکردنی ئەوەی کام کەرەستە ڕەسەنە کۆرییەکان دەتوانن وەک جێگرەوەی گونجاو بۆ کەرەستە چینییەکان خزمەت بکەن. ئەم توێژینەوەیە بووە ھۆی دروستکردنی دەقی پزیشکیی ساڵی ١٤٣١ «ھیانگیاک چایچوی وۆڵییۆنگ».{{Sfn|Kim|2019|pp=143–147}} === تایپی جووڵاو (چاپکردن) === [[پەڕگە:갑인자_(3).JPG|وێنۆک|جۆرەکانی «کابین» لەسەر دەپلێتێک]] سەردەمی دەسەڵاتی سێجۆنگ خاڵێکی بەرز بوو لە داھێنانەکانی تەکنۆلۆژیای [[تایپی جووڵاو|تایپی جووڵاوی]] کۆریدا.{{sfnm|1a1=Oh|1y=2013|1p=106|2a1=Kim|2y=2012|2p=216|3a1=Jeon|3y=2011|3pp=28–29}} لە ساڵی ١٤٢٠دا، سێجۆنگ فەرمانی دا بە ڕشتنی جۆرە نوێیەکانی «کیۆنگجا». جۆرەکانی «کیێمی» کە پێشتر بەکاردەھاتن پێویستیان بە بەکارھێنانی [[مۆمەھەنگوین|مۆمەھەنگوینی]] لکێنەر ھەبوو بۆ جێگیرکردنی جۆرەکە لەسەر دەپلێتەکە؛ ئەم پڕۆسەیە پڕ زەحمەت و خاو بوو. جۆرەکانی «کیۆنگجا» لە جیاتی ئەوە پشتیان بە ڕێگە میکانیکییە خێراترەکان دەبەست، و ڕێگەی دەدا چەندین جار لاپەڕەی زیاتر لە ڕۆژێکدا چاپ بکرێن.{{sfnm|1a1=Kim|1y=2012|1p=216|2a1=Oh|2y=2013|2p=107|3a1=Sohn|3y=1992|3p=53|4a1=Lee|4y=1984|4pp=196–197}} لە ساڵی ١٤٣٤دا، دادگای سێجۆنگ کۆمەڵێک لە زیاتر لە ٢٠٠٬٠٠٠ جۆری «کابین»ی ڕشت کە لە مس دروست کرابوون.{{sfnm|1a1=Park|1y=2022|1p=165|2a1=Kim|2y=2012|2p=216|3a1=Jeon|3y=2011|3pp=272–273|4a1=Oh|4y=2013|4p=107|5a1=Wells|5y=2015|5p=80}} جۆرەکانی «کابین» دوو ئەوەندە کاراتر بوون لە بەکارھێناندا وەک لە جۆرەکانی «کیۆنگجا».{{sfnm|1a1=Oh|1y=2013|1p=108|2a1=Wells|2y=2015|2p=80}} جۆری «کابین» پێنج، شەش، یان حەوت جاری تریش لە داھاتوودا بەرھەم ھێنران. دوای ساڵی ١٤٣٧، جۆرە قورقوشمییەکان دەستیان بە بەکارھێنان کرد.{{Sfn|Kim|2012|p=216}} بەکارھێنانی ئەو جۆرانە ڕێکخرابوو. سزا بۆ ھەڵە و کاری خراپ دانرابوو.{{Sfn|Sohn|1992|p=56}} === کشتوکاڵ === [[پەڕگە:農事直說_농사직설.jpg|وێنۆک|بەرگی وێنەیەکی «[[نۆنگسا چیکسۆل]]»]] سێجۆنگ سەرپەرشتی زیادبوونێکی بەرچاوی لە بەرھەمداریی کشتوکاڵیدا کرد.{{sfnm|1a1=Song et al.|1y=2019|1pp=158–161|2a1=Yi|2a2=Jeon|2a3=Baker|2y=1992|2p=99}} لە ساڵی ١٤٢٩دا، تێزی کشتوکاڵیی «[[نۆنگسا چیکسۆل]]» بە فەرمانی سێجۆنگ تەواو بوو.{{sfnm|1a1=Pratt|1y=2007|1p=121|2a1=Kim|2y=2012|2pp=213–214|3a1=Jeon|3y=2011|3pp=37–38}} بەرھەمەکە مەبەست لێی ئەوە بوو ڕاستەوخۆتر بۆ کشتوکاڵی کۆری گونجاو بێت وەک لە بەرھەمە چینییەکان.{{Sfn|Lee|1984|p=195}} دەقەکە چیرۆکی جووتیارە بە ئەزموونەکانی سەرانسەری کۆریای تێدایە و تا سەدەی ١٧ وەک بەرھەمێکی بنەڕەتی لە خوێندن کشتوکاڵییەکانی کۆریا مایەوە.{{Sfn|Kim|2012|p=214}} بەشدار بوو لە زیادکردنی بەرھەمی کشتوکاڵی تا کۆتاییی دەسەڵاتی [[سێۆنگجۆنگی جۆسۆن|پاشا سێۆنگجۆنگ]] (١٤٦٩–١٤٩٤).{{sfn|Song et al.|2019|p=158}} سێجۆنگ خۆی سەرپەرشتی تاقیکردنەوەیەکی لەسەر زەوی قەڵاکە کرد سەبارەت بە بەڕێوەبردنی دانەوێڵە لە کەشوھەوای خراپدا.{{Sfn|Pratt|2007|p=121}} پێشکەوتن لە ئاودێری و [[بەرھەمھێنانی هەورێشم|بەرھەمھێنانی ھەورێشمیشدا]] کرا.{{Sfn|Pratt|2007|pp=120–121}} داھێنانەکان لە بوارەکانی تریشدا لە سەردەمی سێجۆنگدا، لەوانەش پەرەپێدانی بارانپێوەکان، ڕۆژژمێری وردتر، و چاکسازیی باج، یارمەتیدەر بوون بۆ کشتوکاڵ.{{Sfn|Yi|Jeon|Baker|1992|pp=99–101}} === ماتماتیک (بیرکاری) === سێجۆنگ لایەنگرێکی بەرچاوی خوێندن و بەکارھێنانی بیرکاری بوو لە جۆسۆن.{{sfn|Wells|2015|p=81}} لەو کاتەدا، بیرکاری وەک بوارێک بۆ بیرۆکراتە ئاست نزمەکان دەبینرا نەک بۆ زانایانی کۆنفۆشیۆسی، بە تایبەتی نەک بۆ فەرمانڕەواکان. سێجۆنگ بە خوێندنی بیرکاری لەلایەن خۆیەوە، دژی ئەم نۆرمە کۆمەڵایەتییە وەستایەوە.{{Sfn|Ledyard|1998|pp=109–110, 120}} سێجۆنگ سەبارەت بە بیرکاری گوتی: {{Blockquote|text=دەوترێت بیرکاری تەنھا کارامەیییەکی میکانیکییە، بەڵام بۆ بەڕێوەبردنی دەوڵەت پێویستە. ئەگەر بەشداریی ئی سونجی، [[کیم تام]] و کەسانی تر لە ڕووپێویی [[تاپۆ|تاپۆی زەوی]] ئەم دوایییەدا نەبووایە، جێی گومان بوو زەوییەکە بە دروستی بپێورایە. بە ھەموو شێوەیەک ڕێوشوێن دابنێن بۆ دڵنیابوون لە ئەوپەڕی گەشەپێدانی بیرکاری لە سەرانسەری وڵاتدا.{{sfn|Wells|2015|p=81}}<ref name="Annals Mathematics">{{cite book |author=Office of Annals |title=Veritable Records of the Joseon Dynasty |title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty |publisher=[[National Institute of Korean History]] |year=1443 |language=Korean |script-chapter=ko:산학을 예습하게 할 방책을 세우려 집현전으로 하여금 역대 산학의 법을 상고하게 하다 |trans-chapter=Order that the Hall of Worthies study historical texts on arithmetic in order to establish an arithmetic curriculum |chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_12511017_003}}</ref>|title=«تۆمارە ڕاستەقینەکانی سێجۆنگ»، ١٧ی تشرینی دووەمی ١٤٤٣}} لە ساڵی ١٤٣١دا، سێجۆنگ بیرکاریزانە بەھرەمەندەکانی بۆ خوێندن نارد بۆ چین. لە ساڵی ١٤٣٣دا، تێزێکی ١٠٠ بەرگی لەسەر بیرکاری چاپ کرا، و لە ساڵی ١٤٣٨دا پێنج دەقی بیرکاری بۆ پڕۆگرامی خوێندن خوێندنگە تەکنیکییەکان زیاد کرا؛ دوای ئەوە بیرکاری نزیکەی نیوەی پڕۆگرامەکەیان بوو. بە پێچەوانەی ھەندێک لە پاشاکانی تر کە پشتگوێی بیرکارییان دەدا، سێجۆنگ ھانی بەکارھێنانی بیرکاری دەدا لە حکوومەتدا؛ ئەو کەسانەی لە بیرکاریدا لێھاتوو بوون بۆ بەڕێوەبردنی باجەکان، سەرژمێری، و بەڕێوەبردنی دراو و ژمێریاری دامەزرێنران.{{Sfn|Wells|2015|pp=81–82}} === نەخشەسازی === کارگێڕیی سێجۆنگ ھەروەھا پێشکەوتنی لە [[نەخشەسازی|نەخشەسازیدا]] کرد. لە ساڵی ١٤٢٤دا، سێجۆنگ فەرمانی دا کە جوگرافیایەکی نەتەوەیی کۆبکرێتەوە.{{Sfn|Lewis|2003|p=225}} لە ساڵی ١٤٣٢ یان ١٤٣٤دا، کۆمەڵێک نەخشەی کۆریا بە ناوی «سینچان پاڵتۆ چیریجی» لەسەر بنەمای تۆمارەکان و ھەوڵە ڕووپێوییەکان ئامادە کرا.{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1998|1p=89|2a1=Kim|2y=2012|2p=213}} ئەم بەرھەمە دواجار خرایە ناو کۆمەڵەیەکی گەورەتری نەخشە لە ساڵی ١٤٥٤دا بە ناوی «چیریجی تۆمارە ڕاستەقینەکانی سێجۆنگ». ئەم نەخشانە وەک بنەما و سەرچاوە بۆ نەخشە و بەرھەمەکانی دواتر خزمەتیان کرد.{{Sfn|Ledyard|1990|p=10}} === چەکداری === [[پەڕگە:Korean_rocket_arrows.jpg|وێنۆک|«[[سینگیجۆن]]» بە قەبارەی جیاواز]] سێجۆنگ ڕاسپاردەی دەقی ساڵی ١٤٤٨ی «چۆنگتۆنگ تونگنۆک»ی کرد، کە باس لە دروستکردن و جێگیرکردنی چەکی ئاگرین دەکات.{{sfnm|1a1=Park|1y=2022|1p=165|2a1=Kim|2y=2012|2p=215|3a1=Jeon|3y=2011|3p=35|4a1=Lee|4y=1984|4p=197}} «[[سینگیجۆن]]» (موشەکی تیری ئاگرین) پەرەی پێ درا و بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٤٤٨دا، لە سەردەمی سێجۆنگدا بینرا.{{Sfn|Korea Foundation|2011|p=109}} == ھونەر و کالچەر == === مۆسیقا === [[پەڕگە:Encykorea-악장가사_여민락.jpg|وێنۆک|تێکستی گۆرانیی [[یۆمیڵاک]]، کە لەلایەن سێجۆنگ خۆیەوە دانراوە]] سێجۆنگ و کارگێڕییەکەی کاریگەرییەکی گەورەیان لەسەر [[مۆسیقای دادگای کۆری]] ھەبوو. سێجۆنگ چاودێریی مۆسیقای چەشنی «ئاک»ی دادگای کۆری کرد و ھەستی کرد کە لە ئایدیا کۆنە چینییەکان دوورکەوتووەتەوە. ئەو و چەند زانایەک ڕاوێژیان بە دەقە چینییەکان کرد و ھەوڵیان دا پراکتیکی کۆری نوێ بکەنەوە.{{sfnm|1a1=Saeji|1y=2025|1pp=325–326|2a1=Provine|2y=1992|2p=74}} لە ساڵی ١٤٢٠ تا ١٤٢٥، سێجۆنگ وای کرد مۆسیقای دادگای نوێ بەرھەم بھێنرێت.{{Sfn|Ledyard|1998|p=99}} لە ساڵی ١٤٢٣ تا ١٤٣٠، سەرۆکی مۆسیقازانی سێجۆنگ [[پاک یۆن]] سەرپەرشتی دروستکردنی سەدان ئامێری مۆسیقای دادگای دەکرد.{{Sfn|Provine|1992|p=74}} لە ساڵی ١٤٣٠دا، دوای ڕاوێژکردن بە دەقە کۆنەکانی مۆسیقای چینی، سێجۆنگ فەرمانی دا کە پاک یۆن، چۆنگ ئینجی و کەسانی تر مۆسیقای نوێ بۆ ڕێوڕەسمە کۆنفۆشیۆسییەکان پەرە پێ بدەن. ئەم ھەوڵانە بووە ھۆی دووبارە دروستکردنەوەی چەندین ئامێری کۆنی چینی و تێزێکی مۆسیقی کە بۆ «تۆمارە ڕاستەقینەکانی سێجۆنگ» زیاد کرا.{{sfnm|1a1=Provine|1y=1974|1pp=2–3, 13–14|2a1=Provine|2y=1992|2pp=75–76}} چاکسازی لە مۆسیقای دادگادا بەردەوام بوو، بە ئەنجامدانی گۆرانیی نوێ لە ساڵی ١٤٣٣دا.{{sfnm|1a1=Pratt|1y=2007|1pp=121, 124|2a1=Provine|2y=1992|2p=76}} لەژێر دەسەڵاتی سێجۆنگدا، یەکەم پلانی نۆتەکردنی مۆسیقا لە ئاسیا پەرەی پێ درا.{{sfnm|1a1=Saeji|1y=2025|1pp=325–326|2a1=Park|2y=2022|2p=166}} لە دەسپێکی ١٤٣٣دا، سەرنج لە لاساییکردنەوەی پراکتیکی چینی گۆڕدرا بۆ پەرەپێدانی پراکتیکی ڕەسەنی کۆری. لەو ساڵەدا، داوای کرد کە [[مۆسیقای نەریتیی کۆریا|مۆسیقای فۆلکلۆر]] لە سەرانسەری کۆریادا کۆبکرێتەوە، ھەرچەندە نەزانراوە ئایا ئەم پڕۆژەیە تەواو بووە یان نا.{{Sfn|Provine|1992|pp=76–77}} توێژینەوەکانی سەر مۆسیقای چینی لە سەردەمی سێجۆنگدا دواجار لە دەقی ساڵی ١٤٩٣ی «ئاخاک کوێبۆم»دا کۆکرانەوە.{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1998|1p=93|2a1=Pratt|2y=2007|2pp=121, 124|3a1=Lee|3a2=Ramsey|3y=2011|3pp=243–244}} ئەم بەرھەمە وەک سەرچاوەیەکی ئێجگار بەنرخی زانیاری لەسەر مۆسیقای نەریتیی چینی-کۆری ھەڵسەنگێنراوە.{{sfnm|1a1=Pratt|1y=2007|1pp=121, 124|2a1=Grayson|2y=2002|2p=110}} سێجۆنگ خۆی مۆسیقای دادەنا. ئەو مۆسیقای «یۆمیڵاک»ی دانا.{{Sfn|Park|2022|p=166}}<ref>{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Encyclopedia of Korean Culture]]|publisher=[[Academy of Korean Studies]]|url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0036342|access-date=2025-07-24|language=ko|author=한명희|script-title=ko:여민락 (與民樂)}}</ref> لە ساڵی ١٤٤٧دا، پارچە مۆسیقاکانی «پۆتایپیۆنگ» و «جۆنگدایۆپ»ی دروست کرد.{{sfnm|1a1=Provine|1y=1992|1p=77|2a1=Saeji|2y=2025|2pp=325–326}} ئەم دوو پارچەیە گونجێندران و تا کۆتاییی سەردەمی جۆسۆن بەردەوام بوون لە ئەنجامدان.{{Sfn|Provine|1992|p=78}} ئەو ھەروەھا مۆسیقای بۆ دەقی بودیی ساڵی ١٤٤٩ی «ساری یۆنگونگی» دانا.{{Sfn|Pu|2005|pp=28–29}}<ref>{{Cite encyclopedia|author=강호선|script-title=ko:사리영응기 (舍利靈應記)|encyclopedia=[[Encyclopedia of Korean Culture]]|url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0025548|access-date=2025-07-30|publisher=[[Academy of Korean Studies]]|language=ko}}</ref> === ڕێوڕەسمەکان === لە پراکتیککردنی ڕێوڕەسمەکاندا، سێجۆنگ ھەوڵی دا نەریتی کۆری بپارێزێت و لە ھەمان کاتدا نەریتی کۆنی چینی بناسێنێت.{{sfnm|1a1=Deuchler|1y=1992|1p=123|2a1=Pratt|2y=2007|2p=121}} لە ساڵی ١٤٤٤دا، سێجۆنگ فەرمانی دا کە توێژینەوە لەسەر «پێنج ڕێوڕەسمەکە» تەواو بکرێت. مێژوونووس [[مارتینا دویچلەر]] دەڵێت ڕوونە سێجۆنگ سەرپەرشتی کۆکردنەوەکەی کردووە و تێبینییەکانی خۆی داوە. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٤٥١دا تەواو بوو، وێنەیەکی بەرھەمەکە بۆ «تۆمارە ڕاستەقینەکانی سێجۆنگ» زیاد کرا.{{Sfn|Deuchler|1992|pp=118–119}} === ھونەر و خۆشنووسی === [[پەڕگە:Dream_Journey_to_the_Peach_Blossom_Land.jpg|وێنۆک|تابلۆی نیشانەی «مۆنگیوودۆوۆندۆ» لە سەردەمی سێجۆنگدا بەرھەم ھێنرا]] سەردەمی دەسەڵاتی سێجۆنگ وەک خاڵێکی بەرز لە مێژووی وێنەکێشانی کۆریدا دادەنرێت.{{sfn|Ahn|1992|p=81}} بڕێکی بەرچاو لە ھونەر لەم ماوەیەدا سپۆنسەر کرا و بەرھەم ھێنرا. ھونەرمەندە سەرەکییەکانی ئەم ماوەیە بریتین لە وێنەکێشی وێژەوان [[کانگ ھۆیان]]، چۆی کیۆنگ، ئی سانگجوا، و [[ئان کیۆن]].{{sfnm|1a1=Kim|1y=2012|1p=217|2a1=Nahm|2y=1996|2p=115|3a1=Ahn|3y=1992|3p=81}} لە ساڵی ١٤٤٧دا، ئان تابلۆی نیشانەی «مۆنگیوودۆوۆندۆ»ی بەرھەم ھێنا، کە دەوترێت لەسەر بنەمای خەونێکی سێیەم کوڕی سێجۆنگ، شازادەی گەورە ئانپیۆنگ بووە. خۆشنووسیش گەشەی کرد؛ ئەو شازادە گەورەیە خۆی خۆشنووسێکی بەناوبانگ بوو.{{sfnm|1a1=Kim|1y=2012|1p=217|2a1=Lee|2y=1984|2pp=197–198}} === وێژە === سێجۆنگ وەک «پەرتووکدۆست» وەسف کراوە.{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1998|1pp=108–109|2a1=Pratt|2y=2007|2p=121}} چیرۆکەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە سێجۆنگ چێژی لە خوێندنەوە و ھەروەھا کۆکردنەوە و پاراستنی پەرتووکە دەگمەنەکان دەبینی.{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1998|1pp=108–109|2a1=Pu|2y=2005|2p=29|3a1=Jung|3y=2006|3p=144|4a1=Volpe|4y=2023|4pp=259–261}} لە ساڵی ١٤٤٢دا، فەرمانی بە فەرمانڕەواکانی پارێزگاکانی باشوور دا کە زانیاری لەسەر کارە پاڵەوانێتییەکانی ڕابردووی باوکی لە سەرکوتکردنی جەردە دەریایییە ژاپۆنییەکاندا کۆبکەنەوە؛ ئەم چیرۆکانە بۆ بەرھەمی «یۆنگبیۆچیۆنگا» پەرەیان پێ درا.{{Sfn|Ledyard|1998|pp=327–329, 370}} ئەو بەرھەمە دواتر بوو بە یەکەم پارچە وێژەیی گەورە بە ھانگول، دوای ئەوەی ھۆنراوە کۆرییەکانی لە دەوروبەری ساڵی ١٤٤٧دا تەواو بوون.{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1998|1pp=327–329, 370|2a1=Volpe|2y=2025|2pp=63–64|3a1=Kim|3y=2007|3p=147}} == ڕامیاریی ناوخۆیی == سێجۆنگ ھەوڵی دەدا بە شێوەیەکی سەرەکی بەپێی بنەما کۆنفۆشیۆسییەکان فەرمانڕەوایی بکات.{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1990|1p=17|2a1=Yoo|2y=2006|2pp=10–11}} بەپێی گوتەی مێژوونووس کریستۆفەر لۆڤینز، سەردەمی دەسەڵاتی سێجۆنگ بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک «گەشەکردنی تەواوی کۆنفۆشیۆسی لە کۆریا» سەیر دەکرێت.{{Sfn|Lovins|2019|p=277}} سێجۆنگ پێی وابوو کە ڕاوێژکردن بۆ فەرمانڕەواییی باش گرنگە.{{Sfn|Park|2005|pp=61–62}} ئەگەرچی سێجۆنگ یەکێک بوو لە بەھێزترین پاشاکانی جۆسۆن، ئەو و پاشاکانی تری جۆسۆن بە گشتی لەلایەن بیرۆکراسیی باڵاوە بە توندی چاودێری دەکران.{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1998|1pp=112–113|2a1=Jin|2y=2005|2pp=392–393|3a1=Jin|3y=2005|3pp=388–389, 394}} چەندین مێژوونووس سێجۆنگیان وەک کەسێکی کراوە ھەڵسەنگاندووە، بەشێکی بە مەبەست، بۆ مشتومڕی توند و تەنانەت ڕەخنەگرتنیش.{{sfnm|1a1=Park|1y=2005|1pp=61–62|2a1=Ledyard|2y=1990|2pp=7–8}}<ref name=":8">{{Cite book|last=Palais|first=James B.|url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9780295802800-003/html|title=Political Leadership in Korea|date=2014-05-01|publisher=[[University of Washington Press]]|isbn=978-0-295-80280-0|page=7|language=en|chapter=Political Leadership in the Yi Dynasty|doi=10.1515/9780295802800-003|author-link=James Palais|access-date=2025-07-27}}</ref> ئەو زۆر جار پرسیار و ئامۆژگاریی لە کەسانی تر وەردەگرت.{{Sfn|Park|2005|pp=61–62}} مێژوونووس [[جەیمس پاڵایس]] دەڵێت سێجۆنگ ستەمکار نەبووە؛ ئەو دەڵێت لە کاتێکدا سێجۆنگ «ڕووبەڕووی ڕەخنە و ڕێگری دەبووەوە کە لە پاشایەتییەکانی تردا وەک بێڕێزی بە پاشا سەیر دەکرا»، ئەو «توانی کۆنترۆڵی [ڕەخنەگرەکانی] بکات بە تێپەڕاندنیان لە یارییەکەی خۆیاندا نەک بە پەنابردن بۆ ھێز و سزا».<ref name=":8" /> لێدیارد دەربارەی دروستکردنی ڕامیاری لەلایەن سێجۆنگەوە نووسیویەتی، «لە ھەموو شتێکدا [سێجۆنگ] وا دیارە خاوەن دادوەرییەکی یەکسان، دادپەروەری، عەقڵی سەلیم، و بێ لایەنگری بووە».{{Sfn|Ledyard|1998|pp=111–112}} سێجۆنگ ڕامیاریی «سینمونگۆ»ی پاراست، کە تێیدا ڕێگە بە خەڵکی ئاسایی دەدرا کە سکاڵایان ھەیە زەنگێک لە نووسینگەی دادوەر لێبدەن و گوێ لە سکاڵاکەیان بگیرێت.{{sfnm|1a1=Peterson|1y=1992|1p=18|2a1=Kim|2y=2000|2p=5}}<ref>{{Cite encyclopedia|author=한충희|script-title=ko:신문고 (申聞鼓)|encyclopedia=[[Encyclopedia of Korean Culture]]|url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0032945|access-date=2025-08-06|publisher=[[Academy of Korean Studies]]|language=ko}}</ref> بە پێچەوانەی پێشینانی، سێجۆنگ بە بەردەوامی و تەنانەت بە پەرۆشەوە بەشداریی لە [[وانە کۆنفۆشیۆسییەکان بۆ پاشا]] دەکرد.{{sfnm|1a1=Seth|1y=2010|1p=151|2a1=Oh|2y=2013|2p=63|3a1=Kwŏn|3y=1982|3pp=44–45}} لە یەک بۆنەدا، سوور بوو لەسەر بەشداریکردن لە وانەکاندا تەنانەت لە کاتی ماتەمینی بۆ مردنی باوکی، بۆ ئەوەی نموونەیەک بۆ فەرمانڕەواکانی داھاتوو دابنێت لەسەر ئەوەی وانەکان چەند گرنگ بوون.{{Sfn|Volpe|2023|p=259}}<ref name="Annals Lectures">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1422|language=Korean|script-chapter=ko:비로소 경연에 나아가다|trans-chapter=Resumption of attending the royal lectures|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_10411022_005}}</ref> ئەو ھەموو ڕۆژێک بۆ ماوەی نزیکەی ٢٢ ساڵ لە ٣٢ ساڵی پاشایەتییەکەی بەشداریی تێدا دەکرد. نزیکەی ١٠ ئەکادیمیستی ھۆڵی شایستەکانی ڕاسپارد بۆ توێژینەوە، پەرەپێدان و پێشکەشکردنی وانەکان.{{Sfn|Kwŏn|1982|pp=45–46}} ئەو ھەروەھا توێژینەوەی خۆی ئەنجام دەدا و تێبینی لەسەر پڕۆگرامی خوێندن دەدا.{{sfnm|1a1=Kwŏn|1y=1982|1pp=45–46|2a1=Volpe|2y=2023|2pp=265–266}} بەپێی شیکردنەوەی لێدیارد، بەرژەوەندییە ئەکادیمییەکانی سێجۆنگ سەرنجی ئەویان لە ئەرکە کارگێڕییەکانی لێنەدەدا.{{Sfn|Ledyard|1998|pp=111–112}} سێجۆنگ ڕۆژانە لە کاتی بەرەبەیاندا دادگای دەکردەوە، و دوای وەرگرتنی سەردانی ڕێوڕەسمی، ڕاستەوخۆ دەچووە ناو کۆبوونەوە دەوڵەتییەکان.{{Sfn|Ledyard|1990|p=9}} سێجۆنگ کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر پڕۆگرامی خوێندنی شازادە جێنشینەکانی جۆسۆن ھەبوو.{{Sfn|Jung|2006|p=134}} لە ساڵی ١٤٢١دا، شازادەی جێنشین دەستی کرد بە بەشداریکردن لە وانە شاھانەیییەکان لەگەڵ باوکیدا.{{Sfn|Volpe|2023|p=262}} لە ساڵی ١٤٢٨دا، «جۆنگھاک»ی دامەزراند. ئەم دامەزراوەیە ڕاستەوخۆ سەرنجی لەسەر پەروەردەی خێزانی شاھانە بوو، لە کاتێکدا پێشتر، پەروەردەی ئەوان لەلایەن دامەزراوە جیاوازەکانەوە بەڕێوە دەبرا.{{sfnm|1a1=Jung|1y=2006|1pp=141–142|2a1=Volpe|2y=2023|2p=265}} سێجۆنگ زۆربەی کات ڕامیاریی باوکی بۆ ڕێزگرتن لە ماڵی شاھانەی پێشووی وانگ، کە فەرمانڕەوایی گۆریۆیان کردبوو، دەپاراست. تا سەردەمی سێجۆنگ، ئەندامە ڕزگاربووەکانی ئەو خێزانە ھەموویان مێ بوون. سێجۆنگ ڕێگەی پێدان وەک خانەدان بمێننەوە و بە ئازادی بژین. فەرمانی دا کە گۆڕەکانی پاشاکانی پێشووی گۆریۆ بە دروستی بپارێزرێن. کاتێک چەند ئافرەتێکی وانگ تێوەگلان لە کێشەی یاسایی، سێجۆنگ لێبووردنی بۆ نیشان دان. لەگەڵ ئەوەشدا، سێجۆنگ و دادگاکەی بە گومانەوە سەیری ئافرەتەکانیان دەکرد.{{Sfn|Park|2018|pp=40–44}} سێجۆنگ فەرمانی بە کۆکردنەوە یان پێداچوونەوەی «تۆمارە ڕاستەقینەکانی» سێ پێشینەکەی دا. لەژێر کارگێڕیی ئەودا، پراکتیکە سەرەکییەکانی دەوروبەری بەرھەمھێنانی «تۆمارە ڕاستەقینەکان» دەستی پێ کرد، لەوانەش پراکتیکی دروستکردنی چوار وێنەی زیادە لە تۆمارەکان بۆ بڵاوکردنەوەیان لە دەوروبەری کۆریا. ئەم پراکتیکە بووە ھۆی پاراستنی «تۆمارە ڕاستەقینەکان» بۆ بەکارھێنانی مێژوویی مۆدێرن، چونکە زۆربەی وێنەکان لە ساڵی ١٥٩٢ لەلایەن ژاپۆنییەکانەوە لە کاتی جەنگی ئیمجیندا لەناو بران.{{Sfn|Ledyard|1990|p=10}} === سیستمی یاسایی === مێژوونووس یۆنگ کیون ئۆ دەڵێت سێجۆنگ ھەوڵی داوە بە شێوەیەکی ڕژد پابەند بێت بە «یاسای گەورەی مینگ»، ئەو یاسا چینییەی کە وەک بنەمای یاساکانی جۆسۆن لە ساڵی ١٣٩٢دا وەرگیرا. ئۆ لادانەکانی سێجۆنگی لە یاساکە وەک ناچار و کەم ھەڵسەنگاندووە.{{Sfn|Oh|2013|pp=57–58, 60}} پارک سێجۆنگی وەک کەسێک ھەڵسەنگاندووە کە بەرگریی دەکرد لە پێشنیارەکانی سزادانی خەڵک بۆ ئەوەی کە ئەو وەک سەرپێچی بچووک دەیبینی.{{Sfn|Park|2018|p=43}} سێجۆنگ بە شێوەیەکی چالاکانە بەشدار بوو لە پێداچوونەوەی یاسا تەواوکارییەکانی جۆسۆن. لە ساڵی ١٤٢٠ یان ١٤٢٢دا، سێجۆنگ فەرمانی دا کە ئەو یاسایەی جۆسۆن بەکاری دەھێنا، «کیۆنگجێ یوکچۆن»، پێداچوونەوەی بۆ بکرێت. یەکەم ڕەشنووسی یاسا پێداچوونەوە بۆ کراوەکە لە ساڵی ١٤٢٦دا تەواو بوو. پێداچوونەوەیەکی تر، بە ناوی «سینسۆک یوکچۆن» لە ساڵی ١٤٢٨دا تەواو بوو. جارێکی تر پێداچوونەوەی بۆ کرا و لە ساڵی ١٤٣٣دا وەک «سینچان کیۆنگجێسۆک یوکچۆن» بڵاوکرایەوە. وەشانێکی پێداچوونەوە بۆ کراو لە ساڵی ١٤٣٥دا بڵاوکرایەوە.{{Sfn|Park|1992|p=113}} سێجۆنگ ڕامیارییەکەی دانا کە ھەوڵی دەدا بارودۆخی ژیانی زیندانییەکان باشتر بکات. فەرمانی دا کە زیندانییەکان لە زیندانی پاکدا بھێڵرێنەوە، ژەمی ڕێکوپێکیان پێ بدرێت، و نەخرێنە بارودۆخێکەوە کە زۆر سارد یان گەرم بێت. زیندانیکردنی کەسانی سەروو ٧٠ ساڵ یان خوار ١٥ ساڵی قەدەغە کرد.{{sfnm|1a1=Kim|1y=2000|1p=5|2a1=Park|2y=1992|2p=116}} ئەو ھەروەھا پراکتیکەکانی پشکنینی مردووی چاک کرد بۆ دابینکردنی زانیاریی وردتر لە کەیسە یاسایییەکاندا.{{sfnm|1a1=Hong|1a2=Kim|1y=1992|1p=107|2a1=Park|2y=1992|2p=116}} === باج و ئابووری === سێجۆنگ بە شێوەیەکی بەرچاو چاکسازیی لە سیستمی باجی جۆسۆندا کرد. سیستمی باجی «تاپھیۆم سۆنسیلپۆپ» کە لە سەردەمی دەسەڵاتی باوکیدا جێبەجێ کرابوو، بەبێ مەبەست فشاری زۆری خستبووە سەر جووتیاران، بە تایبەتی کاتێک بەرپرسانی باج بۆ بەرژەوەندیی خۆیان خراپ بەکاریان دەھێنا.{{Sfn|Park|2005|pp=64–65}} لە ساڵی ١٤٢١دا، سێجۆنگ فەرمانی دا کە ڕێگە بە جووتیاران بدرێت ھەڵسەنگاندنی خۆیان بۆ بەرھەمی دانەوێڵە ڕاپۆرت بکەن، بۆ ئەوەی ڕێگری لە بەرپرسانی باج بکرێت لە کردنی ڕاپۆرتی درۆ.{{Sfn|Park|2005|pp=65–66}}<ref name="Annals Tax">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1421|language=Korean|script-chapter=ko:호조에서 평안도 관찰사의 관문에 의거하여 올린 손실 사정에 관한 소문|trans-chapter=Rumors on losses reported by the Ministry of Taxation to the governor of Pyongan Province|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_10309007_007}}</ref> کارکردن لەسەر دیزاینکردنی سیستمێکی نوێی باج، کە دواجار ناوی «کۆنگپۆپ»ی لێنرا، لە ساڵی ١٤٢٧دا دەستی پێ کرد.{{Sfn|Park|2005|p=67}} لە ساڵی ١٤٣٠دا، سێجۆنگ فەرمانی دا کە ڕاپرسییەکی بەرفراوانی بیروڕای گشتی لەسەر ڕامیارییەکانی باج لە نێوان چینە کۆمەڵایەتییەکاندا ئەنجام بدرێت. زیاتر لە ١٧٠٬٠٠٠ کەس دەنگیان دا؛ دەنگیان لەسەر پرس و پێشنیازە جیاوازەکان دا، و ھۆکارەکانی دەنگدان دژی پێشنیازەکانی سێجۆنگ بە وردی تۆمار کران.{{Sfn|Park|2005|pp=69–70, 86}} ڕاپرسییەکە لەو ساڵەدا تەواو بوو. دواتر، سێجۆنگ وای کرد وەزیرەکانی مشتومڕ لەسەر سوودەکانی ھەر بیرۆکەیەک بکەن.{{Sfn|Park|2005|pp=70–73}} خەڵکەکە لە بەرژەوەندیی بیرۆکەکانی سێجۆنگ دەنگیان دا، بەڵام ھەندێک لە وەزیرەکانی بە توندی ڕەتیان کردنەوە. بابەتەکە جێی مشتومڕ بوو و مشتومڕەکە بۆ ماوەی ١٧ ساڵ بەردەوام بوو. سێجۆنگ نیگەران بوو لە کردنی گۆڕانکارییەکی لەناکاو لە سیستمی باجدا، لە ترسی ئەوەی نەوەک ژیانی زۆر کەس تێک بدات.{{Sfn|Park|2005|pp=76–78, 84–85}} سیستمە نوێیەکە لە ساڵی ١٤٤٤دا تەواو بوو. بڕیار بوو بە شێوەیەکی پلەبەندی لە شوێنەکانەوە بۆ ناوچە گەورەکان لە ماوەی دەیەکانی دواتردا جێبەجێ بکرێت.{{Sfn|Park|2005|p=82}} ڕێژەی باجی زەوی لە ١٠٪ی بەرھەمەوە بۆ ٥٪ کەم کرایەوە.{{sfnm|1a1=Pratt|1y=2007|1p=121|2a1=Kim|2y=2012|2p=204|3a1=Lee|3y=1984|3pp=184–185|4a1=Song et al.|4y=2019|4p=160}} مێژوونووسان دەڵێن ئەم گۆڕانکارییەی باج کواڵیتی ژیانی لە وڵاتەکەدا باشتر کرد بێ ئەوەی زیان بە داھاتی باج بگەیەنێت، چونکە دەستبەسەرداگرتنی زەوییە کڵێسایییە بودییەکان{{Sfn|Kim|2012|p=204}} و زیادبوونی بەرھەمداریی کشتوکاڵی یارمەتیدەر بوون بۆ قەرەبووکردنەوەی جیاوازییەکە.{{sfn|Song et al.|2019|pp=160–161}} ھۆڵی شایستەکان ھەروەھا ڕێژەیەکی گۆڕاوی باجی دانا کە پەیوەست بوو بە بەرھەمی زەوی و بارودۆخی بارانبارین.{{sfnm|1a1=Grayson|1y=2002|1p=109|2a1=Lee|2y=1984|2pp=184–185}} سێجۆنگ بەردەوام بوو لە کارەکانی باوکی لە دووبارە ڕێکخستنەوەی سیستمی دەرەبەگایەتیی کۆری، بۆ باشترکردنی باج و توانای دەوڵەت بۆ کۆکردنەوەی ھێزی مرۆیی. ڕێکخستنی «ھۆجۆک» (سیستمی تۆمارکردنی خێزان) بووە ھۆی دوو ئەوەندەبوونی ژمارەی پیاوانی پێگەیشتوو کە لەلایەن دەوڵەتەوە ئەژمار کرابوون وەک لە سەردەمی دەسەڵاتی باوکیدا.{{Sfn|Duncan|2000|p=136}} [[پەڕگە:朝鮮通寳_-_Dr._Luke_Roberts.jpg|وێنۆک|سکەی [[جۆسۆن تۆنگبۆ]]، کە بۆ یەکەم جار لەژێر دەسەڵاتی سێجۆنگدا لێدراوە]] سێجۆنگ ھەوڵی دا دەستگەیشتن و بەکارھێنانی [[دراو]] باشتر بکات، بەڵام سەرکەوتنێکی سنوورداری ھەبوو. لە ساڵی ١٤٢٤دا، سێجۆنگ سکەی مسینی «جۆسۆن تۆنگبۆ»ی لێدا، بەڵام ئەمە نەیتوانی شوێنی پراکتیکی باوی ئاڵوگۆڕی قوماش و دانەوێڵە بگرێتەوە.{{Sfn|Wells|2015|p=67}}<ref>{{Cite encyclopedia|author=원유한|script-title=ko:조선통보 (朝鮮通寶)|encyclopedia=[[Encyclopedia of Korean Culture]]|url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0052248|access-date=2025-07-31|publisher=[[Academy of Korean Studies]]|language=ko}}</ref> لەژێر دەسەڵاتی سێجۆنگدا، کێش و پێوانەکان ستاندارد کران بۆ ھاندانی دادپەروەری لە بازرگانیدا.{{Sfn|Peterson|Margulies|2010|p=84}} لە ساڵی ١٤٤٥دا، سێجۆنگ تۆمارە جیاوازەکانی «سوجۆجی» (ئەو زەوییانەی کە لە جیاتی مووچە بە بەرپرسانی حکوومی دەدرا)، کە پێشتر لەلایەن نووسینگە جیاوازەکانی حکوومەتەوە بەڕێوە دەبرا، یەکخست و خستیانە ژێر کارگێڕیی [[شەش وەزارەتەکەی جۆسۆن|وەزارەتی باج]] (ھۆجۆ) بۆ باشترکردنی شەفافیەت لە ڕامیارییە دارایییەکانی جۆسۆندا.{{sfn|Song et al.|2019|p=162}} === پرسە کۆمەڵایەتییەکان === سێجۆنگ چەندین ھەوڵی دا بۆ بەرزکردنەوەی گرووپە کۆمەڵایەتییە پەراوێزخراوەکان لە کۆریا، بەڵام سەرکەوتنێکی سنوورداری ھەبوو. لە ساڵی ١٤٢٣دا، سێجۆنگ ھەوڵی دا چینی «چۆنمین»ی زۆر پەراوێزخراو بەرز بکاتەوە بە ناونانیان بە «پاکچۆنگ» و پێدانی زەوی کشتوکاڵی بەوان. مێژوونووسان ھەوڵەکەیان وەک سەرنەکەوتوو ھەڵسەنگاندووە؛ «چۆنمین» بەردەوام بوون لە پەراوێزخران و کارکردن لە کەرتە میراتییە پەراوێزخراوەکانیاندا. زاراوەی «پاکچۆنگ» دەستی کرد بە جێبەجێکردن لەسەر خەڵکی چینی خوارەوە لە پیشە نزمەکاندا.{{sfnm|1a1=Kim|1y=2012|1p=202|2a1=Lee|2y=1984|2p=188}} لە ساڵی ١٤٣٢دا، سێجۆنگ فەرمانی دا کە ڕێگە بە «پاکچۆنگ» بدرێت لە خوێندنگە ناوچەیییەکاندا ناوی خۆیان تۆمار بکەن. سێجۆنگ جارێکیان لێبووردنێکی نەتەوەیی بۆ ئەوانەی بەھۆی تاوانی بچووکەوە زیندانی کرابوون ڕاگەیاند. ئەو خاوەن کۆیلەکانی قەدەغە کرد لە سزادانی سەرەڕۆیانەی کۆیلەکان.{{Sfn|Kim|2012|p=634}} لە ساڵی ١٤٢٦دا، سێجۆنگ یاسایەکی دەرکرد کە بەپێی ئەو ١٠٠ ڕۆژ پشووی دایکایەتی دوای لەدایکبوون بە ئافرەتانی خزمەتکاری حکوومی دەدرا. لە ساڵی ١٤٣٠دا، ئەمە فراوانتر کرا بۆ ئەوەی یەک مانگ پێش لەدایکبوونیش بگرێتەوە. لە ساڵی ١٤٣٤دا، پشووی ٣٠ ڕۆژی باوکایەتیشی بە مێردەکان بەخشی. لە ساڵی ١٤٣١دا، سێجۆنگ کۆمەڵێک یاسای دەرکرد کە زۆرترین قەبارەی خانووەکانی بۆ ھەر چینێکی کۆمەڵایەتی دیاری دەکرد.{{Sfn|Park|2022|p=168}} سێجۆنگ پێی وابوو کە چارەسەری پزیشکی نابێت تەنھا بۆ کەسانی خاوەن ئیمتیاز بێت، و تەنانەت تاوانبارەکانیش شایەنی چارەسەرن.{{sfnm|1a1=Kim|1y=2019|1p=164|2a1=Hong|2a2=Kim|2y=1992|2p=106}}<ref name="Annals Criminals">{{cite book|author=Office of Annals|title=Veritable Records of the Joseon Dynasty|title-link=Veritable Records of the Joseon Dynasty|publisher=[[National Institute of Korean History]]|year=1431|language=Korean|script-chapter=ko:형조에서 부호할 자가 없는 수인의 구호에 관해 건의하다|trans-chapter=Proposal on treating sick prisoners|chapter-url=https://sillok.history.go.kr/id/kda_11303019_005}}</ref> لە دەوروبەری سەردەمی سێجۆنگدا، قەدەغەی خواردنەوەی کحول بۆ مەبەستە نا-ڕێوڕەسمییەکان ھەبوو. تەنانەت ئەگەرچی زۆر جار نەخۆش بوو، سێجۆنگ ھەموو مەییە پزیشکییەکانی ڕەت دەکردەوە و تەنھا ئاوی خوێی دەخواردەوە، بۆ ئەوەی نموونەیەکی پارێزگار بۆ خەڵکەکە دابنێت.{{Sfn|Chung|2014|p=239}} پرسی ئەوەی ئایا دەوڵەت دەبێت ھانی یاریکردنی وەرزشی [[پۆلۆ]] بدات یان نا، بابەتێکی جێی مشتومڕ بوو. بیرۆکراتەکان وەرزشەکەیان وەک نیشانەی زیادەڕۆیییەکانی سەردەمی گۆریۆ دەبینی.{{Sfn|Ledyard|1998|p=112}} سێجۆنگ دەڵێت، لە کاتێکدا وەرزشەکە پێشتر بە زیادەڕۆیی دەکرا، بەڵام دەبێت بۆ تاقیکردنەوە سەربازییەکان بھێڵرێتەوە، چونکە ئەو سەرسام بوو بەو کارامەیی و چالاکییەی کە لە یاریزانەکانیدا پێویست بوو. لێدیارد پێی وابوو وەڵامی سێجۆنگ نیشانەی دادوەری و وردبینی بووە. لە ساڵی ١٤٢٥دا، داواکاریی پۆلۆ بە فەرمی لە تاقیکردنەوە سەربازییەکاندا وەرگیرا. === «سامگانگھاینگسیڵتۆ» === [[پەڕگە:삼강행실도_(1).jpg|وێنۆک|وێنەیەکی «سامگانگھاینگسیڵتۆ»]] لە ساڵی ١٤٢٨دا، کەیسێکی یاسایی خرایە بەردەم سێجۆنگ. پیاوێک بە ناوی [[کیم ھوا]] باوکی خۆی کوشت. ئەمە وەک سەرپێچییەکی گەورە دژی پەیوەندییەکی بنەڕەتیی کۆنفۆشیۆسی دەبینرا. وەزیر ھۆ چۆ پێشنیازی کرد کە سێجۆنگ «یاسای تانگ»ی کۆنتر و توندتر بەکاربھێنێت، بۆ ئەوەی سزایەکی قورستر بەسەر کیمدا بسەپێنێت. سێجۆنگ ئەم پێشنیازەی ڕەت کردەوە، ئەگەرچی بابەتەکە زۆر نیگەرانی کردبوو. بابەتەکەی برد بۆ ھۆڵی شایستەکان و لێی کۆڵییەوە کە چۆن دەکرێت بەھاکانی کۆنفۆشیۆسی باشتر لە نێوان خەڵکدا بەھێز بکرێن.{{Sfn|Oh|2013|pp=56–63}} بڕیار درا کە پەرتووکێک کە نموونەی ڕەوشتی کۆنفۆشیۆسی تێدا بێت دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ پەروەردەکردنی خەڵک. ئەمە بووە ھۆی دروستکردنی پەرتووکی ساڵی ١٤٣٤ «سامگانگھاینگسیڵتۆ».{{Sfn|Oh|2013|pp=62, 64–67}} دەقەکە مەبەست لێی باشترکردنی ژیان و ڕەوشتی خەڵکی گشتی بوو. چیرۆک و بەسەرھاتە کۆری و چینییەکانی کۆکردەوە کە ڕەفتاری ڕەوشتی کۆنفۆشیۆسییان نیشان دەدا. ھەروەھا وێنەی گەورەی بۆ نەخوێندەوارەکان تێدا بوو. دەقەکە سەرەتا بە ھانجا بڵاوکرایەوە و دواتر وەرگێڕدرا بۆ ھانگول. ھەوڵەکانی وەرگێڕانی ھانگول دواتر بووە ھۆی ناڕەزایەتیی زانایانی ھۆڵی شایستەکان، لەوانەش چۆنگ چانگسۆن و [[چۆی ماڵی]]. وەرگێڕانی ھانگولی لە ساڵی ١٤٨١ تەواو بوو، دەیان ساڵ دوای مردنی سێجۆنگ.{{Sfn|Lee|Ramsey|2011|pp=108–109}} === بودیزم === لە کاتێکدا سێجۆنگ و پێشینانی بە شێوەیەکی تایبەت بودیزمیان پەیڕەو دەکرد، بەڵام ڕامیارییەکانیان دەسەڵات و کاریگەریی دامەزراوە بودییەکانی سنووردار دەکرد.{{sfnm|1a1=Duncan|1y=2000|1pp=251–252|2a1=Ahn|2y=2025|2pp=197–202|3a1=Kim|3y=1992|3p=27|4a1=Lovins|4y=2019|4p=279}} گۆریۆی پێشینەی جۆسۆن، بە قووڵی بودی بوو. بەڵام لە دەوروبەری گواستنەوەی گۆریۆ–جۆسۆن لە کۆتاییی سەدەی ١٤دا، ھەستی دژە بودی لە نێوان کۆنفۆشیۆسییەکاندا گەیشتە ئاستێکی نوێ. کۆنفۆشیۆسییەکان ڕەخنەیان لە کاریگەرییە دارایییەکانی ئایینەکە لەسەر دەوڵەت دەگرت (پەرستگا بودییەکان خاوەن زەوی و کۆیلەی بەرچاو بوون و ڕەبەنەکان وەک کەسی نا-بەرھەمدار دەبینران)، ھەروەھا ڕەخنەیان لە بنەما فەلسەفییەکانی دەگرت. زۆرێک لەو کۆنفۆشیۆسییانە بوونە ئەندامی گرنگی بیرۆکراسیی نوێی جۆسۆن. زۆر کەس لە دادگای سێجۆنگدا بە چالاکانە دوژمنی بودیزم بوون.{{sfnm|1a1=Ledyard|1y=1998|1pp=116–117|2a1=Pu|2y=2005|2pp=37–38}} یوون ھۆی، جێگری بەڕێوەبەری ھۆڵی شایستەکان، لە ساڵی ١٤٢٤دا بۆ سێجۆنگ نووسیویەتی کە «ئێمە پێمان وایە زیانی بودییەکان ھێشتا باوە. لەو کاتەوەی سەردەمی ھان ڕێزگرتن بۆ بودا بەردەوام زیادی کردووە، بەڵام نە دڵخۆشی و نە قازانج بەدەست نەھاتووە... ئێمە پێمان وایە لە ھەموو فێرکارییە نا-ڕاستەکان، بودیزم خراپترینیانە». لە لایەکی ترەوە، زۆرینەیەکی بەرچاوی خەڵک لە دەرەوەی حکوومەت بە چالاکانە بودیزمیان پەیڕەو دەکرد.{{Sfn|Kim|2007|pp=142–143}} بە پێچەوانەی کۆنفۆشیۆسییەکان، سێجۆنگ پێی وابوو کە بودیزم و کۆنفۆشیۆسی دەتوانن پێکەوە بژین، ئەگەرچی ڕەخنەی لە کاریگەرییە ئابوورییەکانی ئایینەکە لەسەر جۆسۆن ھەبوو. ڕامیارییەکانی سێجۆنگ بە شێوەیەکی بەرچاو کاریگەریی بودیزمی لەسەر جۆسۆن سنووردار کرد. مێژوونووس پوو نامچول دەڵێت کە سنووردارکردنەکانی سێجۆنگ بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر کاریگەرییە دونیایی و عەلمانییەکانی ئایینەکە بووە، و سنووردارکردن نەبووە لەسەر خودی ئایینەکە. گرایسۆن دەڵێت تا کۆتاییی دەسەڵاتی سێجۆنگ، جۆسۆن بە شێوەیەکی بەرچاو زیاتر بوو بە کۆنفۆشیۆسی. سنووردارکردنەکانی سێجۆنگ لەسەر خاوەندارێتی زەوی بودییەکان بووە ھۆی ئەوەی بڕی زەوی کشتوکاڵیی بەرھەمدار لە ١٫٢ ملیۆن «کیۆڵ» لە سەردەمی تایجۆنگدا بگاتە ١٫٧٢ ملیۆن. لە ڕۆژی ٥، مانگی ٤ی ١٤٢٤دا، سێجۆنگ فەرمانی دا کە حەوت خوێندنگە بودییەکە بۆ دوو خوێندنگە کەم بکرێنەوە: سیۆن و کیۆ. جگە لەوەش، ھەر مەزھەبێک تەنھا ڕێگەی پێدەدرا ١٨ پەرستگای ھەبێت؛ ھەموو پەرستگاکانی تر ناچار بوون دابخرێن. پەرستگاکان جگە لەوەش سنووردار کرابوون بۆ ئەوەی کەمتر لە ٤٬٠٠٠ ڕەبەن، کۆیلە و کرێکاریان پێکەوە ھەبێت. زەنگ و پەیکەرە بودییە کانزایییەکان بۆ دروستکردنی چەک تواندرانەوە. سێجۆنگ ھەروەھا قەدەغەی چوونە ناو پایتەختی بۆ ڕەبەنەکان ناساند. ئەم قەدەغەیە تا کۆتاییی سەدەی ١٩ بەردەوام بوو. لە لایەکی ترەوە، سێجۆنگ ڕووبەڕووی ھەندێک ڕامیاریی دژە بودی وەستایەوە، بۆ نموونە ھەڵوەشاندنەوەی فیستیڤاڵی فانۆسی بودی، قەدەغەکردنی دامەزراوە ڕەبەنییەکان، و قەدەغەکردنی ڕێوڕەسمە بودییەکان.{{Sfn|Kim|2007|pp=141–142}} لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا، سێجۆنگ زیاتر ئارەزووی خۆی بۆ بودیزم دەربڕی. ھەر ڕووداوێک ڕووبەڕووی ناڕەزایەتی دەبووەوە و لە دادگاکەی دووری دەخستەوە. لە ساڵی ١٤١٨دا، کەمێک دوای وەرگرتنی تەخت، سێجۆنگ شوێنێکی پیرۆزی بودیی بە ناوی نایبوڵتانگ لەسەر زەوی گیۆنگبۆکگونگ دامەزراند. لە ساڵی ١٤٢٠دا، دوو ساڵ دوای ئەوەی سێجۆنگ چووە سەر تەخت، دایکی [[شاژن وۆنگیۆنگ]] کۆچی دوایی کرد. سێجۆنگ داوای کرد کە دێرێکی بودی لە تەنیشت گۆڕەکەی دروست بکرێت وەک ڕێزێکی بنەچەیی. تایجۆنگ ڕای وەزیرەکانی وەرگرت لەسەر ئەوەی ئایا داواکارییەکە قبووڵ بکرێت یان نا؛ بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ، ئەمە وەزیرەکانی ناچار کرد لایەنگری تایجۆنگ یان سێجۆنگ بکەن. لە کۆتاییدا، داواکارییەکە ڕەت کرایەوە. لە ھەمان ساڵدا، سێجۆنگ داوای لە ڕەبەنی بودیی بەناوبانگ کیھوا کرد کە بمێنێتەوە و لە پەرستگای تایجائام لە قەڵای شاھانەی پێشووی کایسۆنگ وانە بڵێتەوە. سێجۆنگ ھەروەھا بە شێوەیەکی تایبەت باوەڕی بە ھێزی چاککردنەوەی بودیزم ھەبوو. لە ساڵی ١٤٢٠دا، نوێژی کرد و وای کرد کەسانی تر نوێژ بۆ بودای دەرمان بکەن دوای ئەوەی شاژن نەخۆش کەوت. لە ساڵی ١٤٢٣دا، داوای کرد کە پەرتووکە بودییەکان لە سەرانسەری کۆریادا بۆی بنێردرێن. لە ساڵی ١٤٢٦دا، داوا کرا کە سێجۆنگ نووسراوێکی بودی لەسەر تیرەکانی ژووری تەختەکەی لابدات. ئەو داواکارییەکەی قبووڵ کرد. لە ساڵی ١٤٢٨دا، وای کرد ڕەبەنە بودییەکان لە ڕۆژی لەدایکبوونیدا بچنە ناو قەڵاکە.{{Sfn|Ledyard|1998|pp=116–117}} بۆ بێدەنگکردنی ڕەخنە دژە بودییەکان لێی، سێجۆنگ چەندین جار باوەڕی خۆی بۆ کەسانی تر ڕەت کردەوە. بۆ نموونە، لە ساڵی ١٤٣٩دا، سێجۆنگ ڕێگەی دا بە چاککردنەوەی پەرستگای بودیی ھێونگچیۆنسا لە سێئول. وەک ناڕەزایەتییەک، سکاڵایەک کە لەلایەن ٦٤٨ خوێندکار و زانای کۆنفۆشیۆسییەوە واژوو کرابوو، درا بە سێجۆنگ، کە تێیدا سێجۆنگیان بە پشتگیریکردنی بودیزم تۆمەتبار کرد. سێجۆنگ بۆ فشارەکە ڕازی بوو و دڵنیایی دایە ناڕەزایەتییەکان کە ئەو «قەت پەرستنی بودای نەکردووە». لە ساڵی ١٤٤١دا گوتی: «لە سەردەمی خانەدانەکانی ھان و تانگەوە، پاشاکانی چین ھەموویان باوەڕیان بە بودیزم ھەبووە. منیش ھەمان شت دەکەم».{{Sfn|Kim|2007|p=144}} مردنەکانی ناو خێزانەکەی لە ناوەڕاستی چلەکانی ١٤٠٠دا دڵسۆزیی سێجۆنگی بۆ بودیزم قووڵتر کردەوە. کوڕەکانی سێجۆنگ، شازادەی گەورە کوانگپیۆنگ و شازادەی گەورە پیۆنگوۆن لە ساڵانی ١٤٤٤ و ١٤٤٥دا کۆچی دوایییان کرد. شاژن سۆھۆن لە ساڵی ١٤٤٦دا کۆچی دوایی کرد. تۆمارێکی ساڵی ١٤٤٩ دەڵێت: «پادشا دوو شازادەی بەدوای یەکدا لەدەست داوە، ھەروەھا شاژنیش. لەبەر خەم و پەژارە، گەیشتووەتە ئەوەی باوەڕ بە [[کارما]] بکات بۆ پڕکردنەوەی ئەو بۆشایییەی لە دڵیدا دروست بووە». سێجۆنگ وای کرد پەرستگاکان ڕێوڕەسمی یادکردنەوە بۆ سۆھۆن ئەنجام بدەن. تا ساڵی ١٤٤٥، ئەو ڕژێمی گیایخۆریی بودیی پەیڕەو دەکرد. لە ساڵانی ١٤٤٨ و ١٤٤٩دا، سێجۆنگ شوێنێکی پیرۆزی بودیی لەسەر زەوی قەڵاکە بونیاد نا. لە ساڵی ١٤٤٩دا، کاتێک سێجۆنگ نەخۆش کەوت، داوای لە ڕەبەن سینمی کرد کە خزمەتگوزارییە بودییەکان لە قەڵاکەدا ئەنجام بدات. ساڵی دواتر، نازناوی ڕێزلێنانی بە سینمی بەخشی. گرایسۆن نووسیویەتی کە سێجۆنگ «لە باوەشی بودیزمدا کۆچی دوایی کرد».{{Sfn|Grayson|2002|p=109}} === ئایینەکانی تر === سێجۆنگ، وەک زۆربەی پاشاکانی تری جۆسۆن، باوەڕی بە [[شامانیزمی کۆری]] نەبوو. لە سەردەمی دەسەڵاتی سێجۆنگەوە، [[شامانە کۆرییەکان]] لە چوونە ناو پایتەخت قەدەغە کران. بەڵام ھەندێک شامانی بۆ ھەندێک پایە لە دەزگای تەندروستیی گشتی لە دەرەوەی پایتەخت «ھوارینسۆ» دەستنیشان کرد. لە ساڵی ١٤٢٧دا، سێجۆنگ مەرسوومێکی دژی کۆمەڵگەی ھویھوی ([[ئیسلام لە کۆریا|موسڵمانانی کۆری]]) دەرکرد کە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی یوان|خانەدانی یوان]] بەسەر گۆریۆدا، لە پێگەی تایبەت و مووچە سوودمەند بوون. ھویھوییەکان ناچار کران واز لە پۆشاکی سەریان بھێنن، ھۆڵی ڕێوڕەسمەکانیان – کە [[مزگەوت|مزگەوتێک]] بوو لە کایسۆنگ – دابخەن و وەک ھەموو کەسانی تر بپەرستن.{{Sfn|Wang|2023|p=75}} == سیاسەتی دەرەوە == سێجۆنگ بەردەوام بوو لەسەر نەریتی تانگ و گۆریۆ بۆ «ھیانگخوا» («پێگەی بیانیی تەسلیمبوو»). ئەمە کۆمەڵێک دیاریکردنی نیمچە میراتی بوو بۆ بیانییەکان کە ڕێگەی پێدەدان لە کۆریا نیشتەجێ بن، لەگەڵ ھەندێک لێخۆشبوونی باج و شارستانی بۆ لانی کەم یەک نەوە؛ نەوەکانیان دواجار دەبوونە خەڵکی ڕەسەن. مەبەستی ئەم پێگەیە ھاندانی نیشتەجێبوون و تێکەڵبوونی ئاشتییانە بوو. بۆ نیشتەجێبووانی دەوروبەری پایتەخت، سێجۆنگ دیاریکردنەکەی تەنھا بۆ یەک نەوە دوای کۆچبەرە ڕەسەنەکان سنووردار کرد. جۆسۆن، لەژێر دەسەڵاتی سێجۆنگدا، ڕێگەی جیاوازی بۆ بە نیشتیمانیکردنی بیانییەکان ھەبوو، لەوانەش بەخشینی کورسیی [[ھۆزە کۆرییەکان|ھۆزەکان]].{{Sfn|Bohnet|2020|pp=43–44}} سێجۆنگ ھەروەھا بەردەوام بوو لە پراکتیکی ڕێگەدان بە شێوازە سیستماتیکەکانی [[سەرانە]] لە بیانییەکانەوە، بە تایبەتی جۆرچێنەکان و ژاپۆنییەکان. بەپێی گرووپ و پێگە، ڕێگە بە ژمارەیەکی سنووردار لە سەرانە دەدرا کە بدریت بە پاشایەتییەکە لە بەرامبەر سوودی ڕامیاریدا.{{Sfn|Robinson|2013|pp=356–357}} === پەیوەندییەکانی ژاپۆن و کۆریا === [[پەڕگە:PB9C-15C_001_三綱行實圖_삼강행실도_109_(cropped).jpg|وێنۆک|«وۆکۆو» (ناوەڕاست)، وێناکردنێک لە «سامگانگھاینگسیڵتۆ»، کە لە سەردەمی سێجۆنگدا بەرھەم ھێنراوە]] سێجۆنگ و کارگێڕییەکەی بوونە ھۆی کەمبوونەوەی ھێرشی جەردە دەریایییە ژاپۆنییەکان و زیادبوونی بازرگانی لەگەڵ ژاپۆن. بەھۆی پێوەندی و بازرگانییە ئاشتییانەکەوە، مێژوونووس جەیمس بی لویس سەدەی ١٥ی وەک «لووتکەی پێوەندییە ئاشتییانەکانی ژاپۆن لەگەڵ کۆریا پێش کۆتاییی سەدەی بیستەم» وەسف کردووە.{{Sfn|Lewis|2003|p=20}} ئەگەرچی جەردە دەریایییەکانی [[دوورگەی تسوشێما]] بە ڕێژەیەکی کەمبووەوە لە کۆتاییی سەردەمی گۆریۆدا ھێرشیان دەکردە سەر کەناراوەکانی جۆسۆن، بەڵام تا سەردەمی سێجۆنگ ھێشتا مەترسی بوون. جەردە دەریایییەکان کەرەستە، بەلەم، و خەڵکی کۆرییان بۆ کۆیلایەتی دەدزی. لە ساڵی ١٤١٨دا، برسێتی و مردنی سەرکردەی تسوشێما بووە ھۆی زیادبوونی ھێرشەکان بۆ سەر جۆسۆن. وەک تۆڵەیەک بۆ ئەمە، لە ساڵی ١٤١٩دا، سێجۆنگ لەژێر ڕێنماییی باوکیدا، [[ھێرشی ئۆیی]] دژی تسوشێما دەست پێ کرد. ھێزەکانی جۆسۆن لە ٢٢٧ کەشتی و نزیکەی ١٧٬٠٠٠ سەرباز پێکھاتبوون لەژێر فەرماندەیی [[ئی چۆنگموو]]. دوای ١٥ ڕۆژ لە شەڕ، لۆردی تسوشێما خۆی ڕادەست کرد. لە کاتی ئەم ململانێیەدا، ڕێگە بەو ژاپۆنییانەی لە تسوشێما ھەڵاتبوون درا وەک «ھیانگخوا» لە جۆسۆن نیشتەجێ بن.{{Sfn|Bohnet|2020|p=44}} جۆسۆن ھەوڵی دا تسوشێما بخاتە ناو خاکی خۆیەوە. دە ڕۆژ پێش ھێرشەکەی جۆسۆن بۆ سەر تسوشێما، تایجۆنگ [[بانگەشە|بانگەشەی]] کرد کە تسوشێما پێشتر سەر بە کۆریا بووە. حەوت مانگ دواتر، لە ساڵی ١٤٢٠دا، دادگای کۆری داواکارییەکی لۆردی تسوشێما [[سۆ سادامۆری]] قبووڵ کرد کە تسوشێما تێکەڵی جۆسۆن بکرێت. دادگای جۆسۆن وای دانا کە تسوشێما لەژێر سنوورە کارگێڕییەکانی [[پارێزگای گیۆنگسانگ|پارێزگای گیۆنگسانگدایە]]. ئەم تێکەڵبوونە دواتر لەلایەن سادامۆرییەوە ڕەت کرایەوە. لە کۆتاییدا، تێکەڵبوونەکە ڕووی نەدا.{{Sfn|Lee|2006|p=166}} لەژێر دەسەڵاتی سێجۆنگدا، جۆسۆن بە سەرکەوتوویی ھانی سەرکردە ژاپۆنییەکانی دا بۆ ڕێگریکردن لە جەردەی دەریایی لە بەرامبەر دەستگەیشتن بە بازرگانییەکی بەنرخ. لە ڕێگەی ئەم ستراتیژییەوە، جۆسۆن توانی سەرنجی خۆی لە ئاسایشەوە بگۆڕێت بۆ بەڕێوەبردنی بازرگانی. لە سەردەمی تایجۆنگەوە بۆ سێجۆنگ، ھێرشەکان لە ٤٫٣ ھێرش لە ساڵێکدا بۆ ١٫٨ کەم بووەوە و نێردراوە بازرگانییەکان لە ٢٠٫٤ لە ساڵێکدا بۆ ٣١٫٣ زیاد بوو. بازرگانە ژاپۆنییەکان تەنھا بۆ سێ بەندەری جۆسۆن سنووردار کرابوون؛ سێیەم بەندەر لەژێر دەسەڵاتی سێجۆنگدا لە ساڵی ١٤٢٦دا کرایەوە. بازرگانە ژاپۆنییەکان ناچار بوون شوێن ڕێگەی دیاریکراو بکەون لە ڕۆژە دیاریکراوەکاندا بۆ گەیشتن بە پایتەخت. لە ساڵی ١٤٢٣دا، کۆگای حکوومی بۆ بازرگانە ژاپۆنییەکان لە بەندەرەکاندا دروست کرا. لە ساڵی ١٤٣٨دا، جۆسۆن بە سۆ سادامۆری، لۆردی تسوشێما، مافی پاوانکاریی بەخشی لە دەرکردنی بەڵگەنامەی تێپەڕبوون بۆ ژاپۆنییەکان بۆ سەردانی جۆسۆن. لە ساڵی ١٤٣٩دا، ھەندێک لادانی سنووردار لەو پاوانکارییە بە ھەندێک لۆردی تری ژاپۆنی بەخشرا. لە [[پەیماننامەی کیھای]] ساڵی ١٤٤٣دا، جۆسۆن ژمارەی کەشتییەکانی لەم بەندەرانەوە لە ژاپۆنەوە بۆ ٥٠ کەشتی لە ساڵێکدا سنووردار کرد. زاناکان مشتومڕیان کردووە لەسەر ئەوەی جۆسۆن لەژێر دەسەڵاتی سێجۆنگ چۆن مامەڵەی لەگەڵ ژاپۆن کردووە. چەندین کەس دەڵێن جۆسۆن وەک ئەوەی پاشکۆی جۆسۆن بن مامەڵەی لەگەڵ بەشێک لە ژاپۆن کردووە. نێردراوەکانی تەنانەت [[شۆگون|شۆگونیش]] بە شێوەیەکی ڕێوڕەسمی وا مامەڵەیان لەگەڵ دەکرا وەک ئەوەی شۆگون پاشکۆی جۆسۆن بێت. سەرکردە ژاپۆنییەکان ناچار دەکران داوای مۆری مس بکەن بۆ ئەوەی بچنە ناو جۆسۆن. ئەو سەرکردە ژاپۆنییانەی لێھاتوویی زیاتریان لە ڕێگریکردن لە جەردەی دەریایی نیشان دەدا، پلەی بەرزتر و بازرگانیی زیاتریان لەگەڵ جۆسۆن پێ دەبەخشرا. مێژوونووس کێنێس ڕ. ڕۆبنسن دەڵێت جۆسۆن پەیوەندییەکی بێوێنە و نەرمی لەگەڵ «ژاپۆن»ی پارچەپارچە بوودا ھەبووە (ژاپۆن تا ئەو کاتە یەکەیەکی ڕامیاریی یەکگرتوو نەبوو) کە بە تێپەڕبوونی کات دەگۆڕا. ئەو دەڵێت جۆسۆن توخمەکانی سیستمی سەرانەی چینی بۆ مەبەستەکانی خۆی بەکارھێناوە. سەرکردە ژاپۆنییەکان زۆر جار داوای دیاریی بودییان لە جۆسۆن دەکرد. بۆ نموونە، [[ھۆزی ئۆوچی]] بە بەردەوامی داوای قاڵبە تەختەیییەکانی چاپی «تریپیتاکا کۆریانا»یان دەکرد، کە ئەمەش بووە ھۆی ناڕەزایەتیی دادگای کۆنفۆشیۆسیی سێجۆنگ. قاڵبەکان بەنرخ بوون و بەرھەمھێنانی وێنەی لێیان گرانبەھابوو. دواجار، لە جیاتی ئەوە وێنەی چاپکراوی «تریپیتاکا» بە ھۆزی ئۆوچی بەخشرا، کە ھێشتا بەرھەمھێنانیان گران بوو. === سنووری باکوور و پەیوەندییەکان لەگەڵ جورچنەکان === سێجۆنگ بەردەوام بوو لە کارەکانی پێشینانی لە ئارامکردنەوە و داگیرکردنی سنوورەکانی باکوور. لەژێر دەسەڵاتی سێجۆنگدا بوو کە سنوورە باکوورییەکانی کۆریا فراوانتر کران تا گەیشتنە نزیکەی سنوورەکانی ئێستا. سنووری باکوور گرنگییەکی ستراتیژیی ھەبوو، چونکە وەک سنووری نێوان کۆریا و چین خزمەتی دەکرد، و چونکە [[جۆرچێنەکان|جۆرچێنەکانی]] ناوچەکە زۆر جار ھێرشیان دەکردە سەر نیشتەجێبووە کۆرییەکان. لە ساڵی ١٤٣٢دا، ھۆزی ھولون ئودێھا (جۆرچێنە ڕۆژھەڵاتییەکان) ھێرشیان کردە سەر جۆسۆن. سێجۆنگ ھەڵمەتی سەربازیی دژی جۆرچێنەکان دەست پێ کرد و ھێزەکانی پادگانی بۆ ئارامکردنەوەی دانیشتووانە ناوخۆیییەکان دامەزراند. ئەو ھەڵمەتێکی لەو شێوەیەی لە ساڵی ١٤٣٣دا نارد، بە فەرماندەیی چۆی یووندۆک و ئی چۆن، و ھەڵمەتێکی تری لە ساڵی ١٤٣٧دا لەژێر دەستی [[کیم جۆنگسۆ]] نارد. ھەڵمەتی دووەم بووە ھۆی دروستکردنی شەش پادگان لە ناوچەکە و سنوورە باکوورییەکانی ئێستای کۆریا. سێجۆنگ ھەروەھا بازرگانیی لەگەڵ جۆرچێنەکاندا کرد بۆ ڕێگریکردن لە ھێرشەکان. ئەمە لەوانەیە بەشێکی بەھۆی سەرکەوتنی پێشوویان لە بەکارھێنانی بازرگانی بۆ ڕێگریکردن لە جەردەی دەریاییی ژاپۆنی بووبێت. لە ساڵی ١٤٣٧ تا ١٤٤٣، ھۆزی ھولون ئودێھا کە پێشتر ھێرشیان کردبووە سەر جۆسۆن، لانی کەم ١٢٧ نێردراوی بازرگانییان بۆ دادگای جۆسۆن نارد. بە تێپەڕبوونی کات، سنووردارکردن خرایە سەر نێردراوە بازرگانییەکانی جۆرچێن بۆ جۆسۆن. ئەو جۆرە بازرگانییانە مەبەست لێی دابینکردنی جێگرەوەی ئابووری بوو بۆ جۆرچێنەکان لە جیاتی ھێرشکردن. ئەو جۆرچێنانەی یارمەتیی جۆسۆنیان دەدا، بە پلە و دەستگەیشتن بە بازرگانی پاداشت دەکران. کارگێڕییەکەی ھەروەھا نیشتەجێبووە کۆرییەکانی بۆ ناوچە داگیرکراوەکان گواستەوە و ھانی ھاوسەرگیریی نێوان جۆرچێنەکان و کۆرییەکانی دەدا بۆ ڕێگریکردن لە ململانێ. لە سەردەمی دەسەڵاتی سێجۆنگدا، ھەموو دانیشتووانی [[پارێزگای ھامگیۆنگ]] لە باکووری تانچیۆن وەک نەوەکانی «ھیانگخوا»ی جۆرچێن وەسف کراون. ئەوان دواجار بوونە ھاووڵاتیی تەواوی جۆسۆن. ھەروەھا دامەزراندنی ناوەکیش بە جۆرچێنەکان لە سوپای کۆریدا دەدرا. ئەم دامەزراندنانە پێویستیان بە خزمەتی سەربازی نەبوو؛ مەبەست لێیان تێکەڵکردنی جۆرچێنەکان بوو لە بیرۆکراسیی جۆسۆندا. مێژوونووسان ھەوڵەکانی سێجۆنگیان لە نیشتەجێکردن و ئارامکردنەوەی ناوچەکە وەک خاوەن سەرکەوتنی تێکەڵ ھەڵسەنگاندووە. نیشتەجێبووە کۆرییەکان لە سنوورەکاندا بە زەحمەت دەژیان و زۆر جار زەوییەکەیان بەجێدەھێشت. ناوچە باکوورییەکان دوای دەسەڵاتی سێجۆنگیش بەردەوام بوون لە دروستکردنی مەترسی بۆ سەر ئاسایشی جۆسۆن. === پەیوەندییەکانی چین و کۆریا === مێژوونووس شێ-شان ھێنری تسای دەڵێت سەردەمی دەسەڵاتی سێجۆنگ بینەری باشتربوونی پەیوەندییەکانی چین و کۆریا بووە و «سنوورەکانی چین و کۆریا لە جیاتی ناوچەی جەنگ بوونە بازاڕ». سێجۆنگ و [[ئیمپراتۆر یۆنگلێ|ئیمپراتۆر یۆنگلێی]] مینگ زۆر جار پەرتووک و نامەیان لەسەر بابەتە جیاوازەکان ئاڵوگۆڕ دەکرد، لەوانەش ئایین، فەلسەفە، مێژوو، زانست، و تەکنۆلۆژیا. تەنھا لە ساڵی ١٤٢٣دا، سێجۆنگ ١٠٬٠٠٠ ئەسپی وەک سەرانە بۆ یۆنگلێ نارد. لە بەرامبەردا، سێجۆنگ بڕێکی زۆر لە زیو، قوماشی ئاوریشمی نەخشدار، و ئاوریشمی وەرگرت. سێجۆنگ دەروازەی یۆنگونمونی لە ساڵی ١٤٢٩ لە سێئول وەک شوێنێکی ڕێوڕەسمی بۆ پێشوازیکردن لە نێردراوە چینییەکان بونیاد نا.{{Sfn|Pratt|2007|p=186}} سێجۆنگ ھەوڵی دەدا ھاوسەنگی لە نێوان ڕامیاریی جۆسۆن بۆ «سادای» (ڕێزگرتنی کۆنفۆشیۆسی بۆ چین) و پێویستی فەرمانڕەوایەتییەکی نەرم و سەربەخۆیی کۆریا دروست بکات. بۆ نموونە، چەندین مێژوونووس دەڵێن ئەو پەیوەندییە نیمچە-سەرانەیییەی سێجۆنگ لەگەڵ گرووپە ژاپۆنی و جۆرچێنەکاندا پاراستوویەتی بە تەکنیکی لەلایەن سیستمی سەرانەی چینییەوە قەدەغە کرابوو. لەژێر ئەو سیستمەدا، ئەوانەی سەرانەیان دەدا بە چین تەنھا دەبوو وەک یەکسان مامەڵە لەگەڵ یەکتر بکەن، بەڵام سێجۆنگ بڕیاری دا واز لە پابەندبوونی ڕژد بەمەوە بھێنێت بۆ بەرژەوەندیی جۆسۆن. ھەروەھا، لانی کەم لە یەک بۆنەدا لە سەرەتای دەسەڵاتیدا، سێجۆنگ دوودڵی نیشان دا لە ئەنجامدانی ڕێوڕەسمی قوربانیکردن بۆ نوێژی باران؛ ئەو جۆرە ڕێوڕەسمانە تەنھا بۆ ئیمپراتۆری چین بە گونجاو دەبینران. سەرەڕای ئەمە، دواجار دەستی کرد بە ئەنجامدانی ڕێوڕەسمەکان. لە کۆتاییی دەسەڵاتیدا، وازی لەم پراکتیکە ھێنا.{{Sfn|Deuchler|2015|pp=62–63}} سێجۆنگ وای کرد زانایەک وتارێک بنووسێت کە تێیدا بڵێت پاشاکانی کۆریاش خاوەنی «فەرمانی ئاسمانی»ن، کە بە شێوەیەکی ئاسایی تەنھا لەلایەن چینەوە بانگەشەی بۆ دەکرا. لە ساڵی ١٤٤٩دا، کاتێک مینگ داوای کرد جۆسۆن ١٠٠٬٠٠٠ سەربازی کۆری بۆ ناوچەی لیاۆدۆنگ لە مەنیچووریا بنێرێت، جۆسۆن ڕەتی کردەوە. ڕامیارییە دژە بودییەکانی ژێر دەسەڵاتی سێجۆنگ وای کرد جۆسۆن لەگەڵ مینگ بکەوێتە ناکۆکی؛ لە مامەڵەکردن لەگەڵ چیندا، دادگای جۆسۆن ھەوڵی دەدا ئەو نیگەرانییانە بڕەوێنێتەوە کە بودیزم سەرکوت دەکات. لەو کاتەدا، بودیزم پشتگیرییەکی بەرچاوی لە نێوان دادگا و خانەدانەکانی مینگدا ھەبوو. ڕەبەنە بودییە کۆرییەکان بۆ مینگ ھەڵاتن: ٣٠ کەس لە سەردەمی تایجۆنگ و ٩ کەس لە سەردەمی سێجۆنگ. سێجۆنگ داوای لە ئیمپراتۆر یۆنگلێ کرد، کە بودییەکی دڵسۆز بوو، ئایا دەکرێت ئەو ڕەبەنەکان بگەڕێندرێنەوە. ئیمپراتۆر یۆنگلێ لە ترسی ئەوەی چاوەڕێی ڕەبەنەکان دەکات، ڕەتی کردەوە. == ھانگول == {{سەرەکی|سەرچاوەی ھانگول|ھانگول}} سێجۆنگ بەرپرسیار بوو لە پەرەپێدانی ھانگول، ئەلفوبێی ڕەسەن بۆ زمانی کۆری. مشتومڕ لەسەر ئەوە ھەیە کە سێجۆنگ تا چ ڕادەیەک بە شێوەیەکی کەسی بەشدار بووە لە دروستکردنی، ھەرچەندە زۆربەی زاناکان پێیان وایە ئەو بە شێوەیەکی بەرچاو بەشدار بووە. کەمینەیەک لە زاناکان پێیان وایە کە سێجۆنگ تاقە نووسەر بووە. ھەموو بەڵگە بەڵگەنامەیییە ھاوچەرخەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو بووە،{{sfnm|1a1=Lee|1y=1997|1pp=14–19|2a1=Haarmann|2y=1993|2pp=151–152}}<ref name=":42">{{Cite book|last=Gnanadesikan|first=Amalia E.|url=https://www.wiley.com/en-us/The+Writing+Revolution%3A+Cuneiform+to+the+Internet-p-9781405154079|title=The Writing Revolution: Cuneiform to the Internet|publisher=[[Wiley-Blackwell]]|year=2008|isbn=978-1-444-35985-5|pages=196–197, 203}}</ref>{{Sfn|Ahn|2004|p=6}} بەڵام زۆرێک لە زاناکان دەڵێن سێجۆنگ زۆر سەرقاڵ بووە بۆ ئەوەی بە تەنھا پەرە بە ھانگول بدات. پێش داھێنانی ھانگول، کۆریا ھانجا (پیتە چینییەکان) و ھەروەھا سیستمە پەیوەندیدارەکانی وەک ئیدوو و ھیانگچالی لە کۆنەوە بەکارھێنابوو. قورسیی سیستمەکان وای کردبوو بەکارھێنانیان تەنھا بۆ کەسانی چینی باڵا سنووردار بێت؛ خەڵکی ئاسایی زۆربەیان نەخوێندەوار بوون. ھەروەھا، نووسینەکان بۆ نوێنەرایەتیکردنی زمانی کۆری گونجاو نین؛ خێزانە زمانییەکانی چینی و کۆری پێوەندییەکی نزیکیان نییە و بە شێوەیەکی بەرچاو جیاوازن. گۆکردن و بیرۆکە کۆرییەکان تەنھا دەتوانرا بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ نیشان بدرێن. بەھۆی نەبوونی تۆمار لەسەر بابەتەکە، نەزراوە کەی کارکردن لەسەر ھانگول بۆ یەکەم جار دەستی پێ کردووە. چەندین زانا دەڵێن دروستکردنی «سامگانگھاینگسیڵتۆ» لە ساڵی ١٤٣٤دا وای کرد سێجۆنگ حەزی لە خوێندەواریی گشتگیر بێت. ھەروەھا، سێجۆنگ مێژوویەکی درێژی لە بایەخدانی کەسی بە زمانەوانی و زمانەکان ھەبوو. بایەخێکی کەسیی بە چالاکییەکانی «نووسینگەی وەرگێڕان» دەدا، و خۆی لە سەرەتای دەسەڵاتییەوە وانەی چینی وەردەگرت. تۆمارێکی ساڵی ١٤٣٥ [[بانگەشە|بانگەشەی]] دەکرد کە سێجۆنگ ڕۆژ نا ڕۆژێک مەشقی زمانی چینی قسەکردنی دەکرد و وانەی لای زمانەوانی ناودار ئی بیۆن وەردەگرت. ئەگەری ھەیە ھانگول بە نھێنی پەرەی پێ درابێت، بە پێشبینیکردنی ئەو ناڕەزایەتییەی کە دواجار ڕووبەڕووی بووەوە، ئەگەرچی ئەمە جێی مشتومڕە. نووسینەکە، کە پێدەچێت زۆربەی تەواو بووبێت، لە مانگی ١٢ی ١٤٤٣دا بۆ دادگای سێجۆنگ ئاشکرا کرا. لە مانگی ٢ی ١٤٤٤دا، فراکسیۆنێکی سەرەکی لە ھۆڵی شایستەکان بە سەرکردایەتیی [[چۆی ماڵی]] سەرزەنشتێکی بەناوبانگی نووسینەکەیان کرد. چۆی و چەند کەسێکی تر دەیانگوت ھانگول دژە کۆنفۆشیۆسییە، چونکە ھەستیان دەکرد زۆر لە شارستانییەتی چینی دوورکەوتووەتەوە. سێجۆنگ وەڵامی دانەوە کە ھەست دەکات نووسینەکە کۆنفۆشیۆسییە، چونکە لەبەر ئارەزووی سوودگەیاندن بە ژێردەستەکانی دروست کراوە. ھەستی دژە ھانگول بەشێکی بەھۆی نوخبەگەرایییەوە بوو؛ خوێندەواری بە ھانجا ئەو کاتە وەک نیشانەی پێگە دەبینرا، و ھاندانی خوێندەواریی گشتی وەک زیانگەیاندن بە پێگەی کۆمەڵایەتیی نوخبەکان دەبینرا. نووسینەکە سەرەتا ناوی «ئۆنمون» (نووسینی ڕەسەن)ی لێنرا، کە دواتر بووە خاوەن واتایەکی نوخبەگەرانەی «نووسینی نزم». سێجۆنگ بۆ ماوەی یەک ڕۆژ چۆی و چەند کەسێکی تری زیندانی کرد. لە شوێنێکی کاتدا، سێجۆنگ گەنجانی ھۆڵی شایستەکانی بۆ نووسینگەیەکی نوێ کە تایبەت بوو بە ھانگول و ناوی «ئۆنمونچۆنگ» (کۆمیسیۆنی نووسینی ڕەسەن) بوو کۆکردەوە. کاری لەسەر پەرەپێدانی بەڵگەنامە فەرمییەکان بۆ ھانگول دەکرد. ھەروەھا کاری لەسەر چەندین پڕۆژەی وێژەیی گەورەی پەیوەندیدار بە ھانگول دەکرد، لەوانەش فەرھەنگی سەروا «تۆنگگوک جۆنگوون»ی ساڵی ١٤٤٧ و یەکەم پارچە وێژەیی گەورەی ھانگول «[[یۆنگبیۆچیۆنگا]]». [[پەڕگە:Hunminjeongum.jpg|وێنۆک|لاپەڕەی یەکەمی «[[ھونمینجێۆنگوم|ھونمینجێۆنگوم ھایریێ]]»، کە پێشەکییەکەی سێجۆنگی تێدایە]] لە مانگی ٩ی ١٤٤٦دا، بەڵگەنامەکانی ھانگول تەواو بوون و لە دەقەکانی «[[ھونمینجێۆنگوم]]» و دەقی کۆمێنتاریی ھاوەڵی «[[ھونمینجێۆنگوم ھایریێ]]»دا بڵاوکرانەوە. «ھونمینجێۆنگوم» لەلایەن خودی سێجۆنگەوە نووسرابوو، لە کاتێکدا «ھایریێ» لەلایەن گرووپێک لە زانایانی ئۆنمونچۆنگ بە سەرکردایەتیی [[چۆنگ ئینجی]] کۆکرایەوە. «ھونمینجێۆنگوم» بەم وتە بەناوبانگەی ئێستا دەست پێ دەکات: {{Blockquote|text=دەنگەکانی زمانی وڵاتەکەمان لەوانەی [[ناوەکانی چین|شانشینی ناوەڕاست]] جیاوازن و لەگەڵ دەنگی پیتەکاندا یەک ناگرنەوە. بۆیە لە نێوان خەڵکی نەزاندا، زۆر کەس ھەبووە کە کاتێک شتێکیان ھەبووە بیخەنە ناو وشەوە، لە کۆتاییدا نەیانتوانیوە ھەستی خۆیان دەرببڕن. من بەھۆی ئەمەوە دڵتەنگ بووم، و ٢٨ پیتی نوێم دیزاین کردووە، کە دەمەوێت ھەموو کەسێک بە ئاسانی مەشقیان پێ بکات و بۆ بەکارھێنانی ڕۆژانەیان گونجاو بێت.|author=سێجۆنگی مەزن|source=پێشەکی|title=«ھونمینجێۆنگوم»}} سێجۆنگ ھەوڵی دا فشاری کەم بخاتە سەر نەیارانی و ژێردەستەکانی بۆ قبووڵکردنی نووسینەکە، بەڵام سەرکەوتنێکی سنوورداری ھەبوو. لێدیارد دەڵێت سێجۆنگ بە مەبەست نووسینەکەی بە زۆر بەسەر کەسانی تردا نەسەپاندووە بۆ ئەوەی ڕووبەڕووی ناڕەزایەتیی توندتر نەبێتەوە. لێدیارد ئەم ستراتیژییە پێشبینی کراوەی بە ئەرێنی ھەڵسەنگاند و گوتی پێدەچێت بەشدار بووبێت لە سەرکەوتنی کۆتاییی ھانگول. ئەو ھەوڵی دا ھانگول تێکەڵی تاقیکردنەوە بیرۆکراسییەکان و پڕۆگرامی خوێندنی خوێندنگە حکوومییەکانی وەک «سۆنگگیونکوان» بکات، ئەگەرچی ئەو جۆرە تێکەڵکردنانە زۆر جار دوای مردنی لادران. سەرەڕای ھەوڵەکانی سێجۆنگ، ھانگول تا کۆتاییی سەردەمی جۆسۆن، زیاتر لە ٤٠٠ ساڵ دواتر، بە نزمی سەیر دەکرا. تەنھا لە ساڵی ١٨٩٤دا، لە کاتی «چاکسازیی کابۆ»دا، بە فەرمی لەلایەن حکوومەتەوە وەرگیرا. == کۆتاییی ژیان و مردن == سێجۆنگ باسی لە ھەبوونی کێشەی تەندروستی بەردەوام و خراپتربوونی دەکرد لە زۆربەی ژیانیدا؛ ژمارەیەک لەم سکاڵایانە لە «تۆمارە ڕاستەقینەکان»دا تۆمار کراون. یەکێک لە سەرەتاییترین تۆمارەکانی سکاڵاکانی کاتێک کرا کە تەمەنی ٢٢ ساڵ بوو؛ ئەوکات [[بانگەشە|بانگەشەی]] ئەوەی دەکرد کە ئازاری ئەژنۆ و پشتی ھەیە. لە تەمەنی ٣٠ ساڵیدا، سکاڵای ئازاری پشتی دەکرد و دەستی کرد بە ڕاپۆرتکردنی کێشە لە بینینیدا، تینوێتی زۆر، و میزکردنی زۆر. لە تەمەنی ٤٠ ساڵیدا، بە ڕێژەیەکی زیاتر سکاڵای لە کێشەکانی بینینی دەکرد. ئەو ناوبانگی ھەبوو بەوەی چێژی لە خواردنی گۆشت دەبینی و شێوازێکی ژیانی بێ جووڵەی ھەبوو. لە دەسپێکی ١٤٤٥دا، ئەو ڕژێمی گیایخۆریی بودیی پەیڕەو دەکرد. زاناکان ھەوڵیان داوە بزانن چ نەخۆشییەکی ھەبووە لەسەر بنەمای بەڵگە مێژووییەکان. گریمانە باوەکان ئەوەن کە سێجۆنگ یان شەکرەی جۆری ١ یان جۆری ٢ی ھەبووە. توێژەری پزیشکی جیھوان ئی دژی ئەو دەستنیشانکردنەیە و دەڵێت نیشانەکانی سێجۆنگ زیاتر لە نیشانەکانی «ئەنکیلۆسینگ سپۆندیلایتیس» (جۆرێک لە ھەوکردنی جومگەکان) دەچن. ئی دەڵێت ھەر جۆرێکی شەکرە دەبووە ھۆی ئەوەی زووتر کۆچی دوایی بکات، و سێجۆنگ مێژوویەکی خێزانیی ڕوونی لە شەکرە نەبووە. لە دەسپێکی ١٤٣٧دا، سێجۆنگ دەستی کرد بە پرسیارکردن لە وەزیرەکانی کە ئایا دەکرێت کاروباری بچووکی حکوومی بسپێردرێت بە شازادەی جێنشین، چونکە ھەستی بە ناخۆشی دەکرد. مێژوونووس [[مارتینا دویچلەر]] دەڵێت سێجۆنگ ئەمەی پرسی چونکە مەبەستی بوو شازادەی جێنشین فێری ڕامیاری بکات بۆ ئەوەی جێنشینییەکە ئاسانتر بێت. وەزیرەکانی ئەوکات و چەندین جاری تر لە ساڵانی دواتردا، لەوانەش لە ١٤٣٨، ١٤٣٩، و ١٤٤٢دا، نیگەرانییە تەندروستییەکانی ئەویان پشتگوێ خست. لە ساڵی ١٤٣٩دا، بەھۆی کێشە تەندروستییەکانیەوە وازی لە بەشداریکردن لە وانە شاھانەیییەکان ھێنا. دواجار، بەھۆی کەمی پێشکەوتنەوە بێزار بوو، سێجۆنگ مەرسوومێکی لە ساڵی ١٤٤٣دا دەرکرد کە تێیدا ڕای گەیاند شازادەی جێنشین لە نیوەی کۆتاییی ھەر مانگێکدا کاروباری بچووکی دەوڵەت بەڕێوە دەبات، و دەبێت ھەموو وەزیرەکان دڵسۆزیی خۆیان بۆ ئەو ڕابگەیەنن. ئەمە بووە ھۆی ناڕەزایەتییەکی توند لە سەرانسەری حکوومەتدا. ھەندێک وەزیر لە بەرامبەر بیرۆکەی سەرپەرشتیکردنیان لەلایەن شازادەی جێنشینەوە کشانەوە، و ھەندێکی تریش نیگەرانیی خۆیان دەربڕی کە دابەشکردنی دەسەڵاتی شاھانە دەکرێت دەوڵەت ناسەقامگیر بکات. دوای ساڵانێک لە مشتومڕ و ڕێککەوتن، لە ساڵی ١٤٤٥دا، شازادەی جێنشین دەستی کرد بە بەڕێوەبردنی کاروباری ڕۆژانەی حکوومەت. مێژوونووس کیم جۆنگمیۆنگ دەڵێت کە سێجۆنگ دواتر خۆی بە تەواوی بۆ کارکردن لەسەر ھانگول تەرخان کرد. [[پەڕگە:여주_영릉과_영릉_세종_영릉_능침(항공).jpg|وێنۆک|[[یۆنگنوونگ]]: گۆڕی سێجۆنگ]] لە ساڵانی کۆتایییدا، سێجۆنگ زۆربەی کاتەکانی لە ژووری خوێندنەکەیدا بە نووسینی ھۆنراوە بەسەر دەبرد. باس لەوە دەکرێت تەنانەت لە کاتی ئازاری قووڵدا، سێجۆنگ سوور بووە لەسەر فێربوون و بەشداریکردن لە وانەکاندا، و تەنانەت تا دوای نیوەشەو بۆ ئەوە دەمایەوە. لە ساڵی ١٤٤٦دا، دوای بڵاوکردنەوەی ھانگول، بە وەزیرەکانی گوت کە ئەو «بەدەست نەخۆشییە جیاوازەکانەوە دەناڵێنێت و تەنھا لە قەڵاکەدا چاوەڕێی مردن دەکات». لە مانگەکانی کۆتاییی ژیانیدا، ئازارەکانی توندتر بوون. لە ڕۆژی ٢٢، مانگی ١ی ١٤٥٠دا، چوو بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی شازادەی گەورە ھیۆریۆنگ بۆ وەرگرتنی چارەسەر بۆ نەخۆشییەکانی. لە ڕۆژی ١٧، مانگی ٢ی ١٤٥٠ لە تەمەنی ٥٢ ساڵیدا، لە شوێنی نیشتەجێبوونی شازادەی گەورە یۆنگوونگ لە کۆشکی ڕۆژھەڵاتی گیۆنگبۆکگونگ کۆچی دوایی کرد. ئەو یەکەم پاشای جۆسۆن بوو کە لە کاتی دەسەڵاتدا بمرێت. ئەو لە گۆڕی [[یۆنگنوونگ]] نێژراوە. ئەو گۆڕە سەرەتا لە شوێنێک بوو کە ئێستا پێی دەوترێت ناوچەی سێۆچۆ لە سێئول، بەڵام لە ساڵی ١٤٦٩دا گوازرایەوە بۆ ئەوەی ئێستا پێی دەوترێت [[یۆجوو]] دوای ئەوەی دیاریکرا کە تایبەتمەندییە جوگرافییەکانی شوێنە نوێیەکە باشترن. ئەو لە تەنیشت [[شاژن سۆھۆن]] نێژراوە. == پێشوازیکردن و کاریگەری == [[پەڕگە:10000_won_serieVI_obverse.jpeg|ڕاست|وێنۆک|پاشا سێجۆنگی مەزن، وەک لەسەر بانکنۆتی ١٠٬٠٠٠ [[وۆنی کۆریای باشوور|وۆنی]] بانکی کۆریا وێنا کراوە.]] سێجۆنگ لەلایەن چەندین مێژوونووسەوە وەک گەورەترین پاشا لە مێژووی کۆریادا ھەڵسەنگێنراوە. سەردەمی دەسەڵاتی ئەو لەلایەن مێژوونووسە جیاوازەکانەوە وەک «سەردەمێکی زێڕین» وەسف کراوە. لە ھەموو پاشاکانی جۆسۆن، ناوی ئەو زۆرترین جار لە «تۆمارە ڕاستەقینەکان»دا ھاتووە: زیاتر لە ٢٠٠٠ جار. سێجۆنگ لەو کاتەوە وەک کەسایەتییەکی ئەفسانەیی لە زانستی کۆریدا خزمەتی کردووە. جێنشینەکانی ڕێزیان لێ گرت و ھەوڵیان دا زانست و پراکتیکی سەردەمی سێجۆنگ زیندوو بکەنەوە. ڕاپرسییەکی ساڵی ٢٠٢٤ لەلایەن گالۆپ کۆریا لەسەر ١٬٧٧٧ کۆریای باشوور دەری خست کە سێجۆنگ وەک دووەم کەسایەتیی مێژوویی کە زۆرترین ڕێزی لێ دەگیرێت ناوی ھاتووە، دوای ئی سون-سین. دروستکردنی ئەلفوبێی کۆری لەلایەن سێجۆنگەوە ھەموو ساڵێک لە ٩ی تشرینی یەکەم وەک [[ڕۆژی ھانگول]]، کە پشوویەکی نەتەوەیییە، یادی دەکرێتەوە. چەندین شوێن لە کۆریای باشوور، لەوانەش شەقامی سێجۆنگ، شاڕێی سێجۆنگ–پۆچیۆن، و [[شاری سێجۆنگ]]، کە پایتەختی کارگێڕیی دی فاکتۆی کۆریای باشوورە، ناوی ئەویان لێ نراوە. چەندین دامەزراوە وەک وێستگەی پاشا سێجۆنگ لە جەمسەری باشوور، پەیمانگای پاشا سێجۆنگ، سێنتەری سێجۆنگ بۆ ھونەرە نمایشییەکان، خوێندنگەی ئامادەییی زانستیی سێجۆنگ، و زانکۆی سێجۆنگیش ناوی ئەویان لەسەرە. پەیکەرێکی برۆنزیی پاشا سێجۆنگ بە بەرزیی ٩٫٥ مەتر، کە لە ساڵی ٢٠٠٩دا بۆ یادی ٥٦٣ەمین ساڵیادی داھێنانی ئەلفوبێی کۆری پەردەی لەسەر لادرا، ئێستا لەسەر سەکۆیەکی کۆنکرێتی لە شەقامی گۆڕەپانی کوانگواموون و ڕاستەوخۆ لەبەردەم سێنتەری سێجۆنگ بۆ ھونەرە نمایشییەکان لە سێئول دانیشتووە. سەکۆکە یەکێکە لە چەندین دەروازەی مۆزەخانەی ژێرزەمینیی ٣٬٢٠٠ مەتر چوارگۆشەیی بە ناوی «چیرۆکی پاشا سێجۆنگ». تێکدەرەکانی جۆری «پاشا سێجۆنگی مەزن»یش بە ناوی ئەوەوە ناونراون. لە ساڵی ١٩٧٣ەوە، پۆرترێتێکی سێجۆنگ لەسەر بانکنۆتی ١٠٬٠٠٠ وۆنی کۆریای باشوور بووە، لەگەڵ ئامێرە زانستییە جیاوازەکانی کە لە سەردەمی دەسەڵاتی ئەودا داھێنراون. ئەو پێشتر لەسەر پلی ١٠٠٠ ھوان و ٥٠٠ ھوان وێنا کرابوو تا لە ساڵی ١٩٦٢دا لە کار لادران. لە کۆریای باکوور، سێجۆنگ زۆر کەمتر لە باشوور باس دەکرێت و بە شێوەیەکی نەرێنیتر لە شوێنەکانی تر. بەپێی گوتەی توێژەری کۆریای باشوور بۆ کۆریای باکوور ئی کیوو-دووک، یەکێک لە پەرتووکە مێژووییەکانی کۆریای باکوور «جۆسۆن تۆنگسا» [[بانگەشە|بانگەشەی]] ئەوە دەکات کە ھانگول بۆ ئاسانکاریی ئیستغلالکردنی دەرەبەگایەتیی جووتیاران داھێنراوە. لە کاتێکدا پەرتووکەکە تایبەتمەندییە زمانەوانییەکانی ھانگول بە ئەرێنی ھەڵدەسەنگێنێت، بەڵام بەشدارییەکانی سێجۆنگ لە پەرەپێدانی نووسینەکەدا کەم دەکاتەوە و لە جیاتی ئەوە پەرەپێدانەکەی بۆ ژیریی جەماوەر دەگەڕێنێتەوە. ئی دەڵێت وتەی خوارەوە لە بەرھەمێکی مێژوویی کۆریای باکوورەوە نوێنەرایەتیی نووسینەکانی کۆریای باکوور دەکات دەربارەی سێجۆنگ: {{Blockquote|text=لە ماوەی ٣٠ ساڵی دەسەڵاتیدا، سێجۆنگ ڕۆڵێکی گەورەی گێڕا لە وەدەرنانی ھێرشە بیانییەکان، وەرگرتنەوەی خاکە کۆنەکانی گۆگیووریۆ و باڵھای، و پەرەپێدانی کلتووری دەرەبەگایەتی. بەڵام وەک پاشای دەوڵەتێکی دەرەبەگ، ھەر شتێک کە دەیکرد لە خزمەتی چەسپاندنی دەرەبەگایەتیدا بوو. بۆیە، تەنانەت لە سەردەمی دەسەڵاتی ئەودا، کە ناوی «سەردەمی ئاشتی» لێنرابوو، ڕاپەڕینی جووتیاران دژی ستەم و چەوساندنەوەی دەرەبەگایەتی چەندین جار ڕووی دا.|source=«جۆسۆن ڕیۆکسا سانگسیک»}} == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == <references responsive="" /> === پەراوێزەکان === ==== بە ئینگلیزی ==== ===== کتێبەکان ===== {{Refbegin|30em}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=j3NFCgAAQBAJ|title=Joseon's Royal Heritage: 500 Years of Splendor|date=2011|publisher=[[Korea Foundation]]|isbn=978-89-91913-87-5|ref={{SfnRef|Korea Foundation|2011}}}} * {{Cite book|last=Bohnet|first=Adam|url=https://library.oapen.org/handle/20.500.12657/42389|title=Turning toward Edification: Foreigners in Chosŏn Korea|date=2020|publisher=[[University of Hawaiʻi Press]]|isbn=978-0-8248-8450-5|language=en|doi=10.36960/9780824884512}} {{Open access}} * {{Cite book|last=Deuchler|first=Martina|url=https://www.jstor.org/stable/j.ctt1dnn8zj|title=The Confucian Transformation of Korea: A Study of Society and Ideology|date=1992|publisher=[[Harvard University Asia Center]]|isbn=978-0-674-16089-7|edition=|volume=36|doi=10.2307/j.ctt1dnn8zj|jstor=j.ctt1dnn8zj}} * {{Cite book|last=Deuchler|first=Martina|url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv47wc0z|title=Under the Ancestors' Eyes: Kinship, Status, and Locality in Premodern Korea|date=2015|publisher=[[Harvard University Asia Center]]|isbn=978-0-674-50430-1|edition=1|volume=378|doi=10.2307/j.ctv47wc0z|jstor=j.ctv47wc0z}} * {{Cite book|last=Duncan|first=John B.|url=https://uwapress.uw.edu/book/9780295979854/the-origins-of-the-choson-dynasty/|title=The Origins of the Chosŏn Dynasty|date=October 2000|publisher=[[University of Washington Press]]|isbn=9780295979854}} * {{Cite book|last=Grayson|first=James Huntley|url=https://www.routledge.com/Korea---A-Religious-History/Grayson/p/book/9780700716050|title=Korea: A Religious History|date=October 25, 2002|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-0-7007-1605-0|edition=1st|language=en|author-link=James H. Grayson}} * {{Cite book|last=Jeon|first=Sang-woon|url=https://books.google.com/books?id=4Uqge99JJT4C|title=A History of Korean Science and Technology|date=2011|publisher=[[NUS Press]]|isbn=978-9971-69-402-9|language=en|translator-last=Carrubba|translator-first=Robert|translator-last2=Lee|translator-first2=Sung Kyu}} * {{Cite book|last=Jin|first=Duk-kyu|url=https://books.google.com/books?id=h-RxAAAAMAAJ|title=Historical Origins of Korean Politics|date=2005|publisher=Jisik-sanup Publications Co., Ltd.|isbn=978-89-423-3063-8|location=Seoul|language=en}} * {{Cite book|last=Kang|first=Jae-eun|url=https://books.google.com/books?id=iB8R0oEH3kEC|title=The Land of Scholars: Two Thousand Years of Korean Confucianism|date=2006a|publisher=Homa & Sekey Books|isbn=978-1-931907-37-8|language=en}} * {{Cite book|last=Kim|first=Jinwung|url=https://books.google.com/books?id=s2EVi-MpnUsC|title=A History of Korea: From "Land of the Morning Calm" to States in Conflict|date=2012-11-05|publisher=[[Indiana University Press]]|isbn=978-0-253-00024-8|language=en}} * {{Cite book|last=Kim|first=Zong-Su|url=https://brill.com/display/title/19367|title=The History and Future of Hangeul: Korea's Indigenous Script|date=2005|publisher=[[Brill Publishers]]|isbn=978-90-04-21369-2|language=en|translator-last=King|translator-first=Ross|orig-year=1990|translator-link=Ross King (academic)}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6ilyAAAAMAAJ|title=King Sejong the Great: The Light of Fifteenth Century Korea|date=1992|publisher=International Circle of Korean Linguistics|isbn=978-1-882177-00-4|editor-last=Kim-Renaud|editor-first=Young-Key|language=en}} ** {{harvc|last=Peterson|first=Mark|year=1992|in=Kim-Renaud|c=The Sejong Sillok|author-link=Mark A. Peterson}} ** {{harvc|last=Kim|first=Yersu|year=1992|in=Kim-Renaud|c=Confucianism under King Sejong}} ** {{harvc|last=Ramsey|first=S. Robert|author-link=S. Robert Ramsey|year=1992|in=Kim-Renaud|c=The Korean Alphabet}} ** {{harvc|last=Sohn|first=Pokee|year=1992|in=Kim-Renaud|c=King Sejong's Innovations in Printing}} ** {{harvc|last=Provine|first=Robert C.|year=1992|in=Kim-Renaud|c=King Sejong and Music}} ** {{harvc|last=Ahn|first=Hwi-joon|year=1992|in=Kim-Renaud|c=The Arts under King Sejong}} ** {{harvc|last=Yi|first=Tae-jin|year=1992|in=Kim-Renaud|c=The Arts under King Sejong|first2=Sang-Woon|last2=Jeon|first3=Don|last3=Baker}} ** {{harvc|last=Hong|first=Won Sik|year=1992|in=Kim-Renaud|c=The Arts under King Sejong|first2=Quae Jung|last2=Kim}} ** {{harvc|last=Park|first=Byung-ho|year=1992|in=Kim-Renaud|c=Sejong's Contributions to the Development of Legal Institutions}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=nonRl2cerIgC|title=The Korean Alphabet: Its History and Structure|date=1997|publisher=[[University of Hawai'i Press]]|isbn=978-0-8248-1989-7|editor-last=Kim-Renaud|editor-first=Young-Key|language=en}} ** {{harvc|last=Lee|first=Ki-Moon|year=1997|author-link=Ki-Moon Lee|in=Kim-Renaud|c=The Inventor of the Korean Alphabet}} ** {{harvc|last=Ledyard|first=Gari|author-link=Gari Ledyard|year=1997|in=Kim-Renaud|c=The International Linguistic Background of the Correct Sounds for the Instruction of the People}} * {{Cite book|last=Ledyard|first=Gari Keith|url=https://books.google.com/books?id=zvZKAQAAMAAJ|title=The Korean Language Reform of 1446: The Origin, Background, and Early History of the Korean Alphabet|publisher=신구문화사|publication-date=1998|language=en|author-link=Gari Ledyard|orig-date=1966}} * {{Cite book|last=Lee|first=Ki-baik|url=https://books.google.com/books?id=g2mdVwXpMzwC|title=A New History of Korea|date=1984|publisher=Harvard University Press|isbn=0-674-61575-1|translator-last=Wagner|translator-first=Edward W.}} * {{Cite book|last1=Lee|first1=Ki-Moon|url=https://www.cambridge.org/core/books/history-of-the-korean-language/53A69B381D2534210A336CCB8879F605|title=A History of the Korean Language|last2=Ramsey|first2=S. Robert|date=2011|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=9780511974045|author-link1=Ki-Moon Lee|author-link2=S. Robert Ramsey}} * {{Cite book|last=Lewis|first=James B.|url=https://www.routledge.com/Frontier-Contact-Between-Choson-Korea-and-Tokugawa-Japan/Lewis/p/book/9780415600064|title=Frontier Contact Between Choson Korea and Tokugawa Japan|date=2003|publisher=[[Routledge]]|isbn=0-203-98732-2}} * {{Cite book|url=https://brill.com/display/title/33365|title=Science and Confucian Statecraft in East Asia|date=2019-03-27|publisher=[[Brill Publishers]]|isbn=978-90-04-39290-8|editor-last=Lim|editor-first=Jongtae|series=Science and Religion in East Asia|volume=2|language=en|editor-last2=Bray|editor-first2=Francesca}} ** {{harvc|last=Park|first=Kwon Soo|year=2019|in=Lim|c=Calendar Publishing and Local Science in Chosŏn Korea|in2=Bray}} ** {{harvc|last=Lim|first=Jongtae|year=2019|in=Lim|c=Measuring the Rainfall in an East Asian State Bureaucracy: the Use of Rain-Measuring Utensils in Late Eighteenth-Century Korea|in2=Bray}} ** {{harvc|last=Moon|first=Joong-Yang|year=2019|in=Lim|c=From Local Calendar (''hyangnyŏk'') to Eastern Calendar (''tongnyŏk''): the Aspiration for an Independent Calendar of the Kingdom in Late Chosŏn Korea|in2=Bray}} * {{Cite book|last=Nahm|first=Andrew C.|url=https://books.google.com/books?id=iDQxAQAAIAAJ|title=Korea: Tradition & Transformation|date=1996|publisher=[[Hollym (publishing house)|Hollym International Corporation]]|isbn=1-56591-070-2|edition=2nd|language=en|orig-date=1988}} * {{Cite book|last=Oh|first=Young Kyun|url=https://brill.com/display/title/22000|title=Engraving Virtue: The Printing History of a Premodern Korean Moral Primer|date=2013-05-24|publisher=[[Brill Publishers]]|isbn=978-90-04-25196-0|series=Brill's Korean Studies Library|volume=3|language=en}} * {{Cite book|last=Park|first=Eugene Y.|url=https://www.sup.org/books/asian-studies/genealogy-dissent|title=A Genealogy of Dissent: The Progeny of Fallen Royals in Chosŏn Korea|date=2018-12-25|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=978-1-5036-0208-3|language=en}} * {{Cite book|last=Park|first=Eugene Y.|url=https://books.google.com/books?id=9jsszgEACAAJ|title=Korea: A History|date=2022|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=978-1-5036-2946-2|language=en}} * {{Cite book|url=https://www.taylorfrancis.com/books/edit/10.4324/9781003262053/routledge-handbook-early-modern-korea-eugene-park|title=The Routledge Handbook of Early Modern Korea|date=2025|publisher=[[Routledge]]|isbn=9781003262053|editor-last=Park|editor-first=Eugene Y|edition=1st|location=London|doi=10.4324/9781003262053}} ** {{harvc|last=Jackson|first=Andrew David|year=2025|in=Park|c=Discontent}} ** {{harvc|last=Ahn|first=Juhn Y.|year=2025|in=Park|c=Buddhism}} ** {{harvc|last=Saeji|first=CedarBough T.|year=2025|in=Park|c=Performing Arts}} * {{Cite book|last1=Peterson|first1=Mark|url=https://books.google.com/books?id=h-85LwEACAAJ|title=A Brief History of Korea|last2=Margulies|first2=Phillip|date=2010|publisher=[[Facts On File]]|isbn=978-0-8160-5085-7|language=en|author-link1=Mark A. Peterson}} * {{cite book|last=Pratt|first=Keith|url=https://books.google.com/books?id=1Gui8CdUfVoC|title=Everlasting Flower: A History of Korea|publisher=[[Reaktion Books]]|year=2007|isbn=978-1861893352|author-link=Keith Pratt}} * {{Cite book|last=Seth|first=Michael J.|title=A History of Korea: From Antiquity to the Present|title-link=A History of Korea (Seth book)|date=2010-10-16|publisher=Rowman & Littlefield Publishers, Inc.|isbn=978-0-7425-6717-7|language=en}} * {{Cite book|url=https://brill.com/display/title/24686|title=Economy and Society|date=2014-01-09|publisher=[[Brill Publishers]]|isbn=978-90-04-26115-0|editor-last=Shin|editor-first=Michael D.|series=Everyday Life in Joseon-Era Korea|language=en|chapter=Everyday Life in Joseon-Era Korea: Economy and Society}} ** {{harvc|last=Shin|first=Michael D.|year=2014|id=Shin introduction|in=Shin|c=An Introduction to the Joseon Period}} ** {{harvc|last=Chung|first=Yeon-sik|year=2014|in=Shin|c=Liquor and Taverns}} * {{Cite book|last=Sohn|first=Ho-Min|url=https://archive.org/details/koreanlanguage0000sohn/mode/1up|title=The Korean Language|date=2001|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-36943-5|language=en|author-link=Ho-min Sohn}} * {{Cite book|last1=Song|first1=Ho-jung|url=http://contents.history.go.kr/front/kh/main.do|title=A History of Korea|last2=Jeon|first2=Deog-jae|last3=Lim|first3=Ki-hwan|last4=Kim|first4=In-ho|last5=Lee|first5=Kang-hahn|last6=Choi|first6=E-don|last7=Chung|first7=Yeon-sik|last8=Suh|first8=Young-hee|last9=Chun|first9=Woo-yong|publisher=[[Academy of Korean Studies]]|year=2019|isbn=979-11-5866-604-0|series=Understanding Korea|volume=10|publication-place=Republic of Korea|translator-last1=Kane|translator-first1=Daniel|ref={{harvid|Song et al.|2019}}|translator-last2=An|translator-first2=Jong-Chol|translator-last3=Seide|translator-first3=Keith|last10=Hahn|first10=Monica|last11=Chung|first11=Chang-hyun}} * {{Cite book|last=Song|first=Jae Jung|url=https://books.google.com/books?id=U9M3fZo4tj4C|title=The Korean Language: Structure, Use and Context|date=2006|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-134-33590-9|language=en}} * {{Cite book|last=Wang|first=Sixiang|url=https://brill.com/display/book/edcoll/9789004279278/B9789004279278_004.xml|title=Rethinking East Asian Languages, Vernaculars, and Literacies, 1000–1919|date=2014-01-01|publisher=Brill|isbn=978-90-04-27927-8|editor-last=Elman|editor-first=Benjamin A.|series=Sinica Leidensia|volume=115|pages=58–95|language=en|chapter=The Sounds of Our Country: Interpreters, Linguistic Knowledge, and the Politics of Language in Early Chosŏn Korea|access-date=2025-07-27}} * {{Cite book|last=Wang|first=Sixiang|url=https://cup.columbia.edu/book/boundless-winds-of-empire/9780231556019/|title=Boundless Winds of Empire: Rhetoric and Ritual in Early Choson Diplomacy with Ming China|date=July 2023|publisher=[[Columbia University Press]]|isbn=978-0-231-55601-9}} * {{Cite book|last=Wells|first=Kenneth M.|url=https://brill.com/display/title/32057|title=Korea: Outline of a Civilisation|date=2015-06-29|publisher=[[Brill Publishers]]|isbn=978-90-04-30005-7|series=Brill's Korean Studies Library|volume=4|language=en}} {{Refend}} === بە کۆری === ==== کتێبەکان ==== {{Refbegin|30em}} * {{Cite book|url=https://www.khs.go.kr/cop/bbs/selectBoardArticle.do?nttId=82496&bbsId=BBSMSTR_1021&pageIndex=1&pageUnit=10&searchCnd=tc&searchWrd=%ec%84%b8%ec%a2%85%eb%8c%80%ec%99%95&ctgryLrcls=&ctgryMdcls=&ctgrySmcls=&ntcStartDt=&ntcEndDt=&searchUseYn=Y&mn=NS_03_08_01|date=2020-10-08|publisher=King Sejong the Great Heritage Management Office|isbn=978-89-299-1952-8|language=ko|script-title=ko:세종대왕의 왕자들|trans-title=King Sejong's Sons|ref={{SfnRef|Cultural Heritage Administration|2020}}}} {{Open access}} * {{Cite book|author=이강근|url=https://www.cha.go.kr/cop/bbs/selectBoardArticle.do?nttId=1539&bbsId=BBSMSTR_1021&pageIndex=6&pageUnit=10&searchCnd=tc&searchWrd=%ea%b2%bd%eb%b3%b5%ea%b6%81&ctgryLrcls=&ctgryMdcls=&ctgrySmcls=&ntcStartDt=&ntcEndDt=&searchUseYn=Y&mn=NS_03_08_01|title=|date=August 2007|publisher=[[Cultural Heritage Administration]]|language=ko|script-title=ko:경복궁 변천사 (上)|trans-title=History of Gyeongbokgung's Changes (Vol. 1)|script-chapter=ko:창건이후의 변천과정 고찰}} {{Open access}} * {{Cite book|last=Hong|first=Yi-sup|url=https://www.yes24.com/Product/Goods/80751247|date=2004-05-15|publisher=[[King Sejong the Great Memorial Society]]|isbn=89-8275-660-4|edition=8th|publication-place=Seoul|script-title=ko:세종대왕|trans-title=Sejong the Great|author-link=Hong Yi-sup|orig-date=1971-11-30|lang=ko}} {{refend}} ===== وتارە ئەکادیمییەکان ===== {{Refbegin|30em}} * {{Cite journal |last=Ahn |first=Pyong-hi |author-link=Ahn Pyong-hi |date=2004 |title=世宗의 訓民正音 創製와 그 協贊者 |trans-title=On Se-jong's creation of Hunminjeongeum(訓民正音) and his supporters |url=http://www.skl.or.kr/journal/thesis.asp |journal=국어학 |language=ko |publisher=국어학회 |issue=44 |pages=3–39}} {{Free access}} * {{Cite journal |last=Kim |first=Young Soo |date=December 2014 |script-title=ko:조선왕조의 권력 이양과 승계: 양녕대군의 폐세자와 충녕대군에의 전위를 중심으로 |trans-title=The Transfer of Power and Succession in Joseon: Focusing on the Dethronement of Crown Prince Yangnyŏng and the Enthronement of Prince Ch'ungnyŏng |url=http://www.ynmin.net/subList/32000001257?journalCd=2933 |journal=민족문화논총 |language=ko |issue=58 |pages=409–441}} {{Open access}} * {{Cite journal |last=Yoon |first=Jeong |date=February 2013 |script-title=ko:태종 18년 開城 移御와 한양 還都의 정치사적 의미 : 讓寧大君 세자 폐립과 세종 즉위과정에 대한 공간적 이해 :讓寧大君 세자 폐립과 세종 즉위과정에 대한 공간적 이해 |trans-title=Taejong's Move to the Gaeseong/開城 city, and Subsequent Return to the Han'yang Capital : The Political Meaning of the Replacement of the Crown prince, and the Enthronement of King Sejong |url=https://www.dbpia.co.kr/Journal/articleDetail?nodeId=NODE02107754 |journal=서울학연구 |language=ko |volume=50 |issue=50 |pages=109–144 |doi=10.17647/jss.2013.02.50.109 |issn=1225-746X |url-access=subscription |via=[[DBpia]]}} {{refend}}{{s-start}} {{s-hou|[[House of Yi]]|10 April|1397|17 February|1450}} {{s-reg}} {{s-bef|before=[[Taejong of Joseon|Taejong]]}} {{s-ttl|title=[[List of monarchs of Korea|King of Joseon]]|years=10 August 1418 – 17 February 1450|regent1=|years1=|regent2=|years2=}} {{s-aft|after=[[Munjong of Joseon|Munjong]]}} {{s-end}}{{پاشاکانی جۆسۆن}}{{تووڵی دەروازە|کۆریا|مێژوو|پاشایەتی|ژیاننامە|سیاسەت|ئاسیا}} [[پۆل:سێجۆنگی مەزن]] [[پۆل:فەرمانڕەواکانی جۆسۆن]] [[پۆل:بوداییەکان کۆریا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٣٩٧]] [[پۆل:مردووانی ١٤٥٠]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٥یەم]] [[پۆل:خەڵکی سێئول]] prhdi0w7n1oohlwg9hcnemaj6k612y0 0 136451 1614352 1609258 2026-08-02T10:31:47Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1614352 wikitext text/x-wiki {{وەسف|ئەکتەرێکی ئینگلیزی}} {{Infobox person | name = تۆم ھۆڵەند | native_name = Tom Holland | native_name_lng = en | image = Tom Holland by Gage Skidmore.jpg | caption = ھۆڵەند لە کۆمیک-کۆنی ساندیاگۆی ٢٠١٦ | birth_name = تۆماس ستانلی ھۆڵەند | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|١٩٩٦|٦|١}} | birth_place = کینگستن ئەپۆن تەیمز، [[لەندەن]]، [[ئینگلتەرا]] | education = قوتابخانەی BRIT | occupation = [[ئەکتەر]] | years_active = ٢٠٠٦–ئێستا | father = دۆمینیک ھۆڵەند |ھاوسەر={{ھاوسەرگیری|[[زێندایا]]|٢٠٢٦}}}} '''تۆماس ستانلی ھۆڵاند''' ({{ئینگ|Tom Holland}}؛ لەدایکبووی ١ی حوزەیرانی ١٩٩٦)<ref name=tribute>[http://www.tribute.ca/people/tom-holland/42348 Profile], tribute.ca; accessed 24 June 2015.</ref> ئەکتەرێکی ئینگلیزییە. دەرچووی قوتابخانەی BRITە لە [[لەندەن]]. دەستی بە پیشەی نواندن کردووە لە ڕۆڵێکی شانۆییدا لە موزیکاڵی ''Billy Elliot'' لە شانۆی وێست ئێندی لەندەن لە ٢٠٠٨ەوە بۆ ٢٠١٠. بەھۆی ڕۆڵ سەرەکی لە فیلمی ''The Impossible'' (٢٠١٢)دا ناوبانگی زیاتری دەرکرد، کە بەھۆیەوە بووە خاوەنی خەڵاتی بازنەی ڕەخنەگرانی لەندەن بۆ باشترین نواندنکاری لاوی ساڵ. ھۆڵەند ناوبانگێکی گەورەی پەیداکرد بەھۆی ڕۆڵی [[پیاوی جاڵجاڵۆکە]] لە فیلمە سوپەرھیرۆکانی ''Captain America: Civil War'' (٢٠١٦)، ''Spider-Man: Homecoming'' (٢٠١٧)، ''Avengers: Infinity War'' (٢٠١٨)، ''Avengers: Endgame'' (٢٠١٩)، و ''Spider-Man: Far From Home'' (٢٠١٩). لە ٢٠١٧دا، ھۆڵەند خەڵاتی [[بافتا]]ی وەرگرت بۆ ئەستێرەی تازە ھەڵکەوتوو. == ژیانی سەرەتایی == ھۆڵەند لە ١ی حوزەیرانی ١٩٩٦<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Famous birthdays for June 1: Tom Holland, Heidi Klum|ئیش=UPI|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.upi.com/Entertainment_News/2018/06/01/Famous-birthdays-for-June-1-Tom-Holland-Heidi-Klum/5931527819297/}}</ref> لە کینگستن ئەپۆن تەیمز، [[لەندەن]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:QVH6-WKNM |سەردێڕ=Person Details for Thomas Stanley Holland, "England and Wales Birth Registration Index, 1837-2008" — FamilySearch.org |ئیش=familysearch.org |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150614094150/https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:QVH6-WKNM |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بە کوڕی وێنەگر نیکۆلا «نیکی» ئێلیزابێت (née فرۆست) و کۆمێدیان و نووسەر دۆمینیک ھۆڵەند.<ref name=est>[https://www.standard.co.uk/lifestyle/london-life/meet-tom-holland-the-16yearold-star-of-the-impossible-8427023.html "Meet Tom Holland... the 16-year-old star of The Impossible"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150701125828/http://www.standard.co.uk/lifestyle/london-life/meet-tom-holland-the-16yearold-star-of-the-impossible-8427023.html |date=1 July 2015}}, standard.co.uk, 20 December 2012.</ref><ref name=sct>[http://www.scotsman.com/lifestyle/film/schoolboy-actor-tom-holland-finds-himself-in-oscar-contention-for-role-in-tsunami-drama-1-2702253 "Schoolboy actor Tom Holland finds himself in Oscar contention for role in tsunami drama"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130525223124/http://www.scotsman.com/lifestyle/film/schoolboy-actor-tom-holland-finds-himself-in-oscar-contention-for-role-in-tsunami-drama-1-2702253 |date=25 May 2013}}, ''The Scotsman'', 21 December 2012.</ref> نەنک و باپیری بەرەی باوکی لە ئایڵ ئۆف مان و تیپێراری لە [[ئیرلەند]] لەدایکبوون.<ref name=fmtr>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.genealogy.com/ftm/p/o/v/Richard-T-Povey-1/WEBSITE-0001/UHP-0105.html |سەردێڕ=Richard and Margaret Povey of Jersey, Channel Islands, UK: Information about Thomas Stanley Holland |بڵاوکەرەوە=Familytreemaker.genealogy.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150614043633/http://www.genealogy.com/ftm/p/o/v/Richard-T-Povey-1/WEBSITE-0001/UHP-0105.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://www.rte.ie/entertainment/2017/0628/886233-spider-man-star-tom-holland-is-proud-of-his-irish-roots/ |سەردێڕ=Spider-Man star Tom Holland is proud of his Irish roots |journal=RTÉ News |یەکەم=John |دوایین=Byrne |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170712185841/https://www.rte.ie/entertainment/2017/0628/886233-spider-man-star-tom-holland-is-proud-of-his-irish-roots/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سێ برای بچووکتری ھەن: دووانەکان ھاری و سام (لەدایکبووی ١٩٩٩) و پاتریک «پادی» (لەدایکبووی ٢٠٠٤).<ref name=est/><ref name=bww>[http://westend.broadwayworld.com/article/Holland-and-Pflueger-Are-West-Ends-Two-New-Billy-Elliots-20080828 "Holland and Pflueger Are West End's Two New 'Billy Elliots'"], BroadwayWorld.com, 28 August 2008.</ref> ھۆڵەند لە قوتابخانەی دۆنھێدی ئامادەیی [[کڵێسای کاتۆلیک|کاتۆلیکی]] خوێندوویەتی لە ویبمڵدۆن لە باشووری ڕۆژئاوای لەندەن،<ref>[http://www.donhead.org.uk/assos_oldboysnews/Tom_Holland_to_play_Billy_Elliott.php "Tom Holland to play Billy Elliot"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100723065115/http://www.donhead.org.uk/assos_oldboysnews/Tom_Holland_to_play_Billy_Elliott.php |date=23 July 2010}}, donhead.org.uk; accessed 22 September 2014.</ref> و دواتر لە کۆلێژی ویمبڵدۆن خوێندوویەتی کە خۆبەخشانە دامەزراوە، تا کانوونی یەکەمی ٢٠١٢. ھۆڵەند وتی کە بەھۆی سەماکردنەوە لە قوتابخانەکە گاڵتە و سووکایەتی پێکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://people.com/movies/spider-man-homecoming-tom-holland-talks-being-bullied |سەردێڕ=Spider-Man Homecoming Tom Holland Talks Being Bullied |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170716071102/http://people.com/movies/spider-man-homecoming-tom-holland-talks-being-bullied/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای کۆلیژی ویمبڵدۆن چووە قوتابخانەی BRITی ھونەر و تەکنەلۆژیا لە کرۆیدۆن.<ref name=sct/> ھۆڵەند لە کاتی نواندن لە موزیکاڵی ''Billy Elliot''دا بۆ یەکەم جار فێری جیمناستیک بوو.<ref name="TomHollandGQ">{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=kRK6fAiMQM4|سەردێڕ=Tom Holland Goes Undercover on Reddit, YouTube and Twitter <nowiki>|</nowiki> GQ|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|زمان=English|type=YouTube|بڵاوکەرەوە=[[GQ]]|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190905021845/https://www.youtube.com/watch?v=kRK6fAiMQM4|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە کۆتایییەکانی نەوجەوانیدا، کە چالاکی نەبوو لە نواندندا، ھۆڵەند لە قوتابخانەیەکی دارتاشی دەیخوێند کە لە [[کاردیف]]، [[وێڵز]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=How Tom Holland Drunkenly Saved Spider-Man|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=1-NPFORuPCw|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191205223443/https://www.youtube.com/watch?v=1-NPFORuPCw|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == ژیانی پیشەگەری == [[پەڕگە:Tom Holland Billy Elliot 2010 2b.jpg|وێنۆک|ھۆڵاند لە شانۆی بیڵی ئێلیۆت، ٢٠١٠.]] ھۆڵان دەستی بە سەماکردن لەپۆلی تایبەت بە ھیپ پۆپ لە قوتابخانەی نیفتی فیت لە ویمبڵدن. کەوا ئەمەش سەرنجی ھەندێ کەسی ڕاکێشا و بۆیە بانگھێشترا بۆ ڕۆڵی بیڵی ئێلیەت لە شانۆی بیڵی ئیلیەتدا لە ساڵی ٢٠٠٦. دوای دوو ساڵ ڕاھێنان، لە ٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٨، ھۆڵاند شانۆگەری بیڵی ئیلیەتی ئەنجام دا و ستایشێکی زۆر کرا بۆ کارەکانی. ئەمە جگە لە گەڕانەوەی جارێکی دیکە بۆ ڕۆڵی بیلی ئیلیەت لەیادی ٥ ساڵەی شانۆکە لە ساڵی ٢٠١٠. === سینەما === لە ساڵی ٢٠١١، تۆم ڕۆلی دەنگی بەڕێوبەر شۆی وەرگرت لە وەشانی بەڕیتانی ئەنیمی یابانی "Arietty". یەکەم فیلمی ھۆڵاند فیلمی "The Impossible" بوو لەپاڵ ئاکتەر ئیوان مکرێگەر. کەوا ئەم فیلمە بەخاڵێکی وەچەرخان بۆ ھۆڵاند دادەنرێت چونکە بەھۆیەوە ناسرا، کاتێک فیلمەکە داھاتی ١٨٠ میلیۆن دۆلار بوو و تۆم پاڵێوراو کرا بۆ خەڵاتی باشترین ئاکتەری تازە دەرکەوتوو. ھۆڵاند ڕۆلی ئایسەکی وەرگرت لەزنجیرەی درامای How I Live Now کەوا لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ لە بەڕیتانیا دەردەچوو لەپاڵ خانمە ئاکتەر سایرۆزی ڕۆنان. لە ساڵی ٢٠١٥ تۆم بەشداری فیلمی In The Heart of The Seaی کرد کەوا دەرھێنەری مەزن ڕۆن ھاوارد کاری دەرھێنانی بۆکرد. ھەروەھا لەپاڵ ئاکتەر جۆ کینامان بەشداربوو لەفیلمی Edge of Winter. لە ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥، تۆم وەک سایدەرمان ڕاگەیندرا و یەکەم دەرکەوتنی لەفیلمی [[کاپتن ئەمریکا: شەڕی نێوخۆیی]] بوو کەوا داھاتی فیلمەکە نزیکەی یەک میلیارد دۆلار بوو. لە ساڵی ٢٠١٧، تۆم لەپاڵ ئاکتەر چارلی ھەنام بەشداربوو لەفیلمی دراما و سەرکێشی "The Lost City of Z" کەوا ئەویش بەھەمان شێوە جێگای ڕەزامەندی ڕەخنەگران و بینەران بوو. لەھەمان ساڵدا و لە ٧ی تەممووزی تۆم گەڕایەوە بۆ ڕۆڵی سپایدەرمان لەفیلمی [[پیاوی جاڵجاڵۆکە: گەڕانەوە بۆ نیشتمان|سپایدەرمان: گەڕانەوە بۆ نیشتمان]]. کەوا تۆم بەگشتی ستایش کرا لەلایەن ڕەخنەگرانەوە و نواندنەکەیان بەرز نرخاند. === کارەکانی داھاتووی === ھۆلاند دووبارە دەگەڕێتەوە بۆ بەشی نوێی تۆڵەسێنەرەوەکان ئەویش Avengers:Infinity Wars و بەشی دووەمیشی، کەوا ساڵی ٢٠١٨ و ٢٠١٩ دەردەچن، ھەروەھا بەشی دووەمی سپایدەرمان کەوا بۆ ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ دانراوە. ھۆڵاند لەئێستادا گرێبەستێکی شەش فیلمی لەگە ماڕڤڵ ھەیە. ھەروەھا وابڕیارە ڕۆلی ساموێل ئینسەڵ بگێڕێ لە فیلمی The Current War کەوا لەمانگی ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ دەردەچێت. گەروەگا لەگەڵ خانمە ئاکتەر دەیزی ڕیدڵی بەشداری فیلمی Chaos Walking دەکات. ئەمە جگە لەوەی تۆم ڕۆڵی نەیثن درەیکی لاو دەبینێ لەفیلمەکانی ئەنچارتد کەوا چیڕۆکەکانی لە یارییەکە وەرگیراون. == ژیانی تایبەتی == ھۆڵاند لە کینگستن ئەپۆن ثەیمس لە لەندەن نیشتەجێیە، لە نزیک ماڵی دایک و باوکی و براکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.eonline.com/news/849879/tom-holland-s-mom-tricks-him-into-staying-close-to-home |سەردێڕ=Tom Holland's Mom Tricks Him Into Staying Close to Home |ئیش=[[E!]] |یەکەم=Zach |دوایین=Johnson |ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=[[E! Entertainment Television]], LLC. |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170515154650/http://www.eonline.com/news/849879/tom-holland-s-mom-tricks-him-into-staying-close-to-home |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەگێکی شینی لە جۆری ستافۆردشیر بوڵ تێریەری ھەیە بە ناوی تێسا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://mashable.com/2015/06/23/spider-man-tom-holland/ |سەردێڕ=5 things to know about your new Spider-Man: Tom Holland |یەکەم=Yohana |دوایین=Desta |ئیش=[[Mashable]] |ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=[[Ziff Davis, LLC]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181115183339/https://mashable.com/2015/06/23/spider-man-tom-holland/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە تەمەنی ٧ ساڵیدا [[دیسلێکسیا]]ی تێدا بەدیکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dominicholland.co.uk/dyslexia-is-in-the-news/ |سەردێڕ=Dyslexia is in the news… |ئیش=DominicHolland.co.uk |یەکەم=Dominic |دوایین=Holland |بەستەری نووسەر=Dominic Holland |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=MMB Creative |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170817075352/http://www.dominicholland.co.uk/dyslexia-is-in-the-news/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە حوزەیرانی ٢٠١٥دا، ھۆڵاند بە جلی [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|یانەی ئارسناڵ]]ەوە بینرا لە وتارێکی ڕۆژنامەی ''دەیلی میرەر''، کە زۆربەی خەڵک بە ھاندەری یانەکەیان دانا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/meet-new-spider-man-tom-holland-5943990.amp |سەردێڕ=Meet new Spider-Man Tom Holland: Arsenal-loving, free-running teenager who lives at home - and is set to become a household name |newspaper=[[Daily Mirror]] |یەکەم=Mark |دوایین=Jefferies |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=MGN Limited |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180626030744/https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/meet-new-spider-man-tom-holland-5943990.amp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەر چۆنێک بێت، لە ڤیدیۆیەکی ئەیلوولی ٢٠١٩دا لە بەرھەمھێنانی گۆڤاری ''GQ''، کە لە کەناڵی [[یووتیووب]]ەکەیان بڵاوکرایەوە، ھۆڵاند ئاشکرایکرد کە ھاندەری یانەکە نییە.<ref name="TomHollandGQ"/> لەگەڵ ھەر سێ براکانی تریدا، ھۆڵاند سپۆنسەر بۆ The Brothers Trust دەکات، کە ڕێکخراوێکی خێرخوازیی بەریتانییە بۆ کۆکردنەوەی پارە بۆ چەندان ھۆکاری خێرخوازی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thebrotherstrust.org |سەردێڕ=The Brothers Trust |وێبگە=www.thebrotherstrust.org |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191004172307/https://www.thebrotherstrust.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان|٢}} ==خوێندنەوەی زیاتر== {{Refbegin}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Eclipsed: How Tom Holland Eclipsed His 'Celebrity' Dad |دوایین=Holland |یەکەم=Dominic |ساڵ=٢٠١٧|زمان=en}} [https://domhollandbooks.myshopify.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190331054701/https://domhollandbooks.myshopify.com/ |date=٣١ی ئازاری ٢٠١٩ }} {{Refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Tom Holland (actor)|تۆم ھۆڵاند}} * [http://www.curtisbrown.co.uk/tom-holland/ تۆم ھۆڵاند] لە ئاژانسی بەھرە و نووسینی کەرتیس براون * {{AllMovie name|734485}} * {{IMDb name|4043618}} * {{Rotten Tomatoes person|tom_holland_x}} * {{توویتەر|Tomholland1996}} * {{ئینستاگرام|tomholland2013}} * [http://www.thebrotherstrust.org/ The Brothers Trust] * [http://worldcat.org/identities/lccn-no2013044290/ کارەکان لەلایەن یان دەربارەی تۆم ھۆڵاند] لە کتێبخانەکان (کەتەلۆگی WorldCat) {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو|فیلم|چین|لەندەن|شانۆ}} [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦]] [[پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دیسلێکسیان هەیە]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز]] [[پۆل:ئەو ئەکتەرانەی کە تووشی ناڕێکی خوێندنەوە بوونە]] [[پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی]] [[پۆل:ئەکتەرە دەنگییە پیاوە ئینگلیزەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لەندەن]] [[پۆل:ئەکتەرە خاوەن پێداویستییە تایبەتەکانی بەریتانیا]] cu3fybne9hhmdxcma7a6hmne2p69h8k 0 139465 1614219 1584307 2026-08-01T21:02:06Z Brwa Gillee 66237 ڕێکخستنی بۆکسی زانیاری. 1614219 wikitext text/x-wiki {{بێلایەنی}} {{کەسایەتی | ناو =بافڵ تاڵەبانی | وێنە =شێخ نەهرۆ کەسنەزانی و بافڵ تاڵەبانی (cropped).jpg | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = بافڵ جەلال حیسامەدین | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{birth date and age|1973|02|19|df=y}} | شوێنی لەدایکبوون = [[بەغدا]]، [[عێراق]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نیشتەجێبوون = [[سلێمانی]] | نەژاد = [[کورد]] | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[سیاسەتوان]]، دامەزرێنەری [[دەزگای دژەتیرۆر]] و سەرۆکی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] | ساڵانی چالاکی = ٢٠٠٠-ئێستا | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = [[لاھور تاڵەبانی]] | جێگر = | حیزب = {{flagicon image|Flag of PUK.svg}} [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] | بەرامبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]]{{ژێدەر پێویستە}} | ھاوسەر = لاڤە [[مەلا بەختیار]] | یار = | منداڵەکان =کۆبان (کوڕ){{ھن}}لەیلا (کچ){{ھن}}شانیا (کچ)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=http://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=46447&Jor=25|ناونیشان=http://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=46447&Jor=25|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=speemedia.com}}</ref> | دایک و باوک = [[جەلال تاڵەبانی]]{{ھن}}[[ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد]] | خزمەکان =[[قوباد تاڵەبانی]] (برا){{ھن}}[[لاھور تاڵەبانی]] (ئامۆزا){{ھن}}[[شاناز ئیبراھیم ئەحمەد]] (پوور)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پرسیاره قورسه‌كان بۆ بافڵ تاڵه‌بانی.. كام له‌پوره‌كانی هه‌ڵبژارد - YouTube|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=D1uddiOT7MQ&feature=youtu.be|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.youtube.com}}</ref> {{ھن}} ھەتاو (پوور){{ھن}} ھەڵۆ (خاڵۆ)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=هلو ابراهيم احمد: ترشحت لمنافسة البرزاني لعدم وجود منافسين اقوياء|ناونیشان=https://www.iraqhurr.org/a/1781300.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=إذاعة العراق الحر|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210227213642/https://www.iraqhurr.org/a/1781300.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{ھن}}لیلۆس (پوور){{ھن}}[[ئیبراھیم ئەحمەد]] (باپیرە) | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = |image caption=بافڵ تاڵەبانی لە ٢٠٢٣}} '''پاڤێل جەلال حیسامەدین تاڵەبانی''' (لەدایکبووی ۱۹ی [[شوبات|شوباتی]] ١٩٧٣)،<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پرۆفایلی سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی|ناونیشان=https://kirkuktv.net/KU/Details/19612|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=kirkuktv.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240608213519/https://kirkuktv.net/KU/Details/19612|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناسراوە بە '''بافڵ تاڵەبانی'''، [[سیاسەتوان|سیاسەتوانێکی]] [[کورد|عرب و کورد]] و سەرۆکی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]ە و کوڕی گەورەی [[جەلال تاڵەبانی|جەلال تاڵەبانی سەرۆکی پێشوتری عێراقە]] == ژیاننامە == پاڤێل جەلال تاڵەبانی کوڕی گەورەی [[جەلال تاڵەبانی]] و [[ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد|ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەدە]] و برای [[قوباد تاڵەبانی]] یە. ناوەکەی لە تاڤگەی بافڵی چەمی ڕێزانەوە هاتووە. ژیانی منداڵی و گەنجێتی لە ماڵی [[ئیبراھیم ئەحمەد|ئیبراهیم ئەحمەدی]] باپیری، لە بەریتانیا بەسەر بردووە و تەمەنی گەنجێتی زیاتر بە خوێندنەوە و وەرزشەوە بەسەر بردووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=News |یەکەم=Bwar |سەردێڕ=چی لەسەر ژیانی بافڵ تاڵەبانی دەزانیت؟ |ناونیشان=https://bwar.news/?per=posts&pewakraw=view&id=7170 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=bwar.news |زمان=en}}</ref> پاڤێل تاڵەبانی لە ئەمریکا و بەریتانیا ستراتیژی سیاسی خوێندووە. لە ساڵی ١٩٩٦دا بەشداری لە ڕاھێنانەکانی فەیلەقی فەرەنسادا کردووە و لە ساڵی ١٩٩٨ یەکێک بووە لە بەشداربووانی ڕاھێنانە سەربازییەکانی بەریتانیا و لە ساڵی ٢٠٠٠ بەشداری لە ڕاھێنانی ھێزە تایبەتییەکانی ئەمریکادا کردووە.<ref name=":1" /> پاڤێل تاڵەبانی لە دوای کۆچی دوایی [[جەلال تاڵەبانی]] باوکی لە ساڵی ٢٠١٧، و گەڕانەوەی تەرمەکەی بۆ شاری [[سلێمانی]]، زیاتر لە جاران دەردەکەوت و تا کۆنگرەی چوارەمی یەکێتی نیشتمانیی کوردستان، ھیچ پۆستێکی لەناو یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان نەبووە، بەڵام ھەر لە ناو ئەو کۆنگرەیەدا بە ئەندامی سەرکردایەتی ھەڵبژێردرا و لە ڕۆژی ٢٨ی [[ئاب|ئابی]] ٢٠٢٢ بەزۆرینەی دەنگی ئەندامانی سەرکردایەتی بە سەرۆکی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] ھەڵبژێردرا.<ref name=":0" /> == پیشەی سەربازی == پاڤێل تاڵەبانی لەگەڵ سوپای [[فەڕەنسا]] و ھێزە تایبەتەکانی بەریتانیا ڕاھێنانی فەرمیی بۆ سەربازی کردووە، پاش ڕووخانی [[ڕژێمی بەعس|عێراقی بەعس]] لە ساڵی ٢٠٠٣دا بافڵ تاڵەبانی گەڕایەوە [[باشووری کوردستان]] و یەکەم ڕۆڵی فەرمیی خۆی بە بەرپرسی زانیاری یەکەی ھەواڵگریی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانیی کوردستان]] دانا، لە ساڵی ٢٠٠٤دا، گرووپی [[دەزگای دژەتیرۆر|دژە تیرۆر]] (CTG) دامەزراند، کە لە ناو [[پێشمەرگە|ھێزی پێشمەرگە]] لە کوردستاندا دامەزرابوو.{{ژێدەر پێویستە|date=ئازار ٢٠٢٥}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}}{{ژیاننامە-کۆلکە}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *[https://web.archive.org/web/20171003053804/https://www.facebook.com/bafeljalaltalabani/ پەڕەی فەیسبووک] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|کوردستان|عێراق|شەڕ}} {{پۆلی کۆمنز|Bafel Talabani}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:بنەماڵەی تاڵەبانی]] imdwz0wpe0wrgfbbi62uzdheurk9p2c 1614222 1614219 2026-08-01T21:04:23Z Brwa Gillee 66237 1614222 wikitext text/x-wiki {{بێلایەنی}} {{کەسایەتی | ناو = بافڵ تاڵەبانی | وێنە = شێخ نەهرۆ کەسنەزانی و بافڵ تاڵەبانی (cropped).jpg | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = بافڵ جەلال حیسامەدین | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{birth date and age|1973|02|19|df=y}} | شوێنی لەدایکبوون = [[بەغدا]]، [[عێراق]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نیشتەجێبوون = [[سلێمانی]] | نەژاد = [[کورد]] | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[سیاسەتوان]]، دامەزرێنەری [[دەزگای دژەتیرۆر]] و سەرۆکی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] | ساڵانی چالاکی = ٢٠٠٠-ئێستا | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = [[لاھور تاڵەبانی]] | جێگر = | حیزب = {{flagicon image|Flag of PUK.svg}} [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] | بەرامبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]]{{ژێدەر پێویستە}} | ھاوسەر = لاڤە [[مەلا بەختیار]] | یار = | منداڵەکان =کۆبان (کوڕ){{ھن}}لەیلا (کچ){{ھن}}شانیا (کچ)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=http://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=46447&Jor=25|ناونیشان=http://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=46447&Jor=25|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=speemedia.com}}</ref> | دایک و باوک = [[جەلال تاڵەبانی]]{{ھن}}[[ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد]] | خزمەکان =[[قوباد تاڵەبانی]] (برا){{ھن}}[[لاھور تاڵەبانی]] (ئامۆزا){{ھن}}[[شاناز ئیبراھیم ئەحمەد]] (پوور)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پرسیاره قورسه‌كان بۆ بافڵ تاڵه‌بانی.. كام له‌پوره‌كانی هه‌ڵبژارد - YouTube|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=D1uddiOT7MQ&feature=youtu.be|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.youtube.com}}</ref> {{ھن}} ھەتاو (پوور){{ھن}} ھەڵۆ (خاڵۆ)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=هلو ابراهيم احمد: ترشحت لمنافسة البرزاني لعدم وجود منافسين اقوياء|ناونیشان=https://www.iraqhurr.org/a/1781300.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=إذاعة العراق الحر|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210227213642/https://www.iraqhurr.org/a/1781300.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{ھن}}لیلۆس (پوور){{ھن}}[[ئیبراھیم ئەحمەد]] (باپیرە) | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = |image caption=بافڵ تاڵەبانی لە ٢٠٢٣}} '''پاڤێل جەلال حیسامەدین تاڵەبانی''' (لەدایکبووی ۱۹ی [[شوبات|شوباتی]] ١٩٧٣)،<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پرۆفایلی سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی|ناونیشان=https://kirkuktv.net/KU/Details/19612|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=kirkuktv.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240608213519/https://kirkuktv.net/KU/Details/19612|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناسراوە بە '''بافڵ تاڵەبانی'''، [[سیاسەتوان|سیاسەتوانێکی]] [[کورد|عرب و کورد]] و سەرۆکی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]ە و کوڕی گەورەی [[جەلال تاڵەبانی|جەلال تاڵەبانی سەرۆکی پێشوتری عێراقە]] == ژیاننامە == پاڤێل جەلال تاڵەبانی کوڕی گەورەی [[جەلال تاڵەبانی]] و [[ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد|ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەدە]] و برای [[قوباد تاڵەبانی]] یە. ناوەکەی لە تاڤگەی بافڵی چەمی ڕێزانەوە هاتووە. ژیانی منداڵی و گەنجێتی لە ماڵی [[ئیبراھیم ئەحمەد|ئیبراهیم ئەحمەدی]] باپیری، لە بەریتانیا بەسەر بردووە و تەمەنی گەنجێتی زیاتر بە خوێندنەوە و وەرزشەوە بەسەر بردووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=News |یەکەم=Bwar |سەردێڕ=چی لەسەر ژیانی بافڵ تاڵەبانی دەزانیت؟ |ناونیشان=https://bwar.news/?per=posts&pewakraw=view&id=7170 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=bwar.news |زمان=en}}</ref> پاڤێل تاڵەبانی لە ئەمریکا و بەریتانیا ستراتیژی سیاسی خوێندووە. لە ساڵی ١٩٩٦دا بەشداری لە ڕاھێنانەکانی فەیلەقی فەرەنسادا کردووە و لە ساڵی ١٩٩٨ یەکێک بووە لە بەشداربووانی ڕاھێنانە سەربازییەکانی بەریتانیا و لە ساڵی ٢٠٠٠ بەشداری لە ڕاھێنانی ھێزە تایبەتییەکانی ئەمریکادا کردووە.<ref name=":1" /> پاڤێل تاڵەبانی لە دوای کۆچی دوایی [[جەلال تاڵەبانی]] باوکی لە ساڵی ٢٠١٧، و گەڕانەوەی تەرمەکەی بۆ شاری [[سلێمانی]]، زیاتر لە جاران دەردەکەوت و تا کۆنگرەی چوارەمی یەکێتی نیشتمانیی کوردستان، ھیچ پۆستێکی لەناو یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان نەبووە، بەڵام ھەر لە ناو ئەو کۆنگرەیەدا بە ئەندامی سەرکردایەتی ھەڵبژێردرا و لە ڕۆژی ٢٨ی [[ئاب|ئابی]] ٢٠٢٢ بەزۆرینەی دەنگی ئەندامانی سەرکردایەتی بە سەرۆکی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] ھەڵبژێردرا.<ref name=":0" /> == پیشەی سەربازی == پاڤێل تاڵەبانی لەگەڵ سوپای [[فەڕەنسا]] و ھێزە تایبەتەکانی بەریتانیا ڕاھێنانی فەرمیی بۆ سەربازی کردووە، پاش ڕووخانی [[ڕژێمی بەعس|عێراقی بەعس]] لە ساڵی ٢٠٠٣دا بافڵ تاڵەبانی گەڕایەوە [[باشووری کوردستان]] و یەکەم ڕۆڵی فەرمیی خۆی بە بەرپرسی زانیاری یەکەی ھەواڵگریی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی نیشتمانیی کوردستان]] دانا، لە ساڵی ٢٠٠٤دا، گرووپی [[دەزگای دژەتیرۆر|دژە تیرۆر]] (CTG) دامەزراند، کە لە ناو [[پێشمەرگە|ھێزی پێشمەرگە]] لە کوردستاندا دامەزرابوو.{{ژێدەر پێویستە|date=ئازار ٢٠٢٥}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}}{{ژیاننامە-کۆلکە}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *[https://web.archive.org/web/20171003053804/https://www.facebook.com/bafeljalaltalabani/ پەڕەی فەیسبووک] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|کوردستان|عێراق|شەڕ}} {{پۆلی کۆمنز|Bafel Talabani}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:بنەماڵەی تاڵەبانی]] qq97lnl8hygkwrfpxz8s932eqmigx22 10 141117 1614265 1266217 2026-08-02T00:58:05Z Hivja 64112 /* */ 1614265 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ == * [[٩ی کانوونی یەکەم]]، سەیران یەگانە، یەکێک لەو قوتابیانەی کە بە ھۆی ئاگرکەوتنەوەی خوێندنگەی شیناوێی پیرانشار سووتابوو، بە ھۆی سەختی برینەوە گیانی لە دەست دا. * [[٥ی کانوونی یەکەم]]ی ٢٠١٢، بە ھۆی ئاگرکەوتنەوە لە خوێندنگەیەکی بنەڕەتی بۆ کچان لە گوندی [[شیناوێ|شیناوێی]] شاری [[پیرانشار]]، ٣٤ کچی منداڵی تەمەن ٩ تا ١١ ساڵە، بە سەختی تووشی سووتان بوون. باری تەندروستیی ١٢ منداڵ مەترسیدارە. * [[٥ی کانوونی یەکەم]]، [[پەرلەمانی سوید]] دانی بە جینۆسایدکردنی کورد دانا لە پڕۆسەی [[کارەساتی ئەنفال]]. * [[نۆکیا]] مۆبایلی نوێی خۆی بە ناوی لوومیا ٩٢٠ خستە پیشانگا. == ئەیلوولی ٢٠١٢ == * [[١٢ی ئەیلوول]] ی [[٢٠١٢]] لە کۆنگرەیەکی تابەتدا کۆمپانیای [[ئەپڵ]] وەشانی نوێی ئامێرەکانی ئایفۆن و ئایپۆد و وەشانی سیستەمی کارگێری ئای ئۆ ئێسی ٦ی خستەڕوو * [[١٢ی ئەیلوول]] ی [[٢٠١٢]] دوای پەخشکردنی فیلمێک لەسەر ژیانی پەیامبەری ئیسلام [[محەمەد]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لەچەند وڵاتێکی عەرەبی خۆپشاندان ئەنجام دراو لە لیبیاش باڵیۆز و چەند ئەندام و بەرپرسێکی باڵیۆزخانەی ویلایەتەیەکگرتووەکان کوژران. == ئابی ٢٠١٢ == * [[٣ی ئاب]] ی [[٢٠١٢]] ویکیپیدیای سۆرانی ووتاری ١٠، ٠٠٠ ی تێپەڕاند. == تەمموزی ٢٠١٢ == * [[٢٨ی تەمموز]]ی [[٢٠١٢]]: ئاھەنگی کردنەوەی یاریە ئۆلەمپیەکانی [[لەندەن]] بەسەرکەوتوویی کۆتایی بەکارەکانی ھێنا، کەلەئاھەنگە چەندین نمایشی تایبەت بە گەلی ئینگلیز نیشاندرا بەئامادەبوونی شاژنی بەریتانیا و کەسایەتیە مەزنەکانی ووڵاتەکە. * [[٢٠ی تەمموز]]ی [[٢٠١٢]]: ھەریەکە لەوڵاتانی [[سعودیە]] و [[قەتەر]] و [[ئوردون]] و [[ئیمارات]] و [[یەمەن]] و [[میسر]] و چەند وڵاتێکی تر ئەمڕۆیان بەیەکەم ڕۆژی [[مانگی ڕەمەزان]] دیاریکرد. * [[١٩ی تەمموز]]ی [[٢٠١٢]]: لەوڵاتانی ئیسلامیدا موسڵمانان و کاربەدەستان چاودێری بینینی مانگ دەکەن بۆ دیاریکردنی یەکەم ڕۆژی [[ڕەمەزان (مانگ)|مانگی ڕەمەزان]]. * [[١٥ی تەمموز]]ی [[٢٠١٢]]: [[وەزارەتی پەروەردە]]ی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] ئەنجامی تاقیکردنەوەکانی قۆناغی ١٢ی ئامادەیی بەتەواوی بەشەکانەوە ڕاگەیاند و ئەو ماڵپەڕە ئەنجامەکانی تێدا ڕاگەیاندرا تەنھا چەند خولەکێک لەکاردا بوو. * [[١٤ی تەمموز]] ی [[٢٠١٢]]: سەرەڕای پێنەدانی مۆڵەتی یاسایی، خۆپشاندانێکی جەماوەری بۆ ئازادکردنی [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]] لە [[ئامەد]] بەڕێوەچوو * [[١٠ی تەمموز]] ی [[٢٠١٢]]: ویکیپیدیای ڕووسی بۆ ماوەی ٢٤ کاتژمێر ڕاگیرا بەھۆی پەسەند کردنی پڕۆژە یاسای سانسۆرکردنی ئینتەرنێت لەووڵاتی [[ڕووسیا]] لەلایەن پەرلەمانی ووڵاتەکە. * [[١ی تەمموز]] ی [[٢٠١٢]]: لەیاری کۆتایی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠١٢]] ھەڵبژاردەی ئیسپانیا بەچوار گۆڵی بێ بەرامبەر لە ھەڵبژاردەی ئیتالیای بردەوەو بووە پاڵەوانی پاڵەوانیەتیەکە. == حوزەیرانی ٢٠١٢ == * [[٢٤ی حوزەیران]] ی [[٢٠١٢]]: [[موحەمەد مورسی]] بەسەرۆک کۆماری نوێی [[میسڕ]] ھەڵبژێردرا دوای سەرکەوتنی بەسەر [[ئەحمەد شەفیق]] بە بەدەستھێنانی ٥١. ٧%دەنگەکان * [[٩ی حوزەیران]] ی [[٢٠١٢]]:لەیاری کۆتایی [[جامی جیھانیی ڤیڤا ٢٠١٢]] بۆ ھەرێمەکان لەیاری کۆتایدا [[ھەرێمی کوردستان]] توانی جامەکە بباتەوە دوای بردنەوە لە ھەرێمی [[قوبرسی باکوور]] بە ئەنجامی ٢-١. * [[٤ی حوزەیران]] ی [[٢٠١٢]]: یاری کرانەوەی پاڵەوانیەتی [[جامی جیھانیی ڤیڤا ٢٠١٢]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] بۆ ھەرێمەکان بەڕێوەچوو لەیەکەم یاری ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کوردستان بە ئەنجامی ٦-٠ لە ھەرێمی بیابانی ڕۆژئاوای بردەوە. * [[٢ی حوزەیران]]: [[حوسنی موبارەک]] سەرۆکی پێشووی [[میسر]]، بە حوکمی دادگا بۆ ھەتاھەتا خرایە زیندان. == ئایاری ٢٠١٢ == * ڕۆژی ھەینی [[3ی ئایار]]ی [[٢٠١٢]] لەچوارەم ڕۆژی کۆنگرەدا ئەنجامی ھەڵبژاردنی ٣٥ ئەندام لەنێو ٨٥ پاڵێوراو بۆ سەرکردایەتی [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان]] ڕاگەیەندرا و دواتریش بەلاغی کۆتایی ڕاگەیەندرا و کەناڵی ئاسمانی [[سپێدە]] کارەکانی کۆنگرەکەی گواستەوە و شەشەمین کۆنگرەیان بوو بە یەکەمین کۆنگرەی کراوە لە کوردستاندا. * ڕۆژی پێنج شەممە [[٣ی ئایار]]ی [[٢٠١٢]] لەسێیەم ڕۆژی کۆنگرەی یەکگرتوودا ھەڵبژاردن بو دیاریکردنی ١١ ئەندام وەکو دەستەی باڵای بەدواداچوون لەنێوان ٣٤ پاڵێوراو ئەنجام درا. * ڕۆژی چوارشەممە [[٢ی ئایار]]ی [[٢٠١٢]] و بەیانی پێنج شەممە [[٣ی ئایار]]ی [[٢٠١٢]] لەدووەم ڕۆژی کۆنگرەی یەکگرتوودا لەماوەی ٨ کاتژمێر بە دوو خولی ھەڵبژاردن و لەرکابەری نێوان چوار پاڵێوراوی ئەمیندار [[مەحەمەد فەرەج‏]] بوو بەدووەمین ئەمیندار لە دوای [[سەلاحەدین محمد بەھائەدین سادق‏]]. * ڕۆژی سێ شەممە ڕێکەوتی [[١ی ئایار]]ی [[٢٠١٢]] شەشەمین کۆنگرەی [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان]] بەبەشداری ٧٥٥ ئەندام دەستی پێکرد. == نیسانی ٢٠١٢ == * ڕۆژی پێنجشەمە ڕێکەوتی [[٥ی نیسان]] ی [[٢٠١٢]]، لە [[پەرلەمانی کوردستان]] متمانە بە کابینەی حەوتەم درا بە سەرۆکایەتی [[نێچیرڤان بارزانی]] وەک سەرۆک حکوومەتت ھەرێم. == ئازاری ٢٠١٢ == * ڕۆژی پێنجشەممە ڕێکەوتی [[٢٩ی ئازار]]ی [[٢٠١٢]]، [[لووتکەی عەرەبی]] لە شاری [[بەغدا]] لە [[عێراق]] بە سەرۆکایەتی [[جەلال تاڵەبانی]] بەڕێوەچوو بۆ چارەسەری کێشەکانی [[فەلەستین]] و [[سووریا]] * ڕۆژی پێنجشەممە ڕێکەوتی [[١٥ی ئازار]]ی [[٢٠١٢]]، دووھەمین کۆنفرانسی لاوانی کوردستان لە شاری [[ھەولێر]] بە ئامادەبوونی [[مەسعوود بارزانی]] سەرۆکی ھەرێمی کورستان و ژمارەیەک لە بەرپرسانی ھەرێمی کورستان و نوێنەری پارت و لایەنەکانی ھەر چوار پارچەی کوردستان و لاوان، دەستی بە کارەکانی کرد. * ڕێکەوتی [[٦ی ئازار]]ی ساڵی [[٢٠١٢]]، [[مەسعوود بارزانی]] ھەریەکە لە [[نێچیرڤان بارزانی]] و [[عیماد ئەحمەد]]ی ڕاسپارد بۆ پێکھێنانی کابینەی حکوومەتی نوێ. == شوباتی ٢٠١٢ == * ڕێکەوتی [[٢٥ی شوبات]]ی ٢٠١٢، پاش ئەوەی [[عەبد رەب مەنسور]] توانی لە پروسەی دەنگدانی سەرۆکایەتی [[یەمەن]] لە سەدا ٩٩ی دەنگەکان بەدەستبێنێ، وەک سەرۆکی نوێی ئەم وڵاتە لەپاش [[عەلی عەبدوڵڵا ساڵح]]، سوێندی دەستووری خوارد. * ڕۆژی چوارشەممە [[١٥ی شوبات]]ی ٢٠١٢، [[پەرلەمانی کوردستان]] لەدانشتنێکی نائاساییدا دەست لەکارکێشانەوەی [[کەمال کەرکووکی]] وەکو ئەندام و سەرۆکی پەرلەمان و [[ئەرسەلان بایز]] وەکو جێگری سەرۆکی پەرلەمان قەبوڵکرد دواتر ئەرسەلان بایز وەکو سەرۆک و حەسەن موحەممەد سوورە وەکو جێگری سەرۆکی پەرلەمان متمانەیان پێدرا. * ڕۆژی پێنجشەممە، ڕێکەوتی [[٩ی شوبات]]ی ٢٠١٢، گەریلاکانی ھێزی پاراستنی گەل [[ھەپەگە]]، لە ناوچەی [[جۆلەمێرگ]]، ھێرش دەکەنە سەر ١٠ بنکەی سەربازیی [[تورکیا]] و لە ئاکامدا سەربازێکی سوپای تورکیا دەکوژرێت و ٧ سەربازی‌تر بریندار ئەبن. * لە [[١ی شوبات]] لە یارییەکی تۆپی پێ لە خولی میسری دا شەڕ کەوتە نێوان ھاندەرانی یانەی ئەلمیسری و ئەلئەھلی کە زیاتر لە ٧٠ کەس کوژران و سەدان کەسیش بریندار بوون. km2pw5cfm07xgr6rgchqga9rdq7nj34 10 141207 1614266 1266216 2026-08-02T00:58:23Z Hivja 64112 /* */ 1614266 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ == * [[٥ی کانوونی یەکەم]]، شۆڕشگێڕی ئەفریقای باشوور [[نێڵسۆن ماندێلا]] کۆچی دوایی کرد. == ئەیلوولی ٢٠١٣ == * [[١٩ی ئەیلوول]]، بەبەشداری ١٥٤ ھەزار دەنگدەر لەھێزەکانی ناوخۆ و پێشمەرگە دەنگدانی تایبەت بۆ [[ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستانی عێراق ٢٠١٣]] دەستی پێکرد. * [[١٠ی ئەیلوول]]، بەبەشداری ١ میلیۆن و ٥٠٠ ھەزار خوێندکار و ٣٧ ھەزار مامۆستا یەکەم زەنگی خوێندنی (٢٠١٣-٢٠١٤) لێدرا. == ئابی ٢٠١٣ == * [[٢٨ی ئاب]]، بانگەشەی لایەنە بەشداربووەکان بۆ ھەڵبژاردنی خولی سێیەمی [[پەرلەمانی کوردستان]] دەستی پێکرد. * [[٧ی ئاب]]، ھەریەکە لە [[سعودیە]] و دیوانی وەقفی سوننی عێراقی و وەزارەتی ئەوقافی [[حکومەتی ھەرێمی کوردستان]] ڕۆژی [[٨ی ئاب|٨ی ئابیان]]، وەکو یەکەم ڕۆژی [[جێژنی ڕەمەزان]] دیاریکرد. * [[٤ی ئاب]]، شاعیری کورد [[شێرکۆ بێکەس]] لە [[ستۆکھۆڵم]] کۆچی دوایی کرد == تەممووزی ٢٠١٣ == * [[٣١ی تەممووز]]، [[فەلەکەدین کاکەیی]] نووسەر و ڕۆشەنبیری کورد و وەزیری پێشووی ڕۆشەنبیری بەنەخۆشییەکی کتتوپڕ کۆچی دوایی کرد. * [[٢١ی تەممووز]]، [[فلیپی بەلجیکا|فلیپ]] بووە پاشای نوێی بەلجیکا لەدوای ڕادەستکردنی دەسەڵات لەلایەن ئالبێرتی دووەمی باوکی. * [[١٥ی تەممووز]]، وەزارەتی پەروەدەی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] ئەنجامی تاقیکردنەوەکانی ١٢ی ئامادەیی ڕاگەیاند و ڕێژەی دەرچوونیش لەخوولی یەکەم لە بەشی زانستی ٢١٪ و وێژەیی ٢٧٪ و پیشەیی ٢٩٪ بووە. * [[١٠ی تەممووز]]، کۆنگرەی گەل نۆھەمین کۆبوونەوەی جڤاتی گشتی خۆی ئەنجامدا و دوو کەسی تر لەجێگەی قەرەیلان کرانە ھاوسەرۆکی [[کەجەکە]]. لەو ھەواڵەدا ھاتووە کە [[جەمیل بایک]]، [[بەسێ ھۆزات]] لەجیاتی [[موراد قەرەیلان]] بۆ سەرۆکایەتی کەجەکە ھەڵبژێردران. * [[٨ی تەممووز]]، ھەریەکە لەوەزارەتی ئەوقافی [[ھەرێمی کوردستان]] و [[دیوانی وەقفی سوننی عێراقی]] و [[سعودیە]] و [[کوێت]] و [[قەتەر]] و [[فەڵەستین]] و [[ئیمارات]] و [[میسر]] و [[لوبنان]] و [[عوممان]] ڕۆژی ١٠ی تەمموزیان وەکو یەکەم ڕۆژی مانگی ڕەمەزان دیاریکردز * [[٣ی تەممووز]]، لە ڕێگای کودەتای سەربازییەوە دەسەڵات لە [[محەممەد مورسی]] سەرۆک کۆماری [[میسر]] سەندرایەوە. * [[١ی تەممووز]]، [[کرۆواتیا]] بووە ٢٨ەمین ئەندام لە [[یەکێتیی ئەورووپا]]. == ئایاری ٢٠١٣ == * [[٢٧ی ئایار]]، بەچەند ھۆکارێک لە [[تورکیا]] [[ناڕەزاییەکانی ٢٠١٣ی تورکیا]] دژی حکوومەتی تورکیا دەستیپێکرد. * [[١٤ی ئایار]]، لەمیانی پڕۆسەی ئاشتی لە [[تورکیا]] یەکەم دەستەی گرووپی گەریلایەکانی [[پەکەکە]] تورکیایان بەرەو[[باشووری کوردستان]] جێھێشت. == ئازاری ٢٠١٣ == * [[٢١ی ئازار]]، لەمیانەی ئاھەنەگەکانی نەورۆز لەشاری [[ئامەد]] پەیامی [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]] خوێندرایەوە کە داوای نەھێشتنی شەڕی کرد لەنێوان سووپای [[تورکیا]] و ھێزەکانی [[پەکەکە]]. * [[٢١ی ئازار]]، بە ملیۆنان کورد لە [[کوردستان]] بە ھەرچوارپارچەکەوە ئاھەنگی خۆشیان بەبۆنەی ھاتنی [[نەورۆز]] و ساڵی نوێی کوردی گێڕا. * [[١٣ی ئازار]]، پاپای نوێێ ڤاتیکان ھەڵبژێردرا ئەویش [[پاپا فرانسیس]] بوو. * [[١١ی ئازار]]، ڤیستیڤاڵی ئادار و ڕاپەڕین لەشاری [[ھەولێر]] بەڕێوە چوو کە لە ١١ی ئادار دەستیپێکرد تاکوو ٢٠ی ئادار بەردەام بوو. * [[٥ی ئازار]]، [[ھوگۆ چاڤێز]]ی سەرۆکی وڵاتی [[ڤەنزوێلا]] کۆچی دوایی کرد. 0nqdft7qksl8k7m3enor7dyhzu9i61c 10 141210 1614268 1266215 2026-08-02T00:59:00Z Hivja 64112 /* */ 1614268 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ == * [[باجی قائید ئەلسبسی]] لە ھەڵبژاردنی [[٢١ی کانوونی یەکەم]] وەک سەرۆککۆماری [[توونس]] ھەڵبژێررا. * لە [[١٦ی کانوونی یەکەم]] لە ئاکامی [[ھێرشی قوتابخانەی پیشاوەر ٢٠١٤|ھێرشی قوتابخانەی پیشاوەر]] ١٤١ کەس کوژرا. == تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ == * [[٢٦ی تشرینی یەکەم]] دادگای [[کەلار]] بڕیاری بەلەسێدارەدانی تۆمەتبارێک لەسەر دۆسیەی تیرۆرکردنی ڕؤژنامەنووس [[کاوە گەرمیانی]]. * [[٢٦ی تشرینی یەکەم]] ھەڵبژاردنی پەرلەمانی تونس، یەکەم ھەڵبژاردنی پەرلەمانی دوای [[بەھاری عەرەبی]] لە تونس * خۆپشاندانەکان بۆ پشتیوانیکردنی لە بەرخۆدانی کۆبانێ لەلایەن کوردانی باکوور و ڕؤژھەڵات و باشووری کوردستان وە لەھەندێ شاری تورکیا و ئێران و ئەورووپاش گرتەوە. * شەڕی چەکداریی [[یەپەگە]] و [[داعش]] لە نزیکی شاری [[کۆبانی]] بەردەوامە. * لە [[٣ی تشرینی یەکەم]] [[حەج|حەجی]] ساڵی ١٤٣٥ی [[کۆچی مانگی|کۆچی]] بە بەشداریی زیاتر لە ٢ میلیۆن کەس بەڕێوە چوو. * [[بزووتنەوەی ئازادیی گەلی سوودان]] ڕەزامەندە لەسەر پێکھێنانی سیستەمی [[فیدراڵیزم|فیدراڵی]] لە [[سوودانی باشوور]]. * لە [[ھۆنگ کۆنگ]] خۆپیشاندان دژی گۆڕانکاری لە سیستەمی ھەڵبژاردنەکاندا دەکرێت. 2ldo62nfg4bo17gddmv5ox0u84ho034 10 141211 1614269 1266214 2026-08-02T00:59:15Z Hivja 64112 /* */ 1614269 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == تشرینی یەکەم تا کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ == * ١٣ و ١٤ی تشرینی دووەم – لە ئاکامی [[ھێرشەکانی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ی پاریس|زنجیرەیەک ھێرشی تیرۆرستیدا]] لە [[پاریس]]، ١٢٩ کەس کوژران. * [[١٣ی تشرینی دووەم]] – ھێزە کوردییەکانی [[باشووری کوردستان|باشوور]] و [[باکووری کوردستان|باکوور]] و [[ڕۆژاوای کوردستان]] شاری [[شنگال]]یان ڕزگارکرد لە دەستی [[داعش]]. * لە ٨ی تشرینی یەکەمەوە – لە شارەکانی [[پارێزگای سلێمانی]]، [[‏ناڕەزایییەکانی ٢٠١٥ی ھەرێمی کوردستان|ناڕەزایی و خۆپیشاندان]] لە دژی پێنەدانی مووچە و بە ئەنجام نەگەیشتنی کۆبوونەوەی حیزبەکان دەستیپێکرد، لە [[قەڵادزێ]] و [[کەلار]] چەند کەس کوژران و بارەگاکانی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] سووتێنران. == ئاب تا ئەیلوولی ٢٠١٥ == * [[١١ی ئەیلوول]] – ڕووخانی کرێنێک لە [[مزگەوتی حەرام]] لە [[مەککە]]، بووە ھۆی مردنی زیاتر لە ١٠٠ کەس و زیانگەیاندن بە بەشێکی بیناکە. * [[٢٠ی ئاب]] – [[ئەلێکسیس تسیپراس]] سەرۆککوەزیرانی [[یۆنان]] بەھۆی قەیرانی ئابووری وڵاتەکەی، دەستی لەکارکێشایەوە و داوای ھەڵبژاردنی پێشوەختەی کرد. * [[١٧ی ئاب]] – [[ئەنجومەنی شوورای ھەرێمی کوردستان]] بڕیاری دەرکرد بۆ مانەوەی دوو ساڵی دیکەی [[مەسعوود بارزانی]] لە پۆستی سەرۆکی [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێم]]دا. * [[١٧ی ئاب]] – تەقینەوەی بۆمبێک لە [[بانکۆک]]، تایلەند، بووە ھۆی کوژرانی ٢١ کەس و برینداربوونی زیاتر لە ١٠٠ کەسی تر. * [[١٣ی ئاب]] – [[کوردیی ناوەندی]] خرایە سەر زمانەکانی ڕووکاری [[فەیسبووک]]. == ئایار تا تەممووزی ٢٠١٥ == * [[٢٠ی تەممووز]] – ڕوودانی تەقینەوەیەک لە دەڤەری [[پرسووس]]ی [[باکووری کوردستان]]، بووە ھۆی کوژرانی ٣٢ کەس و برینداربوونی زیاتر لە ١٠٠ کەس. * [[٧ی حوزەیران]] – [[ھەڵبژاردنی گشتی تورکیا، ٢٠١٥|ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا]] ئەنجامدرا، بەپێی ئەنجامە بەرایییەکان ھیچ حیزبێک نەیتوانی بەتەنیا حکوومەت پێکبھێنێت، [[پارتی دیموکراتی گەلان]]یش بۆ یەکەمجار توانی بگاتە پەرلەمان. * [[٢٩ی ئایار]] – [[سێپ بلاتەر]] بۆ جارێکی تر ھەڵبژێردرایەوە بە سەرۆکی [[فیفا]]. * [[٧ی ئایار]] – لە شاری [[مەھاباد]] لە دژی مەرگی گوماناویی [[فەریناز خوسرەوانی]] خۆپیشاندان کرا. == نیسانی ٢٠١٥ == * لە [[٢٥ی نیسان]]دا، [[بوومەلەرزە]]یەکی ٧٫٩ ڕیختەری وڵاتی [[نیپال]]ی ھەژاند. * لە [[٢٥ی نیسان]]دا، فرۆشتنی [[ئەپڵ واچ]] دەستی پێ کرد. * لە [[٢٤ی نیسان]]دا، یادی سەد ساڵەی دەستپێکی [[کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان]] کرایەوە. == ئازار تا شوباتی ٢٠١٥ == * لە [[٤ی ئازار]] ھێرشکرایە سەر باڵیۆزی [[ئەمریکا]] لە [[کۆریای باشوور]] * لە [[٢٨ی شوبات]] نووسەری ناوداری [[کورد]]-[[یاشار کەمال]] کۆچی دوایی کرد fzaex1bvzfj88djulzmxhzbwgu52ys8 10 141212 1614270 1266213 2026-08-02T00:59:34Z Hivja 64112 /* */ 1614270 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ == * [[٢٧ی تشرینی یەکەم]] – [[ھێدی]]؛ شاعیری کورد، کۆچی دواییکرد. == ئابی ٢٠١٦ == * [[٨ی ئاب]] – کوژرانی زیادتر لە ٧٠ کەس لە ئاکامی تەقینەوەیەکی خۆکوژی لە [[کوێتە]]، [[پاکستان]]. == تەممووزی ٢٠١٦ == * [[١٥ی تەممووز]] – ھەوڵدرا بۆ [[ھەوڵی کودەتا لە تورکیا (٢٠١٦)|ئەنجامدانی کودەتا لە تورکیا]]، بەڵام دوای چەند ڕۆژێک گرژیی نێوان کودەتاچیان و حکوومەت، ھەوڵەکە شکستی ھێنا. * [[١٤ی تەممووز]] – کوژرانی ٨٤ کەس بەھۆی [[ھێرشەکەی ٢٠١٦ی نیس|ھێرشی بارھەڵگرێک]] بۆ سەر ئاھەنگێک لە شاری [[نیس]]، [[فەڕەنسا]]. * [[١٠ی تەممووز]] – [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پورتوگال]] بووە پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠١٦|جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦]] بە بردنەوەی لە ھەڵبژاردەی فەڕەنسا. == حوزەیرانی ٢٠١٦ == * [[٢٨ی حوزەیران]]، [[ھێرشەکانی ٢٠١٦ی فرۆکەخانەی ئەستەمبوڵ|ھێرشی تیرۆریستی]] کرایە سەر فرۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئەتاتورک لە [[ئەستەمبوڵ]] لەئەنجامدا ٤١ کەس کووژران و ٢٣٩ کەسیش برینداربوون. * [[٢٣ی حوزەیران]] - [[بەریتانیا]] ڕاپرسی بۆ جیابوونەوە لە [[یەکێتیی ئەورووپا]] ئەنجامدا، بۆ ڕۆژی دواتر ئەنجامی کۆتایی ڕاگەیەندرا و دەنگی جیابوونەوە زۆرینەی ڕەھای ھێنا. * [[١٢ی حوزەیران]] – تەقەکردنی کەسێک لە یانەیەکی شەوانەی ھاوڕەگەزبازەکان لە [[ئۆرلاندۆ، فلۆریدا]] بووە ھۆی کوشتنی ٤٩ کەس. * [[٤ی حوزەیران]] – گەورە یاساناسی کورد؛ [[مستەفا زەڵمی|پرۆفیسۆر مستەفا زەڵمی]] کۆچی دوایی کرد، لە تەمەنی ٩٢ ساڵی. * [[٣ی حوزەیران]] – پاڵەوانی پێشووی جیھانیی یاریی بۆکسێنی کێشقورس؛ [[محەممەد عەلی کلای]] ''(لە وێنەکە)'' کۆچی دوایی کرد، لە تەمەنی ٧٤ ساڵی. == ئایاری ۲۰۱٦ == * [[١٤ی ئایار]] – دوای بردنەوەی یاری کۆتایی خولی [[تۆپی پێ]]ی [[ئیسپانیا]]، [[یانەی بارسێلۆنا]] بووە پاڵەوانی خولی ئیسپانیای وەرزی (۲۰۱٥ - ۲۰۱٦). تۆپی پێی ئیسپانیایە * [[٢ی ئایار]] – دوای یەکسان بوونی یانەی [[تۆتنھام ھۆتسپێر]] لە خوولی [[پریمەرلیگ]]، دوای ۱۳۲ ساڵ یانەی [[لیستەر سیتی]] بۆ یەکەجار بوو بە پاڵەوانی خوولی [[پریمەرلیگ]]. == کانوونی دووەم تا شوباتی ۲۰۱٦ == * [[٢٨ی شوبات]] – فیلمی [[سپۆتلایت (فیلم)|سپۆتلایت]] [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین وێنە|خەڵاتی باشترین وێنە]]ی بردەوە، و فیلمی [[ماکسی شێت: ڕێگای تووڕەیی]] شەش خەڵاتی بردەوە لە [[٨٨ەمین خولی خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتەکانی ئۆسکار]]. * [[٢٥ی شوبات]] – [[ھاوڵاتی (ڕۆژنامە)|ڕۆژنامەی ھاوڵاتی]] بەھۆی قەیرانی دارایییەوە ڕاگیرا. * [[١٧ی شوبات]] – شێوەزاری [[کرمانجی]] بۆ [[وەرگێڕی گووگڵ]] زیادکرا. * [[٦ی شوبات]] – ڕوودانی بوومەلەرزەیەک لە [[تایوان]]، مردنی لانی کەم ۳٨ کەسی لێکەوتەوە. * [[١٤ی کانوونی دووەم]] – گۆرانیبێژی کورد [[کەریم کابان]] کۆچی دوایی کرد. * [[٢ی کانوونی دووەم]] – [[عەرەبستانی سعوودی]] شێخ [[نەمر ئەلنەمر]]ی لە سێدارە دا. sipffssnuzn6klwh6owd29zfcqtrqst 10 141213 1614271 1266212 2026-08-02T00:59:54Z Hivja 64112 /* */ 1614271 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == تشرینی یەکەم تا کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ == * [[٢٧ی کانوونی یەکەم]] - [[شاسوار عەبدولواحید]] (سەرۆکی [[نەوەی نوێ (جووڵانەوە)|جووڵانەوەی نەوەی نوێ]]) بە کەفالەتی ١٠ میلیۆن [[دیناری عێراقی]] ئازاد کرا، پاش ئەوەی دوێنێ بڕیاری ئازادکردنی دەرکرابوو. * [[٢٧ی کانوونی یەکەم]] - [[قوباد تاڵەبانی]] بڕیارەکەی [[خالید دۆسکی|وەزیری ڕۆشنبیری]]ی ھەڵوەشاندەوە و [[تەلەفزیۆن و ڕادیۆی نالیا|کەناڵەکانی ئێن-ئاڕ-تی]] دەستیان بەکار کردەوە. * [[٢٦ی کانوونی یەکەم]] - [[ڕابوون مەعرووف]] پەرلەمانتاری کوردستان و خۆبەخش لە نەوەی نوێ ئازاد کرا. * [[٢٦ی کانوونی یەکەم]] - [[وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوان (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوان]] ماوەی داخستنی [[تەلەڤیزیۆن و ڕادیۆی نالیا|کەناڵەکانی ئێن-ئاڕ-تی]]یان بۆ ھەفتەیەکی تر درێژ کردەوە، بەپاساوی نەبوونی مۆڵەت بۆ ئامێرێکی پەخش. * [[٢٠ی کانوونی یەکەم]] – [[بزووتنەوەی گۆڕان]] و [[کۆمەڵی ئیسلامی لە کوردستان]] کشانەوەی خۆیان لە کابینەی ھەشتەمی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] ڕاگەیاند. * [[١٩ی کانوونی یەکەم]] – لە کاتژمێر ١٩، ھێزێکی ئەمنی ھەڵی کوتایە سەر دامەزراوەی میدیاییی نالیا و پەخشی [[تەلەڤیزیۆن و ڕادیۆی نالیا|کەناڵەکانی ئێن–ئاڕ–تی]]یان ڕاگرت و کارمەندەکانیان لە ھۆڵێکدا دەستبەسەر کرد. * [[١٩ی کانوونی یەکەم]] - [[ڕابوون مەعرووف]] (پەرلەمانتاری کوردستان و خۆبەخش لە [[نەوەی نوێ (جووڵانەوە)|نەوەی نوێ]]) و [[شاسوار عەبدولواحید]] (سەرۆکی جووڵانەوەی نەوەی نوێ) بەجیا دەستگیر کران. * [[١٩ی کانوونی یەکەم]] – خۆپیشاندانەکانی ھەرێم بەردەوام بوون، ٥ کوژراو و زیاتر لە ٨٠ بریندار ھەن. * [[١٨ی کانوونی یەکەم]] – لەچەند شار و شارۆچکەیەکی [[ھەرێمی کوردستان]]، ھاونیشتمانیان دژی گەندەڵی و خراپی گوزەران خۆپیشاندانیان ئەنجام دا. * [[١١ی کانوونی یەکەم]] – دوو بوومەلەرزەی دوابەدوای یەک لە سنووری [[ئێراق]]-[[ئێران]] دەدەن، یەکەمیان بە بەھێزی ٥٫١ ھەژمار کراوە. * [[٩ی کانوونی یەکەم]] – [[حەیدەر عەبادی]] کۆتاییھاتنی شەڕی [[داعش]]ی لە [[عێراق]] ڕاگەیاند و، ڕۆژی دواتری کردە پشووی فەرمی ([[ھەرێمی کوردستان]] ڕەتی کردەوە). * [[٨ی کانوونی یەکەم]] – [[ئەنجومەنی ئاسایش]] ڕەزامەندی دەربڕی لەبارەی گفتوگۆکرن لەبارەی دەرکردنی [[عێراق]] لەژێر [[بەندی ٧ی پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان|بەندی ٧]] * [[٦ی کانوونی یەکەم]] – [[دۆناڵد ترەمپ]] بڕیاریدا بەگواستنەوەی باڵێوزخانەی وڵاتەکەی لە [[تێل ئەڤیڤ]]ەوە بۆ [[قودس]]، و ناساندنی وەکو پایتەختی [[ئیسرائیل]] * [[٤ی کانوونی یەکەم]] – [[عەلی عەبدوڵڵا ساڵح]] لەلایەن [[حوسییەکان|چەکدارانی حوسی]]ەوە لەنزیک [[سەنعا]] کوژرا * [[٢٤ی تشرینی دووەم]] – لە ئاکامی تەقینەوەیەک و دەستڕێژیی گوللە لە مزگەوتێکی [[میسر]]، بە لایەنی کەمەوە ٣٠٠ کەس کوژران * [[١٢ی تشرینی دووەم]] – [[بوومەلەرزەکەی کوردستان ٢٠١٧|بوومەلەرزەیەکی بەھێز]] لە [[ئێران]]-[[ئێراق]]ی دا و زۆرینەی ناوچەکانی [[کوردستان]]ی گرتەوە * [[٢ی تشرینی دووەم]] – [[دادگای فیدراڵیی عێراق]] ڕایگەیاند کە بەبێ وەرگرتنی وتەی نوێنەری ھەرێم ناتوانێت بڕیار لە نادەستووری بوونی [[ڕێفراندۆمی سەربەخۆییی باشووری کوردستان (٢٠١٧)|گشتپرسیەکەی ٢٥ی ئەیلوول]] بدات * [[٣١ی تشرینی یەکەم]] - ئەنجومەنی کۆمسیارانی [[کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردن و ڕاپرسی]] ھەڵوەشاندنەوەی قەوارە تۆمارکراوەکانی ھەڵبژاردنی خولی پێنجەمی [[پەرلەمانی کوردستان|پەرلەمان]]ی ڕاگەیاند، کە بڕیار بوو سبەینێ بەڕێوەبچێت. * [[٣١ی تشرینی یەکەم]] – بە بەھای ١ میلیۆن دۆلار زیانی ماددی بەر نووسینگەی ھەولێری [[ئێن ئاڕ تی]] کەوتووە بەھۆی تاڵانکردن و ھێرشکردنە سەری (بەپێی ڕاگەیەندراوی کەناڵەکە). * [[٣٠ی تشرینی یەکەم]] – [[کوردستان تیڤی]] کوژرانی [[ئەرکان شەریف]]ی وێنەگری کەناڵەکەی بەدەستی [[حەشدی شەعبی]] لە [[داقوق]] ڕاگەیاند. * [[٢٩ی تشرینی یەکەم]] – [[پەرلەمانی کوردستان]] پایەی [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]] و جێگرەکەی تا ھەڵبژاردنی خولی پێنجەمی پەرلەمان سڕکرد، [[کێشەی سەرۆکایەتی ھەرێم#سڕکردنی پایەی سەرۆکی ھەرێم لە ٢٠١٧|دەسەڵاتەکانی]] بە سەر ئەنجومەنی دادوەری و حکومەت و پەرلەماندا دابەشکرا. * [[٢٧ی تشرینی یەکەم]] – کۆماری [[کەتەلۆنیا]] سەربەخۆیی ڕاگەیاند. * [[٢٤ی تشرینی یەکەم]] – حکومەتی ھەرێمی کوردستان ئەنجامەکانی [[ڕێفراندۆمی سەربەخۆییی باشووری کوردستان (٢٠١٧)|ڕێفراندۆمی سەربەخۆییی باشووری کوردستان]]ی بۆ ماوەیەکی کاتیی ڕاگرت بۆ وتووێژ لەگەڵ حکومەتی ئێراق، بەڵام ئەوان بەوە ڕازی نەبوون و داوایان کرد بە تەواوەتی ئەنجامەکان ھەڵوەشێندرێنەوە. * [[١٩ی تشرینی یەکەم]] – [[شاسوار عەبدولواحید]] خۆپیشاندانێکی ڕاگەیاند لە ڕێی کەناڵی ناوخۆیی [[ئێن ئاڕ تی]]یەوە و وتی کە لە [[پاڕکی ئازادی]] ئەنجام دەدرێت، بەڵام لە لایەن ئاساییشەوە ڕێگریان لێکرا کە ئەنجامی بدەن و ڕێگا و بانەکەش لە لایەن پۆلیسەوە کۆنترۆڵ کرا. * [[١٦ی تشرینی یەکەم]] – پاش پێکدادانی سەربازی نێوان [[ڕووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەر|حەشدی شەعبی و ھێزەکانی پێشمەرگە]] لە [[کەرکووک]]، [[پێشمەرگە|ھێزەکانی پێشمەرگە]] کشانەوە و بەشێک لە ھاوڵاتیان شارەکەیان بەجێھێشت. * [[١٠ی تشرینی یەکەم]] – ئاگرکەوتنەوەیەک لە باکووری [[کالیفۆرنیا]]ی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] دەبێتە ھۆی کوشتنی ٣١ کەس و لەناوبردنی ھەزارەھا ماڵ و دار و درەخت. * [[١٠ی تشرینی یەکەم]] – [[کەریم زەند]] کە یەکێکە لە گەڕیدە و مێژوونووسە ناسراوەکانی کورد، لە تەمەنی ۹۳ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. * [[٧ی تشرینی یەکەم]] – لافاو و لێکترازانەکانی تۆفانی ''نەیت'' لە [[ئەمریکای ناوەندی]] دەبێتە ھۆی کوشتنتی ٣٨ کەس و لەناوچوونی چەندین ماڵ و [[ئۆتۆمۆبیل]]. * [[٣ی تشرینی یەکەم]] – [[جەلال تاڵەبانی]] کەسایەتی سیاسیی کورد و سەرۆککۆماری پێشووی عێراق کۆچی دواییکرد. * [[١ی تشرینی یەکەم]] – لە [[کەتەلۆنیا]]، [[ئیسپانیا]]، [[گشتپرسی]]یەکی سەربەخۆیی ئەنجام درا کە بە توندڕەوانە وەڵام درایەوە. == تەممووز تا ئەیلوولی ٢٠١٧ == * [[٢٩ی ئەیلوول]] – ھەردووک [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھەولێر]] و [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی سلێمانی]] بە بڕیاری حکومەتی عێراق و ئێران دادەخرێن، تەنھا گەشتی نێوخۆیییان پێدەکرێت. * [[٢٥ی ئەیلوول]] – سەرۆک وەزیرانی [[کەنەدا]]، [[جەستن ترودۆ]] ھیچ دژایەتییەکی نەنواند لەسەر ئەنجامدانی گشتپرسییەکەی کوردستان و وتی کە ئەو ڕێزی بڕیارەکەی کوردستان دەگرێت. * [[٢٥ی ئەیلوول]] – لەسەر داواکاری [[عێراق]]، [[ئێران]] و [[تورکیا]] سنوورەکانیان بەسەر کوردستاندا داخست. عێراق فرمانی بە ھێزەکانی کرد کە لەسەر سنوورەکان بمێننەوە و سەرۆکی تورکیا [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]] ھەڕەشەی ئەوەی کرد کە [[کوردستان]] «باجی [ئەنجامدانی گشتپرسییەکە] دەدات.» * [[٢٥ی ئەیلوول]] – [[ڕێفراندۆمی سەربەخۆییی باشووری کوردستان (٢٠١٧)|گشتپرسی سەربەخۆییی باشووری کوردستان]] ئەنجام درا بە بێ دواخستنی زیاتر. * [[١٩ی ئەیلوول]] – [[بوومەلەرزە]]یەکی بەھێز دەیدات لە ناوەڕاستی [[مەکسیک]] و زیاتر لە ٣٠٠ کەس دەکوژێت. * [[٣ی ئاب]] – یاریزانی تۆپی پێی بەڕازیلی [[نەیمار دا سیلڤا|نەیمار]] چووە پاڵ یانەی [[پاریس سان جێرمان]]ی فەڕەنسی بە کرێیەکی ڕیکۆردی جیھانیی ٢٢٢ میلیۆن € (٢٠٠ میلیۆن £)ی ستەرلینگی. * [[٢٧ی تەممووز]] – [[کرێس فرووم]] پێشبڕکێی [[پایسکل|پایسکلسواری]] لە [[فەڕەنسا]] بردەوە. * [[٢٥ی تەممووز]] – [[عومەری سەید عەلی]] بە ڕێکخەری گشتیی [[بزووتنەوەی گۆڕان]] ھەڵبژێردرا. * [[١٤ی تەممووز]] – [[مریەم میرزاخانی]]؛ [[ماتماتیک]]زانی [[ئێران]]ی، لە تەمەنی ٤٠ ساڵی کۆچی دوایی کرد. == ئایار تا حوزەیرانی ٢٠١٧ == * [[٣١ی ئایار]] – [[عەزیز محەممەد]]، سکرتێری پێشووی حیزبی شیوعی عێراق کۆچی دوایی کرد. * [[١٩ی ئایار]] – [[نەوشیروان مستەفا]]؛ ڕێکخەری [[بزووتنەوەی گۆڕان]] کۆچی دوایی کرد. * [[١٢ی ئایار]] – ھێرشێکی گەورەی ئەلیکترۆنی لەڕێی ڤایرۆسی [[وەنەکرای]] دەستی پێکرد. * [[٧ی ئایار]] – [[ئیمانوێل ماکرۆن]]؛ ھەڵبژاردنەکانی بۆ سەرۆککۆماری [[فەڕەنسا]] بردەوە. == شوبات تا نیسانی ٢٠١٧ == * [[١٢ی ئازار]] – [[محەممەدی مەلا کەریم]]؛ نووسەر، توێژەر، و وەرگێڕی کورد کۆچی دوایی کرد. * [[٢٧ی شوبات]] – فیلمی ئێرانیی [[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]] لە دەرھێنانی [[ئەسغەر فەرھادی]]، بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ [[باشترین فیلمی بیانی]]. * [[٢٧ی شوبات]] – [[خەڵاتەکانی ئۆسکار]] دابەشکران، فیلمی ڕووناکیی مانگ (Moonlight) بەباشترین فیلم، [[کەیسی ئەفلیک]] بەباشترین ئەکتەر، و [[ئێما ستۆن]] بەباشترین خانمەئەکتەر دیاریکران. == تشرینی دووەمی ٢٠١٧ == * [[٢٥ی تشرینی دووەم]] - یاری ڤیدیۆیی [[ڕێزدنت ئیڤڵ]] بەشی حەوتەمی دەرچوو. * [[٢٥ی تشرینی دووەم]] - [[فیدڵ کاسترۆ]] کەسایەتی سیاسی و شۆڕشگێڕی [[کووبا|کووبی]] کۆچی دواییکرد. * [[١١ی تشرینی دووەم]] - [[دۆناڵد ترامپ]] ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکا بردەوە و بوو بە٤٥ەمین سەرۆککۆماری [[ئەمریکا]]، و حیزبی کۆماری زۆرترین دەنگی لە ئەنجومەنی پیران و کۆنگرێسی ئەمریکا بەدەستھێنا. * [[٤ی تشرینی دووەم]] – ھاوسەرۆکەکانی [[ھەدەپە]]، [[سەلاحەدین دەمیرتاش]] و [[فیگەن یوکسەکداغ]] لەگەڵ چەند ئەندام پەرلەمانێکی ئەو حیزبە لەلایەن پۆلیسی [[تورکیا]] دەستگیرکران. 88h8o6tu55k6kfiw27bk5a6wjzavpax 0 143442 1614096 1483959 2026-08-01T14:51:37Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1614096 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span dir="ltr">.nu</span>}} {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{چڕ}}'''nu.''' [[پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات|پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی]] حکوومەتی دوورگەی [[نیووەی|نیوێیە]] ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Niue) لە [[سیستمی ناوی پاوان]]ی ئینترنێتدا و لە [[١٩٩٧]]دا دامەزراوە. == ئەمانەش ببینە == * {{چڕ}}[[.ru]] * {{چڕ}}[[.krd]] * [[پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵات]] * [[ناوی پاوان]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/.nu | سەردێڕ=.nu| زمان= ئینگلیزی | سەردان= ٢٤ی ئازاری ٢٠١٨}} {{پاوانی ئاست-سەر}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز}} {{تووڵی دەروازە|ئۆقیانووسیا|ئینتەرنێت|نیوزیلاند}} [[پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان]] [[پۆل:موڵکە ئینتەرنێتییەکان کە لە ساڵی ١٩٩٧ دامەزراون]] 7z2gx0hqnwfqwtc5m43oyzbi1sgdoa3 15 148322 1614165 1613857 2026-08-01T17:42:15Z حوسێن 42516 /* */ وەڵامدانەوە 1614165 wikitext text/x-wiki هاوڕێیان ناوی ئەو پۆله دروستە؟ '''ڕەخەکانی ئەردنیگاری'''، یانی چی؟ من نە لە ئینگلیزییەکەی تێگەیشتم و نە لە فارسیەکەی و نە لەو کوردییە، لە ویکی ئینگلیزی و فارسی لە کەوانەدا geometry نووسراوە وەک دیارە دەبی پەیوەندی بە '''ئەندازە''' هەبێت. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٥:٥١، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) : {{وب|Amine yousefi}} من نازانم دروستەکە چییە! بەڵام ئەم پۆلە بەڕێز {{وب|Paraw}} دروستی کردووە و ئەوەنەشی من بزانم ئەم بەکارھێنەرە لێرە و ویکیی ئینگلیزی و فارسییش چەندین پۆلی دروستکردووە و ڕەنگە لەخۆیەوە ناوی لێ نەنابێت. سپاس. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٥٧، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC) :: {{وب|calak}}، {{وب|pirehelokan}}، {{وب|Aza}}، {{وب|حوسێن}} و ...ڕای ئێوە چییە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٤٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] ''ئەردنیگاری'' geographyیە و مافی بە ئێرەوە نییە. [[ڕووتێکەری زایەندی|لێرە]] ''ڕووتێکەری'' بۆ orientation بە کار ھاتووە، نازانم بۆ ئێرەیش گونجاوە یان نا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٤٢، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) pf0tzf6rdsn5e9ai1wtpuryb7h4819m 10 151348 1614272 1266211 2026-08-02T01:00:09Z Hivja 64112 /* */ 1614272 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == ٢٠١٨ == === کانوونی یەکەم === <!-- ھیچ ھەواڵێک تۆمار نەکراوە --> === تشرینی دووەم === * [[٣٠ی تشرینی دووەم]] – [[سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرۆککۆماری پێشووی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، [[جۆرج ئێچ دەبلیوو بوش]] لە تەمەنی ٩٤ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. * [[٢٦ی تشرینی دووەم]] – [[ئینسایت (کەشتی ئاسمانی)|ئینسایت]]ی [[ناسا]] بەسەرکەوتوویییانە لەسەر [[بارام (گەڕەستێرە)|بارام]] نیشتەوە. * [[١٨ی تشرینی دووەم]] – نووسەر و وەرگێڕی کورد؛ [[حەکیم کاکەوەیس]]، کۆچی دوایی کرد. * [[١٢ی تشرینی دووەم]] – نووسەر و سەرنووسەری کۆمیکە ئەمریکییەکان، [[ستان لی]] لە تەمەنی ۹٥ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. === تشرینی یەکەم === * [[٣١ی تشرینی یەکەم]] – ھیندستان بە شانازیی یەکەم جێگری سەرۆک وەزیر، ڤالاببای پاتێل، پەردەی لەسەر پەیکەری یەکڕیزی، درێژترین پەیکەر لە جیھاندا کە {{convert|182|m|abbr=on}} بوو لابرد. * [[١٩ی تشرینی یەکەم]] – شەمەندەفەرێک چووە ناو ئاھەنگی قەرەباڵغ، فێستیڤاڵی دوسشیرا لە [[ئامریتسار]]، ھیندستان. و بووە ھۆی کوشتنی زیاتر لە ٥٠ کەس و بریندارکردنی ١٠٠ کەسی تر. * [[١٠ی تشرینی یەکەم]] تا [[١٦ی تشرینی یەکەم]]، سێیەمین [[فیستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتیی سلێمانی]] بەڕێوەچوو. * [[٥ی تشرینی یەکەم]] – دێنیس موکویگی و [[نادیە موراد]] [[خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل]]یان پێ بەخشرا بۆ ھەوڵدانەکانیان بۆ کۆتاییھێنان بە بەکارھێنانی توندوتیژیی ڕەگەزی وەک چەکێک لەمیانی جەنگ و ململانێکان. * [[٣ی تشرینی یەکەم]] – [[خەڵاتی نۆبێل لە کیمیا]] بەخشرایە فرانسس ئارنۆڵد بۆ کارەکانی لەسەر پەرەسەندنی ئاراستەکراوی ئەنزیمەکان، و جیۆرج سمیت و گرێگ وینتەر بۆ کارەکانیان لەسەر دەرخستنی لەناوبەری پپتیدەکان و دژەتەنەکان. * [[٢ی تشرینی یەکەم]] – [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]] [[بەرھەم ساڵح]]ی وەکو سەرۆک کۆماری عێراق دیاریکرد. * [[٢ی تشرینی یەکەم]] – ئارتەر ئاشکن، ژیرارد موروو و [[دانا ستریکلەند]] [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبێلیان لە فیزیک]] بۆ کارەکانیان لەسەر زانستی لەیزەر پێ بەخشرا. * [[١ی تشرینی یەکەم]] – جەیمس پ. ئالیسۆن و تاسوکو ھۆنجو [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی]]یان بۆ کارەکانیان لەسەر بەرھەڵستی نەخۆشی شێرپەنجە پێ بەخشرا. === ئەیلوول === * [[٣٠ی ئەیلوول]] – دەنگدانی گشتی بۆ [[ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، ٢٠١٨|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان]] بەڕێوەچوو. * [[٢٠ی ئەیلوول]] – کەشتییەکی تانزانی لە [[دەریاچەی ڤیکتۆریا]] قڵپبووەوە و بەلایەنی کەمەوە بووە ھۆی کوشتنی ٢٠٧ کەس. * [[٥ی ئەیلوول]] – گێژەڵووکەی جەبی کاریگەری کردە سەر تایوان و ژاپۆن، بەلای کەمەوە و بە تێکڕایی بووە ھۆی کوشتنی ١٦ کەس، و بووە ھۆی زیانێکی گەورە لە [[ناوچەی کانسای]] لە ژاپۆن. * [[٢ی ئەیلوول]] – ئاگرێک مۆزەخانەی نیشتمانیی بەڕازیلی لە [[ڕیۆ دێ ژانێرۆ]] وێرانکرد. === ئاب === * [[٢٥ی ئاب]] – ئەنجومەنی پیرانی نەتەوە یەکگرتووەکان و پاڵێوراو لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠٠٨، جۆن مەکین لە تەمەنی ٨٢ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. * [[١٨ی ئاب]] – براوەی [[خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل]] و سکرتێری گشتیی پێشووی نەتەوە یەکگرتووەکان، [[کۆفی عەنان]] لە تەمەنی ٨٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. * [[١٦ی ئاب]] – گۆرانینووس و [[مۆسیقای سۆڵ|گۆرانیبێژی سۆڵ]]ی ئەمریکی، ئاریتا فرانکلین لە تەمەنی ٧٦ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. * [[١٢ی ئاب]] – [[ناسا]] پارکەر سۆلار پرۆوب دەنێرێتە بۆشایی تا لە کۆرۆنای دەرەکیی خۆر بکۆڵێتەوە. * [[٩ی ئاب]] – کۆمیسیۆنی باڵای ھەڵبژاردنەکان ئەنجامی ھەژمارکردنەوەی دەستیی دەنگەکانی [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠١٨|ھەڵبژاردنەکەی ١٢ی ئایار]]ی ڕاگەیاند. * [[١ی ئاب]] – لە ماتماتیکدا، [[خەڵاتی فیڵدز]] بەخشرایە [[کۆچەر بیرکار]]، ئەلیسیۆ فیگالی، پیتەر شۆلزە، و ئاکشای ڤێنکەتەش. === تەممووز === * [[٢٧ی تەممووز]] – درێژترین مانگگیرانی سەدەی ٢١ەم ڕوویدا. * [[٢٧ی تەممووز]] – خاوەنبەشانی [[فۆکسی سەدەی ٢١ەم]] ڕازیبوون لەسەر فرۆشتنی کۆمپانیاکە بە [[کۆمپانیای واڵت دیزنی]] بە بڕی ٧١،٣ بیلیۆن دۆلار. * [[١٥ی تەممووز]] – لە [[تۆپی پێ]]دا و لە کایەی کۆتاییی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨|جامی جیھانیی فیفا]]، بە سەرکەوتنی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|فەڕەنسا]] و بەزاندنی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کڕواتیا|کڕواتیا]] گەیشتە ئەنجام. * [[١٠ی تەممووز]] – <!--لە ٣ی تەممووز کەوتنە نێو ئەشکەوتەکە. -->دوانزە کوڕە مناڵ و پیاوێک کەوتنە نێو ئەشکەوتی تام لوانگ نانگ نان لە تایلەند، و دوای نزیکەی دوو ھەفتە ڕزگارکران. === حوزەیران === * [[٢٦ی حوزەیران]] – عەرەبستانی سعوودی [[مافی ژنان لە عەرەبستانی سعوودی#شۆفێریکردن|نەھێشتنی شۆفێریکردنی ژنانی دامەزران]]. * [[١٣ی حوزەیران]] – سوپاکانی دواوەی سەعوودی دەستیان بە ھێرشێک کرد بۆ سەر ھێزە چەکدارە [[حووسییەکان]] لە دەروازەی ئەلحودەیدە، یەمەن. * [[١٣ی حوزەیران]] – لە [[تۆپی پێ]]دا، [[فیفا]] مافی میوانداری بۆ جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦ بەھاوبەشی دەبەخشێتە کەنەدا، مەکسیک، و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. * [[١٢ی حوزەیران]] – سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا [[دۆناڵد ترامپ]] و [[کیم جۆنگ ئون]]، سەرکردەی کۆریای باکوور لە سەنگافورا چاویان بەیەک کەوت. === ئایار === * [[٢٦ی ئایار]] – لە کایەی کۆتاییی [[تۆپی پێ]]ی [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] بە سوودی [[ڕیال مەدرید]] و دۆڕاندنی [[لیڤەرپوول]] گەیشتە ئەنجام ''(باشترین کایەزانی کایەکە، [[گارێس بەیل]])'' بە ناونیشانی سێیەم بردنەوەی یەک لەدوای یەکیان. * [[١٩ی ئایار]] – [[کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکان]] ئەنجامی کۆتایی [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠١٨|ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران]]ی ڕاگەیاند. * [[١٨ی ئایار]] – [[عادل موراد]] سکرتێری ئەنجومەنی ناوەندی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] کۆچی دوایی کرد. * [[١٢ی ئایار]] – پڕۆسەی دەنگدانی گشتی بۆ [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠١٨|ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران]] بەڕێوەچوو. * [[١٠ی ئایار]] – دەنگدانی تایبەتی ھێزە ئەمنیەکانی عێراق بۆ [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠١٨|ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران]] بەڕێوەدەچێت. * [[٩ی ئایار]] – دەنگدانی عێراقیانی تاراوگە بۆ [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠١٨|ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران]] لە [[نیوزیلاند]]ەوە دەستی پێکرد. === نیسان === * [[١٤ی نیسان]] – بانگەشەی [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠١٨]] لە پارێزگاکانی عێراق دەستیپێکرد، لە ھەرێمی کوردستان ڕۆژی دواتر دەست پێدەکات. * [[١٤ی نیسان]] – ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، شانشینی یەکگرتوو، و فەرەنسا پێکەوە کۆمەڵە لێدانێکیان گرتە حکومەتی سووریا وەک وەڵامدانەوەیەک لە گومانی بەکارھێنانی ھێرشی چەکی کیمیایی لە دوما. === ئازار === * [[٣١ی ئازار]] – [[عەبدولفەتاح ئەلسیسی]] بۆ جاری دووھەم بە سەرۆککۆماری [[میسر]] ھەڵبژێردرا. * [[٢٣ی ئازار]] – [[کۆما جڤاکێن کوردستان|کەجەکە]] کشانەوەی گەریلاکانی [[پەکەکە]]ی لە [[شەنگار|شەنگال]] ڕاگەیاند. * [[٢٣ی ئازار]] – [[بینالی یڵدرم]] دەستپێکردنەوەی گەشتە نێونەتەوەییەکانی [[تورکیا]]ی بۆ [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھەولێر|ھەولێر]] ڕاگەیاند. * [[٢٢ی ئازار]] – بەھۆی بۆردومانی فڕۆکەکانی [[تورکیا]] لە ناوچەی [[باڵەکایەتی]]، چوار کەس کوژران. * [[١٩ی ئازار]] – [[ڤلادیمیر پوتین]] بە سەرۆکی [[ڕووسیا]] ھەڵبژێردرایەوە، دوای ئەوەی توانی متمانەی ٧٦. ٦٩٪ی دەنگدەران بەدەستبھێنێت. * [[١٨ی ئازار]] – لە بەشێک لە یەکە کارگێڕییەکانی [[ھەرێمی کوردستان]] ماتەمینی گشتی ڕاگەیەندرا و ئاھەنگەکانی [[نەورۆز]] ھەڵوەشانەوە. * [[١٨ی ئازار]] – سووپای [[تورکیا]] و ھاوپەیمانەکانی چوونە نێو شاری [[عەفرین]]. * [[١٤ی ئازار]] – دەسەڵاتی فڕۆکەوانیی شارستانی دەستپێکردنەوەی گەشتە نێونەتەوەییەکانی لەفڕۆکەخانەکانی [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی سلێمانی|سلێمانی]] و [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھەولێر|ھەولێر]] ڕاگەیاند. * [[١٤ی ئازار]] – فیزیازان و زانا [[ستیڤن ھۆکینگ]] لە تەمەنی ٧٦ ساڵیدا کۆچی دوایی دەکات. * [[١ی ئازار]] – دوا نیوەڕۆ لە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]] بۆمبێک بە ئۆتۆمبێلێکدا تەقییەوە؛ دوو پێشمەرگەی [[حدکا]]، کە باوک و کوڕ بوون؛ بەھۆی تەقینەوەکەوە باوکە بریندار بوو و کوڕەش گیانی لەدەستدا. === شوبات === * [[١٩ی شوبات]] – لە [[لەندەن]] خۆپیشاندانێک دژی ھێرشی تورکیا بۆ سەر عەفرین بەڕێوە چوو. * [[١٩ی شوبات]] – سەرۆک وەزیرانی ئێراق، [[حەیدەر عەبادی]]، بانگەشەی ئەوەی کرد کە فرۆکەخانەکانی کوردستان دەکەنەوە و مووچەی فەرمانبەرانیش دابەش دەکەن. * [[١ی شوبات]] – [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]] و [[ڤلادیمیر پوتین]] لە چاوپێکەوتنێکدا باسی [[ئۆپێراسیۆنی چڵە زەیتوون]]، ھێرشەکەی تورکیا بۆ سەر [[عەفرین]] دەکەن. === کانوونی دووەم === * [[٢٠ی کانوونی دووەم]] – [[تورکیا]] [[ئۆپێراسیۆنی چڵە زەیتوون]]ی دژی [[ھێزەکانی سووریای دیموکرات]] ڕاگەیاند. * [[١٦ی کانوونی دووەم]] – [[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان]] لە کایبنەی ھەشتەمی [[حکومەتی ھەرێمی کوردستان]] کشایەوە. * [[١٥ی کانوونی دووەم]] – بەپێی ڕاپۆرتێکی کەناڵی [[تۆڕی میدیاییی ڕووداو]]، ھەولێر و بەغداد بە ڕێکەتن گەیشتوون و ئێستا فڕۆکەخانەکانی کوردستان دەستیان بە کار کردۆتەوە. * [[١٥ی کانوونی دووەم]] – ئەنجومەنی سەرکردایەتیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی]] لە [[کەرکووک]] بڕیاریدا کە بەشداری لە ھەڵبژاردنەکانی عێراق لە کەرکووک نەکەن، ھاوکات داوای لە ھاونیشتمانیانی کەرکووک کرد کە لە پڕۆسەکە بەشداری نەکەن. * [[١١ی کانوونی دووەم]] – [[ھاوپەیمانی بۆ دیموکراسی و دادپەروەری|ھاوپەیمانی]] و [[بزووتنەوەی گۆڕان|گۆڕان]] و [[کۆمەڵی ئیسلامیی کوردستان|کۆمەڵ]] لە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە کوردستانیەکانی دەرەوەی ھەرێم]] ھاوپەیمانێتی نیشتمان-یان ڕاگەیاند. * [[١٠ی کانوونی دووەم]] – [[ھاوپەیمانی بۆ دیموکراسی و دادپەروەری]] کۆنگرەی دامەزراندنی لەشاری [[سلێمانی]] بەست، و [[بەرھەم ساڵح]] بە سەرۆکی ھاوپەیمانی ھەڵبژێردرا. * [[٨ی کانوونی دووەم]] – فیلمی [[سێ تابلۆکانی دەرەوەی ئیبینگ، میزۆری]] و [[لەدی بیرد]] وەک [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین فیلمی دراما|باشترین فیلمی دراما]] و [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین فیلمی مۆسیقی یان کۆمیدی|کۆمیدی]] بەسەر یەکەوە لە [[ئاھەنگی دابەشکردنی خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆبی حەفتا و پێنجەم]] ھەڵبژێردران. * [[٦ی کانوونی دووەم]] – لەپاش نەخۆشکەوتنی و چوونی بۆ [[ئەڵمانیا]]، [[کۆسرەت ڕەسووڵ عەلی]] [[لەندەن]]ی بەجێھێشت و گەڕایەوە بۆ [[سلێمانی]]. * [[٤ی کانوونی دووەم]] – بەلایەنی کەمەوە ۲۰ کەس گیان لەدەست دەدات و ۲٦۰ی تریش بریندار دەبێت لە [[ڕووداوی شەمەندەفەری کروونستاد ۲۰۱٨|ڕووداوی بەریەککەوتنی شەمەندەفەری کروونستاد]] لە [[ئەفریقای باشوور|باشووری ئەفریقا]]. * [[١ی کانوونی دووەم]] – [[محەممەد سەلاح|محەممەد سەلاحی]] یاریزانی میسری [[خەڵاتی باشترین یاریزانی ساڵی ئەفریقا|خەڵاتی باشترین یاریزانی ئەفریقای ساڵی ۲۰۱۷]] دەباتەوە لە ئاھەنگی دابەشکردنی [[خەڵاتەکانی کاف]]. * [[١ی کانوونی دووەم]] – [[بەشار ئەسەد|بەشار ئەسەدی]] سەرۆکی [[سووریا]] ڕاگەیاندنێک بڵاو دەکاتەوە کە تێیدا ھاتووە کە دەبێت [[حکومەتی سووریا (حوزەیرانی ۲۰۱٦)|گۆڕانکاری حکومی]] ئەنجام بدرێت کە وەزارەتەکانی ئاسایش و پیشەسازی و ڕاگەیاندن لەخۆ دەگرێت. 3b81z464bkkzdklkzkodzgjcsk2kvm7 1 152867 1614137 842484 2026-08-01T16:19:24Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614137 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[جێھلۆم (شار)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=614605 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20090521023211/http://www.spdc.org.pk/pubs/rr/rr73.pdf بۆ http://www.spdc.org.pk/pubs/rr/rr73.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٣:٤٠، ٦ی نیسانی ٢٠١٩ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جێھلۆم (شار)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842483 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20090521023211/http://www.spdc.org.pk/pubs/rr/rr73.pdf بۆ http://www.spdc.org.pk/pubs/rr/rr73.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٢:٢٢، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جێھلۆم (شار)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614136 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20121103051648/http://www.fallingrain.com/world/PK/4/Jhelum.html بۆ http://www.fallingrain.com/world/PK/4/Jhelum.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:١٩، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 3riirjver4gtt3foa07vvprw0fvmvzt 10 154294 1614284 621340 2026-08-02T07:27:02Z Minorax 36001 1614284 wikitext text/x-wiki [[File:Crystal Clear app help index.svg|20px|alt=|link=]]<noinclude>{{documentation|content= ==See also== {{Done/See also}} [[Category:Wikipedia-specific image insertion templates]] }}</noinclude> b05tikb5iccacow5v1ccmx6cvrqhmwp 0 155805 1614112 1346332 2026-08-01T15:25:46Z Ari Qasm 57423 1614112 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = ئالان حەمە سەعید ساڵح |وێنە = Alan Hama Saeed Salih.jpg |لێدوانی وێنە = |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٨١ |شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]]، [[عێراق]] |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |نیشتەجێ = [[سلێمانی]] |نەتەوە = [[کورد]] |پەروەردە = |ڕادەی خوێندەواری = |پیشە = مامۆستای زانکۆ وەزیری پەروەردە |ساڵانی چالاکی = |ناوبانگ = |حیزب = |ئایین = [[ئیسلام]] |ھاوسەر = |منداڵەکان = سێ منداڵ }} '''ئالان حەمە سەعید ساڵح''' (لەدایکبووی ١٩٨١) لەوەتەی ١٠ی تەممووزی ٢٠١٩، لەسەر پشکی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] لە [[نۆیەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بووەتە [[وەزارەتی پەروەردە (ھەرێمی کوردستان)|وەزیری پەروەردە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئالان حەمە سەعید، رەوشی خوێندنی ئه‌مساڵ بۆ KDP ده‌خاته‌ڕوو|ناونیشان=https://www.kdp.info/a/d.aspx?l=13&a=127106|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.kdp.info}}</ref> ئالان حەمە سەعید بڕوانامەی بەکالۆریۆسی ھەیە لە زانستە سیاسییەکان لە [[زانکۆی سەلاحەدین|زانکۆی سەڵاحەددین]]، ماستەریشی ھەیە لەھەمان بوار، ھەروەھا لەسەر ھەمان بابەت قوتابیی دکتۆرایە لە [[زانکۆی سلێمانی]]. بەرلەوەی ببێتە وەزیر، مامۆستای زانکۆ بووە لە [[زانکۆی ھەڵەبجە]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئالان حەمە سعید صالح محمد|ناونیشان=https://gov.krd/government/the-cabinet/ئالان-حەمە-سعید-صالح-محمد/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=حکومەتی هەرێمی كوردستان|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سیڤیی وەزیرەکانی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی هەرێم بڵاوکرایه‌وه‌|ناونیشان=http://www.awene.com/detail?article=7670|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.awene.com}}</ref> ئالان بەرپرسی مەکتەبی ڕێکخستنی ئەنجوومەن و ئەندامی ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی]] بووە لە پارێزگای [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] و [[پارێزگای ھەڵەبجە]].<ref name=":0" /> [[پەڕگە:ئالان حەمە سەعید.jpg|وێنۆک|ئالان حەمە سەعید]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{ژیاننامە-کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق|سیاسەت}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:سیاسییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان]] [[پۆل:وەزیرەکانی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی سەلاحەدین]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] qys8r113kkfq8s11c8p5zs87pthc5c6 0 157412 1614011 1613992 2026-08-01T12:01:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614011 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئەلقۆش | ناوی_فەرمی = ܐܲܠܩܘܿܫ - Alqosh - ألقوش | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[شارەدێ]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Iraqvillagealqosh.JPG | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی گشتی لە ئەلقۆش | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.73423|frame-long=43.0967|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تلکێف|تلکێف]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٣٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٥٫٠٠٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٨]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = ئەلقۆشی | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) و [[زمانی سوریانی|سوریانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئێزیدی]] و [[مەسیحی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئەلقۆش''' یا '''ئەلکوشکێ''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ألقوش''، [[زمانی سوریانی|سوریانی]]: ''ܐܲܠܩܘܿܫ'') شارەدێیەکە لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].<ref> https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 </ref> ئەلقۆش دەکەوێتە ڕۆژاوای [[باشووری کوردستان]].<ref> https://syriaca.org/place/184 </ref> ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] و [[دەشتی نەینەوا]]. ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠١٨ بە ١٥٫٠٠٠ کەس مەزەندە کراوە، و لە [[مەسیحی]] و [[کورد]]ی [[ئێزیدی]] پێکھاتووە.لە دووری (٤٥کم) دەکەوێتە باکووری [[مووسڵ]].<ref> https://www.france24.com/en/20190628-revisited-iraq-yazidis-still-haunted-sinjar-massacres-islamic-state-group-nadia-murad </ref> == ناو == [[پەڕگە:Ashur god.jpg|وێنۆک|بچووک|200px|ڕاست|خوداوەندی ئاشوور]] * ناوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ڕەچەڵەکی ئارامی، بەو پێیەی پێک ھاتووە لە دوو بزوێنی "ال" بە واتای خودا و بزوێنی "قۆشتا" بە واتای ڕاستودروستی. ئەلقۆش خوداوەندی چاکەکارییە. * ھەروەھا لەوانەیە ڕەچەڵەکی ئەکەدی (ئەلقوستو)ی ھەبێت بە واتای "خودای چاکە"، "خودای ھێز". پێدەچێت ناوی ئەلقۆش (ئەلقۆش) یان (ئێلۆ قیشتو) بێت، یان (القەشتو)، وە دەتوانرێت بەستەرێک بکێشرێت بە ھێمای دیسکی باڵدارەکەی ئاشوور کە "کەوان"ی لەسەرە و بەم شێوەیەش... ناوەکە بە واتای "خودای کەوان" دێت. * لە زمانی ئارامیدا 'کەوانە' تا ئێستاش بە 'قەشتا د'ماران' ئاماژەی پێدەکرێت بە واتای 'کەوانەکەی پەروەردگارمان'.<ref>http://www.chaldeansonline.org/village/alqosh.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204192416/http://www.chaldeansonline.org/village/alqosh.html |date= ٤ی شوباتی ٢٠٠٩ }}</ref> == مەسیحییەت == [[File:Rabban Hurmizd.jpg|thumb|200px|right|دێری ڕەبان ھۆرمزد]] [[File:Views around the Chaldean Catholic town of alQosh 03.jpg|thumb|200px|right| دیمەنی دەوروبەری شارۆچکەی ئەلقۆش]] گرنگی ئەلقۆش بۆ کەنیسەی ڕۆژھەڵات لە نزیکی لە دێری ڕەبان ھۆرمزدەوە سەریھەڵدا، ناوی لێنراوە بەناوی دامەزرێنەری سەدەی حەوتەمی ڕەبان ھۆرمیزد (ڕەببان بە واتای "دەروێش")، کە وەک پیرۆزێک لە کڵێساکانی دابەزینی کەنیسەی ڕۆژھەڵاتدا ڕێزی لێدەگیرێت.<ref> https://books.google.iq/books?id=jB8ir0ek8bgC&redir_esc=y </ref> دێرە، لەسەر بناری شاخەکە دروستکراوە، ناوەندێکی فێربوون بوو بۆ کەنیسەی ڕۆژھەڵات کە دوور نەبوو لە ناوەندێکی دیکە بەڵکو لە کەنیسەی ئۆرتۆدۆکسی سریانی. شوێنی ناشتنی پیاوسالارەکانی کەنیسەی ڕۆژھەڵات بوو لە کۆتایی سەدەی پانزەھەمەوە و لە سەردەمی شیمونی شەشەمەوە (١٥٠٣-١٥٣٨) تا کۆتایی زنجیرەی پیاوسالارەکان کە بە ھێڵی ئیلیا ناسراون، شوێنی ئەوان بووە.<ref>https://core.ac.uk/download/pdf/42637025.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210704140223/https://core.ac.uk/download/pdf/42637025.pdf |date= ٤ی تەممووزی ٢٠٢١ }}</ref> گۆشەگیر و بڕینی بەفر لە ئەلقۆش لە زستاندا، ھەرگیز نەبووە شوێنی نیشتەجێبوونی ھەمیشەیی ئەوان، و ھێڵی باوکسالارییەکەی بە شێوەیەکی باو بە ھێڵی [[مووسڵ]] یان وەک نیشتەجێی ئەلقۆش وەسف دەکرێت.<ref> https://books.google.iq/books?id=CnSCAgAAQBAJ&pg=PA4&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false </ref> لە دابەشبوونی ساڵی ١٥٥٢دا، سەرۆکی دێرەکە، یۆحەنان سلێقا، بە شێوەیەکی ناڕێک بۆ پۆستی پیاوسالاری لەلایەن چەند قەشەیەکەوە ھەڵبژێردرا کە ناڕازی بوون لە سنووردارکردنی جێنشینی پیاوسالاری بۆ ئەندامانی یەک بنەماڵە. بەپێی نەریت، پیاوسالارێک تەنیا لەلایەن کەسێکەوە دەتوانرا لە پلەی ئەرکیپیسکۆپی(شارە گەورەکان) دەستنیشان بکرێت، پلەیەک کە تەنیا ئەندامانی ئەو یەک خێزانە بەرزکرابوونەوە.<ref> https://books.google.iq/books?id=avmKDgAAQBAJ&pg=PT1132&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false </ref> ھەر لەبەر ئەو ھۆکارەش سولاقا گەشتی کرد بۆ ڕۆما، وەک باوکسالاری نوێی ھەڵبژێردراو پێشکەش کران، لەگەڵ کەنیسەی کاسۆلیکیدا ھاتە ناو کۆمۆنەوە، لەلایەن پاپاوە دەستنیشانکرا و وەک باوکسالاری ناسێندرا. و جێنشینەکانی (کە لە کۆتاییدا بە فەرمی پەیوەندییان لەگەڵ ڕۆما شکاند) لە ڕۆژھەڵات زیاتر نیشتەجێ بوون. ئەم دابەشبوونە بووە ھۆی سەرھەڵدانی کەنیسەی کاسۆلیکی کلدانی، لە دژی ئەوەی مێژوونووسان پێی دەڵێن باڵی نەریتخوازی کەنیسەی ڕۆژھەڵات، ئەو باڵەی کە لە ساڵی ١٩٧٦ بە فەرمی ناوی کەنیسەی ئاشوری ڕۆژھەڵاتی گرتەبەر.<ref> https://books.google.iq/books?id=avmKDgAAQBAJ&pg=PT1132&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false </ref> لە سەدەی ١٧ و ١٨دا، ھێڵی پیاوسالاری "شەرعی" ئەلقۆش کە لە ساڵی ١٥٥٢دا سولاقەی لێی جیابووەوە، لە ڕۆما نزیک بووەوە، بە تایبەت لە سەردەمی ٥٨ ساڵەی ئیلیای ١/١٢ی دێنخا (١٧٢٢-١٧٧٨)، کە چەندین نامەی نارد بۆ ڕۆما، ھەندێکیان پیشەی باوەڕیان لەگەڵ فێرکاری کاسۆلیکیدا دەگونجێت، بەڵام ھیچ دانپێدانانێکی فەرمی پاپا بەدوایدا نەھات. بەڵام ئەندامێکی ئەو بنەماڵەیە بوو کە باوکسالاری نەریتخوازی "شەرعی" لێی ھەڵبژێردرابوون، یوحەنان ھۆرمزد (١٧٦٠-١٨٣٨) کە لە ساڵی ١٧٧٨ەوە خۆی بە کاسۆلیک دەزانی، لە ساڵی ١٨٣٠ وەک باوکسالاری کەنیسەی کاسۆلیکی کلدان ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://hugoye.bethmardutho.org/article/hv2n2vandenberg |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331032240/https://hugoye.bethmardutho.org/article/hv2n2vandenberg |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == پەیوەندی لەگەڵ پێغەمبەر ناحوم == [[File:ProphetNahum.JPG|thumb|گوایە گۆڕی پێغەمبەر ناحومە]] ئۆستن ھێنری لایارد، کە لە ساڵی ١٨٤٧ سەردانی ناوچەکەی کردووە، ڕاپۆرتی کردوە کە بە "نەریتێکی زۆر کۆن" گوندەکە گۆڕی پێغەمبەری [[ناحوم]]ی تێدایە، کە کتێبی پەیمانە کۆنەکەی بەم شێوەیە دەست پێدەکات: ووتارێک سەبارەت بە نەینەوا.<ref> https://books.google.iq/books?id=13-xbVfqDtcC&redir_esc=y </ref> کتێبی بینینەکەی [[ناحوم]]ی ئەلکۆش. لە کاتێکدا جیرۆم شوێنی لەدایکبوونی ناحومی لە ''جەلیل'' دانا، لایارد بە نەریتی ئەلقۆش دەزانێت سەرەڕای نەبوونی نووسراو یان پاشماوەی کۆن ھەندێک قورسایی ھەبووە. جولەکەکانی عێراق لە کاتی شەوعتدا زیارەتیان بۆ ئەو شوێنە کردووە، و "ئەو کەسەی زیارەتی گۆڕی [[ناحوم]] نەکردووە ھێشتا چێژی ڕاستەقینەی نەزانیوە" قسەیەکی باو بوو.<ref> https://www.jpost.com/Opinion/Kurdistan-needs-help-to-preserve-its-Jewish-heritage-407996 </ref> کاتێک [[جوو]]ەکان لە [[عێراق]] دەرکران یان بە ئارەزووی خۆیان کۆچیان کرد بۆ [[ئیسرائیل]] لە ساڵی ١٩٤٨،<ref>http://chaldean.org/Home/tabid/36/articleType/ArticleView/articleId/491/An-AlQosh-Man-Struggles-to-Keep-a-Promise-to-an-Old-Friend.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813103050/http://chaldean.org/Home/tabid/36/articleType/ArticleView/articleId/491/An-AlQosh-Man-Struggles-to-Keep-a-Promise-to-an-Old-Friend.aspx |date=١٣ی ئابی ٢٠١١ }}</ref> سەرپەرشتیاری جولەکە چاودێری بیناکەی بە کەسێکی کاسۆلیکی کلدانی ناوچەکە سپارد.<ref> https://www.jpost.com/Middle-East/Progress-made-on-saving-Prophet-Nahums-tomb-in-Iraq-543500 </ref> لە ڕاپرسییەکدا کە لە ساڵی ٢٠١٧ ئەنجامدرا، دەرکەوت کە پێکھاتەکەی لە مەترسی داڕمانیدایە، لە ساڵی دواتردا کارکردن لەسەر جێگیرکردنی دەستی پێکرد.<ref> https://www.al-monitor.com/originals/2018/03/nahums-tomb-in-iraq-restoration-begins.html </ref> == ھێرشەکان == * ١٤٠١ - گوندەکە لەلایەن [[تەیمووری لەنگ]]ەوە ھێرش کرایە سەری و وێران کرا. * ١٥٠٨ - ھێرش کرایە سەر ئەلقۆش لەلایەن پاشای [[بەغدا]] بەریاک (موراد بەی). * ١٨٣١- [[میرنشینی سۆران]] ھێرشی کردە سەر ئەلقۆش و نزیکەی ٣٠٠ گوندنشین کوژران. * ١٨٢٨- موسا پاشا، والی [[ئامێدی]]، نزیک دەبێتەوە لە ئەلقۆش و ئاگری لە دێری ڕەببان ھۆرمزد بەردا. * ١٨٣٢- [[میر محەممەد|محەمەد پاشای ڕەواندوز]] ھێرشی کردە سەر ئەلقۆش و زیاتر لە ٦٠٠ کەس لە دانیشتووانەکەی کوژران. * ١٨٤٠ - ڕەسوڵ بەگ، برای [[میر محەممەد|پاشای کۆرە]]، ھێرشەکەی دووبارە کردەوە. * ١٨٤٣ - پەلاماردانی دێری ڕەبان ھۆرمزد لەلایەن [[کورد]]ەوە، لەوانەیە ١٠٠٠ دەستنووس لەناوبرابن. * ٢٠١٤ - داعش لە ئەلقۆش نزیک بووەوە و نزیکەی ھەموو خەڵکەکە ھەڵاتن؛ بەڵام زۆرێک لە پیاوان و گەنجان بەھۆی خواستی پاراستنی شارۆچکەکەیانەوە ئەلقۆشیان بەجێنەھێشت. داعش دوای دەستێوەردانی [[پێشمەرگە]] و ''دواخ نەوشە'' نەیتوانی شارۆچکەکە بگرێتەوە.<ref> https://www.pbs.org/newshour/world/8-things-didnt-know-assyrian-christians </ref> == دیمۆگرافیا == لە مانگی ئازاری ٢٠٢٠ دامەزراوەی ''شلاما'' ڕایگەیاند کە ژمارەی دانیشتووانی گوندەکە ٤٥٦٧ کەس بووە: لەگەڵ ١٠١٥ خێزانی ئایینی کاسۆلیکی کلدان.<ref> https://docs.google.com/spreadsheets/d/e/2PACX-1vSVm9_G9M7Bi-7nUaTJ50VBQOMW--zQYzPyvimw9gbwgmAPsxKWZ7Xs1noqsWFAZX-oMNmzGgHp4wkC/pubhtml?gid=891834841&single=true </ref> بەپێی ئامارەکانی ڕێکخراوی نەتەوە و گەلانی بێ نوێنەرایەتی، زۆربەی دانیشتووانەکەی ئاشوورین و ڕێژەیەکی کەمتر لە [[ئێزیدی|ئێزدیەکانن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://unpo.org/article/20231 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220527144342/https://unpo.org/article/20231 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ١٩١٣، شارۆچکەی ئەلقۆش، بە گوتەی جۆزێف تفینکدجی ٧ ھەزار کاسۆلیکی کلدانی تێدا نیشتەجێ بوو. زۆرێک لە حەفتاکانی سەدەی ڕابردووەوە کۆچیان کردووە. بەپێی خەمڵاندنەکان لانیکەم ٤٠ ھەزار کۆچبەری "ئەلقوشنایە" و نەوەکانی نەوەی دووەم و سێیەمیان ئێستا لە شارەکانی دیترۆیت لە ویلایەتی میشیگان، گەڕەکی ڕۆژئاوای فێرفیڵد لە سیدنی لە [[ئوسترالیا]] و سان دیێگۆ لە کالیفۆرنیا دەژین. لە مانگی شوباتی ساڵی ٢٠١٠دا ھێرشەکانی سەر خەڵکی سریانی کلدانی ئاشوری لە باکووری [[عێراق]] ٤٣٠٠ کەسی ناچار کرد لە [[مووسڵ]]ەوە بەرەو [[دەشتی نەینەوا]] ھەڵبێن. لە راپۆرتێکی نەتەوە یەکگرتووەکاندا ھاتووە کە ٥٠٤ ئاشوری بە یەکجار کۆچیان کردووە بۆ ئەلقۆش. زۆرێک لە [[ئاشورییەکان]]ی [[مووسڵ]] و [[بەغدا]] لە دوای [[شەڕی عێراق]]ی دوای ٢٠٠٣ بۆ [[سەلامەتی]] ھەڵاتوون بۆ ئەلقۆش. ژمارەی دانیشتوانی شارۆچکەکە لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە نزیکەی ٤٦٠٠ کەس مەزەندە دەکرێت.<ref> https://www.shlama.org/population </ref> == پەیوەندی لەگەڵ حکومەتی ھەرێم == لە ساڵی ٢٠١٤ سەرۆکی [[شارەوانی]] ئەلقۆش، ''فایز جەھوەرە''، دەستبەسەر کرا و لە شوێنی خۆی ''لارا زارا'' ئەندامی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] دانا، تەنھا بۆ ئەوەی دوای ناڕەزایەتی دانیشتوانی ئەلقۆش بگەڕێتەوە سەر کارەکەی.<ref> https://www.worldwatchmonitor.org/coe/iraqi-christians-reject-second-mayor-installed-by-pro-kurd-council/ </ref> جارێکی دیکە جەھوەرە لەسەر بنەمای تۆمەتی گەندەڵی کە لەلایەن دادگای فیدراڵی عێراقەوە ڕەتکرایەوە، لە مانگی تەمموزی ٢٠١٧ لەلایەن حکومەتی ھەرێمەوە دەستبەسەر کرا و لە شوێنەکەی گۆڕدرا.<ref> https://www.assyrianpolicy.org/post/assyrian-mayor-of-alqosh-detained-and-beaten-by-the-kurdistan-democratic-party </ref> == کەشوھەوا == ئەلقۆش کەشوھەوای نیمچە وشکی ھەیە(BSh) لەگەڵ ھاوینەکانی زۆر گەرم و وشک، و زستانی تەڕ و فێنک. {{Weather box |location = Alqosh |metric first = Yes |single line = Yes |Jan high C = ١٢ |Feb high C = ١٤ |Mar high C = ٢٠ |Apr high C = ٢٦ |May high C = ٣٤ |Jun high C = ٣٨ |Jul high C = ٤٣ |Aug high C = ٤٠ |Sep high C = ٣٨ |Oct high C = ٣٠ |Nov high C = ٢٠ |Dec high C = ١٤ |year high C = |Jan low C = ٢ |Feb low C = ٤ |Mar low C = ٨ |Apr low C = ١١ |May low C = ١٦ |Jun low C = ٢١ |Jul low C = ٢٥ |Aug low C = ٢٤ |Sep low C = ٢٠ |Oct low C = ١٤ |Nov low C = ٦ |Dec low C = ٤ |year low C = |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = ٣٩ |Feb precipitation mm = ٦٩ |Mar precipitation mm = ٥١ |Apr precipitation mm = ٢٧ |May precipitation mm = ٠ |Jun precipitation mm = ٠ |Jul precipitation mm = ٠ |Aug precipitation mm = ٠ |Sep precipitation mm = ٠ |Oct precipitation mm = ٦ |Nov precipitation mm = ٣٦ |Dec precipitation mm = ٦٠ |year precipitation mm = |Jan precipitation days = ١٠ |Feb precipitation days = ١٠ |Mar precipitation days = ١١ |Apr precipitation days = ٩ |May precipitation days = ٠ |Jun precipitation days = ٠ |Jul precipitation days = ٠ |Aug precipitation days = ٠ |Sep precipitation days = ٠ |Oct precipitation days = ٥ |Nov precipitation days = ٨ |Dec precipitation days = ١٢ |year precipitation days = |source 1 = کەشوھەوای جیھان بە شێوەی ئۆنلاین (٢٠٠٠-٢٠١٢) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://www.worldweatheronline.com/alqosh-weather-averages/ninawa/iq.aspx | بڵاوکەرەوە = World Weather Online |سەردێڕ = Alqosh, Ninawa Monthly Climate Average, Iraq |ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> |date= ٢٠١٧ }} == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای تلکێف]] * [[پارێزگای نەینەوا]] * [[دەشتی نەینەوا]] * [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{دەشتی نەینەوا}} {{پۆلی کۆمنز|Alqosh}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|جوگرافیا}} [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] k23n53a04dn4lzfacf3k73hab0yw6d7 0 157643 1614046 1613870 2026-08-01T12:12:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614046 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder | name =ڕەشید عالی گەیلانی | native_name = ڕشید عالی الکیلانی | native_name_lang = ar | image = Rashid Ali al-Gaylani.jpg | imagesize = | smallimage = | caption = | office =نۆیەمین [[سەرۆکوەزیرانی عێراق]] | term_start =٢٠ی ئازاری ١٩٣٣ | term_end =٩ی تشرینی دووەمی ١٩٣٣ | monarch =[[فەیسەڵی یەکەم]]{{ھن}}[[غازی یەکەم]] | predecessor =[[ناجی شەوکەت]] | successor =[[جەمیل مەدفەعی]] | term_start2 =٣١ی ئازاری ١٩٤٠ | term_end2 =٣ی شوباتی ١٩٤١ | monarch2 =[[فەیسەڵی دووەم]]{{ھن}}[[شازادە عبدوڵڵا]] <small>(جێنشین)</small> | predecessor2 =[[نووری سەعید]] | successor2 =[[تەھا ھاشمی]] | term_start3 =١٣ی نیسانی ١٩٤١ | term_end3 =٣٠ی ئایاری ١٩٤١ | monarch3 =[[فەیسەڵی دووەم]]{{ھن}}[[شازادە عبدوڵڵا]] <small>(جێنشین)</small> | predecessor3 =[[تەھا ھاشمی]] | successor3 =[[جەمیل مەدفەعی]] | birth_date = ١٨٩٢ | birth_place =[[بەغدا]]، [[عوسمانی عێراق]] | death_date = ٢٨ی ئابی ١٩٦٥ (٧٢–٧٣ ساڵ ژیاوە) | death_place =[[بەیرووت]]، [[لوبنان]] | nationality = | party =[[حیزبی برایەتی نەتەوەیی]] | spouse = | relations = | children = | residence = | alma_mater = | occupation = | profession = | cabinet = | committees = | portfolio = | religion = [[سووننە]]، [[ئیسلام]] | signature = | website = | footnotes = }} '''ڕەشید عالی گەیلانی''' (١٨٩٢ – ٢٨ی ئابی ١٩٦٥) کەسایەتی سیاسیی عێراقی بوو، کە لەسەردەمی [[شانشینی عێراق]]دا لە سێ خولدا [[سەرۆکوەزیرانی عێراق]] بوو. ڕەشید بەیەکێک لە ناسیۆنالیستە عێراقییەکان دادەنرێت کەدەیویست کاریگەری و دەسەلاتی دەوڵەتی [[بەریتانیا]] بەسەر [[عێراق]]دا نەمێنێت. لەساڵانی ١٩٤٠ بۆ ١٩٤١ کە سەرۆکوەزیرانبوو، ھەوڵیدا لەگەڵ [[وڵاتەکانی تەوەر]] بکەوێتە دانووساندن و ڕێککەوتن بۆ دەرکردنی ئینگلیز لە [[عێراق]]. == ژیانی سەرەتایی == ڕەشید عالی کوڕی سەید عەبدولوەھاب گەیلانی بوو و لە بنەماڵەی ناوداری گەیلانیی نیشتەجێی [[بەغدا]] لەدایکبوو. ناوی ''گەیلانی'' ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە پێشینەکانیان خەڵکی [[گێڵان]]ی [[ئێران]] بوون. ئەو ڕەچەڵەکی دەگەڕایەوە بۆ فەرمانڕەوا [[چەرکەس|چەرکەسەکانی]] ویلایەتی عوسمانی. ئەندامانی بنەماڵەی گەیلانی بە [[سەید|''سەید'']] دەناسران، چونکە بنەچەی بنەماڵەکە دەگەڕایەوە بۆ پێغەمبەری [[ئیسلام]] [[محەممەد]].<ref>Makiya, p. 216</ref> ڕەشید عالی لە خوێندنگەی یاسا لە [[بەغدا]] تۆمار کرا و وەک [[پارێزەر]]ێک کاری دەکرد تا دەستپێکردنی کاروانی ڕامیاریی خۆی.<ref>Cleveland, p. 212</ref> == کاروانی ڕامیاری == لە ساڵی ١٩٢٤دا، ڕەشید عالی گەیلانی دەستی بە کاروانی ڕامیاریی خۆی کرد لە یەکەم حکوومەتی بە سەرۆکایەتیی [[پێڕستی سەرۆک وەزیرەکانی عێراق|سەرۆک وەزیران]] [[یاسین ھاشمی]]. یاسین ھاشمی گەیلانیی وەک وەزیری داد دەستنیشان کرد. ھەردوو پیاوەکە [[نەتەوەخوازیی عەرەبی|نەتەوەیخوازێکی]] سەرسەخت بوون و دژی ھەر دەستوەردانێکی [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانی]] بوون لە ڕامیاریی ناوخۆییی عێراقدا. ئەوان [[پەیماننامەی عێراق-بەریتانیا (١٩٣٠)]]یان ڕەت کردەوە کە لەلایەن حکوومەتی سەرۆک وەزیران [[نووری سەعید]] لە ساڵی ١٩٣٠دا واژوو کرابوو. ئەوان [[حیزبی برایەتیی نیشتمانی]]یان دامەزراند بۆ برەودان بە ئامانجە نەتەوەیییەکانیان. گەیلانی بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٣٣دا وەک سەرۆک وەزیران خزمەتی کرد بەڵام بۆ ماوەی کەمتر لە ھەشت مانگ لەو پایەیەدا مایەوە. لە ساڵی ١٩٣٨دا دەستبەسەر کرا و بۆ عانا دوورخرایەوە بەھۆی گومان لێکردنی لە ھەبوونی ڕۆڵ لە تەقینەوەکانی بەغدا لە تشرینی دووەمدا و ئاڵۆزییە ڕامیارییە گشتییەکان.<ref>Longrigg, 1953, p. 274</ref> ئەو وەک [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران]] لە ساڵانی ١٩٢٥ و ١٩٢٦دا ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xLnbFLjcX4sC&q=%22President+of+the+Chamber+of+Deputies%22+iraq&pg=PA93|سەردێڕ=Britain in Iraq: Contriving King and Country, 1914-1932|یەکەم=Peter|دوایین=Sluglett|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Columbia University Press|ژپنک=٩٧٨٠٢٣١١٤٢٠١٤|via=Google Books}}</ref> لە ماوەی حکوومەتی ھاشمیدا، گەیلانی وەک [[وەزارەتی ناوخۆ (عێراق)|وەزیری ناوخۆ]] خزمەتی کرد لەگەڵ سوودمەندبوونی زیاتر لە سەرپەرشتیکردنی پڕداھاتی ئەوقافی قادری. دواتر، وەک سەرۆک وەزیران، وەزارەتی ناوخۆی لەلا مایەوە لەکاتێکدا پڕۆژەکانی کارە گشتییەکان بەرەو پێش دەچوون، لەوانەش دانانی بەردی بناغەی مزگەوتێک کە بڕیار بوو ناوی بنرێت مزگەوتی فەیسەڵ.<ref>Longrigg, 1953, pp. 248, 283</ref> لە ٣١ی ئازاری ١٩٤٠دا، کاتێک گەیلانی دووبارە بە سەرۆک وەزیران دەستنیشانکرایەوە، [[جەنگی جیھانیی دووەم]] دەستی پێکردبوو و عێراق تازە مەرگی پێشوەختی شا غازی بەخۆوە بینیبوو. لەدوای سەردەمی دەسەڵاتی غازی، ئەنجومەنی وەسایەت پێکھات بۆ کوڕە چوار ساڵانەکەی، کە ئێستا ببووە پاشای نوێ [[فەیسەڵی دووەم]]. وەسیی فەیسەڵ مامی غازی بوو، کە [[ئەمیر]] عەبدولئیلا بوو. عەبدولئیلا لە جەنگەکەدا پاڵپشتیی بەریتانیای دەکرد، بەڵام نەیدەتوانی کۆنترۆڵی گەیلانی بکات، کە جەنگەکەی بەکارھێنا بۆ پێشخستنی ئامانجە نەتەوەیییەکانی خۆی بە ڕەتکردنەوەی ڕێگەدان بە تێپەڕبوونی ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە عێراقەوە بەرەو بەرەکانی جەنگ. ئەو ھەروەھا داواکارییەکانی پچڕاندنی پەیوەندییەکانی عێراقی لەگەڵ [[شانشینی ئیتاڵیا (١٨٦١–١٩٤٦)|ئیتاڵیای فاشیست]] ڕەتکردەوە و وەزیری دادی خۆی، [[ناجی شەوکەت]]ی ڕەوانەی ئەنقەرە کرد بۆ بینینی باڵیۆزی ئەڵمانیا لە [[تورکیا]]، [[فرانتس ڤۆن پاپن]]، بۆ بەدەستھێنانی پاڵپشتیی ئەڵمانیا بۆ حکوومەتەکەی. ئەرشیفەکانی وەزارەتی دەرەوەی ئەڵمانیا تۆماریان کردووە کە شەوکەت لە ٥ی تەممووزی ١٩٤٠دا چاوی بە ڤۆن پاپن کەوتووە، و نامەیەکی ناساندنی لەلایەن [[محەممەد ئەمین حوسێنی]]، موفتیی گەورەی قودسەوە پێبووە، کە تێیدا ئارەزووی خۆی بۆ واژووکردنی پەیماننامەیەکی دۆستایەتی و ھاوکاری دەربڕیوە.<ref>Aboul-Enein and Aboul-Enein, 2013, pp. [https://books.google.com/books?id=4WRVAQAAQBAJ&pg=PA51 51]-52</ref> بەغدا بنکەیەکی سەرەتایی بوو بۆ ئۆپراسیۆنە ھەواڵگرییەکانی نازییەکان لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا لە ماوەی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا.<ref>Lewis, 2003, pp. [https://books.google.com/books?id=fFZ0LuFIa0QC&pg=PA69 69]-70</ref> === کوودەتای ١٩٤١ی عێراق === {{سەرەکی|کوودەتای ١٩٤١ی عێراق}} [[File:Rashid Ali al-Gaylani and Haj Amin al-Husseini at anniversary of the 1941 coup in Iraq.jpg|thumb|left|ڕەشید عالی گەیلانی و [[حاجی ئەمین حوسێنی]]، لە کاتی پێشکەشکردنی وتار لە ساڵیادی کوودەتای ١٩٤١ی عێراق لە [[بەرلین]]]] [[بەریتانیا]] بە سەپاندنی سزای ئابووری بەسەر عێراقدا وەڵامی دایەوە. لەو میانەیەدا، ھەواڵی [[ئۆپراسیۆنی کۆمپاس|سەرکوتنەکانی بەریتانیا]] بەسەر ھێزەکانی ئیتاڵیادا لە باکووری ئەفریقا پاڵپشتییەکانی بۆ گەیلانی لاواز کرد. لە ٣١ی کانوونی دووەمی ١٩٤١دا، لەژێر فشاری عەبدولئیلا دا، لە سەرۆکایەتیی وەزیران دەستی کێشایەوە. ئەمەش تەنھا بێمتمانەییی ئەوی بەرامبەر بەریتانیا چڕتر کردەوە و پاڵپشتیکارانی لە حکوومەتی عێراقدا. گەیلانی لەگەڵ ئەندامانی [[چوارگۆشەی زێڕین (عێراق)|چوارگۆشەی زێڕین]]دا، پلانی دانا بۆ تیرۆرکردنی عەبدولئیلای وەسی و دەستبەسەرداگرتنی دەسەڵات. لە ٣١ی ئازاردا، عەبدولئیلا بە پیلانگێڕیی تیرۆرکردنەکەی خۆی زانی و لە وڵات ھەڵات. [[کوودەتای ١٩٤١ی عێراق|لە ١ی نیساندا، چوارگۆشەی زێڕین کوودەتاکەی خۆی جێبەجێ کرد]]؛ لە ٣ی نیساندا، «حکوومەتی پاراستنی نیشتمانی» شوێنی حکوومەتی وەسینی گرتەوە بە دانانی گەیلانی وەک سەرۆک وەزیران. وەک یەکێک لە یەکەمین کارەکانی، گەیلانی ھێزێکی [[تۆپخانە|تۆپخانەی]] عێراقی نارد بۆ ھێرشکردنە سەر [[بنکەی ئاسمانیی حەبانییە|بنکەی ھێزی ئاسمانیی شاھانە لە حەبانییە]]. لە کۆتاییی نیساندا، سەربازانی عێراقی پێگەی بەھێزیان لەسەر بەرزایییەکانی سەرووی بنکەکە گرت، و گەمارۆدان دەستی پێکرد. عێراق دابینکارێکی سەرەکیی [[نەوت]] بوو بۆ ھەوڵە جەنگییەکانی [[ھاوپەیمانانی جەنگی جیھانیی دووەم|ھاوپەیمانان]] و پردێکی وشکانیی گرینگ بوو لەنێوان ھێزەکانی بەریتانیا لە [[شانشینی میسر|میسر]] و [[ڕاجی بەریتانی|ھیندستان]]دا. بۆ پاراستنی عێراق، [[سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا]] [[وینستۆن چێرچڵ]] فەرمانی بە ژەنەڕاڵ [[ئارچیباڵد وەیڤڵ]] کرد بۆ پاراستنی بنکەی ئاسمانیی حەبانییە. لە ١٨ی نیساندا، ھێزەکانی بەریتانیا لە ھیندستانەوە لە [[بەسرە]] دابەزین، بە ناوی ''[[ھێزی عێراق|ھێزی سابین]]''. لە [[ژێرفەرمانی بەریتانیا بۆ سەر فەلەستین|فەلەستینی ژێردەسەڵاتدا]]، ھێزێکی دیکە پێکھێنرا بۆ چوونە ناو عێراق لە ڕۆژاواوە و ڕزگارکردنی بنکەی ئاسمانیی حەبانییە، بە ناوی ''[[ھێزی حەبانییە]]''. === جەنگی عێراق-بەریتانیا === {{سەرەکی|سەڕی عێراق و بەریتانیا}} لە [[حەبانیە]]، عێراقییە گەمارۆدەرەکان داوای ڕاگرتنی ھەموو چالاکییە مەشقییەکان و ھەموو گەشتە ئاسمانییەکانی ناوەوە و دەرەوەی بنکەکەیان کرد. لە ٢ی ئایاردا، فەرماندەی بنکەی ئاسمانیی حەبانییە، [[جێگری مارشاڵی ئاسمانی]] [[ھاری جۆرج سمارت]]، وەڵامی داواکارییەکانی عێراقی دایەوە بە ئەنجامدانی ھێرشێکی پێشوەختە دژی ھێزە عێراقییەکانی سەر بەرزایییەکانی بنکە ئاسمانییەکە. ئەم کارەش بووە ھۆی دەستپێکردنی [[جەنگی عێراق و بەریتانیا]]. لە ماوەی ھەفتەیەکدا، عێراقییەکان بەرزایییەکەیان بەجێھێشت. لە ناوەڕاستی ئایاردا، ھێزەکانی بەریتانیا کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە سەربازە ئاشوورییەکانی حەبانییە پێکھاتبوون، بەرەو [[فەلووجە]] پێشڕەوییان کرد، و دوای تێپەڕاندنی بەرگریی عێراقییەکان لەوێ، بەرەو بەغدا بەڕێکەوتن. لە ٣٠ی ئایاردا، لەکاتێکدا کە ھێزەکانی بەریتانیا لە شوێنەکەی نزیک دەبوونەوە، گەیلانی بۆ [[ئێران]] ھەڵات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=19. Iraq (1932-present) |ناونیشان=https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/iraq-1932-present/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣ |وێبگە=uca.edu |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230728164605/https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/iraq-1932-present/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٣١ی ئایاردا، [[ئاگربەست]] لەنێوان بەریتانییەکان و عێراقییەکاندا واژوو کرا. لە ١ى حوزەیراندا، وەسی بۆ بەغدا گەڕایەوە و حکوومەتەکەی گەڕێندرایەوە. دەستبەجێ دوای ئەوە، ڕووداوی ''[[فەرھوود]]'' کە [[پۆگرۆم|کۆمەڵکوژییەکی]] تووندوتیژ بوو دژی [[جوو]]ەکان، لە [[بەغدا]] ڕووی دا. === ئێران، ئیتاڵیا، ئەڵمانیا و عەرەبستانی سعوودی === [[File:Rashid Ali and Nasser.jpg|thumb|right|گەیلانی لەگەڵ سەرۆکی [[میسر|میسری]] [[جەمال عەبدولناسر]] لە [[قاھیرە]]، ئابی ١٩٥٨]] گەیلانی زۆری لە ئێراندا بەسەر نەبرد. لە ٢٥ی ئابی ١٩٤١دا، [[داگیرکردنی ئێران لەلایەن بەریتانیا و یەکێتیی سۆڤیەت|ھێزەکانی بەریتانیا و سۆڤیەت ئێرانیان داگیر کرد]] و [[ڕەزا شا]]یان لە دەسەڵات دوور خستەوە. پاشان گەیلانی بۆ [[ئیتاڵیا]] ھەڵات.<ref>"Preachers of Hate: Islam and the War on America" p. 106</ref> دواتر، لەلایەن دیکتاتۆری ئەڵمانی [[ئەدۆلف ھیتلەر]] لە بەرلین پێشوازیی لێکرا، و وەک ڕێبەری [[حکوومەت لە تاراوگە|حکوومەتی تاراوگەی]] عێراقی ناسێندرا. لەگەڵ [[کۆتاییی جەنگی جیھانیی دووەم لە ئەورووپا|شکستی ئەڵمانیادا]]، گەیلانی دووبارە ھەڵات و پەنای بردە بەر، ئەمجارەیان لە [[عەرەبستانی سعوودی|عەرەبستانی سعوودیدا]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق|بەغدا|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Rashid Ali al-Gaylani}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٢]] [[پۆل:مردووانی ١٩٦٥]] [[پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق]] [[پۆل:خەڵکی بەغدا]] [[پۆل:موسڵمانە سوننەکانی عێراق]] [[پۆل:ھاشمیەکان]] r0u9uc18dhqt6zl5abecrnya64m7he9 10 164907 1614273 1266210 2026-08-02T01:00:30Z Hivja 64112 /* */ 1614273 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == کانوونی یەکەم == * [[٢٣ی کانوونی یەکەم]] – دادگایەکی [[عەرەبستانی سعوودی]] لەبەر [[تیرۆرکردنی جەمال خاشقچی|کوشتن]]ی [[جەمال خاشقچی]] سزای مەرگی بەسەر پێنج کەسدا دا. * [[١٣ی کانوونی یەکەم]] – پارتی پارێزگار، کە لەلایەن [[بۆریس جۆنسۆن]] ڕابەرایەتی دەکرێت، زۆرینەی کورسییەکانی لە ھەڵبژاردنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو بردەوە. == تشرینی دووەم == * [[٣٠ی تشرینی دووەم]] – سەرۆک وەزیرانی [[عێراق]] [[عادل عەبدولمەھدی]] دوای خۆپیشاندانەکانی عێراق لەسەر خزمەتگوزارییە سەرەتایییە خراپەکان و گەندەڵی دەستی لەکارکێشایەوە. == ئەیلوول == * [[١٠ی ئەیلوول]] – [[ھێرشەکانی کەربەلا|پاڵەپەستۆیەکی لەپڕی خەڵک]] لەکاتی پەیڕەوکردنی عاشوورا لە [[کەربەلا]]، عێراق ڕوویدا و بەھۆیەوە و بەلای کەمەوە ٣١ کەس کوژران و زیاتر لە ١٠٠ کەسی تریش برینداربوون. == ئاب == * [[٢٠ی ئاب]] – پەیمانگای نەتەوەیی بۆ توێژینەوەی بۆشاییی بەڕازیل ڕای گەیاند بۆی دەرکەوتووە لەوەتەی کانوونی دووەمەوە زیاتر لە ٨٠٬٠٠٠ ئاگری گەورە لە وڵاتەکەدا کەوتووەتەوە ''<small>(لە وێنەکەدا)</small>''، کە بەلای کەمەوە ٤٠٬٠٠٠یان لە [[دارستانی ئەمازۆن]] ڕوویان داوە. * [[٢٠ی ئاب]] – خەڵکی باکووری کوردستان لە شارەکانی [[ئامەد]]، [[مێردین]]، [[وان]]، [[ئانکارا]]، [[ئەستەمبوڵ]]، [[ئیزمیر]]، [[موغلا]]، … دژ بە لە کار دەرکردنی شارەوانانی کورد دەستیان دا بە خۆپیشاندان. * [[١٩ی ئاب]] – ھەیئەتی ئەحرار ئەلشام کە لە لایەن تورکیا پاڵپشتی دەکرێت، لە خان شێخوون و گوندەکانی باشووری پاشەکشەی کرد. * [[١٩ی ئاب]] – سوپای لیبیا بنکەی فڕۆکە سیخوڕییەکانی تورکیای بۆردوومانکرد. * [[١٩ی ئاب]] – بەدوای لە کار دەرکردنی سێ شارەوانی کورد لە باکووری کوردستان و دەستبەسەرکردنی ٤١٨ کەس، پولیسی تورکیا لە شاری [[ئامەد]] ھێرشی ھێناوەتەوە سەر خەڵکی کورد کە لە کۆنفرانسێکی میدیایی نوێنەرانی [[پارتی دیموکراتی گەلان]] لە ئامەددا بەشداری کردبوون. * [[١٩ی ئاب]] – حکومەتی تورکیا ٥٣ لێکخۆی سەربازیی ناردووە بۆ یارمەتیدانەوەی ھەیئەتی ئەحرار ئەلشام لە گرووپە چەکدارەکانی نزیک بە [[ئەلقاعیدە]]لە [[ئیدلیب]]. * [[١٨ی ئاب]] – سنۆری [[مەندەلی]]-[[سوومار]] لە ناوێنی باشوور و ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە لایەن دەوڵەتی عێراقەوە بەستراو. * [[١٨ی ئاب]] – شارەوانانی کوردی سێ شاری کوردنشینی باکووری کوردستان [[ئامەد]]، [[وان]] و [[مێردین]] لە [[پارتی دیموکراتی گەلان]]، لەلایەن وەزارەتی ناوخۆی تورکیا لە کار دەرکران. * [[١٨ی ئاب]] – ٤١٨ چالاکی سیاسی و شارستانیی کورد لە ٢٩ شاری کوردنشینی تورکیا لە لایەن کۆماری تورکیا دەستبەسەر کران. * [[١٧ی ئاب]] – بەھۆی بۆردومانێک لە ئاھەنگێکی ھاوسەرگیریدا لە [[کابول]]، ئەفغانستان بەلای کەمەوە ٨٠ کەس کوژران و ١٦٠ کەسی تریش بریندار بوون. * [[١٥ی ئاب]] – تەواوی ٢٣٣ کەس لەسەر پشتی فڕینی ھێڵە ئاسمانییەکانی ئوڕاڵ ١٧٨ لە کارەساتی دواییی پێکداکەوتنی ھێرشی باڵندەکان بۆسەر ھەردووک مەکینەکانی ئایرباس ئەی٣٢١ ڕزگاریان بوو. * [[١٥ی ئاب]] – بە دوای چەند بەرپرسێکی دیکە، وەحید ڕەشیدی شارەوانی شاری [[خورەماوە]] لە [[پارێزگای لوڕستان]] لە ڕۆژھەلاتی کوردستان بە ھۆی گەندەڵیی ئابووری دەستبەسەر کرا. * [[١٤ی ئاب]] – ھێزی جەنگاوەرانی تۆڵەسێنیی مەعسوم کۆرکماز سەر بە ''بزووتنەوەی شۆڕشی یەکگرتیی گەلان (ھەبەدەھە)'' ھێرشەکەی ئیزمیریان کە دژی کارگەیەکی دروستکردنی کۆنتێنەر و خانووی پلاستیکی بۆ سوپای تورکیا کرابوو، لە ئەستۆ گرت. * [[١١ی ئاب]] – ئەرتەشی تورکیا ناوچەی شراوای [[عەفرین]]ی لە ڕۆژاوای کوردستان کرد بە ئامانجی تۆپباران. * [[٤ی ئاب]] – ھەندێک لە [[ئێزیدی]]یەکان ھەڵبژێردرانی «حازم تەحسین بەگ» یان وەکوو میری ئێزیدی ڕەتکردەوە و «نایف بن داود» یان بەجێگەی ھەڵبژارد. == تەممووز == * [[٢٤ی تەممووز]] – [[بۆریس جۆنسۆن]] وەک سەرکردەی پارتی پارێزگار بەسەر [[تێریزا مەی]] سەرکەوت و بووە وەزیری یەکەمی شانشینی یەکگرتوو. * [[٢١ی تەممووز]] – بە سەرکەوتن بەسەر [[ئەڤەتار (فیلمی ٢٠٠٩)|ئەڤەتار]]، [[تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە]] بووە [[پێڕستی پڕداھاتترین فیلمەکان|پڕداھاتترین فیلم]]. * [[٧ی تەممووز]] – [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل]] بە ئەنجامی ٣ – ١ لە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پیرۆی بردەوە و نازناوی [[کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩]]ی بە دەستھێنا. == حوزەیران == * [[٣٠ی حوزەیران]] – کۆمەڵێک لە خەڵکی [[ھۆنگ کۆنگ]] لە ساڵڕۆژی ڕادەستکردنەوەی ھۆنکۆنگ بۆ چیندا خۆپیشاندانیان کرد. خۆپیشاندانەکان لە سەرەتای حوزەیرانەوە پچڕپچر بەردەوام بوون. * [[١ی حوزەیران]] – لە تۆپی پێدا و لە کایەی کۆتاییی [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]، [[یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول|لیڤەرپوول]] بە بەزاندنی [[یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر|تۆتنھام ھۆتسپێر]] بردییەوە. == ئایار == * [[٣٠ی ئایار]] – ٧ تەقینەوە لە شاری [[کەرکووک]] ڕوویدا و ژمارەیەک کوژراو و برینداری لێکەوتەوە. * [[٢٨ی ئایار]] – لە دەنگدانێکی ئاشکرادا [[نێچیرڤان بارزانی]] بە ٦٨ دەنگی پەرلەمانتاران بە سەرۆکی چوار ساڵی داھاتووی ھەرێمی کوردستان ھەڵبژێردرا. * [[١٢ی ئایار]] – لە [[تۆپی پێ]]دا و لە پرەیمەر لیگی ئینگلیزی [[یانەی تۆپی پێی مەنچستر سیتی|مەنچستەر سیتی]] نازناوەکەی بردەوە و خولەکە بە ئاکام گەیشت. * [[٦ی ئایار]] – لە پێکدادانەکانی سنووری ئیسرائیل–غەزە بەلای کەمەوە ٢٩ کەس کوژران. == نیسان == * [[٢١ی نیسان]] – لە چەند تەقینەوەیەک لە کڵێسا و ئۆتێلەکانی [[سریلانکا]] بەلای کەمەوە ٢٥٠ کەس کوژران و ھەزارانی تریش بریندار بوون. * [[١٥ی نیسان]] – ئاگرێکی بەھێز زیانی بە کڵێسای نۆوتردام لە پاریس گەیاند. * [[١١ی نیسان]] – دامەزرێنەری [[ویکیلیکس]]، [[جولیان ئەسانژ]] لەلایەن دەستەڵاتدارانی بەریتانی دەستگیر کرا؛ دوای ئەوەی ئیکوادۆر پەناگەی لێ سەندەوە. * [[٣ی نیسان]] – لەوەتەی کۆتایییەکانی مانگی ئازار، لافاوی بەربڵاو بەلای کەمەوە بووە ھۆی کوشتنی ٦٢ کەس لە ئێران. == ئازار == * [[٢٥ی ئازار]] – [[لافاوی شیراز (٢٠١٩)|لافاوی شیراز]] بەلای کەمەوە بووە ھۆی کوشتنی ٢١ کەس و برینداربوونی ١١٠ کەسی تر. * [[٢١ی ئازار]] – بەھۆی [[نقومبوونی کاشینکی موسڵ (٢٠١٩)|نقومبوونی کاشینکێکی گەشتیاری]] لە ڕووباری [[دیجلە]]، شاری [[مووسڵ]]، عێراق، زیاتر لە ٩٠ کەس مردن. * [[٢١ی ئازار]] – لە ناڕەزایی دەربڕین دژی پیلانی چاکسازیی مافی لەبەرگرتنەوەی یەکێتیی ئەورووپا، تەواوی [[ویکیپیدیای ئەڵمانی]] بەردەست نەبوو. * [[١٥ی ئازار]] – بە تەقەکردن لە ناو مزگەوتی ئەلنوور و ناوەندی ئیسلامیی لینوود، لە کرایسچێرچ، نیوزلەندا بەلای کەمەوە ٤٩ کەس کوژران. * [[١٠ی ئازار]] – فڕۆکەی گەشتی ژمارە ٣٠٢ی ھێڵی ئاسمانیی ئەسیوپی بە ماوەیەکی کورت دوای فڕینی لە [[ئادیس ئابابا]]وە بۆ [[نایرۆبی]]، کینیا، تێکشکا، و بووە ھۆی کوشتنی تەواوی ١٥٧ کەسەکەی ناو فڕۆکەکە. * [[٨ی ئازار]] – [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] ھەڵوەشاندنەوەی سیستمی پاشەکەوتکردنی مووچەی ڕاگەیاند. == شوبات == * [[٢٤ی شوبات]] – گرین بووک [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین وێنە|خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین وێنە]] بردەوە و ڕاپسۆدی بۆھیمی لە چوار پۆلدا (باشترین ئەکتەری ئامادە) خەڵاتی ئۆسکاری بردەوە. == کانوونی دووەم == * [[٣ی کانوونی دووەم]] – چانج ئی ٤ی [[دەزگای بۆشاییی چین]] بووە یەکەم کەشتی ئاسمانی کە لە [[دیوی نادیاری مانگ|دیوی نادیار]]ی [[مانگ]] نیشتەوە. ocnbhpz4gjt7j7d3by68ckncawuc9o0 3 166780 1614381 1431518 2026-08-02T11:48:43Z Hivja 64112 /* ناوی وڵات/ھەرێم/شار */ بەشی نوێ 1614381 wikitext text/x-wiki {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [https://ku.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی باکووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D9%BE%DB%8E%DA%A9 ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [https://diq.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی زازاکی] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٣٥، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) == لەبەرئەوەی سوپاست کردم == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Echo thanks.svg|60px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Saad Goran، تۆ سپاسی یەک لە دوایین دەستکارییەکانی منت کرد، منیش بە دڵێکی پڕھەست پێت دەڵێم...<br/>{{pad|6em}}<big>'''''شایەنی نییە!'''''</big><br />ئەوە خۆشحاڵییە، و ھیوادارم چێژێکی زۆر ببینیت لەکاتی دەستکاریکردنی ئەم ئینسایکلۆپیدیایە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٠٣، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) |} == دکتۆر عەبدولواحید بۆ سڕینەوەی خێرا == سپاس بۆ بەشداریتان لە ویکیی کوردیی ناوەندیدا. وتاری [[دکتۆر عەبدولواحید]] ناوزەت کراوە بۆ سڕینەوە لەبەر ئەوە ھیچ سەرچاوەیەکی نیە کە گرنگیی کەسایەتییەکە دەربخات. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٢٠:٣٨، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC) ==[[:ئوسامە جەمیل]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[Image:Copyright-problem.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>ئەگەر ئەمە یەکەمین وتارە کە نووسیوتە، لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:وتار چییە؟|ئەم پەڕەیە بخوێنیتەوە]] بۆ ئەوەی لە نووسینەوەی وتار شارەزا بیت.</p><p>لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:جادووگەری وتارەکان/وەشانی ١|جادووگەری وتارەکان]] بەکار بھێنیت بۆ ئەوەی یارمەتی دروستکردنی وتارەکانت بدات.</p>|width=20%|align=left}} تاگێک لەسەر [[:ئوسامە جەمیل]] دانراوە کە داوا دەکات بەخێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیادا. ئەمە لەژێر [[وپ:پسخ#گ١٢|پێوەری گ١٢ بۆ سڕینەوەی خێرا]] کراوە، لەبەرئەوەی وادیارە پەڕەکە [[ویکیپیدیا:پێشێلکارییەکانی مافی لەبەرگرتنەوە|پێشێلکارێکی مافی لەبەرگرتنەوە]] بێت. بۆ ھۆکارە یاسایییەکان ئێمە ناتوانین دەقە مافپارێزراوەکان یان وێنە وەرگیراوەکان لە وێبگەکانی ترەوە پەسەند بکەین یان بابەتە چاپکراوەکان، و لە ئاکامدا، لەوانەیە زیادکردنەکەت گونجاوتر بێت بە سڕینەوە. دەشێت تۆ وێبگە دەرەکییەکان یان بابەتە چاپکراوەکانی تر بەکاربھێنیت وەک سەرچاوەی ''زانیاری''، بەڵام نەک وەک سەرچاوەیەکی ''ڕستەکانت''. ئەم بەشە ترسناکە: ''لە زاری خۆتەوە وشەکان بڵێ''. ویکیپیدیا پێشێلکردنەکانی مافی لەبەرگرتنەوە زۆر بەجدی وەردەگرێت و بەردەوام سەرپێچیکاریش '''[[ویکیپیدیا:سیاسەتی بەربەستن|بەربەست دەکات لە دەستکاریکردن]]'''. ئەگەر وێبگە دەرەکییەکە یان وێنەکە بۆ خۆت دەگەڕێتەوە، و دەتەوێت ڕێگە بە ویکیپیدیا بدەیت تا دەقەکە یان وێنەکە بەکاربھێنێت — بە مانای ڕێگەپێدانی خەڵکانی تر بە بەکارھێنانی بۆ ھەر ھۆکارێک — ئەوکاتە ''دەبێت'' لەڕێگەی یەک لە کردارە ڕوونکراوەکان لە [[ویکیپیدیا:بەخشینی بابەتە مافپارێزراوەکان]] بیسەلمێنیت. ھەمان شت دەگرێتەوە ئەگەر تۆ خاوەنی نیت بەڵام ڕێگەپێدانت لەژێر دەستدایە. ئەگەر تۆ خاوەنی نیت و ڕێگەپێدانیشت لەژێر دەستدا نییە، بۆ چۆنییەتی دەستکەوتنی ئەوە بنۆڕە [[ویکیپیدیا:داواکردنی ڕێگەپێدانی مافی لەبەرگرتنەوە]]. لەوانەیە بتەوێت چاوێک لە [[ویکیپیدیا:مافەکانی لەبەرگرتنەوە|سیاسەتی مافی لەبەرگرتنەوەی ویکیپیدیا]] بکەیت بۆ زانیاری زیاتر، یان [[ویکیپیدیا:پرسگا|لێرە]] پرسیار بکەیت. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:ئوسامە جەمیل|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. <!-- داڕێژە:سخ-پێشێلکاری-ئاگاداری --> ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٩:١١، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | زۆر سپاس بۆ خزمەتەکانت، وەک بەکارھێنەرێکی نوێ وتارەکانت پێویستیان بە کەمترین پێداچوونەوە ھەبووە تا ئێستا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٤، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) |} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] سوپاس بۆ تۆش، ھەوڵم داوە بەجوانی و پوختی وتارەکان دابڕێژم (دابڕێژمەوە)، پەنا بەخوا ئەگەر کاتم ھەبوو باشتریان دەکەم. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ‏١٠:٠٠، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو بەرێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ببورە بانگھێشتان دەکەم بۆ ئێرە، ئەم بەکارھێنەرە وتارەکانی زۆر بێ کێشەن، بە پێویستی نابینم چیتر چاودێری وتارەکانی بکەین. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٩، ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: سڵاو Saad Goran و {{وب|Sakura emad}} ببوورن کە زۆر درەنگ ھاتم بە دەم ئەم بەشەوە! ڕاستی ھێندە لە دەقەکانی بەڕێزیان ورد نەبوومەتەوە، بەڵام بەشدارییەکانیان بەرز دەنرخێنین و بە ڕای منیش شایەنی مافی [[وپ:پاسدەری خۆگەڕ|پاسدەری خۆگەڕ]] ھەیە. کاک Saad Goran تکایە لە [[ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان/پاسدەری خۆگەڕ]] داواکارییەک پێشکەش بکە. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٣٢، ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:وشیار ئیسماعیل]] == [[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]] وتاری [[:وشیار ئیسماعیل]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی. ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]]. دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:وشیار ئیسماعیل|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە. تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٣٦، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) == دەستپێکی وتارەکان == دەم باش Saad Goran، زۆر سپاس کە ئەوەندە گرنگی بە بواری وێژەی کوردی دەدەیت! تەنیا یەک تێبینیی بچووکم هەبوو کە دەبێت هەمیشە لە بەشی دەستپێکی وتارەکان بابەتی وتارەکە بناسێنیت. بۆ نموونە لە وتاری [[کۆشکی]] کەسێک نەشارەزا بێت نازانێت کە وتارەکە ھی کەسایەتییەکە و شاعیرە. لە سەرەتاکەی بنووسە «شاعیرێکی کورد بوو.» ئینجا بەردەوام بە. تەندروست بیت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٥٤، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :سوپاسیش بۆ وێنەی ئەو شاعیرانەی لە کۆمنز باریان دەکەیت. زۆر پێویستمان بەو کارانەتە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٥٧، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :: ھەموو کاتێکت باش {{وب|Aram}}، سوپاس بۆ ڕەخنە جوانەکەت، ڕەنگە بەھۆی سەرقاڵیمەوە بێت، ئینشەڵڵا لە داھاتوودا ئەو شتانە روونادەنەوە، و وتارەکان بە سەرچاوەی زیاتر باشتر دەکەم، بەڵام بەداخەوە کەمن یان ھی ھەندێک لە شاعیرەکان بوونەتە دەگمەن. {{زۆر سوپاس}} [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ‏٢١:١٣، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::سوپاس، ئێسنا ھەوڵدەدەم لە ([[دەنگی ئەمریکا|دەنگی ئەمریکا]])ش وێنەی ئەو کەسایەتییە دیارانەی کورد بار بکەم، کە بە خۆڕایین. [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ‏٢١:٢٥، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::: ھەر بژین یاخوا! وێنەکانی دەنگی ئەمریکا بۆ بارکردن لە کۆمنز گونجاون. بمێنن! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٤٠، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) = == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Editors Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی دەستکاریکەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو، بەخێرھاتییەوە بۆ ویکیپیدیا! ھەر بمێنن. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏٢١:٣٣، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) |} ==زانیاری لەسەر بارکردنی پەڕگە== وەک نموونەیەک سەیری ئەم [[:پەڕگە:Game of Thrones Season 1.jpg|وێنەیە]] بکە کە چۆن بار کراوە، تۆ لەسەرتە سێ شت بکەیت کاتی بارکردنی پەڕگەکان، یەکەم؛ ئەو پەڕگەیەی دەتەوێت هەڵی بژێرە. دووەم؛ لیستێک هەیە پڕی بکەوە وەک ئەو نموونەی پێم داویت. سێیەم؛ مۆڵەتنامەیەک بۆ پەڕگەکە دابنێ، بۆنموونە پۆستەری فیلم، یان لۆگۆ یان شتێکی تر. شوێنی بارکردنی پەڕگە لەلای ڕاستەوەیە کە نووسراوە «پەڕگەیەک بار بکە». <Code> ھۆکاری بەکارھێنانی نائازاد | ناساندن = پۆستەری زنجیرە | سەرچاوە = ویکیپیدیای ئینگلیزی | وتار = کایەی تەختە پاشایەتییەکان (وەرزی ٢) | چەندێتی = تەواو | ڕێزۆلووشنی کەم = بەپێی پێویست | مەبەست = بۆ باشترکردنی وتار | جێگۆڕی = نییە | زانیاریی تر = </Code> '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ‏١١:٣٣، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) {{وب|Tessla}} دەستان ساغبێت، {{زۆر سوپاس}} ئێستا مۆڵەتم ھەیە؟ دەتوانم پەڕگە بار بکەم؟ [[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Saad Goran|لێدوان]]) ‏١٢:٣٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]]: بەڵێ {{کرا}}. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ‏١٤:٢٦، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Notice of expiration of your uploader right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "uploader" (بارکەرەکان) will expire on 2025-03-18 18:56:38. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[بەکارھێنەر:Leaderbot|Leaderbot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Leaderbot|لێدوان]]) ١٩:٤٢، ١١ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)</div> == ناوی وڵات/ھەرێم/شار == سڵاو بەڕێز Saad Goran بەپێی سیاسەتەکانی ویکیپیدیا؛ نووسین یان نەنووسینی شار، ھەرێم یان وڵات سنووردار نەکراون! واتە ئەوەیکە چ بنووسین ڕۆژھەڵاتی کوردستان یان چ بنووسین ئێران و یانیش ھیچیان ھەر نەنووسین و تەنیا ناوی شار/پارێزگا بێ ئەوە ڕێگەپێدراوە. تەنانەت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش ئەو بابەتە بوونی ھەیە؛ لێرەش ئێستا من وتار ساز بکەم دەنووسم ڕۆژھەڵات/باشووری کوردستان و تۆش سازی بکەیت دەنووسی ئێران/عێراق، ھیچ یاسایەکیشمان نییە کە بڵێ ھی کاممان دروستترە یان ھی کاممان ھەڵەترە! ئەگەر یەکدەنگیش بکەین بۆ بابەتێکی لەم جۆرە سەختە بکرێتە گشتگیر بۆ ھەموو وتارەکان! ڕاستییەکەی خۆشم نازانم چارەسەری چییە، تەنیا ویستم بڵێم ھیچ یاسایەکی ویکی بوونی نییە کە بڵێ نووسینی ھەرێم/پارچە لەجیاتی وڵات ھەڵەیە؛ بگرە جارێکیش لە ویکیدراوە کێشەیەکمان بۆ ساز بوو لەسەر نووسینی باکووری کوردستان لەجیاتی تورکیا بۆ شارەکان، بەڵام دواتر مافیان بە ویکیی ئێمە دا کە دەتوانین ئەو کارە بکەین. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٤٨، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) gym9nq2q1mjysgnaxae3ba7m9pmakx3 2 167640 1614095 1612828 2026-08-01T14:43:25Z Kushared 5048 1614095 wikitext text/x-wiki == پێداچوونەوە== ئەو خشتانەی کە تایبەتن بە خشتەی پزیشکی و بەشی یەکەمی تەواوکراوە <div style="border:1px solid #8a99d9; background-color:#ECECFF; padding:14px 70px 14px 15px; margin:10px auto; position:relative; border-radius:2px; direction:rtl; text-align:right; font-size:95%; line-height:1.6;"> ئەگەر ھێشتا وتارەکانت لە خشتەکانی خوارەوە تەواو نەبووە و گرنگیپێدانیان ماوە تکایە دوودڵ مەبە لە گرنگیپێدانیان و دەستکاریکردنەوەی خشتەکە <div style="position:absolute; top:50%; left:15px; transform:translateY(-50%); font-size:34px; line-height:1;">🔖</div> </div> ==== بەشی یەکەم ==== {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش !دادوەران !خاڵ(کان) !ڕێژە |- | [[دۆزینەوە (پزیشکی)]] | [[:en:Medical diagnosis|Medical diagnosis]] | ٦٬١٢ کیلۆبایت (١٣٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[ئاڵۆزییەکان (پزیشکی)]] | [[:en:Complication (medicine)|Complication (medicine)]] | ١١.١ کیلۆبایت (٢٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[نیشانە و نیشانەکانی نەخۆشی]] | [[:en:Signs and symptoms|Signs and symptoms]] | ٩.١ کیلۆبایت (١٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | ٨٣ کیلۆبایت (١٦٠١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | ١١٠ کیلۆبایت (٦٬٦٦٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) |2 |95 |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | | | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە | | | |- | [[تایفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٣١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[ڕووبێلا]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | ١٠٣ کیلۆبایت (٥٬٣٤٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە | | | |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە | | | |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] | | | | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[نەخۆشی لیشمانیا]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | ١٠٢ کیلۆبایت (٨٬١٨٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە | | | |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | بەکارھێنەری دەرەوەی پرۆژەکە | چالاک | | | | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | ١٣٨ کیلۆبایت (١٢٬٢٣٤ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە | | | |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە | | | |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |- | [[چیکۆنگونیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | ١٧.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | ٥٢.٤ کیلۆبایت (٢،٢٣٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | ١٢.٢ کیلۆبایت (٥٦٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |77 |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[ئەسکاریازیس]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | ٦٣ کیلۆبایت (٤٬٦٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[میاستێنیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[سرینچکی تاڵ]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | چالاک | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[تەشەنای ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |100 |- | [[سەرمابردوویی]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[نەخۆشی ئەدیسۆن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |100 |- | [[زەیتوونی تاڵ]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | ٩.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) |2 |100 |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | ١٥٧ کیلۆبایت (١٧٬٠٩٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] [[بەکارھێنەر:Hivja|<bdi>Hivja</bdi>]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |١ خاڵ بۆ مین نیل ٢ خاڵ بۆ هیڤجا |90 |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[نەخۆشیی گای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |80 |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[کیستی بەیکەر]] | [[:en:Baker's cyst|Baker's cyst]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | تەواو |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |} 1107ung7l7p8nq61gxg1wmyvvk6dpin 1614120 1614095 2026-08-01T15:38:59Z Kushared 5048 1614120 wikitext text/x-wiki == پێداچوونەوە== ئەو خشتانەی کە تایبەتن بە خشتەی پزیشکی و بەشی یەکەمی تەواوکراوە <div style="border:1px solid #8a99d9; background-color:#ECECFF; padding:14px 70px 14px 15px; margin:10px auto; position:relative; border-radius:2px; direction:rtl; text-align:right; font-size:95%; line-height:1.6;"> ئەگەر ھێشتا وتارەکانت لە خشتەکانی خوارەوە تەواو نەبووە و گرنگیپێدانیان ماوە تکایە دوودڵ مەبە لە گرنگیپێدانیان و دەستکاریکردنەوەی خشتەکە <div style="position:absolute; top:50%; left:15px; transform:translateY(-50%); font-size:34px; line-height:1;">🔖</div> </div> ==== بەشی یەکەم ==== {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش !دادوەران !خاڵ(کان) !ڕێژە |- | [[دۆزینەوە (پزیشکی)]] | [[:en:Medical diagnosis|Medical diagnosis]] | ٦٬١٢ کیلۆبایت (١٣٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[ئاڵۆزییەکان (پزیشکی)]] | [[:en:Complication (medicine)|Complication (medicine)]] | ١١.١ کیلۆبایت (٢٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[نیشانە و نیشانەکانی نەخۆشی]] | [[:en:Signs and symptoms|Signs and symptoms]] | ٩.١ کیلۆبایت (١٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | ٨٣ کیلۆبایت (١٦٠١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | ١١٠ کیلۆبایت (٦٬٦٦٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) |2 |95 |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | | | | |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە | | | |- | [[تایفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٣١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[ڕووبێلا]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | ١٠٣ کیلۆبایت (٥٬٣٤٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە | | | |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە | | | |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] | | | | | |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[نەخۆشی لیشمانیا]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | ١٠٢ کیلۆبایت (٨٬١٨٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | | | |- | [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە | |2 |95 |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | | |1 |95 |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | بەکارھێنەری دەرەوەی پرۆژەکە | چالاک | | | | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | ١٣٨ کیلۆبایت (١٢٬٢٣٤ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |- | [[چیکۆنگونیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | ١٧.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | ٥٢.٤ کیلۆبایت (٢،٢٣٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | ١٢.٢ کیلۆبایت (٥٦٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |77 |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[ئەسکاریازیس]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | ٦٣ کیلۆبایت (٤٬٦٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[میاستێنیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[سرینچکی تاڵ]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | چالاک | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[تەشەنای ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |100 |- | [[سەرمابردوویی]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[نەخۆشی ئەدیسۆن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |100 |- | [[زەیتوونی تاڵ]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | ٩.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) |2 |100 |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | ١٥٧ کیلۆبایت (١٧٬٠٩٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] [[بەکارھێنەر:Hivja|<bdi>Hivja</bdi>]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |١ خاڵ بۆ مین نیل ٢ خاڵ بۆ هیڤجا |90 |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[نەخۆشیی گای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[کیستی بەیکەر]] | [[:en:Baker's cyst|Baker's cyst]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | تەواو |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |} eqy8wdahwpisa27oq2jqrun8w8kcx9s 1614140 1614120 2026-08-01T16:24:39Z Kushared 5048 1614140 wikitext text/x-wiki == پێداچوونەوە== ئەو خشتانەی کە تایبەتن بە خشتەی پزیشکی و بەشی یەکەمی تەواوکراوە <div style="border:1px solid #8a99d9; background-color:#ECECFF; padding:14px 70px 14px 15px; margin:10px auto; position:relative; border-radius:2px; direction:rtl; text-align:right; font-size:95%; line-height:1.6;"> ئەگەر ھێشتا وتارەکانت لە خشتەکانی خوارەوە تەواو نەبووە و گرنگیپێدانیان ماوە تکایە دوودڵ مەبە لە گرنگیپێدانیان و دەستکاریکردنەوەی خشتەکە <div style="position:absolute; top:50%; left:15px; transform:translateY(-50%); font-size:34px; line-height:1;">🔖</div> </div> ==== بەشی یەکەم ==== {| class="wikitable sortable" |+ ! وتار ! وتار لە ویکیی ئینگلیزی ! قەبارەی وتار ! ئەرک بۆ ! ئاستی پەرەپێدان ! ڕەوش !دادوەران !خاڵ(کان) !ڕێژە |- | [[دۆزینەوە (پزیشکی)]] | [[:en:Medical diagnosis|Medical diagnosis]] | ٦٬١٢ کیلۆبایت (١٣٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[ئاڵۆزییەکان (پزیشکی)]] | [[:en:Complication (medicine)|Complication (medicine)]] | ١١.١ کیلۆبایت (٢٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[نیشانە و نیشانەکانی نەخۆشی]] | [[:en:Signs and symptoms|Signs and symptoms]] | ٩.١ کیلۆبایت (١٦٠٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[تای خوێنبەربوون]] | [[:en:Dengue_fever|Dengue_fever]] | ٨٣ کیلۆبایت (١٦٠١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Ravan|Ravan]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە | | | |- | [[گال]] | [[:en:Scabies|Scabies]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[هەوکردنی جگەر A]] | [[:en:Hepatitis_A|Hepatitis_A]] | ٧٩ کیلۆبایت (٦٬٣٨٨ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[دیفتیریا]] | [[:en:Diphtheria|Diphtheria]] | ١١٠ کیلۆبایت (٦٬٦٦٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[نەخۆشیی وەسواس-ناچاربوون]] | [[:en:Obsessive–compulsive_disorder|Obsessive–compulsive_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) |2 |95 |- | [[سکەشۆرێ]] | [[:en:Dysentery|Dysentery]] | | [[Birmend121]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[ئێم پۆکس]] | [[:en:Mpox|Mpox]] | ١٣٢ کیلۆبایت (١١٬٠٦٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[زەردەتا]] | [[:en:Yellow_fever|Yellow_fever]] | ٦ کیلۆبایت (٣٥٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[تایفۆس]] | [[:en:Typhus|Typhus]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٣١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[ڕووبێلا]] | [[:en:Rubella|Rubella]] | ١٠٣ کیلۆبایت (٥٬٣٤٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[سووربوونی چاو]] | [[:en:Conjunctivitis|Conjunctivitis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[داربەڕووی ئەورووپی]] | [[:en:Quercus_robur|Quercus_robur]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] | [[:en:Post-traumatic_stress_disorder|Post-traumatic_stress_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[خەمگینی قووڵ]] | [[:en:Melancholia|Melancholia]] | | [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[نەخۆشیی خەوی ئەفریقی]] | [[:en:African_trypanosomiasis|African_trypanosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[سارس]] | [[:en:SARS|SARS]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |100 |- | [[نەخۆشی لیشمانیا]] | [[:en:Leishmaniasis|Leishmaniasis]] | ١٠٢ کیلۆبایت (٨٬١٨٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[هیمۆفیلیا]] | [[:en:Haemophilia|Haemophilia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[هێرپس]] | [[:en:Herpes|Herpes]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی]] | [[:en:Human_papillomavirus_infection|Human_papillomavirus_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[نەخۆشیی لایم]] | [[:en:Lyme_disease|Lyme_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[مێلانۆما]] | [[:en:Melanoma|Melanoma]] | | بەکارھێنەری دەرەوەی پرۆژەکە | چالاک | | | | |- | [[شستۆسۆمیاز]] | [[:en:Schistosomiasis|Schistosomiasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[شۆکی خوێنگەڕان]] | [[:en:Shock_(circulatory)|Shock_(circulatory)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[دەرمانی درۆینە]] | [[:en:Placebo|Placebo]] | ١٠٦ کیلۆبایت (٨٬٥٨٧ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[کورتەباڵایی]] | [[:en:Dwarfism|Dwarfism]] | ٦٧ کیلۆبایت (٥٬١٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[بۆتولیزم]] | [[:en:Botulism|Botulism]] | ١٣٨ کیلۆبایت (١٢٬٢٣٤ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[لیپتۆسپایرۆسیس]] | [[:en:Leptospirosis|Leptospirosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[چاوچێتی]] | [[:en:Strabismus|Strabismus]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[ئەکرۆمیگالی]] | [[:en:Acromegaly|Acromegaly]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری]] | [[:en:Borderline_personality_disorder|Borderline_personality_disorder]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[لەبارچوون]] | [[:en:Miscarriage|Miscarriage]] | | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[هیستێریا]] | [[:en:Hysteria|Hysteria]] | ٧٤ کیلۆبایت (٥٬١٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[نەخۆشیی پێ و دەم]] | [[:en:Foot-and-mouth_disease|Foot-and-mouth_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[نەخۆشیی چاگاس]] | [[:en:Chagas_disease|Chagas_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |- | [[چیکۆنگونیا]] | [[:en:Chikungunya|Chikungunya]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[فڕینی خوێنڕەگ]] | [[:en:Aneurysm|Aneurysm]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[تووی سپی]] | [[:en:Morus_alba|Morus_alba]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[خەوگەڕی]] | [[:en:Sleepwalking|Sleepwalking]] | ٧٤ کیلۆبایت (٦٬٠٩١ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداجوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[کەمیی ئۆکسجین]] | [[:en:Hypoxia_(medicine)|Hypoxia_(medicine)]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[سندرۆمی تۆرێت]] | [[:en:Tourette_syndrome|Tourette_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[بڵاوبوونەوەی شێرپەنجە]] | [[:en:Metastasis|Metastasis]] | ١٧.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kawanii|Kawanii]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[کلامیدیا]] | [[:en:Chlamydia|Chlamydia]] | ٥٢.٤ کیلۆبایت (٢،٢٣٦ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |- | [[مڕ (ڕووەک)]] | [[:en:Myrrh|Myrrh]] | ١٢.٢ کیلۆبایت (٥٦٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] | چالاک | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |77 |- | [[داربەڕووی هەمیشەسەوز]] | [[:en:Quercus_ilex|Quercus_ilex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[ئەسکاریازیس]] | [[:en:Ascariasis|Ascariasis]] | ٦٣ کیلۆبایت (٤٬٦٣٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[ئۆنکۆسێرکیاز]] | [[:en:Onchocerciasis|Onchocerciasis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[میاستێنیا گراڤیس]] | [[:en:Myasthenia_gravis|Myasthenia_gravis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |95 |- | [[تراکۆما]] | [[:en:Trachoma|Trachoma]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[سرینچکی تاڵ]] | [[:en:Sea_buckthorn|Sea_buckthorn]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | چالاک | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |90 |- | [[پێش ئیکلامپسیا]] | [[:en:Pre-eclampsia|Pre-eclampsia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[تەشەنای ڕێگای میز]] | [[:en:Urinary_tract_infection|Urinary_tract_infection]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[مردووپەروەری سێکسی]] | [[:en:Necrophilia|Necrophilia]] | ١٥٬٢١٩ بایت | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[هەوکردنی لووت]] | [[:en:Rhinitis|Rhinitis]] | ٤٤ کیلۆبایت (٣٬٧٨٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[خات]] | [[:en:Khat|Khat]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |100 |- | [[سەرمابردوویی]] | [[:en:Frostbite|Frostbite]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[نەخۆشی ئەدیسۆن]] | [[:en:Addison's_disease|Addison's_disease]] | ٧٥ کیلۆبایت (٥٬٩٢٢ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[سیستیسێرکۆسیس]] | [[:en:Cysticercosis|Cysticercosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[گرێی کەمترخۆیی]] | [[:en:Inferiority_complex|Inferiority_complex]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |1 |100 |- | [[زەیتوونی تاڵ]] | [[:en:Melia_azedarach|Melia_azedarach]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |- | [[چاوپیسی]] | [[:en:Evil_eye|Evil_eye]] | ٩.٨ کیلۆبایت | [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) |2 |100 |- | [[تاوی زیکا]] | [[:en:Zika_fever|Zika_fever]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[ترسی نەخۆشی]] | [[:en:Hypochondriasis|Hypochondriasis]] | | [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[شەکرەی جۆری دوو]] | [[:en:Type_2_diabetes|Type_2_diabetes]] | ١٥٧ کیلۆبایت (١٧٬٠٩٩ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[ترسی ژمارە ١٣]] | [[:en:Triskaidekaphobia|Triskaidekaphobia]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[نەخۆشیی کرۆیتسفێلد-یاکۆب]] | [[:en:Creutzfeldt–Jakob_disease|Creutzfeldt–Jakob_disease]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[گەرمابردوویی]] | [[:en:Heat_stroke|Heat_stroke]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] [[بەکارھێنەر:Hivja|<bdi>Hivja</bdi>]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |١ خاڵ بۆ مین نیل ٢ خاڵ بۆ هیڤجا |90 |- | [[هێپارین]] | [[:en:Heparin|Heparin]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[سارکۆیدۆسیس]] | [[:en:Sarcoidosis|Sarcoidosis]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[نەخۆشیی گای شێت]] | [[:en:Bovine_spongiform_encephalopathy|Bovine_spongiform_encephalopathy]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[سندرۆمی کلاینفێلتەر]] | [[:en:Klinefelter_syndrome|Klinefelter_syndrome]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |- | [[نانۆتەکنەلۆژیا]] | [[:en:Nanotechnology|Nanotechnology]] | | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | چالاک | ٣/٨ |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[دڕکە مووی دەستکرد]] | [[:en:Synthetic setae|Synthetic setae]] | ٥٢ کیلۆبایت (٤٬١٠٣ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | پێداچوونەوە | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |100 |- | [[بۆقی هاوارکەری سەردار]] | [[:en:Screaming tree frog|Screaming tree frog]] | ٧ کیلۆبایت (٦٢٥ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[نانۆبۆڕی]] | [[:en:Nanotube|Nanotube]] | ٨ کیلۆبایت (٨٠٠ وشە) | [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel Khdhr]] | | تەواو بووە |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |95 |- | [[کیستی بەیکەر]] | [[:en:Baker's cyst|Baker's cyst]] | | [[بەکارھێنەر:Min.neel|Min.neel]] | | تەواو |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |2 |90 |} cazkmedl5tv5aoak33g9yirhu3zjpqz 0 168392 1614056 1417612 2026-08-01T12:25:00Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614056 wikitext text/x-wiki {{وەسف|نووسەر، دەرھێنەر و بەرھەمھێنەرانی فیلم و تەلەڤیزیۆنیی ئەمریکی}} {{Infobox person | name = مات و ڕۆس دەفەر | image = Matt & Ross Duffer (36214184705).jpg | image_size = 250px | caption = مات (چەپ) و ڕۆس (ڕاست) دەفەر لە [[کۆمیک کۆنی سان دیێگۆ]]، ٢٠١٧ | birth_date = {{Birth date and age|١٩٨٤|٢|١٥}} | spouse = ڕۆس:{{ھن}}{{marriage|لێی جانیاک|٢٠١٥}} | birth_place = دورھام، [[کارۆلینای باکوور]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. | education = دواناوەندی چارڵز ئی. | alma_mater = زانکۆی چاپمان | occupation = {{hlist|نووسەر|دەرھێنەر|بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆن}} | years_active = ٢٠٠٥–ئێستا | known_for = {{Plainlist}} * ''[[شتە نامۆکان]]'' * ''شاراوە'' * ''سنەوبەرە لاسارەکان'' {{Endplainlist}} }} '''مات دەفەر''' و '''ڕۆس دەفەر''' (ھەردووکیان لەدایکبووی ١٤ی شوباتی ١٩٨٤)، ناسراو بە '''برایانی دەفەر'''، نووسەر، دەرھێنەر، و بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنیی ئەمریکین. ئەوان، بەرھەمھێنەری جێبەجێکاری زنجیرەی [[نێتفلیکس]]ی [[خەیاڵی زانستی]]-ترسناکی ''[[شتە نامۆکان]]''ن. ھەروەھا [[فیلمی ترسناک]]ی سایکۆلۆژی ٢٠١٥ی ''شاراوە''یان نووسیوە و دەرھێناوە. ئەڵقەیان بۆ زنجیرەی [[وێژەی نادیار|ئاڵۆزی]]-زانستی خەیاڵیی [[ھێڵی تەلەڤیزیۆنی فۆکس|فۆکس]]ی ''سنەوبەرە لاسارەکان'' نووسیوە، ھەروەھا دەستیان لە بەرھەمھێنانی چەندین کورتە فیلم ھەبووە (زۆربەیان لە کاتی خوێندنیان لە زانکۆی چاپمان بەرھەمھێندراون). ئەوان برای [[دووانە|دووانەن]] و لە منداڵییەوە پەیوەندییەکی نزیکیان ھەبووە، پێکەوە کاریان لەسەر ھەموو پڕۆژەکانیان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Taryn |دوایین=Nobil |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Duffer Brothers on ''Stranger Things'' 2 and What Scares Them |ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]] |ناونیشان=https://variety.com/2017/tv/features/duffer-brothers-stranger-things-1202621133/ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> == پیشە == دوای نووسین و دەرھێنانی چەند کورتە فیلمێک، دەقی فیلمی ترسناکی ''شاراوە''، کە دووانەکە نوسیبوویان، لەلایەن [[وارنەر برۆس پیکچەرز]]ەوە وەرگیرا لە ٢٠١١.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Jeff |دوایین=Sneider |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Warners buys spec from recent grads |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |ناونیشان=https://variety.com/2011/film/news/warners-buys-spec-from-recent-grads-1118046893/ |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> دواتر دووانەکە فیلمی ''شاراوە''یان دەرھێنا، کە لە ٢٠١٥ بڵاوبوویەوە. دواتر برایانی دەفەر بوونە نووسەر/بەرھەمھێنەرانی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی [[تەلەڤیزیۆنی فۆکس|فۆکس]]ی ''سنەوبەرە لاسارەکان''. === ''شتە نامۆکان'' === لەگەڵ ئەزموون لە تەلەڤیزیۆندا، دووانەکە دەستیان کرد بە نووسینی بیرۆکەکانیان بۆ ''[[شتە نامۆکان]]''، کە لە ئەنجامدا دان کۆھن بیرۆکەکەی بۆ [[شۆن لێڤی]] باسکرد. بەھۆی یارمەتی کۆمپانیای بەرھەمھێنانی لاپس ٢١ی شۆن لێڤی، زنجیرەکە خێرا لەلایەن [[نێتفلیکس]]ەوە ھەڵگیرا.<ref name="lindsey">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Craig |دوایین=Lindsey |ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=Durham's Duffer Brothers land on Netflix |newspaper=The News &amp; Observer |ناونیشان=http://www.newsobserver.com/entertainment/tv/article88426297.html |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٦}}</ref><ref>Geoff Berkshire, [https://variety.com/2016/tv/news/stranger-things-season-1-shawn-levy-interview-winona-ryder-netflix-1201820811/ ''Stranger Things'': Shawn Levy on Directing Winona Ryder, Netflix's Viral Model], ''Variety'', 22 July 2016.</ref> زنجیرەکە لە ١٩٨٠کانی [[ئیندیانا]]دایە و ڕێزلێنانانێکە بۆ کلتووری بەناوبانگی ٨٠کان،<ref name="frightfind">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://frightfind.com/stranger-things-netflix-homage/ |سەردێڕ=Stranger Things is an Homage to the Greats |ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=FrightFind |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> کە کارەکانی [[ستێڤن سپیلبێرگ]]، جۆن کارپێنتەر، [[ستیڤن کینگ]]، و جۆرج لوکەس، ئیلھامی ھونەریانەی پێبەخشیون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://blogs.wsj.com/speakeasy/2016/07/13/how-netflixs-stranger-things-channels-steven-spielberg-john-carpenter-and-stephen-king/ |سەردێڕ=How Netflix's ''Stranger Things'' Channels Steven Spielberg, John Carpenter and Stephen King |دوایین=Leeds |یەکەم=Sarene |ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠١٦|newspaper=[[The Wall Street Journal]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.inverse.com/article/18481-netflix-stranger-things-80s-pop-culture-references-spielberg |سەردێڕ=Every '80s Pop Culture References in ''Stranger Things'' |دوایین=Hutchinson |یەکەم=Sean |ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=[[Inverse (website)|Inverse]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦دا، [[شتە نامۆکان (وەرزی یەکەم)|یەکەم وەرزی زنجیرەکە]] بڵاوکرایەوە، و بووە خاوەنی ستایشێکی زۆر،<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Stranger Things |ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/tv/stranger-things/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> بە تایبەتی بۆ داڕشتنی کەسایەتییەکانی، پێشەنگی، کەش، نواندن، ساوندتراک، دەرھێنان، نووسین، و ڕێزلێنانەکانی لە چەشنی فیلمی ١٩٨٠کان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/11-reasons-stranger-things-best-8514946 |سەردێڕ=11 (geddit?) reasons why we love Netflix new TV series Stranger Things |دوایین=Allen |یەکەم=Gavin |ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> لە پێگەی [[ڕاتن تۆمەیتۆز]] ھەڵسەنگاندنی %٩٥ی وەرگرت، بەپێی ٨٢ پێداچوونەوە، لەگەڵ نمرەی ٧٬٩٦/١٠. پێداچوونەوە گشتییەکانی وێبگەکان بریتیبوون لە «پڕ جۆش، دڵ شکێن، و ھەندێک کات ترسناک، ''شتە نامۆکان'' ڕێز لە فیلمەکانی [[ستێڤن سپیلیبێرگ]] و پەخشە تەلەڤیزیۆنییە کۆنەکانی ١٩٨٠کان دەگرێت.»<ref name="rotten">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/tv/stranger_things/s01/ |سەردێڕ=''Stranger Things'': Season 1 |بڵاوکەرەوە=[[Fandango Media|Fandango]] |ئیش=[[Rotten Tomatoes]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> لە ٣١ی ئابی ٢٠١٦دا، نێتفلیکس زنجیرەکەی نوێ کردەوە بۆ [[شتە نامۆکان (وەرزی دووەم)|وەرزی دووەم]] کە لە نۆ ئەڵقە پێکھاتبوو، و لە ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ بڵاوکرایەوە. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٧دا، نێتفلیکس زنجیرەکەی نوێکردەوە بۆ [[شتە نامۆکان (وەرزی سێیەم)|وەرزی سێیەم]] کە لە ھەشت ئەڵقە پێکھاتبوو، کە لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٧ بڵاوکرانەوە.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Stranger Things |ناونیشان=https://www.cnet.com/news/stranger-things-third-season-details-are-trickling-out/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠١٨}}</ref> لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩دا، نێتفلیکس [[شتە نامۆکان (وەرزی چوارەم)|وەرزی چوارەمی ''شتە نامۆکان'']]ی ڕاگەیاند. لەگەڵیدا، نێتفلیکس ڕایگەیاند کە پەیماننامەیەکی نۆ بڕیان لەگەڵ برایانی دەفەر واژوو کردووە بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی دیکە بۆ چەندەھا ساڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/stranger-things-renewed-season-4-at-netflix-duffer-brothers-ink-rich-netflix-deal-1222143 |سەردێڕ=''Stranger Things'' Renewed for Season 4 as Creators Ink Nine-Figure Netflix Deal |یەکەم=Leslie |دوایین=Goldberg |ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ئیش=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> == ژیانی تایبەتی == برایانی دەفەر لە دورھام، کارۆلینای باکوور لەدایکبوون و گەورەبوون. ئەوان دەستیان بە دروستکردنی فیلم کرد لە پۆلی سێ بە بەکارھێنانی کەمێرایەکی ڤیدیۆی Hi8 کە دیارییەک بوو لە دایک و باوکیانەوە. ئەوان قوتابخانەی دوکیان خوێندووە بۆ منداڵان لە باخچەی منداڵانەوە تا پۆلی ٨، قوتابخانەیەکی تایبەت کە لە قەراغ شار بوو، وە پاشان دوا ناوەندی چارڵز ئی، قوتابخانەیەکی گەورەی گشتی لە دورھام. ئەوان ڕۆیشتن بۆ ئۆرەنج، کالیفۆڕنیا، بۆ خوێندنی فیلم لە کۆلێژی دەج بۆ ھونەری فیلم و میدیا، لە زانکۆی چاپمان، کە لە ٢٠٠٧ تەواویان کرد.<ref name="lindsey"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |یەکەم=Dawn |دوایین=Bonker |ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠١٦ |سەردێڕ=The wild and strange summer of The Duffer Brothers '07 and ''Stranger Things'' |بڵاوکەرەوە=[[Chapman University]] |ناونیشان=https://blogs.chapman.edu/happenings/2016/08/19/the-wild-and-strange-summer-of-the-duffer-brothers-07-and-stranger-things/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠١٧ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170225110921/https://blogs.chapman.edu/happenings/2016/08/19/the-wild-and-strange-summer-of-the-duffer-brothers-07-and-stranger-things/ |url-status=dead }}</ref> [[File:Ross Duffer (35378152014).jpg|thumb|ڕۆس دەفەر لە کۆمیک-کۆنی سان دیاگۆی ٢٠١٧ بۆ ''شتە نامۆکان''.]] ڕۆس دەفەر ھاوسەرگیری لەگەڵ دەرھێنەر لێی جانیاک لرد لە Palm Springs لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٥. دوو خۆشەویستەکە یەکدیان لە ٢٠٠٦ لە کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنان لە لۆس ئەنجلس بینی، کە لێی جانیاک یاریدەدەری بەرھەمھێنەر بوو وە ڕۆس دەفەریش نیشتەجێی ئەوێ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Leigh Janiak, Ross Duffer |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2015/12/27/fashion/weddings/leigh-janiak-ross-duffer.html |بڵاوکەرەوە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref> [[File:Matt Duffer (35409275453).jpg|thumb|مات دەفەر لە کۆمیک-کۆنی سان دیاگۆی ٢٠١٧ بۆ ''شتە نامۆکان.'']] لە ماڕچی ٢٠١٨ دا، برایانی دەفەر تاوانبارکران بە توندوتیژی زارەکی لە سێتی ''شتە نامۆکان'' لەلایەن گرەرێک کە لەسەر زنجیرەکە کاری ئەکرد. ئەو لە تۆڕی کۆمەڵایەتی وتی کە ناگەڕێتەوە بۆ وەرزی سێھەم لەبەرئەوەی کە برایانی دەفەر ژینگەیەکی ناھەمواریان دروستکردووە بۆ ئافرەتان. براکان ئەمەیان ڕەتکردەوە و لێکۆڵینەوەیەک لەلایەن نێتفلیکسەوە ھیچ [[ھەڵەکاری]]یەکی نەدۆزییەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Netflix, ''Stranger Things'' Creators Respond to Verbal Abuse Claim |ناونیشان=https://variety.com/2018/tv/news/netflix-stranger-things-creators-respond-to-allegation-of-abuse-1202723414/ |ئیش=Variety |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref> براکان پێشتر ڕەخنەیان لێگیرابوو بۆ زۆرلێکردنی خانمەئەکتەری گەنج [[سەیدی سینک]] بۆ دیمەنێکی ماچکردن کە لە سکریپتەکەدا نەبوو. ھەرچۆنێک، سەیدی وتی کە زۆری لێنەکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Zack |دوایین=Sharf |ناونیشان=https://www.indiewire.com/2017/11/stranger-things-sadie-sink-unscripted-kiss-reaction-1201895333/ |سەردێڕ=''Stranger Things'': Sadie Sink Says She 'Never Objected' to the Controversial Unscripted Kiss |ئیش=Indiewire |ڕێکەوت=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171108190441/https://www.indiewire.com/2017/11/stranger-things-sadie-sink-unscripted-kiss-reaction-1201895333/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2" | ساڵ ! rowspan="2" | ناو ! colspan="4" | دانراوون بە ! rowspan="2" | تێبینییەکان |- ! style="width:4em; font-size:90%" | دەرھێنەر ! style="width:4em; font-size:90%" | نووسەر ! style="width:4em; font-size:90%" | بەرھەمھێنەر ! style="width:4em; font-size:90%" | ھیتر |- | ٢٠٠٥ | ''We All Fall Down'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{No}} | {{No}} | کورتە فیلم |- | ٢٠٠٦ | data-sort-value="Big Toe, The" | ''The Big Toe'' | {{No}} | {{No}} | {{No}} | {{Yes}} | کورتە فیلم{{ھن}}مۆنتاژ |- | ٢٠٠٧ | ''Eater'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{No}} | کورتە فیلم |- | rowspan="2" |٢٠٠٨ | data-sort-value="Milkman, The" | ''The Milkman'' | {{No}} | {{No}} | {{Yes}} | {{Yes}} | کورتە فیلم{{ھن}}ئەکتەر: ئەفسەر (مات دەفەر); چەتە (ڕۆس دەفەر) |- | ''Saturday Night at Norm's'' | {{No}} | {{No}} | {{Yes}} | {{No}} | کورتە فیلم |- | rowspan=2 | ٢٠٠٩ | ''Abraham's Boys'' | {{No}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | کورتە فیلم{{ھن}}دەرھێنەری بەشی دووھەم و مۆنتاژەر |- | ''Road to Moloch'' | {{No}} | {{Yes}} | {{No}} | {{No}} | کورتە فیلم |- | ٢٠١٢ | ''Vessel'' | {{No}} | {{Yes}} | {{No}} | {{No}} | کورتە فیلم |- | ٢٠١٤ | ''Honeymoon'' | {{No}} | {{No}} | {{No}} | {{Yes}} | سوپاسی تایبەت |- | ٢٠١٥ | ''Hidden'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{No}} | {{No}} | دەستپێکی فیلمی گرینگ{{ھن}}تەواوکراوە لە ٢٠١٢، بڵاوکردنەوەی دیاریکراوی پێدراوە لە ٢٠١٥.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.inverse.com/article/19968-hidden-matt-ross-duffer-netflix-stranger-things-debut-warner-bros-alexander-skarsgard |سەردێڕ = Revisiting The Duffer Brothers' Lost Movie, "Hidden" |دوایین=Hutchinson |یەکەم=Sean |وێبگە=[[Inverse (website)|Inverse]] |ڕێکەوت=٢٣ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> |- |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2" | ماوەی پەخش ! rowspan="2" | ناو ! colspan="4" | دانراوون بە ! rowspan="2" | تێبینییەکان |- ! style="width:4em; font-size:90%" | دەرھێنەر ! style="width:4em; font-size:90%" | نووسەر ! style="width:7em; font-size:90%" | بەرھەمھێنەر ! style="width:4em; font-size:90%" | ھیتر |- | ٢٠١٥–٢٠١٦ ([[فۆکس]]) | ''Wayward Pines'' | {{No}} | {{Yes}} | {{Yes|یەکێک لە جێبەجێکارەکان}} | {{No}} | یەکێک لە بەرھەمھێنەری جێبەجێکار (وەرزی یەکەم){{ھن}}نووسەر (٤ ئەڵقە) |- | ٢٠١٦–ئێستا ([[نێتفلیکس]]) | ''[[شتە نامۆکان]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes|جێبەجێکار}} | {{Yes|دروستکەر}} | بەرھەمھێنەری جێبەجێکار (وەرزی ١–٤){{ھن}}دەرھێنەر (١٥ ئەڵقە){{ھن}}نووسەر (١٢ ئەڵقە) |- |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|1819972|مات دەفەر}} * {{IMDb name|1819973|ڕۆس دەفەر}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Matt & Ross Duffer}} [[پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]] [[پۆل:نووسەرانی خەیاڵی زانستیی ئەمریکی]] [[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی زانستی خەیاڵی]] [[پۆل:دووانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] a3usjqxstpns5in9j8p9fnjd8up3pbl 0 169073 1614127 1592176 2026-08-01T15:59:58Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614127 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = جۆش برۆلین | image = Josh Brolin SDCC 2014.jpg | caption = برۆلین لە ٢٠١٤ | birth_name = جۆشوا جەیمس برۆلین<ref>https://www.familysearch.org/ark:/61903/1:1:VL9W-X3W</ref> | birth_date = {{birth date and age|1968|02|12}} | birth_place = سانتا، مۆنیکا لە کالیفۆرنیا | occupation = ئەکتەر | children = ٣ | father = جەیمس برۆلین | yearsactive = ١٩٨٤-ئێستا | works = | awards = | spouse = دێن لەین }} '''جۆشوا جەیمس برۆلین'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pqasb.pqarchiver.com/boston/access/2046621992.html?FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Feb%2008,%201970&author=&pub=Boston%20Globe%20(1960-1979)&desc=The%20doctor%20rides%20a%20cycle&pqatl=google|سەردێڕ=The doctor rides a cycle|وێبگە=Pqasb.pqarchiver.com|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}{{بەستەری مردوو|url=https://pqasb.pqarchiver.com/boston/access/2046621992.html?FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Feb%2008,%201970&author=&pub=Boston%20Globe%20(1960-1979)&desc=The%20doctor%20rides%20a%20cycle&pqatl=google |date=ئابی ٢٠٢١ }}</ref> ({{بە ئینگلیزی|Joshua James Brolin}}؛ لەدایکبووی ١٢ی شوباتی ١٩٦٨)<ref>Screen World 2003, By John Willis, Barry Monush. Published by Hal Leonard Corporation, 2004. {{ISBN|1-55783-528-4}}, {{ISBN|978-1-55783-528-4}}</ref> ئەکتەرێکی ئەمریکییە، چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە خەڵاتی فیلمی ھەڵبژاردەی ڕەخنەگرانە، و بۆ وەرگرتنی خەڵاتی ئەکادیمی کاندید کراوە. برۆلین لە چەندین فیلم دەرکەوتووە، فیلمەکانی وەک: «گێلەکە» ١٩٨٥، «لاساییکەر لە دەنگ و جوڵە» ١٩٩٧، «پیاوێکی بەتاڵ» ٢٠٠٠، «ھاڕینی خانوو» ٢٠٠٧، «[[وڵات بۆ پیرەمێردان نییە (فیلم)|وڵات بۆ پیرەمێردان نییە]]» ٢٠٠٧، «چەتەیەکی ئەمریکی» ٢٠٠٧، «دەبلیوو» ٢٠٠٨، «شیر» ٢٠٠٨، «بریجی ڕاست» ٢٠١٠، «پیاوان لە ڕەش ٣» ٢٠١٢، «جێگری بۆن» ٢٠١٤، «سیکاریۆ» ٢٠١٥، «یحیا قەیسەر» ٢٠١٦، «دێد پوول» ٢٠١٨. ھەروەھا ڕۆڵی «تانۆس»ی لە فیلمەکانی ماڕڤیل بینیوە، بەتایبەت فیلمەکانی وەک [[تۆڵەستێنەکان: جەنگی بێکۆتا]]، [[تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە]]. == ژیانی تایبەتی == برۆلین لە شاری سانتا مۆنیکای کالیفۆرنیا لەدایک بووە، کوڕی جەین کامیرۆن (ئەگێ) چالاکوانی ژیانی کێوی، و کوڕی ئەکتەر جەیمس برۆلین.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Pfefferman |یەکەم=Naomi |سەردێڕ=Josh Brolin Mines Emotional Depths |بڵاوکەرەوە=The Jewish Journal |ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://www.jewishjournal.com/oscars/article/joshbrolin_200902191/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090222024900/http://www.jewishjournal.com/oscars/article/joshbrolin_200902191/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠٠٩}}</ref><ref name="texas">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Barnes|یەکەم=Michael|نووسەر٢=Elizabeth Peterman|سەردێڕ=Josh Brolin is everywhere these days, including Austin|بڵاوکەرەوە=Austin 360|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.austin360.com/movies/content/movies/stories/2007/11/1117brolin.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090111233923/http://www.austin360.com/movies/content/movies/stories/2007/11/1117brolin.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> برۆلین لە کێڵگەیەک لە تێمپلتۆنی کالیفۆرنیا گەورە بوو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://slofilmfest.org/sloiff-board/|سەردێڕ=board of directors & staff|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|وێبگە=Slofilmfest.org|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200923202915/https://slofilmfest.org/sloiff-board/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەگەڵ ئەوەی کە کەمێک بەر کاری نواندنەکەی باوکی کەوت دایک و باوکی لە ساڵی ١٩٨٤ لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا یەکتریان تەڵاق داوە. برۆلین لە چاوپێکەوتنێکی ساڵی ٢٠١٤ گوتی لە ماوەی ھەرزەکاریدا ئەندامی گروپی ھاوڕێیەتی سەرئاوکەوتن بووە بە ناوی "سیتۆ ڕاتس". یان منداڵی دەوڵەمەندت ھەیە، دایک و باوکی فەرامۆشکراو، یان منداڵی ھەژار، تێکەڵێک بوو، بەڵام ئێمە لە بنەڕەتدا بەھەمان شێوە گەورە بووین من پێشتر و لەو کاتەوە تا ئێستا گروپێکی لەم شێوەیەم نەدیوە. ئەو دانی بە دزینی ئۆتۆمبێلدا نا بۆ ئەوەی پارەی بەکارھێنانی دەرمانەکەی بدات، ھەر لە جۆری ھێرۆین، بە سڕکەرەوە ئەوەی ڕوون کردەوە کە پێی خۆش نییە: مەبەستم ئەوەیە، من ھەرگیز نەمھێشت و ھەرگیز بەو کارە نەمردم، ئەوە شتێکی باشە" زۆربەی ئەو پیاوانەی کە لەگەڵیان گەورە بووم، ھەموویان ئێستا مردوون. برۆلین لە ساڵی ١٩٨٨ تا ١٩٩٤ ھاوسەرگیری لەگەڵ خانمەئەکتەر ئەلیس ئادەیر کرد،<ref name=PlayboyInt>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر= Stephen Rebello|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ= Playboy Interview: Josh Brolin|journal= [[Playboy (magazine)|Playboy]]}}</ref> ئەوان دوو منداڵیان ھەیە، یەکێکیان خانمەئەکتەر ئایدن برۆلینە.<ref>[Jose Bastidas: [https://popculture.com/tv-shows/news/yellowstone-casts-eden-brolin-beyond-star-josh-brolin-daughter-promising-new-season-3-character/ '' 'Yellowstone' Casts Eden Brolin, 'Beyond' Star and Josh Brolin's Daughter, as Promising New Season 3 Character''] at popculture.com, 2019-09-9</ref> بۆ ماوەی شەش مانگ لەگەڵ خانمەئەکتەر مینی درایڤەر دابووە، لە ١٥ی ئابی ٢٠٠٤ ھاوسەرگیری لەگەڵ خانمە ئەکتەر دایان لەین کرد.<ref name="Schneller">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Schneller |یەکەم=Johanna |سەردێڕ=Changing Lane |ئیش=[[InStyle]] |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٥}}</ref> برۆلین و لین لە ساڵی ٢٠١٣ جیابوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان = http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/josh-brolin-diane-lane-divorcing-after-eight-years-2013212|سەردێڕ=Exclusive: Josh Brolin, Diane Lane Divorcing After Eight Years |ئیش= [[Us Weekly]] | ڕێکەوت = ٢١ی شوباتی ٢٠١٣| ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠١٣}}</ref> لە ئازاری ٢٠١٣ برۆلین دەستی کرد بە ژوان لەگەڵ یاریدەدەری پێشووی و مۆدێلی کاترین بۆید کە ٢٠ ساڵ لە گەنجترە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/josh-brolin-engaged-to-kathryn-boyd-details-2015185/|سەردێڕ=Josh Brolin Is Engaged to Kathryn Boyd!|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠١٥|وێبگە=Us Weekly|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> They became engaged in March 2015.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Josh Brolin takes U-Turn at Cannes to bring in Fiancee Kathryn Boyd|ناونیشان=http://news.biharprabha.com/2015/05/josh-brolin-takes-u-turn-at-cannes-to-bring-in-fiancee-kathryn-boyd/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=news.biharprabha.com|ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠١٥|archive-date= ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001181022/https://news.biharprabha.com/2015/05/josh-brolin-takes-u-turn-at-cannes-to-bring-in-fiancee-kathryn-boyd/|url-status=dead}}</ref> ئەو دوو ھاوسەرە لە ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.usatoday.com/videos/life/2016/09/25/91080696/|سەردێڕ=Josh Brolin ties the knot|وێبگە=Usatoday.com|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> ھاوسەرگیریان کرد و لە ٢٩ی ئایاری ٢٠١٨ ڕایانگەیاند، کە چاوەڕوانی یەکەم منداڵیان پێکەوە دەکەن،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.today.com/parents/josh-brolin-wife-kathryn-expecting-1st-child-together-t129933|سەردێڕ='Hang on to your hats': Josh Brolin and wife expecting 1st child together|وێبگە=TODAY.com}}</ref> برۆلین لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ لە ڕێگەی ئینستگرامەوە ڕایگەیاند، بۆید کچی وێستلینی پاشایەتی برۆلینی لە دایک بووە. لە ٢٠ی ٢٠٠٤ ھاوسەری برۆلین لەو کاتەدا، دیان لەین، دوای دەمەتەقێی لەگەڵی پەیوەندی بە پۆلیسەوە کرد، بە تۆمەتی خراپ لە جۆری پاتری ناوخۆیی دەستگیرکرا. لین ڕەتیکردەوە تۆمەتەکانی بۆ دابنێیت و وتەبێژەکەی ئەو دوو ھاوسەرە ڕووداوەکەی بەھەڵە تێگەیشتن وەسفکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://people.com/parents/josh-brolin-kathryn-boyd-welcome-daughter/|سەردێڕ=Josh Brolin and Kathryn Boyd Welcome Daughter Westlyn Reign — See Her First Video!|ئیش=People|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> برۆلین لە ١٢ی تەممووزی ٢٠٠٨ پاش دەمەولەتکاری لە سترای کات باڕ لە لویزیانا، لەگەڵ ئەکتەر جیفری ڕایت و پێنج ئەندامی تری دەستەی تاقمی دەبلیو برۆلین دەستگیر کرا، دوای پێدانی گرەنتی پارەی کاش بە بڕی ٣٣٤ دۆلار. برۆلین بە پەیامنێرێکی وت: «باش بوو لە زینداندا بم زانیم کە من ھیچ کارێکی ھەڵەم نەکردووە» تۆمەتەکان بۆسەر ھەر حەوت پیاوەکە لەلایەن داواکاری گشتی شریڤێپۆرتەوە درا. برۆلین دەستی کرد بە بازرگانی کردنی کۆگاکان لە ناوەڕاستی ٢٠ەکان و بە کورتی بیری کردەوە، لە وازھێنان لە نواندن، و من بازرگانیم کردووە بە تایبەتی تیرەکانی تەوژمم دۆزییەوە کە ژوریان ھەبێت بۆ ھەناسەدان و کەمێک ھەناسەدان، ھەروەھا دامەزرێنەری ھاودامەزرێنەری شوێنی بازرگانی سەرمایە بوو کە چیتر بوونی نییە. == پیشە == برۆلین پێش ئەوەی ڕۆڵی دیار و بەرچاو بگێڕێت وەک «براندۆن والش» لە فیلمی «گێل» دەستی بە کاری خۆی کرد، لە فیلمی تەلەفزیۆنی و ڕۆڵی میوانەکان لە نمایشە تەلەفزیۆنییەکان. بە ڕۆڵی تۆم ھانسۆن لە زنجیرەی «٢١ شەقامی جامپ» لەگەڵ [[جۆنی دێپ]] ڕۆڵی دەگێڕا. برۆلین ئاماژەی بەوەدا کە دوای چەند ساڵێک لە یەکەم کاری فیلمی تراشین،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/03/14/t-magazine/02well-cover.html |ئیش=The New York Times | سەردێڕ=Tough Enough | یەکەم=Lynn | دوایین=Hirschberg | ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠١٠| ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٠}}</ref> کە تێیدا شاھیدی ئەوەی بووە کە پێی دەڵێن «ئاپۆچی» ڕۆڵگێڕانی لە بەشی خۆی بینیوە. بۆ ماوەی چەند ساڵێک لە ڕۆڵی شانۆییدا لە ڕۆچێستەری نیویۆرکدا دەرکەوت، زۆر جار لە پاڵ ئامۆژگاریکار و ھاوڕێکەی ئەنتۆنی زێربییە. یەکێک لە گرنگترین ڕۆڵەکانی برۆلین لەسەرەتای پیشەکەیدا «وایلد بیلھیکۆک» بوو، لە زنجیرە تەلەفزیۆنی ڕۆژئاوایییەکانی ئەی بی سی سوارە گەنجەکان، کە سێ وەرزی (١٩٨٢–١٩٩٢)ی بەردەوام بوو. دوو زنجیرە تەلەفزیۆنی تر ھەیە کە ھاوئەستێرەی تێدا کردووە، لەوانە: «ئاڕۆن سپێلنج» و «میستەر ستێرلینگ»، کە ھەردووکیان پاش چەند ئەڵقەیەک ھەڵوەشێنرانەوە. کاری فیلمی برۆلین لە چەند ڕۆڵێکی باش پێکھاتووە، لە کۆتایییەکانی ٢٠٠٠کان بۆ سەرەتای ٢٠١٠، لەوانە «ھەسارەی تیرۆر» و «جوس ڤان سانت» و «شیر» و «چەتەی ئەمریکا» و «ئۆلیڤەر ستۆن» و «شەقامی دیوار: پارە ھەرگیز ناخەوێ». ھەروەھا ڕۆڵی سەرەکی بینیوە لە فیلمی «وڵات بۆ پیرەمێردان نییە»، و خەڵاتی ئەکادیمی بۆ ڕەم فیلمە وەرگرتووە. برۆلین لە ساڵی ٢٠٠٨ لە نوێترین فیلمی ئۆلیڤەر ستۆندا بە ناوی «دەبلیوو» بەرجەستەبوو، ژیاننامەی تایبەت بە ڕووداوە گرنگەکانی ژیانی سەرۆک جۆرج دەبلیو بۆشی تێدابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rte.ie/arts/2008/0121/stoneo.html|سەردێڕ=Stone and Brolin to make Bush biopic|بڵاوکەرەوە=Raidió Teilifís Éireann|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ئیش=RTÉ Ten|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090108071528/http://www.rte.ie/arts/2008/0121/stoneo.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> برۆلین کورتە فیلمی ئێکسی نووسی و کاری دەرھێنانی بۆ کرد، یەکەم دەرکەوتنی لە دەرھێنانی.<ref name="wmagazine2008">{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=Josh Brolin |نووسەر=Kevin West |magazine=W magazine |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.wmagazine.com/celebrities/2008/10/josh_brolin?currentPage=1 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120119165036/http://www.wmagazine.com/celebrities/2008/10/josh_brolin?currentPage=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> فیلمەکە کە لەدەوری زیندانییەک دەخولێتەوە بۆ ئەوەی کچەکەی یەکبخەێتەوەو بەدوای دایکە کوژراوەکەیدا بگەڕێت، فیلمی کردنەوەی یەکەمین فێستیڤاڵی ساڵانەی فیلمی یەکێتی سیتی نێودەوڵەتی بوو لە شاری ئیتیحادی نیوجێرسی لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٠. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەر دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Josh Brolin|جۆش برۆلین}} * [https://web.archive.org/web/20160225212519/http://www.josh-brolin.com/ Josh-Brolin.com] * {{IMDb name|982}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ژیاننامە|کالیفۆڕنیا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن}} [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە وێستێرنەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا]] eqo43j0cvl3s5fzp8ufe7fx0dyeeahl 3 171678 1614321 1613263 2026-08-02T09:31:13Z SakuraBot 51806 بۆت: گواستنەوەی پەیامەکانی Translation of the week بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation_of_the_week]] 1614321 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 7 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) {{col-end}}|} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immigration to Switzerland]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In 2023, resident foreigners made up 26.3% of Switzerland's population. Most of these (83%) were from European countries. Italy provided the largest single group of foreigners, accounting for 14.7% of total foreign population, followed closely by Germany (14.0%), Portugal (11.7%), France (6.6%), Kosovo (5.1%), Spain (3.9%), Turkey (3.1%), North Macedonia (3.1%), Serbia (2.8%), Austria (2.0%), United Kingdom (1.9%), Bosnia and Herzegovina (1.3%) and Croatia (1.3%). Immigrants from Sri Lanka (1.3%), most of them former Tamil refugees, were the largest group of Asian origin (7.9%). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Study of Man's Impact on Climate]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> La '''Study of Man's Impact on Climate''' (traduisible en français par « Étude de l'impact de l'homme sur le climat ») est une conférence scientifique internationale consacrée à l'influence humaine sur le climat qui s'est tenue à Stockholm, en Suède, du 28 juin au 16 juillet 1971. Elle aborde diverses hypothèses parmi lesquelles la destruction de la couche d'ozone et le réchauffement (ou refroidissement) climatique, établit l'état du savoir à leur sujet et, soulignant les nombreuses inconnues qui demeurent, appelle à consacrer davantage de fonds à la recherche scientifique sur le climat. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٠، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30849684 --> == خەرمانەی ڕێزلێنان == خاتوو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاوت لێبێت، لەبەر شارەزایت لە ویکیپیدیا و شارەزای بەڕێوبەرایەتیت و شارەزای یاساکانی ویکی میدیا، جەنابتان دەتوانن ببنە ئەندامی لیژنەی هەڵسەنگاندن و هەروەها سەرپەرشتیاری لیژنەکە، کارتان تەنها بەخشینی ڕێزلێنانەکە و وەرگرتنی ئەندامەکان دەبێت بۆ بوون بە ئەندامی لیژنە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٥١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] قبووڵمە، ئەوەنەی پێم بکرێت! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::زۆر سوپاس، کەواتە بوویتە ئەندامی لیژنەی هەڵسەنگاندنی خەرمانەی ڕێزلێنان. ::{{بەکارھێنەر ئەندامی لیژنەی هەڵسەنگاندنی خەرمانەی ڕێزلێنان}}.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) a40sxb37nbnymvqsv8m447ili58gleq 0 172494 1614104 1563955 2026-08-01T15:04:57Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614104 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} تۆڕی نێونەتەوەیی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران(بە ئینکلیسی;International Network of Iranian Kurdistan Human Rights، فارسی؛ شبکە بین المللی حقوق بشر کردستان ایران) ڕێکخراوێکی [[سەربەخۆیی|سەربەخۆی]] نێودەوڵەتی [[مافەکانی مرۆڤ|مافی مرۆڤە]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] کە لە پێناو لە لە قاودانی پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ لە [[کوردستان]] چالاکی دەکات. ڕێکخراوی تۆڕی نێونەتەوەیی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران لە ساڵی ٢٠١٣ لە شاری دەنهاخ(لاهای) [[ھۆلەند|هۆڵەند]] بەفەرمی دەستی بە کار کردوە.<ref>https://drimble.nl/bedrijf/den-haag/k60762241/stichting-international-network-of-iranian-kurdistan-human-rights.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201028205215/https://drimble.nl/bedrijf/den-haag/k60762241/stichting-international-network-of-iranian-kurdistan-human-rights.html |date=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ }}</ref> دواتر لە ساڵی ٢٠١٥ لە وڵاتی [[بەلجیکا|بەلژیک]] و [[کەنەدا|کانەدا]] دەستی بە چالاکی فەرمی کردوە. ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ڕۆژهەڵاتی کوردستان تا ئێستاکە چوار [[سکاڵا|سکاڵای]] دژی [[کۆماری ئیسلامی ئێران|کۆماری ئیسلامی]] ئێران ڕادەستی [[دادگای تاوانی نێونەتەوەیی|دادگای]] نێودەوڵەتی"ئای. سی. سی" کردوە.<ref>[https://www.komalainternational.org/2018/03/12/complaint-against-mr-hamid-reza-jalaeipour-bij-icc ICC]</ref><ref>[https://www.komalainternational.org/2018/03/12/request-for-the-prosecution-of-irgc-commanders-in-iran ICC2]</ref> == ئامانجەکان == پەرەپێدان و [[هاندان]] لە پێناو [[پەیڕەوی زانستی|پەیڕەوی]] کردن لە جارنامەی مافی مرۆڤ هەوڵ و هاندان بۆ ئازاد بوونی [[ڕێکخراوە]] سەربەخۆکانی مافی مرۆڤ لە ئێران [[چاودێریی کۆمەڵایەتی|چاوەدێری]]، ئاگاداری و وڵامدەرەوە(بەرپرسایەتی) لە هەمبەر مافی مرۆڤ و پێشێلکارییەکانی هەوڵ بۆ یارمەتی ماڵی بە بنەماڵەی بەندکراوانی [[سیاسی]] داکۆکی لە مافی ژنان لە کوردستان لە قاودان و ڕادەستکردنی تاوانبارانی پێشێلکاریی مافی مرۆڤ لای دادگا هەوڵ لە پێناو: لەناو بردنی حوکم و بڕیاری ئیعدام، ئەشکەنجە، توندوتیژی بێڕەحمانەو نامرۆڤانە، سوکایەتی، [[توندوتیژی دژی ژنان|توندوتیژی]] دژی ژنان و مناڵان. == چالاکی == ڕاگەیاندن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://ikhumanrights.com/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210106173450/http://ikhumanrights.com/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> رێکخستی کۆڕ و کۆمەڵ(کۆنفڕانس و سیمینار) <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://unpo.org/article/17455 |سەردێڕ=Conference |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109000341/https://unpo.org/article/17455 |url-status=dead }}</ref> خۆپێشاندان<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jAz37foaOrk&feature=youtu.be Manifestation]</ref> لۆبی کردن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://unpo.org/article/18302 |سەردێڕ=Lobby |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109142656/https://unpo.org/article/18302 |url-status=dead }}</ref> == بەستەرەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} np5k3cn3c92qjrbqay4yyni16h2ul01 0 173694 1614055 1613781 2026-08-01T12:15:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614055 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Vladimir Putin and Kersti Kaljulaid (2019-04-18) 05.jpg|وێنۆک|کرستی کالیولاید لەگەل [[ڤلادیمیر پوتین]]]] ئەمە پێڕستی گەشتە فەرمییەکانە بۆ دەرەوە لەلایەن [[کرستی کالیولاید]]ی پێنجەم سەرۆکی ئیستۆنیا. کرستی یاوەریکراوە لەلایەن جۆرج-رێنی ماکسیمۆڤسکی ھاوسەرەکەی. == پێڕستی سەردانەکان == {| class="wikitable outercollapse sortable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! width="150" |وڵات ! width="100" |ڕێکەوت(ەکان) ! width="120" |شار ! width="180" |جۆر |- |{{flag|Finland}} |٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ |ھێلسینکی |سەردانی وڵات |- |{{flag|Latvia}} |٢٠–٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ |ڕیگا |سەردانی وڵات |- |{{flag|Lithuania}} |٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ |ڤیلنیوس |سەردانی وڵات |- |{{flag|Poland}} |٢–٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ |وارساو |سەردانی وڵات |- |{{flag|Germany}} |١٠–١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ |بەرلین |سەردانی وڵات |- |{{flag|Finland}} |٢٩–٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ |ھێلسینکی |سەردانی وڵات |- |{{flag|France}} |٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ |پاریس |سەردانی وڵات |- |{{flag|Belgium}} |٢٥–٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ |بروکسێل |سەردانی وڵات |- |{{flag|Sweden}} |٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ |ستۆکھۆلم |سەردانی وڵات |- |{{flag|Latvia}} |٩ی شوباتی ٢٠١٧ |ڕیگا |سەردانی وڵات |- |{{flag|Germany}} |١٧–١٩ی شوباتی ٢٠١٧ |بەرلین |سەردانی وڵات |- |{{flag|Finland}} |٧–٨ی ئازاری ٢٠١٧ |ھێلسینکی |سەردانی وڵات |- |{{flag|Lebanon}} |٩–١٢ی ئازاری ٢٠١٧ |بەیروت |سەردانی وڵات |- |{{flag|Belgium}} |٢٣–٢٤ی ئازاری ٢٠١٧ |بروکسێل |سەردانی وڵات |- |{{flag|Switzerland}} |٣–٤ی ئایاری ٢٠١٧ |بێرن |سەردانی وڵات |- |{{flag|Italy}} |٥–٦ی ئایاری ٢٠١٧ |رۆم |سەردانی وڵات |- |{{flag|Slovakia}} |٢٦–٢٧ی ئایاری ٢٠١٧ |براتسیلاڤا |سەردانی وڵات |- |{{flag|Italy}} |٢٦–٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧ |رۆم |سەردانی وڵات |- |{{flag|Latvia}} |٥ی تەممووزی ٢٠١٧ |ڕیگا |سەردانی وڵات |- |{{flag|Poland}} |٦ی تەممووزی ٢٠١٧ |وارساو |سەردانی وڵات |- |{{flag|United States}} |٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |نیویۆرک |سەردانی کار |- |{{flag|Denmark}} |٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |کۆپنھاگن |سەردانی وڵات |- |{{flag|Italy}} |٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ |رۆم |سەردانی وڵات |- |{{flag|Norway}} |١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ |ئۆسلۆ |سەردانی وڵات |- |{{flag|Finland}} |١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ |ھێلسینکی |سەردانی وڵات |- |{{flag|Georgia}} |٣١ی تشرینی یەکەم-٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |تبلیس |سەردانی وڵات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Estonian President Visits Georgia|ناونیشان=https://www.finchannel.com/world/georgia/69232-estonian-president-visits-georgia|وێبگە=www.finchannel.com}}</ref> |- |{{flag|Ethiopia}} |١٣–١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |ئەدیس_ئەبابا |سەردانی وڵات |- |{{flag|Rwanda}} |١٧–١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |کیگالی |سەردانی وڵات |- |{{flag|Belgium}} |٢١–٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |بروکسێل |سەردانی وڵات |- |{{flag|Finland}} |٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |ھێلسینکی |سەردانی وڵات |- |{{flag|Iceland}} |٢٨–٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |ڕێکیاڤیک |سەردانی وڵات |- |{{flag|Germany}} |٣–٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |بەرلین |سەردانی وڵات |- |{{flag|Austria}} |١–٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڤیێنا |سەردانی وڵات |- |{{flag|South Korea}} |٦–١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |سێئول |سەردانی وڵات |- |{{flag|Belgium}} |١٨–١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |بروکسێل |سەردانی کار |- |{{flag|Germany}} |١٥–١٨ی شوباتی ٢٠١٨ |میونشن |سەردانی کار |- |{{flag|Lithuania}} |١٦ی شوباتی ٢٠١٨ |ڤیلنیوس |سەردانی کار |- |{{flag|United Kingdom}} |٢٦–٢٨ی ئازاری ٢٠١٨ |لەندەن |سەردانی وڵات |- |{{flag|United States}} |٢–٥ی نیسانی ٢٠١٨ |واشینگتن، دی. سی |سەردانی کار |- |{{flag|France}} |٨–١٠ی نیسانی ٢٠١٨ |پاریس |سەردانی کار |- |{{flag|United States}} |١٩–٢٣ی نیسانی ٢٠١٨ |واشینگتن، دی. سی |سەردانی کار |- |{{flag|Greece}} |١٦–١٨ی ئایاری ٢٠١٨ |ئەتینا |سەردانی کار |- |{{flag|Ukraine}} |٢٢–٢٣ی ئایاری ٢٠١٨ |کیێڤ |سەردانی وڵات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ERR|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Estonian President in Ukraine: Combating corruption requires political will|ناونیشان=https://news.err.ee/833844/estonian-president-in-ukraine-combating-corruption-requires-political-will|وێبگە=ERR}}</ref> |- |{{flag|Poland}} |٧–٨ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |وارساو |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=President Kaljulaid is on a work visit to Poland - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/14355-president-kaljulaid-is-on-a-work-visit-to-poland/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|Finland}} |٢٩–٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ھێلسینکی |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=President Kaljulaid to embark on a work visit to Helsinki and Paris - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/14437-president-kaljulaid-to-embark-on-a-work-visit-to-helsinki-and-paris/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|France}} |٣٠ی حوزەیران-١ی تەممووزی ٢٠١٨ |پاریس |سەردانی کار |- |{{flag|Germany}} |١٣–١٤ی تەممووزی ٢٠١٨ |بەرلین |سەردانی وڵات |- |{{flag|Georgia}} |١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨ |تبلیس |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=President Kaljulaid on working visits to Georgia, Latvia and Ukraine this week - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/14533-president-kaljulaid-on-working-visits-to-georgia-latvia-and-ukraine-this-week/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|Latvia}} |١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ |ڕیگا |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Administrator|سەردێڕ=President Kaljulaid met with the President of Germany - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/14541-president-kaljulaid-met-with-the-president-of-germany2/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|Ukraine}} |١٤–١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨ |کیێڤ |سەردانی کار |- |{{flag|China}} |١٨–٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨ |Beijing |سەردانی وڵات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Administrator|سەردێڕ=President Kaljulaid met in Beijing with the Head of State of China, Xi - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/14549-president-kaljulaid-met-in-beijing-with-the-head-of-state-of-china-xi/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|United States}} |٢٥ی ئەیلوولی-٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |نیویۆرک/سان فرانسیسکۆ |سەردانی کار |- |{{flag|South Korea}} |٨–٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |سێئول |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=President Kersti Kaljulaid will be on a work visit to South Korea until Wednesday, participating in Asia's biggest opinion leaders conference - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/14590-president-kersti-kaljulaid-will-be-on-a-work-visit-to-south-korea-until-wednesday-participating-in-asias-biggest-opinion-leaders-conference/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|Armenia}} |١١–١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |یەریڤان |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aasmäe|یەکەم=Mailin|سەردێڕ=President Kaljulaid met in Yerevan with her Armenian colleague - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/14643-president-kaljulaid-met-in-yerevan-with-her-armenian-colleague/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|Finland}} |١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |ھێلسینکی |سەردانی وڵات |- |{{flag|Australia}} |٢٠–٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |کانبێرا |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aasmäe|یەکەم=Mailin|سەردێڕ=President Kaljulaid launched a work visit to Australia - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/14642-president-kaljulaid-launched-a-work-visit-to-australia/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|Vanuatu}} |٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |Port Villa |سەردانی وڵات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aasmäe|یەکەم=Mailin|سەردێڕ=President Kaljulaid met with the President of Vanuatu - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/14639-president-kaljulaid-met-with-the-president-of-vanuatu/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|Fiji}} |٢٢–٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |Suva |سەردانی وڵات |- |{{flag|New Zealand}} |٢٥ی تشرینی یەکەم-١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ئۆکلاند |سەردانی وڵات |- |{{flag|United States}} |٢–٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |نیویۆرک |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Secret Service agents join president of Estonia for New York City Marathon - WTOP|ناونیشان=https://wtop.com/national/2018/11/secret-service-agents-join-president-of-estonia-for-new-york-city-marathon/amp/|وێبگە=wtop.com|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210204105521/https://wtop.com/national/2018/11/secret-service-agents-join-president-of-estonia-for-new-york-city-marathon/amp/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- |{{flag|Finland}} |١٠–١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |پاریس |سەردانی وڵات |- |{{flag|Latvia}} |١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕیگا |سەردانی وڵات |- |{{flag|Germany}} |٢–٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |میونشن |سەردانی کار |- |{{flag|Benin}} |٥–٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |Cotonou |سەردانی وڵات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ERR|یەکەم=BNS|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=President to visit three African nations on ground-breaking trip|ناونیشان=https://news.err.ee/881899/president-to-visit-three-african-nations-on-ground-breaking-trip|وێبگە=ERR}}</ref> |- |{{flag|Senegal}} |٧–٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |داکار |سەردانی وڵات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ERR|یەکەم=BNS|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Presidents of Estonia, Senegal discuss cooperation|ناونیشان=https://news.err.ee/883278/presidents-of-estonia-senegal-discuss-cooperation|وێبگە=ERR}}</ref> |- |{{flag|Algeria}} |٩–١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |جەزائیر (شار) |سەردانی وڵات |- |{{flag|Ethiopia}} |١٠–١٢ی شوباتی ٢٠١٩ |ئەدیس_ئەبابا |سەردانی وڵات<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aasmäe|یەکەم=Mailin|سەردێڕ=President of Estonia in Ethiopia: Africa must find its own way to become a digital society - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/14948-president-of-estonia-in-ethiopia-africa-must-find-its-own-way-to-become-a-digital-society/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|Germany}} |١٥–١٧ی شوباتی ٢٠١٩ |میونشن |سەردانی کار |- |{{flag|Saint Kitts and Nevis}} |٢٦–٢٧ی شوباتی ٢٠١٩ |باستێر |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aasmäe|یەکەم=Mailin|سەردێڕ=President is on a working visit to St Kitts and Nevis - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/15003-president-is-on-a-working-visit-to-st-kitts-and-nevis/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|Slovakia}} |٢٨ی شوبات-١ی ئازاری ٢٠١٩ |براتسیلاڤا |سەردانی وڵات |- |{{flag|United States}} |١١–١٥ی ئازاری ٢٠١٩ |نیویۆرک/واشینگتن، دی. سی |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Article|ناونیشان=https://m.baltictimes.com/article/jcms/id//|وێبگە=m.baltictimes.com|ڕێکەوتی سەردان= ١ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181128032544/http://m.baltictimes.com/article/jcms/id/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- |{{flag|Argentina}} |٢٠–٢٢ی ئازاری ٢٠١٩ [[بوێنس ئایریس]] |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Working visit to Argentina|ناونیشان=https://www.president.ee/en/image/media_id-34161.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> | |- |{{flag|United States}} |٧–٩ی نیسانی ٢٠١٩ |نیویۆرک |سەردانی کار |- |{{flag|Portugal}} |١٦–١٧ی نیسانی ٢٠١٩ |لیسبۆن |سەردانی وڵات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jõul|یەکەم=Renate|سەردێڕ=The heads of state of Estonia and Portugal discussed the options available for deeper co-operation - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/15130-the-heads-of-state-of-estonia-and-portugal-discussed-the-options-available-for-deeper-co-operation/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|Russia}} |١٨ی نیسانی ٢٠١٩ |مۆسکۆ |سەردانی کار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Same, but Different: Estonian and Russian Presidents Held a Historic meeting|ناونیشان=https://icds.ee/same-but-different-estonian-and-russian-presidents-held-a-historical-meeting/|وێبگە=ICDS}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Estonia president holds first meeting with Putin in years|ناونیشان=https://www.france24.com/en/20190418-estonia-president-holds-first-meeting-with-putin-years|وێبگە=France 24}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Estonian president hopes for fresh momentum in relations with Russia|ناونیشان=http://tass.com/world/1054424/amp|وێبگە=tass.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sirel|یەکەم=Katrin|سەردێڕ=Presidents Kaljulaid and Putin discuss Estonian-Russian relations in Moscow - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/15138-presidents-kaljulaid-and-putin-discussed-relations-between-the-two-countries-in-moscow/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aasmäe|یەکەم=Mailin|سەردێڕ=President of the Republic to open the renovated Embassy of the Republic of Estonia in Moscow - President|ناونیشان=https://www.president.ee/en/meedia/press-releases/15087-president-of-the-republic-to-open-the-renovated-embassy-of-the-republic-of-estonia-in-moscow/index.html|وێبگە=www.president.ee}}</ref> |- |{{flag|Ukraine}} |٢٠ی ئایاری ٢٠١٩ |کیێڤ |Inauguration of President Volodymyr Zelensky<ref>https://www.president.gov.ua/en/news/volodimir-zelenskij-poobicyav-mizhnarodnim-partneram-sho-svi-55501</ref> |- |{{flag|Slovenia}} |٥–٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩ |لیوبلیانا/Brdo pri Kranju |Three Seas Initiative summit 2019<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Three Seas Initiative Slovenia 2019|ناونیشان=https://www.three.si/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=www.three.si|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210519193607/https://www.three.si/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- |{{flag|United States}} |٦–٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩ |نیویۆرک |سەردانی کار |- |{{flag|France}} |١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩ |پاریس |سەردانی کار |- |{{flag|France}} |٢١ی تەممووزی ٢٠١٩ |پاریس |سەردانی کار |- |{{flag|Poland}} |١ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |وارساو |٨٠th anniversary of the ی ئەیلوولی campaign |- |{{flag|Slovenia}} |٢–٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |لیوبلیانا |سەردانی وڵات |- |{{flag|UAE}} |٩–١١ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |ئەبووزەبی |سەردانی کار |- |{{flag|Ukraine}} |١٢–١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |کیێڤ |سەردانی کار |- |{{flag|United States}} |٢٣–٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |نیویۆرک |سەردانی کار |- |{{flag|Germany}} |٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |بەرلین |سەردانی کار |- |{{flag|Greece}} |١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ئەتینا |سەردانی کار |- |{{flag|Japan}} |٢١–٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |تۆکیۆ |٢٠١٩ Japanese imperial transition |- |{{flag|Kuwait}} |٤–٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ |شاری کووەیت |سەردانی وڵات |- |{{flag|France}} |١١–١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ |پاریس |سەردانی کار |- |{{flag|Belgium}} |١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ |بروکسێل |سەردانی کار |- |{{flag|Vatican City}} |٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ |Holy See |سەردانی کار |- |{{flag|Poland}} |١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |وارساو |سەردانی کار |- |{{flag|Latvia}} |١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕیگا |سەردانی کار |- |{{flag|Germany}} |٦–٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ |میونشن |سەردانی کار |- |{{flag|Chile}} |١٦–١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ |سانتیاگۆ |سەردانی کار |- |{{flag|Antarctica}} |٢١–٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ |ئانتارکتیکا |سەردانی کار |- |{{flag|Finland}} |٦ی شوباتی ٢٠٢٠ |ھێلسینکی |سەردانی کار |- |{{flag|Germany}} |١٥–١٦ی شوباتی ٢٠٢٠ |میونشن |میونشن Security Conference |- |{{flag|United States}} |٢–٦ی ئازاری ٢٠٢٠ |نیویۆرک/واشینگتن، دی. سی |سەردانی کار |- |{{flag|Germany}} |٢٨–٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |بەرلین |سەردانی وڵات |- |{{flag|Lithuania}} |١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڤیلنیوس |سەردانی کار<ref>https://www.lrp.lt/en/media-center/news/the-president-of-estonia-is-coming-for-a-working-visit-to-lithuania/34509 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210204211744/https://www.lrp.lt/en/media-center/news/the-president-of-estonia-is-coming-for-a-working-visit-to-lithuania/34509 |date= ٤ی شوباتی ٢٠٢١ }}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت}} [[پۆل:سەردانە دیپلۆماسییەکان]] 9ig87xdzce6dtxmrvdy8hz0z5ymiaql 0 175658 1614016 1613969 2026-08-01T12:02:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614016 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} لە [[تیۆریی ژمارەکان]]دا '''ژمارە ھاوڕێکان''' ({{بە ئینگلیزی|Friendly numbers}}) بە دوو یان چەند ژمارە دەوترێت کە [[ڕێژە]]ی کۆی [[بەشدراو|بەشدراوەکانیان]] بە ژمارەکە خۆی، یەکسانە. بە دوو ژمارە کە ئەم تایبەتمەندییەیان ھەیە، دەوترێت جووتە ھاوڕێ. ژمارەیەک کە ھاوڕێی لەم شێوەیەی نەبێت، پێی دەوترێت '''ژمارەی تەنیا'''. ڕێژەی کۆی بەشدراوەکان بە ژمارەکە خۆی، بە زمانی ماتماتیک بەم شێوەیە <math> \tfrac{\sigma(n)}{n}</math> دەردەبڕن لێرەدا <math>{\sigma(n)}</math> ھێمایەکە بۆ دیاریکردنی کۆی بەشدراوەکانی ژمارەکە. بۆ نموونە بەشدراوەکانی ١٠ بریتین لە ١، ٢، ٥، ١٠ لەمەوە کۆی بەشدراوەکانی ١٠ دەکاتە <math>{\sigma(10)}=1+2+5+10=18</math> ژمارە ١ تا ٥ ھەموویان تەنیان. بچووکترین ژمارەی ھاوڕێ، بریتییە لە ژمارە ٦ و جووتە ھاوڕێکەی ۲٨ە چونکە <math> \tfrac{\sigma(6)}{6}</math> یەکسانە بە <math>\tfrac{1+2+3+6}{6}=2</math> بە ھەمان شێوە <math> \tfrac{\sigma(28)}{28}</math> یەکسانە بە <math>\tfrac{1+2+4+7+14+28}{28}=2</math> وەک دەبینرێت، بەھای<math> \tfrac{\sigma(6)}{6}</math> و بەھای <math> \tfrac{\sigma(28)}{28}</math> یەکسانە بە ٢ واتە ٦ و ٢٨ ھاوڕێن. == نموونە == بۆ نموونە ٣٠ و ١٤٠ دوو ژمارەی ھاوڕێن چونکە، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://tomrocksmaths.com/2023/05/10/numbers-with-cool-names-amicable-sociable-friendly/ |سەردێڕ=Numbers with Cool Names: Amicable, Sociable, Friendly|ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> {{Ltr}} :<math> \tfrac{\sigma(30)}{30} = \tfrac{1+2+3+5+6+10+15+30}{30} = \tfrac{12}{5}</math> :<math> \tfrac{\sigma(140)}{140} = \tfrac{1+2+4+5+7+10+14+20+28+35+70+140}{140} = \tfrac{12}{5}.</math> {{Ltr/end}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/Friendly_number| سەردێڕ=Friendly number | زمان= ئینگلیزی | سەردان= ١٦ی ئازاری ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|تیۆریی ژمارەکان}} {{ژمارە-کۆلکە}} [[پۆل:پاشیەکیی ژمارە تەواوەکان]] [[پۆل:پرسیارە شی نەکراوەکانی تیۆریی ژمارەکان]] 53rahxkqj9m1d18mgl1y1hfeil8zp3g 1614235 1614016 2026-08-01T21:55:12Z Amine yousefi 16159 چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان، چاکسازیی مەودای ڕاستەقینە 1614235 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} لە [[تیۆریی ژمارەکان]]دا '''ژمارە ھاوڕێکان''' ({{بە ئینگلیزی|Friendly numbers}}) بە دوو یان چەند ژمارە دەوترێت کە [[ڕێژە]]ی کۆی [[بەشدراو|بەشدراوەکانیان]] بە ژمارەکە خۆی، یەکسانە. بە دوو ژمارە کە ئەم تایبەتمەندییەیان ھەیە، دەوترێت جووتە ھاوڕێ. ژمارەیەک کە ھاوڕێی لەم شێوەیەی نەبێت، پێی دەوترێت '''ژمارەی تەنیا'''. ڕێژەی کۆی بەشدراوەکان بە ژمارەکە خۆی، بە زمانی ماتماتیک بەم شێوەیە <math> \tfrac{\sigma(n)}{n}</math> دەردەبڕن لێرەدا <math>{\sigma(n)}</math> ھێمایەکە بۆ دیاریکردنی کۆی بەشدراوەکانی ژمارەکە. بۆ نموونە بەشدراوەکانی ١٠ بریتین لە ١، ٢، ٥، ١٠ لەمەوە کۆی بەشدراوەکانی ١٠ دەکاتە <math>{\sigma(10)}=1+2+5+10=18</math> ژمارە ١ تا ٥ ھەموویان تەنیان. بچووکترین ژمارەی ھاوڕێ، بریتییە لە ژمارە ٦ و جووتە ھاوڕێکەی ۲٨ە چونکە <math> \tfrac{\sigma(6)}{6}</math> یەکسانە بە <math>\tfrac{1+2+3+6}{6}=2</math> بە ھەمان شێوە <math> \tfrac{\sigma(28)}{28}</math> یەکسانە بە <math>\tfrac{1+2+4+7+14+28}{28}=2</math> وەک دەبینرێت، بەھای<math> \tfrac{\sigma(6)}{6}</math> و بەھای <math> \tfrac{\sigma(28)}{28}</math> یەکسانە بە ٢ واتە ٦ و ٢٨ ھاوڕێن. == نموونە == بۆ نموونە ٣٠ و ١٤٠ دوو ژمارەی ھاوڕێن چونکە، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://tomrocksmaths.com/2023/05/10/numbers-with-cool-names-amicable-sociable-friendly/ |سەردێڕ=Numbers with Cool Names: Amicable, Sociable, Friendly|ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> {{Ltr}} :<math> \tfrac{\sigma(30)}{30} = \tfrac{1+2+3+5+6+10+15+30}{30} = \tfrac{12}{5}</math> :<math> \tfrac{\sigma(140)}{140} = \tfrac{1+2+4+5+7+10+14+20+28+35+70+140}{140} = \tfrac{12}{5}.</math> {{Ltr/end}} == دۆخی ھەندێک ژمارەی دیاریکراو == لە خشتەی خوارەوەدا، ئەو ژمارانەی بە ڕەنگی شین دیاری کراون، سەلمێنراوە کە ھاوڕێن، {{OEIS|id=A074902}}, ئەو ژمارانەی بە ڕەنگی سوور دیاری کراون، سەلمێنراوە تەنیان، {{OEIS|id=A095739}}، ئەو ژمارە ''n''انەی کە ''n'' و <math>\sigma(n)</math> کۆپرایمن (coprime) و وێ دەچێت تەنیا بن، ڕەنگ نەکراون. ژمارەکانی وەک (e.g. 10,<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":6" /> 14,<ref>{{Cite journal |last=Mandal |first=Sagar |date=2025 |title=A note on solitary numbers |url=https://nntdm.net/volume-31-2025/number-3/617-623/ |journal=Notes on Number Theory and Discrete Mathematics |volume=31 |issue=3 |pages=617–623 |doi=10.7546/nntdm.2025.31.3.617-623|doi-access=free |arxiv=2503.11694 }}</ref> 15,<ref>{{Cite journal |last=Terry |first=Nico |title=Friends of 15 Live Far Away |url=https://future-in-tech.net/14.1/R-Terry.pdf |journal=International Journal of Mathematics and Computer Science |volume=14 |issue=1 |pages=177–186}}</ref> 20<ref>{{Cite journal |last=Chatterjee |first=Tapas |last2=Mandal |first2=Sagar |last3=Mandal |first3=Sourav |date=2025-01-01 |title=On characterizing potential friends of 20 |url=https://www.sciendo.com/article/10.2478/awutm-2025-0013 |journal=Annals of West University of Timisoara - Mathematics and Computer Science |language=en |volume=61 |issue=1 |pages=205–229 |doi=10.2478/awutm-2025-0013 |issn=1841-3307|doi-access=free }}</ref>) کە ھێشتا دۆخیان نادیارە بە ڕەنگی زەرد دیاری کراون. {{Ltr}} <div style=display:inline-table> {| class="wikitable" |- ! <math>n</math> !! <math>\sigma(n)</math> !! <math>\frac{\sigma(n)}{n}</math> |- | 1 || 1 || 1 |- | 2 || 3 || 3/2 |- | 3 || 4 || 4/3 |- | 4 || 7 || 7/4 |- | 5 || 6 || 6/5 |- style="background: blue; color: white;" | 6 || 12 || 2 |- | 7 || 8 || 8/7 |- | 8 || 15 || 15/8 |- | 9 || 13 || 13/9 |- style="background: yellow; color: black;" | 10 || 18 || 9/5 |- | 11 || 12 || 12/11 |- style="background: blue; color: white;" | 12 || 28 || 7/3 |- | 13 || 14 || 14/13 |- style="background: yellow; color: black;" | 14 || 24 || 12/7 |- style="background: yellow; color: black;" | 15 || 24 || 8/5 |- | 16 || 31 || 31/16 |- | 17 || 18 || 18/17 |- style="background: red; color: white;" | 18 || 39 || 13/6 |- | 19 || 20 || 20/19 |- style="background: yellow; color: black;" | 20 || 42 || 21/10 |- | 21 || 32 || 32/21 |- style="background: yellow; color: black;" | 22 || 36 || 18/11 |- | 23 || 24 || 24/23 |- style="background: blue; color: white;" | 24 || 60 || 5/2 |- | 25 || 31 || 31/25 |- style="background: yellow; color: black;" | 26 || 42 || 21/13 |- | 27 || 40 || 40/27 |- style="background: blue; color: white;" | 28 || 56 || 2 |- | 29 || 30 || 30/29 |- style="background: blue; color: white;" | 30 || 72 || 12/5 |- | 31 || 32 || 32/31 |- | 32 || 63 || 63/32 |- style="background: yellow; color: black;" | 33 || 48 || 16/11 |- style="background: yellow; color: black;" | 34 || 54 || 27/17 |- | 35 || 48 || 48/35 |- | 36 || 91 || 91/36 |} </div> <div style=display:inline-table> {| class="wikitable" |- ! <math>n</math> !! <math>\sigma(n)</math> !! <math>\frac{\sigma(n)}{n}</math> |- | 37 || 38 || 38/37 |- style="background: yellow; color: black;" | 38 || 60 || 30/19 |- | 39 || 56 || 56/39 |- style="background: blue; color: white;" | 40 || 90 || 9/4 |- | 41 || 42 || 42/41 |- style="background: blue; color: white;" | 42 || 96 || 16/7 |- | 43 || 44 || 44/43 |- style="background: yellow; color: black;" | 44 || 84 || 21/11 |- style="background: red; color: white;" | 45 || 78 || 26/15 |- style="background: yellow; color: black;" | 46 || 72 || 36/23 |- | 47 || 48 || 48/47 |- style="background: red; color: white;" | 48 || 124 || 31/12 |- | 49 || 57 || 57/49 |- | 50 || 93 || 93/50 |- style="background: yellow; color: black;" | 51 || 72 || 24/17 |- style="background: red; color: white;" | 52 || 98 || 49/26 |- | 53 || 54 || 54/53 |- style="background: yellow; color: black;" | 54 || 120 || 20/9 |- | 55 || 72 || 72/55 |- style="background: blue; color: white;" | 56 || 120 || 15/7 |- | 57 || 80 || 80/57 |- style="background: yellow; color: black;" | 58 || 90 || 45/29 |- | 59 || 60 || 60/59 |- style="background: blue; color: white;" | 60 || 168 || 14/5 |- | 61 || 62 || 62/61 |- style="background: yellow; color: black;" | 62 || 96 || 48/31 |- | 63 || 104 || 104/63 |- | 64 || 127 || 127/64 |- | 65 || 84 || 84/65 |- style="background: blue; color: white;" | 66 || 144 || 24/11 |- | 67 || 68 || 68/67 |- style="background: yellow; color: black;" | 68 || 126 || 63/34 |- style="background: yellow; color: black;" | 69 || 96 || 32/23 |- style="background: yellow; color: black;" | 70 || 144 || 72/35 |- | 71 || 72 || 72/71 |- style="background: yellow; color: black;" | 72 || 195 || 65/24 |} </div> <div style=display:inline-table> {| class="wikitable" |- ! <math>n</math> !! <math>\sigma(n)</math> !! <math>\frac{\sigma(n)}{n}</math> |- | 73 || 74 || 74/73 |- style="background: yellow; color: black;" | 74 || 114 || 57/37 |- | 75 || 124 || 124/75 |- style="background: yellow; color: black;" | 76 || 140 || 35/19 |- | 77 || 96 || 96/77 |- style="background: blue; color: white;" | 78 || 168 || 28/13 |- | 79 || 80 || 80/79 |- style="background: blue; color: white;" | 80 || 186 || 93/40 |- | 81 || 121 || 121/81 |- style="background: yellow; color: black;" | 82 || 126 || 63/41 |- | 83 || 84 || 84/83 |- style="background: blue; color: white;" | 84 || 224 || 8/3 |- | 85 || 108 || 108/85 |- style="background: yellow; color: black;" | 86 || 132 || 66/43 |- style="background: yellow; color: black;" | 87 || 120 || 40/29 |- style="background: yellow; color: black;" | 88 || 180 || 45/22 |- | 89 || 90 || 90/89 |- style="background: yellow; color: black;" | 90 || 234 || 13/5 |- style="background: yellow; color: black;" | 91 || 112 || 16/13 |- style="background: yellow; color: black;" | 92 || 168 || 42/23 |- | 93 || 128 || 128/93 |- style="background: yellow; color: black;" | 94 || 144 || 72/47 |- style="background: yellow; color: black;" | 95 || 120 || 24/19 |- style="background: blue; color: white;" | 96 || 252 || 21/8 |- | 97 || 98 || 98/97 |- | 98 || 171 || 171/98 |- style="background: yellow; color: black;" | 99 || 156 || 52/33 |- | 100 || 217 || 217/100 |- | 101 || 102 || 102/101 |- style="background: blue; color: white;" | 102 || 216 || 36/17 |- | 103 || 104 || 104/103 |- style="background: yellow; color: black;" | 104 || 210 || 105/52 |- style="background: yellow; color: black;" | 105 || 192 || 64/35 |- style="background: yellow; color: black;" | 106 || 162 || 81/53 |- | 107 || 108 || 108/107 |- style="background: blue; color: white;" | 108 || 280 || 70/27 |} </div> <div style=display:inline-table> {| class="wikitable" |- ! <math>n</math> !! <math>\sigma(n)</math> !! <math>\frac{\sigma(n)}{n}</math> |- | 109 || 110 || 110/109 |- style="background: yellow; color: black;" | 110 || 216 || 108/55 |- | 111 || 152 || 152/111 |- style="background: yellow; color: black;" | 112 || 248 || 31/14 |- | 113 || 114 || 114/113 |- style="background: blue; color: white;" | 114 || 240 || 40/19 |- | 115 || 144 || 144/115 |- style="background: yellow; color: black;" | 116 || 210 || 105/58 |- style="background: yellow; color: black;" | 117 || 182 || 14/9 |- style="background: yellow; color: black;" | 118 || 180 || 90/59 |- | 119 || 144 || 144/119 |- style="background: blue; color: white;" | 120 || 360 || 3 |- | 121 || 133 || 133/121 |- style="background: yellow; color: black;" | 122 || 186 || 93/61 |- style="background: yellow; color: black;" | 123 || 168 || 56/41 |- style="background: yellow; color: black;" | 124 || 224 || 56/31 |- | 125 || 156 || 156/125 |- style="background: yellow; color: black;" | 126 || 312 || 52/21 |- | 127 || 128 || 128/127 |- | 128 || 255 || 255/128 |- | 129 || 176 || 176/129 |- style="background: yellow; color: black;" | 130 || 252 || 126/65 |- | 131 || 132 || 132/131 |- style="background: blue; color: white;" | 132 || 336 || 28/11 |- | 133 || 160 || 160/133 |- style="background: yellow; color: black;" | 134 || 204 || 102/67 |- style="background: blue; color: white;" | 135 || 240 || 16/9 |- style="background: red; color: white;" | 136 || 270 || 135/68 |- | 137 || 138 || 138/137 |- style="background: blue; color: white;" | 138 || 288 || 48/23 |- | 139 || 140 || 140/139 |- style="background: blue; color: white;" | 140 || 336 || 12/5 |- style="background: yellow; color: black;" | 141 || 192 || 64/47 |- style="background: yellow; color: black;" | 142 || 216 || 108/71 |- | 143 || 168 || 168/143 |- | 144 || 403 || 403/144 |} </div> {{Ltr/end}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/Friendly_number| سەردێڕ=Friendly number | زمان= ئینگلیزی | سەردان= ١٦ی ئازاری ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|تیۆریی ژمارەکان}} {{ژمارە-کۆلکە}} [[پۆل:پاشیەکیی ژمارە تەواوەکان]] [[پۆل:پرسیارە شی نەکراوەکانی تیۆریی ژمارەکان]] kmg2nftc48zzelh1hl46ti6a4h8lnmj 1614236 1614235 2026-08-01T21:56:00Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1614236 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} لە [[تیۆریی ژمارەکان]]دا '''ژمارە ھاوڕێکان''' ({{بە ئینگلیزی|Friendly numbers}}) بە دوو یان چەند ژمارە دەوترێت کە [[ڕێژە]]ی کۆی [[بەشدراو|بەشدراوەکانیان]] بە ژمارەکە خۆی، یەکسانە. بە دوو ژمارە کە ئەم تایبەتمەندییەیان ھەیە، دەوترێت جووتە ھاوڕێ. ژمارەیەک کە ھاوڕێی لەم شێوەیەی نەبێت، پێی دەوترێت '''ژمارەی تەنیا'''. ڕێژەی کۆی بەشدراوەکان بە ژمارەکە خۆی، بە زمانی ماتماتیک بەم شێوەیە <math> \tfrac{\sigma(n)}{n}</math> دەردەبڕن لێرەدا <math>{\sigma(n)}</math> ھێمایەکە بۆ دیاریکردنی کۆی بەشدراوەکانی ژمارەکە. بۆ نموونە بەشدراوەکانی ١٠ بریتین لە ١، ٢، ٥، ١٠ لەمەوە کۆی بەشدراوەکانی ١٠ دەکاتە <math>{\sigma(10)}=1+2+5+10=18</math> ژمارە ١ تا ٥ ھەموویان تەنیان. بچووکترین ژمارەی ھاوڕێ، بریتییە لە ژمارە ٦ و جووتە ھاوڕێکەی ٢٨ە چونکە <math> \tfrac{\sigma(6)}{6}</math> یەکسانە بە <math>\tfrac{1+2+3+6}{6}=2</math> بە ھەمان شێوە <math> \tfrac{\sigma(28)}{28}</math> یەکسانە بە <math>\tfrac{1+2+4+7+14+28}{28}=2</math> وەک دەبینرێت، بەھای<math> \tfrac{\sigma(6)}{6}</math> و بەھای <math> \tfrac{\sigma(28)}{28}</math> یەکسانە بە ٢ واتە ٦ و ٢٨ ھاوڕێن. == نموونە == بۆ نموونە ٣٠ و ١٤٠ دوو ژمارەی ھاوڕێن چونکە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://tomrocksmaths.com/2023/05/10/numbers-with-cool-names-amicable-sociable-friendly/ |سەردێڕ=Numbers with Cool Names: Amicable, Sociable, Friendly|ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٣}}</ref> {{Ltr}} :<math> \tfrac{\sigma(30)}{30} = \tfrac{1+2+3+5+6+10+15+30}{30} = \tfrac{12}{5}</math> :<math> \tfrac{\sigma(140)}{140} = \tfrac{1+2+4+5+7+10+14+20+28+35+70+140}{140} = \tfrac{12}{5}.</math> {{Ltr/end}} == دۆخی ھەندێک ژمارەی دیاریکراو == لە خشتەی خوارەوەدا، ئەو ژمارانەی بە ڕەنگی شین دیاری کراون، سەلمێنراوە کە ھاوڕێن، {{OEIS|id=A074902}}, ئەو ژمارانەی بە ڕەنگی سوور دیاری کراون، سەلمێنراوە تەنیان، {{OEIS|id=A095739}}، ئەو ژمارە ''n''انەی کە ''n'' و <math>\sigma(n)</math> کۆپرایمن (coprime) و وێ دەچێت تەنیا بن، ڕەنگ نەکراون. ژمارەکانی وەک (e.g. 10,<ref name=":2"/><ref name=":3"/><ref name=":4"/><ref name=":5"/><ref name=":6"/> 14,<ref>{{Cite journal |last=Mandal |first=Sagar |date=2025 |title=A note on solitary numbers |url=https://nntdm.net/volume-31-2025/number-3/617-623/ |journal=Notes on Number Theory and Discrete Mathematics |volume=31 |issue=3 |pages=617–623 |doi=10.7546/nntdm.2025.31.3.617-623|doi-access=free |arxiv=2503.11694}}</ref> 15,<ref>{{Cite journal |last=Terry |first=Nico |title=Friends of 15 Live Far Away |url=https://future-in-tech.net/14.1/R-Terry.pdf |journal=International Journal of Mathematics and Computer Science |volume=14 |issue=1 |pages=177–186}}</ref> 20<ref>{{Cite journal |last=Chatterjee |first=Tapas |last2=Mandal |first2=Sagar |last3=Mandal |first3=Sourav |date=2025-01-01 |title=On characterizing potential friends of 20 |url=https://www.sciendo.com/article/10.2478/awutm-2025-0013 |journal=Annals of West University of Timisoara - Mathematics and Computer Science |language=en |volume=61 |issue=1 |pages=205–229 |doi=10.2478/awutm-2025-0013 |issn=1841-3307|doi-access=free}}</ref>) کە ھێشتا دۆخیان نادیارە بە ڕەنگی زەرد دیاری کراون. {{Ltr}} <div style=display:inline-table> {| class="wikitable" |- ! <math>n</math> !! <math>\sigma(n)</math> !! <math>\frac{\sigma(n)}{n}</math> |- | 1 || 1 || 1 |- | 2 || 3 || 3/2 |- | 3 || 4 || 4/3 |- | 4 || 7 || 7/4 |- | 5 || 6 || 6/5 |- style="background: blue; color: white;" | 6 || 12 || 2 |- | 7 || 8 || 8/7 |- | 8 || 15 || 15/8 |- | 9 || 13 || 13/9 |- style="background: yellow; color: black;" | 10 || 18 || 9/5 |- | 11 || 12 || 12/11 |- style="background: blue; color: white;" | 12 || 28 || 7/3 |- | 13 || 14 || 14/13 |- style="background: yellow; color: black;" | 14 || 24 || 12/7 |- style="background: yellow; color: black;" | 15 || 24 || 8/5 |- | 16 || 31 || 31/16 |- | 17 || 18 || 18/17 |- style="background: red; color: white;" | 18 || 39 || 13/6 |- | 19 || 20 || 20/19 |- style="background: yellow; color: black;" | 20 || 42 || 21/10 |- | 21 || 32 || 32/21 |- style="background: yellow; color: black;" | 22 || 36 || 18/11 |- | 23 || 24 || 24/23 |- style="background: blue; color: white;" | 24 || 60 || 5/2 |- | 25 || 31 || 31/25 |- style="background: yellow; color: black;" | 26 || 42 || 21/13 |- | 27 || 40 || 40/27 |- style="background: blue; color: white;" | 28 || 56 || 2 |- | 29 || 30 || 30/29 |- style="background: blue; color: white;" | 30 || 72 || 12/5 |- | 31 || 32 || 32/31 |- | 32 || 63 || 63/32 |- style="background: yellow; color: black;" | 33 || 48 || 16/11 |- style="background: yellow; color: black;" | 34 || 54 || 27/17 |- | 35 || 48 || 48/35 |- | 36 || 91 || 91/36 |} </div> <div style=display:inline-table> {| class="wikitable" |- ! <math>n</math> !! <math>\sigma(n)</math> !! <math>\frac{\sigma(n)}{n}</math> |- | 37 || 38 || 38/37 |- style="background: yellow; color: black;" | 38 || 60 || 30/19 |- | 39 || 56 || 56/39 |- style="background: blue; color: white;" | 40 || 90 || 9/4 |- | 41 || 42 || 42/41 |- style="background: blue; color: white;" | 42 || 96 || 16/7 |- | 43 || 44 || 44/43 |- style="background: yellow; color: black;" | 44 || 84 || 21/11 |- style="background: red; color: white;" | 45 || 78 || 26/15 |- style="background: yellow; color: black;" | 46 || 72 || 36/23 |- | 47 || 48 || 48/47 |- style="background: red; color: white;" | 48 || 124 || 31/12 |- | 49 || 57 || 57/49 |- | 50 || 93 || 93/50 |- style="background: yellow; color: black;" | 51 || 72 || 24/17 |- style="background: red; color: white;" | 52 || 98 || 49/26 |- | 53 || 54 || 54/53 |- style="background: yellow; color: black;" | 54 || 120 || 20/9 |- | 55 || 72 || 72/55 |- style="background: blue; color: white;" | 56 || 120 || 15/7 |- | 57 || 80 || 80/57 |- style="background: yellow; color: black;" | 58 || 90 || 45/29 |- | 59 || 60 || 60/59 |- style="background: blue; color: white;" | 60 || 168 || 14/5 |- | 61 || 62 || 62/61 |- style="background: yellow; color: black;" | 62 || 96 || 48/31 |- | 63 || 104 || 104/63 |- | 64 || 127 || 127/64 |- | 65 || 84 || 84/65 |- style="background: blue; color: white;" | 66 || 144 || 24/11 |- | 67 || 68 || 68/67 |- style="background: yellow; color: black;" | 68 || 126 || 63/34 |- style="background: yellow; color: black;" | 69 || 96 || 32/23 |- style="background: yellow; color: black;" | 70 || 144 || 72/35 |- | 71 || 72 || 72/71 |- style="background: yellow; color: black;" | 72 || 195 || 65/24 |} </div> <div style=display:inline-table> {| class="wikitable" |- ! <math>n</math> !! <math>\sigma(n)</math> !! <math>\frac{\sigma(n)}{n}</math> |- | 73 || 74 || 74/73 |- style="background: yellow; color: black;" | 74 || 114 || 57/37 |- | 75 || 124 || 124/75 |- style="background: yellow; color: black;" | 76 || 140 || 35/19 |- | 77 || 96 || 96/77 |- style="background: blue; color: white;" | 78 || 168 || 28/13 |- | 79 || 80 || 80/79 |- style="background: blue; color: white;" | 80 || 186 || 93/40 |- | 81 || 121 || 121/81 |- style="background: yellow; color: black;" | 82 || 126 || 63/41 |- | 83 || 84 || 84/83 |- style="background: blue; color: white;" | 84 || 224 || 8/3 |- | 85 || 108 || 108/85 |- style="background: yellow; color: black;" | 86 || 132 || 66/43 |- style="background: yellow; color: black;" | 87 || 120 || 40/29 |- style="background: yellow; color: black;" | 88 || 180 || 45/22 |- | 89 || 90 || 90/89 |- style="background: yellow; color: black;" | 90 || 234 || 13/5 |- style="background: yellow; color: black;" | 91 || 112 || 16/13 |- style="background: yellow; color: black;" | 92 || 168 || 42/23 |- | 93 || 128 || 128/93 |- style="background: yellow; color: black;" | 94 || 144 || 72/47 |- style="background: yellow; color: black;" | 95 || 120 || 24/19 |- style="background: blue; color: white;" | 96 || 252 || 21/8 |- | 97 || 98 || 98/97 |- | 98 || 171 || 171/98 |- style="background: yellow; color: black;" | 99 || 156 || 52/33 |- | 100 || 217 || 217/100 |- | 101 || 102 || 102/101 |- style="background: blue; color: white;" | 102 || 216 || 36/17 |- | 103 || 104 || 104/103 |- style="background: yellow; color: black;" | 104 || 210 || 105/52 |- style="background: yellow; color: black;" | 105 || 192 || 64/35 |- style="background: yellow; color: black;" | 106 || 162 || 81/53 |- | 107 || 108 || 108/107 |- style="background: blue; color: white;" | 108 || 280 || 70/27 |} </div> <div style=display:inline-table> {| class="wikitable" |- ! <math>n</math> !! <math>\sigma(n)</math> !! <math>\frac{\sigma(n)}{n}</math> |- | 109 || 110 || 110/109 |- style="background: yellow; color: black;" | 110 || 216 || 108/55 |- | 111 || 152 || 152/111 |- style="background: yellow; color: black;" | 112 || 248 || 31/14 |- | 113 || 114 || 114/113 |- style="background: blue; color: white;" | 114 || 240 || 40/19 |- | 115 || 144 || 144/115 |- style="background: yellow; color: black;" | 116 || 210 || 105/58 |- style="background: yellow; color: black;" | 117 || 182 || 14/9 |- style="background: yellow; color: black;" | 118 || 180 || 90/59 |- | 119 || 144 || 144/119 |- style="background: blue; color: white;" | 120 || 360 || 3 |- | 121 || 133 || 133/121 |- style="background: yellow; color: black;" | 122 || 186 || 93/61 |- style="background: yellow; color: black;" | 123 || 168 || 56/41 |- style="background: yellow; color: black;" | 124 || 224 || 56/31 |- | 125 || 156 || 156/125 |- style="background: yellow; color: black;" | 126 || 312 || 52/21 |- | 127 || 128 || 128/127 |- | 128 || 255 || 255/128 |- | 129 || 176 || 176/129 |- style="background: yellow; color: black;" | 130 || 252 || 126/65 |- | 131 || 132 || 132/131 |- style="background: blue; color: white;" | 132 || 336 || 28/11 |- | 133 || 160 || 160/133 |- style="background: yellow; color: black;" | 134 || 204 || 102/67 |- style="background: blue; color: white;" | 135 || 240 || 16/9 |- style="background: red; color: white;" | 136 || 270 || 135/68 |- | 137 || 138 || 138/137 |- style="background: blue; color: white;" | 138 || 288 || 48/23 |- | 139 || 140 || 140/139 |- style="background: blue; color: white;" | 140 || 336 || 12/5 |- style="background: yellow; color: black;" | 141 || 192 || 64/47 |- style="background: yellow; color: black;" | 142 || 216 || 108/71 |- | 143 || 168 || 168/143 |- | 144 || 403 || 403/144 |} </div> {{Ltr/end}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/Friendly_number| سەردێڕ=Friendly number | زمان= ئینگلیزی | سەردان= ١٦ی ئازاری ٢٠٢١}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|تیۆریی ژمارەکان}} {{ژمارە-کۆلکە}} [[پۆل:پاشیەکیی ژمارە تەواوەکان]] [[پۆل:پرسیارە شی نەکراوەکانی تیۆریی ژمارەکان]] ry0j9xay4xrggim5atcyts84fsu55eo 10 176675 1614274 1266209 2026-08-02T01:01:04Z Hivja 64112 /* */ 1614274 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == ٢٠٢٠ == === کانوونی یەکەم === * [[١٧ی کانوونی یەکەم]] – [[ڕۆبێرت لێڤاندۆفسکی]] یاریزانی [[یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن| بایەرن میونشن]] خەڵاتی فیفای ٢٠٢٠ بۆ باشترین یاریزانی جیھان بەدەست ھێنا. * [[٢ی کانوونی یەکەم]] – ڤالیری گیسکارد دیستان سەرۆکی پێشووی فەڕەنسا لە تەمەنی ٩٤ ساڵی کۆچی دواییی کرد. === تشرینی دووەم === * [[٢٩ی تشرینی دووەم]] – یانەی ئەھلیی میسڕی لەدوای بردنەوەی بەسەر یانەی زەمالەک لە ئەنجامی کۆتایی ٢ x ١ توانیی نازناوی نۆیەم خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەفریقا بەدەست بھێنێت. * [[٢٥ی تشرینی دووەم]] – [[دیێگۆ مارادۆنا]] یاریزانی پێشووی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین]] لە تەمەنی ٦٠ ساڵی کۆچی دوایی کرد. * [[١٨ی تشرینی دووەم]] – [[فرسەت سۆفی]] [[پارێزگای ھەولێر|پارێزگاری ھەولێر]] بەھۆی تووشبوونی بە [[کۆڤید ١٩|ڤایرۆسی کۆرۆنا]] لە تەمەنی ٤٢ ساڵی کۆچی دواییی کرد. * [[١١ی تشرینی دووەم]] – [[خەلیفە بن سەلمان ئال خەلیفە]] [[سەرۆک وەزیران]]ی [[بەحرەین]] لە تەمەنی ٨٤ ساڵی کۆچی دواییی کرد. * [[١٠ی تشرینی دووەم]] – [[قادر حاجی عەلی]] سیاسەتوانی کوردی [[باشووری کوردستان]] لە [[سلێمانی]] کۆچی دواییی کرد. * [[٧ی تشرینی دووەم]] – مۆسیقازانی کورد و مامۆستای ئامێری دووزەلە [[ئەمانوڵڵا تاھیری]] لە تەمەنی ٨٥ ساڵی لە ناوچەی کولیایی کۆچی دواییی کرد. * [[٧ی تشرینی دووەم]] – [[جۆو بایدن]] لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٠)|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] سەرکەوت و [[حیزبی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|دیموکراتەکان]] جڵەوی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پیرانیشیان گرتە دەست. === تشرینی یەکەم === * [[٣١ی تشرینی یەکەم]] – شاعیری کورد [[جەلال مەلەکشا]] لە تەمەنی ٦٩ ساڵی لە شاری [[سنە]] کۆچی دواییی کرد. * [[٣١ی تشرینی یەکەم]] – ئەکتەری سکۆتلەندی [[شۆن کۆنەری]] لە تەمەنی ٩٠ ساڵی مرد. * [[٢٩ی تشرینی یەکەم]] – لە [[ھێرشی نیس ٢٠٢٠|شاری نیسی فەرەنسا]] کۆچبەرێکی نایاسایی ھێرشێکی کردە سەر کەنیسەیەک و لە ئەنجامیدا سێ کەس کوژران. * [[٢٦ی تشرینی یەکەم]] – [[ناسا|ئاژانسی فڕینناسی نیشتیمانی ئەمریکی]] ڕای گەیاند لە ڕێگای پڕۆژە و فڕۆکەی سۆفیا توانی ئاو لەسەر ڕوو تەختی مانگ بدۆزێتەوە. * [[٢٥ی تشرینی یەکەم]] – نووسەر و سەرۆکی یەکێتیی نووسەرانی کورد [[کاکەمەم بۆتانی]] لە شاری [[ھەولێر]] کۆچی دواییی کرد. * [[٢٣ی تشرینی یەکەم]] – [[سوودان]] و [[ئیسرائیل]] ڕێککەوتنێکی سەرەتایییان بۆ ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان ھەردوو وڵات ڕاگەیاند. * [[١٨ی تشرینی یەکەم]] – [[لویس ئارسە]] لە [[ھەڵبژاردنی گشتیی بۆلیڤیا (٢٠٢٠)|ھەڵبژاردنی گشتیدا]] بە سەرۆکی [[بۆلیڤیا]] ھەڵبژێردرا. * [[١٧ی تشرینی یەکەم]] – [[پارتی کرێکاران (نیوزیلاند)|پارتی کرێکارانی نیوزیلاند]] بە سەرۆکایەتی [[جاسیندا ئاردێرن]] سەرۆک وەزیران زۆرینەی کورسییەکانی ھەڵبژاردنی گشتی ٢٠٢٠ی نیوزلەندای بردەوە. === ئەیلوول === * [[٢٩ی ئەیلوول]] – [[نەواف ئەحمەد جابر سەباح]] دوای مردنی براکەی، [[سەباح ئەحمەد جابر سەباح]] لە تەمەنی ٩١ ساڵیدا، بووە میری کووەیت. * [[٢٧ی ئەیلوول]] – ھێزە چەکدارەکانی ئازەربایجان و ئەرمینیا لە [[ناگۆرنۆ-قەرەباغ]] پێکیان دادا، و بووە ھۆی پێشەکییەک بۆ [[حکوومەت نیزامی]] لە ھەردوو وڵات و جوڵاندنی سەربازی لە ئەرمینیا. === ئاب === * [[١٢ی ئاب]] – ڕێژەی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|گشتگیربوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا]] گەیشتە ٢٠٬٠٠٠٬٠٠٠ کەس و لە ناویاندا ٧٣٦٬٠٠٠ کەس مردوون، و ١٢٬٢٨١٬٠٠٠ کەسیش لە نەخۆشییەکە چاکبوونەتەوە. * [[٤ی ئاب]] – [[تەقینەوەکانی ٢٠٢٠ی بەیرووت|چەند تەقینەوەیەک]] لە [[بەیرووت]]، [[لوبنان]]، بەلایەنی کەمەوە بوونە ھۆی کوشتنی ١٥٨ کەس و برینداربوونی زیاتر لە ٦٬٠٠٠ کەسی تر. === تەممووز === * [[٢٠ی تەممووز]] – [[ھیوا (کەشتیی ئاسمانی)|کەشتیی ئاسمانیی ھیوا]] نێردرایە سەر ھەسارەی [[بارام (گەڕەستێرە)|بارام]] لە [[ناوەندی بۆشاییی تانیگاشیما]] لە وڵاتی [[یابان]]. ئەو کەشتییە دەبێتە یەکەمین کەشتی ئاسمانی نەتەوەیی عەرەب و وڵاتی [[ئیمارات]] کە تایبەتە بە ھەسارەی [[بارام (گەڕەستێرە)|بارام]]. * [[١٨ی تەممووز]] – [[کلکداری نیووایز]] بەدرێژایی مانگی تەممووز لە بەرەبەیاندا کۆتایییەکانیش لە شەوان لە ئاسمانی زەوی دەردەکەوی. * [[١٠ی تەممووز]] – دوای ٨٦ ساڵ لە ڕاگرتنی نوێژکردن لە ناوی، دادگای کارگێڕی بەرزی تورکیا بڕیاڕی بە گۆڕینی [[ئایاسۆفیا]] لە مۆزەخانەوە بۆ [[مزگەوت]] دا. * [[٩ی تەممووز]] – ئاماری [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|گشتگیربوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا]] بەرز بوویییەوە و گەیشتە ١٢ ملیۆن کەس لە ھەموو جیھان، ئاماری ڕێژەی مردووان ٥٤٨ ھەزار کەس؛ بە نزیکەیی ٦ ملیۆن و ٥٦١ ھەزار کەس لە نەخۆشییەکە چاک بوونەوە. * [[٧ی تەممووز]] – [[لافاوی کیوشو ٢٠٢٠|لافاوی دوورگەی کیوشو ٢٠٢٠]] بووە ھۆی کوشتنی ٤٩ کەس لە باشووری [[ژاپۆن]]. === حوزەیران === === ئایار === * [[٢١ی ئایار]] – [[ڕۆژگیران|خۆرگیران]] خۆرگیرانێکی نیمچەیی ڕوویدا، کە لە بەشێک لە ئەفریقا و ئاسیا بیندرا. لەگەڵ بەشێک لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا، و لە ھەرێمی کوردستانیش ئەو خۆرگیرانە بە شێوەیەکی نیمچەیی بیندرا. * [[٦ی ئایار]] – [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] لە دانیشتنێکیدا متمانەی بە [[مستەفا کازمی]] بەخشی وەک سەرۆکوەزیرانی نوێی [[عێراق]]. === نیسان === * [[١٣ی نیسان]] – لە کاتی [[بەرپابوونی گەردەلوولی جەژنی زیندوبوونەوەی ٢٠٢٠]] لە باشووری ڕۆژاوای ویلایەتە یەکگرتووەکان، سی و ھەشت کەس مردن. * [[٣ی نیسان]] – بەھۆی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠| گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنا]] ژمارەی تووشبووان لە جیھان گەیشتە یەک میلیۆن کەس، و ڕێژەی مردن بەو ڤایرۆسە گەیشتە ٥٤ ھەزار حاڵەت. === ئازار === * [[٢٤ی ئازار]] – [[لیژنەی ئۆڵۆمپی نێودەوڵەتی]] بە ھۆکاری [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنا]] بڕیاری دا بە گواستنەوەی سەرجەم [[یاریە ئۆڵۆمپیەکانی ھاوینە ٢٠٢١|یارییە ئۆڵمپیادەکانی تۆکیۆ]] بۆ ساڵی ٢٠٢١. * [[١٨ی ئازار]] – بارانبارین و دروستبوونی لافاو لە [[پارێزگای دھۆک]] بوونە ھۆی زیانگەیاندن بە زیاد لە ٤٠٠ خانوو، ٦٠ ئۆتۆمۆبیل، و خنکانی کەسێک. === شوبات === * [[٢٥ی شوبات]] – سەرۆک کۆماری پێشووی میسڕ [[حوسنی موبارەک]] لە تەمەنی ٩١ ساڵیدا مرد. * [[١٠ی شوبات]] – لە ٩٢ەم خەڵاتەکانی ئۆسکار فیلمی [[کۆریای باشوور|کۆری]]ی [[مشەخۆر (فیلمی ٢٠١٩)|مشەخۆر]] بووە براوەی چوار خەڵات کە بریتین لە [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین وێنە|باشترین وێنەگرتن]] و باشترین دەرھێنەر (بۆنگ جوون-ھو). * [[١ی شوبات]] – بەفەرمی پەسەندکرا کە [[شانشینی یەکگرتوو]] (بەریتانیا) لە [[یەکێتیی ئەورووپا]] بچێتە دەرەوە. === کانوونی دووەم === * [[٣٠ی کانوونی دووەم]] – [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی]] بەھۆی [[ڤایرۆسی کۆڕۆنا]] باری نائاسایی ڕاگەیاند. * [[٢٦ی کانوونی دووەم]] – یاریزانی یاری سەبەتە [[کۆبی برایەنت]] بەھۆی تێکشکانی ھەلیکۆپتەرەکەی گیانی لەدەستدا. * [[٨ی کانوونی دووەم]] – فڕۆکەی ٧٥٢ی ھێڵی ئاسمانیی نێونەتەوەییی ئوکراینا لە [[تاران]] کەوتە خوارەوە، و بووە ھۆی کوشتنی سەرجەم ١٧٦ کەسەکەی سەر پشتی فڕۆکەکە. * [[٣ی کانوونی دووەم]] – لە ھێرشێکی ئاسمانیی ئەمریکیدا ژەنەڕاڵ [[قاسم سولەیمانی]]، فەرماندەی [[ھێزی قودس]]ی ئێرانی کوژرا. eu5dsgfotlm395mkl110n0o0lecn9uy 2 177524 1614078 1069269 2026-08-01T13:57:05Z Ladsgroup 1360 Ladsgroup پەڕەی [[بەکارھێنەر:Eiliad]] گواستەوە بۆ [[بەکارھێنەر:خاچی]] کە پێشتر ڕەوانەکەر بوو: لە کاتی گۆڕینی ناوی بەکارھێنەر «[[Special:CentralAuth/Eiliad|Eiliad]]» بۆ «[[Special:CentralAuth/خاچی|خاچی]]»، پەڕە بە شێوەی خۆگەڕ گوازرایەوە 771304 wikitext text/x-wiki ژار له داخی مه ­ینه ­تی ده­ وران دلم پر ئاوره ساقی له ژاری تالی ژین دیسان پیاله ­ی دل پره ساقی وه­ ره ئه­ مشه ­و وه­ کو هه­ ر شه­ و، وه­ ره ساقی دلم خوینه هه ­تا کوو دیته چاوم خه ­و حه­ رامه شه­ ربه ­تان بینه دلم زوخاوی لی درژی ده ­سا هه ­سته بکه مه­ ستم شه­ رابی کون له جامی نوی،به خور تیکه بده ده ­ستم شراب کهنه در جامی نو به یکباره بریز و به دستم ده که وا کون کون بووه جه ­رگم له جه­ وری ماته­ می دنیا که اینگونه جگر پاره پاره­ست ز جور ماتم دنیا هه ­تا کو سه­ رده­ می مه ­رگم وه­ ره هه­ ر توم ده­ وی ته ­نیا بیا تا لحظۀ مرگم که تنها تو را خواهم هه­ ناسه­ ی سه­ ردی پر داخم ده­ میکه گرتویه ناخم آه سرد پرسوزم زمانی ست که در درون در گرفته شه ­رابی تویه ده ­یشوری په ­ژاره ­ی ژینی پر ئاخم و تنهااین شراب توست که میشوید اندوه زندگی پرحسرتم را 1rggwmfmiu9iafhttmkmc9efzgc0ll4 3 177525 1614074 1070353 2026-08-01T13:57:04Z Ladsgroup 1360 Ladsgroup پەڕەی [[لێدوانی بەکارھێنەر:Eiliad]] گواستەوە بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:خاچی]] کە پێشتر ڕەوانەکەر بوو: لە کاتی گۆڕینی ناوی بەکارھێنەر «[[Special:CentralAuth/Eiliad|Eiliad]]» بۆ «[[Special:CentralAuth/خاچی|خاچی]]»، پەڕە بە شێوەی خۆگەڕ گوازرایەوە 1070353 wikitext text/x-wiki {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [https://ku.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی باکووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D9%BE%DB%8E%DA%A9 ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [https://diq.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی زازاکی] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |}[[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٠:٠٣، ٤ی نیسانی ٢٠٢١ (UTC) له داخی مه ­ینه ­تی ده­ وران دلم پر ئاوره ساقی... [[بەکارھێنەر:خاچی|خاچی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:خاچی|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ٣ی نیسانی ٢٠٢١ (UTC) == بەخێرھاتیت، ویکیپیدیا چییە، وتاردانان، شێوازی کارکردن. == دەمباش خاچی,سوپاس بۆ [[ویکیپیدیا:بۆ دەبێ ھەژمار دروست بکەم؟|ھەژمار دروستکردن]] و بەخێرھاتیت بۆ ئێرە و ئێرە شوێنێکە جێگای ھەمووانی تێدا ئەبێتەوە و ویکیپیدیا شوێنێکە [[ویکیپیدیا:بەشداریکردن لە ویکیپیدیا|ھەمووان ئەتوانن بەشداری تێدا بکەن]]، من لێرە شتەکانت بۆ درێژ ناکەمەوە یان یاسا و رێسای درێژت پێ نادەم تەنھا بۆ تێگەیشتن لە سیاسەت و رێساکانی ویکیپیدیا بە گشتی تکایە بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکەکانمان]]، کە کورتکراوە و پوختکراوی یاساکانی ویکیپیدیایە و لە زۆربەی حاڵەتەکان کاری پێدەکرێت. دواتر گەر ویستت [[داڕێژە:سیاسەتەکان_و_ڕێساکانی_ویکیپیدیا|لێرە]] سەیری تەواوی یاساکان بکە. <br> '''بۆ [[ویکیپیدیا:وتار چییە؟|وتار نوسین]]''' ئێمە گرنگی بە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]]، [[ویکیپیدیا:ئاماژە_بە_سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]، [[ویکیپیدیا:بێلایەنی_ڕوانگە|بێ لایەنی]] دەدەین) تکایە دڵنیابەرەوە ئەوەی ئەینووسیت بە لایەنی کەمەوە پشت بە [[ویکیپیدیا:ئاماژە_بە_سەرچاوە|سەرچاوە]] یان [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|سەرچاوەی باوەرپێکراو ببەستێت]]<br> بۆ '''باشترکردنی وتارەکانمان''' ئێمە [[ویکیپیدیا:داڕێژە|داڕێژە]] و [[یارمەتی:پۆل|پۆل]] و [[ویکیپیدیا:دەروازە|دەروازە]] بەکاردێنین <br> زیاتر درێژی ناکەمەوە تکایە گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو لە [[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگای ویکیپیدیا]] یان [[لێدوانی_بەکارھێنەر:Sakura_emad|پەڕەی وتووێژەکەم]] تکایە بیکە ھەرکاتێک ویستت یان ھەرچەن پرسیارت ھەبوو خۆشحال ئەبم کە وەڵامی یەک بە یەکیان بدەمەوە<br> لەوانەیە سوود '''لەمانەش''' وەربگریت: [[ویکیپیدیا:فێرکاری|فێرکاری ویکیپیدیا]]، [[ویکیپیدیا:فێرکاری دەستکاریکردنی ویکیپیدیا بە وێنە|فێرکاری بە وێنە]]، [[ویکیپیدیا:فێرکاری دەستکاریکردنی ویکیپیدیا بە وێنە|رێنمایی خێرا]]، [[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا_چی_نییە|دەربارەی ویکیپیدیا]]<br> سوپاس بۆتۆ — [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ٤ی نیسانی ٢٠٢١ (UTC) == Gmail == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Eiliad|Eiliad]] نامەت ناردبوو لە Gmail، بۆ وەڵامی نامەکەت: من شتی تایبەت ھاوبەشی پێناکەم، ئەتوانی لێرە چیت ھەبوو بیڵیی یان لە [[ویکیپیدیا:دیسکۆرد|دیسکۆرد]] یان [https://www.facebook.com/Wikipedia.Kurdi فەیسبووک] پەیوەندی بکەیت سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٢، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) 85wjg00ln2voblwdmaycsjbve1ottez 4 177584 1614118 1613643 2026-08-01T15:38:33Z Ari Qasm 57423 /* سێجۆنگی مەزن */ بەشی نوێ 1614118 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[سێجۆنگی مەزن]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٠٩٥٨٧١٣}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٣٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی پەڕگەکە لە ویکیی کوردیش | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتی پاشای جۆسۆن، سێجۆنگ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://en.wikipedia.org/wiki/File:King_Sejong_the_Great_-_Government_Standard_Portrait.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} kzxuqlczfema7uvvv2icl7ojts3krdt 1614144 1614118 2026-08-01T16:41:17Z Ari Qasm 57423 پاشگەزبوومەوە لە داواکارییەکە 1614144 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} p26k1mmu7fhdgzzf7qww650gfn6jb1n 0 180919 1614018 1613965 2026-08-01T12:03:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614018 wikitext text/x-wiki {{Infobox book <!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books --> | name = ئولیس | image = [[پەڕگە:JoyceUlysses2.jpg|200px]] | caption = | author = [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]] | language = ئینگلیزی | genre = ڕۆمانی وێژەی ھاوچەرخ | publisher = [[سلڤیا بیچ]] | release_date = ٢ی شوباتی ١٩٢٢ | media_type = پەڕتووکی چاپکراو }} '''ئولیس''' یان '''یوولیسیز''' ({{بە ئینگلیزی| Ulysses}}) [[ڕۆمان]]ێکی نووسەری ئایری [[جەیمز جۆیس|جەیمس جۆیس]]ە کە یەکێکە لە شاکارەکانی وێژەی ھاوچەرخ. ھەموو ڕووداوەکانی ڕۆمانەکە لە نزیکەی نۆزدە کاتژمێردا ڕوو دەدەن. پەڕتووکەکە، سێیەم بەرھەمی بڵاوکراوەی جەیمس جۆیسە، لە چلەم ساڵڕۆژی لەدایکبوونی نووسەرەکەیدا، لە ٢ی شوباتی ١٩٢٢ لە پاریس چاپ کرا. نەوا موکرجی دەستی کردووە بە وەرگێڕانی ئەم ڕۆمانە بۆ کرمانجی ناوەڕاست و بڕیار وایە بە پێنج بەرگ بڵاو بکرێتەوە، لە یادی سەد ساڵەی بڵاوکردنەوەی ڕۆمانەکەدا لە ٢ی ٢٠٢٢دا بەرگی یەکەمەکەی بە [[زمانی کوردی]] بڵاو کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nawa.net/ku/u/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220518085147/http://www.nawa.net/ku/u/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەروەھا کاوە نەمر سەرجەمی ڕۆمانەکەی وەرگێڕاوەتە سەر کرمانجی ژووروو و لە ساڵی ٢٠٢٣دا سەرەتا بە بەرگی نەرم و دواتر بە بەرگی ڕەقیش چاپ کرا و بڵاو کرایەوە. وەرگێڕانە کرمانجییەکە بە پیتی لاتینی نووسراوە و هیچ ڕاڤەیەکی لەگەڵدا نییە، بەڵکو تەنها دەقی ڕۆمانەکە خۆیەتی. جۆیس سەرەتا پەڕتووکەکەی وەک کورتەچیرۆکێک نووسیبوو و بڕیار وا بوو بەشێک بێت لە چیرۆکەکانی [[دوبلینەکان|دەبلنییەکان]]. ناوی لێ نابوو ''ڕۆژێک لە ژیانی میستەر بلوم لە ڤییەنا''، بەڵام دواتر ستیفن دێدەلسی ھێنایە ناو کارەکەوە، کە کەسێتیی سەرەکیی ڕۆمانی ''وێنەی ھونەرمەند لە تافی لاویدا''یە. ئولیس وەک وێژەی بەراورد لەسەرە ''ئۆدیسە''ی ھۆمیرۆس داڕێژراوە، ھەروەھا کەسێتیی ستیفن دێدەلسیش زۆر جار لەگەڵ کەسێتیی ھاملێتی کوڕی ناو شانۆنامەی ''ھاملێت''ی شەکسپیر ھاوتەریبە. ئولیس لە پێڕستی [[١٠٠ باشترین ڕۆمان بەپێی کتێبخانەی مۆدێرن]]دا، پلەی یەکەمی بە دەست ھێناوە. == گرێچنە == ئەم ڕۆمانە لە ھەژدە ئەڵقە پێکدێت کە بەسەر سێ بەشی سەرەکیدا دابەش کراون، بەشی یەکەم لە سێ ئەڵقە پێکدێت؛ بەشی دووەم لە دوازدە ئەڵقە پێکدێت؛ بەشی سێیەمیش لە سێ ئەڵقە پێکدێت. === بەشی یەکەم: تیلێماخیاد (بەیتی تیلێماخۆس) === ئەم بەشە ڕۆمانی ''ھونەرمەند لە تافی لاویدا'' دەبەستێتەوە بە ''ئولیس''ەوە، لە سێ ئەڵقە پێکھاتووە کە کەسێتیی سەرەکیی ھەر سێ ئەڵقەکە ستیفن دێدەلسە. ==== ئەڵقەی یەکەم: تیلێماخۆس ==== شوێن: قەڵای مارتێللۆ لە ساندیکۆڤ - دەبلن کات: پێنجشەممە، ١٦ی حوزەیرانی ١٩٠٤، کاتژمێر ٨ی بەیانی ''بەک مەڵیگن''، کە خوێندکارێکی پزیشکییە و لە ڕاستیدا ناوی «مەلاخی مەڵیگن»ە و کوڕێکی زیرەک و شبروشێتە و ھەر خەریکی گاڵتەبازییە، بە دەم ڕیشتاشینەوە خۆی خستووەتە ڕۆڵی قەشەیەکەوە کە لە کڵێسادا سرووتی ماس جێبەجێ دەکات. ستیفن دێدەلس، بە نزیکی ھاوتەمەنی مەڵیگنە و مامۆستایەکی کاتیی قوتابخانەیەکی نزیکە لە قەڵاکەوە و «ھونەرمەند»ە، کوڕێکی خەمۆکە و ئەو بەیانییەش خەواڵووە، چونکە شەوی ڕابردوو باش نەنوستووە و بیر لەوە دەکاتەوە کۆتایی بە ھاوڕێیەتیی خۆی و مەڵیگن بھێنێت. میوانێکی مەڵیگن شەو لەگەڵیاندا بووە، کوڕێکی ئینگلییە و «لە ئۆکسفۆردەوە ھاتووە» و ناوی «ھاینس»ە، شەو خەونی بە پڵنگێکی ڕەشەوە دیوە، بە دەم خەوەوە ویستوویەتی لە ڕاستیدا تەقە لە پڵنگەکەی ناو خەونی بکات. ھەر ئەم ڕووداوەشە کە وای کردووە ستیفن باش نەنوێت، چونکە لە ترسدا «تۆقیوە». سەرەتا لە سەربانی قەڵاکە گفتوگۆیەکی ناخۆش لە نێوان مەڵیگن و دێدەلسدا ڕوو دەدات، کەمتر لە ساڵێک لەوەوبەر ستیفن دایکی مردووە، بەک مەڵیگن پێی وتووە: «دایکی تۆپیوە» و ستیفن لە دڵی دەرنەچووە و بە بێڕێزیی داناوە. کە ستیفن دواجار ئەمە بۆ مەڵیگن ئاشکرا دەکات کە ھێشتا ئەم قسەیەی لە دڵ دەرنەچووە، مەڵیگن بەوە بەرپەرچی دەداتەوە کە ستیفن خۆی دواھەمین خۆزگەکانی دایکی پێشێل کردووە، کە دایکی لە سەرەمەرگدا داوای لە ستیفن کردووە نزای بۆ بکات و کڕنۆش ببات، بەڵام ستیفن نەیکردووە. ھەروەھا بەوە تۆمەتباری دەکات کە ستیفن «دایکی خۆی کوشتووە». پاشان مەڵیگن دەچێتە خوارەوەی قەڵاکە، کە ژوورێکی لێیە. ستیفن لە سەربان بە تەنیا دەکەوێتەوە یادی دایکی کە بە نەخۆشییەکی وەک شێرپەنجە مردووە، نەک ئەو کوشتبێتی، یادی دایکی ئەو بە جێ ناھێڵێت و ستیفنیش لە ناخیدا خوازیارە یادی دایکی دەستی لێ ھەڵبگرێت و «بھێڵێت بژی» و ستیفن «لە گریانی گیانی خۆیدا» نوقم بووە، دواجار بۆ خواردنی نانی بەیانی دەچێتە خوارەوە بۆ لای مەڵیگن و ھاینس. لە خوارەوە لەناو قەڵاکە ژنێکی ئایری دێت و شیریان بۆ دەھێنێت و ھەرسێکیان پێکەوە، جگە لە ژنەکە، نانی بەیانی دەخۆن. مەڵیگن لە بری خۆی و ھاینس بڕیار دەدات کە پێش ئەوەی بچن بە ھەر لایەکدا، دەبێت لە ئاوەکەی ڕۆخەکەدا مەلە بکەن، بەڵام ستیفن، کە دەبێت بچێت بۆ قوتابخانە، لەگەڵیاندا مەلە ناکات. بڕیار وایە ھەر ئەو ڕۆژە ستیفن لە قوتابخانە مووچە وەربگرێت، کە مەڵیگن پێی دەڵێت: «شاباشەکەی قوتابخانە». دەچنە دەرەوەی قەڵاکە بۆ لای گوێئاوەکە، مەڵیگن لە گاڵتەکردنی خۆی بەردەوام دەبێت، ستیفن و ھاینس بە دەم جگەرەکێشانێکەوە گفتوگۆیەکی کورت سەبارەت بە دین و مێژوو و شانۆنامەی ھاملێتی شەکسپیر دەکەن، بەڵام ناچنە ھیچ قووڵایییەکی گفتوگۆوە. لە دوورەوە دوو پیاو گفتوگۆ لەسەر دەرکەوتنی لاشەی مردووی پیاوێک دەکەن کە نۆ ڕۆژە خنکاوە. پاشان مەڵیگن لەگەڵ ھاوڕێیەکیدا دەچێتە ئاوەکەوە و ستیفنیش بە جێیان دەھێڵێت و دەچێت بۆ قوتابخانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=١. تیلێماخۆس|ناونیشان=http://www.nawa.net/ku/u/%D9%A1-%D8%AA%DB%8C%D9%84%DB%8E%D9%85%D8%A7%D8%AE%DB%86%D8%B3/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=نەوا موکرجی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221205004602/http://www.nawa.net/ku/u/%D9%A1-%D8%AA%DB%8C%D9%84%DB%8E%D9%85%D8%A7%D8%AE%DB%86%D8%B3/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==== ئەڵقەی دووەم: نێستۆر ==== شوێن: قوتابخانەیەکی تایبەتی کوڕان لە دالکی – دەبلن کات: پێنجشەممە، ١٦ی حوزەیرانی ١٩٠٤، کاتژمێر ١٠ی بەیانی ستیفن لە قوتابخانە وانەی ''کلاسیک'' بە قوتابییەکانی دەڵێتەوە، وانەکە لە بارەی پیرۆس (٣١٨–٢٨٢پ. ز) و جەنگەکانییەوەیە، لە قوتابییەک دەپرسێتەوە کە ئەو نازانێت پیرۆس تەنانەت چییە، نەک کێیە، پێی وایە پیرۆس لەنگەرگایە! قوتابییەکانی تر پێی پێدەکەنن. ستیفن لەم پێوابوونەی قوتابییەکەیەوە خەیاڵی دەڕوات بۆ سەرمەستیی ئەمشەوی مەڵیگن و ھاینس، پێی وایە مەڵیگن گاڵتەبازێکە لە دەرباری سەروەرەکەیدا، کە ھاینسە و ھاوکات دەوڵەتی ئیمپریالیی بەریتانیایە. لەوێوە دەچێتەوە ناو مێژوو و بیر لە تیۆرییەکی ئەریستۆ دەکاتەوە لە بارەی شیان و بەئامانجگەیشتنەوە. لە پەڕتووکی خوێندنەکەدا دەچنە سەر ھۆنراوەیەکی جۆن میڵتن، کە ستیفن بێئاگایانە و بێباکانە لێیان دەپرسێتەوە. قوتابییەک ھۆنراوەکەی میڵتن ئەزبەر دەڵێتەوە، دەچێتەوە سەر وردەکاریی تیۆریی شیان و بەئامانجگەیشتنی ئەریستۆ، پاشان ئەو سەردەمەی بیر دێتەوە کە خۆی لە پاریس ژیاوە. دواتر ستیفن مەتەڵێک لە قوتابییەکانی دەپرسێت، کەس وەڵامەکەی نازانێت. کاتی وانە تەواو دەبێت، قوتابییەکان یاریی ھۆکییان ھەیە، کە یارییەکی ئینگلییە و ئایری نییە، یارییە ئایرییەکە پێی دەڵێن ''ھەرلینگ''، بەڵام قوتابییەکان ئەو یارییە ناکەن. یەکێک لە قوتابییەکان ناڕوات، کوڕێکی ناشرین و لاوازە، ناوی ''سارجنت''ە، ئەم قوتابییە لە نووسینەوەی وانەکانیدا دواکەوتووە، بەڕێوەبەری قوتابخانەکە، کە ناوی ''میستەر دیسی''یە، پێی وتووە کە بە یارمەتیی مامۆستا ستیفن وانەکانی بنووسێتەوە، وا دیارە وانەی بیرکارییە، چونکە لەسەر ناونیشانەکەی نووسراوە «ھاوکێشە» کە بە ئینگلی دەبێتە ''سەم sum''، ستیفن ئەم وشەیە بە لاتینی دەخوێنێتەوە کە بە ''سوم'' دەخوێنرێتەوە، واتە ''من''. لەوێوە دەچێتەوە سەر بیرکردنەوە لە ژیانی خۆی و دایکی، ئینجا بیر لە دایکی سارجنت و خۆشەویستیی دایک دەکاتەوە. ستیفن یارمەتیی سارجنت دەدات ڕاھێنانەکانی تەواو بکات. ھێمای سەر دەفتەرەکەی سارجنت ستیفن دەخاتە بیری [[ئیبن ڕوشد]] و موسای کوڕی مەیموون، لەوێشەوە دەچێتە بیری تێڕوانینەکانی جۆردانۆ بروونۆ (١٥٤٨–١٦٠٠). پاشان سارجنت نووسینەوەکەی تەواو دەکات و دەچێتە لای ھاوڕێکانی کە یاری دەکەن. ستیفن کەمێک بە دیار قوتابییەکانەوە دەوەستێت کە لە گۆڕەپانی قوتابخانەکە خەریکن دەست بە یاری دەکەن، ئەوان ھەرایەکی زۆریان ناوەتەوە و بەڕێوەبەری قوتابخانەکە ھەوڵ دەدات ڕێکیان بخات، داوا لە ستیفن دەکات لە نووسینگەکەی چاوەڕێی بکات. ستیفن لە نووسینگەکەی میستەر دیسیدا بە تەنیا چاوەڕێ دەکات، پاشان میستەر دیسی دێت و سەرەتا مووچەکەی ستیفن دەدات، کەچی ستیفن ھەر بێ ژماردن و بێباکانە ھەموو پارەکە دەخاتە گیرفانیەوە، ئەم ڕەفتارە بێباکانەیەی ستیفن وا دەکات میستەر دیسی ئامۆژگاریی ستیفن بکات کە کەمێک دەست بە پارەوە بگرێت. پاشان باسی ئەوە دەکات کە شانازیی ئینگلی ئەوەیە کە پێی وایە ھەرگیز ھیچ پارەیەکی قەرز نەکردووە! بەڵام ستیفن پێی وا بووە کە شانازیی بەریتانی ئەوەیە کە پێی وایە خۆر لەسەر ئیمپراتۆرییەتەکەی ھەرگیز ئاوا نابێت. میستەر دیسی پێی وایە ئەم قسانە ھەڵەن و بۆی ڕاست دەکاتەوە، بەڵام قسەکانی دیسی خۆی ھەڵەن. ئینجا دێنەوە سەر باسی پارە و پاشەکەوتکردن، ستیفن بیر لەو کەسانە دەکاتەوە کە قەرزاریانە. ئینجا دەچنە سەر ھەندێک باسی جۆراوجۆری مێژووی ئایرلاند. میستەر دیسی نامەیەکی ھەیە سەبارەت بە نەخۆشیی تەبەق، کە نەخۆشییەکی ئاژەڵانە، دەیەوێت بینووسێت و لەبەرئەوەی دەزانێت کە ستیفن خەڵک لە ڕۆژنامەکان دەناسێت، داوا دەکات یارمەتیی بدات تا بۆی بڵاو بکەنەوە. میستەر دیسی پێی وایە چارەی نەخۆشیی تەبەق کراوە و لە ئایرلاند واگرەی ئاژەڵ بە ڕێوەیە و پێویستە مەڕوماڵات و وڵاخی ئایرلاند لە دەست ئەم نەخۆشییە ڕزگار بکرێن. بۆیە داوا لە ستیفن دەکات کەمێک دابنیشێت تا ئەو نامەکەی دەنووسێت. ستیفن وا دەکات و لەم ماوە بێدەنگەدا سەرنجی ئەو تابلۆیانە دەدات کە بە ژوورەکەدا ھەڵواسراون، وێنەی پێشبڕکێی ئەسپسواری ھەڵواسراوە، لەوەوە دەکەوێتە بیری سەردەمێک کە لەگەڵ ھاوڕێیەکیدا بە ناوی کرانلی، کە لە ڕۆمانی ڕابردوودا زیاتر دەیناسین، پێکەوە چوون بۆ پێشبڕکێی ئەسپسواری. قوتابییە مناڵەکان کە لە گۆڕەپانەکەوە یاری دەکەن، گۆڵ دەکەن و فیکە لێدەدەن. میستەر دیسی نووسینی نامەکە تەواو دەکات و دەیداتە دەست ستیفن، ستیفن بە خێرایی دەیخوێنێتەوە. ھەرگیز نازانین ھەموو ئەوەی لەم نامەیەدا نووسراوە چییە، بەڵکو تەنھا لە ڕێی وشەی پچڕپچڕەوە دەزانین نامەکە لە بارەی چییەوەیە. میستەر دیسی باس لەوە دەکات کە جووەکان خەریکە بەریتانیا داگیر دەکەن، پێی وایە ئابووری و ڕۆژنامەگەری لەژێر ڕکێفی جووەکاندایە و دەیەوێت دژایەتییان بکات. ستیفن گفتوگۆیەکی نابەدڵانەی کورتی لەگەڵدا دەکات، بەڵام دواتر دەکەوێتە یادی بۆرسەی پاریس و شێوەی پارەپەیداکردنی بۆرسەچییەکانەوە. دواجار ستیفن لەسەر مێژوو یەکێک لە بەناوبانگترین و کاریگەرترین وتەکانی ڕۆمانەکە دەڵێت، کە دەڵێت: «مێژوو مۆتەکەیەکە کە دەمەوێت لێی ڕابم». میستەر دیسی لەمەوە دێتە سەر باسی خودا و ئامانج لە دونیا. ئینجا باس لە دین و مێژووی ئایرلاند و گریک دەکات، ئۆباڵی خراپەکارییەکان دەخاتە ئەستۆی ژن. دواتریش میستەر دیسی دەگاتە ئەو دەرئەنجامەی کە پێی وایە ستیفن زۆر لە قوتابخانەکە نامێنێتەوە، چونکە ستیفن بۆ ئەوە دروست نەبووە ببێت بە مامۆستا. ستیفن نامەکەی میستەر دیسی وەردەگرێت و لە خزمەتی مەرەخەس دەبێت، خەریکە دەگاتە دەرەوەی قوتابخانەکە، میستەر دیسی بە ڕاکردن بە دوایدا دێت و پێی دەڵێت کە ئایرلاند شانازیی ئەوەی بەردەکەوێت کە ھەرگیز جووەکانی نەچەوساندووەتەوە، چونکە ئایرلاند ھەرگیز ڕێی نەداوە جوو بێتە وڵاتەکەیانەوە! کە ئەم قسەیەشی ھەر ھەڵەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=٢. نێستۆر|ناونیشان=http://www.nawa.net/ku/u/%D9%A2-%D9%86%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%86%D8%B1/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=نەوا موکرجی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221205003519/http://www.nawa.net/ku/u/%d9%a2-%d9%86%db%8e%d8%b3%d8%aa%db%86%d8%b1/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==== ئەڵقەی سێیەم: پڕۆتیوس ==== شوێن: گوێئاوی ساندیماونت – دەبلن کات: پێنجشەممە، ١٦ی حوزەیرانی ١٩٠٤، کاتژمێر ١١ی بەیانی بەشی زۆری ئەم ئەڵقەیە لە شەپۆلی ھۆشی ستیفن پێکھاتووە، واتە گێڕانەوە دەچێتە ناو مێشکی ستیفنەوە و بیرەکانی دەردەخات. مەڵیگن لە کۆتایی ئەڵقەی یەکەمدا داینا کاتژمێر دوانزە و نیو لە مەیخانەی ذە شیپ لەگەڵ ستیفن یەک ببینن و ستیفن پارەی خواردنەوەیان بۆ بدات، بۆیە لەم ئەڵقەیەدا ستیفن بە پێ دەگەڕێت تا کات بە ڕێ بکات و بە دەم گەڕانەوە بیر دەکاتەوە. سەرەتا ستیفن بیر لە تیۆریی ڕەنگ و بینین لای ئەریستۆتالیس دەکاتەوە و بە تێڕوانینی یاکۆب بۆھمە و جۆرج بێرکەلی بەراوردی دەکات. پاشان ھەوڵ دەدات بە چاونووقاوی بە گوێئاوەکەی ساندیماونتدا بڕوات. ساندیماونت ناوچەیەکی پاڵشاری دەبلنە. دوو خانم دەبینێت بۆ لای گوێئاوەکە دادەبەزن، یەکێکیان مامانی خوشکێکی ستیفن بووە و ستیفنیش لەوەوە بیر لە مناڵبوون و ئافراندن و [[ئادەم و حەوا]] و ھاتنی خۆی بۆ دونیا دەکاتەوە. ماڵی خاڵی ستیفن، کە خاڵی ناوی ''ڕیچی گولدینگ''ە، ھەر لە ناوچەی ساندیماونتە و ستیفن لێوەی نزیکە، بیر دەکاتەوە ئایا سەرێک لە ماڵی خاڵی بدات یان نا، ئەم سەردانە لە خەیاڵی خۆیدا وێنا دەکات، وێنای ناو ماڵی خاڵی و قسەکانی خاڵی دەکات. خاڵی ستیفن ھەوادارێکی سەرسەختی ئۆپێرای ''شایەرەکە'' (''ئیل ترۆڤاتۆرێ Il Trovatore'')ی جیوزێپپێ ڤێردییە، بە تایبەتی یەکەم ھەوای ئۆپێراکە کە ناوی ''ئاللێرتا''یە، ستیفنیش ھەر بە دەم ڕێوە ئاوازی ئەم ھەوایە بە فیکە دەردەکاتەوە. دەیان شتی جۆراوجۆری مێژوویی و دینی دێنە خەیاڵی ستیفن، پاشان بیر لە ژیانی ڕابردووی خۆی دەکاتەوە کە لە پاریس چەند بێپارە بووە و خەریکی خوێندنەوەی پەڕتووک بووە. بیر لەوە دەکاتەوە ڕۆژێک لە ڕۆژان ویستوویەتی پەڕتووکانێک بنووسێت و تەنھا پیتێک ناونیشانیان بن و بیاننێرێت بۆ گەورەترین پەڕتووکخانەکانی جیھان. دواجار بۆی دەردەکەوێت کە ئەوەندە ڕۆ چووەتە بیرکردنەوەوە کە ماڵی خاڵی تێپەڕاندووە و سەردانیان ناکات. ستیفن دەکەوێتەوە ڕێ و بیرکردنەوەی تر لە پاریس کە ئەو کاتە پیاوێکی لەوێ دیوە بە ناوی ''کێڤن ئیگن''ەوە و کوڕێکی ھەبووە ناوی ''پاتریک'' بووە. کێڤن ئیگن پێشتر خەباتگێڕێکی ئایری بووە و ئەو کاتەی ستیفن لە پاریس دیویەتی لە چاپخانەدا کاری کردووە. کێڤن ئیگن ڕۆژێک لە ڕۆژان لە سەردەمی خەباتگێڕیدا لەسەر ئەوەی گوایە دەستی لە ڕزگارکردنی چەند ھاوخەباتێکی خۆیدا ھەبووە لە بەندیخانە، خۆی دەستبەسەر کراوە. ئینجا ھاوخەباتەکانی ھەوڵیان داوە لە بەندیخانە ڕزگاری بکەن بەوەی بەرمیلێک بارووتیان لە ژێرزەمینی بەندیخانەکەدا تەقاندووەتەوە، بەڵام ھەوڵەکەیان سەری نەگرتووە. پاشان ستیفن سەرلەنوێ بیر لە ڕادەی ھەژاریی خۆی دەکاتەوە لە پاریس کە ئەگەر دایکی لە ئایرلاندەوە پارەی بۆ ڕەوانە نەکردایە لە برسدا دەمرد؛ بیر لە ڕووداوێک دەکاتەوە کە دەرگاوانێک دەرگای پۆستەخانەکەی بەسەریدا داخستووە و پارە ڕەوانەکراوەکەی دایکیی لەو ڕۆژەدا وەرنەگرتووە. پاشان بیر لە نادادیی پاریس دەکاتەوە کە ناچار بووە بلیتی شوێنان ھەڵبگرێت تا ببێت بە بەڵگەی ئەوەی لە شوێنی تاوان نەبووە، نەکا ڕۆژێک تۆمەتێکی بخەنە پاڵ و تاوانێکی بە سەردا ساغ بکەنەوە کە ئەم دەستی تێیدا نەبووە! ئینجا بیر لەوە دەکاتەوە کاتێک گەڕاوەتەوە بۆ ئایرلاند بۆ ئەوەی پارە نەدات بە بارھەڵگری لەنگەرگاکە، کە کرێکەی سێ پنس بووە، وا خۆی پیشان داوە کە فەڕەنسییە و زمانی ئینگلی و ئایری تێناگات. بیر لەو بروسکەیە دەکاتەوە کە باوکی بۆی ناردووە تا بگەڕێتەوە ئایرلاند، چونکە دایکی لە سەرەمەرگدا بووە، ھەر بەو ھۆیەشەوە بووە کە پاریس و خوێندنی پزیشکیی بە جێ ھێشتووە و گەڕاوەتەوە دەبلن. ستیفن ھەر بەردەوام بە ڕێوەیە، دەکەوێتەوە بیری پاریس و کێڤن ئیگن و یەکبینینەکەیان و بیر لەو و لە بارووت دەکاتەوە. لەوێشەوە بیر لە مێژووی ئایرلاند و خەباتە جۆراوجۆرەکانی دەکاتەوە. لە دوورەوە سەگێک دەبینێت. بەردەوام بیر لە ڕۆژگارێکی ڕابردووی ئایرلاند و دواتر لە ئاو و ئەو پیاوە دەکاتەوە کە نۆ ڕۆژە خنکاوە و لە ئەڵقەی یەکەمەوە چەند کەسێک خۆیان بۆ ئامادە کردبوو ئەمڕۆ لاشەکەی دەربکەوێت. ژن و پیاوێک لە دوورەوە دەبینێت، وا دیارە قەرەجن و ڕاوی قاقلەی کەنار ئاوەکان دەکەن، دەردەکەوێت سەگەکەش ھی ئەوانە و ناوی ''تاتەرز''ە. تاتەرز کەلاکی سەگێکی دیوە و لێوەی نزیک بووەتەوە و بە دەوریدا دێت و دەچێت، بەڵام خاوەنەکەی تاتەرز بە ھاوار بانگی دەکاتەوە و کە دەگەڕێتەوە لای شەقێکی تێ ھەڵدەدات. ستیفن دەکەوێتە بیرکردنەوە لە ژیانی قەرەج و زمانی تایبەتی قسەکردن و گۆرانی و ھۆنراوەکانیان. پاشان بیر لە ھۆنراوەیەک دەکاتەوە کە خۆی دەیەوێت بینووسێت. دادەنیشێت و تێبینییەک لەسەر بەردێک دەنووسێتەوە و پەڕەی نامەکەی میستەر دیسیش دەردەھێنێت و سووچێکی لێ دەدڕێنێت تا مسۆدەی ھۆنراوەکەی خۆیی لەسەر بنووسێت. دیسان دەکەوێتەوە بیری جۆراوجۆر. پاشان سەرنجی ئاوی کەنداوەکە دەدات کە گیا و ڕووەک لە ژێریدا بە سستی دەجووڵێنەوە و بیری بە لای شتی جۆراوجۆردا دەڕواتەوە، تا بیر لە گۆڕانکاری دەکاتەوە، کە ھەموو شتێک بەردەوام لە گۆڕاندایە. دواتر لەسەر بەردەکە ھەڵدەستێت و کەشتییەک لە دوورەوە دەبینێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=٣. پڕۆتیوس|ناونیشان=http://www.nawa.net/ku/u/%d9%a3-%d9%be%da%95%db%86%d8%aa%db%8c%d9%88%d8%b3/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=نەوا موکرجی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221223075658/http://www.nawa.net/ku/u/%D9%A3-%D9%BE%DA%95%DB%86%D8%AA%DB%8C%D9%88%D8%B3/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === بەشی دووەم: ئۆدیسیا === ئەم بەشە لە دوانزە ئەڵقە پێکھاتووە، سێ ئەڵقەی یەکەمی ئەم بەشە، واتە ئەڵقەی چوارەم و پێنجەم و شەشەم بە نزیکی لەگەڵ سێ ئەڵقەی یەکەمی ڕۆمانەکەدا ھاوتەریبن. کەسێتیی سەرەکیی سێ ئەڵقەی یەکەمی ئەم بەشە میستەر لیۆپۆڵد بلووم-ە، پاشان لە ئەڵقەی حەوتەمەوە پەرەی زیاتر بە چیرۆکەکە دەدرێت و بلووم و دێدەلس لە شوێنی جیاوازدا دەبینین. ==== ئەڵقەی چوارەم: کالیپسۆ ==== شوێن: ماڵی میستەر بلووم بە ناونیشانی ٧ی شەقامی ئێکلس – دەبلن؛ دواتر بلووم دەردەچێت و لە گۆشتفرۆشێکی نزیک ماڵی خۆیان گورچیلەی بەراز دەکڕێت و دەگەڕێتەوە ماڵەوە. کات: پێنجشەممە، ١٦ی حوزەیرانی ١٩٠٤، کاتژمێر ٨ی بەیانی. لە پاش نزیکەی چل لاپەڕە لە چاپە ئینگلییەکەی ھانس واڵتەر گابڵەر، بۆ یەکەم جار کەسێتییە ھەرە سەرەکییەکەی ڕۆمانی ''ئولیس'' دەبینین و دەناسین، کە پیاوێکی ٣٨ ساڵ (و مانگێک)ە بە ناوی ''لیۆپۆڵد بلووم''، کە زۆبەی کات لە ڕۆمانەکەدا ھەر بە ''میستەر بلووم'' و ''بلووم'' ناو دەھێنرێت و ژنەکەیشی بە ''پۆڵدی'' بانگی دەکات. جۆیس یەکەم پەرەگرافی ئەم ئەڵقەیەی تەرخان کردووە بۆ پەسنێکی گشتیی میستەر لیۆپۆڵد بلووم، کە لە وەرگێڕانە کوردییەکەدا بەم شێوەیەیە:<blockquote>میستەر لیۆپۆڵد بلووم بە تامەزرۆییەوە ئەندامەکانی ناوەوەی ئاژەڵ و باڵندەی دەخوارد. حەزی لە شۆربای خەستی ھەناو و سیقەتۆرەی گوێزی و دڵێکی ئاخنراوی برژاو و توێژاڵەجگەری سوورکراوە لەگەڵ وردەتوێناندا و گەرای سوورکراوەی ماگادۆس بوو. لە ھەموویان زیاتر، حەزی لە گورچیلەی برژاوی مەڕ بوو کە تامێکی چاکی میزی کەمێک بۆندەرکردووی بە مەڵاشووی دەبەخشی.</blockquote>ھەر لەم پەسنەوە دەزانین کە میستەر بلووم پاڵەوان نییە و کەسێتییەکی زۆر ئاساییە، تەنانەت زۆر جار لە خوار ئاستی ئاساییشەوەیە، بۆ نموونە کە دەڵێت: بلووم «حەزی لە گورچیلەی برژاوی مەڕ بوو کە تامێکی چاکی میزی کەمێک بۆندەرکردووی بە مەڵاشووی دەبەخشی». جۆیس خۆیشی ئەمەی بە وتەی خۆی پشتڕاست کردووەتەوە، ڕیچارد ئێڵمان لە لاپەڕە ٥ی پەڕتووکی ''جەیمس جۆیس'' (چاپخانەی [[زانکۆی ئۆکسفۆرد]] [١٩٨٢])ی خۆیدا دەڵێت:<blockquote>ڕەخنەگرە ماڕکسییەکان ھوروژمی ھێرشیان بۆ سەر جۆیس برد، جۆیسیش بە ھێواشی بە یوجین جۆلاسی ھاوڕێی وت: «نازانم بۆچی ھێرشیان کردووەتە سەرم. ھیچ کەسێک لە ھیچ کامێک لە پەڕتووکەکانمدا نرخی لە ھەزار پاوەن زیاتر نییە!»</blockquote>پاشان گێرانەوەی ئەڵقەی چوارەم دەچێتە سەر موبەقەکەی ماڵی میستەر بلووم، کە شمەکی بەرچایی بۆ خۆی و ژنەکەی ئامادە دەکات. ژنەکەی بلووم ناوی خاتوو ماریۆن بلووم-ە و میستەر بلووم بە «مۆڵی» ناوی دەبات و گۆرانیبێژی ئۆپێرایە و تا ڕادەیەک سەرکەوتوو و بەناوبانگە. ماڵی بلووم پشیلەیەکیان ھەیە، کە ڕەشە و خاڵێکی سپی، بە ھێندەی قۆپچەیەک لەسەر کلکی ھەیە، ناوی نییە و پێی دەڵێن «پشەکە»، بە دەوری قاچێکی مێزی موبەقەکەدا ھەڵدەکوڕمێت و بلوومیش شیری بۆ دادەنێت بیخوات. لەم ڕۆمانەدا تەنانەت پشیلەش دەدوێت و دەڵێت: «مکگنیاو!» و «مرکگنیاو!» و «گوڕڕڕ». میستەر بلووم کەمێک لە پشیلەکە ڕادەمێنێت و بیر لە تێگەیشتنی پشیلە و ھەندێک ڕەفتاریان دەکاتەوە. بلووم بیر لەوە دەکاتەوە بۆ نانی بەیانی چی بخوات، ھەندێک بژاردە تاووتوێ دەکات، دواجار بڕیار دەدات بچێت لە دوکانی گۆشتفرۆشێک بە ناوی ''دلوگاس'' گورچیلەی بەراز بکڕێت و بیخوات. ئینجا بەسەر قادرمەکاندا دەچێتە سەرەوە تا ژنەکەی ئاگادار بکاتەوە لەوەی دەڕوات و پرسیارێکی لێ بکات داخۆ ھیچی ناوێت، لە پشت دەرگای ژووری نوستنەکەیانەوە بە ھێواشی مۆڵی ئاگادار دەکاتەوە کە دەچێتە دەرەوە، بۆی دەردەکەوێت کە مۆڵی ھێشتا لە خەو ھەڵنەستاوە و تەنھا «منگ»ێک دەکات، کە لە وتەکانی پشیلەکە دەچێت! مۆڵی لەگەڵ ئەم منگەیەدا دەجووڵێت و ئەڵقە مسە شلەکانی چەرپاکەی دەزرنگێنەوە. ئینجا بلووم بیر لە ژیانی ڕابردووی مۆڵی دەکاتەوە کە کچی پیاوێکی سەرباز بووە بە ناوی ''بڕایەن کووپەر تویدی'' و دایکی ناوی لاریدۆ بووە، مۆڵی لە جەبەلتاڕیق لە دایک بووە و شتێک ئیسپانیی کەمی زانیوە و ھاتووە بۆ دەبلن و ئێستا ئەو ئیسپانییەی لە بیر چووەتەوە. مۆڵی لە ٨ی ئەیلوولی ١٨٧٠ لە دایک بووە و نزیکەی چوار ساڵ و چوار مانگ لە بلووم مناڵترە و لە ئێستای ڕۆمانەکەدا تەمەنی ٣٣ ساڵ (و نۆ مانگ)ە. بلووم شەبقەکەی لە سەر دەکات، کە لە ناوەوەی نووسراوە «شەب ھەرە باشەکانی پلاستۆ» و پیتەکانی «قە» تیایدا کاڵ بووەتەوە (شەبقە ھەرە باشەکانی پلاستۆ)، لە پشت ئەم نووسراوەی ناو سەروپێچی شەبقەکەیەوە کارتێک ھەیە، کە ناوی خوازراوی میستەر بلوومی لەسەرە، دواتر ئەمە زیاتر ڕوون دەبێتەوە کە بلووم بە دزییەوە ناوی لە خۆی ناوە ''ھێنری فلاوەر'' و بەم ناوەوە لەگەڵ خانمێکی نەناسراو بە ناوی ''مەرسا کڵیفرد'' نامە ئاڵوگۆڕ دەکات. بلووم کلیلی ماڵەوەی لە بیر دەچێت و ناچار دەرگای دەرەوە داناخات و تەنھا پێوەی دەدات و بە شەقامەکانی نزیک ماڵی خۆیاندا دەڕوات. بلووم بە گشتی زانینخوازییەکی بۆ زانست ھەیە، زۆر جار لە مێشکی خۆیدا و بە شەپۆلی ھۆش دەیەوێت لێکدانەوەی زانستی بۆ ڕووداوەکان و دیاردەکانی چواردەوری بکات. بیرێکی زۆر تیژ و باشیشی بۆ ژماردنی پارە و لێکدانەوەی قازانج و مایە ھەیە، کە بە درێژایی ڕۆمانەکە چەندین جار گوێمان لە دەنگی مێشکی دەبێت کە قازانج و زیان و مایەی زۆر کار لێکدەداتەوە. بە گشتی کەسێکە دەست بە پارەوە دەگرێت و دەستبڵاو نییە، دواتریش لە ئەڵقەی شەشەمدا بۆمان دەردەکەوێت بۆ کاری چاک و یارمەتیدانی ھەژاران کەمتەرخەم نییە و بەپەلەیە. یەکێکی تر لە تایبەتمەندییەکانی بلووم ئەوەیە زۆر گۆرانیی باخچەی ساوایان و منداڵان دەزانێت و زۆر جار دێڕێک یان وشەیەک دەخاتە نێو گۆرانیی منداڵانەوە. بلووم بە دەم ڕێوە بیر لە شتی جیاواز دەکاتەوە، وەک: تویدیی خەزووری؛ توانای ڕەنگی ڕەش لە گەڕانەوە و شکاندنەوەی گەرمی؛ نان و کولێرە و شتی تریش. پاشان بەم بیرانەوە لە خەیاڵیدا دەچێتە جێیەک لە خۆرھەڵات و بیر لە شێوازی ژیانی خەڵکی خۆرھەڵات دەکاتەوە کە مەلایەک بەرماڵێکی پێیە و دایکێک لە بەردەرگای ماڵی خۆیەوە منداڵەکانی بانگ دەکاتەوە و دەنگی [[سەنتوور]] دێت. بەڵام ھەر زوو دەردەکەوێت کە بلووم ئەم وێنانەی لە خوێندنەوەی پەڕتووکەوە ھێناوە و خۆی ئەزموونی چوونە خۆرھەڵاتی نییە. یەکێک لەو پەڕتووکانەی بلووم ئەم وێنانەی لێوە ھێناوە ناوی ''بە شوێن ڕێی خۆردا-''یە. پاشان بیر لە نموونەیەک لە ڕەوانبژیی ئاڕثەر گریفیث (١٨٧٢-١٩٢٢) دەکاتەوە، گریفیث نیشتمانپەروەرێکی ئایری بوو و ھەوڵی بۆ بەدەستھێنانی حوکمی سەربەخۆیی ئایرلاند داوە. بە بەر دوکانی پیاوێکدا دەڕوات بە ناوی لاری ئۆڕورک، پیاوێکی کەچەڵە، ئینجا بیر لە قازانج و مایەی ئەم پیاوە دەکاتەوە، پاشان بیر لە سایمن دێدەلسی باوکی ستیفن دێدەلس دەکاتەوە، کە پیاوێکی جەفەنگییە و وەک خۆی لاسایی ئەم میستەر لارییە دەکاتەوە. بیر لەوە دەکاتەوە گفتوگۆیەکی لەگەڵدا ساز بکات و چاکوچۆنییەکی لەگەڵدا بکات، بلووم وێنا دەکات ئێستا لاری باسی جەنگی نێوان ژاپۆن و ڕوسیا دەکات و پێی وایە کە «ڕوسییەکان لای ژاپۆنییەکان تەنھا بەرچاییەکی کاتژمێر ھەشتی بەیانین». بلووم بیر دەکاتەوە شتێک لە بارەی پرسەیەکەوە بڵێت کە خۆی ئامادە کردووە ئەو ڕۆژە بچێت بۆی، پرسەی ھاوڕێیەکیانە بە ناوی پاتریک (پادی) دیگنەم. ڕۆژباش لە میستەر ئۆڕورک دەکات و ئەویش وەڵامی دەداتەوە و زۆر درێژە بە چاکوچۆنییەکە نادات. دیسان دەکەوێتەوە بیری ئەوەی داخۆ دەبێت لاری چەند پارە پەیدا بکات و لەم بیرانەدایە کە بە بەردەم قوتابخانەی خۆماڵیی سانت جۆزێفدا دەڕوات، کە قوتابخانەی منداڵان بووە و دەنگی منداڵەکان دەبیستێت. ئینجا بلووم لاسایی منداڵان دەکاتەوە کە گۆرانیی ئەلفبا دەبێژن: «ئایبیسی دیفیجی کێڵۆمێن ئۆپیکیو ڕەستیوڤی دەبلیو»، یان کە منداڵان لە وانەی جوگرافیادا، کە بلووم پێی دەڵێت «جۆگەلەفڕی» چۆن ناوی دوورگەکانی ئایرلاند دەبەن: «ئینیشتورک. ئینیشاڕک. ئینیشبۆفین». بلووم دەگاتە بەر پەنجەرەکەی دوکانەکەی دلوگاس، چیتر ژمێرکارییەکەی لە بیر دەچێتەوە کە لاری چەند پارە پەیدا دەکات و دەچێتە ژوورەوە. دلوگاس تەنھا یەک گورچیلەی بەرازی ماوە و خانمێکیش لە پێش بلوومەوەیە کە لیستێکی پێیە و ناوی شمەکی پێویستیی لەسەر نووسراوە و بۆ دلوگاسیان دەخوێنێتەوە دلوگاسیش دەیانداتێ. ئەم خانمە لە ماڵەکەی تەنیشتی بلوومدا دەژی، کە ماڵی ''ودز-''ە، نە بلووم و نە گێڕەرەوەکەش زۆر لە بارەی ئەم ماڵەوە نازانن کە ئایا ئەم کچە کچی ئەو ماڵەیە، یان خزمەتکاریانە. بەڵام بلووم تەماشای دەستە قڵیشاوەکانی ئەم کچە دەکات و دواتر چاوی لەسەر سمتی دەنیشێتەوە. بلووم ڕۆژنامەیەکی گردکراوە ھەڵدەگرێت و دەیخوێنێتەوە، دلوگاس ئەم ڕۆژنامە خوێنراوانە بۆ پێچانەوەی گۆشت بۆ کڕیارەکانی بە کار دەھێنێت، بلووم یەک دوو بابەت لەناو ئەم لاپەڕەی ڕۆژنامەیەدا دەبینێت کە ھەندێک ئاماژەیان تێدایە بۆ ئەوەی کە دلوگاس جووە، چونکە ڕۆژنامەکە ناوی موسا مۆنتیفیۆرێ (١٧٨٤-١٨٨٥) دەھێنێت و باس لە ئاوەدانکردنەوەی «کێڵگە نموونەییەکەی کینارێت لەسەر ڕۆخی دەریاچەی تەبەریاس» دەکات. دەردەکەوێت بلووم پێشتر بیری لەوە کردووەتەوە کە دلوگاس جووە، بەڵام دڵنیا نەبووە، ئێستا ئەو گریمانەیە دەکات کە دلوگاس جگە لەوەی جووە، سییۆنیستێکی سەرسەختیشە. وێنەیەکی ناو ڕۆژنامەکە بلووم دەخاتە بیری ڕابردوو کە زووتر خۆی لە مەیدانی ئاژەڵانی دەبلن لای پیاوێک بە ناوی جۆزێف کوف کاری کردووە و لەوەوە دێتەوە سەر سمتی خانمەکەی بەردەمی کە کاتێک جل ھەڵدەخات و بە شۆراوەکاندا دەماڵێت چۆن لە نێو تەنوورەکەیدا دەلەنگێتەوە. دلوگاس خانمەکە بە ڕێ دەکات و دێتە سەر میستەر بلووم، بەپەلە داوای گورچیلەکە دەکات و ئەویش بۆی دەپێچێتەوە و پارەکە دەدات، بلووم خوازیارە زوو بە دوای خانمەکەدا بگەڕێتەوە ماڵەوە، چونکە دیمەنی پشتی خانمی بە دڵە! وێنای خانمەکە دەکات لە باوەشی پۆلیسێکدا و ماوەی پارەکەی ھەڵدەگرێت و ماڵئاوایی لە دلوگاس دەکات، بەڵام بڕیار دەدات لە دلوگاس نەپرسێت کە ئایا ئەو جووە یان نا. بلووم کە دێتە دەر، خانمەکە شوێنەواری نەماوە، ئیتر بە دەم ڕێی گەڕانەوەی ماڵەوە زیاتر لە ڕۆژنامەکە دەخوێنێتەوە، ڕیکلامێکی تێدایە کە بە عیبری نووسراوە «ئەگنداث نەتایم»، ھی کۆمپانیایەکی سییۆنییە کە باس لە کڕینی زەویی کەلاوە دەکات لە «حکومەتی تورکی» و لەوێ درەختی ئۆکالیپتۆس دەچێنن، یان درەختی تر و ئەم کۆمپانیایە ساڵانە نموونەی بەری درەختەکان بۆ خاوەنەکان دەنێرنەوە. پاشان بلووم بیر لە کۆنە دراوسێیەکی دەکاتەوە بە ناوی سیترۆن و بیر لە سەردەمی خۆشی زوو دەکاتەوە. پاشان بیر لە بەری ئەو درەختانە دەکاتەوە کە ئەو کۆمپانیایە لە ئیسرائیلەوە دەیاننێرێت بۆ ئایرلاند و بیر لە ڕێکەیان دەکاتەوە، لەوێشەوە بیر لە مێژووی گەلی جوو دەکاتەوە کە یەکەم نەژادی مرۆڤ لەوەوە بەری گرتووە، بێگومان ئەمەش بە گوێرەی گێڕانەوەی ''تەورات''، ئادەم و حەوا لە باپیرەکانی جووەکانن. پاشان بیر لە ڕاپێچکردن دوای ڕاپێچکردنی جووەکان دەکاتەوە لەسەر دەستی نەتەوە جیاجیاکان. بلووم بۆ گەڕانەوە ماڵەوە پەلە دەکات و بیر لە وێرانبوونی سەدۆم و عەمۆراش دەکاتەوە، کە ئەم چیرۆکەش ھەر لە ''تەورات''دا ھاتووە. دواتر سەرنجی ھەندێک لە خانووەکانی سەر ڕێکەی دەدات، وێنای کچەکەی خۆی دەکات کە بەرەوڕووی دێت. کچەکەی بلووم ناوی میلیسنت (میلی) بلوومە، دوێنێ، کە دەکاتە ١٥ی حوزەیرانی ١٩٠٤، ساڵڕۆژی لەدایکبوونی ١٥ساڵەی بووە و ئێستا لەگەڵ دایک و باوکیدا ناژی و لە مەلینگەر-ە، کە شارۆچکەیەکی کاونتیی وێستمیث-ە، کە یەکێکە لە کاونتییەکانی ئایرلاند. کە بلووم دەگاتەوە ماڵەوە، لە ڕاڕەوەکەدا دوو نامە و کارتێک دەبینێت کە ھاتوون و ھەڵیاندەگرێتەوە، یەکێکیان لەسەری نووسراوە «خاتوو ماریۆن بلووم» کە بلووم سەرنجی خەتی نووسینەکە دەدات و دەزانێت لە کێوە ھاتووە، بەڵام قسە ناکات، ئەو کەسەش پیاوێکە بە ناوی ھیو (بڵێسە) بۆیلەن، کە بەڕێوەبەری کارەکانی ژنەکەیەتی و پەیوەندیی سەرجێییشی لەگەڵیدا ھەیە و بلوومیش ئەمە دەزانێت. نامەکەی تر و کارتەکەش لە میلیی کچیانەوە ھاتووە، کارتەکە بۆ مۆڵی و نامەکەش بۆ بلووم. بلووم دەچێتەوە ژووری نوستنەکەیان و کارتەکەی میلی و نامەکەی کە بۆ مۆڵی نێرراون بە مۆڵی دەدات، پاش کەمێک خاوەخاو دەچێتەوە بە لای چای بەیانییەوە لە موبەق، کە کتلییەکەی لەسەر ئاگر داناوە. گورچیلەکە لە ڕۆژنامەکە دەردەھێنێت و دەیخاتە تاوەیەکەوە و لەگەڵ کەرەدا سووری دەکاتەوە و کاغەزی پێچەرەوەی گورچیلەکەش دەداتە پشیلەکە لێساولێسی بکات، ئینجا نامەکەی میلیی کچی دەردەھێنێت و ھەر وا سەرپێییانە دەیخوێنێتەوە. بلووم دەکەوێتە بیری ھەندێک یادەوەریی منداڵیی میلیی کچی و گۆرانییەک کە کاتی خۆی ئەم بۆ ئەوی وتووە «ئەی میلی بلووم نازداری منیت». پاشان بەرچاییەکە ھەڵدەگرێت و دەیبات بۆ ژنەکەی لە ژووری نوستنەکەی قاتی سەرەوەی ماڵەکەیان. بلووم لە ژووری نوستنەکە سەرنج دەدات لەو کاتەی ئەمی لێ نەبووە مۆڵی نامەکەی کردووەتەوە، چونکە تیلمەیەکی دڕاوی نامەکە لەژێر سەرینەکەیدا دەبینێت. وا خۆی دەردەخات کە نازانێت نامەکە لە کێوە بووە، بۆیە دەپرسێت «نامەکە لە کێوە بوو؟» ژنەکەیشی دەڵێت کە لە بۆیلەنەوە بووە و ئەمڕۆ دێت و بەرنامەی کۆنسێرتەکەی داھاتوویانی بۆ دەھێنێت. خاتوو بلووم بەرچایی دەخوات، پرسیاری کاتی پرسەکەی دیگنەم دەکات و وەڵام وەردەگرێت. مۆڵی لە ڕۆژانی ڕابردوودا ڕۆمانێکی خوێندووەتەوە بە ناوی ''ڕوبی: قارەمانی گۆڕەپان''، کە بلووم بە کرێ بۆی ھێناوە، باس لە کچێک دەکات بە ناوی ڕوبی و پاش ئەوەی خێزانەکەیان دادەڕمێت، لە تەمەنی سیانزە ساڵییەوە فرۆشراوە و خراوەتە بەر کاری زۆرەملێ و دواتر بە پیاوێک فرۆشراوە بە ناوی ''سینیۆر ئێنریکۆ مافێی''، کە بەڕێوەبەری سێرکە. ئەم پیاوە زۆر نادادانە لەگەڵ ڕوبیدا ڕەفتار دەکات و لێی دەدات. مۆڵی پرسیاری وشەیەکی ناو ئەم پەڕتووکە لە بلووم دەکات، کە وشەی «گیانگۆڕکێ»یە، بلووم ھەوڵ دەدات بۆی ڕوون بکاتەوە وشەکە بە چ واتایەک دێت و دواتر بلووم لەم چیرۆکەوە دەکەوێتە بیری سێرکێک کە خۆی چووە بۆی و ڕووداوێکی نەخوازراو تیایدا ڕووی داوە. وا دیارە ئەم پەڕتووکە پەڕتووکێکی ڕاستەقینە نەبێت و جۆیس خۆی لە لێکدانی چەند پەڕتووکێکی ھاوشێوە دروستی کردبێت. بەھەرحاڵ، بلووم بە دەم بیرکردنەوەوە سەرنجی ھەندێک لە شتەکانی نێو ژووری نوستنەکە دەدات، یەکێک لەوانە تابلۆیەکە بە پەنا سەریانەوە ھەڵیانواسیوە و ناوی ''خۆشوشتنی پەرییەکە''یە، ئینجا وشەی «گیانگۆڕکێ» بۆ مۆڵی ڕوون دەکاتەوە. لەپڕ بۆنی شتێکی سووتاو دەکەن، کە ئەویش گورچیلەکەیە کە بلووم لە خوارەوە لەناو تاوەکەدا بە جێی ھێشتووە. بلووم ڕۆمانەکە دەخاتە گیرفانی تا دواتر بیباتەوە بۆ ئەو جێیەی لێی بە کرێ ھێناوە و بە ھەڵەداوان دەچێتە خوارەوە. بلووم لە موبەقەکە دەبینێت لایەکی گورچیلەکە کەمێک سووتاوە، بەڵام خۆی وەھا حەزی لە گورچیلەیە و دادەنیشێت و لەگەڵ کووپێک چادا دەیخوات، لەناکاو بیری ھەندێک لە وتەکانی میلیی کچی دەکەوێتەوە لە نامەکە و جارێکی تر نامەکە دەردەھێنێت و دوو جار ھەموو نامەکە دەخوێنێتەوە. میلی لە نامەکەدا سوپاسی دەکات کە دوێنێ بە بۆنەی ڕۆژی لەدایکبوونیەوە دیاریی بۆی ناردووە، ئەویش کڵاوێکی تامۆشانتەر بووە، ئینجا باسی خۆی بۆ دەکات کە لە بواری فۆتۆگرافیدا کار دەکات و حەفتەی داھاتوو نیازیان وایە بچنە سەیران بۆ سەر دەریاچەیەک بە ناوی دەریاچەی ئۆوێڵ. ھەروەھا باسی کوڕێک دەکات کە خوێندکارێکی گەنجە و جارجار دێت سەردانیان دەکات، دواتر لە ڕۆمانەکەدا بۆمان دەردەکەوێت ئەم کوڕە ناوی ''ئەلێک بانەن''-ە. بلووم پاش خوێندنەوەی نامەکە دەکەوێتە بیری سەیریی دونیا کە میلی وا گەورە دەبێت و لێیان دوور دەکەوێتەوە، ئینجا ھەندێک یادەوەریی تری منداڵیی میلی دەھێنێتەوە بیری. لەوەوە بیر لە منداڵێکی تری خۆی و خاتوو بلووم دەکاتەوە کە کوڕێک بووە بە ناوی ''ڕودی'' و پێنج ساڵ دوای میلی، واتە دە ساڵ بەر لە ئێستا و لە ٢٩ی کانوونی یەکەمی ١٨٩٣ لە دایک بووە و لە ٩ی کانوونی دووەمی ١٨٩٤دا مردووە، واتە تەنھا یانزە ڕۆژ ژیاوە. مەرگی ئەم منداڵە کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر دەروونی میستەر بلووم و خاتوو بلوومی ژنیشی داناوە، دواتر دەردەکەوێت لەو کاتەوە پەیوەندیی سەرجێییان نەماوە و بلووم بۆ مەرگی ئەم کوڕەی زۆر پەرۆشە و خوازیار بوو لە دوای خۆی کوڕێکیشی بە جێ بھێشتایە. پاشان بلووم ترسی ئەوە دایدەگرێت کە نەکا میلی کە وا ئێستا لە دووری ئەوان دەژی خراپەی لەگەڵ بکرێت، ئینجا بیر لەوە دەکاتەوە کە ئەگەر میلی تووشی کێشە بوو چۆن بەرگریی لێ بکات و چۆن بچێت ڕزگاری بکات، بەڵام دواتر متمانەی پێ دەکات و بە خۆی دەڵێت «دەزانێت چۆن ئاگای لە خۆی بێت» و ئەگەر شتی خراپیش ڕووی دا ئەو کاتە ئەم وەک باوک بە ھانایەوە دەچێت. ئینجا بیر لەوە دەکاتەوە ئایا ڕۆژێک سەردانی بکات و دیارییەکی بۆ ببات یان نا؟ پشیلەکە، کە کاغەزی گورچیلەکەی تێر لێسایەوە، بلووم لەم بیرانە دادەبڕێنێت و دەیەوێت بڕوات. بلووم ھەست دەکات پێویستە بچێت دەست بە ئاو بگەیەنێت، لەناو چەکمەجەیەکدا حەفتەنامەیەک دەردەھێنێت و دەرگا بۆ پشیلەکە دەکاتەوە، پشیلەکە ڕادەکاتە سەرەوە بۆ لای مۆڵی، بلوومیش خۆی و حەفتەنامەکە دەچنە حەوشەی پشتەوە، کە لەوێ باخچەیەک و ئاودەستێکی لێیە، لە حەوشەکە کەمێک ڕادەوەستێت و بیرێک لە گەشەدان بە باخچەکە دەکاتەوە کە چی بڕوێنێت و چۆن خاکەکەی بەپیت بکاتەوە. گوێ بۆ ماڵەکەی تەنیشتیشیان ھەڵدەخات تا بزانێت ئایا کەسیان لە دەرەوەن یان نا. بە کورتیش بیر لە بڵێسە بۆیلەن دەکاتەوە، کە وا دیارە کەمێک لەوەوبەر دیویەتی کە بۆیلەن لای دەلاک بووە و قژی چەور کردووە و خۆی قۆز کردووە. ئینجا بیر لەوە دەکاتەوە ئەگەر کات ما و فریا کەوت پێش پرسەکە بچێت بۆ گەرماوی دەرەوە و خۆی بشوات. ئینجا بلووم دەچێتە ئاودەستەکە و بە دزییەوە لە کونێکەوە تەماشای پەنجەرەی ماڵەکەی تەنیشتیان دەکات. پاشان لەسەر کاسەی ئاودەستەکە دادەنیشێت. جۆیس نزیکەی دوو لاپەڕەی لەسەر چۆنێتیی ئەم ئاودەستکردنەی میستەر بلووم نووسیوە و لەمەوە دەزانین کە بلووم نەخۆشیی مایەسیریی ھەیە و دوێنێ قەبز بووە. بلووم لە حەفتەنامەکەدا چیرۆکێک دەخوێنێتەوە بە ناونیشانی ''نووسینی خەڵاتکراومان: کارامەییەکەی ماتچام''، لە نووسینی فیلیپ بیوفۆی، کە بە درێژایی ھەموو ڕۆمانی ''ئولیس'' دەرناکەوێت ئەم چیرۆکەی ماتچام چۆنە، ئەگەرچی لە ئەڵقەکانی داھاتوودا چەند جارێکی تریش ئاماژەی پێ دەدرێتەوە. فیلیپ بیوفۆی کەسێکی ڕاستینەیە و زۆر جار لەو حەفتەنامەیەدا چیرۆکی بڵاو کردووەتەوە، بەڵام لە ڕاستیدا ئەو چیرۆکەی نەنووسیوە کە جۆیس لە کۆتایی ئەم ئەڵقەیەدا ھێناویەتی و وا دیارە خەیاڵکردە. بلووم بیر لەو پارەیەش دەکاتەوە کە میستەر بیوفۆی لە بەرانبەر نووسینی ئەم چیرۆکەدا وەریگرتووە و بیر لەوە دەکاتەوە خۆیشی چیرۆکێک بھۆنێتەوە و بڵاوی بکاتەوە. جۆیس بە شێوەیەکی جەفەنگی ئاودەستکردنەکەی بلوومی ھاوکات کردووە لەگەڵ خوێندنەوەی چیرۆکە خەڵاتکراوەکەی ناو حەفتەنامەکە و زاراوەی سەربازیی بۆ کارەکەی بلووم بە کار ھێناوە، وەک: «خەریک بوو خۆی بە دەستەوە بدات، بەڵام بەرگریی کرد» و «بەرگرییەکەی داڕما». بلووم دێتەوە سەر بیری چیرۆکەکەی خۆی کە بە نیازە بینووسێت و وەک میستەر بیوفۆی پارەی پێ وەربگرێت، بیر دەکاتەوە کە ئایا لە بارەی چییەوە بێت، پێی وایە کە باشترە سوود لە پەندی پێشینان وەربگرێت و لە بارەی خۆی و ژنەکەیەوە بێت: «میستەر و خاتوو ل. م. بلووم» واتە میستەر لیۆپۆڵد بلووم و خاتوو مۆڵی بلووم. ئینجا بیر لەوە دەکاتەوە کە بەیانییەک لە بازاڕ باندێکی موزیک موزیکی ''سەمای سەعاتەکان''ی ئەمیلکارێ پۆنکیێللی (١٨٣٤-١٨٨٦)یان ژەندووە و ئەم بە گۆڕانی جلوبەرگی سەماکەرەکاندا، کە لەگەڵ موزیکەکەدا سەمایان کردووە، سەری سەعاتەکانی ناو موزیکەکەی بۆ مۆڵی ڕوون کردووەتەوە. بە گشتی لەم کۆتاییەدا بیر لە ڕۆتینێکی گشتیی ژیانی مۆڵی دەکاتەوە، ھەروەھا بیر لەو کاتەش دەکاتەوە کە مۆڵی و بۆیلەن یەکەم جار یەکیان ناسیوە. لە کۆتاییدا نیوەی چیرۆکە «خەڵاتکراو»ەکەی ناو حەفتەنامەکە دەدڕێنێت و خۆی پێ پاک دەکاتەوە و لە ئاودەست دێتە دەرێ. بلووم لەبەر ڕووناکییەکەی باخچەکەدا چاوێک بە پانتۆڵەکەیدا دەخشێنێت تا بزانێت لە ئاودەستەکە پیس بووە یان نا، چونکە نایەوێت جلەکانی بۆ پرسەکە بگۆڕێت، چونکە ھەر لە بەیانییەوە خۆی بۆ پرسەکە ئامادە کردووە و بۆینباخ و پانتۆڵی ڕەشی پۆشیوە. لەم کاتەدا کڵێسای جۆرج، کە لای ماڵیانەوە نزیکە، زەنگی سەعات ٨:٤٥ی بەیانی لێدەدات و ئەڵقەکە بە شەش جار دووبارەبوونەوەی «ھەیھوو» و بیرێکی کورتی بلووم تەواو دەبێت، کە ئەم تەواوکردنە تا ڕادەیەک ھاوتەریبی کۆتایی ئەڵقەی یەکەمی لای ستیفن دێدەلسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=٤. کالیپسۆ|ناونیشان=http://www.nawa.net/ku/u/%d9%a4-%da%a9%d8%a7%d9%84%db%8c%d9%be%d8%b3%db%86/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=نەوا موکرجی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230114005847/http://www.nawa.net/ku/u/%d9%a4-%da%a9%d8%a7%d9%84%db%8c%d9%be%d8%b3%db%86/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==== ئەڵقەی پێنجەم: لۆتوسخۆران ==== شوێن: بلووم لە ماڵی خۆیانەوە لە شەقامی ئێکلس بەرەو لەنگەرگای سێر جۆن ڕۆجەرسن دەڕوات کە لای بەری باشووری ڕووباری لیفیی ناوەڕاستی شاری دەبلنە، بەرەو پۆستەخانەکەی شەقامی وێستلاند ڕۆو دەسووڕێتەوە، پاشان بەرەو گەرماوەکەی شەقامی لەینستەر دەگەڕێتەوە – دەبلن کات: ١٦ی حوزەیرانی ١٩٠٤، کاتژمێر ١٠ی بەیانی میستەر بلووم بە لای لەنگەرگای سێر جۆن ڕۆجەرسندا تێدەپەڕێت کە لەوێ کار ھەیە و شتان بار دەکرێن. لەسەر ڕێکەی کوڕ و کچێکی منداڵی ھەژار دەبینێت، کوڕەکە جگەرە دەکێشێت. پاشان بە لای دوکانی گۆڕھەڵکەنێکدا دەڕوات. لەبەر پەنجەرەی دوکانێکی چادا دەوەستێت و بیر دەکاتەوە چا بکڕێت. دەیەوێت بە دزییەوە سەردانی پۆستەخانە بکات، تا بزانێت لە مەرسا کلیفردەوە نامەی بۆ ھاتووە یان نا. پێشتر بلووم لە ڕۆژنامەیەکدا ڕیکلامی کردووە کە «پێویستمان بە خانمێکی تایپێستی زیرەک ھەیە بۆ ھاوکاریکردنی پیاوێک لە کاری وێژەوانیدا» و چل و چوار خانم پەیوەندییان کردووە کە ئەم کارە وەربگرن، مەرسا یەکێکە لەوان و بلوومیش ئەم پەیوەندییەی تا ڕادەیەک خراپ بە کار ھێناوە، ئەگەرچی ھێشتا یەکتریشیان نەدیوە و لەوە ناچێت بلووم حەز بکات یەکتر ببینن. بلووم ناوی خوازراوی «ھێنری فلاوەر» بۆ ئەم پەیوەندییە بە کار دەھێنێت، واتە مەرسا وا دەزانێت بلووم ناوی ھێنرییە. لە ڕامان لە پەنجەرەی دوکانی چاکەوە بیر لە کێڵگەی چا دەکاتەوە لە سیلان و ڕۆژھەڵات کە چۆن لە ساڵێکدا شەش مانگ دەنوون. لەوێوە بیر لە گەرمی و لە دەریای مردوو دەکاتەوە و دواتر بە ناڕوونی بیر لە دەستووری ئەرخەمیدس دەکاتەوە. بلووم ڕۆژنامەیەکی ''فریمانس جۆرنەڵ''ی ئەو ڕۆژەی پێیە کە ڕۆژنامەیەکی ڕۆژانەی دەبلن بووە و بلووم خۆی لەوێ کار دەکات و نوێنەری ڕیکلامسازیی ئەو ڕۆژنامەیە و ڕۆژنامەی ''ذە ئیڤنینگ تەلەگراف''ە. دواجار دەگاتە پۆستەخانەکە و کارتی ھێنری فلاوەر ڕادەست دەکات، نامەیەکی لە مەرساوە بۆ ھاتووە و دەیدرێتێ. ئینجا خۆی بە تەماشاکردنی پۆستەرێکەوە دەخڵافێنێت، کە وێنەی سەربازانی سوپای تێدایە، لەوەوە بیر لە خەزووری دەکاتەوە کە لە سوپادا بووە و ئینجا بیر لە ھەندێک ڕووداوی پەیوەندیدار بە سوپا و دەبلن و شا ئێدواردی حەوتەمی بەریتانیا دەکاتەوە کە ماسۆنییە و ھەرگیز جلی ئاگرکوژێنەرەوە و پۆلیسی نەپۆشیوە. بلووم دەکەوێتەوە ڕێ و لە گیرفانیدا نامەکە دەکاتەوە، شتێکی بە دەرزی پێوە کراوە، وا دەزانێت فۆتۆیە. بەڵام ناسیاوێک دەبینێت بە ناوی مەکۆی، مەکۆی کارگێڕی وێستگەی شەمەندەفەرە و لەگەڵ لاشەدۆزی شاردا کار دەکات و یارمەتیی دەدات، ژنەکەیشی ھەر وەک ژنەکەی میستەر بلووم گۆرانیبێژە، بەڵام بلووم زۆر ڕای لێی نییە و پێی وایە لە ئاستی خاتوو ماریۆن بلووم (مۆڵی)دا نییە. بلووم حەز بەم بینینەی مەکۆی ناکات و دەیەوێت خۆی لێ بدزێتەوە، بەڵام ناتوانێت و مەکۆی دەیگرێت و سڵاوی لێ دەکات و گفتوگۆیەکی ئاسایی ڕوو دەدات و کە سەرنجی جلی پرسەکەی بەری بلووم دەدات دەپرسێت کێ مردووە؟ بلوومیش پێی دەڵێت کە پاتریک دیگنەم مردووە و کاتژمێر ١١ پرسەکەیەتی، کە دەکاتە نزیکەی سەعاتێکی تر. ئینجا مەکۆی دەکەوێتە باسی ئەوەی کە چۆن ھەواڵەکەی زانیوە و پێی ناخۆش بووە. لەم کاتەدا بلووم لەوبەر خۆیانەوە، کە میوانخانەیەکی لێیە، ژن و پیاوێک دەبینێت کە ژنەکە تا ڕادەیەک کەشخە و دەوڵەمەند دیارە، سواری عەرەبانەیەک دەبێت. بلووم خەیاڵی سەرجێیی لەگەڵ ئەم خانمەدا دەکات و مەکۆیش ھەر قسەی بۆ دەکات، بەڵام ترامێکی ناوشار دێتە نێوانیانەوە و بەری دیمەنەکەی لێ دەگرێت و عەرەبانەکەی خانمەکە دەڕوات، بلووم خوازیارە بە لایاندا بڕوات و جارێکی تر خانمەکە ببینێتەوە. لەم کاتەدا خۆی بە ڕۆژنامەکەیەوە سەرقاڵ دەکات و ڕیکلامێکی تێدا دەبینێت. مەکۆی دەیەوێت داوای باوڵێک لە بلووم بکات، کە وا دیارە ئەمە کاری یەکەم جاری نییە کە داوای باوڵ لە خەڵکان دەکات و نایانداتەوە، بلووم یەکسەر باس لەوە دەکات کە خاتوو بلووم کۆنسێرتێکی ھەیە و خۆیان پێویستیان بە باوڵەکەیانە. بە کورتی بلووم باسێکی گەشتە کۆنسێرتەکەی خاتوو ماریۆنی ژنی دەکات. مەکۆی دەیبڕێتەوە و داوا دەکات کە ئەگەر بلووم چوو بۆ پرسەکە، لە لیستی ئامادەبووانی پرسەکەدا ناوی مەکۆی بنووسێت، چونکە خۆی بۆی ناکرێت بچێت بۆ پرسەکە، گوایە لەبەر ئەوەیە کە ئەنگاوتەیەکی خنکان ھەیە کە دەبێت لەگەڵ لاشەدۆزەکەدا بچن بە دەنگیەوە. بەھەرحاڵ، بلووم بەڵێنی پێ دەدات کە وا دەکات و مەکۆی دەڕوات. بلووم دڵنیا نییە لەوەی مەکۆی ڕۆیشتووە و پێی وایە بۆ سیخوڕی دەورەی داوە، بە دزییەوە خۆی دوا دەخات و ھەندێک ڕیکلامی سەر شەقامەکە دەخوێنێتەوە کە ڕیکلام بۆ نمایشێکی شانۆیی دەکات و لەوەوە بیر لە ھەندێک ئەکتەر و شانۆگەری دەکاتەوە، ھەروەھا بیر لە باوکی و ھاملێت و بە تایبەتی دیمەنێکی شانۆگەرییەک دەکاتەوە، کە باوکی وتەکانی ئەو شانۆنامەیەی لە بەر بووە. ئینجا تەماشا دەکات و ئەرخەیان دەبێت کە مەکۆی ڕۆیشتووە. بە دوای پەناگایەکدا دەگەڕێت تا نامەکەی لێ بخوێنێتەوە. بە لای ھەندێک ئەسپدا دەڕوات و بە دەم خۆیەوە گۆرانیی ئۆپێرایەکی مۆتسارت دەبێژێت، کە ھەوای «لا چی دارێم لا مانۆ»یە، دەچێتە شەقامی کەمبەرلاند و تەماشایەکی چواردەوری خۆی دەکات و نامەکەی مەرسا دەخوێنێتەوە. مەرسا باس لەوە دەکات کە بۆ بینینی ھێنری (بلووم) زۆر پەرۆشە و زمانی نامەکە لە ڕووکەشدا ئاساییە، بەڵام واتای ناڕاستەوخۆی ھەیە کە ئاماژەی سەرجێییان تێدایە، یان ھیچ نەبێت بلووم وا دەیخوێنێتەوە. ئینجا بلووم بیر لە سەرجێیی دەکاتەوە لەگەڵیدا و نامەکە دەخاتەوە گیرفانی. بیر لە ئەگەری یەکبینین دەکاتەوە، بەڵام وا دیارە بلووم نایەوێت بیبینێت. بۆی دەردەکەوێت ئەوەی وای زانی فۆتۆتە و بە دەرزی نراوە بە نامەکەوە، گوڵ بووە، نەک فۆتۆ. دەرزییەکەی فڕێ دەدات و بیر لە پەیوەندیی نێوان خانمان و دەرزی دەکاتەوە کە ژنان دەرزییان زۆرە. لە ناوی مەرساشەوە بیرێکی کورت لە مەرسای نێو ''ئینجیل'' دەکاتەوە کە مەرسا و مریەم دوو خوشکی لەعازر بوون و ھاوڕێی عیسا بوون و عیسا سەردانی کردوون. پاشان زەرفی نامەکە دەدڕێنێت و پارچەکانی بەسەر شەقامەکەدا بڵاو دەکاتەوە و بیر لەوە دەکاتەوە ئەگەر ئەوە چەکێکی بانک بووایە ئاوھا بە ئاسانی دەیدڕاند؟ ئینجا بیر لە لۆردی خاوەنی بیرەخانەی گینیس دەکاتەوە کە چەکێکی حەوت ژمارەیی گۆڕیوەتەوە و بیر لە قازانجی بیرە دەکاتەوە. بلووم بە دەم ڕێوە دەگاتە کڵێسایەکی کاسۆلیکی بە ناوی ''ئۆڵ ھالۆس'' و تەماشای ئاگادارینامەکەی بەردەرگاکەی دەکات و لەوەوە بیر لە ھەندێک کاری مژدەبەری بۆ وڵاتی چین و لەوەشەوە بیر لە بودیزم و بودا دەکاتەوە و بەراوردێکی کورتی نێوان بودا و عیسا دەکات. بۆنەی ماس لە کڵێساکەدا دەگێڕرێت و ئەمیش بەشداریی تێدا دەکات و تەماشای چواردەوری خۆی دەکات. لەم سەرنجانەی بلوومەوە تێدەگەین کە بلووم زۆر لە دینی کاسۆلیک نازانێت و زۆر بە سرووتەکانیان ئاشنا نییە. ئینجا سەرنج لە نزا لاتینییەکانی قەشەکە دەدات و ھەوڵ دەدات لێیان تێبگات. نانەڕەقەکەی ماسی کاسۆلیک بە نانی فەتیرەی جووەکان بەراورد دەکات و بە ھەڵە وا بیر دەکاتەوە کە خەڵکان لە ماسی کاسۆلیکدا شەراب دەخۆنەوە و بە سەرخۆشی دێنە دەرەوە، کە ئەمە ڕاست نییە. سەرنج لە زۆربەی کارەکانی قەشە و باوەڕدارەکان دەدات و بۆ ئەو پرسیارن کە داخۆ ئاماژەکانیان چین و لە چی دەچن؟ پرسیاری جۆراوجۆری تریش لە مێشکیدا دەورووژێن. بۆ ساتێک بیر لەوە دەکاتەوە کە لەوانەشە ئێستا مەرسا لەو پەرستگایە بێت. دیسان بیر لە شەراب و پەیوەندییەکەی بە پەیداکردنی پارە و باوەڕەوە دەکاتەوە. سەرنجی ئەوەش دەدات کە بە داخەوە کڵێساکە ھیچ موزیکێک پێشکەش ناکات و لەمەشەوە بیر لە چەند ژەنیارێکی بەناوبانگی دەبلن دەکاتەوە و نمایشێکی مۆڵیی ژنیشی بە بیر دێتەوە کە زۆر نایاب کارێکی موزیکیی جاکینۆ ڕۆسینی (١٧٩٢-١٨٦٨)ی بێژاوە بە ناونیشانی ''ستابات ماتێر''. ئاوھاش بیر لە ھەندێک لە موزیکە نایابەکان و دواتر کاری ڕەبەنگاکانیش دەکاتەوە کە خەساویان لە کۆڕەکانیاندا ڕاگرتووە: واتە منداڵیان بە منداڵی خەساندووە تا کە گەورە بوون دەنگیان گڕ نەبێت و ھەر ئەو ئەدگارە منداڵییانە لە دەنگیاندا بمێنێت، بۆ ئەوەی لە کۆڕی سروودە دینییەکاندا بتوانن شوێنی خانمان بگرنەوە. پاشان قەشەکە دوایین نزاکان دەکات و بلوومیش بیر لە تۆکمەیی ڕێکخراوەیی دینی کاسۆلیک دەکاتەوە، ئینجا قەشەکە دەڕوات و سرووتەکە تەواو دەبێت. بلووم لە کڵێسا دەردەچێت و بەرەو دوکانێکی دەرمانساز دەچێت، لەوێ چاو بە ھەندێک لە شووشەواتەکاندا دەگیڕێت و بیر لە داو و دەرمان دەکاتەوە، پاشان داوای کرێمێک لە دەرمانسازەکە دەکات، کە نزیکەی دوو حەفتە لەوەوبەر بۆ مۆڵیی ژنی داوە بە کرد، ئێستا دانەیەکی نوێی لێ دەوێت و دەرمانسازەکەش پێی دەڵێت دوایی بۆی بێتەوە، ئینجا بلووم پێش دەرچوونی داوای سابوونێکی لیمۆ دەکات و ھەڵیدەگرێت و لە دوکانەکە دەردەچێت. لەسەر شەقامەکە کەسێک دەبینێت بە ناوی بانتەم لایەنس و گفتوگۆیەکی کورت لە نێوانیاندا ڕوو دەدات، لایەنس ڕۆژنامەکە لە بلووم وەردەگرێت و بە دوای ھەواڵی جامی زێڕینی ئەسپسوارییەکەی ئەو ڕۆژەدا دەگەڕێت، چونکە بانتەم لایەنس دەیەوێت گرەو لەسەر ئەسپێک بکات تا پارە بباتەوە، واتە قومار دەکات. لێرەدا بلووم قسەیەک دەکات کە دواتر زۆر لەسەری دەکەوێت: دەیەوێت بانتەم لایەنس بەوە لە کۆڵ خۆی بکاتەوە کە ڕۆژنامەکەی بداتێ و دەڵێت: «دەتوانیت بیبەیت بۆ خۆت» و «خۆم خەریک بوو فڕێی بدەم»، بەڵام ئاماژەی ناڕاستەوخۆی ئەم ڕستەیە، کە لە وەرگێڕانە کوردییەکەیدا زۆر ڕوون دەرناچێت و بلوومیش ھیچ مەبەستێکی ناڕاستەوخۆی لەم قسەیە نییە، دواتر خراپ لێک دەدرێتەوە. ھۆکەش ئەوەیە کە لە نێو ئەو جامە زێڕینەدا ئەسپێک ھەیە بە ناوی «ثرۆئەوەی» کە بە ئینگلی بە واتای «فڕێ بدە» یان «فڕێدەر» دێت و ھەر ئەو ئەسپەشە کە دواتر دەبێتە براوەی جامە زێڕینەکە. بانتەم لایەنس وا ئەو قسەیەی بلووم وەردەگرێت کە بلووم ناڕاستەوخۆ مەبەستی ئەوەیە: «گرەو لەسەر ثرۆئەوەی بکە»، بەڵام نایەوێت ڕاستەوخۆ پێی بڵێت، چونکە بلووم لە ڕۆژنامەیەکدا کار دەکات و دەتوانێت زانیاریی نھێنی لەسەر ئەسپەکان بزانێت، بۆیە نابێت وەھا ڕاستەوخۆ سووسە بداتە خەڵکان کە گرەو لەسەر چ ئەسپێک بکەن و نەکەن. ھەرچۆنێک بێت، بانتەم لایەنس سوپاسی دەکات و ڕۆژنامەکەی بۆ بە جێ دەھێڵێت و دەڕوات. بەڵام بلووم بە ھیچ شێوەیەک نازانێت کە ئەم قسە ئاساییەی کردی دواتر لە ئەڵقەی دوانزەیەمدا چ باجێکی دەبێت. پاشان بلووم بیر لە گرەوی سەر یاری دەکاتەوە و دەگاتە شەقامی لەینستەر کە گەرماوێکی تورکی لەوێ ھەیە. لەوێدا پۆستەری بۆنەیەکی وەرزشیی پاسکیلسواری دەبینێت کە دوانیوەڕۆی ھەمان ڕۆژ لە زانکۆ ساز دەدرێت، بلووم بیر لەوە دەکاتەوە کە ئەو ڕیکلامە زۆر خراپە و دەکرا باشتر کرابا. لەوێوە پیاوێک دەبینێت کە بە «کەڕەناژەن» بیری لێ دەکاتەوە، سڵاوێکی لێ دەکات و ئینجا بیر لەوە دەکاتەوە کەشوھەوا زۆر خۆش و بەھەشتییە و ماڵی ئەوەیە لەم کەشوھەوایەدا یاریی کریکێت بکەیت. بە کورتی بیر لە کریکێت و یەک دوو ڕووداوی ئەم یارییە دەکاتەوە. لە کۆتاییدا دەگاتە گەرماوەکە و خۆی دەشوات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=٥. لۆتوسخۆران|ناونیشان=http://www.nawa.net/ku/u/%d9%a5-%d9%84%db%86%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%ae%db%86%d8%b1%d8%a7%d9%86/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=نەوا موکرجی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230325190231/http://www.nawa.net/ku/u/%d9%a5-%d9%84%db%86%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%ae%db%86%d8%b1%d8%a7%d9%86/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Ulysses_(novel)| سەردێڕ=Ulysses (novel)| زمان= ئینگلیزی | سەردان= ٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|کتێب|ڕۆمانەکان|ئیرلەند|دەیەی ١٩٢٠|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Ulysses (James Joyce)}} [[پۆل:کتێبە ئیرلەندییەکان]] [[پۆل:جەیمز جۆیس]] [[پۆل:ڕۆمانە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی ئینگلیزی]] adqsi82oamyfmni7mitqsfuyw2pmoqz 0 181306 1614223 1503741 2026-08-01T21:08:59Z SakuraBot 51806 بۆت:چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان-> ڕێکخستنی پیتی (ي/ك)ی عەرەبی بۆ (ی/ک)ی کوردی 1614223 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Pectoral girdle front Diagram in kurdish language.gif|وێنۆک]] ئێسکی '''دەفەی شان''' ئێسکێکی ڕووتەختی شێوە سێگۆشەییە و ھەردوو ئێسکی [[چەڵەمە]] و [[بازوو]] بەیەکدەگەیەنێت، وەکو خاڵی جێگیربوونی کۆمەڵێک ماسولکە کاردەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Figure 3: Scapula muscle maps for L. pictus (right side): (A) lateral view, (B) medial view.|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.7717/peerj.9866/fig-3|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=dx.doi.org}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|لەشی مرۆڤ|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Scapula}} [[پۆل:شان]] rclgp1qwnie6nzdtf8vh03vtmn9be5w 0 185327 1614132 1452400 2026-08-01T16:10:14Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614132 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Jin_Hee-kyung_진희경_2022.png|وێنۆک]] {{Infobox person|name=جین ھی کیونگ|image=|imagesize=|caption=|birth_date={{birth date and age|1968|9|7}}|birth_place=[[ئیکسان]], [[باکووری پارێزگای جیۆلا]], [[کۆریای باشوور]]|occupation=خانمەکتەر • مۆدێل • TV host|yearsactive=١٩٩٤ بۆ ئێ{تا|alma_mater=[[زانکۆی نیشتمانی کونسان]]|spouse=|website=|agent=[[C-JeS Entertainment]]|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent| | title = [[Stage name]] | hangul = {{linktext|진|희|경}} | hanja = {{linktext|陳|熙|瓊}} | rr = جین ھی-گیۆنگ | mr = جین ھیکیۆنگ }}}}'''جین ھی-کیونگ''' (لەدایکبووی ٧ی ئەیلولی ١٩٦٨) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢|script-title=ko:인터뷰: 유쾌! 상쾌! 통쾌! 진희경|ناونیشان=http://article.joins.com/news/article/article.asp?total_id=1039801&ctg=15|سەردێڕ=[인터뷰]유쾌! 상쾌! 통쾌! 진희경|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=[[JoongAng Ilbo]]|زمان=Korean|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140819150222/http://article.joins.com/news/article/article.asp?ctg=15&total_id=1039801|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٠٤|script-title=ko:인터뷰: 진희경, 손현주를 만나다!!|ناونیشان=http://www.imbc.com/broad/tv/drama/passion/notice/1405586_6384.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=[[Munhwa Broadcasting Corporation|iMBC.com]]|زمان=Korean}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Park|یەکەم١=Soo-mee|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=No subtitles for girls who talk dirty|ناونیشان=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2728180|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=[[Korea JoongAng Daily]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تەممووزی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180704063444/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2728180|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١١|سەردێڕ=Actresses Jin Hee-kyung, Yu Ho-jeong and Hong Jin-hee pose at a press preview for their new film ''Sunny'' in Seoul on Monday|ناونیشان=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2011/04/19/2011041900431.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=[[The Chosun Ilbo]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Beck|یەکەم١=Una|ڕێکەوت=٤ی ئایاری ٢٠١١|سەردێڕ=PREVIEW: Film ''Sunny''|ناونیشان=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2011050415472745878|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=10Asia}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{kmdb person|00000492|Jin Hee-kyung}} * {{imdb name|0423080|Jin Hee-kyung}} * {{HanCinema person}} {{Nva|list={{Grand Bell Awards for Best New Actress}}|title=خەڵاتەکان}}{{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Jin Hee-kyung}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەران لە براوەی خەڵاتی گراند بێڵ]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی باکووری پارێزگای جیۆلا]] enuno6u2t8vobavnp06vmopd9c5slqi 0 186898 1614305 1588507 2026-08-02T09:25:37Z Hivja 64112 1614305 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |image = {{image array|perrow=5 | image1 = Karim Khan-e Zand.png | caption1 = [[کەریم خانی زەند]] | image2 = Nizami Rug Crop.jpg| caption2 = [[نیزامیی گەنجەوی]] | image3 = Mesture Erdelan.jpg | caption3 = [[مەستوورە ئەردەڵان]] | image4 = Simko Sikaki.jpg | caption4 = [[سمکۆ]] | image5 = Qazi Muhammad.jpg| caption5 = [[قازی محەممەد]] | image6 = Portrait of Abdul Rahman Ghassemlou 1940s.jpg| caption6 = [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] | image7 = دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی.jpeg| caption7 = [[سادق شەرەفکەندی]] | image8 = Zirak.jpg| caption8 = [[حەسەن زیرەک]] | image9 = Abdurrahman Sharafkandi In the early Republic of Mahabad.jpg| caption9 = [[ھەژار]] | image10 = Mamosta Hêmin.jpg | caption10 = [[ھێمن]] | image11 = Abolqasem Lahouti.png | caption11 = [[ئەبوولقاسم لاھووتی]] | image12 = Shaykh Abdul Karim Mudarris Al Bayyarah.jpg|right | caption12 = [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس]] | image13 = Ostad Elahi 1.jpg|right | caption13 = [[نوورعەلی ئیلاھی]] | image14 = Behrouz Boochani by Hoda Afshar.jpg | caption14 = [[بێھرووز بووچانی]] | image15 = Nasser Razazi, NET TV - Dec 2, 2018.jpg| caption15 = [[ناسر ڕەزازی]] | image16 = Voria Ghafouri in 2023.jpg | caption16 = [[وریا غەفووری]] | image17 = BahmanGhobadi.JPG | caption17 = [[بەھمەن قوبادی]] | image18 = Shahram Nazeri.jpg| caption18 = [[شارام نازری]] | image19 = Navid Mohammadzadeh 1.jpg | caption19 = [[نەوید محەممەدزادە]] | image20 = Omid Kordestani Web 2.0 conference 2005.jpg| caption20 = [[ئومێد کوردستانی]] | image21 = Navid Zardi.PNG| caption21 = [[نەوید زەردی]] | image22 = Siamand Rahman - 2016.jpg| caption22 = [[سیامەند ڕەحمان]] | image23 = Mamle2222.jpg| caption23 = [[محەممەد ماملێ]] | image24 = عەلی جەوانمەردی.jpeg| caption24 = [[عەلی جەوانمەردی]] | image25 = Media conference of Abajan at Fajr festival-8.jpg| caption25 = [[سەعید ئاقاخانی]] }} |pop = ٨ ھەتا ١٠ ملیۆن<ref>A rough estimate by the [[CIA Factbook]] has populations of 14.5 million in Turkey, 6 million in Iran, about 5 to 6 million in Iraq, and less than 2 million in Syria, which adds up to close to 28 million Kurds living in these countries (i.e. in Kurdistan proper and in other parts of the states comprising the area taken together). CIA Factbook estimates as of 2014; Turkey: "Kurdish 18% [of 81.6 million]", Iran: "Kurd 10% [of 80.8 million]", Iraq: "Kurdish 15%-20% [of 32.6 million]" Syria: "Kurds, Armenians, and other 9.7% [of 18 million]".</ref>{{ھن}} ١٠ ھەتا ١٢ ملیۆن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.institutkurde.org/en/info/the-kurdish-population-1232551004|سەردێڕ=The Kurdish population|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=Fondation-Institut kurde de Paris}}</ref> |languages =[[زمانی کوردی|کوردی]]{{ھن}}{{بچووک|(شێوەزارەکان: [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]]، [[کوردیی باکووری|باکووری]]، [[کوردیی باشووری|باشووری]]، [[لەکی]] و [[ھەورامی]])}} |religions = زۆرینە: [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]){{ھن}}ھەروەھا: [[یارسان]]، [[جوویەتی]] و [[ئایینی بەھایی|بەھایی]] |related = }} ئەمە پێڕستێک لە کوردە ناودارەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و [[ئێران]]ە، کە بەپێی پیشە ڕیزبەندی کراون. == زاناکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەردەشیر ڕەشیدی]] * [[ئەلجەزەری]] * [[ئومێد کوردستانی]] * [[ئیبراھیم کەریمی]] * [[جەعفەر دارابی]] * [[داریووش ڕەزایی نەژاد]] * [[سالار کەمانگەر]] * [[شەھرام ئەمیری]] * [[غەفوور یووسفیانی]] * [[کۆچەر بیرکار]] * [[موزەفەر پەرتەوماھ]] {{Div col end}} == مەلا و زانا ئایینییەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[مەلا ئەبووبەکری چۆڕی|ئەبووبەکر چۆڕی]] * [[ئەحمەد موفتیزادە]] * [[مەلا ئەحمەدی نۆدشی|ئەحمەدی نۆدشی]] * [[پیریۆنس]] * [[حەسەن ئەمینی]] * [[مەلا خەلیل گۆڕەمەری|خەلیل گۆڕەمەری]] * [[سەفیەدین ئەردەبیلی]] * [[شا نیعمەتوڵڵای وەلی|شا نیعمەتوڵڵا وەلی]] * [[شێخ زەکەریا]] * [[شێخ محەممەدی مەردۆخ]] * [[عەبدولسەلام مودەریسی]] * [[عەبدولقادری گەیلانی]] * [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس|عەبدولکەریم مودەریس]] * [[عەبدوڵڵا ئەحمەدیان]] * [[مەلا عەبدوڵڵا سووری|عەبدوڵڵا سووری]] * [[مەلا عەبدوڵڵا سووری|عەبدوڵڵا سووری]] * [[فارووق فەرساد]] * [[مەلا محەممەد ڕەبیعی|محەممەد ڕەبیعی]] * [[مستەفا خوڕەمدڵ]] * [[ناسر سوبحانی]] * [[نیعمەتوڵڵا موکری جەیحوون ئابادی]] {{Div col end}} == ھونەرمەندەکان == === ئەکتەرەکان === {{div col|colwidth=10em}} * [[بەھمەن قوبادی]] * [[بێھرووز غەریبپوور]] * [[پووران درەخشەندە]] * [[توورەج ئەسڵانی]] * [[تەھا کەریمی]] * [[ڕەزا شەفیعی جەم]] * [[ڕەزا فەیز نەورۆزی]] * [[سەعید ئاقاخانی]] * [[سەلاح شێخ محەممەدی]] * [[شارام موکری]] * [[شیلا خوداداد]] * [[عەلی شادمان]] * [[فەرھاد ئەسلانی]] * [[قوتبەدین سادقی]] * [[لوقمان خالیدی]] * [[مریەم بووبانی]] * [[میر سەیفەددینی کرماشانی]] * [[میرزا محەممەدڕەزا کەڵھوڕ]] * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[ھووتەن شەکیبا]] {{Div col end}} === گۆرانیبێژەکان === {{div col|colwidth=10em}} * [[ئاریاس جەوان]] * [[ئازاد (ڕاپەر)|ئازاد ئازادپوور]] * [[ئاوات بۆکانی]] * [[ئەسرین سەفەری]] * [[ئیبراھیم خوەشنەوا]] * [[ئیسماعیل پیرخدری]] * [[ئیسماعیل سابووری]] * [[ئیسماعیل سەردەشتی]] * [[ئیسماعیل مەسقەتی]] * [[بیژەن کامکار]] * [[پێدرام شەھلایی]] * [[تاھیر یاروەیسی]] * [[جەلال نەسیری]] * [[جەمال موفتی]] * [[چیا مەدەنی]] * [[حافز نازری]] * [[حەسەن دەرزی]] * [[حەسەن زیرەک]] * [[حوسێن سەفامەنش]] * [[حوسێن شەریفی]] * [[حیشمەتوڵڵا لوڕنەژاد]] * [[خەتەر]] * [[خەلیل سەدیقی]] * [[ڕەزا یۆسفبەیگی]] * [[ڕەشید فەیزنژاد]] * [[ڕۆژان (گۆرانیبێژ)|ڕۆژان]] * [[زانیار خەسرەوی]] * [[برایانی زێ زێ|زێ زێ]] * [[سپێدە (گۆرانیبێژ)|سپێدە ئەفشار]] * [[سدیق تەعریف]] * [[سەبا کامکار]] * [[سەعدوڵڵا نەسیری]] * [[سەنا بەرزنجی]] * [[سەید خەلیل عالینەژاد]] * [[سەید عەلی ئەسغەر کوردستانی]] * [[سەید قوڵی کشاوەرز]] * [[سۆھراب پوورنازری]] * [[سەمیرە کارزان]] * [[سیروان خەسرەوی]] * [[شارام نازری]] * [[عەباس کەمەندی]] * [[عەتاخانی سەعید مەنسوور]] * [[عەزیز شاھڕۆخ]] * [[عەزیز وەیسی]] * [[عەلی ئەکبەر مورادی]] * [[عوسمان ھەورامی]] * [[عوسمان ھەورامی]] * [[فەتانە وەلیدی]] * [[ڤیان پەیمان]] * [[قادر ئەلیاسی]] * [[قادر سەیاحی]] * [[کۆمسای (گۆرانیبێژ)|کۆمسای]] * [[کەیھان کەڵھوڕ]] * [[لەیلا فەریقی]] * [[محەممەد ماملێ]] * [[مریەم ئیبراھیم پوور]] * [[مستەفا دادار]] * [[مەرزیە فەریقی]] * [[مەزھەر خالقی]] * [[موحسین چاوەشی]] * [[موحسین لوڕستانی]] * [[موحسین میرزازادە]] * [[میرزا جەواد قازی]] * [[میکایل]] * [[ناسر ڕەزازی]] * [[نەوید زەردی]] * [[ھاشم نانەوازادەگان]] * [[ھانی موجتەھیدی|ھانی موجتەھدی]] * [[ھێلی لەڤ]] * [[یەدوڵڵا ڕەحمانی]] * [[یەڵدا عەباسی]] {{Div col end}} === ئەوانەی تر === {{div col|colwidth=10em}} * [[ئاڵا ھۆشیار]] * [[ئەردەشیر کامکار]] * [[ئەردەوان کامکار]] * [[ئەردەوان کامکار]] * [[ئەرژەنگ کامکار]] * [[ئەرسەلان کامکار]] * [[ئەمانوڵڵا تاھیری]] * [[ئیبراھیم سەعیدی]] * [[ئیرەج قادری ئازەر]] * [[بەشیر ناسری]] * [[پەشەنگ کامکار]] * [[جافر زەلکەیی]] * [[جەمیل ڕۆستەمی]] * [[حەسەن یووسف زەمانی]] * [[خلە دەرزی]] * [[خەلیل ڕەحیم پوور]] * [[ڕووپاک جەمشیدی]] * [[زەکەریا یووسفی]] * [[سەیوان سەعیدیان]] * [[سیامەک یاسمی]] * [[سیاوەش کامکار]] * [[شەھرام عەلیدی]] * [[عەزیزمراد عەبدولمەلەکی]] * [[عەلی کەردار]] * [[عەلیدۆست فەلاحەتی]] * [[عوسمان ڕەحمانزادە]] * [[عوسمانە سوور]] * [[فاتح مەردۆخی]] * [[فەرەیدوون حافزی]] * [[فەریبۆرز کامکاری]] * [[قاسم ئیسماعیلزادە]] * [[قالەشین]] * [[قالەمەڕە]] * [[قەشەنگ کامکار]] * [[کەیخەسرەو پوورنازری]] * [[محەممەد پووریان]] * [[محەممەد سابیر سابیر]] * [[مەسعوود ڕەحیمی]] * [[مەلەکولکەلام مەجدی]] * [[موجتەبا میرزادە]] * [[میترا جەشنی]] * [[ھادی زیائوددینی]] * [[ھۆشەنگ کامکار]] * [[ھیوا پاشایی]] {{Div col end}} == وەرزشکارەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئارام خەلیلی]] * [[بابەک قوربانی]] * [[بڕوا نووری]] * [[بەختیار ڕەحمانی]] * [[بیژەن زولفەقارنەسەب]] * [[پووریا یەلی]] * [[جەواد فرووغی]] * [[داڵاھۆ ئێراندۆست]] * [[ڕەزا قۆچان نەژاد]] * [[زەکەریا مورادی]] * [[سامان تەھماسبی]] * [[سەعید لوتفی]] * [[سیامەند ڕەحمان]] * [[شێرکۆ فایقی]] * [[عەبدوڵڵا چەمەن گوڵی]] * [[عەلی ھاشمی]] * [[عەلیڕەزا بەیرانوەند]] * [[فەردین ڕابیت]] * [[کاوە ڕەزایی]] * [[کوێستان خەسرەوی]] * [[کیانۆش ڕۆستەمی]] * [[لۆرنس شەھلایی]] * [[محەممەد ئەوراز]] * [[محەممەد نووری]] * [[موسلیم دارابی]] * [[موقبیل ھونەرپەژووھ]] * [[نگین ئاڵتوونی]] * [[ھوما حوسێنی]] * [[وریا غەفووری]] * [[یووسف قادریان]] * [[فەرشاد گردەکانە]] {{Div col end}} == سەرکردە و سیاسەتوانەکان == {{div col|colwidth=10em}}* [[ڕەند مەریوانی ]] * [[ئامینە کاکەباوە]] * [[ئەردەشێر بابەکان]] * [[ئەمانوڵڵا خانی ئەردەڵان]] * [[ئەمیر نیزامی گەڕووسی]] * [[ئیبراھیم عەلیزادە]] * [[ئیحسان فەتاحیان]] * [[بابەشێخ حوسێنی]] * [[برایم سەلاح]] * [[بەھائەدین ئەدەب]] * [[بیژەن نامدار زەنگەنە]] * [[ڕووداوی خۆسووتاندنی بێھزاد مەحموودی|بێھزاد مەحموودی]] * [[دیاکۆ]] * [[تەیفوور بەتحایی]] * [[جەلال جەلالیزادە]] * [[جەلیل گادانی]] * [[جەمال پوورکەریم]] * [[حاجی بابەشێخ]] * [[حەسەن ڕەحمان پەنا]] * [[محەممەد حوسێن سەیفی قازی|حەمەحوسێن خانی سەیف قازی]] * [[حوسێن یەزدانپەنا]] * [[خالید عەزیزی]] * [[خانی لەپ زێڕین]] * [[ڕامین حوسێن پەناھی]] * [[ڕێبین ڕەحیمی]] * [[ڕێناس ڕۆژ]] * [[زارا غوڵامی]] * [[زانیار مورادی]] * [[زەینەب جەلالیان]] * [[زیلان ڤەژین]] * [[سادق شەرەفکەندی]] * [[سدیق کەمانگەر]] * [[سمکۆ سەرھەڵدان]] * [[سمکۆ|سمکۆی شکاک]] * [[سەعید موعینی]] * [[سەکینە پەروانە]] * [[سولەیمان موعینی]] * [[سۆسەن ئەمیری]] * [[سیامەند موعینی]] * [[شادیە حەیدەری]] * [[شەرەفخانی بەدلیسی]] * [[شەرەفخانی بەدلیسی]] * [[شەھرام ئێرانی]] * [[شوانە قادری]] * [[شیرین عەلەم ھولی]] * [[شێخ جەلال حوسێنی]] * [[شێخ عەلی خان زەنگەنە]] * [[شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری]] * [[عەباس کەریمی]] * [[عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی]] * [[عەبدولڕەحمان زەبیحی]] * [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] * [[عەبدوڵڵا بەگ بێناری]] * [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە]] * [[عەبدوڵڵا ڕەمەزانزادە]] * [[عەبدوڵڵا موھتەدی]] * [[عەزیزخان موکری]] * [[عەلی قازی]] * [[عوسمان جەعفەری]] * [[عوسمان ڕەحیمی]] * [[عیسا زارعپوور]] * [[عێزەدین حوسێنی|عێزەدین حوسەینی]] * [[فەرھاد وەکیلی]] * [[فەرەیدوون جوانڕۆیی]] * [[فەرەیدوون موعتەمید وەزیری]] * [[فوئاد مستەفاسوڵتانی]] * [[قازی محەممەد]] * [[هوڤەخشترە]] * [[کامیل نورانی فەرد]] * [[کەریم حیسامی]] * [[کەریم خانی زەند]] * [[کەریم سنجابی]] * [[کیوومەرس حەیدەر]] * [[کیوومەرس حەیدەری]] * [[لوقمان مورادی]] * [[محەممەد حوسێن کەریمی]] * [[محەممەد مایی]] * [[محەممەدباقر قالیباف]] * [[محەممەدسادق موعتەمدیان]] * [[محەممەدمەھدی شەھریاری]] * [[مستەفا مەولوودی]] * [[مستەفا ھیجری]] * [[مەسعوود قەرەخانی]] * [[مەلا ئاوارە]] * [[مەنسوور ئاروەند]] * [[موراد میرزایی]] * [[مووسا باباخانی]] * [[مینا قازی]] * [[مێھرداد چەمەنی]] * [[ھورموز گورجیبەیانی]] * [[ھۆمایون ئەردەڵان]] * [[ھیدایەت عەبدوڵڵاپوور]] * [[یەدوڵڵا ڕەزایی]] * [[یووسف نووری]] * [[ﻋﻪﺑﺪوڵڵا ﺋﯿﺴﺤﺎﻗﯽ]] {{Div col end}} == ھەواڵنێرەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئازادە نامداری]] * [[تروسکە سادقی]] * [[حەسەن مەعرووفپوور]] * [[ڕەحیم ڕەشیدی]] * [[ژیار گوڵ]] * [[شاھۆ فەلاحی]] * [[شلێر حەقانی فەر]] * [[شەپۆل عەباسی]] * [[شوکروڵڵا بابان]] * [[عەلی جەوانمەردی]] * [[فوئاد بابان]] * [[میھران عەباسیان]] * [[نازیلا مەعرووفیان]] * [[نەفیسە کووھنەوەرد]] * [[یووسف عەباسزادە]] {{Div col end}} == شاعیرەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەبوولقاسم لاھووتی]] * [[ئەحمەد بازگر]] * [[ئەحمەد بەگی کۆماسی]] * [[ئەحمەد عەزیزی]] * [[ئەحمەد مەولانی]] * [[ئەدەب (شاعیر)|ئەدەب]] * [[ئەڵماس خانی کەنۆڵەیی]] * [[ئەمین گەردیگلانی]] * [[ئەنوەر عەرەب]] * [[ئیسماعیل حوسێن پوور]] * [[ئێرج خاڵسی]] * [[ئێرج قوبادی]] * [[بێتووشی]] * [[پەرتەو کرماشانی]] * [[پەرویز بەنەفشی]] * [[جەلال مەلەکشا]] * [[جیھان ئارا پاوەیی]] * [[حەیران عەلیشا]] * [[حیشمەت مەنسووری جەمشیدی]] * [[خاتوو خۆرشیدی مەریوانی]] * [[خەلیفە کەیخەسرەوی ئیمامی]] * [[خەمین]] * [[خەیاڵی]] * [[ڕەحیم سوڵتانی]] * [[ڕەحیم لوقمانی]] * [[ڕەحیم موعینی کرماشانی]] * [[زاری]] * [[زەبیحی (باباسمایلی بەرزنجی)|زەبیحی]] * [[ژیلا حوسێنی]] * [[سەعید عیبادەتیان]] * [[سەی یاقۆ]] * [[سەید قاسم ئەرژەنگ]] * [[سەید کامیل ئیمامی]] * [[سەید محەممەد تاھیر ھاشمی]] * [[سەیدی]] * [[سوارە ئیلخانیزادە]] * [[سیاوەش لوتفیکار]] * [[سیمین چایچی]] * [[شامی کرماشانی|شامیی کرماشانی]] * [[شلێر ڕەشیدی]] * [[شێخ بابا سمایل بەرزەنجی]] * [[شێخ نافیع مەزھەر]] * [[عەباس حەقیقی]] * [[عەلی حەسەنیانی]] * [[عەلی عابدی]] * [[عومەر ساڵحی ساحیب]] * [[عومەر سوڵتانی]] * [[غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی]] * [[غوڵامڕەزاخان ئەرکەوازی]] * [[فاتیح شێخولئیسلامی]] * [[فەرەیدوون ئەرشەدی]] * [[فەریق]] * [[قادر عەلیخا]] * [[قاسم موئەیەدزادە]] * [[قانع]] * [[کەریم حیکمەتی]] * [[لەیلا ساڵحی]] * [[مارف ئاغایی]] * [[محەممەد ڕەسووڵ شیرازی]] * [[محەممەد سەعید نەججاڕی]] * [[مستەفا بێسارانی]] * [[مەستوورە ئەردەڵان]] * [[مەلا پەرێشان]] * [[مەلا غەفوور دەباغی]] * [[مەلا کەریم فیدایی]] * [[مەلا مارف کۆکەیی]] * [[میرزا عەبدولقادری پاوەیی]] * [[ناری]] * [[ناسر ئاغابرا]] * [[نیزامیی گەنجەوی]] * [[ھەژار]] * [[ھێدی]] * [[ھێمن]] * [[وەفایی]] * [[وەلی محەممەد ئومێدی]] * [[یووسف بەگی ئیمامی]] * [[یوونس ڕەزایی]] {{Div col end}} == نووسەرەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەحمەد قازی]] * [[ئیبراھیم یوونسی]] * [[برایم ئەفخەمی]] * [[بریا کاکەسووری]] * [[بەختیار سەجادی]] * [[بەھارە عەلەوی]] * [[بێھرووز بووچانی]] * [[حەسەن قزڵجی]] * [[حوسێن شێربەگی]] * [[خالید خاکی]] * [[خەبات ڕەسووڵی]] * [[سەدیق سەفیزادە]] * [[سەلاحەدین بایەزیدی]] * [[سەید قادر ھیدایەتی]] * [[سۆران کوردستانی]] * [[عەباس جەلیلیان]] * [[عەبدوڵڵا ئەبریشەمی]] * [[عەتا نەھایی]] * [[عەزیز مەحموودپوور]] * [[عەلائەدین سەججادی|عەلائەدین سەجادی]] * [[عەلی ئەشرەف دەرویشیان]] * [[عومەرئاغا عەلییار]] * [[فەتاح ئەمیری]] * [[فەرەیدوون حەکیمزادە]] * [[فەڕۆخ نێعمەتپوور]] * [[کەریم ئەیووبی]] * [[کەریم تاقانە]] * [[کەریم کەریمپوور]] * [[گیوی موکریانی]] * [[لالە خەدیوی]] * [[ماجد مەردۆخ ڕۆحانی]] * [[محەممەد ڕەمەزانی]] * [[محەممەد قازی]] * [[محەممەد قازی]] * [[محەممەد موکری]] * [[مریەم قازی]] * [[مەنسوور یاقووتی]] * [[موژگان کاووسی]] * [[میرزادە عیشقی]] * [[ھاشم ئەحمەدزادە]] {{Div col end}} == ئەوانەی تر == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەمیر حەسەنپوور]] * [[جەلیل کەریمی]] * [[حەیدەر قوربانی]] * [[حوسێن حوزنی موکریانی]] * [[حوسێن کۆکەن]] * [[خالید حەیدەری]] * [[خانزایە خانمی کەڵھوڕ]] * [[ڕەزا کەریم موجاور]] * [[زارا محەممەدی]] * [[ژینا ئەمینی]] * [[ساڵح نیکبەخت]] * [[سانع ژاڵە]] * [[سەلاح پایانیانی]] * [[سەلاحەددین خەدیو]] * [[شەریف باجوەر]] * [[شەھین باوەفا]] * [[شێخ عەلی خان زەنگەنە]] * [[عەلی پاکسرشت]] * [[عەلی حەیدەریان]] * [[عەلی گەلاوێژ]] * [[فەرزاد کەمانگەر]] * [[فەرەیدوون بەگلەری]] * [[فەریناز خوسرەوانی]] * [[کامیل ئەحمەدی]] * [[محەممەد حاسڵی]] * [[محەممەد سەدیق کەبودوەند]] * [[محەممەد عەبدوڵڵاھی]] * [[محەممەد عەلی سوڵتانی]] * [[مستەفا نەییێری سەقز|مستەفا نەییێری]] * [[مێھرداد ئیزەدی]] * [[نوورعەلی ئیلاھی]] {{Div col end}} == ئەمانەش ببینە == * [[کوردانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] * [[پێڕستی گۆرانیبێژانی کورد]] * [[پێڕستی کوردەکانی باشووری کوردستان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Kurdish people in Iran}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|کوردستان|ئێران}} {{کورد}} [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان| ]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] axo60yq7q619cdeww3wrttq2wlx9l9g 1614309 1614305 2026-08-02T09:27:16Z Hivja 64112 1614309 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |image = {{image array|perrow=5 | image1 = Karim Khan-e Zand.png | caption1 = [[کەریم خانی زەند]] | image2 = Nizami Rug Crop.jpg| caption2 = [[نیزامیی گەنجەوی]] | image3 = Mesture Erdelan.jpg | caption3 = [[مەستوورە ئەردەڵان]] | image4 = Simko Sikaki.jpg | caption4 = [[سمکۆ]] | image5 = Qazi Muhammad.jpg| caption5 = [[قازی محەممەد]] | image6 = Portrait of Abdul Rahman Ghassemlou 1940s.jpg| caption6 = [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] | image7 = دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی.jpeg| caption7 = [[سادق شەرەفکەندی]] | image8 = Zirak.jpg| caption8 = [[حەسەن زیرەک]] | image9 = Abdurrahman Sharafkandi In the early Republic of Mahabad.jpg| caption9 = [[ھەژار]] | image10 = Mamosta Hêmin.jpg | caption10 = [[ھێمن]] | image11 = Abolqasem Lahouti.png | caption11 = [[ئەبوولقاسم لاھووتی]] | image12 = Shaykh Abdul Karim Mudarris Al Bayyarah.jpg|right | caption12 = [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس]] | image13 = Ostad Elahi 1.jpg|right | caption13 = [[نوورعەلی ئیلاھی]] | image14 = Behrouz Boochani by Hoda Afshar.jpg | caption14 = [[بێھرووز بووچانی]] | image15 = Nasser Razazi, NET TV - Dec 2, 2018.jpg| caption15 = [[ناسر ڕەزازی]] | image16 = Voria Ghafouri in 2023.jpg | caption16 = [[وریا غەفووری]] | image17 = BahmanGhobadi.JPG | caption17 = [[بەھمەن قوبادی]] | image18 = Shahram Nazeri.jpg| caption18 = [[شارام نازری]] | image19 = Navid Mohammadzadeh 1.jpg | caption19 = [[نەوید محەممەدزادە]] | image20 = Omid Kordestani Web 2.0 conference 2005.jpg| caption20 = [[ئومێد کوردستانی]] | image21 = Navid Zardi.PNG| caption21 = [[نەوید زەردی]] | image22 = Siamand Rahman - 2016.jpg| caption22 = [[سیامەند ڕەحمان]] | image23 = Mamle2222.jpg| caption23 = [[محەممەد ماملێ]] | image24 = عەلی جەوانمەردی.jpeg| caption24 = [[عەلی جەوانمەردی]] | image25 = Media conference of Abajan at Fajr festival-8.jpg| caption25 = [[سەعید ئاقاخانی]] }} |pop = ٨ ھەتا ١٠ ملیۆن<ref>A rough estimate by the [[CIA Factbook]] has populations of 14.5 million in Turkey, 6 million in Iran, about 5 to 6 million in Iraq, and less than 2 million in Syria, which adds up to close to 28 million Kurds living in these countries (i.e. in Kurdistan proper and in other parts of the states comprising the area taken together). CIA Factbook estimates as of 2014; Turkey: "Kurdish 18% [of 81.6 million]", Iran: "Kurd 10% [of 80.8 million]", Iraq: "Kurdish 15%-20% [of 32.6 million]" Syria: "Kurds, Armenians, and other 9.7% [of 18 million]".</ref>{{ھن}} ١٠ ھەتا ١٢ ملیۆن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.institutkurde.org/en/info/the-kurdish-population-1232551004|سەردێڕ=The Kurdish population|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=Fondation-Institut kurde de Paris}}</ref> |languages =[[زمانی کوردی|کوردی]]{{ھن}}{{بچووک|(شێوەزارەکان: [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]]، [[کوردیی باکووری|باکووری]]، [[کوردیی باشووری|باشووری]]، [[لەکی]] و [[ھەورامی]])}} |religions = زۆرینە: [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]){{ھن}}ھەروەھا: [[یارسان]]، [[جوویەتی]] و [[ئایینی بەھایی|بەھایی]] |related = }} ئەمە پێڕستێک لە کوردە ناودارەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و [[ئێران]]ە، کە بەپێی پیشە ڕیزبەندی کراون. == زاناکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەردەشیر ڕەشیدی]] * [[ئەلجەزەری]] * [[ئومێد کوردستانی]] * [[ئیبراھیم کەریمی]] * [[جەعفەر دارابی]] * [[داریووش ڕەزایی نەژاد]] * [[سالار کەمانگەر]] * [[شەھرام ئەمیری]] * [[غەفوور یووسفیانی]] * [[کۆچەر بیرکار]] * [[موزەفەر پەرتەوماھ]] {{Div col end}} == مەلا و زانا ئایینییەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[مەلا ئەبووبەکری چۆڕی|ئەبووبەکر چۆڕی]] * [[ئەحمەد موفتیزادە]] * [[مەلا ئەحمەدی نۆدشی|ئەحمەدی نۆدشی]] * [[پیریۆنس]] * [[حەسەن ئەمینی]] * [[مەلا خەلیل گۆڕەمەری|خەلیل گۆڕەمەری]] * [[سەفیەدین ئەردەبیلی]] * [[شا نیعمەتوڵڵای وەلی|شا نیعمەتوڵڵا وەلی]] * [[شێخ زەکەریا]] * [[شێخ محەممەدی مەردۆخ]] * [[عەبدولسەلام مودەریسی]] * [[عەبدولقادری گەیلانی]] * [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس|عەبدولکەریم مودەریس]] * [[عەبدوڵڵا ئەحمەدیان]] * [[مەلا عەبدوڵڵا سووری|عەبدوڵڵا سووری]] * [[مەلا عەبدوڵڵا سووری|عەبدوڵڵا سووری]] * [[فارووق فەرساد]] * [[مەلا محەممەد ڕەبیعی|محەممەد ڕەبیعی]] * [[مستەفا خوڕەمدڵ]] * [[ناسر سوبحانی]] * [[نیعمەتوڵڵا موکری جەیحوون ئابادی]] {{Div col end}} == ھونەرمەندەکان == === ئەکتەرەکان === {{div col|colwidth=10em}} * [[بەھمەن قوبادی]] * [[بێھرووز غەریبپوور]] * [[پووران درەخشەندە]] * [[توورەج ئەسڵانی]] * [[تەھا کەریمی]] * [[ڕەزا شەفیعی جەم]] * [[ڕەزا فەیز نەورۆزی]] * [[سەعید ئاقاخانی]] * [[سەلاح شێخ محەممەدی]] * [[شارام موکری]] * [[شیلا خوداداد]] * [[عەلی شادمان]] * [[فەرھاد ئەسلانی]] * [[قوتبەدین سادقی]] * [[لوقمان خالیدی]] * [[مریەم بووبانی]] * [[میر سەیفەددینی کرماشانی]] * [[میرزا محەممەدڕەزا کەڵھوڕ]] * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[ھووتەن شەکیبا]] {{Div col end}} === گۆرانیبێژەکان === {{div col|colwidth=10em}} * [[ئاریاس جەوان]] * [[ئازاد (ڕاپەر)|ئازاد ئازادپوور]] * [[ئاوات بۆکانی]] * [[ئەسرین سەفەری]] * [[ئیبراھیم خوەشنەوا]] * [[ئیسماعیل پیرخدری]] * [[ئیسماعیل سابووری]] * [[ئیسماعیل سەردەشتی]] * [[ئیسماعیل مەسقەتی]] * [[بیژەن کامکار]] * [[پێدرام شەھلایی]] * [[تاھیر یاروەیسی]] * [[جەلال نەسیری]] * [[جەمال موفتی]] * [[چیا مەدەنی]] * [[حافز نازری]] * [[حەسەن دەرزی]] * [[حەسەن زیرەک]] * [[حوسێن سەفامەنش]] * [[حوسێن شەریفی]] * [[حیشمەتوڵڵا لوڕنەژاد]] * [[خەتەر]] * [[خەلیل سەدیقی]] * [[ڕەزا یۆسفبەیگی]] * [[ڕەشید فەیزنژاد]] * [[ڕۆژان (گۆرانیبێژ)|ڕۆژان]] * [[زانیار خەسرەوی]] * [[برایانی زێ زێ|زێ زێ]] * [[سپێدە (گۆرانیبێژ)|سپێدە ئەفشار]] * [[سدیق تەعریف]] * [[سەبا کامکار]] * [[سەعدوڵڵا نەسیری]] * [[سەمیرە کارزان]] * [[سەنا بەرزنجی]] * [[سەید خەلیل عالینەژاد]] * [[سەید عەلی ئەسغەر کوردستانی]] * [[سەید قوڵی کشاوەرز]] * [[سۆھراب پوورنازری]] * [[سیروان خەسرەوی]] * [[شارام نازری]] * [[عەباس کەمەندی]] * [[عەتاخانی سەعید مەنسوور]] * [[عەزیز شاھڕۆخ]] * [[عەزیز وەیسی]] * [[عەلی ئەکبەر مورادی]] * [[عوسمان ھەورامی]] * [[عوسمان ھەورامی]] * [[فەتانە وەلیدی]] * [[ڤیان پەیمان]] * [[قادر ئەلیاسی]] * [[قادر سەیاحی]] * [[کۆمسای (گۆرانیبێژ)|کۆمسای]] * [[کەیھان کەڵھوڕ]] * [[لەیلا فەریقی]] * [[محەممەد ماملێ]] * [[مریەم ئیبراھیم پوور]] * [[مستەفا دادار]] * [[مەرزیە فەریقی]] * [[مەزھەر خالقی]] * [[موحسین چاوەشی]] * [[موحسین لوڕستانی]] * [[موحسین میرزازادە]] * [[میرزا جەواد قازی]] * [[میکایل]] * [[ناسر ڕەزازی]] * [[نەوید زەردی]] * [[ھاشم نانەوازادەگان]] * [[ھانی موجتەھیدی|ھانی موجتەھدی]] * [[ھێلی لەڤ]] * [[یەدوڵڵا ڕەحمانی]] * [[یەڵدا عەباسی]] {{Div col end}} === ئەوانەی تر === {{div col|colwidth=10em}} * [[ئاڵا ھۆشیار]] * [[ئەردەشیر کامکار]] * [[ئەردەوان کامکار]] * [[ئەردەوان کامکار]] * [[ئەرژەنگ کامکار]] * [[ئەرسەلان کامکار]] * [[ئەمانوڵڵا تاھیری]] * [[ئیبراھیم سەعیدی]] * [[ئیرەج قادری ئازەر]] * [[بەشیر ناسری]] * [[پەشەنگ کامکار]] * [[جافر زەلکەیی]] * [[جەمیل ڕۆستەمی]] * [[حەسەن یووسف زەمانی]] * [[خلە دەرزی]] * [[خەلیل ڕەحیم پوور]] * [[ڕووپاک جەمشیدی]] * [[زەکەریا یووسفی]] * [[سەیوان سەعیدیان]] * [[سیامەک یاسمی]] * [[سیاوەش کامکار]] * [[شەھرام عەلیدی]] * [[عەزیزمراد عەبدولمەلەکی]] * [[عەلی کەردار]] * [[عەلیدۆست فەلاحەتی]] * [[عوسمان ڕەحمانزادە]] * [[عوسمانە سوور]] * [[فاتح مەردۆخی]] * [[فەرەیدوون حافزی]] * [[فەریبۆرز کامکاری]] * [[قاسم ئیسماعیلزادە]] * [[قالەشین]] * [[قالەمەڕە]] * [[قەشەنگ کامکار]] * [[کەیخەسرەو پوورنازری]] * [[محەممەد پووریان]] * [[محەممەد سابیر سابیر]] * [[مەسعوود ڕەحیمی]] * [[مەلەکولکەلام مەجدی]] * [[موجتەبا میرزادە]] * [[میترا جەشنی]] * [[ھادی زیائوددینی]] * [[ھۆشەنگ کامکار]] * [[ھیوا پاشایی]] {{Div col end}} == وەرزشکارەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئارام خەلیلی]] * [[بابەک قوربانی]] * [[بڕوا نووری]] * [[بەختیار ڕەحمانی]] * [[بیژەن زولفەقارنەسەب]] * [[پووریا یەلی]] * [[جەواد فرووغی]] * [[داڵاھۆ ئێراندۆست]] * [[ڕەزا قۆچان نەژاد]] * [[زەکەریا مورادی]] * [[سامان تەھماسبی]] * [[سەعید لوتفی]] * [[سیامەند ڕەحمان]] * [[شێرکۆ فایقی]] * [[عەبدوڵڵا چەمەن گوڵی]] * [[عەلی ھاشمی]] * [[عەلیڕەزا بەیرانوەند]] * [[فەردین ڕابیت]] * [[کاوە ڕەزایی]] * [[کوێستان خەسرەوی]] * [[کیانۆش ڕۆستەمی]] * [[لۆرنس شەھلایی]] * [[محەممەد ئەوراز]] * [[محەممەد نووری]] * [[موسلیم دارابی]] * [[موقبیل ھونەرپەژووھ]] * [[نگین ئاڵتوونی]] * [[ھوما حوسێنی]] * [[وریا غەفووری]] * [[یووسف قادریان]] * [[فەرشاد گردەکانە]] {{Div col end}} == سەرکردە و سیاسەتوانەکان == {{div col|colwidth=10em}}* [[ڕەند مەریوانی ]] * [[ئامینە کاکەباوە]] * [[ئەردەشێر بابەکان]] * [[ئەمانوڵڵا خانی ئەردەڵان]] * [[ئەمیر نیزامی گەڕووسی]] * [[ئیبراھیم عەلیزادە]] * [[ئیحسان فەتاحیان]] * [[بابەشێخ حوسێنی]] * [[برایم سەلاح]] * [[بەھائەدین ئەدەب]] * [[بیژەن نامدار زەنگەنە]] * [[ڕووداوی خۆسووتاندنی بێھزاد مەحموودی|بێھزاد مەحموودی]] * [[دیاکۆ]] * [[تەیفوور بەتحایی]] * [[جەلال جەلالیزادە]] * [[جەلیل گادانی]] * [[جەمال پوورکەریم]] * [[حاجی بابەشێخ]] * [[حەسەن ڕەحمان پەنا]] * [[محەممەد حوسێن سەیفی قازی|حەمەحوسێن خانی سەیف قازی]] * [[حوسێن یەزدانپەنا]] * [[خالید عەزیزی]] * [[خانی لەپ زێڕین]] * [[ڕامین حوسێن پەناھی]] * [[ڕێبین ڕەحیمی]] * [[ڕێناس ڕۆژ]] * [[زارا غوڵامی]] * [[زانیار مورادی]] * [[زەینەب جەلالیان]] * [[زیلان ڤەژین]] * [[سادق شەرەفکەندی]] * [[سدیق کەمانگەر]] * [[سمکۆ سەرھەڵدان]] * [[سمکۆ|سمکۆی شکاک]] * [[سەعید موعینی]] * [[سەکینە پەروانە]] * [[سولەیمان موعینی]] * [[سۆسەن ئەمیری]] * [[سیامەند موعینی]] * [[شادیە حەیدەری]] * [[شەرەفخانی بەدلیسی]] * [[شەرەفخانی بەدلیسی]] * [[شەھرام ئێرانی]] * [[شوانە قادری]] * [[شیرین عەلەم ھولی]] * [[شێخ جەلال حوسێنی]] * [[شێخ عەلی خان زەنگەنە]] * [[شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری]] * [[عەباس کەریمی]] * [[عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی]] * [[عەبدولڕەحمان زەبیحی]] * [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] * [[عەبدوڵڵا بەگ بێناری]] * [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە]] * [[عەبدوڵڵا ڕەمەزانزادە]] * [[عەبدوڵڵا موھتەدی]] * [[عەزیزخان موکری]] * [[عەلی قازی]] * [[عوسمان جەعفەری]] * [[عوسمان ڕەحیمی]] * [[عیسا زارعپوور]] * [[عێزەدین حوسێنی|عێزەدین حوسەینی]] * [[فەرھاد وەکیلی]] * [[فەرەیدوون جوانڕۆیی]] * [[فەرەیدوون موعتەمید وەزیری]] * [[فوئاد مستەفاسوڵتانی]] * [[قازی محەممەد]] * [[هوڤەخشترە]] * [[کامیل نورانی فەرد]] * [[کەریم حیسامی]] * [[کەریم خانی زەند]] * [[کەریم سنجابی]] * [[کیوومەرس حەیدەر]] * [[کیوومەرس حەیدەری]] * [[لوقمان مورادی]] * [[محەممەد حوسێن کەریمی]] * [[محەممەد مایی]] * [[محەممەدباقر قالیباف]] * [[محەممەدسادق موعتەمدیان]] * [[محەممەدمەھدی شەھریاری]] * [[مستەفا مەولوودی]] * [[مستەفا ھیجری]] * [[مەسعوود قەرەخانی]] * [[مەلا ئاوارە]] * [[مەنسوور ئاروەند]] * [[موراد میرزایی]] * [[مووسا باباخانی]] * [[مینا قازی]] * [[مێھرداد چەمەنی]] * [[ھورموز گورجیبەیانی]] * [[ھۆمایون ئەردەڵان]] * [[ھیدایەت عەبدوڵڵاپوور]] * [[یەدوڵڵا ڕەزایی]] * [[یووسف نووری]] * [[ﻋﻪﺑﺪوڵڵا ﺋﯿﺴﺤﺎﻗﯽ]] {{Div col end}} == ھەواڵنێرەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئازادە نامداری]] * [[تروسکە سادقی]] * [[حەسەن مەعرووفپوور]] * [[ڕەحیم ڕەشیدی]] * [[ژیار گوڵ]] * [[شاھۆ فەلاحی]] * [[شلێر حەقانی فەر]] * [[شەپۆل عەباسی]] * [[شوکروڵڵا بابان]] * [[عەلی جەوانمەردی]] * [[فوئاد بابان]] * [[میھران عەباسیان]] * [[نازیلا مەعرووفیان]] * [[نەفیسە کووھنەوەرد]] * [[یووسف عەباسزادە]] {{Div col end}} == شاعیرەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەبوولقاسم لاھووتی]] * [[ئەحمەد بازگر]] * [[ئەحمەد بەگی کۆماسی]] * [[ئەحمەد عەزیزی]] * [[ئەحمەد مەولانی]] * [[ئەدەب (شاعیر)|ئەدەب]] * [[ئەڵماس خانی کەنۆڵەیی]] * [[ئەمین گەردیگلانی]] * [[ئەنوەر عەرەب]] * [[ئیسماعیل حوسێن پوور]] * [[ئێرج خاڵسی]] * [[ئێرج قوبادی]] * [[بێتووشی]] * [[پەرتەو کرماشانی]] * [[پەرویز بەنەفشی]] * [[جەلال مەلەکشا]] * [[جیھان ئارا پاوەیی]] * [[حەیران عەلیشا]] * [[حیشمەت مەنسووری جەمشیدی]] * [[خاتوو خۆرشیدی مەریوانی]] * [[خەلیفە کەیخەسرەوی ئیمامی]] * [[خەمین]] * [[خەیاڵی]] * [[ڕەحیم سوڵتانی]] * [[ڕەحیم لوقمانی]] * [[ڕەحیم موعینی کرماشانی]] * [[زاری]] * [[زەبیحی (باباسمایلی بەرزنجی)|زەبیحی]] * [[ژیلا حوسێنی]] * [[سەعید عیبادەتیان]] * [[سەی یاقۆ]] * [[سەید قاسم ئەرژەنگ]] * [[سەید کامیل ئیمامی]] * [[سەید محەممەد تاھیر ھاشمی]] * [[سەیدی]] * [[سوارە ئیلخانیزادە]] * [[سیاوەش لوتفیکار]] * [[سیمین چایچی]] * [[شامی کرماشانی|شامیی کرماشانی]] * [[شلێر ڕەشیدی]] * [[شێخ بابا سمایل بەرزەنجی]] * [[شێخ نافیع مەزھەر]] * [[عەباس حەقیقی]] * [[عەلی حەسەنیانی]] * [[عەلی عابدی]] * [[عومەر ساڵحی ساحیب]] * [[عومەر سوڵتانی]] * [[غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی]] * [[غوڵامڕەزاخان ئەرکەوازی]] * [[فاتیح شێخولئیسلامی]] * [[فەرەیدوون ئەرشەدی]] * [[فەریق]] * [[قادر عەلیخا]] * [[قاسم موئەیەدزادە]] * [[قانع]] * [[کەریم حیکمەتی]] * [[لەیلا ساڵحی]] * [[مارف ئاغایی]] * [[محەممەد ڕەسووڵ شیرازی]] * [[محەممەد سەعید نەججاڕی]] * [[مستەفا بێسارانی]] * [[مەستوورە ئەردەڵان]] * [[مەلا پەرێشان]] * [[مەلا غەفوور دەباغی]] * [[مەلا کەریم فیدایی]] * [[مەلا مارف کۆکەیی]] * [[میرزا عەبدولقادری پاوەیی]] * [[ناری]] * [[ناسر ئاغابرا]] * [[نیزامیی گەنجەوی]] * [[ھەژار]] * [[ھێدی]] * [[ھێمن]] * [[وەفایی]] * [[وەلی محەممەد ئومێدی]] * [[یووسف بەگی ئیمامی]] * [[یوونس ڕەزایی]] {{Div col end}} == نووسەرەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەحمەد قازی]] * [[ئیبراھیم یوونسی]] * [[برایم ئەفخەمی]] * [[بریا کاکەسووری]] * [[بەختیار سەجادی]] * [[بەھارە عەلەوی]] * [[بێھرووز بووچانی]] * [[حەسەن قزڵجی]] * [[حوسێن شێربەگی]] * [[خالید خاکی]] * [[خەبات ڕەسووڵی]] * [[سەدیق سەفیزادە]] * [[سەلاحەدین بایەزیدی]] * [[سەید قادر ھیدایەتی]] * [[سۆران کوردستانی]] * [[عەباس جەلیلیان]] * [[عەبدوڵڵا ئەبریشەمی]] * [[عەتا نەھایی]] * [[عەزیز مەحموودپوور]] * [[عەلائەدین سەججادی|عەلائەدین سەجادی]] * [[عەلی ئەشرەف دەرویشیان]] * [[عومەرئاغا عەلییار]] * [[فەتاح ئەمیری]] * [[فەرەیدوون حەکیمزادە]] * [[فەڕۆخ نێعمەتپوور]] * [[کەریم ئەیووبی]] * [[کەریم تاقانە]] * [[کەریم کەریمپوور]] * [[گیوی موکریانی]] * [[لالە خەدیوی]] * [[ماجد مەردۆخ ڕۆحانی]] * [[محەممەد ڕەمەزانی]] * [[محەممەد قازی]] * [[محەممەد قازی]] * [[محەممەد موکری]] * [[مریەم قازی]] * [[مەنسوور یاقووتی]] * [[موژگان کاووسی]] * [[میرزادە عیشقی]] * [[ھاشم ئەحمەدزادە]] {{Div col end}} == ئەوانەی تر == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەمیر حەسەنپوور]] * [[جەلیل کەریمی]] * [[حەیدەر قوربانی]] * [[حوسێن حوزنی موکریانی]] * [[حوسێن کۆکەن]] * [[خالید حەیدەری]] * [[خانزایە خانمی کەڵھوڕ]] * [[ڕەزا کەریم موجاور]] * [[زارا محەممەدی]] * [[ژینا ئەمینی]] * [[ساڵح نیکبەخت]] * [[سانع ژاڵە]] * [[سەلاح پایانیانی]] * [[سەلاحەددین خەدیو]] * [[شەریف باجوەر]] * [[شەھین باوەفا]] * [[شێخ عەلی خان زەنگەنە]] * [[عەلی پاکسرشت]] * [[عەلی حەیدەریان]] * [[عەلی گەلاوێژ]] * [[فەرزاد کەمانگەر]] * [[فەرەیدوون بەگلەری]] * [[فەریناز خوسرەوانی]] * [[کامیل ئەحمەدی]] * [[محەممەد حاسڵی]] * [[محەممەد سەدیق کەبودوەند]] * [[محەممەد عەبدوڵڵاھی]] * [[محەممەد عەلی سوڵتانی]] * [[مستەفا نەییێری سەقز|مستەفا نەییێری]] * [[مێھرداد ئیزەدی]] * [[نوورعەلی ئیلاھی]] {{Div col end}} == ئەمانەش ببینە == * [[کوردانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] * [[پێڕستی گۆرانیبێژانی کورد]] * [[پێڕستی کوردەکانی باشووری کوردستان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Kurdish people in Iran}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|کوردستان|ئێران}} {{کورد}} [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان| ]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] qun455gyer9i3086b2x5n325jpl8cw7 1 190295 1614128 1592170 2026-08-01T15:59:59Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614128 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆش برۆلین]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=827990 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20090108071528/http://www.rte.ie/arts/2008/0121/stoneo.html بۆ http://www.rte.ie/arts/2008/0121/stoneo.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٠:١١، ٢٤ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆش برۆلین]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842430 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20090108071528/http://www.rte.ie/arts/2008/0121/stoneo.html بۆ http://www.rte.ie/arts/2008/0121/stoneo.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٢:٠٥، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆش برۆلین]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=869159 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20090111233923/http://www.austin360.com/movies/content/movies/stories/2007/11/1117brolin.html بۆ http://www.austin360.com/movies/content/movies/stories/2007/11/1117brolin.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٤:٤٨، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆش برۆلین]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1015734 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200923202915/https://slofilmfest.org/sloiff-board/ بۆ http://slofilmfest.org/sloiff-board/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٨:٢٦، ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[جۆش برۆلین]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323557 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20090111233923/http://www.austin360.com/movies/content/movies/stories/2007/11/1117brolin.html بۆ http://www.austin360.com/movies/content/movies/stories/2007/11/1117brolin.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200923202915/https://slofilmfest.org/sloiff-board/ بۆ http://slofilmfest.org/sloiff-board/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٣٩، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆش برۆلین]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1592169 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20160125055923/http://www.josh-brolin.com/ گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20160225212519/http://www.josh-brolin.com/ لە http://www.josh-brolin.com/ تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:٢٥، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆش برۆلین]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614127 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201001181022/https://news.biharprabha.com/2015/05/josh-brolin-takes-u-turn-at-cannes-to-bring-in-fiancee-kathryn-boyd/ بۆ http://news.biharprabha.com/2015/05/josh-brolin-takes-u-turn-at-cannes-to-bring-in-fiancee-kathryn-boyd/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٥:٥٩، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 0eddr28z1gfrtmenwrzflfa7da002np 2 191717 1614065 1610810 2026-08-01T13:38:13Z SakuraBot 51806 Bot: weekly update of the active-users dashboard 1614065 wikitext text/x-wiki {{Center|سەرتۆپی 10 بەکارھێنەرە ھەرەچالاکەکان، کە کردەوەکانیان لە 150 کردەوە کەمتر نییە <!--تێبینی: ھەفتانە نوێدەکرێتەوە؛ ژمارەکە بەگوێرەی چالاکیی کۆمەڵگا زیاد یان کەم دەبێت.-->}} {{Center|:نوێکردنەوەی پێشوو: ١٣:٣٨، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)}} {{Center|:دوایین نوێکردنەوە: ١٣:٣٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)}} {| class="wikitable sortable" style="margin: 1em auto;" |+سەرتۆپی 10 !پلە !بەکارھێنەر !ژمارەی چالاکییەکان !بەراوردی پێشوو !<abbr title="ڕێژەی دابەزین یان بەرزبوونەوەی چالاکی">ڕێژە</abbr> !# !<abbr title="مافەکانی بەکارھێنەر">ماف</abbr> |- |1 |[[User:Tessla|<bdi>Tessla</bdi>]] |2,175 |🔻 |{{Red|-476}} | style="text-align:center;" | [[File:Golden_wikipedia_featured_star.svg|35x35px]] | |- |2 |[[User:Hivja|<bdi>Hivja</bdi>]] |850 |🔻 |{{Red|-43}} | style="text-align:center;" | [[File:Green_fez_with_Featured_article_star.svg|26x26px]] |[[File:Wikipedia_Patroller4.svg|25x25px]][[File:Wikipedia_Rollback.png|25x25px]][[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]][[File:Wikipedia Uploader.svg|25x25px]][[File:Wikipedia page mover.svg|25x25px]][[File:Wikipedia_New_page_reviewer.svg|25x25px]] |- |3 |[[User:1silent scientist|<bdi>1silent scientist</bdi>]] |781 |🟢<big>⤴</big> |'''{{Green|+12}}''' | style="text-align:center;" | [[File:Green_fez_with_Featured_article_star.svg|26x26px]] |[[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]][[File:Wikipedia Uploader.svg|25x25px]] |- |4 |[[User:Sakura emad|<bdi>Sakura emad</bdi>]] |614 |🔻 |{{Red|-41}} | style="text-align:center;" | [[File:Green_fez_with_Featured_article_star.svg|26x26px]] |[[File:Wikipedia_Interface_administrator.svg|31x31px]][[File:Mop.svg|25x25px|Administrator]][[File:Meta-Wiki Global rollback-2000px.png|25x25px|Global rollbacker]] |- |5 |[[User:Amine yousefi|<bdi>Amine yousefi</bdi>]] |581 |🟢<big>⤴</big> |'''{{Green|+184}}''' | style="text-align:center;" | [[File:Green_fez_with_Featured_article_star.svg|26x26px]] |[[File:Wikipedia_Rollback.png|25x25px]][[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]][[File:Wikipedia page mover.svg|25x25px]] |- |6 |[[User:MFTG|<bdi>MFTG</bdi>]] |561 |🟢<big>⤴</big> |'''{{Green|+112}}''' | style="text-align:center;" | [[File:Green_fez_with_Featured_article_star.svg|26x26px]] |[[File:Wikipedia_Rollback.png|25x25px]][[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]][[File:Wikipedia page mover.svg|25x25px]] |- |7 |[[User:Rahel khdhr|<bdi>Rahel khdhr</bdi>]] |558 |🔻 |{{Red|-23}} | style="text-align:center;" | [[File:Green_fez_with_Featured_article_star.svg|26x26px]] |[[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]] |- |8 |[[User:Ari Qasm|<bdi>Ari Qasm</bdi>]] |276 |🟢<big>⤴</big> |'''{{Green|+21}}''' | style="text-align:center;" | [[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]][[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]][[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]] |[[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]] |- |9 |[[User:Shaween|<bdi>Shaween</bdi>]] |266 |🔻 |{{Red|-107}} | style="text-align:center;" | [[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]][[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]] | |- |10 |[[User:Zemen|<bdi>Zemen</bdi>]] |214 |🔻 |{{Red|-84}} | style="text-align:center;" | [[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]][[File:Star-alt-icon.png|25x25px|Star Member]] |[[File:Wikipedia_Patroller4.svg|25x25px]][[File:Wikipedia_Rollback.png|25x25px]][[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|25x25px]][[File:Wikipedia Uploader.svg|25x25px]][[File:Wikipedia page mover.svg|25x25px]] |} {{Center|ئەم پڕۆژەیە لەسەر چەند ویکییەک کاردەکات، وەک ([[:ckb:بەکارھێنەر:Sakura emad/بەکارھێنەرە-چالاکەکان|ckbwiki]], [[:simple:User:Sakura emad/Active-Users|SimpleWiki]], [[:ks:رُکُن:Sakura emad/Active users|ksWiki]], [[:mni:ꯁꯤꯖꯤꯟꯅꯔꯤꯕ:Sakura_emad/Active-Users|MNI Wiki]])}} == سەرچاوەکان == * [[Special:ActiveUsers]] [[Category:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] kiv9bgyauairxjxpe5fe0p1o2qxqpsj 3 191959 1614307 941801 2026-08-02T09:26:19Z SakuraBot 51806 بۆت: گواستنەوەی پەیامەکانی Translation of the week بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation_of_the_week]] 1614307 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura_emad/سەرپەڕە}} == بەخێرھاتن == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> <center><big>'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!</big></center> <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بە ھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} <center>ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی</center> {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [https://ku.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی باکووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D9%BE%DB%8E%DA%A9 ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [https://diq.wikipedia.org ویکیپیدیای کوردیی زازاکی] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ‌بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:١٧، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC) {{سەرپەڕەی وتووێژ}} == Translation request == Hello. Can you translate and upload the articles [[:simple:State Border Service of Azerbaijan]] and [[:simple:Azerbaijani Land Force]] in Sorani Kurdish Wikipedia? Yours sincerely, [[بەکارھێنەر:Multituberculata|Multituberculata]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Multituberculata|لێدوان]]) ‏١٨:٢٥، ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) :Hello 👋 thank you for your request i am happy to grant it, i am working on it, i also commented back on @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]'s talk page. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٢٩، ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) :The [[خزمەتی سەربازی سەرسنووری ئازربایجان|first one]] is done Though i am sorry if the article seems to be neglected or unqualified to meet your expectations [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٤١، ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) :{{Done|Done}} though we have some problems ::'''one:''' we don't have a military infobox which the article's Requires it :: '''two''': Verifiability is the main problem of the Article, :sorry for any neglections Please see the Articles and review them, then let me know if i made a mistake or you wish to share something with me i am all ears. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٠١، ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) ::Second one (([[ھێزی وشکانی ئازەربایجان|Here]])) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٠١، ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) :::::Thank you very much for the new article and all the best! [[بەکارھێنەر:Multituberculata|Multituberculata]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Multituberculata|لێدوان]]) ‏٢١:٣٣، ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) == [[:پۆل:دەروازەی وڵات/وتارە پەیوەندیدارەکان]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:پۆل:دەروازەی وڵات/وتارە پەیوەندیدارەکان]] دانراوە کە نیشاندەری ئەوەیە کە ھەنووکە پۆلەکە بەتاڵە، و [[:پۆل:پۆلەکانی ڕوونکردنەوە|پۆلی ڕوونکردنەوە]]، [[:پۆل:پۆلە ڕەوانەکراوە نەرمەکان|پۆلی ڕەوانەکەر]]، [[:پۆل:پۆلەکانی بابەتە ھەڵبژێردراوەکانی ویکیپیدیا|پۆلی بابەتە ھەڵبژێردراوەکان]] نییە، و لەژێر وتووێژی [[Wikipedia:Categories for discussion|پۆلەکان بۆ وتووێژ]]، یان پۆلێکی پڕۆژە نییە کە بە سروشتی خۆی دەرفەتی بەتاڵبوونی ھەبێت. گەر بۆ ماوەی ٧ ڕۆژ یان زیاتر بە بەتاڵی بمێنێتەوە، ئەوا لەوانەیە لەژێر [[وپ:پسخ#پۆ١|بەشی پۆ١ی پێورەکان بۆ سڕینەوەی خێرا]] بسڕدرێتەوە. گەر وا بیر دەکەیتەوە نابێت ئەم پۆلە بەم ھۆکارە بسڕدرێتەوە، ئەوا لەوانەیە بتەوێت '''مشتومڕی پاڵاوتنەکە''' بە [[:پۆل:دەروازەی وڵات/وتارە پەیوەندیدارەکان|سەردانیکردنی ئەم پەڕە]] و بە کرتەکردن لە دوگمەی «دەربڕینی ناڕەزایەتی» بکەیت. ئەمە ھەلی ئەوەت دەداتێ تا ڕوونی بکەیتەوە کە بۆچی باوەڕت وایە پێویست نییە پەڕەکە بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوەی خێرا لەسەر پەڕەکە لامەبە. <!-- داڕێژە:سخ-پۆ١-ئاگاداری --> ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٤٩، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == تاگی سڕینەوە == دەمباش {{وب|Sakura emad}},ویستم ئەوەت پێ ڕابگەیەنم ئەگەر وتارێک سەرچاوەی نەبوو پێویست ناکات تاگی سڕینەوەی لێبدەیت دەتوانی تاگی بێ سەرچاوە لێبدەیت .وە ئەگەر سەرچاوەی وتارەکە ئاماژەی دابوو بە ویکی ئینگلیزی یان عەرەبی یان فارسی یان هەر زمانێکی دیکە هەمدیسان پێویست بە تاگی سڕینەوە ناکات چونکە دواجار سەرچاوەی وتارەکە ئاماژەی پێدراوە کە لە کوێ وەرگیراوە بەڵام دەتوانی تاگی یەک سەرچاوەی لێبدەیت . بەهەر حاڵ کارێکی چاکە کە ئەو وتارانەی کێشەیان هەیە دەستنیشان کەیت بەلام باشتریش دەبێت ئەگەر لە جیاتی سڕینەوە یەک دوو سەرچاوەی بۆ زیاد بکرێت . سوپاس بۆ هەوڵەکانت [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٦، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] خۆشحاڵ بووم، تکایە بڕوانە [[لێدوانی ویکیپرۆژە:سەرچاوەدانان]] لێرە ئامانجی خۆمم باسکردووە کە چیدەکەم و بەتەمای چیم. ئەوە سەرەتا لەسەر ژیاننامە یکەسایەتییە زیندووەکان و نازیندووەکان بوو، ئامانجی سەرەکی ئەوەیە بەکارھێنەری دروستکەر ئاگادار بکرێتەوە کە پێویستە سەرچاوە بۆ وتارەکەی زیاد بکات، بێگومان تۆ ڕاست ئەکەیت من ئەزانم ئەو تاگانە ھەیە و تا ئێستاش و ئەمرۆش ھەر ئەم تاگانەم بەکارھێناوە بەڵام ھیچ سوودێکی وای نەبووە بۆ دروستکەرەکەی، وە حەز دەکەم '''ئەوەش بگەیەنم''' کە بیرخستنەوەی ویکی کاریگەری نییە لەسەر وتارەکان و ویکیپیدیا خۆی بۆخۆی نابێتە سەرچاوە بۆخۆی و پشت بە سەرچاوە باوەرپێکراوەکان دەبەستێت ئەمە یەکێکە لە سیاسەتە سەرەکییەکانمان گەر بڕوانیتە [[وپ:سەلماندنیبوون]] و [[وپ:ئاماژە بە سەرچاوە]] جگە لەوەی کاریگەری نییە {{سوور|تێبینی ئەوە بکە}} وتارەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی و فارسی یان ھەر زمانێکی تر جێگیر نین! دەگۆڕێن بەپێی کات تێپەرین ئەگەری نوێ کردنەوەیان ھەیە کەواتە بیرخستنەوەی ویکی کاریگەرییەکی سەرەکی نییە لەسەر ویکیەکەمان و کوالێتی وتارەکانمان لاواز دەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) ::دیارە من لە سەرەتاوە پێم وتی کارێکی چاک دەکەیت کە ئەو وتارانەی کێشەی هەیە دەستنیشان بکەیت ،بەلام ڕام وایە پێویست ناکات ئەو تاگەی لێبدرێت ئەمە لە ڕاستیدا وتارەکە زیاتر بێ بایەخ دەکات ، وە ئەگەر ئەو گریمانەیەش دابنێین لەوانەیە زیاتر لە مەبەستی من بگەیت ، وا دابنێ دروستکەری وتارەکە هەر لە ویکی نەمابێت یان هەژمارەکەی لە بیرچووبێتەوە . دواجار ئەم وتارە هەروەک خۆی دەمێنێتەوە و بێ سودە چونکە پێشنیاری سڕینەوەیە بۆیە لەوانەیە بسڕێتەوە . جا بۆیە لە بری ئەوە لە بەشی وتوێژ کەم و کوریەکانی ئاماژەی پێبدرێت وە یان هەر ڕاستەوخۆ بەستەری سەرچاوەی بۆ دابنرێت باشترە . سەبارەت بەو وتارانەی سەرچاوەکانی ویکی دیکەیە زیاتر دەبێتە هۆی لاواز بوونی وتارەکە نەک ئەوەی کە هیچ سودێکی نەبێت . بەهەمان شێوە ئەو وتارانەش دەکرێت لە بەشی وتوێژی وتارەکە ئاماژە بە کەم و کورییەکانی بدرێت . من ڕام وایە ئەم هەوڵەی تۆ بە تەنها ئامانجەکەی زوو نایەتە دی ئێمە لە ئێستادا خاوەنی زیاتر لە ٣٤ هەزار وتارین بۆیە دەبێت بەڕێوبەران و بەکارهێنەرە چالاکەکان ڕۆژێک گفتوگۆیەک لە سەر ئەم بابەتە بکرێت بۆ ئەوەی کارەکە ئامانجەکانی ڕوون بێت .[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٠:٤٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] من داوای لێبوردن ئەکەم ئەگەر کردارەکانم بەھەڵە ڕۆیشتبن یان زیادەرەوییەکیان تیابووبێت، ھەڵبەتە یەکێک لە ھەلە گەورەکانی ئەو کارە ئەوەبوو سەرەتا وتووێژم نەکرد لەگەل بەلایەنی لە دوو بەکارھێنەر، خۆی ئامانجی سەرەکی ئەوەیە سەرچاوە بۆ وتارەکان دابین بکەین نەک وتارەکان بسڕینەوە. :::: من نیازچاکی بەڕێزتان دەناسمەوە و سپاستان دەکەم، ئەو وتارەی دروستکەرەکەی نەماوە ئەوە خۆمان دەستکاری وتارەکەی دەکەین ئەوەی ماوە، گەر دووبارە سەیری یەکەم لێدوانم بکەی کە ئاماژەم بە پەڕەیەک کردووە ---> [[لێدوانی ویکیپرۆژە:سەرچاوەدانان]] کە وتوومە دوو بەڕێوەبەر لە باسەکە ئاگادارن و وتارەکان بە فیڕۆ ناچن و وەکوو خۆی نامێننەوە، [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٣٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) یەکێکی تر بوو دەیویست ھەموو وتارە بێسەرچاوەکان بسڕێتەوە، ناویم لە بیر نەماوە. ئەومان لە کۆڵ بووەوە ئێستە نۆرەی تۆیە. وازمان لێ بێنە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] من وتارەکان ناسڕمەوە تکایە بڕوانە [[لێدوانی ویکیپرۆژە:سەرچاوەدانان]] پێش بڕیاردان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٣١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) نایسڕیتەوە تاگی سڕینەوەی لێ مەدە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:٥٢، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :تکایە (([[لێدوانی ویکیپرۆژە:سەرچاوەدانان|سەیری ئێرە]])) بکە بۆ ئەوەی بزانیت پڕۆژەکە چییە {{ئیمۆجی|1F60A|size=25}} زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) ::{{وب|Sakura emad}}نەخێر پێویست بە داوای لێبوردن ناکات و ھیچ کارێکی واتان نەکردووە کە بووبێتە ھۆی بێزار بوونم، بەڵی دەکرا پێشتر ئەو کارە بکرێت ھەرچۆنێک بێت من تەنھا ویستم ئەوە بگەیەنم کە ئەم جۆرە کارانە پێویستی بە پشوو درێژی و ھەماھەنگی و کاتی زۆر ھەیە، ئیمە نزیک بە ساڵ و نیوێکە زۆر بە چڕی کار لەسەر زیادکردن و باشتر کردنی وتارەکانی ویکیپیدیا دەدەین بەتایبەت لەگەڵ ھاتنی ئێوە و چەند بەکارھێنەرێکی دیکەی چاڵاک ڕەوشی ویکپیدیا وردە وردە بەرەو باشتر چووە (بێگومان بە یارمەتیدانی چەند بەڕێوبەرێکی ویکییەکەمان) لە ماوەی ئەم ساڵ و نیوەیە زیاتر لە ٨ ھەزار وتار زیاد کراون ئەمەش ئامارێکی باشە لە چاو ئەو ١٢ ساڵەی کە ویکیپیدیای کوردی ھەیە. بەشی زۆریان شکور سەرچاوەی لەگەڵ ئەوەشی لەگەڵی نییە ئاماژە بەوە دراوە کە کە لە ویکی ئینگلیزی یان عەرەبی یان فارسی وەرگیراوە کە دواجاریشی ویکی ئینگلیزی سەرچاوەی پێویستیان ھەیە. وابزانم ئێستا بەدەگمەن وتاری بێ سەرچاوە دروست دەکریت. جا ئێوەش کە مافی پاسدەرتان ھەیە لە ئێستادا باشتر دەتوانن کۆنتڕۆڵی وتارە بێ سەرچاوەکان بکەن. من پێشنیارم بۆ ئەم کارەی دەستت پێ کردووە. ئەوەیە ('''سەرجەم ئەو وتارانەی بێ سەرچاوەن یاخود بێ بایەخن لە بۆکسێکدا کۆبکرێنەوە تا ئەوەی ھەموومان پێکەوە بتوانین چارەسەریان بکەین. ئەوانەشی بۆ چارەسەری نابن بە کۆی دەنگ بسڕدرێتەوە'''). وابزانم بۆ ئەم قۆناغە ئەم کارە خراپ نییە [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٥:١٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ئەم بۆ کسەی ئاماژەت پێدا ھەر لەو پەڕەیە جێگیر کراوە بەڵام دوبارە ئامانج لێی سڕینەوەیان نیە بەڵکو باشترکردنیانە، '''ئێمە وتارێک ناسڕینەوە مەگەر بەڕاستی بزانین شایەنی سڕینەوە و ناچارین بیسڕینەوە و لەگەل ویکیپدیا ناگونجێت'''، وە بەلێ پێویست بە داوای لێبوردن دەکات، تکایە گەر ئەزانیت زیادەڕەویەک لە کارەکانم ھەیە یان سنوورێکم بەزاندووە ئەتوانیت بڵێیت [[پەڕگە:Stop hand nuvola.svg|25x25پیکسڵ]] بوەستە ئەم کێشەیە و ئەم کێشەیە ھەیە یان کارەکەت بوەتە ھۆی ئەمە و ئەمە، تکایە دودڵ مەبە لە وتووێژکردن لەگەڵم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٢٢، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::: بەڵی تێگەیشتم دەزانم مەبەستت سڕینەوە نییە بەلام دواجار ئەم تاگە تاگی سڕینەوەیە بۆیە ھەر دەبێت بەپێی تاگەکە قسە بکەین باشترە ھەر بەکاری نەھێنی تا ئەوکاتەی دەزانی وتارەکە بۆ سڕینەوە گونجاوە. بۆیە لەبری ئەوە دەکرێت تاگی بێ سەرچاوە یان تاگی یەک سەرچاوە لێبدرێت، مەبەستی من ئەو کارەی کە ئێستا دەیکەیت لە شوێنیکدا وتارەکان کۆبکرێتەوە ئەو کات بەپێی کات کاریان لەسەر بکرێت. ئیتر کارەکە ھەم دەبێتە ھەرەوەرزی، ھەمیش ئاسانتر دەبێت [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٦:٥٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::ڕاستە تاگەکە بۆ سڕینەوەیە، بەلام تێبینی بکە ئێمە تاگی سڕینەوەی لێدەدەین دواجاریش بەڕێوەبەرە کە پشکنینی بۆ دەکات کە بەکارھێنەرێکی شارەزای ویکیپیدیایە و ئەزانێت مەبەستی ئێمە چییە و بەڕێوەبەران تاگ کراون لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٠٦، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::بەڵام گەر ھەست دەکەن پڕۆژەکە ھەڵەیەکی ھەیە، تکایە دوودڵ مەبە لەوەی پێشنیارەکەت لە وتووێژی پڕۆژەکە پێشکەش بکەیت بۆ ئەوەی ھەمووان بیبینن. {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٠٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::: سڵاو Sakura emad، سپاس کە بەگەرمی بەشداری دەکەی! ھەر لەسەر ئەم باسی تاگی سرینەوانە ویستم بڵێم ئەو کارەی ئێوە کە بە مەبەستی دانانی سەرچاوە یانیش لابردنی دەقی بێسەرچاوە کردووتانە دروستە، بەڵام ئەو ڕێگەیەی ھەڵتان بژاردووە نا. ئێوە وتووتانە تاگی پێشنیاری سڕینەوە بۆ سڕینەوەی وتارەکە نییە. ئەمە چۆن وایە؟! بێگومان تاگی پێشنیاری سڕینەوە بۆ سڕینەوەی وتارە! ھەندێک بەکارھێنەرم بینی کە بەبێ دەستکاری تاگەکەیان لابرد، و ھەندێکم بینی کە سەرچاوەی زیاد کرد ئینجا لای برد. ھەندێک بەکارھێنەر بینی کە تەواو پەست بوون. ڕەنگە بەکارھێنەرێک کە ماوەیەک لێرە نەبووە و بگەڕێتەوە و ئەو ھەموو پەیامی سڕینەوەیە ببینێ، ئیتر ھەر حاشا لە ویکیپیدیا دەکات! گەر ئێستا بگەڕێی، ڕەنگە سەروو ٢٬٠٠٠ وتاری وا بدۆزیتەوە. توانای تاگلێدانی ئەو ھەمووەت ھەیە؟ ئەو وتارانەی کە دەمێننەوە و حەوت ڕۆژیان بەسەر تێپەڕ دەبێت چییان لێ دێت؟ کێ چارەیان دەکات؟ یانیش بیانسڕینەوە؟ دەبوو پێش ئەو کارە وتووێژێک بکەیت و ڕای چەند بەکارھێنەرێک وەرگری. پێشتریش چەند کردەوەیەکی گەورەتان کردووە و وتوومە کە پێش کاری گەورە وتووێژێک بکەن. بەشێکی تری ئەم قسانەم ماوە، بەڵام ھەڵی دەگرم تا پێویست بە وتیان دەکات. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٢:٤٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::::سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تۆ ڕاست ئەکیە وەک لەسەرەوەش وتوومە ھەڵەی گەورەی ئەو کارە ئەوە بوو سەرەتا گفتوگۆم دەستپێنەکردووە، بەڵام تاگی پێشنیاری سڕینەوە بۆ سڕینەوەی وتار نا، بۆ سڕینەوەی ناوەڕۆکی بێ بێسەرچاوەیە، ھەردووکی ھەر سڕینەوەیە، گەر باس لە تێپەربوونی حەوت ڕۆژ دەکەی ئەوەستم تا کاتی پێویست گەر چارەسەر نەکرا من سەرچاوەیان بۆ دادەنێم گەر ھەبوو، گەر نەبوو بێگومان دەقە بێسەرچاوەکان پاک دەکرێنەوە و وتارەکە Reduce دەکرێتەوە تەنھا ئەو دەقانە دەممێنەوە کە بەلایەنی کەمەوە لە گۆگلەوە بەڵگەیان لەسەر ھەیە، سەبارەت بەو بەکارھێنەرانەی کە دەگەڕێنەوە ویکیپیدیا و حاشای لێدەکەن من بۆ پێشنیاری سڕینەوەی پەیامێکی ئۆتۆماتیکیم ئامادەکردووە کە بەکارھێنەر ئاگادار بکاتەوە خەریکی چی دەبین لە پێشنیارەکانی داھاتوومدا سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٣:٢٥، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::::: Sakura emad ئەوە ھەڵەیە! تاگی سڕینەوە بۆ سرینەوەی وتارە نەک ناوەڕۆکی وتار. لێت تێ دەگەم، بەس تکایە ڕێگەیەکی تر بگرە بەر باشترە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٣٨، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::::::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] سپاس بۆ لێدوانەکەت بۆ ئەوەی کاریگەری لەسەر پڕۆژەکە بنوێنی ڕاستەوخۆ لێدوان لە پڕۆژەکەوە بدە لێرە [[وپ:پڕۆژەی سەرچاوەدانان]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٨، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) === دانانی تاگەکان لەپەڕەی بەکارهێنەر === سڵاو، [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA%3A%D8%A8%DB%95%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86&offset=&limit=150&target=Sakura%20emad&namespace=3&tagfilter=&start=&end=&fbclid=IwAR31cF4vsoYYA8gl01c8IMWhBnCXCcMHumyIqK179HkDvUbpDfEBS03v5vs ئەم تاگانە] هیچ خزمەتێک بە ویکیپیدیا ناکات! پێم باشە خۆت لاینبەریت چونکە بەکارهێنەرێک کە ٦ مانگە نەهاتۆتە ویکیپیدیا ئەوا لەکاتی گەڕانەوەی بێت و ٢٠ تاگی سڕینەوە ببینێت ئەوا تووشی شۆک دەبێت و ڕاستەوخۆ لە ویکیپیدیا دەردەچێت. بەڕاستی ئەمە چارەسەری کێشەکە ناکات! داواکارم کە لەپەڕەی لێدوان لایان بدەیت بۆ ئەوەی ئەم بەکارهێنەرانە بەردەوام بن لەوەی زیاتر لێمان دوور کەونەوە + ئەو وتارانەی کە نووسراوە لە ویکیپیدیا وەرگیراوە ئەوا پێویست ناکات تاگی بێ سەرچاوە و سڕینەوەیان لێ بدرێت! بەرحاڵ حەزم کرد خۆت پووچەڵی ئەم دەستکارییانە بکەیتەوە ئەگەرنا خۆمان لەپێناو ویکیپیدیا ئەم کارە دەکەین. زۆر سوپاس.[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٩:٠٧، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :{{زۆر سپاس}} {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٢:٥٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: تەنها یەکیانت گەڕاندەوە، ئەی ئەوانەی تر؟ بە تایبەت ئەو بەکارهێنەرانەی زۆر لەمێژە چالاک نین. هێشتا زۆریان ماون.[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠٦:١٠، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]]:: {{لەژێر کاردایە}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:٥٣، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) ::::{{کرا}} گەر ھەرچییەکی تر سکاڵای لەسەر بنووسە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٢١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) جا لەم هەموو وتارانەی ویکپیدیای کوردی ئەم بەڕێزە بەس بەو وتارەکانی منەوە گروتوویەتی، جارێ تر تاگی سڕینەوە دامەنێ لەخۆوە! بارک الله فیکم [[بەکارھێنەر:MdKurdi|<span style="font-family:cursive; color:black; Background:yellow; font-size:13px; text-shadow:1px 1px 1px deepskyblue;">'''MdKurdi'''</span>]] [[لێدوانی بەکارھێنەر:MdKurdi|<span style="color:black; Background:yellow">وتووێژ</span>]] ‏١٦:٠٤، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:MdKurdi|MdKurdi]] ئەمە لەپێناو ویکیپیدیایە، {{ئیمۆجی|1F622|size=27}} وە لەخۆمەوە نەمکردووە [[ویکیپیدیا:لێکدانەوەت باش بێت|تکایە لێکدانەوەتان باش]] بێت بەرامبەرم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٤٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == خانمان == دەمباش Sakura emad,باشترە لە جیاتی وشەی '''ژنان'''، وشەی "'''خانمان''' "بەکاربێنین بۆ سەرجەم ئەو ئەو وتار و پۆلانەی پەیوەندی وەرزشەوە یاخود ھەر وتارێکی دیکەوە ھەیە کە لە بارەی خانمان نوسرابێت (خانمان گونجاوترە تا ژنان) چونکە ئێمە کچانیشمان ھەیە کە ناکرێت پێبڵین ژنان . [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] پێشوو تر لەسەر ئەمە گفتوگۆم لەگەڵ بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] کردبوو، وادیارە لەجیاتی خانم ژن بەکاردێت، وە لەرووی زمانی کوردییەوە من شارەزایی تەواوم نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٣٢، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: لەوانەیە بتەوێ سەیری [[ویکیپیدیا:دەستەی ھەڵەچن/داواکارییەکان/ئەرشیڤی ١#ئافرەت ← ژن|ئەم ئەرشیڤە]] بکەیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٣٥، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) ::'''بەبیروای کەسی''' خۆم خانم بەباشتر دەزانم تا ژن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٣٧، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] لێرە [[ویکیپیدیا:دەستەی ھەڵەچن/داواکارییەکان#کچ، خانم، ژن|داواکارییەکم زیاد کرد]]، تکایە بەشداری بکەن {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٤٣، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) ::::::::ئەمە پێویستی بە شارەزایی زمانەوانییەوە نییە ئەمە بابەتێکی دیارە ھەموو کەسێک دەزانێت . نازانم برادەران لەسەر چ پێوەرێک لەسەر ئەمە ساغ بوونەتەوە بەلام ھەڵەیە.[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٠:٥٥، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::::::پێشوو تر (( [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?oldid=751543#%DA%98%D9%86_%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A6%D8%A7%D9%81%D8%B1%DB%95%D8%AA%D8%9F لێرە] )) گفتوگۆی لەسەر کراوە. وادیارە گفتوگۆکە لەسەر زمانەوانییە لەسەر ئەوەی ئافرەت وشەیەکی بیانییە و ژن باشترە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠٥، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) ::::::::::من دووبارە ئەم بابەتە دەکەمەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠٦، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) ::::::::::: ئەمە زیاتر پەیوەندی بە وەرگێرانەوە ھەیە بەڵام لە کوردیدا وشەکانی (ژن، کچ، ئافرەت، خانم، خانمان) ھەموویان دیارن بۆ چ مەبەستێک بەکاردێن. بۆیە بە گونجاوی نازانم لە جیاتی (ھەڵبژاردەی تۆپی بالەی خانمانی کوردستان) بڵین (ھەڵبژاردەی تۆپی بالەی ژنانی کوردستان) !! بەڵی کارێکی باشە [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١١:١٧، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Writers Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی نووسەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو خاتوون ساکورا سپاس بۆ ئێوە زیاتر لە ۱،٠٠٠ وتارتان نووسیوە. [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|DK2]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|لێدوان]]) ‏١٦:٢٧، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) |} {{ئیمۆجی|1F60A|size=28}} بەڕێز {{و|Danial2703kurdistan}} سپاس بۆ ئێوە کە لەگەڵمانن و بەیەکەوە کاردەکەین بۆ بنیادنانی کۆمەڵگەیەکی ئارامتر و سەلامەتر خۆشحاڵ بووم {{بەکارھێنەر:Sakura emad/Emoji/cherry/2}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣١، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == سڕینەوە == سڵاو، تکایە ئەگەر وتارەکان ویکیپیدیای تریان وەک سەرچاوە بەکار هێنابوو، مەیان پاڵێوە بۆ سڕینەوە. ئەم سیاسەتە لە ویکیی کوردی جێبەجێ ناکرێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٥:٣٧، ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] لە کردنی ئەمە تێبینی شتێکم کردووە دڵنیام دوای گوێ گرتنی ھاوڕا دەبن لەگەڵم بۆ نمونە :# وتارێک کە دروست دەکرێت :# ئەتوانرێ ھەر زانیارییەکی تێبکرێت و بڵێیت سەرچاوەکەی ویکیپپدیای ئینگلیزیە :# بێگومان ئەو وتارەی لە ویکیپیدیای ئینگلیزی دایە<ref>کە خۆشت لەوێی ئەزانیت ویکیپیدیای ئینگلیزی چەن گەورەیە</ref> لە کاتێک بۆ کاتێک زانیارییەکانی ناوی دەگۆڕێت ھەر زانیارییەک Outdate ببێت نوێ دەکریتەوە و پەرەی پێدەدرێت :# زانیارییەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی یان ویکیپیدیاکانی تر جێگیر نین :بۆیە ویکیپیدیا خۆی بۆخۆی نابێتە سەرچاوە، بڕوانە-> [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|ھەر شتێک لە ویکیپیدیا دایدەنێی پێویستە پشت بە سەرچاوەیەکی باوەرپێکراو ببەستێت کە ڕاستەوخۆ پشتگیری لە ناوەڕۆکەکەی دەکات]] :ئەمە ھۆکارەکەیە {{زۆر سپاس}} {{سەرچاوەکانی وتووێژ}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٤٤، ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Tech News: 2021-37]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * 45 new Wikipedias now have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T289680] * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|A majority of Wikipedias]] now have access to the Growth features. The Growth team [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ|has published an FAQ page]] about the features. This translatable FAQ covers the description of the features, how to use them, how to change the configuration, and more. '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on 14 September. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628002 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * Starting this week, Wikipedia in Italian will receive weekly software updates on Wednesdays. It used to receive the updates on Thursdays. Due to this change, bugs will be noticed and fixed sooner. [https://phabricator.wikimedia.org/T286664] * You can add language links in the sidebar in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|the new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlight]] tool marks up code with different colours. It now can highlight 23 new code languages. Additionally, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>golang</code></bdi> can now be used as an alias for the [[d:Q37227|Go programming language]], and a special <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>output</code></bdi> mode has been added to show a program's output. [https://phabricator.wikimedia.org/T280117][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/SyntaxHighlight_GeSHi/+/715277/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ‏١٥:٣١، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22009517 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Tech News: 2021-38]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Growth features are now deployed to almost all Wikipedias. [[phab:T290582|For the majority of small Wikipedias]], the features are only available for experienced users, to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#enable|test the features]] and [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#config|configure them]]. Features will be available for newcomers starting on 20 September 2021. * MediaWiki had a feature that would highlight local links to short articles in a different style. Each user could pick the size at which "stubs" would be highlighted. This feature was very bad for performance, and following a consultation, has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T284917] * A technical change was made to the MonoBook skin to allow for easier maintenance and upkeep. This has resulted in some minor changes to HTML that make MonoBook's HTML consistent with other skins. Efforts have been made to minimize the impact on editors, but please ping [[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]] on wiki or in [[phab:T290888|phabricator]] if any problems are reported. '''Problems''' * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of an accidental restart of the search servers. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-09-13_cirrussearch_restart] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[s:Special:ApiHelp/query+proofreadinfo|meta=proofreadpage API]] has changed. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>piprop</nowiki></code></bdi> parameter has been renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prpiprop</nowiki></code></bdi>. API users should update their code to avoid unrecognized parameter warnings. Pywikibot users should upgrade to 6.6.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T290585] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:MediaWiki_1.37/Deprecation_of_legacy_API_token_parameters|previously announced]] change to how you obtain tokens from the API has been delayed to September 21 because of an incompatibility with Pywikibot. Bot operators using Pywikibot can follow [[phab:T291202|T291202]] for progress on a fix, and should plan to upgrade to 6.6.1 when it is released. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ‏١٨:٢٩، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Johan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22043415 --> == پرسیار == سڵاوتان لێبێت. ئایا چۆن لە پەرەکانی ویکیپیدیا وێنەیەک دابنێم؟؟؟ [[بەکارھێنەر:Habiel.Barznji2009|Habiel.Barznji2009]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Habiel.Barznji2009|لێدوان]]) ‏٢١:١٩، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :خۆت خاوەنی وێنەکەیت؟ یان ھی کەسێکی ترە؟ :لەھەردوو حاڵەتەکە ئاگادارم بکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:٢٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::لەھەردوو حاڵەتەکە دەبێت، مۆڵەتنامەی ھەبێت وێنەکان، ::*گەر خۆت خاوەنی وێنەکەت بڕۆ بۆ [[ویکیمیدیا کۆمنز|کۆمنز]] لەوێ باری بکە ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page?uselang=ckb کلیک لێرە بکە]) ::* وێنەکە ھیخۆت نیە و مافی پارێزراوە، بەڵام مۆڵەتنامەکەیت ھەیە ئەوە لە [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە]] داوای دەکەیت، لەناو ئەو وتارانەش دەتوانی داوا بکەی کە پێویستە وێنەیان ھەبێت، بە چالاکردنی ئامرازی داواکردنی پەڕگە، بڕۆ بۆ [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان#mw-prefsection-gadgets|ئامرازەکان]] لە خوارەوە بەشی تاقیکردنەوە و گەشەپێدان ببینە و {{emoji|2611}} (بەستەرێک لە بەشی ئامرازەکان زیاد دەکات تا داوای بارکردنی پەڕگەیەک بکەیت.) چالاک بکە. {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:٣٧، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) {{subst:}} == پێشنیاری سڕینەوە == تکایه بابەتێکی منت بە ناووی دڵشاد کاوانی سڕییەوە لەسەر ئەوەی تاگی لەسەرە من شارەزانیم دەمەێ بێ بوونی تاگ دایبنێمەوە هەڵەی تێدانەبێت ەکایە هاوکاریم بکە. [[بەکارھێنەر:دڵشاد کاوانی|دڵشاد کاوانی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:دڵشاد کاوانی|لێدوان]]) ‏٠٨:٠١، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:دڵشاد کاوانی|دڵشاد کاوانی]] ھەر ئێستا وەڵامێکم بۆ بەڕێزتان نووسی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا#ڕونکردنەوە|پرسگای ویکیپیدیا]]''' {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٣، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو! بەشدارییەکانتم بینی و دەستخۆشیت لێ دەکەم و هیوای بەردەوامیت بۆ دەخوازم، بینیم لە چەند شوێنێک بەکارهێنەرێک چەند جارێک پەلاماری داویت و بە هەمان شێوە پێشووتر پەلاماری من و بەشداربووانی تریشی داوە، ئەمەش جێگەی داخە کە کەس هەڵناداتێ. بەکارهێنەرێک گەر چی بەشداربوونی باشیشی هەبێت، ئەوانی تر سارد بکاتەوە بەچی دەچێ؟ ببورە ئەگەر منیش هەندێک کات لێدوانەکانم ڕەق بن بەڵام لە کۆتاییدا بەشدارییەکانت بەرز دەنرخێنم. بەردەوام بە و هەوڵ بدە زیاتر بایەخ بە ناوەڕۆک بدەیت. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٢١:٠٨، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) |} :بەرێز {{و|Épine}} خۆشحاڵ بووم {{emoji|1F60A|size=28}} بێگوومان من ئاسوودەم بەبەشداریکردن لە ویکیپیدیا، ھەوڵ دەدەم ھیچ قسەیەکی ھیچ بەکارھێنەرێک لە گوێ نەگرم بەلایەنی نەرێنی، و ھیچ شتێک نەبێتە ھۆی ئەوەی لە ویکیپیدیا سارد ببمەوە، {{emoji|1F60A|size=28}} خۆشحاڵبووم بە دیارییەکەت (نوێ دەکرێتەوە) --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٠٠، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == بەستەر و ویکیدراوە == سڵاو ساکورای ئازیز ماندوو نەبییەوە. ساکورا پەڕەی چکۆلە زنجیرەم بۆ ناوە دروستەکەی گواستەوە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:%D9%84%DB%86%DA%AF/move] کەچی ئەلان بەستەرەکانی پەڕەکەم بۆ نایەتەوە و لە ویکیدراوەش بۆم دەستکاری ناکرێت، سپاست دەکەم یارمەتیم بدەی، بەڵام تکایە هەر ڕێنوێنیم بکە، کارەکان بۆخۆم دەکەم با فێر بم. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٣:١٦، ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]]، بۆ ئەم مەبەستە تکایە بڕۆ بۆ ویکیدراوە ([[wikidata:Q1259759#sitelinks-wikipedia|Q1259759]]) لەوێدا دەستکاری دەستکاری زانیارییەکان بکە و بیگۆڕە بۆ پەڕەی مەبەست [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٢، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) :: سپاس ساکورا گیان، نازانم کێشەکە لەکوێدایە ئەو پەڕەیە بۆ من قفڵە و ناهێڵێ دەستکاری بکەم؛ بەڵام وا دیارە کاک محەممەد جێبەجێی کردۆ. دەستخۆش بژیت. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٣٨، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) :::بەپێی ئەوەی من تێبینیم کرد لەلای خۆم: تەنھا پێویست بوو بچیت بۆ ویکیدراوە دووبارە ناو لە پەڕەکە بنێیتەوە لەوێ کێشەکە چارەسەر دەبوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٥٩، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) == پرسیار لە [[User:دیلان شێخ میرزا|دیلان شێخ میرزا]]ەوە (‏٢٣:٠٢، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١) == کورە دە لاچۆ بابە --[[بەکارھێنەر:دیلان شێخ میرزا|دیلان شێخ میرزا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:دیلان شێخ میرزا|لێدوان]]) ‏٢٣:٠٢، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) == سەزچاوە == ئەرێ برا سەرچاوەی ئەکادمیم دەوێ لەسەر مێژوی ڤاکسین [[تایبەت:بەشدارییەکان/185.106.30.219|185.106.30.219]] ‏٠٠:٣٨، ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو چەن سەرچاوەیەکت پێ دەدەم :١. [https://www.researchgate.net/profile/Michel-Lombard/publication/6205699_A_brief_history_of_vaccines_and_vaccination/links/54297ba40cf26120b7b7febe/A-brief-history-of-vaccines-and-vaccination.pdf <nowiki>[PDF] A brief history of vaccines and vaccination</nowiki>] :٢. [https://www.cdc.gov/vaccinesafety/ensuringsafety/history/index.html Overview, History, and How the Safety Process Works] :[https://scholar.google.com/scholar?hl=en&as_sdt=0%2C5&q=history+of+vaccines&btnG= ئەم سێرجەش] چەندین سەرچاوەی ئەکادیمی و زانستی تێدایە. :{{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٥:٢٠، ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) == تشرینی دووەمی ٢٠٢١ == ::زانیاریەکانم لە ویکیپێدیاوە دەرهێناوە.جگە لەئەو هیچ سەرچاوایەکیترم لانیە. تەنانەت لەوێش هیچ سەرچاوایەک دانەندراوە.. تکایە ئەگەر بەڕێزتان لاتانە بینێرە تا زیادی بکەم. [[بەکارھێنەر:Ganjo ali|Ganjo ali]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ganjo ali|لێدوان]]) ‏١١:١٥، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ganjo ali|Ganjo ali]] تکایە لێرە ئاماژە بەو پەڕەیە بدەن کە زانیارییەکەتان لەسەری دەرھێناوە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:١٨، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::https://en.wikipedia.org/wiki/Spartacus [[بەکارھێنەر:Ganjo ali|Ganjo ali]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ganjo ali|لێدوان]]) ‏١٢:٠٨، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئاری خۆشناو١٩٩٠|ئاری خۆشناو١٩٩٠]]ەوە (‏١٩:٥١، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١) == سڵاو مامۆستا ووشەی (استغلال)لە زمانی کوردی چیە؟ --[[بەکارھێنەر:ئاری خۆشناو١٩٩٠|ئاری خۆشناو١٩٩٠]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاری خۆشناو١٩٩٠|لێدوان]]) ‏١٩:٥١، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :بۆ زمانی کوردی بانگھێشتی ھەردوو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] و @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] دەکەم کە شارەزاییەکی باشیان ھەیە ھیوادارم وەڵامی پرسیارەکە بدەنەوە {{زۆر سپاس}}. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٣، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::من عەرەبیم باش نییە. ئەگەر ھەمان استثمارە کە ئەبێتە چەوساندنەوە. واتە کار لە کەس کێشان و ھەق نەدانی. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٠١:٢٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەوەنەی من زانیم بە مانای قۆستنەوە، ھەڵقۆستنەوە، سوود وەرگرتن لە شتێک دێت کە تۆ زاڵیت بەسەری بەڵام وشەیەکی کوردی ڕێک بۆی نادۆزمەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٦، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == پرسیار لە [[User:Ernkoye|Ernkoye]]ەوە لەسەر [[بەکارھێنەر:Ernkoye]] (‏١٧:٢٦، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١) == سڵاو، دەمەوێ کێشەی بێ لایەنی نەمێنێ، چۆن دەتوانم؟ سوپاس مامۆستا. --[[بەکارھێنەر:Ernkoye|Ernkoye]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ernkoye|لێدوان]]) ‏١٧:٢٦، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Ernkoye|Ernkoye]] تکایە ڕوونکردنەوەی زیاتر بدە، :'''وتارەکان:'''ئەگەر مەبەستت لە کێشەی بێ لایەنییە لە وتارەکانی ویکیپیدیا بڕوانە پۆلەکانی [[:پۆل:ھەموو_کێشەکانی_لایەنگری]] و [[:پۆل:کێشەی_لایەنگری]] ئەو وتارانەی تێدایە کە کێشە لە بێلایەن بوونیان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٠٢، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە (‏٢٣:٥٤، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١) == سڵاو .. باشە بۆچی لە ویکیپدیا لەجیاتی ناوە کوردیەکەی (کاتژمێر) ووشەی (سەعات) بەکارھاتووە لەبەشی زمانی کوردی ناوەندیی ..!! بۆ نمونە کاتێ کەسێک دەستکاری ووتارێک ئەکا ئەنوسرێ ٢ سەعات لەمەوپێش لەلایەن فڵان کەسەوە دەسکاریکراوە ... ئاشکرایە ووشەی سەعات لە الساعة ـی عەرەبی و ساعتی فارسیەوە وەرگیراوە و (سەعات) زیاتر لەسەر زاری خەڵکی بەکاردێ و ووشەیەکی بازاڕییە نەک کوردیەکی دروست پەتی .. بەھیوای راستکردنەوەی ئەو دەستەواژە ھەڵانە... --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٣:٥٤، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :ئەمە پەیوەندیدارە بە بەشی Translateی ویکیپیدیا کە بەرێوەبەران بەرپرسن لێی ئێستا کۆمەڵێک تاگ دەکەم کە زانیاریان ھەیە لەسەری: @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]], @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] <abbr title="pinging admins">پینگ</abbr> [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠٣، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::سپاس بۆ بانگکردنەکەت. بەبڕوای من قەرار نیە ھەمووی وشە بەحساب ناکوردییەکان وەربگێڕین بۆ سەر کوردیی پەتی. من خۆم بۆ ئەوە لایەنگری کوردیی پەتیم کە کوردێکی پارچەیەکی کوردستان ڕەنگە لە وشە عەرەبی/فارسی و...کە تێنەگات. بەڵام ھەموو کوردێک دەزانێت سەعات چیە یان قەڵەم چیە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏١٧:٣٦، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] پینگ. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢٥، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::: سڵاو، ئێمە کاتژمێر بۆ ئامێرەکان (Watch و O'clock) بەکاردێنین نەک Hour، کە کۆمەڵگە لەسەر ئەوە کۆکبوونە کە بۆ Hour ھەر سەعات بەکاربێنین چونکە ھەمووان دەزانن مانای چییە و بۆ چ مەبەستێکیش بەکارھاتووە. بڕواننە [[وتووێژ:کاتژمێر]]. سپاس، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٤١، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::::{{زۆر سپاس}} بەڕێز ئارام. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٢٠، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) دەسخۆش خاتوو ساکورا بۆ بانگکردنەکان .. وەڵامەکەی کاک ئارام لەجێی خۆی بوو ھەرچەنە ووتوێژەکە نەکرایەوە و بوونی نەماوە لای من بەڵام گەر لەجێی ئەو سەعاتە ووشە گشتیەکە (کاتژمێر) بکرایە جێگرەوە لە دنیای تەکنەلۆژیاو نێتدا شتێکی زۆۆۆر باش ئەبوو بەھەرحاڵ سوپاس بۆ ھەموو لایەک. [[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢١:٥٦، ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == پرسیار لە [[User:Muslim only Eslam okay|Muslim only Eslam okay]]ەوە (‏١٦:١١، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١) == دەمەوێ فێری زمانی عەربی فوسحا ببم بەڵام چۆن ؟ --[[بەکارھێنەر:Muslim only Eslam okay|Muslim only Eslam okay]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Muslim only Eslam okay|لێدوان]]) ‏١٦:١١، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Muslim only Eslam okay|Muslim only Eslam okay]] ببورە بۆ دواکەوتن بڕوانە ([https://www.almrsal.com/post/862553 كيف تتكلم اللغة العربية الفصحى]) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:١١، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == مەلا باقر بالک == سڵاو و ڕێز پرسیارێکم هەبوو سەفحەی "مەلا باقری بالک" ئێوە نوسراوە زۆرەکەی تان لابردوە؟ [[بەکارھێنەر:Gonaelmi|Gonaelmi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gonaelmi|لێدوان]]) ‏١٨:١٤، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Gonaelmi|Gonaelmi]] ئەو زانیارییانەی زیادکرابوونە سەر وتاری [[مەلا باقری بالک]] [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|بێسەرچاوە]] بوون ھەربۆیەش لابران، بەڵام تکایە گەر پێت وایە ھەڵەیەکم کردووە، دەستکارییەکەم پووچەڵ بکەوە و سەرچاوەی بۆ زیاد بکە و زانیارییەکە بھێلەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٢٧، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == جواب دانەوە == ئەو زانیارییانە هەموویان لە کوڕە گەورەی جەنابی مامۆستا مەلا باقر جەنابی مامۆستا مەلاعارف،فەقێ کانی جەنابی مامۆستا و خەڵکی گوندی بالک وەرگیراوە. [[بەکارھێنەر:Gonaelmi|Gonaelmi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gonaelmi|لێدوان]]) ‏١٨:٣١، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Gonaelmi|Gonaelmi]] تکایە ھەر لە بەشەکەی سەرەوە وەڵامم بدەوە، وە زانیارییەک کە زیاد دەکرێت زۆر گرنگە ئاماژە بە سەرچاوەکەی بکرێت وەک (کتێبی نموونە بەرگی سێ لاپەرەی ژمارە ١٢٣) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٥، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) 🙏 [[بەکارھێنەر:Gonaelmi|Gonaelmi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gonaelmi|لێدوان]]) ‏١٨:٤٤، ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ئەم دیارییە پێشکەشە بە بەڕێزت.. [[بەکارھێنەر:Sivanmajed23|Sivanmajed23]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sivanmajed23|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٢، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) |} 🌸 ئۆھ زۆر سپاس ھیوادارم بەیەکەوە بتوانین زانستنامەیەکی باشتر دروست بکەین {{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٩، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == و == تۆ پەرتۆکی سۆران حەمەڕەشت سڕیەو؟ [[بەکارھێنەر:Kardoxmed|Kardoxmed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kardoxmed|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٤، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) دەی .بێ زەحمەت خۆت ئەتوانی پەرتۆکێ سەبارەت بە سۆران حەمە ڕەش و کتێبەکەی بنوسی. من تێکستەکەت بۆ ئەنێرم. [[بەکارھێنەر:Kardoxmed|Kardoxmed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kardoxmed|لێدوان]]) ‏١٠:٠٥، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێزم وتاری [[سۆران حەمەڕەش]] ھێشتا بەردەستە و بوونی ھەیە و ھێشتا نەسڕدراوەتەوە، لەبەر ئەوەی بابەتەکە شوێن سیاسەتێکی سەرەکی ناکەوێ بەناوی ([[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]]) بۆیە تاگی سڕینەوەی لەسەرە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٠٧، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kardoxmed|Kardoxmed]] پێشنیار دەکەم سەیرێکی [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]] بکەن کە سیاسەت ڕێساکانی ویکیپیدیای لێ کورتکراوەتەوە و ئامانجی ویکیپیدیات پێ دەناسێنێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٠٨، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == و == کێشە ی هەبو؟ [[بەکارھێنەر:Kardoxmed|Kardoxmed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kardoxmed|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٥، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Kardoxmed|Kardoxmed]] وتارەکە ھێشتا ماوە بڕوانە ([[سۆران حەمەڕەش]]) تکایە ھۆکاری تاگی سڕینەوەکە بخوێنەوە بۆ ئەوەی بزانن چی ڕوودەدات {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٧، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == و == من لێرا سەردەر ناکەم بەڵام ئەمەوێ لەبواری مێژویی لێرا چالاک بم. ئەتوانی یارمەتیم بەیت؟ [[بەکارھێنەر:Kardoxmed|Kardoxmed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kardoxmed|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٨، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :بێگومان ھەر پرسیارێکت ھەبوو لەھەرکاتێکدا بۆمی بنووسە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٠٠، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kardoxmed|Kardoxmed]] وە تکایە بۆ وەڵامدانەوە تەنھا لەیەک بەش وەڵام بنووسن بەشێکی نوێتر دروست مەکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٠١، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == داوای کۆکردنەوەی وتارە ئایتییەکانی ئەم دوایییە == سڵاو Sakura emad خان، ماندوو نەبیت! ویستم بڵێم گەر کاتت ھەیە، ئەوا تکایە سەرجەم ئەو وتارانەی ئەم دوایییە کە لەسەر پرۆگرامینگ و ئایتی و ئەو بابەتانە نووسراون و دەنووسرێن لە شوێنێک کۆ بکەیتەوە تا دواتر شتێکیان لێ بکەین. وا دیارە ھەر ھەموویان بەبێ ئەوەی تۆزێکیش خۆیان پێیەوە ماندوو بکەن و توانای خۆیان بەکاربێنن کەڵک لە وەرگێڕەکەی مایکرۆسۆفت وەردەگرن و ڕاستەوخۆ کۆپی-پەیستی ویکیپیدیای دەکەن! زۆر سپاس، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٥١، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] {{doing}} بەم زوانە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٦، ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] {{کرا}} ([[ویکیپیدیا:چاودێریی بەڕێوەبەرایەتی#دوایین وتارەکانی ویکیپیدیای کوردی|دوایین وتارەکانی ویکیپیدیای کوردی]]) وە بەپێی توانای خۆم ھەموو ئەو وتارانەشی تێدەکەم کە لە داھاتوودا لەوانەیە دروست بکرێن {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٠:١٨، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::: زۆر سپاس و دەستەکانت خۆش بن یاخوا! ئەوانە لە قوتابی دەچن، بەڵام نابێت ئاوا خەمساردانە لە ویکیپیدیا بەشداری بکەن! دواتر شتێکیان لێ دەکەین. جارێ تاکە کار کۆکردنەوەیانە بۆ ئەوەی نەفەوتێن. لەگەڵ سپاسی دووبارەی ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٢٣، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::{{emoji|1F60A|size=28}} سپاس بۆ ئاگادارکردنەوە خۆشحاڵ بووم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥١، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئەحمد|ئەحمد]]ەوە (‏٠٠:٣٨، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢) == slaw Chone --[[بەکارھێنەر:ئەحمد|ئەحمد]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئەحمد|لێدوان]]) ‏٠٠:٣٨، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئەحمد|ئەحمد]] فەرموو بەرێزم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٠:٤١، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ئایە بۆ ئەندام ئاسییە دەسکاری؟ هەندێ پەرە بکات؟ بەدانانی سەرچاوە بۆ نموونە بەشی کیمیا [[بەکارھێنەر:ئەحمد|ئەحمد]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئەحمد|لێدوان]]) ‏١٩:٣٨، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئەحمد|ئەحمد]]: گشت [[ویکیپیدیا:وتار چییە؟|وتارەکانی]] ویکیپیدیا دەستکاری دەکرێت و ھیچ ڕێگرییەک نییە لە دەستکاریکردنی وتارەکان و ئێرە شوێنێکی [[ناوەرۆکی ئازاد|ئازادە]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٤٤، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == زڕبۆت == لەسەر داواکەت مافی زڕبۆتت بۆ چالاک کرایەوە. تکایە تەنیا بۆ مەبەستی شیاو بەکاری بھێنە وەک [https://simple.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Flood_flag لێرە] باس کراوە. چیی پێ چاک دەکەیت؟ سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٦:٢٣، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لە ڕێگەی مافی زڕبۆتەوە ئەمویست بەشی [[Special:UserRights]] ببینم و بزانم چەن مافمان ھەیە، ئەمە ھەمووی بوو {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٦، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئەحمد|ئەحمد]]ەوە (‏١٩:٤٩، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢) == سووپاس مامۆستا بەس یانی من سەرچەوەکان هەرگیز لە ئینتەرنێتەوە هیچم وەرنەگرتوە تەنها لە کتێبی یانی جا بەس ناوی کتێبەکەو نوسەرەکەی بنووسم ئاسییە؟ --[[بەکارھێنەر:ئەحمد|ئەحمد]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئەحمد|لێدوان]]) ‏١٩:٤٩، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئەحمد|ئەحمد]]: بەڵێ زۆر ئاساییە، ویکیپیدیا [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|ھەموو سەرچاوەییەکی باوەڕپێکراوی لا پەسەندە]]، ئەتوانی بەم شێوەیە بکەی (ناوی کتێب، بەرگی ١٢٣، لاپەرە ١٢٣) دەبێت بە سەرچاوە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٢، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:China barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی چین''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاوت لێ بێت، سپاست دەکەم کۆمەڵێک وتاری فراوانت سەبارەت بە ئاسیای ڕۆژھەڵات، بەتایبەت مێژووی چین دروست کردووە دەستت خۆش و ھیوادارم ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AGH</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ📝'''</span>]])} ‏٢٣:٠٠، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) |} زۆر سپاس بۆ بەرێزتان، زۆر حەزدەکەم بتوانم چین و بابەتەکانی ئاسیا وەرگێڕمە سەر کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٠٣، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Deyarahmad|Deyarahmad]]ەوە (‏١٠:٥١، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢) == سڵاو بەڕێزم --[[بەکارھێنەر:Deyarahmad|Deyarahmad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Deyarahmad|لێدوان]]) ‏١٠:٥١، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو لە ئێوەش @[[بەکارھێنەر:Deyarahmad|Deyarahmad]] بەخێرھاتن بۆ ویکیپیدیا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٥٩، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Omar2020Hasan|Omar2020Hasan]]ەوە (‏٠٨:١٦، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢) == سڵاو چۆن ژياننامه‌ى كه‌سايه‌تيه‌ك بخه‌مه‌ ناو ويكپيديا --[[بەکارھێنەر:Omar2020Hasan|Omar2020Hasan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Omar2020Hasan|لێدوان]]) ‏٠٨:١٦، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەخێرھاتن بۆ ویکیپیدیا @[[بەکارھێنەر:Omar2020Hasan|Omar2020Hasan]]، ھەر ژیاننامەیەک کە بۆ وییکیپیدیا زیاد دەکرێت پێویستە شوێن [[ویکیپیدیا:ژیاننامەی کەسایەتییە زیندووەکان]]: ئەمە بەو واتایە دێت پێویستە سەرەتا ژیاننامەکە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخدار]] بێت و بەناوبانگ بێت و ناسراو بێت، وە [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بەبێ لایەنانە]] بنووسرێتەوە و ھەر زانیارییەک لەسەری زیاد دەکەی [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوەییەکی]] [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|باوەڕپێکراو]] بدەیت لەسەری کە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|بسەلمێنێت]]. {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:١٣، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە لەسەر [[وتووێژ:جامی سووپەری ئیسپانیا]] (‏١٩:٥٢، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢) == سڵاو بەرێز ساکورا بێ زەحمەت ئەتوانی ئەم ووتارە گرێ بدەیت بە لیستی زمانەکانی ترەوە چونکە لای من ئەڵێ ناتوانی و دەسەڵاتت نییە... سوپاستەکەم 🙂 --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٩:٥٢، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :{{emoji|1F60A|size=28}} سڵاو بەرێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] لەڕاستیدا وتارەکە گرێدراوە بە زمانەکانەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٠، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) نەخێر بەرێزم گرێ نەدراوە کاتێ دەست ئەنێی بە زمانەکانی تردا ھیچ زمانێک بەردەست نیە لە لیستەکە 🤔 [Screenshot-20220113-230550-Chrome.png](https://postimg.cc/w3WrTncM) [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٨، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: {{tick}} گرێدراوە، فەرموو لە ([[Wikidata:Q485997|ویکیدراوە]]) بیبینە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:١٠، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) دەسخۆش بەساقە ئێستا گرێدراوە پێشتر پیشانی نایا لای من بژی سوپاس بۆ چاککردنی [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٣:٢٩، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: بارودۆخی لەم شێوەیە بەڕێگەی "پاکسازی" چارەسەر دەکرێت، ئەو دوگمەیەتان ھەیە لە ھەژمارەکەتان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٣٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) باشە تێناگەم بۆ ھەندێ بابەت وا تێکدەچێت و ھەنێکی تریان بێ کێشەن کاتێ بە پەڕەی وەرگێڕان بابەت وەردەگێڕم بۆ نمونە [[جامی شای ئیسپانیا]] ئەو ووتارە پێش ووتاری [[جامی سووپەری ئیسپانیا]] دروستمکرد بە پەڕەی وەرگێڕان وەک دیارە یەکەمیان زۆر باشە و وێنەکەش بێ کێشە پیشان ئەدات ھاوشێوەی ویکی ئینگلیزی بەڵام شتێکی نامۆیە نازانم بۆچی بۆ ووتاری دووەم وانیە و تەنیا شتێکی سادەیە بە شێوەی دەق و بەبێ وێنە 😕 ... نەخێر ئەو دوگمەیە لای من بوونی نیە نە لە مۆبایلدا و نە لە کۆمپیوتەریش 🤔 [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٣:٤٢، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :ئەو وتارەی باسی دەکەی کە وێنەی تەواوە ئەوە من چاکم کرد ([[تایبەت:PermanentLink/881437|بڕوانە ئێرە]]) کە وەشانی کۆنی وتارەکەیە دەبینی وتارەکە وێنەی نییە ، چونکە خەتا لە داڕێژەکە بوو بەتەواوی زانیارییەکانی نیشان نەدەدا، داڕێژەکانی ویکیپیدیا زۆریان پێویستیان بە نوێکردنەوە ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٤٧، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: بیرخستنەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٤٧، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) دەسخۆش زۆرباشت کردووە کەوایە ئەزێت نەبێ ئەوەی تریشیان چاکسازی تیا بکە بەشکم وێنەکە دەرکەوێت زۆۆۆرێک لە ھەڵبژاردەکان و ئامرازەکان لای من بەردەست نین بەداخەوە... [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: بە چاوان، وە دەتوانیت لە بەشی [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان#mw-prefsection-gadgets|ئامرازەکان]] ھەرچی ئامرازێکت بوێت چالاکی بکەیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٨، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::چاوت خۆشبی و ماندوو نەبی باشە وا ئەکەم بەڵام کێشەکە ئەوەیە وەرگێڕانێکی زۆۆۆر هەڵە بۆ بەشی ڕێکخستنەکانی ویکی‌پیدیا کراوە بەراستی لە زۆرێکی تێناگەم ... [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٤:٠٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: تکایە ئاماژە بە بەشەکان بدە و ڕوونی بکەوە بۆمان، وە ئێمە بە شێکمان ھەیە بەناوی [[ویکیپیدیا:چاودێریی_بەڕێوەبەرایەتی]] ئەم بەشە تایبەتە بە شوێنی بەڕێوەبەران لەوێ داوای ئەو شتانە دەکەی کە تەنھا بەرێوەبەران پێیان دەکرێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:١٩، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::دەسخۆش بەڵام پێم وانیە سوودی هەبێ چونکە ئەوانەی لێرە دەسەڵاتیان هەیە تەنیا ئەو شتە ئەکەن کە خۆیان ئەیانەوێ و گوێ بەڕای کەسانی تر نادەن و بە تووندی دژی ئەوەستنەوە و هێشتا خەتاباریشت ئەکەنەوە(پێشتر ڕوویداوە دژم) بۆیە گەر بەرێزت ئەو کارەت پێ ئەکرێ من بە جەنابتی ئەگەیەنم و تۆ لەجیاتی من بەوان بڵێ ... زۆر سوپاستەکەم.. [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٤:٣٠، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]-سان من ھەرچیم پێکرا وە ھەرچیم لە توانادا بوو ھەوڵی تەواوی من ئەوەیە کارئاسانی تەواو بۆتۆ و بۆ ھەموو بەکارھێنەرێک بدەم بەبێ گوێدانە پلە و پۆستەکەی، لە ئێستاوە ھەرچیت پێویست بوو و لەھەر شوێنێکی ویکیپیدیا بوو بەبێ دوودڵی من تاگ بکە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٣٢، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::زۆر سوپاسی جەنابت ئەکەم بۆ هەڵوێستە جوانەکەت بێگومان تۆم بە شایەن زانی بۆیە حەزەکەم تۆ بیت یارمەتیدەر لە باشتکردنی ویکیپیدیای کوردی بێگومان وا ئەکەم دەستت خۆشبێ و لەشت ساخبێ هەر سەرکەوتووبیت بەرێز مامۆستا @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ـی ئەزیز :) [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٤:٣٦، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سھ|:::::::}} {{وب|GoRaN909}}: زۆر سپاس بۆ ئێوەش، وتارەکەش چاک کرا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٣٨، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :وایە دەستت خۆش ئەزێتت کێشا هەر پرسیارێکی ترم هەبوو لە جەنابتی ئەکەم سوپاس بۆ چاککردنی ووتارەکە... رێز و سڵاوم هەیە بۆت .. کاتێکی خۆش بەرێز ساکورا :) [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٤:٥٣، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::خۆشتر بۆ ئێوە و دەستکاریکردنی خۆش. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٧، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی سەرەکی''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سوپاس بو تو کە بە بەردەوام کار بو ویکیپیدیا دەکەیت. هیوادارم بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Jutyaar|Jutyaar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jutyaar|لێدوان]]) ‏١١:٥٨، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) |} == بەکارهێنەر: Masoud bukani == دەمباش Sakura emad, ئەم بەکارهێنەرە (Masoud bukani) لە ویکیپیدیای فارسی وتارەکانی کوردستان لە بوارە مێژوویی و کولتوورییە جۆراوجۆرەکاندا دەگۆڕێت بۆ بەرژەوەندی شاری خۆی بۆکان و بۆ ئەم مەبەستە پشت دەبەسێ بە سەرچاوە ناسەلمێنەکان.. بەداخەوە ئێستا بەکارهێنەرێکی تایبەتە لە ویکیپیدیای فارسی و پێشتر دەیان ئەکاونتی کوردی بەهاوکاریی بەکارهێنەرانی تورک و فارس بلۆک کردووە و ڕێگە بە دەربرینی نارەزایەتی و دەستکاریکردنیان نادات.. تکایە ئەو لە ویکیپیدیای سۆرانی بلۆک بکە بۆ ئەوەی وتارەکان بۆ بەرژەوەندی شارەکەی خۆی و حەزی خۆی نەگۆڕێت.. [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Khabat4545|لێدوان]]) ‏١٠:٠٧، ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] بڕوانە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|لێدوانەکەم]] لە وتووێژی بەڕێز Ahrrir، سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٠٨، ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: سپاس .. دیتم [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Khabat4545|لێدوان]]) ‏١٠:١٢، ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == دەسەڵاتی دەستکاریکردن لە ویکی‌پیدیا... == سڵاو مامۆستا @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ببورە بۆ پرسیارە زۆرەکانم .. پرسیارێکم هەبوو ئایا لە ویکی‌پیدیا بەکارهێنەر دەسەڵاتەکانی سنوردارن و ناتوانن سوود لە هەموو ئامرازەکانی دەستکاریکردن وەربگرن بۆ نمونە داڕێژەکان یان وەسفکردنی بابەتێک سەبارەت بە شوێنێک یان ووڵاتێک ، من لە زۆربەی دەستکارییەکاندا کاتێ ئەمەوێ دەسکاری دارێأە بکەم بۆ ووتارێک کە دارێژەکەی وەرگێڕانی بۆ نەکراوە و هەر ئینگلیزیەکەیە کۆپی پەیست کراوە لەکاتی دەستکاری شاشەکە بەتاڵەو هیچ پیشان نایات بۆ چاککردن ئایا ئەمە کێشەیە لە ویکی پیدیا یان هەموو بەکارهێنەرێک مافی ئەو دەسکاریەی نییە.. بۆ نمونە وویستم لە بابەتی [[شینجیانگ]] دەسکاری دارێژەکە بکەم بەڵام ڕێی پێ نەدام و ئەمەی پیشان دا... [https://i.postimg.cc/Y0WBZXnd/Capture.png کلیک بکە بۆ بینینی وێنەکە] [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٤:٢٤، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] سپاس بۆ پرسیارەکە، سەرەتا باسی پاراستن دەکەم لە ویکیپیدیا چونکە باسی دەسەڵاتی دەستکاریتان کرد، ھەموو پەڕەکانی ویکیپیدیا دەتوانرێت دەستکاری بکرێت بە داڕێژەکانیشەوە، بەڵام لێرە شتێک ھەیە، ھەنێک لەو پەڕ و [[ویکیپیدیا:داڕێژە ھەستیارەکان|داڕێژانەی مەترسی لەسەرە]]، ئەوا ئاستی دەستکاریکردنیان بەرز دەکرێتەوە بڕوانە ([[ویکیپیدیا:سیاسەتی پاراستن|سیاسەتی پاراستن]])، نموونە ھەنێک لە بەکارھێنەرە تازە تۆماربووەکان و تازەکارەکان دەپارێزرێن چونکە ئەوان شارەزا نین ھێشتا و ناتوانن سوود بگەیەنن بەم پەڕانە و لەوانەیە لەکاتی دەستکاریکردن کێشە دروست ببێت بۆ ویکیپیدیا کە چاکردنەوەی ئاسان نەبێت، وە ھەنێکی پاراستنەکەی بەرز دەکرێتەوە بۆ ئاستی ([[ویکیپیدیا:پاسدراوی خۆگەڕ|پاسدراوی خۆگەڕ]] ئەو بەکارھێنەرانەن جێگای باوەڕن لە ویکیپییدیا)، ھەنێک لە پەڕەکان زۆر ھەستیارن و ئاستی پاراستنی بەرز دەکرێتەوە بۆ [[ویکیپیدیا:بەڕێوەبەران|بەڕێوەبەران]] ئەمەش بۆ ئەوەیە تەنھا بەکارھێنەرە زۆر زۆر شارەزاکانی ویکیپیدیا بتوانن دەستکاری بکەن کە بەڕێوەبەرانن، '''وەڵامی یەکەم''' [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٤٥، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::لە وێنەکە ئاماژەت بە {{دا|داتابۆکس-جوگرافیا}} داوە کە چیتر بەکارنایەت لە ویکیپیدیا، گەر ھەر داڕێژەیەکی تر کێشەی بۆ دروست کردیت تکایە نامەیەکم بۆ جێبێلە سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٤٦، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ئەھا ئێ ئێ تێگەیشتم سوپاس .. بەڵام ئەوەی بە داتا بۆکس جوگرافیا دەرکەوتوە لەکاتی دەستکاریکردنا نوسراوە دارێژە واتە تێکەڵ بوون لەگەڵ یەکا بۆیە کێشەکە دروست بوە 🤔 [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٧:٠٥، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :دەتەوێت ئەو داڕێەژەیە لە پەڕەیەک بەکار بھێنیت یان لە پەڕەیەک بینیوتە یان چۆنە؟ دەتەوێت باشتر بۆم ڕوون بکەیتەوە؟ {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:١٧، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::هەر بەوشێوەی سەرەوەیە کە وێنەکەم دانابوو لەهەندێ بابەت ناتوانرێ دەسکاری بکرێ [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٣، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::سڵاو .. تکایە سەیرێکی [[جامی سووپەری ئیسپانیا]] بکە داڕێژەکەی کێشەی تیایە ناتوانرێ دەستکاری بکرێ هەرچیەکی لێ بکەیت تەنیا ناوەکە پیشان ئەیات لەبەشی سەرەوە و سەرجەم زانیارییەکانی تر شاراوەن، لە ویکی ئینگلیزیدا کێشەی نییە سەرچاوەکەی دارێژەی ئەویشم دانا کەچی لە کوردییەکەیا پیشان نادرێن... [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٢:١٦، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: ھۆکارەکەی ئەوەیە داڕێژەکە نوێ نەکراوەتەوە لەگەڵ وەشانی ویکی ئینگلیزی، و پێویستی بە نوێکردنەوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:٥٧، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ئیجا باشە ئەو نوێکردنەوەی بەشی کوردی بەدەست کێیە ؟ چۆن ئەکرێت! [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٦:٠٤، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: پێشووتر بەڕێوەبەران و گەشەپێدەرانی ویکی سۆرانی دەیان کرد کە ئێستا ھەموویان بەردەست نین لە ئێستادا، داڕێژەکە پاراستنی لەسەر نییە و ھەمووان دەتوانن دەستکاری بکەن، ھەرچۆنێک بێت، تەنھا کەسی شارەزا لە زمانی داڕشتنی داڕێژەکان پێویستە بەشداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١٨، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) لە کوێیە ئەتوانی لینکەکەیم بەیتێ من شارەزایی کۆد نووسینم ھەیە لە وێب و زمانەکانی پرۆگرامینیدا [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٦:٢٦، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: دەستکاریکردنی داڕێژەکانی ویکیپیدیا شتێکی ترە، نموونە: گەر لە داڕێژە گۆرانکارییەک و نوێکارییەک بکەیت کاریگەری دەبێت لەسەر ھەرچی وتار و پەڕە ھەیە لە ویکیپیدیا کە پشتیان بەم داڕێژەیە بەستووە، ئایا پێشووتر دەستکاری داڕێژەتان کردووە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٢٩، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) بێزەحمەت دارؽژە واتای چییە بە ئینگلیزی ؟ با بزانم چییە چونکە ئەو ناوە نامۆیە لە کوردییا بزانم وەرگێڕدراوی چی ووشەیەکە ! [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٣:٢٢، ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: :داڕێژە بەرامبەر Template :مۆدیوول ھەروەک خۆی Module ە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٢٣، ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::دەسخۆش بەڵام داڕێژە هیچ مانای Template نییە بەڵکو ئەکاتە قاڵب یان ڕووکەش یان ڕووکار ... ئاهـ ویکی کوردی چۆن بۆتە قوربانی دەستی نە شارەزایانی زمان .... [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٧:٤٢، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: بەرێزم داڕێژە لە داڕێژراوەوە ھاتووە واتا شتێک داڕێژراوە لە شتێکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٥٤، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::بەرێز دارێژە گونجاوە بۆ Developer واتە داڕێژەر یان پەرپێدەر نەک بۆ Template دارێژە ئەچێتەوە سەر داڕشتن بەخوا هیچ پەیوەندیەکی دووریشی نیە لەگەڵ تێم پلەیتی ئینگلیزی [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٨:٥٩، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: وشەی داڕشتنت بیستووە لە کوردی، ئەمە واتا شتێک دادەڕێژرێت کە مەبەستمان لە کۆد و نووسینەکانی ویکییە، Developer بە واتای گەشەپێدەر دێت لە زمانی پرۆگرامینگ واتا ئەو کەسەی گەشە بە شتەکان دەدات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٠٨، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::ئێ بەرێز منیش وا ئەڵێم داڕێژە بۆ کۆد نووسین و ووتارێکی دوور و درێژە نەک بۆ کورتە زانیاریەک لەسەر کۆمپانیایەک یان شتێک بەجدی ئەو مانایە زۆۆۆر هەڵەیە و هەرگیز ناگونجێ لەگەڵ Template دا... ئەزێت نەبێ ئەکرێ پێم بڵێی هیچ ڕێگایەک هەیە لە ویکی پیدیا تا بەکاری بهێنی ڕاستەخۆ ژمارە لاتینییەکانت بۆ بکاتەوە بە کوردی واتە 123 بکاتەوە بە ١٢٣ ... سەیرێکی [[جامی شای ئیسپانیا]] بکە خشتەی نازناوەکان و ساڵەکانیم زیادکرد بەڵام دیقەت بەن ساڵەکان زۆۆۆۆر زۆۆۆۆرن و کاتی ئەوێ و ناخۆشە دانیشی یەک بە یەک بیکەیتەوە ژمارەی کوردی پێشتریش بۆ [[جامی سووپەری ئیسپانیا]] هەمان خشتەم زیادکرد و ماوەیەکی باشی وویست تا هەموو ژمارەکانم لە لاتینی کردەوە کوردی بێتاقەتی کردم ... سوپاس بۆ زانیاری و وەڵامەکانت @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٩:٢٨، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] تکایە ئارام بەوە، چیت ھەیە بپرسە من یارمەتیت دەدەم. بەڵام تۆ خۆت زۆر ماندوو کردووە بەڵێ ھەر وەک ئەوەی وتت ئێمە ئەو کێشەیەمان چارەسەر کردووە و ئامرازمان ھەیە خۆی ژمارە لاتینییەکان دەکاتەوە سەر زمانی کوردی پێویست ناکات خۆت بەدەست بیکەیت، تکایە پرس بەمن بکە گەر ھەر شتێکی ئاوات تووشبوو و خۆت ماندوو مەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٣٥، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::وە بۆ داڕێژە - Template مەبەستمان لە کورتی و درێژی نییە، مەبەستمان لەھەر داڕشتنێکە کە وەک کۆد دەکرێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٣٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::دەی باوکم بە قورئان هەڵەیە تا سەر ئێسقان زۆۆۆۆربەی دەستەواژەکانی ویکی پیدیای کوردی هەڵەی زۆۆۆۆۆر گەورە و زەقیشن نەک هی بچووک بۆیە پێویستە چاکسازییەکی گشتیان تێدا بکرێت و وەرگێڕانی هەڵەی ١٠ دوانزە ساڵ پێش ئێستا چاک بکرێتەوە ... [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٩:٤٧، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::ڕێگەم بدە دوو بەرێوەبەری پەیوەندیدار بە بابەتەکە تاگ بکەم بۆ ئەوەی ڕوونکردنەوەیەک بدەن: @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] و @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ::::::::::سڵاو بەڕێوەبەران بەخێرھاتن ئایا "داڕێژە" بەرامبەر "Template" ھەڵەیە؟ من ویستم ڕوونکردنەوە بۆ بەڕێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] بدەم کە ھەلەیەک نییە، لەوانەیە ئێوە باشتر بزانن لەبارەیەوە، {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥١، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::: سڵاوتان لێ بێت، من زمانەوان نیم تا بزانم چی بەرامبەر چییە و ئەوەی ھەیە ھی فەرھەنگەکانە. بەھەرحاڵ، لە ٢٠٠٩ و کاتی دروستکردنی ئەم پرۆژەیە، وشەی «قاڵب» بەرامبەر Template دانرا، بەڵام دواتر کۆمەڵگە لەگەڵ گۆڕینی بوون بۆ «داڕێژە». بڕوانە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Marmzok/archive 1#داواکاری 2|ئێرە]] و [[ویکیپیدیا:دەروازەی بەکارھێنەران/ئەرشیڤ#ڕاپرسی بۆ بۆشایی ناوەکانی قاڵب و قسەی بەکارھێنەر|ئێرە]]. ھێشتاش بۆشاییناوی «قاڵب» کار دەکات، بەڵام ئەوەی ئێستا کارەکانمان ڕایی دەکات وشەی داڕێژەیە. بڕۆ بۆ [[قاڵب:ئامادەکردن]] و [[داڕێژە:ئامادەکردن]]، دەبینی ھەردووکیان بۆ ھەمان شوێنت دەبات. وا دیارە کاک چالاک یەکێک لەوانە بووە کە داوای ئەوەی کردووە. کاک چالاک لە ڕووی زمانەوانییەوە مرۆیەکی ژیرە و لەخۆیەوە قسە ناکات و زۆربەی جار بۆ یەکلاکردنەوەی وشەکان پشتی پێ دەبەستین. پێشنیار دەکەم قسە لەگەڵ خۆیان بکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٠٧، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] ئەم لێدوانە بخوێنەوە سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠١، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو لە ئێوەش... بۆ لێدوانی بەکارھێنەر تەواوە ھاوڕام لەگەڵی بەڵام بۆ داڕێژەکە قاڵب مانای راستەقینەیەتی نەک ئەوەی ئەوکاتە گۆڕاوە بۆ ئەمەی ئێستا «داڕێژە» ئەو گۆڕانکارییە ھەشت ساڵ لەمەوپێش کراوە بەڕای ئێوە پێویست ناکا چاکسازییەکی گشتی بۆ سەرجەم دەستەواژەکان بکرێتەوە و نوێ بکرێنەوە ؟ ئەوەی گرنگە گوێ لەو بەکارھێنەرانە بگیرێت کە ئێستا ھەن و چالاکیان ھەیە نەک ئەوانەی ١٠ ساڵ پیش ئێستە چالاک بوون من دژی زۆۆۆربەی ئەو مانا و دەستەواژە ھەڵانەی ئێستام و پێویستە لەلایەنی بەرپرسیار کە پێشنیاری ئێمە بۆ چاککردنەوەیان پشت گوێ نەخات و رێگەبدات چاکی بکەینەوە ئەوەی بە ھەڵە ھاتووە من لەکاتی نووسینی ووتار یان وەرگێڕان لە زۆۆۆربەی ماناکان تێناگەم و ناچارم بیکەمەوە بە ئینگلیزی تا بزانم ئیشی ئامرازێک چییە و چۆن بەکاردێت. [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٧:٠٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] پڕۆژەت ھەیە؟ بیرۆکەی نوێت ھەیە؟ زۆر باشە، کەس لەمە ڕێگر نییە شوێنێکمان ھەیە بەناوی ([[ویکیپیدیا:دیوەخان]]) لەوی ھەرچی گۆڕانکارییەک دەخەیتە ڕوو بیخە ڕوو، و یەکدەنگی کۆمەڵگای لەسەر بێنە و بیرۆکە نوێیەکانت جێبەجێ دەبن لە ویکیپیدیا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٠٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) دەسخۆش وا ئەکەم بەڵام لە ووتاری سەڵاحەدین دەمیرتاش ئەو زۆڵە تورکە فاشستە تیرۆرستە رەگەز پەرستانە رێگری ئەکەن لەوەی کە سەڵاحەدینم کرد بە کورد و شوێنی لەدایک بوونی کوردستان بەڵام ئەو فاشستانە دەسکارییەکانم ھەڵەوەشێننەوە و پەیامێکم بە زمانی ئاژەڵان تورکی بۆ ھاتوە تێناگەم چیە پێ ئەچێ بلۆک کرابم چۆن بتوانم ئەو زۆڵە تورکە فاشستانە بلۆک کەم تا نەتوانن شوناش و نەتەوی کورد تێک بدەن نەفرەت لەھەرچی تورکی خاینی تیرۆرستە [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٧:٢٤، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تکایە بەڕێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] ئارام ببنەوە ([[ویکیپیدیا:شارستانییەت|شارستانییەت]] و [[ویکیپیدیا:ئەتەکێت|ئەتەکێت]]) بپارێزن و بە [[ویکیپیدیا:لێکدانەوەت باش بێت|نیازی چاکەوە]] بەشداری بکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٢٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) بەرێز لەگەڵ فاشستەکاندا ئەبێ وەک خۆیان بیت من نابمە کۆیلەی تورکی تیرۆرست و ھیچ کەسێک کە دژی نەتەوەی [[کورد]] بێت [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٧:٢٩، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :دەبێت بزانیت تۆ لە ویکیپیدیایت و ئێرە ئەم شتانەی لێ قبوڵ ناکرێت، گرنگ نییە چ نەتەوەیەک بەشداری دەکات، ھەمووان لێرە بەشداریکەرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٣٠، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::ئەوەی تۆ بەرگری لێ ئەکەی تا سەر ئێسقان دژی تۆیە و ویکی پیدیاش لەلایەن ئەو تورکە فاشتانەوە قۆرخکراوە و بە ئارەزووی خۆیان کوردیان سووک و ڕسوا کردووە پیاویش نییە بڵێ لەل نازانم بۆ یاساکانی ویکی پیدیا بەس دژی کورد ئیشەکات و ناوێرێ زۆڵە تورکێک سزا بدات @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٠:٢١، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::بۆ ھەمووی وەک یەکە :) بڕوانە ([[metawiki:Universal_Code_of_Conduct|Universal_Code_of_Conduct]]) لە مێتا، کە ئەمە یاساییەکی گشتیە و ھیچ کۆمەڵگاییەک قوتاری نابێت لەدەستی {{زۆر سپاس}}. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::وای نابینم ئەمەیان شمولی کوردی نەگبەت بکات کاتێ بتەوێ زانیاری نەتەویی خۆت بە دروستی لە ویکی تورکی ڕەگەز پەرست بنوسی -_- [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::ئەوەی لەسەر من بوو بەشێوەیی یاسایی پێم گووتیت بێگوومان بەڕێزتان ئازادن لە باوەڕکردن و باوەڕنەکردن بەمن سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٤، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::سوپاس بۆتۆ هیوادارم ئەو یاسایە بۆ ترکی دوژمنی گۆی زەویش کار بکات ... [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢١:٠٠، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == گۆڕینی ژمارە لاتینیەکان بۆ ژمارەی کوردی ... == سڵاو بەرێز @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ببورە بۆ بێزارکردنت من توڵامرازم لەبەشی ڕێکخستنەکانی ویکی‌پیدیا چالاک کردووە بەڵام لەکاتی دەستکاری یان ووتار نووسین دەرناکەوێ لام بۆ گۆڕینی خۆکاری ژمارەی لاتینی بۆ کوردی ... تکایە پێویستم بە کەمێ هاوکارییە لەچۆنیەتی بەکارهێنانی... '''زۆر سوپاس :)''' [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢١:٠٥، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :بەرێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: موبایل بەکاردێنن یان کۆمپیوتەر بۆ ویکیپیدیا؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٤، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::بۆ وەرگێڕانی نوێ کۆمپیوتەر، مۆبایل تەنیا بە چاکسازی بەکارەهێنم ... [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢١:٥٩، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::زۆر چاکە گەر کۆمپیوتەر بەکاربێنی، ئایا ئەم دووگمانە لەلای ئێوە ھەیە لە کاتی دەستکاریکردنی وتار بە شێوەی (دەستکاریکردنی سەرچاوە) نەک (دەستکاری دیداری) [[file:Extra-edit-buttons.png|thumb]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] بیرخستنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::تەنیا ڕیزی سێیەم لای من بەردەستە ئەوەی نوسراوە ( یادکرد و پیشرفتە... هتد) [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٢:١١، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::ببورن دڵنیان تووڵامرازتان چالاک کردووە؟ بۆ دڵنیابوونەوە بڕۆ بۆ بەشی ([[تایبەت:ھەڵبژاردەکان#mw-prefsection-gadgets|ئامرازەکان]]، پاشان بڕۆ کۆتا بەش تا (تووڵامراز (لێرە ڕاپۆرت لە ھەڵەیەک بدە.) دەبینی ئەو چالاک بکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:١٤، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::بەڵێ بەرێزم زۆریش دڵنیام دوێشەو چالاکمکرد .. [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٥، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]، ببورە ئەتوانی وێنەیەکی دابنێی تا بزانم کێشە چییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٥٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::تەواو دەرکەوت ڕووکارەکەم گۆڕی هی ویکی پیدیا ئەوەی ناوی نراوە (پێستە) بە هەڵە ... :::::::::[https://i.postimg.cc/BnMW5D0z/Screenshot-2022-01-21-020250.png ئەمەتا فەرموو] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٣:٠٥، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: پێویستە لەکاتی دەستکاریکردنی وتار، لە دەستکاری سەرچاوە، کاربکات و دەربکەوێت [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:٠٥، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::::نەوەڵا کاتێ ووتارەکە دەستکاری ئەکەم نامێنێ بەس کە سەیری ووتارەکە ئەکەم لەبەشی سەرەوە دیارە :/ [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٣:٠٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سھ|::::::::::::}} بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تاگ دەکەم کە بەڕێوەبەرێکی شارەزاییە، سڵاو بەرێز ئارام ئەم بەکارھێنەرە کێشەی ھەیە لە تووڵامراز و لە بەشی دەستکاری وابزانم بۆی دەرناکەوێت، ئایا دەتوانن ھاوکاری بکەن؟ {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١١، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تەواو دەسخۆش کێشەکەم چارەکرد ژمارە زۆۆۆرە لاتینییەکانم لەڕێی ئەو توڵەوە کردەوە کوردی بەراستی ئەوەم زۆۆر بەدڵە شتێکی گرنگ و پێویست و چاکە دەسی ئەوە خۆشبێ کە زیاکردووە بۆ زمانی کوردی :) @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::ئۆھ، زۆر چاکە، بڕوا بکە شتی زۆر زۆر گرنگتریش ھەیە تۆ بیزانیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::لە ئێستادا تاکە شت کە ئەوێ ئەنجامی بدەم و هەوڵی بۆ ئەدەم چاکسازییەکی گشتیە لە هەڵەی زمانەوانی دەقە وەرگێڕاوەکانی ویکی پیدیای کوردی .. دوای ئەویش بلۆککردن و سڕینەوە و نەهێشتی زمانی تورکە ڕەگەز پەرستەکان :) [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٣:٢٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::تکایە کاتێک لە ویکیپیدیای سیاسەتەکانیشی بپارێزە :) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:٢٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::سیاسەتەکانی ویکی پیدیا بۆچی تەنیا لە بەرژەوەندی ڕەگەز پەرست و دژی کوردان کارەکات ؟ [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٣:٢٤، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::من رێزم ھەیە بۆتۆ و کورداییەتیت، بەڵام گەر ئاوا بکەین باش نابێت و کارمان زەحمەت دەبێت لێرە، گەر کێشەیەک ھەیە تکایە سکاڵای لەسەر تۆمار بکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:٢٥، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::بەڵێ ئەمەوێ سکاڵا تۆمار بکەم لە دژی بەشی تورکی ویکی پیدیا کە بۆ بەرژەوندی دەوڵەتی تورکی فاشت کارەکات و لێرەش بەردەوامن لە پاکتاوکردن و سڕینەوەی مێژوو و شوناسی گەلی کورد جا لەهەر پارچەیەک بێ ئەوان جیاوازی نێوان کرماننج و سۆران و زازا ناکەن یەک دەنگ و هاوڕان دژی هەموو کوردێک کە لەم جیهانەدا هەیە.. لە کوێ بتوانم سکاڵا بکەم لە ووتاری بەرێز سەڵاحەدین دەمیرتاش کە تورکە ڕەگەز پەرستەکان بەزۆر کردوویانە بە تورک و من ڕاستمکردەوە بەڵام ڕێگرییان لێ کردمو بلۆککراوم لە ویکی تورکە فاشییەکان -_- [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٣:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پیرۆزە == دەمباش Sakura emad, بەبۆنەی ھەڵبژاردنت وەک بەڕێوبەری ویکیپیدیایی کوردی لە کەش و ھەوایەکی ساد و سڕی زستانەوە گەرمترین پیرۆزبایت لێدەکەم ، ھیوادارم ببیتە ھۆکاری زیاتر بەرەوپێشبردنی ویکییەکەمان ، ھەر سەرکەوتوو و سەرفرازبیت. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٩، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]-سان: {{emoji|1F60A|size=28}} زۆر زۆر سپاس بۆ پێشوازی لێکردنم و پەسەندکردنم، من ئێستاش ھیچ جیاوازییەکم نییە و ھەر ساکوراییەکەی پێشووترم، تکایە دوودڵ مەبە لەوەی ڕەخنەم لێ بگریت گەر ھەڵەم کرد، یان ئامۆژگاریم بکەی گەر پێویست بوو، یان ھەر شتێکت پێویست بوو کە لە توانای من دابوو بەبێ دوودڵی نامەیەک لە پەڕەکەم جێبھێڵە دووبارە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٩، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == بزنێک بۆ تۆ! == [[پەڕگە:Boer Goat (8742860752).jpg|left|150px]] بوون بە بەڕێوەبەرت پیرۆز! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١١:٠٥، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) <br style="clear: both;"/> :{{emoji|1F633|size=25}} زۆر زۆر سپاس بەڕێز {{وب|Épine}}، بەڵام {{emoji|1F637|size=25}} حەزم بە سەگ یان پشیلەیە ناتوانم بزن ڕابگرم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠٦، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == هەڵەی ڕێنووسی پۆلەکان == پۆلگەلێکت دروست کردوون بە گەلێ هەڵەی ڕێزمانی و ڕێنووسییەوە، هیوادارم لە داهاتوو ڕەچاوی بکەیت یان داوای یارمەتی لە کەسێک بکەیت کە زمانی باشە. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٣:٠١، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]]: کامە پۆلانەیە؟، گەر ئەوانەی سەرەتایە کە تازەکار بووم لە ویکی ئەوا بەڵێ ئەو ھەڵانەیان تێدایە بەڵام ئەگەر ئەوانەی ئەم دوایانەیە تکایە ئاگادارم بکەوە لێیان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٣٠، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::بنۆڕە دوایین دەستکارییەکان. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٤:٣١، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]]: بینیم، ئەوکاتانەی دەستکاری وتارەکان و پۆلەکانی تایبەت بە کۆمەڵگای پەلکە زێڕینەم دەکرد نایشارمەوە کە وەک ئێستا نەبووم و ھەڵەم ھەبوو، دەتوانم بڵێم ئەوکاتانە بوو کە تازەکار بووم :) . [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٣٣، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ویکیپرۆژە == سڵاو ساکورا، پێت چۆنە ویکیپرۆژەیەک بۆ کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە دروست بکەین و پەرە بە ناوەڕۆکەکان بدەین؟ کارێکی زۆر سوودبەخش دەبێ. دەتوانین ئەو کات خەڵکی لە دەرەوەش بدۆزینەوە کاری تێدا بکەن. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٦:١٩، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]]: لاریم نییە من {{لەگەڵ}} پڕۆژەکەم، وە پێشووتر ویکیپڕۆژەم دروستکردووە بۆ ئەم بابەتانە ([[بەکارھێنەر:Sakura emad/دەروازەکان/دەروازە:کۆمەڵگای پەلکەزێرینە]])، گەر بتوانم بەردەوامی پێ بدەم خۆشحاڵیش دەبم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٢، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::هەر بژیت، گەر مەجالت هەبێ شتێ وەک هاوشێوەی ویکیپرۆژەی مۆسیقا بکەیت زۆر باش دەبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٦:٢٤، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]]: بێگوومان تکایە با بیکەین، بەڵام گەر مەبەستەکە دیزاینکردنی ویکیپڕۆژەیە و دامەزراندنییەتی بەشێوەیەکی پڕۆفیشناڵ وەک ویکیپڕۆژە:مۆسیقا من ھێشتا لەمە شارەزاییەکی باشم نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٧، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::ئەتونیت سوود لە ناوەڕۆکی ویکیی ئینگلیزی ببینیت، ڕاهێنانێکی باشیشە بۆ خۆت بەڕای من. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٦:٣٩، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::: بێگوومان دەبێت ڕاھێنانی لەسەر بکەم، وە لە ئێستاشدا بۆ وتارەکانی ویکیپرۆژەکە ئامادەکاریم ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٤٣، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::بژیت، گەر ویستیشت چاکسازی لەو دەروازە نوێیە بکەیت تکایە بیکە. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٦:٤٧، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::{{tick}} بێگوومان سپاس بۆ پەرەپێدان و کردنەوەی دەروازەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٥١، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە (‏٢٣:١٣، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢) == سڵاو بەرێز ساکورا ... ئەمە ھەژمارە کۆنەکەی منە ھیچ شتێکیم بیر نەماوە و نازانم لەسەر چی ئیمەیڵێک دانراوە بێ زەحمەت تۆ ئەتوانی پاسۆردەکەیم بۆ بگۆریت بەو پێیەی بەرێوەبەریت و دەسەڵاتت ھەیە کاتی خۆی من یانەیەکم(کۆڕبەند) ھەبوو لە ٢٠١٣ بەناوی یانەی زانیاری کە بە سکریپتی ڤی بۆڵتین دامەزراندبوو لەپەڕەی بەرێوەبەراتی یانە ئەمتوانی زانیاری ناو و پاسۆردی ئەندامان دەستکاری بکەم و بگۆرم ، ئایا لە ویکی پیدیا ئەو بەشە ھەیە بتوانی ناو یان پاسۆردی و ئیمەیڵی بەکارھێنەر بگۆریت ؟ ئەمە لینکی ھەژمارە کۆنەکەمە https://en.m.wikipedia.org/wiki/User:Goran_Gharib_(KuRa_KuRd) --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٣:١٣، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: لە ڕاستیدا ھەژمارەکە لە ویکیی سۆرانی تۆمار نەکراوە و لە ویکیپیدیای ئینگلیزیە، گەر ئینگلیزی دەزانیت لەوێ بەکارھێنەری زیرەک زۆرن بتوانن یارمەتیت بدەن، ھەرچۆنێک بێت بۆ ئەو ھەژمارەی ئێستات تکایە ([[:en:Template:Committed_identity|Template:Committed_identity]])ی بخە سەر چۆنییەتی کارپێکردنیشی وشەیەکی نھێنی تایبەت بەخۆت دروست دەکەی لەسەر ھەژمارەکەت دایدەنێی ھەرکاتێک حاڵەتێکی ئاوات ھاتە پێش، دەچیت داوا لەکەسانی پەیوەندیداری ئەوێ دەکەیت و وشە نھێنییەکەیان پێدەدەیت و بۆت دەھێننەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٥:٣٦، ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Asully448|Asully448]]ەوە (‏٠٨:٥٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢) == دەتوانم زانیاری لەسەر کەسایەتیە ناوبانگەکان دابنێم بەلام نازانم چۆن! --[[بەکارھێنەر:Asully448|Asully448]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Asully448|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Asully448|Asully448]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، کەسایەتییەکی بەناوبانگی دیاریکراو ھەیە ئێستا بتەوێ زانیاری لەسەر دابنێی؟ :ئەتوانی کەمێک مەبەستەکەت ڕوونتر بکەیتەوە: :* ئایا زانیاری بۆ سەر کەسایەتییەک زیاد دەکەی کە ئێستا بوونی ھەیە لە ویکیپیدیای سۆرانی؟ :* ئایا ئەتەوێت [[ویکیپیدیا:وتار چییە؟|وتارێک]] لەسەر کەسایەتییەکی بەناوبانگ دروست بکەیت؟ :{{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠١، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == [[پلووتۆ]] == دەم باش Sakura emad, Hello! Could you verify that : "(ھێما: ⯓[١] و ♇[٢])" is correct? (Singular/plural.) Thank you! [[بەکارھێنەر:Kwamikagami|Kwamikagami]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kwamikagami|لێدوان]]) ‏١٤:١٩، ٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :hello @[[بەکارھێنەر:Kwamikagami|Kwamikagami]] happy to have you here ^_^ :: ھێما / singular / ھێماکان Plural :: ھێما stands for (Sign) :thank you if there is anything else please feel free to reach out to me again. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٣٠، ٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) ::and yes i believe that it is a correct term. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٣٢، ٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :: :: Thanks! [[بەکارھێنەر:Kwamikagami|Kwamikagami]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kwamikagami|لێدوان]]) ‏١٤:٣١، ٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :welcome. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٣٢، ٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Hawre Kurdistan|Hawre Kurdistan]]ەوە (‏١٥:٠١، ٣ی شوباتی ٢٠٢٢) == سڵاو چۆن دەتوانم واژووەکەم بگۆڕم؟ و چۆن دەتوانم یەکی جوان ھەڵبژێرم؟ --[[بەکارھێنەر:Hawre Kurdistan|Hawre Kurdistan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hawre Kurdistan|لێدوان]]) ‏١٥:٠١، ٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hawre Kurdistan|Hawre Kurdistan]] لە بەشی [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان#mw-prefsection-gadgets|ئامرازەکان]] بڕۆ بۆ پرۆفایلی بەکارھێنەر و واژووەکەت بگۆڕە بۆ جۆر و ستایلکردنی واژوو لە ویکیی سۆرانی لە ئێستادا فێرکاری بەردەست نییە ئەتەوێت ڕەوانەت بکەم بۆ ویکیی ئینگلیزی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٢٠، ٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) چاکم کرد زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Hawre Kurdistan|H.KURD]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hawre Kurdistan|وتووێژ]]) ‏١٨:٤٨، ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hawre Kurdistan|Hawre Kurdistan]]: ببورن بۆ درەنگ وەڵامدانەوە، تکایە گەر ھەر پرسیارێکتان ھەبوو بەبێ دوودڵی لێمی بکەن {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٥٢، ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) == به‌نداوی بوکان == به‌ریز جنابتان ادمینی ویکی کوردین؟ سه‌رچاوه گرینگ نیه؟ *https://ibb.co/km32D41 *https://aquadocs.org/handle/1834/13891 *https://urmiatabligh.ir/%D8%B3%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%88%DA%A9%D8%A7%D9%86/ *https://www.bookan-ag.ir/fa/news/detail/2bf32940-c824-eb11-9c2b-000c29ce98ae/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%88%DA%A9%D8%A7%D9%86 *https://kurdpress.com/fa/news/4297/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A2%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%88%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87/ *https://wnn.wrm.ir/cs/NewsCrawler/559/34707 [[بەکارھێنەر:Masoud bukani|Masoud bukani]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Masoud bukani|لێدوان]]) ‏١٩:٥٩، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Masoud bukani|Masoud bukani]] تۆ [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|ڕاست دەکەیت سەرچاوە زۆر گرنگە]]، ھەرچۆنێک بێت ئێمە ھەردوو ناوەکەمان ھێشتۆتەوە گەر سەیری وتارەکە بکەیت دەبینی ناوی (بۆکان) و (لەگزی) بوونی ھەیە چوونکە ھەردووکیان سەرچاوەیان ھەیە دەتوانم بزانم ڕەخنەی بەڕێزتان چییە بە دیاریکراوی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]خان: ئەگەر پێویستە با منیش سەرچاوە بێنم ..؟ [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Khabat4545|لێدوان]]) ‏٢٠:١٦، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) به‌ریز جیان، به‌نداوی دیه‌کمان نیه له نیاوان کوردستان و آزربایجان! ته‌نیا به‌ندوای شه‌هید کاظمی یان بوکان هیه! ته‌کایه خوتان له جعل به‌پاریزن. بوچی چاو له‌و سه‌رچاوانه ناکی؟ به‌زوور به‌نداوی له‌گزی دورست ده‌کن؟ سه‌رچاویکی فه‌رمی وه‌ک وزارتی کشور (فارسی) وزارتی آب (فارسی) بینه که به‌نداویک به‌ناوی له‌گزی وجودی بیت! باشه؟ ته‌واو. [[بەکارھێنەر:Masoud bukani|Masoud bukani]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Masoud bukani|لێدوان]]) ‏٢٠:١٢، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Masoud bukani|Masoud bukani]]: ھێشتا شارەزاییەکی تەواوم نییە، بۆیە لە ھەڵەکانم ببورن، تا ئەو شوێنەی ئێستا لێکۆڵینەوەم لێکرد وادیارە بەنداوی شەھید کازمی یەکێکە لە شوێنە گرنگ و گەشتیارییەکانی بۆکان، بەمەشەوە من دوایین دەستکاریتان پەسەند دەکەم و نایگەڕێنمەوە گەر بەکارھێنەر @[[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] قسەیەکی تری ھەبوو با بیکات {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:١٨، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: سەیری سنووری نێوان دوو شارەکە بکە دیواری سەرەکی بەنداوەکە لەنێوان سەقز و بۆکاندایە .. بەڵام دەریاچەی بەنداوەکە لە حەوزی سەقزدایە ئاوی دەریاچەکەش لە ڕووبارەکانی سەقزەوە دێت .. تکایە وتارەکە بخوێنەوە.. لە کوێستانەکانی سەقز و بانەوە دێت.. ئێمە دەڵیێن هەر دوو ناوەکە ببێت بەڵام ئەو بەتەنیا بۆخۆی دەوێت.. [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Khabat4545|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٤، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Masoud bukani|Masoud bukani]]: ئەتۆ جعل دەکەی .. خجاڵەت بکێشە.. تۆ لە وتارەکانی تریشدا هەر ئەو کارە دەکەی .. لە ئیزیترا و لە مانا و هتد.. ئێمە دەڵین هەر دوو ناوەکە بوێت بەڵام تۆ دەڵێی تەنیا بۆکان .. ئەوە درووست نیە .. [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Khabat4545|لێدوان]]) ‏٢٠:٢١، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]]: بێگوومان گەر سەرچاوەییەکی باوەڕپێکراو و فەرمی ھەبێت ھەر ئێستا ناوی لەگزی بھێڵەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٤، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :::من بەڕاستی شارەزاییەکی تەواوم نییە تا مافی تەواو بەم بابەتە بدەم بەڵام لەو بڕوایە دام بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] کە بەرێوەبەرە لە ھەردوو ویکیی فارسی و سۆرانی ئەتوانێت باشتر ئەم کێشەیە چارەسەر بکات سپاسی بەشداریکردنی دەکەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٥، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]:سەرچاوەکانم دانا لە وتارەکە .. گشتی ماڵپەرە هاوڵنێرەکانی ئێرانن .. سەرچاوەی دیکەش پێویست بێ دایدەنم ..هەر دوو ناوەکەمان داناوە .. تکایە ئیتر گوێ مەدە پی .. [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Khabat4545|لێدوان]]) ‏٢٠:٥١، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :::::من نازانم چونکە بەڕاستی @[[بەکارھێنەر:Masoud bukani|Masoud bukani]]یش سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ھێناوە ھیوادارم بە زووترین کات بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] وەڵامی داواکارییەکە بداتەوە و لەھەردوو پڕۆژەکە کێشەکە چارەسەر بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٤، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]:من ئێستا سەرچاوەکان لە وتارەکە دادەنێم.. [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Khabat4545|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٧، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Masoud bukani|Masoud bukani]]: * https://ku.mehrnews.com/news/4238/%D9%84%D9%87-%D8%A8%DB%86%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8E%DA%A9-%D8%A8%DB%86-%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%95%DB%8E%D9%88%D9%87-%DA%86%D9%88%D9%88 * http://wikimapia.org/8629087/ku/%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%8A-%D8%A8%D9%88%D9%83%D8%A7%D9%86 :::@[[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]]: خه‌لاتی اکانتی فیکت هیه کاک دیاکو، کاک حمید نوذری، کاک عثمان سقزی، کاک خه‌بات، نازانم نیوت چیه به‌راستی! به‌نداوی میژوی بوکان ده‌کی به به‌نداوی له‌گزی؟؟ تح درو زن. {{rf}} [[بەکارھێنەر:Masoud bukani|Masoud bukani]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Masoud bukani|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٥، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Masoud bukani|Masoud bukani]] من تاگ کراوم مەبەستت منە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٧، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Masoud bukani|Masoud bukani]]:بزانە کوردیش نازانی بنووسی .. ئەوە کوردیە نووسیوتە .. .. :::تۆی نادرووس ئەکانتی کوردەکان راپۆرت دەدەی ببستریێت .. ئەمە پی دەڵێن جاشیەتی .. [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Khabat4545|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) ::::نازانم بۆ شەڕەکانتان هێناوە بۆ ویکی کوردی. چەن ساڵە ببینم بەکارهێنەرانی ویکی فارسی ئاوا ئەکەن. بڕۆن لە ویکی فارسی قسە بکەن. جارێ هیچ یەکیان ئەتەکێتێکی بەڕێوەبەرایەتی نییە، ئەوی تریش وا دەزانێ بە دڵی خۆی دەکرێ ئەکاونت دروست کا و کەس ڕاپۆرتی لێ نەدا کە سوور ئەزانێ دژی سیاسەتەکانی ویکییە. دان بە هەڵەکانی خۆتان بنێن و واز لەم شەڕە دەستکارییە بێنن. ئەگەر ئازان بڕۆن لە ویکی فارسی بەم شێوەیە قسە لەگەڵ یەکتری بکەن. بەربەستنەکە زۆر لەجێی خۆی بوو، ئێرە بە شاری بێحاکم تێگەیشتوون. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٦:٤٦، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە (‏١٤:١٤، ٣ی ئازاری ٢٠٢٢) == سڵاو.. بەرێز ساکورا بۆ ئاگاداریت کە پێشتریش قسەم کردبوو لەسەر ناوی (بەرنامە ، براند ، کۆمپانیا .. هتد) نابێ بەهیچ جۆرێ وەرگێڕان بکرێت بۆ ناوەکانیان چونکە ماناکەی لەدەست ئەیات ، بۆ نموونە لە ووتاری [[کۆگای بەرنامەکانی سامسۆنگ]] کە ناوی بەرنامەکانم دەستکاری نەکردووە لە نەزانیندا نییە... --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٤:١٤، ٣ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو {{وب|GoRaN909}} بەڵام نابێت بەم شێوەیە نموونەیەک لەسەر ناوی یەکەم دەھێنمەوە :لەجیاتی :* /booking.com :ئەوا :* [https://booking.com/ ماڵپەری بووکینگ] (پێناسە و تایبەتمەندی ماڵپەر لێرە بنووسە) :نموونەکانی تریش بەم شێوەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:١٩، ٣ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::ئەبێت و هیچ کێشەیەکیشیان نیە من باسی بەرنامە(Application) تایبەتی مۆبایلم کرد نەک ماڵپەڕ ، تکایە هیچ گۆڕانکارییەکی تێدا مەکە چونکە سەقەت ئەبێ گەر ناوەکانیان وەرگێڕانی بۆ بکرێت ئەوا زانیمان Book واتە پەرتوک بەڵام هیچ ناگونجێ بینوسی بۆ ئەمانەی خوارەوە یان هەموو ئەوانی تر وەرگێرانی بۆ بکرێت مانای لەدەست ئەدات. ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ::* Fit Manager ::* My Knox ::* Samsung Gear ::* Quick Measure ::* Samsung Level ::[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٤:٢٨، ٣ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: سەیری ویکیپیدیای عەرەبی بکە [[ar:متجر_تطبيقات_سامسونج]] زۆربەی ناوەکان وتاریان لەسەر درووستکراوە و کراون بە عەرەبی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٣٦، ٣ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::وایە ئاگاداری ئەوەبووم پێشتر بەڵام وەک ئەزانی زمانی عەرەبی لە سیستەمی ئەندرۆیدا بوونی هەیە و کاتێ بەکارهێنەرێکی عەرەب مۆبایلەکەی بە عەرەبی بەکارەهێنێ تێگەیشتوە و ئەزانێ مانای ئەو ووشانە کە وەرگێڕانی بۆ کراوە چییە و مەبەستیان چیە شتەکە ڕوونە لای و لەناو دەستێتی ، بەڵام وەرە تۆ پێم بڵێ زمانی کوردی لە کام سیستەمی کارپێکەری مۆبایل بەردەستە؟! وە لە کوێ وەرگێڕان بۆ (Samsung Level) کراوە بۆ (ئاست یان دۆخی سامسۆنگ) یان (Quick Measure) واتە (پێوانەی خێرا) یان (Samsung Gear) واتە (گێڕی سامسۆنگ) ئاخر تخوا هەر لەخۆت ئەپرسم لێیان تێ ئەگەیت ؟! ... گەر ووتاریشیان لەسەر دروست بکرێ لە داهاتوودا وەرگێڕانی ناو هەڵەیەکی زەق و گەورەیە و نابێ بکرێت، فەرموو وەرە ناوی مایکرۆسۆفت وەرگێڕە بزانە ئەبێ بەچی (-_-) .. Micro = بچووککراوە یان وورد ، Soft = نەرم یان ساف .. ماناکەی (ووردی نەرم یان نەرمی وورد یانیش بچووکراوەی وورد هەروەها بچووکی ساف) ... بەهیوای تێگەشتن و درێژە پێ نەدان ... لەگەڵ ڕێزما :) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٤:٥١، ٣ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: ھەموو ئەمانەی وتت لە داھاتوودا بە ئاسایی دەتوانرێت وەربگێڕدرێت و زەحمەت نییە، لێرە تۆ وەرگێڕانی وشەیی/حەرفی دەکەیت بۆیە شتەکان ئاوا زەق بوونەتەوە مایکرۆسۆفت ھەر مایکرۆسۆفتە و ناوی کۆمپانیایەو ناگۆڕێ شتەکانی تریش ئەندازیارانی موبایل باشتر لێی دەزان چ وشەیەکی گوونجاو بەکاربھێنن من لێرە ناتوانم بڕیار لەسەر ھیچ بدەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٦، ٣ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::::ئێ ئەوەی تۆ بە گونجاوت دانا ئەو وەرگێڕانە ووشەیەیە کە عەرەبەکان ئەو هەڵەیەیان کرذوە بۆ ناوەکان نابێ کوردیش هەمان هەڵە بکاتەوە وەک ئەوان ، وەک خۆشت ووتت مایکرۆسۆفت هەر مایکرۆسۆفتە کەواتە بۆ هەموو ئەوانی تریش کە من لەو ووتارەدا کردوومە هەمان شتن Samsung Fit هەر هەمان شتە لەگەڵ Microsoft کە نابێ گۆڕانکاری تیا بکرێ ، هەرکاتێ ووشەی گونجاویان بۆ بەکارهات و وەرگێڕانیان بۆ کرا ئەوکات ئەتوانین بەکاریان بهێنین بەڵام لە ئێستادا لە هەڵەیەک زیاتر هیچی تر نییە.... [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٥:٠١، ٣ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: لەکوێ و لەویکی عەرەبی لەجیاتی وشەی [[مایکرۆسۆفت]] شتێکی تر بەکارھاتووە؟ :::::::لە ویکیی عەرەبی کۆمپانیاکە ھەر ھەمان ناوی ھەیە بڕوانە:[[ar:مايكروسوفت|مايكروسوفت]] لەکوێ ھەڵەیان کردووە؟، وەرگێڕانی حەرفی/وشەیی ھەڵە دروست دەکات چونکە شتەکان بەبێ دەربڕینی مانایەکی تەواو یەکسەر لە زمانە ڕەسەنەکە وەردەگرێ و وەکوو خۆی دایدەنێتەوە کە تێگەیشتن لێی زەحمەت دەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٢٧، ٣ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::کەی ووتومە مایکرۆسۆفتیان هەڵەکردووە مەبەستم ئەو ووتارەبوو کە تۆ داتنا لەسەر بەرنامەکانی سامسۆنگ ناوی بەرنامەکانیان سەقەت کردووە و وەرگێڕانی ووشەییان بۆ کردووە :/ [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٥:٥٢، ٣ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == بوون بە مامۆستا == سڵاو خاتوو ساکوورا، پرسیارێکم ھەبوو، من چۆن دەتوانم وەک بەڕێزتان ببمە مامۆستای بەکارھێنەرانی نوێ؟ گەر کەسێکتان پێویستە بۆ یارمەتیدان لە مامۆستایی من لە خزمەتدام. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AGH</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ📝'''</span>]])} ‏١٣:٣٢، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Ahrir|Ahrir]] لێرە سەیربکەن [[ویکیپیدیا:Growth Team features/Mentor list]] من ناوتان تۆمار دەکەم، تەنھا پێم بڵێن دەتوانێت چی بنووسن لە بەشی وەسف. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٤٠، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) فەرموو: منیش ڕۆژێک وەک ئێوە تازەکار بووم، بەڵام پرسیار کردن لە بەکارھێنەرانی تر منی بەئەزموون کرد، تکایە ئێوەش ھەر پرسیارێکتان ھەیە لە منی بپرسن. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AGH</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ📝'''</span>]])} ‏١٤:٥٦، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Ahrir|Ahrir]]: کرا پیرۆزە مامۆستا، بەھیوای فێرکردنی باش :) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٠، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سپاس ⁦ʘ‿ʘ⁩ ھیوادارم وەک ئێوە و کاک ئارام و کاک محەممەد بتوانم مامۆستایەکی باش بم. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AGH</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ📝'''</span>]])} ‏١٥:٠٢، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :{{emoji|1F60A|size=28}} خۆشحاڵم کە شارەزاییتان ھاوبەشی پێبکەن لەگەڵ ئەوانی تر، بەم شێوەیە شارەزاییەکە بە فیڕۆ ناڕوات و لەناو ویکیپیدیا خولانەوە دەکات بەناو بەکارھێنەرە تازەکارەکان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٩، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) : : == کێشە == :سڵاو بەڕێز ساکورا، هیوام وایە بتوانیت چارەسەری کێشەی ئەو وێنەیەی سەر پەڕەکەم بکەیت. : :: <span style="background:#444;padding:2px 12px;font-size:12px">[[بەکارھێنەر:هۆگر صڵاح|<span style="color:#fff">هۆگر صڵاح</span>]] <span style="color:#FC0;">❯❯❯</span> [[لێدوانی بەکارھێنەر:هۆگر صڵاح|<span style="color:#fff">وتووێژ💬</span>]]</span> ‏٢١:٢٢، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:هۆگر صڵاح|هۆگر صڵاح]] {{doing}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٢، ٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == من سامیم == سڵاو بەڕێزم ئەم کاتەت باش . دەمەوێ چەند گۆڕانکاریەک ئەنجامبدەی لە پەڕەی من سامیم زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|Bawar Nasradin Ahmad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|لێدوان]]) ‏١٩:٥١، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو لە ئێوەش @[[بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|Bawar Nasradin Ahmad]]، بەخێرھاتن بۆ ویکپیدیا، تکایە فەرموو گۆڕانکارییەکان چین. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٧، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ئەپدەیت کردنەوەی بەشی خەڵاتەکانی فلیم و دانانی هەموو خەڵاتەکان ، زیادکردنی کاستی فلیم [[بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|Bawar Nasradin Ahmad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٤، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|Bawar Nasradin Ahmad]]: بەڕێزت دەتوانی ئەم کارانە بکەیت، تکایە [[ویکیپیدیا:ئازا بە|ئازا بە]] لە بەشداریکردن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٥، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) بەڕێز کردم بەڵام ڕەتکرایەوە دووبارە ئەیکەمەوە سوپاست ئەکەم گەر پەسەندی بکەی [[بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|Bawar Nasradin Ahmad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|Bawar Nasradin Ahmad]]: بمبورن، من دووجار [[ویکیپیدیا:گەڕاندنەوەی ھەڵە|پووچەڵم]] کردەوە، لەبەر ئەوەی وام بیرکردەوە ئاماژە بە ھیچ سەرچاوەیەک نەدراوە بۆ ئەو زانیاریانەی زیاد دەکرێن، بەڵام لە خوودی وتارەکە بینیم سەرچاوەیەک ھەیە و دەستکارییەکانتم بە پەسەند بینی، بەڵام کۆتا گۆڕانکاریتان بە زمانی ئینگلیزی بوو لە وتارەکە کە لەلایەن چاودێرانی ویکیپیدیا پووچەڵکرایەوە، ئێرە ویکیی سۆرانییە، تکایە با بەشدارییەکانت بە زمانی کوردی سۆرانی بێت {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:١١، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سوپاست ئەکەم بەڕێز بەڵام ئەمەوێ کاتەگۆریەک زیاد بکرێ بۆ بەژداربوانی پشتی کامێرا وەک دەرهێنەر و پڕۆدیوسەر وە هەروەها چەند وێنەیەک دابنرێ زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|Bawar Nasradin Ahmad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٩، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|Bawar Nasradin Ahmad]]: دەتەوێت پۆل زیاد بکەیت؟، گەر پۆلەکە بوونی ھەیە تەنھا پێم بڵێ دەتەوێت چ جۆرە پۆلێک زیاد بکەیت من یارمەتی زیادکردنی دەدەم، سەبارەت بە وێنە ئایا وێنەکە بەردەستە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٠٢، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ دەمەوێ پۆلێک زیاد بکرێ و بەڵێ وێنەکانیش بەردەستن [[بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|Bawar Nasradin Ahmad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|لێدوان]]) ‏٢٢:١٧، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Bawar Nasradin Ahmad|Bawar Nasradin Ahmad]]: پۆلەکە بەردەستە، گەر بەردەستە ناوی چییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:١٨، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە لەسەر [[وتووێژ:زمانی ئەمازیغی]] (‏٢٣:٠٠، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢) == سڵاو بەرێز ساکورا.. ووتاری [[زمانی ئەمازیغی]] زۆر کۆنە و دوایین دەستکاری ھەشت ساڵ لەمەوپێش کراوە بۆیە وویستم کە نوێی بکەمەوە ھاوشێوەی ویکی ئینگلیزی بێت بەھەمان سەرچاوەی ئەوەوە تەنیا وەرگێڕانی بۆ بکەم، بەڵام سندوقی زانیاری ووڵات و دارێژە ھەڵە ئەدات و کار ناکات کاتێ ئەمەوێ زانیارییەکان نوێ بکەمەوە .. ئەمەش ھەمان کێشەی ھەموو دارێژە کۆنەکانی ترە یان چیە بۆ وایە ؟ --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢٣:٠٠، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] لە ئێستادا بە شێوەیەک لە شێوەکان داڕێژەکەم ھاوردە کرد و بەردەستە بەڵام وەشانەکەی ئینگلیزییە ھێشتا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٤٦، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) دەسخۆش ھەرچۆنێ بێت ئاوا باشترە لەوەی کە ھەر نەبێت تەنیا چەن بەشێکی کەمیان ئینگلیزییە بروا ناکەم کێشەیەکی ئەونە گەورە بێت ، سوپاس بۆ ھێنان و چاککردنی دارێژەکە [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٩:٣٠، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :زۆر باشە سپاس بۆ ئێوەش، @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] تکایە گەر ھەر کێشەیەکی ئاوا ھەبوو ئاگادارم بکەنەوە، ھەوڵی تەواوم داوە، تەنانەت کە تازە بووم بە بەرێوەبەر لە نوێکردنەوەی داڕێژەکان دەستم پێکرد، بەڵام ھەنێکیان تێکدەچوو ئەگەر زۆر بە وریایەوە نەکرابوایە بۆیە کارم لەسەر ھەنێکی نەکرد. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٣٢، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) شایەنی نیە زۆر باشت کرد کە لە بەشە تێکچوەکانەوە دەستت پێکردووە دارێژەکان گرنگترین بەشی ووتارن بۆیە پێویستیان بە نوێکاری و چاکسازی باش ھەیە بژیت بەھیوای سەرکەوتن [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٩:٣٥، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە لەسەر [[وتووێژ:ئیمۆجی]] (‏١٩:٤٧، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٢) == سڵاو بەرێز ساکورا.. بەکارھێنانی ھەمان ناوی وەرگێڕاوی ئیمۆجی لە زمانی کوردیدا دروست نیە و لەجیاتی ئەوە ووشەی خەندە یان خەندەکان گونجاوە و مانەیەکی دروستی ھەیە، لەناو ووتارەکەدا ووشەی ئیمۆجیم گۆڕی بۆ (خەندە) پێم باشە ناوە سەرەکیەکەش بگوازرێتەوە بۆ خەندە لەجیاتی (ئیمۆجی) ... --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٩:٤٧، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: ئیمۆجی ناوێکی بەناوبانگ و ناسراوە، نازانم کەس ھەیە خەندە بە ئیمۆوجی بناسێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٤، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::ئیمۆوجی لە ژاپۆنییەوە ھاتووە ئەوەنەی من زانیم بە مانای کارەکتەری وێنەکان دێت، بە مانای خەندە نایەت، کارەکتەرەکانی ناو ئیمۆوجی تەنھا بۆ نیشاندانی خەندە نییە بەڵکو تەواوی ھەستەکانی مرۆڤە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢١، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڵێ بە مانای خەندە دێت چونکە هێمایەکن بۆ دەربڕینی شێوە و هەستی دەموچاوی کەسەکە بۆیە خەندە گونجاوترین ناوە بۆی من زۆر دەمێکە هەمان ناوم بەکارهێناوە لە تەواوی بەرنامەو تەختەکلیلی کوردی تایبەت بە خۆشم کە لە ٢٠١٥ بوونی هەیەو لە گۆگڵ پلەی تایبەت بە مۆبایلەکانی ئەندرۆید بەردەستە :) [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٠٠:٠٧، ١١ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە لەسەر [[وتووێژ:زمانی ئەمازیغی]] (‏٠١:٥٤، ١١ی ئازاری ٢٠٢٢) == سڵاو ... ئەم ووتارەم نوێکردۆتەوە و پێویستی بە کاتێکی باش هەیە بۆ وەرگێڕانی تەواوەتی تکایە بیپارێزە لە سڕینەوە چونکە هێشتا تەواو نەبووە و لەژێر کاردایە :) --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٠١:٥٤، ١١ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: گەر کاری لەسەر دەکەی {{دا|ئامادەکردن}}ی بخە سەر، ئەوکات ئەوانی تر دەزانن پێویستە دەستکاری وتارەکە نەکەن، بەڵام بۆ جاری داھاتوو نووسینێکی وا ئینگلیزی زۆر لەژێر ناوی بەکارھێنەری خۆتان بکرێتە کوردی باشترە، چونکە ئەم وتارە ئێستا لەبەر دەست دایە و بۆ خوێندنەوەیە و دانانی دەقی ئینگلیزی دەیشوێنێت، ھیوادارم مەبەستم گەیشت بێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:١١، ١١ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) دەسخۆش ئەو تاگەم زیادکرد کە لە نوێکردنەوەدایە ، ڕاستی وویستم ھەر لە بنەڕەتەوە ووتارەکە سەرلەنوێ دروست بکەمەوە ھاوشێوەی ئینگلیزیەکە بەڵام کە ووتارەکە خۆی بوونی ھەیەو پێشتر دروسکراوە دووبارە کردنەوەی پێویست نیە تەنیا چاکسازی و فراوانکردنی پێویست بوو بۆیە لەژێر ناوی خۆما نەمکرد ... [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٢:١٦، ١١ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Ramyar bakhtyar|Ramyar bakhtyar]]ەوە (‏١٤:٥٩، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٢) == زۆر سوپاس بەسەرچاو لە خزمەتاندام --[[بەکارھێنەر:Ramyar bakhtyar|Ramyar bakhtyar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ramyar bakhtyar|لێدوان]]) ‏١٤:٥٩، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەرێز @[[بەکارھێنەر:Ramyar bakhtyar|Ramyar bakhtyar]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا خۆشحاڵم کە لێرەیت، من لە خزمەتی بەرێزتان دام گەر ھەر پرسیارێکتان ھەبوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٥، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == داڕێژەری نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیاد == دەم باش Sakura emad, ھیوادارم باش و تەندروست بن یەک داواکاریم ھەیە ئەویش ئەگەر بتوانی و دەرفەتت ھەبێت راستی ئاگاداری کە دەمەوێت نەتەوە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیاد وتاریان بۆ دروست بکەم بەڵام ئەوەی کێشەیە من بە موبایل خەریکم بۆیە کاتێکی زۆرم لێدەبات دەتوانی '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Nations_at_the_Olympics ئەم داڕێژەرەم ]''' بۆ ئامادە بکەیت ؟ناوەکان بە بەستەری سوور دابنێیت من لە دواتر وردە وردە بەستەرە سورەکان دەکەمە وتار ؟ [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٥:٣٩، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] {{doing}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٠٦، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خان وتم ئەگەر مەجالت نەبوو کێشە نییە خۆم وردە وردە چارەی دەکەم [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٣:٣١، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڵام بەرێز @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] من وا بیرم کردەوە تۆ یەک بە یەک درووستیان دەکەی منیش لەگەڵ تۆ دەیکەم، بەڵام من چالاکییەکی وام نەبینی و زۆریشم کردبۆوە کوردی، بۆیە وەستام، گەر باسەکە بە شێوەیەکی ترە تکایە بۆم ڕوونبکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٢٥، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ئەوەی ڕاستی بێت مەبەستم ئەوەبوو کە ھەمووی بکرێتەوە کوردی ئیتر منیش بەپێی کات چاکیان بکەم . خۆی بەڕاستی ھەرچاوەڕێی وەڵام بووم چونکە نوسیبووت لە ژێرکاردایە نەمرانی بوو کە دروستت کردووە بۆیە ھیچ کارێکم نەکردبوو .تەنانەت دوای ئەوەی دووبارە پەیامم دانایەوا سەردانی داڕێژەرەکەم کرد ئینجا زانیم کە دروستتکردووە . [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٨:٢٦، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::{{وب|Kurd2021}}زۆر داوای لێبوردن دەکەم، وا دیارە ھەڵەکە لەمنەوە بووە، بەلێ [[داڕێژە:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیاد]] ئەمە داڕێژەکەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٢٩، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] نەخێر زۆر ئاساییە ، دەستەکانت خۆش بێت ئیتر منیش وردە وردە دروستیان دەکەم. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٨:٣١، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: بەڵێ لەگەڵ درووستکردن و نزیکبوونەوەت منیش ھەوڵی بەکوردیکردنی ئەوانی تر دەدەم، دوبارە دەستان خۆش و ببورن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٢، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::بەڵێ ، زۆر باشە . [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٩:١١، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Ramyar bakhtyar|Ramyar bakhtyar]]ەوە لەسەر [[بەکارھێنەر:Sakura emad]] (‏١٧:٥٢، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٢) == سڵاو ئایا وێبسایتێکی تایبەت بە خۆت هەیە؟ --[[بەکارھێنەر:Ramyar bakhtyar|Ramyar bakhtyar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ramyar bakhtyar|لێدوان]]) ‏١٧:٥٢، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Ramyar bakhtyar|Ramyar bakhtyar]]: من ھیچ وێبگەیەکی تایبەت بەخۆمم نییە، بەڵام ئایا پرسیارێکت ھەیە؟، تکایە بەبێ دوودڵی گشت پرسیارەکانت بکە، خۆشحاڵ دەبم بە وەڵامدانەوەی یەکە بەیەکەیان و گوێبیست بوونی پرسیارەکانت {{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٧، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == وێنە == دەم باش Sakura emad, زەحمەتێکم بۆت هەیە.. ساکورا ماوەیەک لەوەپێش وێنەیەکم لە کۆمنز بار کرد [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%DA%98%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D9%85_%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95.jpg] کە نێوەکەی لەگەڵ وێنەیەکی ئێرە یەکە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95:%DA%98%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D9%85_%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95.jpg]. ئێستە کە دەمهەوەێ وێنە ئەسڵییەکەی کۆمنز دابنێم لە وتارەکەدا، وێنەکەی ئێرە دادەنێت. سپاست دەکەم ئەوەی ویکی خۆمان پاک بکەیەوە کە ڕێگەی بۆ بکەیەوە. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] بزانە ئێستا چۆنە :) سپاس بۆ داواکارییەکەت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٩، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :: سپاس لەخۆت. تەواو تەواوە. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٢، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::{{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو دەروازانەی بوونیان نییە == تکایە ئەو دەروازانەی دروست نەکراون دامەنێ لەسەر وتارەکان وەک ئەوەی لە [[ماریوانا]] کردووتە. سوپاس. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏١٨:٥٩، ١٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]]: بۆچی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢٢، ١٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::وازح نییە بۆ؟؟؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٢٠:٥٥، ١٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]]: ڕوون نییە، چونکە، {{emoji|2755}} پێشوو تر سوور بەستەرتان لە وتارەکان دەسڕیەوە کە من دژی بووم {{emoji|1F645|size=25}}، چونکە سوور بەستەر کەمێکی نەبێت زۆربەی سوودی ھەیە بۆ داھاتووی ویکیپیدیا، ئەمەش ھەمان شتە {{emoji|1F440|size=25}} و جیاوازییەکی گەورەی نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٠٦، ١٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::ویکیپیدیا بۆ داهاتوو ئیش ناکا، بۆ ئێستا ئەیکا. ئەتوانی بفەرمووی لەو داهاتووەی باسی دەکەی دایاننێیتەوە. یان فەرموو دروستیان بکەیت. سوودی navigationیان نییە ئەم بەشدارییانە بۆ بەکارهێنەرانی ویکی. سوپاس. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٢٣:٥٦، ١٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::ئەمە بە بیرورای تاکەکەسی خۆت دادەنێم چۆن من ئەم ئامۆژگاریانەم لە [[En:wp:Red links|ویکیی ئینگلیزی وەرگرتووە]] و پەیرەویشی دەکەم {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٣:٣٣، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە (‏١٥:٤٣، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢) == سڵاو .. بەکارهێنانی وەرگێڕانی ووشەی بۆ ناوی Emoji هیچ گونجاو نیە و نادروستە لە زمانی کوردیدا ، چەنکە ئەوەی لە ووتارەکەدا باسکراوە و کراوە بە موڵکی ووڵاتی ژاپۆن کامۆجیە (Kaomoji) نەک خەندەکان (Emoji) کە زۆر لێک جیاوازن و ئیمۆجی لە بنەڕەتدا خۆی بە خەندەکان (Smileys) ناودەبرێ نەک ئیمۆجی .. پێشتر من هەڵەکەم ڕاستکردەوە و قسەشم لەسەرکردبوو کە بۆ گۆڕاوە بۆ خەندەکان بەڵام یەکێ بەناوی Aram کە پلەی بەرێوەبەری هەیە لێرە هەستاوە بە پوچەڵکردنەوە و گێڕانەوەی هەڵەکانی پێشتر بەبێ ئەوەی هیچ ئاماژەیەکیش بدات... بەجدی ئەم شەڕە دەستکارییە و زیادکردنی ژمارە لە ویکی پیدیای کوردی شتێکی زۆر ناشرینە .... --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٥:٤٣، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd ]]: وشەی ئیمۆوجی، وشەیەکی بەناوبانگە و لە جیھاندا بە ئیمۆوجی ناسراوە و ئەمە لە پڕۆژەکانی تریشی ویکیمیدیاش دەگرێتەوە، خەندەکان من پێم نەگوونجاوە چونکە ئەم ڕوخسارانە تەنھا بۆ خەندە دروست نەکراون بەڵکو بۆ دەربڕینی تەواوی ھەستەکانە، سەبارەت بە بەرێوەبەر ئارام، من ھیچ گوومانم نییە لە نیاز چاکی بەرێزیان و خزمەتێکی مەزنی بە ویکیپیدیای کوردی کردووە، بۆیە، تکایە [[ویکیپیدیا:لێکدانەوەت باش بێت|نیازت چاک بێت]] بەرامبەر بەکارھێنەران، گەر ھەر کێشەیەک دەبینی پێویستە بە گفتوگۆ چارەسەری بکەین {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:١٦، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) ::وەک پێشتریش ووتم کامۆجی و ئیمۆجی زۆر جیاوازن کە ئێوە تێکەڵتان کردووە لای من خەندە ڕاست و دروست و گونجاوە بۆ کوردیەکی نەک وەرگێڕانی پیت بە پیتی ئ ی م ۆ ج ی .. [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢١:٥٦، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd ]]: لێرە من باسی وەرگێڕانم نەکرد وتم بەناوبانگە بە شێوەیەکی جیھانی و ئاوا ناسراوە لەلای خەڵک، دواتر باسی مانای ئیمۆوجیم کرد کە خەندە تەنھا بۆ ھەستێک یان چەن ھەستێکی دیاریکراوە بەڵام ئیمۆوجی واتاییەکی تەواو گشتگیری ھەیە کە بە مانای وێنەی کارەکتەرەکان دێت، کە ئاماژەیە بۆ ئەم ڕووخسارانەی ھەستەکان دەردەبڕن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٣٨، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:هەستیار464433|هەستیار464433]]ەوە (‏١٦:١١، ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢) == چۆنی😊 --[[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هەستیار464433|لێدوان]]) ‏١٦:١١، ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]]: سپاس، بەخێرھاتن بۆ ویکیپیدیا، ھەرچییەکتان ھەبوو لەسەر ویکیپیدیا خۆشحاڵ دەبم وەڵامی بدەمەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١٦، ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو خاتوو ساکوورا، پرسیارێکم ھەبوو، من چۆن دەتوانم دەسکاری وێنە بکەم ؟ [[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هەستیار464433|لێدوان]]) ‏٢١:٣٥، ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]]: مەبەستت لە دەستکاریکردنی وێنەی ناو وتارەکانە؟ :ئەگەر ئەوە پرسیارەکەیە لە سەرەوەی پەڕەکە کرتە لە "دەستکاری" بکە، بەم شێوەیە دەتوانی دەستکاری ئەم وێنەیە بکەیت کە دەتەوێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٢، ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) سوپاس😊😁 [[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هەستیار464433|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٤، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]]: نا ئاسایە تکایە گەر ھەر پرسیارێکی ترت ھەبوو بەبێ دوودڵی پێم بڵێ، {{ زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٣٠، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) q9vjnh5aijiz7ygfw1u4qscpgvgknuu 3 193066 1614298 1612130 2026-08-02T08:51:02Z Sakura emad 42467 archive+ 1614298 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Tech/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 1 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{ئەرشیڤەکان}} == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Tech News: 2021-39]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:IOS|iOS 15]] has a new function called [https://support.apple.com/en-us/HT212614 Private Relay] (Apple website). This can hide the user's IP when they use [[w:en:Safari (software)|Safari]] browser. This is like using a [[w:en:Virtual private network|VPN]] in that we see another IP address instead. It is opt-in and only for those who pay extra for [[w:en:ICloud|iCloud]]. It will come to Safari users on [[:w:en:OSX|OSX]] later. There is a [[phab:T289795|technical discussion]] about what this means for the Wikimedia wikis. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user-scripts add items to the [[m:Customization:Explaining_skins#Portlets|portlets]] (article tools) part of the skin. A recent change to the HTML may have made those links a different font-size. This can be fixed by adding the CSS class <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.vector-menu-dropdown-noicon</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T291438] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Onboarding_new_Wikipedians#New_experience|GettingStarted extension]] was built in 2013, and provides an onboarding process for new account holders in a few versions of Wikipedia. However, the recently developed [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] provide a better onboarding experience. Since the vast majority of Wikipedias now have access to the Growth features, GettingStarted will be deactivated starting on 4 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T235752] * A small number of users will not be able to connect to the Wikimedia wikis after 30 September. This is because an old [[:w:en:root certificate|root certificate]] will no longer work. They will also have problems with many other websites. Users who have updated their software in the last five years are unlikely to have problems. Users in Europe, Africa and Asia are less likely to have immediate problems even if their software is too old. You can [[m:Special:MyLanguage/HTTPS/2021 Let's Encrypt root expiry|read more]]. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|receive notifications]] when someone leaves a comment on user talk page or mentions you in a talk page comment. Clicking the notification link will now bring you to the comment and highlight it. Previously, doing so brought you to the top of the section that contained the comment. You can find [[phab:T282029|more information in T282029.]] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [[phab:T288485|See the list of wikis.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W39"/> </div> ‏٢٢:٢٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22077885 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Tech News: 2021-40]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them has been enabled for the following 10 wikis: mediawiki.org, the Italian, Catalan, Hebrew and Vietnamese Wikipedias, French Wikisource, and English Wikivoygage, Wikibooks, Wiktionary and Wikinews. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist on those wikis you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and bots that use the API to read the AbuseFilter log might break. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hidden</code></bdi> property will no longer say an entry is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>implicit</code></bdi> for unsuppressed log entries about suppressed edits. If your bot needs to know this, do a separate revision query. Additionally, the property will have the value <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>false</code></bdi> for visible entries; previously, it wasn't included in the response. [https://phabricator.wikimedia.org/T291718] * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them will be enabled for ''all production wikis''. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Future changes''' * You can soon get cross-wiki notifications in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]]. You can also get notifications as push notifications. More notification updates will follow in later versions. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Notifications#September_2021_update] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgExtraSignatureNamespaces</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgLegalTitleChars</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgIllegalFileChars</code></bdi> will soon be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi>. These are not part of the "stable" variables available for use in wiki JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T292011] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePrefix</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieDomain</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePath</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieExpiration</code></bdi> will soon be removed from mw.config. Scripts should instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.cookie</code></bdi> from the "<bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mw:ResourceLoader/Core_modules#mediawiki.cookie|mediawiki.cookie]]</bdi>" module. [https://phabricator.wikimedia.org/T291760] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ‏١٦:٢٧، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Johan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22101208 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Tech News: 2021-41]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Manual:Table_of_contents#Auto-numbering|"auto-number headings" preference]] is being removed. You can read [[phab:T284921]] for the reasons and discussion. This change was [[m:Tech/News/2021/26|previously]] announced. [[mw:Snippets/Auto-number_headings|A JavaScript snippet]] is available which can be used to create a Gadget on wikis that still want to support auto-numbering. '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. A demonstration version of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|newest feature]] will be shown. The event will take place on Tuesday, 12 October at 16:00 UTC. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web/12-10-2021|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W41"/> </div> ‏١٥:٢٨، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22152137 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Tech News: 2021-42]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[m:Toolhub|Toolhub]] is a catalogue to make it easier to find software tools that can be used for working on the Wikimedia projects. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LF4SSR4QRCKV6NPRFGUAQWUFQISVIPTS/ read more]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers of the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] are working on [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|communication in the app]]. You can now answer questions in [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingOctober2021|survey]] to help the development. * 3–5% of editors may be blocked in the next few months. This is because of a new service in Safari, which is similar to a [[w:en:Proxy server|proxy]] or a [[w:en:VPN|VPN]]. It is called iCloud Private Relay. There is a [[m:Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|discussion about this]] on Meta. The goal is to learn what iCloud Private Relay could mean for the communities. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] is a new [[w:en:API|API]] for those who use a lot of information from the Wikimedia projects on other sites. It is a way to get big commercial users to pay for the data. There will soon be a copy of the Wikimedia Enterprise dataset. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/message/B2AX6PWH5MBKB4L63NFZY3ADBQG7MSBA/ read more]. You can also ask the team questions [https://wikimedia.zoom.us/j/88994018553 on Zoom] on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=22&month=10&year=2021 22 October 15:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W42"/> </div> ‏٢٠:٥٢، ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22176877 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Tech News: 2021-43]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2021]] is looking for nominations. You can recommend tools until 27 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' *[[m:Special:MyLanguage/Help:Diff|Diff pages]] will have an improved copy and pasting experience. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Copy paste diffs|The changes]] will allow the text in the diff for before and after to be treated as separate columns and will remove any unwanted syntax. [https://phabricator.wikimedia.org/T192526] * The version of the [[w:en:Liberation fonts|Liberation fonts]] used in SVG files will be upgraded. Only new thumbnails will be affected. Liberation Sans Narrow will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T253600] '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. News about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes will be shown. The event will take place on Wednesday, 27 October at 14:30 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/Talk to Us|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W43"/> </div> ‏٢٠:٠٦، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22232718 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Tech News: 2021-44]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a limit on the amount of emails a user can send each day. This limit is now global instead of per-wiki. This change is to prevent abuse. [https://phabricator.wikimedia.org/T293866] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W44"/> </div> ‏٢٠:٢٦، ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22269406 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Tech News: 2021-45]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile IP editors are now able to receive warning notices indicating they have a talk page message on the mobile website (similar to the orange banners available on desktop). These notices will be displayed on every page outside of the main namespace and every time the user attempts to edit. The notice on desktop now has a slightly different colour. [https://phabricator.wikimedia.org/T284642][https://phabricator.wikimedia.org/T278105] '''Changes later this week''' * [[phab:T294321|Wikidata will be read-only]] for a few minutes on 11 November. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1636610400 06:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T294321] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future, unregistered editors will be given an identity that is not their [[:w:en:IP address|IP address]]. This is for legal reasons. A new user right will let editors who need to know the IPs of unregistered accounts to fight vandalism, spam, and harassment, see the IP. You can read the [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|suggestions for how that identity could work]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|discuss on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W45"/> </div> ‏٢٠:٣٤، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22311003 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Tech News: 2021-46]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Most [[c:Special:MyLanguage/Commons:Maximum_file_size#MAXTHUMB|large file uploads]] errors that had messages like "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>stashfailed</code></bdi>" or "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>DBQueryError</code></bdi>" have now been fixed. An [[wikitech:Incident documentation/2021-11-04 large file upload timeouts|incident report]] is available. '''Problems''' * Sometimes, edits made on iOS using the visual editor save groups of numbers as telephone number links, because of a feature in the operating system. This problem is under investigation. [https://phabricator.wikimedia.org/T116525] * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of a configuration error. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-11-10_cirrussearch_commonsfile_outage] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W46"/> </div> ‏٢٢:٠٥، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22338097 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Tech News: 2021-47]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. *The template dialog in VisualEditor and in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|new wikitext mode]] Beta feature will be [[m:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|heavily improved]] on [[phab:T286992|a few wikis]]. Your [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|feedback is welcome]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W47"/> </div> ‏٢٠:٠٠، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22366010 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Tech News: 2021-48]] == <section begin="technews-2021-W48"/><div class="plainlinks"> دوایین '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ھەواڵەکانی تەکنەلۆژیا]]''' لە کۆمەڵگەی تەکنیکیی ویکیمیدیاوە. تکایە ئەو گۆڕانکارییانە بە بەکارھێنەرانی تر بڵێ. ھەموو گۆڕانکارییەکان کاریگەری لەسەرت نابێت. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|وەرگێڕانەکان]]ی بەردەستە. '''گۆڕانکارییەکانی داھاتووی ئەم ھەفتەیە''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|شمەکی دووپاتکراو]] [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.11|وەشانە نوێکەی]] میدیاویکی لەسەر ویکییە تاقیکردنەوەییەکان و پێگەی فەرمی دادەنرێت لە {{#time:j xg|2021-11-30|ckb}}. لەسەر ھەندێک لە ویکییەکان و ویکیپیدیاکانی تریش لە {{#time:j xg|2021-12-01|ckb}} دادەنرێت. لە {{#time:j xg|2021-12-02|ckb}} لەسەر ھەموو ویکییەکان دادەنرێت. ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|ساڵنامە]]) '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ھەواڵەکانی تەکنۆلۆژیا]]''' لەلایەن [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|نووسەرانی ھەواڵی تەکنۆلۆژیاوە]] ئامادە دەکرێت و لەلایەن [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|بۆتەوە]] بڵاودەکرێتەوە. &nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|بەشداربە]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|وەریبگێڕە]]&nbsp;• [[m:Tech|یارمەتی وەربگرە]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|سەرنجت بدە]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|خۆت تۆماربکە یان ھەڵیوەشێنەوە]].'' </div><section end="technews-2021-W48"/> ‏٢١:١٣، ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22375666 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Tech News: 2021-49]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translations]] are available. '''Problems''' * MediaWiki 1.38-wmf.11 was scheduled to be deployed on some wikis last week. The deployment was delayed because of unexpected problems. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * At all Wikipedias, a Mentor Dashboard is now available at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MentorDashboard</nowiki></code></bdi>. It allows registered mentors, who take care of newcomers' first steps, to monitor their assigned newcomers' activity. It is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. You can learn more about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How_to_configure_the_mentors%27_list|activating the mentor list]] on your wiki and about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor dashboard|the mentor dashboard project]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The predecessor to the current [[mw:API|MediaWiki Action API]] (which was created in 2008), <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=ajax</nowiki></code></bdi>, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to the corresponding API module. [https://phabricator.wikimedia.org/T42786] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An old ResourceLoader module, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>jquery.jStorage</nowiki></code></bdi>, which was deprecated in 2016, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.storage</nowiki></code></bdi> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T143034] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W49"/> </div> ‏٢١:٥٧، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22413926 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Tech News: 2021-50]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There are now default [[m:Special:MyLanguage/Help:Namespace#Other_namespace_aliases|short aliases]] for the "Project:" namespace on most wikis. E.g. On Wikibooks wikis, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[WB:]]</nowiki></code></bdi> will go to the local language default for the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[Project:]]</nowiki></code></bdi> namespace. This change is intended to help the smaller communities have easy access to this feature. Additional local aliases can still be requested via [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|the usual process]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T293839] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W50"/> </div> ‏٢٢:٢٥، ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22441074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Tech News: 2021-51]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 10 January 2022. '''Recent changes''' * Queries made by the DynamicPageList extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><DynamicPageList></nowiki></code></bdi>) are now only allowed to run for 10 seconds and error if they take longer. This is in response to multiple outages where long-running queries caused an outage on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380#7575719] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * The developers of the Wikipedia iOS app are looking for testers who edit in multiple languages. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/202112 testing|read more and let them know if you are interested]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2021 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/2B7KYL5VLQNHGQQHMYLW7KTUKXKAYY3T/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W51"/> </div> ‏٢٢:٠٤، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22465395 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Tech News: 2022-02]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>oauth_consumer</code></bdi> variable has been added to the [[mw:Special:MyLanguage/AbuseFilter|AbuseFilter]] to enable identifying changes made by specific tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T298281] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets are [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#Package_Gadgets|now able to directly include JSON pages]]. This means some gadgets can now be configured by administrators without needing the interface administrator permission, such as with the Geonotice gadget. [https://phabricator.wikimedia.org/T198758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets [[mw:Extension:Gadgets#Options|can now specify page actions]] on which they are available. For example, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|actions=edit,history</code></bdi> will load a gadget only while editing and on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T63007] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets can now be loaded on demand with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withgadget</code></bdi> URL parameter. This can be used to replace [[mw:Special:MyLanguage/Snippets/Load JS and CSS by URL|an earlier snippet]] that typically looks like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withJS</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withCSS</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] At wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|the Mentorship system is configured]], you can now use the Action API to get a list of a [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|mentor's]] mentees. [https://phabricator.wikimedia.org/T291966] * The heading on the main page can now be configured using <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title-loggedin]]</span> for logged-in users and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title]]</span> for logged-out users. Any CSS that was previously used to hide the heading should be removed. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Small_wiki_toolkits/Starter_kit/Main_page_customization#hide-heading] [https://phabricator.wikimedia.org/T298715] * Four special pages (and their API counterparts) now have a maximum database query execution time of 30 seconds. These special pages are: RecentChanges, Watchlist, Contributions, and Log. This change will help with site performance and stability. You can read [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IPJNO75HYAQWIGTHI5LJHTDVLVOC4LJP/ more details about this change] including some possible solutions if this affects your workflows. [https://phabricator.wikimedia.org/T297708] * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|sticky header]] has been deployed for 50% of logged-in users on [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions#pilot-wikis|more than 10 wikis]]. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Participate|how to take part in the project]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] begins. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W02"/> </div> ‏٠١:٢٢، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22562156 --> == How we will see unregistered users (Copy Edittion)== <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> ‏١٨:١٠، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) i, sakura emad copied this letter to understand wikipedia's news [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٧، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Tech News: 2022-03]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|WikiEditor]] (also known as the 2010 wikitext editor), people will now see a warning if they link to disambiguation pages. If you click "{{int:Disambiguator-review-link}}" in the warning, it will ask you to correct the link to a more specific term. You can [[m:Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages#Jan 12, 2021: Turning on the changes for all Wikis|read more information]] about this completed 2021 Community Wishlist item. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|automatically subscribe to all of the talk page discussions]] that you start or comment in using [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|DiscussionTools]]. You will receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when another editor replies. This is available at most wikis. Go to your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]] and turn on "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T263819] * When asked to create a new page or talk page section, input fields can be [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating_pages_with_preloaded_text|"preloaded" with some text]]. This feature is now limited to wikitext pages. This is so users can't be tricked into making malicious edits. There is a discussion about [[phab:T297725|if this feature should be re-enabled]] for some content types. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] continues. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W03"/> </div> ‏١٩:٥٣، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22620285 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Tech News: 2022-04]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The following languages can now be used with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]]: BDD, Elpi, LilyPond, Maxima, Rita, Savi, Sed, Sophia, Spice, .SRCINFO. * You can now access your watchlist from outside of the user menu in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]]. The watchlist link appears next to the notification icons if you are at the top of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T289619] '''Events''' * You can see the results of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2021]] and learn more about 14 tools which were selected this year. * You can [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translate, promote]], or comment on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|the proposals]] in the Community Wishlist Survey. Voting will begin on {{#time:j xg|2022-01-28|en}}. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W04"/> </div> ‏٢١:٣٦، ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22644148 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Tech News: 2022-05]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] If a gadget should support the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?withgadget</code></bdi> URL parameter that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|announced]] 3 weeks ago, then it must now also specify <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>supportsUrlLoad</code></bdi> in the gadget definition ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#supportsUrlLoad|documentation]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A change that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|announced]] last year was delayed. It is now ready to move ahead: ** The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in three weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. As usual, these labels can be translated on translatewiki ([[phab:T112147|direct links are available]]) or by administrators on your wiki. '''Events''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey]] between 28 January and 11 February. The survey decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W05"/> </div> ‏١٧:٤٠، ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Johan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22721804 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]). * Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823] '''Problems''' * A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector</code></bdi> should be updated to also check for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector-2022</code></bdi>. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W06"/> </div> ‏٢١:١٤، ٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22765948 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function has been updated so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W07"/> </div> ‏١٩:١٧، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22821788 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]</bdi>) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020] * At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820] * You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>class=notpageimage</nowiki></code></bdi>. For example, <code><nowiki>[[File:Example.png|class=notpageimage]]</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator. '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system. There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/] * Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated "talk" page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W08"/> </div> ‏١٩:١٠، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22847768 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909] * Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group <code>oversight</code> was renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]]. '''Problems''' * The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features. * If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: <code dir=ltr>successbox, messagebox, errorbox, warningbox</code>), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W09"/> </div> ‏٢٢:٥٨، ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22902593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W10"/> </div> ‏٢١:١٤، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22958074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771] '''Problems''' * There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]]. * There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>uselang=qqx</code></bdi> to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as "{{int:vector-view-history}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T300069] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have <code dir=ltr>deletelogentry</code> and <code dir=ltr>deletedhistory</code> rights through their group memberships. Before, only those with the <code dir=ltr>deleterevision</code> right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928] * On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617] '''Events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W11"/> </div> ‏٢٢:٠٦، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22993074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available. '''New code release schedule for this week''' * There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]]. '''Recent changes''' * You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043] '''Future changes''' * Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W12"/> </div> ‏١٥:٥٩، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23034693 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W13"/> </div> ‏١٩:٥٣، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23073711 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available. '''Problems''' * For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be <code dir=ltr>Tech News: 2022-14</code> anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920] * Over the next few months, the "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where "Link recommendation" is already available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W14"/> </div> ‏٢٠:٥٩، ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23097604 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new public status page at <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]</span>. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project]. * On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W15"/> </div> ‏١٩:٤٣، ١١ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23124108 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated "Talk" page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]]. * On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: <code dir=ltr>successbox</code>, <code dir=ltr>errorbox</code>, <code dir=ltr>warningbox</code>. The styles for those classes and <code dir=ltr>messagebox</code> will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W16"/> </div> ‏٢٣:١٠، ١٨ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23167004 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). * Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W17"/> </div> ‏٢٢:٥٣، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23187115 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese. * [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967] * If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include <code dir=ltr>#mw-anon-edit-warning</code>, <code dir=ltr>#mw-undelete-revision</code> and 3 others. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W18"/> </div> ‏١٩:٣١، ٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23232924 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966] '''Problems''' * Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586] * Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966] * [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022). '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W19"/> </div> ‏١٥:٢٠، ٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23256717 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W20"/> </div> ‏١٨:٥٦، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23291515 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]</span> portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629] '''Problems''' * The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915] * Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W21"/> </div> ‏٠٠:١٩، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23317250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an <code dir=ltr>ip_in_ranges()</code> function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple <code dir=ltr>ip_in_range()</code> expressions joined by <code>|</code> into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017] * The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the <code>uciprange</code> parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150] * A new parser function will be introduced: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{=}}</nowiki></code></bdi>. It will replace existing templates named "=". It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W22"/> </div> ‏٢٠:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23340178 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>str_replace_regexp()</code></bdi> function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W23"/> </div> ‏٠٢:٤٤، ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23366979 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July. '''Future changes''' * By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W24"/> </div> ‏١٦:٥٧، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23389956 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>site_stats</code></bdi> at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>user_global_editcount</code></bdi> variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]</span> to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910] '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>typeof</code></bdi> attribute values, and instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:File</code></bdi> for all types. Tool authors should adjust any code that expects: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Image</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Audio</code></bdi>, or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Video</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W25"/> </div> ‏٢٠:١٦، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23425855 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps & Wikimedia Cloud Services]] continues. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033] * Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472] * Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W26"/> </div> ‏٢٠:٠١، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23453785 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>proofreadpage_source_href</code></bdi> will be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi> and be replaced with the variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpSourceIndexPage</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T309490] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W27"/> </div> ‏١٩:٣٠، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23466250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932] *The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W28"/> </div> ‏١٩:٢٣، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23502519 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available. '''Problems''' * The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">TDFSupport@wikimedia.org</span> before 12 August. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W29"/> </div> ‏٢٢:٥٨، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23517957 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]</span> and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]</span> portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Problems''' * Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391] * Administrators will now see buttons on user pages for "{{int:changeblockip}}" and "{{int:unblockip}}" instead of just "{{int:blockip}}" if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W30"/> </div> ‏١٩:٢٥، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23545370 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Phantom</code></bdi> tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''Future meetings''' * This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W31"/> </div> ‏٢١:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23615613 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). '''Future meetings''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W32"/> </div> ‏١٩:٤٨، ٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23627807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W33"/> </div> ‏٢١:٠٦، ١٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23658001 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778] '''Future changes''' * The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]]. The Editing team is enabling this tool everywhere. You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W34"/> </div> ‏٠٠:٠٩، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23675501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets. '''Problems''' * In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]]. If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]</span>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W35"/> </div> ‏٢٣:٠٢، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23725814 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-namespaces</code></bdi> should be updated to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]</code></bdi> function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-associated-pages</code></bdi>, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W36"/> </div> ‏٢٣:١٩، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23757743 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The search servers have been upgraded to a new major version. If you notice any issues with searching, please report them on [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Syntax highlighting]] is now tracked as an [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|expensive parser function]]. Only 500 expensive function calls can be used on a single page. Pages that exceed the limit are added to a [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|tracking category]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W37"/> </div> ‏٠١:٤٧، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23787318 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Two database fields in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>templatelinks</nowiki></code></bdi> table are now being dropped: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_namespace</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_title</nowiki></code></bdi>. Any queries that rely on these fields need to be changed to use the new normalization field called <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_target_id</nowiki></code></bdi>. See <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[phab:T299417|T299417]]</span> for more information. This is part of [[w:Database normalization|normalization]] of links tables. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * In [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps, you can use icons on markers for common points of interest. On Tuesday, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|previous icon set]] will be updated to [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons version maki 7.2]. That means, around 100 new icons will be available. Additionally, all existing icons were updated for clarity and to make them work better in international contexts. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons] '''Future changes''' * In a [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|group discussion at Wikimania]], more than 30 people talked about how to make content partnership software in the Wikimedia movement more sustainable. What kind of support is acceptable for volunteer developers? Read the summary and [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|leave your feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W38"/> </div> <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</span> ‏٢٢:١٣، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23826293 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid clients should be updated to allow for space-separated multi-values in the <bdi lang="en" dir="ltr"><code>rel</code></bdi> attribute of links. Further details are in <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T315209|T315209]]</bdi>. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Visual diffs]] will become available to all users, except at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * In the [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] namespace, pages ending with <bdi lang="en" dir="ltr"><code>.json</code></bdi> will be treated as JSON, just like they already are in the {{ns:2}} and {{ns:8}} namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:٢٧، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23860085 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now show geopoints from Wikidata, via QID or SPARQL query. Previously, this was only possible for geoshapes and geolines. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID] * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2022]] is looking for nominations. You can recommend tools until 12 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. (Last week's release was delayed) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>scribunto-console</code></bdi> API module will require a [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. This module is documented as internal and use of it is not supported. [[phab:T212071|[5]]] * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikimedia projects. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:٢١، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23885489 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W41"/> </div> ‏١٤:٠٦، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23912412 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The recently implemented feature of [[phab:T306883|article thumbnails in Special:Search]] will be limited to Wikipedia projects only. Further details are in [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements] * A bug that caused problems in loading article thumbnails in Special:Search has been fixed. Further details are in [[phab:T320406|T320406]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]</code></bdi> to load data from JSON pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can enable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( "strict" )]]</code></bdi> to add errors for some possible code problems. This replaces "[[wikidata:Q16748603|Module:No globals]]" on most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310] '''Future changes''' * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated at most wikis. The "{{int:discussiontools-replylink}}" button will look different after this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢١:٤٤، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23943992 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There have been some minor visual fixes in Special:Search, regarding audio player alignment and image placeholder height. Further details are in [[phab:T319230|T319230]]. * On Wikipedias, a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|preference]] has been added to hide article thumbnails in Special:Search. Full details are in [[phab:T320337|T320337]]. '''Problems''' * Last week, three wikis ({{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruwiki/en}}) had read-only access for 25 minutes. This was caused by a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-10-25|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-10-27|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-aswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-banwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-barwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bclwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-biwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bpywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-brwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549] * Starting on Wednesday October 26, 2022, the list of mentors will be upgraded [[d:Q14339834 | at wikis where Growth mentorship is available]]. The mentorship system will continue to work as it does now. The signup process [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|will be replaced]], and a new management option will be provided. Also, this change simplifies [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|the creation of mentorship systems at Wikipedias]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list] * Pages with titles that start with a lower-case letter according to Unicode 11 will be renamed or deleted. There is a list of affected pages at <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:Unicode 11 case map migration]]</bdi>. More information can be found at [[phab:T292552|T292552]]. * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Learn more]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Topic tool]] will soon get a [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|special characters menu]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢١:٢٠، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23975411 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using keyboard navigation on a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map, the focus will become more visible. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997] * In {{#special:RecentChanges}}, you can now hide the log entries for new user creations with the filter for "{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T321155] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|maps dialog]] in VisualEditor now has some help texts. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818] * It is now possible to select the language of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor via a dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817] * It is now possible to add a caption to a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815] * It is now possible to hide the frame of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢١:١٣، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23977539 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An updated version of the [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Event Registration]] tool is now available for testing at [[testwiki:|testwiki]] and [[test2wiki:| test2wiki]]. The tool provides features for event organizers and participants. Your feedback is welcome at our [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|project talkpage]]. More information about [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|the project]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592] '''Problems''' * Twice last week, for about 45 minutes, some files and thumbnails failed to load and uploads failed, mostly for logged-in users. The cause is being investigated and an incident report will be available soon. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:٢٩، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24001035 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]</span>, <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]</span>, and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]</span> portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * There will be a new link to directly "Edit template data" on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309] * Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢١:٥٢، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The display of non-free media in the search bar and for article thumbnails in Special:Search has been deactivated. Further details are in [[phab:T320661|T320661]]. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-22|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-11-24|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:١٩، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]). * Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327] * On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٠:٠٠، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:٣٩، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961] * The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714] '''Events''' * The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٣٢، ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023. '''Recent changes''' * On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536] '''Problems''' * Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. * The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537] '''Future changes''' * Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063] * The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused. * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021. '''Events''' * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٥٨، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349] * [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]]. * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541] * A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257] * [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021] * You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493] '''Changes later this week''' * [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:٠٥، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in "{{int:last}}" links on page history now contain <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> in place of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on <code>{{ns:1}}:</code> and <code>{{ns:3}}:</code> namespaces. These will be extended to other talk namespaces, such as <code>{{ns:5}}:</code>. They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including <code>{{ns:4}}:</code> pages (e.g., at the Village Pump). You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417] *On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841] * The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]]. '''Future changes''' * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:٠٨، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907] * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٤٣، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:٠٣، ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433] * Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692] *[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٠:١٨، ٦ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available. '''Problems''' * On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:٤٦، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). *The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February. '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:٥٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٤٥، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023. * On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٤٧، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:١٧، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:٢٤، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609] * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521] * Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:١١، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194] * Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242] * You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221] '''Future changes''' * The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٣٧، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876] '''Problems''' * There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٠:٠٣، ١٠ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246] '''Problems''' * At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:٥٢، ١٨ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316] '''Problems''' * Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940] * For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794] '''Changes later this week''' * All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٢:٠١، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits] * The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:٤٣، ٢ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Last week, Community Tech released the first update for providing [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diffs]], the #1 request in the 2022 Community Wishlist Survey. [[phab:T324759|This update]] adds legends and tooltips to inline diffs so that users unfamiliar with the blue and yellow highlights can better understand the type of edits made. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit&section=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337] '''Problems''' * Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750] '''Future changes''' * During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805] * There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:٣٤، ٩ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available. '''Problems''' * Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134] '''Future changes''' * There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢١:٤٢، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250] '''Changes later this week''' * An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W21"/> </div> ‏١٦:٥٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252] '''Problems''' * For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢١:٥٩، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750] * Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081] '''Problems''' * For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٢:٥٠، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341] * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937] * The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064] '''Problems''' * For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101] * Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''Future changes''' * From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٤:٤٨، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٠:٠٦، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994] '''Problems''' * Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268] * All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126] * The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٦:١٦، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٢:٤٩، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles. * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159] * [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431] * The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810] * [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218] '''Future changes''' * There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] * There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٩:٥١، ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٠٦، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٢:١٨، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates. * The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338] * The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] '''Problems''' * It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٥٢، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢١:١٨، ٧ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes --> '''Future changes''' * A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٥:٥٧، ١٥ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868] * From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages. ** Since the last edition, two new wikis have been created: *** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540] *** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539] ** To catch up, the next most recent six wikis are: *** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945] *** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216] *** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969] *** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394] *** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266] *** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W34"/> </div> ‏١٥:٢٣، ٢١ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166] * Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932] * Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]]. * All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]]. * A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٣:٥٨، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294] * One new wiki has been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٣١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115] * When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢١:٠٧، ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٩:١٩، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there. * Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces. '''Future changes''' * New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٦:٥١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:٢٦، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139] * At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٤:٣٨، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|Unified login]] system's edge login should now be fixed for some browsers (Chrome, Edge, Opera). This means that if you visit a new sister project wiki, you should be logged in automatically without the need to click "Log in" or reload the page. Feedback on whether it's working for you is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T347889] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/Edit_notice|Edit notices]] are now available within the MobileFrontend/Minerva skin. This feature was inspired by [[w:en:Wikipedia:EditNoticesOnMobile|the gadget on English Wikipedia]]. See more details in [[phab:T316178|T316178]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * In 3 weeks, in the Vector 2022 skin, code related to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-namespaces</nowiki></code></bdi> that was deprecated one year ago will be removed. If you notice tools that should appear next to the "Discussion" tab are then missing, please tell the gadget's maintainers to see [[phab:T347907|instructions in the Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٤٦، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25745824 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:١٦، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]). * The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] * Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] '''Future changes''' * There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]]. * The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٢١، ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062] '''Problems''' * Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢١:٠٥، ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Four new wikis have been created: ** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216] ** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218] ** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320] ** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217] '''Problems''' * Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695] * Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٥٢، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143] * The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711] '''Future changes''' * There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:٥٥، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499] * The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٠٨، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754] * The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/] * Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]]. '''Events''' * Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٤٩، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709] '''Problems''' * There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٢:١٢، ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]]. * The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٦:١٧، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Johan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:١٩، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957] * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388] * An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966] '''Future changes''' * Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:١٢، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available. '''Problems''' * A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:٠٣، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011] * There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٩:٣١، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]]. *On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199] '''Future changes''' * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٩:٢٢، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation] '''Problems''' *There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٥:٤٨، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984] * There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively. *Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]]. *The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid. * The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٥:٣٦، ١٩ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٩:٢٣، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437] * [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details. * Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] * A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233] * The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]). * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٩:٤٦، ٤ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498] *The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٠٤، ١١ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/] * Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٧:٣٩، ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٨:٥٦، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٣:٣٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey. * Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727] * Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٣٧، ٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available. '''Problems''' * Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435] * A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769] '''Future changes''' * Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٢٨، ١٥ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086] * You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٠:٢٧، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491] * Seven new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085] * You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501] * Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]]. '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٣:٣٣، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729] '''Future changes''' * A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension. * Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٦:٤٤، ٦ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214] * If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] "{{int:tog-uselivepreview}}", then the template-page feature "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907] * [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute. This is identical in usage to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137] * The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]" feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295] '''Future changes''' * In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries: *# Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement *# Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi> ** See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٥٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351] * New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٠٤، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:١٥، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086] * The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٢:٣٤، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705] '''Problems''' * There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809] * On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٠:١٩، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751] * The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954] * The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph] * Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY --> * [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٤٨، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717] * The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515] '''Problems''' * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٢:٣٢، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364] * Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278] * If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode] * Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458] * Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038] '''Problems''' * Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119] '''Future changes''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٥٨، ١ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart. * The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]]. * Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia. * Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects. '''Problems''' * A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]]. '''Future changes''' * The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢١:٣١، ٨ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page. * The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]]. * Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]]. * Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]]. '''Changes later this week''' * This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895] * Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:٣٠، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available. '''Feature News''' * Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public. * Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] * Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329] * Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone. * Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/] '''Project Updates''' * Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language. '''Learn more''' * Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff]. * How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:٠٤، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]]. '''Bugs status''' * Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing. * Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week. '''Project updates''' * There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]]. * There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905] '''Learn more''' * There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times. * There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images. * Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:١٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 --> == Tech News: 2024-32 == <section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks"> <div lang="en" dir="ltr"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available. </div> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Feature news</span>''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|<span lang="en" dir="ltr">Advanced item</span>]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces.</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match.</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Project updates</span>''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis.</span> * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|<span lang="en" dir="ltr">Advanced item</span>]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Learn more</span>''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]].</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available.</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more.</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available.</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available.</span> <div lang="en" dir="ltr"> '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> </div><section end="technews-2024-W32"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٠:٤٣، ٥ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110] * [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses. '''Project updates''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٢١، ١٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]]. * Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372] '''Bugs status''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]]. * Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee. '''Learn more''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:٥٣، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٠:٣٢، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts. '''Feature news''' * Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633] * Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243] * Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]]. '''Project updates''' * A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded. '''Learn more''' * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠١:٠٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available. '''Feature news''' * Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356] '''Project updates''' * Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] * Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏١٨:٥٢، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available. '''Improvements and Maintenance''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]]. * The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692] * It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box&regex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499] '''Technical project updates''' * Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] '''Tech in depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task. ** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:٠٢، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers. '''Updates for editors''' [[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]] * Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]]. * The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166] * Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223] * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]: ** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too. ** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content. '''In depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٣٦، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month. * Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796] * For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585] * The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]]. * View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis. '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/] '''Meetings and events''' * October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa * November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٢:١٩، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934] '''Updates for editors''' * Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422] * View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932] * Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]]. * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088] ** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٣:٤٢، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722] * WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29] * View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles. '''Updates for technical contributors''' * Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool] * [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975] '''In depth''' * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢١:٢٠، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years. [[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]] '''Updates for editors''' * Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]]. * Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]]. * View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556] * It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects. * The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of. * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content. '''Meetings and events''' * 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel. * 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٠:٥٢، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia]. * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761] '''Updates for technical contributors''' * Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528] * Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٠:٥٥، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949] * Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help. * The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446] * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page. '''Updates for technical contributors''' * XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/] '''In depth''' * Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٠:٤٩، ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٠:٠٦، ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٠٢:٠٠، ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. * The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928] * Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]]. '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>". * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069] '''Meetings and events''' * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٢:٤١، ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]]. * Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/] * Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910] * This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438] '''Updates for technical contributors''' * In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ‏٢٢:٢٢، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]]. '''Updates for editors''' [[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted. * The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion. * The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365] * The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&regex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726] * Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system. * The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]]. * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:١٥، ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]]. '''Updates for editors''' * Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history. * Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles. * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information. * The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped. '''Updates for technical contributors''' * There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٢٤، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٤١، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:٣٦، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:١٤، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠٨، ٤ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:١١، ١١ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:١٦، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٤١، ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٢:٣٠، ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٠٩، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٤٥، ١٧ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٣٨، ٢٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤٩، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٢١، ١٥ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٥٧، ٢١ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٨، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:١١، ٦ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٣٤، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٠٩، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٠١، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٥١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:١٣، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٥، ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:١٧، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٧، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠١، ٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٠٥، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٣٨، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٢٢، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٣:٣٦، ٥ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٢٥، ١١ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٣٣، ١٩ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٠:٠٨، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٥، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠١:١٠، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٠٢، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٢:٥١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٧، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:١٩، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٥، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣١، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٧، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣٠، ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٣٥، ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٢٣، ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:٥٤، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٥، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤٢، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٠٠، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٤٢، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣١، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٢٧، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:١٥، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤١، ٢ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٢٨، ٩ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:١٤، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٠١، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤٩، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٠، ٩ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٩، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٣، ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:١٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:١٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٤:٥٨، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤١، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:١٨، ١١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:١٩، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٥٠، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٢٧، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٦، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٠٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١١:٤٥، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٥٤، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٠٩، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٥:٤٤، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤٧، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> 5d4wnazmvqm802ittqhwm7cnn00odh4 10 203269 1614275 1266208 2026-08-02T01:01:26Z Hivja 64112 /* */ 1614275 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == ٢٠٢١ == === کانوونی یەکەم === * [[٣١ی کانوونی یەکەم]] – ئەکتەری ئەمریکی '''[[بێتی وایت]]'''، لە تەمەنی ٩٩ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. * [[٢٧ی کانوونی یەکەم]] – شاری '''[[سنە]]''' وەکوو حەوتەمین پایتەختی کتێب لە [[ئێران]] ھەڵبژێردرا. * [[٢٥ی کانوونی یەکەم]] – [[فڕینی ئاریان ڤی-ئەی٢٥٦]]، ھەڵگری '''[[تەلیسکۆپی جەیمز وێب]]''' لە [[ناوەندی بۆشاییی گویانا]] بە بۆشایی ھەڵدرا. * [[١٧ی کانوونی یەکەم]] – پێنجەمین '''[[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی سلێمانی|فێستیڤاڵی فیلمی سلێمانی]]''' بە بەشداریی ١٤٣ فیلم لە ٣٥ وڵاتەوە بەڕێوەچوو. * [[١٠ی کانوونی یەکەم]] – '''[[ئۆلاف شۆڵز]]''' وەکوو ڕاوێژکاری ئەڵمانیا دەستبەکار بوو و جێگەی [[ئەنگێلا مێرکڵ]]ی گرتەوە. * [[٥ی کانوونی یەکەم]] – '''[[یانەی داڵکورد]]''' لە یارییەکدا توانی سەربکەوێت و جارێکی دیکە بگاتەوە [[خولی نایابی سوێد]]. * [[٤ی کانوونی یەکەم]] – بەھۆی '''[[ھەڵچوونی سێمێروو (٢٠٢١)|ھەڵچوونی کێوی سێمێروو]]''' لە دوورگەی [[جاڤە]]، [[ئیندۆنیزیا]] ٥٧ کەس گیانیان لەدەستدا و زیاتر لە ١٠٠ کەس بریندار بوون. * [[٢ی کانوونی یەکەم]] – بەھۆی ھێرشی [[داعش]] لە '''[[قەزای مەخموور]]'''، سێزدە [[پێشمەرگە]] و خەڵکی مەدەنی گیانیان لەدەستدا. === تشرینی دووەم === * [[٢٥ی تشرینی دووەم]] – سیاسەتوانی نەرویژی بە ڕەچەڵەک کورد، '''[[مەسعوود قەرەخانی]]''' وەکوو سەرۆکی پەرلەمانی [[نەرویژ]] دەستبەکار بوو. * [[٢١ی تشرینی دووەم]] – '''[[خۆپیشاندانەکانی خوێندکارانی ھەرێمی کوردستان (٢٠٢١)|خوێندکارانی زانکۆ حکوومییەکانی ھەرێمی کوردستان]]''' لە چەند شار و شارۆچکەیەک بۆ داواکردنی دەرماڵەی خوێندن، خۆپیشاندانیان ئەنجامدا. * [[٢١ی تشرینی دووەم]] – '''[[عەبدوڵڵا حەمدووک]]''' لە ڕێکەوتنێک لە دوای [[کوودەتای تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ی سوودان|کوودەتای تشرینی یەکەم]] وەکوو سەرۆک وەزیرانی سوودان دەستبەکار بۆوە. * [[١٥ی تشرینی دووەم]] – ھەشتەم '''[[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک|فێستیڤاڵی فیلمی دھۆک]]''' بە بەشداریی ٩٤ فیلم لە ٣٠ وڵات بەڕێوەچوو. * [[١١ی تشرینی دووەم]] – [[سپەیس ئێکس]] چوار ئەستێرەگەڕی لە پرۆسەی '''[[سپەیس ئێکس کرێو-٣]]''' بە [[وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی]] نارد. === تشرینی یەکەم === * [[٢٥ی تشرینی یەکەم]] – '''[[کوودەتای تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ی سوودان|کوودەتای سەربازی]]''' لە سوودان بە ڕێبەری ژەنەڕاڵ [[عەبدولفەتاح بورھان]]، حکوومەتی سەرۆک وەزیران [[عەبدوڵڵا حەمدووک]]ی ڕووخاند. * [[٢١ی تشرینی یەکەم]] – چالاکوانی ئۆپۆزیسیۆنی ڕووسیا، [[ئەلێکسی ناڤاڵنی]] '''[[خەڵاتی ساخارۆڤ]]ی''' پێ بەخشرا. * [[١٠ی تشرینی یەکەم]] – '''[[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠٢١|ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]]''' بەڕێوەچوو و سەرجەم پارتە کوردییەکان توانیان ٦٣ کورسی لە [[پەرلەمانی عێراق]]دا بەدەستبێنن. * [[٤ی تشرینی یەکەم]] – سیاسەتوانی ژاپۆنی، '''[[فومیۆ کشیدا]]''' وەک سەرۆک وەزیرانی [[ژاپۆن]] ھەڵبژێردرا و جێگای [[یۆشیھیدێ سوگا]]، سەرۆک وەزیرانی پێشووی گرتەوە. * [[٤ی تشرینی یەکەم]] – بەھۆی '''[[وەستانی فەیسبووک (٢٠٢١)|کێشەیەک]]'''، تۆڕی کۆمەڵایەتیی [[فەیسبووک]] لەپاڵ ژێر پڕۆژەکانی وەک [[فەیسبووک مێسنجەر|مێسنجەر]]، [[ئینستاگرام]]، [[واتس ئەپ]]، ماپیلاری و ئۆکولۆس بە تەواوی لە گشت جیھان بۆ ماوەی ٧ کاتژمێر لەکار کەوت. === ئەیلوول === * [[١٥ی ئەیلوول]] – سیاسەتوانی بەریتانی بە ڕەچەڵەک کورد، '''[[نازم زەھاوی]]''' وەکوو وەزیری پەروەردەی [[شانشینی یەکگرتوو]] دەستبەکار بوو. === ئاب === * [[٢٦ی ئاب]] – بەھۆی '''[[تەقینەوە خۆکوژییەکانی فڕۆکەخانەی کابول (٢٠٢١)|تەقینەوە خۆکوژییەکانی کابول]]''' لە [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی حامید کارزای|فڕۆکەخانەی حامید کارزای]] دەوروبەری ١٨٢ کەس گیانیان لەدەستدا و زیاتر لە ١٥٠ کەس بریندار بوون. * [[٢٤ی ئاب]] – '''[[ئاھەنگی کردنەوەی یارییەکانی پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠|ئاھەنگی کردنەوەی]]''' یارییەکانی [[پارالمپیکی هاوینەی ٢٠٢٠]] لە [[تۆکیۆ]]، ژاپۆن بەڕێوەچوو. * [[١٥ی ئاب]] – لە ھەڵمەتھێنانی سوپای تورکیا لەسەر نەخۆشخانەیەک لە گوندی سیکانییە لە '''[[شنگال]]'''، ٨ کەس گیانیان لەدەستدا و ٤ کەس بریندار بوون. * [[١٥ی ئاب]] – بەھۆی [[ھێرشی تاڵیبان (٢٠٢١)|ھێرشی]] بزووتنەوەی [[تاڵیبان]] و '''[[ڕووخانی کابول (٢٠٢١)|ڕووخانی کابول]]'''، دەوڵەتی [[ئەشڕەف غەنی]] ڕووخا و تاڵیبان توانی دەستبەسەر ھەموو ئەفغانستاندا بگرێت. * [[٥ی ئاب]] – یاریزانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی، '''[[لیۆنێل مێسی]]''' [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا]]ی جێھێشت و چووە [[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|یانەی پاریس سان جێرمان]]. * [[٥ی ئاب]] – '''[[ئیبراھیم ڕەئیسی]]''' لە دوای وەرگرتنی بڕیار لە [[عەلی خامنەیی]] و سوێند خواردن، بە فەرمی بوو بە ھەشتەمین [[سەرۆک کۆماری ئێران]] و جێگەی [[حەسەن ڕۆحانی]] گرتەوە. * [[١ی ئاب]] – بەھۆی '''[[ئاگری دارستانەکانی تورکیا (٢٠٢١)|ئاگرەکانی باشووری تورکیا]]''' ٩ کەس گیانیان لەدەستدا و زیاتر لە ٨٠٠ کەسیش بریندار بوون. === تەممووز === * [[٣٠ی تەممووز]] – بەھۆی '''[[ھێرشی سەر خێزانی کورد لە قۆنیە|ھێرشێکی ڕەگەزپەرستانە]]''' لە [[قۆنیە]]، [[تورکیا]] ٧ ئەندامی خێزانێکی کورد کوژران. * [[٢٨ی تەممووز]] – لە '''[[لافاوەکانی ٢٠٢١ی مەھاراشترا]]''' دەوروبەری ٢٥١ کەس گیانیان لەدەستدا و زیاتر لە ١٠٠ کەسیش بێسەروشوێن تۆمارکران. * [[٢٧ی تەممووز]] – '''[[ھەورامان]]''' لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لەلایەن [[میراتی جیھانیی یوونێسکۆ]] خرایە ناو پێڕستی شوێنەوارە جیھانییەکانەوە. * [[٢٣ی تەممووز]] – '''[[یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠|ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]''' لە [[تۆکیۆ]]، ژاپۆن دەستی پێ کرد. * [[٢٢ی تەممووز]] – '''[[سەلاحەدین دەمیرتاش]]''' خەڵاتی ساڵی ٢٠٢١ی ڤایمەر بۆ داکۆکیکردن لە [[مافەکانی مرۆڤ]]ی وەرگرت. * [[١٥ی تەممووز]] – لە '''[[لافاوەکانی ٢٠٢١ی ئەورووپا]]''' زیاتر لە ٢٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا. * [[١٤ی تەممووز]] – لە '''[[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١ی ئێران|خۆپیشاندانەکانی ئێران]]''' لەبەر کەمی بەردەوامی ئاو و کوژاندەوەی کارەبا، دەوروبەری ١٠ کەس گیانیان لەدەستدا و زیاتر لە ١٠٠ کەسیش دەستبەسەر کران. * [[١٢ی تەممووز]] – لە ئەفریقای باشوور، لە '''[[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١ی ئەفریقای باشوور|خۆپیشاندانەکان]]''' بە دەستبەسەر کردنی سەرۆک کۆماری پێشوو [[جەیکەب زووما]] ٣٣٧ کەس کوژران و زیاتر لە ٣،٤٠٠ کەس دەستبەسەر کران. * [[١١ی تەممووز]] – [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا]] دوای بردنەوەی لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا]] بە [[لێدانەکانی یەکلاکەرەوە (تۆپی پێ)|لێدانە یەکلاکەرەوەکان]]، نازناوی '''[[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠|جامی نەتەوەکانی ئەورووپای بۆ ٢٠٢٠]]''' بەدەست ھێنا. * [[٧ی تەممووز]] – [[جۆڤێنێل مۆیس]] سەرۆک کۆماری [[ھایتی]] لە خانووەکەی '''[[تیرۆرکردنی جۆڤێنێل مۆیس|تیرۆرکرا]]'''. === حوزەیران === * [[٢٩ی حوزەیران]] – '''[[جەیکەب زووما]]''' [[سەرۆک کۆماری ئەفریقای باشوور|سەرۆک کۆماری پێشووی ئەفریقای باشوور]] بە تاوانی [[سووکایەتی بە دادگا]] ١٥ مانگ زیندانی بۆ برایەوە. * [[٢٤ی حوزەیران]] – لە '''[[ڕووخانی باڵاخانەی نیشتەجێبوون لە سۆرفساید|ڕووخانی باڵاخانەیەک]]''' لە [[سۆرفساید، فلۆریدا|سۆرفساید]] لە دەوروبەری [[مەیامی]] ٩٨ کەس گیانیان لەدەستدا. * [[١٨ی حوزەیران]] – [[ئیبراھیم ڕەئیسی]] لە '''[[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران (٢٠٢١)|ھەڵبژاردنێکدا]]''' بوو بە ھەشتەمین [[سەرۆک کۆماری ئێران]]. * [[١٣ی حوزەیران]] – '''[[سی و شەشەمین دەوڵەتی ئیسرائیل|دەوڵەتی نوێی ئیسرائیل]]''' بە ھەڵبژاردنی [[نەفتالی بێنێت]] وەکوو [[سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل]] ھاتە سەر کار و سەردەمی دوازدە ساڵەی سەرۆک وەزیرانیی [[بێنیامین نێتانیاھو]] تەواو بوو. * [[٨ی حوزەیران]] – '''[[کەشتیی ئاسمانیی جونۆ]]''' لە [[فڕین لە نزیک (فڕینی بۆشایی)|نزیک]] مانگێکی ھورمز بە ناوی [[جانیمید]] گوزەرا. * [[٧ی حوزەیران]] – بەھۆی '''[[وێککەوتنی دوو شەمەندەفەر (٢٠٢١)|وێککەوتنی دوو شەمەندەفەر]]''' لە [[پارێزگای سیند]]، [[پاکستان]]، زیاتر لە ٦٣ کەس گیانیان لەدەستدا. * [[٢ی حوزەیران]] – گەورەترین کەشتی جێگرتنی [[ھێزی دەریاییی ئێران]] بە ناوی '''[[کەشتیی خارگ]]''' لە [[تەنگاوی ھورمز]] و لە نزیک [[جاسک]]، [[ئێران]] ئاگری گرت و چوو ناو ئاو. === ئایار === * [[٢٨ی ئایار]] – [[بەشار ئەسەد]] لە '''[[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی سووریا (٢٠٢١)|ھەڵبژاردنێکدا]]''' وەکوو جاری چوارەمی بوو بە [[سەرۆک کۆماری سووریا]]. * [[٢٣ی ئایار]] – لە دوای [[نیشتنەوەی زۆرەملی]] '''[[فڕینی ٤٩٧٨ی ڕایان ئایر]]''' بە فەرمانی [[ئەلێکساندەر لوکاشینکۆ]] لە [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی مینسک]]، [[ڕۆمەن پرۆتاسویچ]] کەسایەتیی سیاسیی بیلاڕووسی دەستبەسەر کرا. * [[٢٢ی ئایار]] – سەرئەنجام لە '''[[گرژییەکانی ٢٠٢١ی ئیسرائیل-فەلەستین|گرژییەکانی ئیسرائیل و فەلەستین]]''' کە زیاتر لە ٢٠٠ کەس تێیدا گیانیان لەدەستدا، ھەر دووک لایەن [[ئاگربەست]]یان کرد. * [[١٧ی ئایار]] – '''[[تاقی داروین]]''' پێکھاتەیەکی بەردی لە [[دوورگەکانی گالاپاگۆس]]، لەبەر ھۆکاری سروشتیی ڕاماڵین دەڕوخێت. * [[١٥ی ئایار]] – کەشتیی بۆشاییی '''[[تیان وین-١]]''' ھی [[دەزگای بۆشاییی چین]] بە سەرکەوتوویی لە مەریخ ھاتە خوار. * [[١١ی ئایار]] – لە '''[[ھێرشی قوتابخانەی کازان|ھێرشی سەر قوتابخانە]]''' لە شاری [[کازان]]، [[ڕووسیا]] ٩ کەس کوژران. * [[١٠ی ئایار]] – بەپێی پێکدادانەکان لە [[مزگەوتی ئەقسا]] و '''[[گرژییەکانی ٢٠٢١ی ئیسرائیل-فەلەستین|ھەندێک ناوچەی تری ئورشەلیم]]'''، لەبەر ھێرشە ئاسمانییەکانی [[ئیسرائیل]] و ھاویشتنی مووشەکەکانی [[حەماس]] نزیکەی ٢٦ کەس کوژران و زیاتر لە سەد کەسیش بریندار بوون. === نیسان === * [[٩ی نیسان]] – '''[[شازادە فیلیپ]]''' ھاوسەری شاژن [[ئێلیزابێتی دووەم]] لە [[بەریتانیا]]، لە تەمەنی ٩٩ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. === ئازار === * [[١٩ی ئازار]] – دوای مردنی سەرۆک کۆماری پێشووی [[تانزانیا]]، جۆن ماغوفولی لە تەمەنی ٦١ ساڵیدا، '''[[سامیە حەسەن]]''' بوو بە یەکەم سەرۆک کۆماری ژنی تانزانیا. * [[١٦ی ئازار]] – '''[[کەمال مەزھەر]]''' نووسەر و مێژوونووسی [[کورد]] لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا لە ئەڵمانیا کۆچی دواییی کرد. * [[١٦ی ئازار]] – [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەنجومەنی پیران]] ڕەزامەندی لە سەر '''[[دێبرا ھالاند]]''' وەک یەکەم ژنی [[سوورپێستەکان|ئەمریکی ڕەسەن]] کاندید بۆ پۆستی وەزیری ناوخۆی ئەمریکا دەربڕی. === شوبات === * [[١٥ی شوبات]] – '''[[ھێرشی مووشەکی بۆ سەر ھەولێر (٢٠٢١)|ھێرشێکی مووشەکی]]''' کرایە سەر شاری [[ھەولێر]]، کە بەھۆیەوە کەسێک کوژرا و ھەشت کەسیش بریندار بوون. === کانوونی دووەم === * [[٣١ی کانوونی دووەم]] – '''[[لەیلا عومەر]]''' وەک یەکەم ژن لە مێژووی شاری [[سلێمانی]] پۆستی جێگری [[پارێزگای سلێمانی|پارێزگاری سلێمانی]] وەرگرت. * [[٢٦ی کانوونی دووەم]] – '''[[کایا کالاس]]''' دوای دەست لە کارکێشانەوەی [[یوری ڕاتاس]] وەک یەکەم ژن بووە سەرۆک وەزیرانی [[ئیستۆنیا]]. * [[٢١ی کانوونی دووەم]] – لە گۆڕەپانی تەیەران لە ناوەڕاستی [[بەغدا]] دوو '''[[تەقینەوەکانی بەغدا ٢٠٢١|تەقینەوەی خۆکوژی]]''' ڕوویدا و لە ئەنجامدا ٣٢ کەس کوژران و ١١٠ کەس بریندار بوون. * [[٢٠ی کانوونی دووەم]] – [[جۆ بایدن]] لە '''[[ڕێوڕەسمی سوێندخواردنی جۆ بایدن|مەراسیمێکدا]]''' وەک ٤٦ەمین [[سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] دەستبەکار بوو. qe84rooun12npbuvoh9y2myav27vd9t 1 204046 1614111 1443225 2026-08-01T15:24:12Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614111 wikitext text/x-wiki == ناو == من ئەو جۆرەی سەیری خوێندنەوەی عەرەبیم کرد، «تەلعەفەر»ـە نەک تەلەعفەر. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AGH</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ📝'''</span>]])} ‏٢٠:٥٧، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەلەعفەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=998291 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.pbs.org/newshour/show/middle_east/jan-june07/carnage_03-28.html *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190421063517/https://www.thebaghdadpost.com/en/Story/15946/Exclusive-Federal-Police-recapture-4-neighborhoods-in-Tal-Afar بۆ https://www.thebaghdadpost.com/en/Story/15946/Exclusive-Federal-Police-recapture-4-neighborhoods-in-Tal-Afar زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٢:٤٤، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەلەعفەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1377307 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220530092512/https://edition.cnn.com/2007/WORLD/meast/03/28/iraq.main/index.html بۆ https://edition.cnn.com/2007/WORLD/meast/03/28/iraq.main/index.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٢:٤٩، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەلەعفەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1443224 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201017074708/https://www.usip.org/sites/default/files/Turkmen-in-Tal-Afar-Perceptions-of-Reconciliation-and-Conflict-Report.pdf بۆ https://www.usip.org/sites/default/files/Turkmen-in-Tal-Afar-Perceptions-of-Reconciliation-and-Conflict-Report.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:٥٧، ٨ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەلەعفەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614110 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230321003656/https://unpo.org/article/4053 بۆ https://unpo.org/article/4053 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٥:٢٤، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) kfi4f1mz6sx5ue469xmk6t1m35d2isy 0 207810 1614017 1613967 2026-08-01T12:03:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614017 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} ئۆلێسکی یوریۆڤیچ ڕێزنیکۆڤ (بە [[زمانی ئوکراینی|ئوکرانی]]: Олексій Юрійович Резніков ; بە ئینگلیزی: Oleksii Reznikov، لە دایکبووی ١٨ی حوزەیرانی ١٩٦٦) پارێزەر و سیاسەتوانی ئوکراینییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Parliament sacks Deputy Prime Minister Reznikov|ناونیشان=https://www.ukrinform.net/rubric-polytics/3344183-parliament-sacks-deputy-prime-minister-reznikov.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.ukrinform.net|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220324200643/https://www.ukrinform.net/rubric-polytics/3344183-parliament-sacks-deputy-prime-minister-reznikov.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کە لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ەوە وەک وەزیری بەرگری ئوکراینا دەستبەکار بووە. پێش ئەوەی ببێتە وەزیری بەرگری لە چەن پۆستێکی دیکەی سیاسی کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kitsoft|سەردێڕ=Cabinet of Ministers of Ukraine - Verkhovna Rada has appointed the new composition of the Cabinet of Ministers of Ukraine|ناونیشان=https://www.kmu.gov.ua/en/news/verhovna-rada-ukrayini-priznachila-sklad-novogo-kabinetu-ministriv-ukrayini|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.kmu.gov.ua|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ئوکراینا}} {{پۆلی کۆمنز|Oleksii Reznikov}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦]] [[پۆل:زیندووان]] 9no35qeti19pn5kd9tljbfp17pqfwvu 3 211708 1614308 987841 2026-08-02T09:26:29Z SakuraBot 51806 بۆت: گواستنەوەی پەیامەکانی Translation of the week بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation_of_the_week]] 1614308 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura_emad/سەرپەڕە}} == [[عەبدولسەمەد عەبدولسەتار]] == <span dir="ltr">Hello, Sakura emad! My apologies for writing in English; I am entirely unfamiliar with Central Kurdish. While cleaning up after some promotional edits on Wikidata, I came across the item [[:d:Q107313870|Q107313870]], which is linked to the page [[عەبدولسەمەد عەبدولسەتار]] on this wiki. I think that this page is probably promotional, and its subject probably not notable, because pages on the English and Persian Wikipedias for this person have already been deleted for these reasons. I cannot determine if this is correct or how to nominate this page for deletion due to the language barrier and automatic translation not working for Central Kurdish, so I am contacting you for assistance. Could you please nominate the page for deletion or delete it yourself? Thanks, [[بەکارھێنەر:Tol|Tol]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Tol|لێدوان]]) ‏٢٣:١٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)</span> :hello @[[بەکارھێنەر:Tol|Tol]] thank you for contacting me, i think you can always use English Language to communicate with administrators, and thank you for your hardwork, if you think the page is not notable or deserve to be deleted for any other reasons, you can use <nowiki>{{delete|your reason}}</nowiki> for QD Tag, or <nowiki>{{subst:Proposed deletion|your reason}}</nowiki> for Proposing Deletion, while you're cleaning up the mess don't worry and Use English Language after all administrators will decide for a page to be deleted or remain according to local policy :{{thank you|Thanks}} :: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٠١، ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::: <span dir="ltr">Thank you for your help; I proposed it for deletion [[Special:Diff/940017|here]]. <span dir="rtl">[[بەکارھێنەر:Tol|Tol]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Tol|لێدوان]]) ‏١٤:٤٥، ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)</span></span> ::::{{ping|Tol}} {{done|well done}} ::::feel free to leave a message on my talk page for anything else. ::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٤٨، ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:لێهات|لێهات]]ەوە (‏١٩:٣٨، ٧ی نیسانی ٢٠٢٢) == پێناسەی رێکارەکانی کۆمەلاتی --[[بەکارھێنەر:لێهات|لێهات]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:لێهات|لێدوان]]) ‏١٩:٣٨، ٧ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :وەڵامێکی گوونجاوم لا نییە بۆ ئەم پرسیارە گەر بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] بتوانێت چەن ڕێنماییەک پێشکەش بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٣، ٩ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:لێهات|لێهات]] بەخێربێیت بۆ ویکیپیدیا، بەداخەوە لە ئێستادا هیچ وتارێکمان لەسەر ئەم بابەتە نییە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٩ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ساریا انجم الدین|ساریا انجم الدین]]ەوە (‏٢٢:٠٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢) == سڵاو بەڕێزم من چۆن بتوانم بابەتێك دەسكاری بكەم و ھەروەھا بیبەستمەوە بابەتێكی ترەوە یەكەم جارمە بێمە ناو ویكیپیدیا؟! --[[بەکارھێنەر:ساریا انجم الدین|ساریا انجم الدین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ساریا انجم الدین|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ساریا انجم الدین|ساریا انجم الدین]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا خۆشحاڵم کە لێرەیت ئەتوانیت دەستکاری ھەر بابەتێک بکەی کە دەتەوێت: :بۆ فێرکاری بڕوانە ([[ویکیپیدیا:فێرکاری (دەستکاریکردن)]]) یان ([[ویکیپیدیا:فێرکاری دەستکاریکردنی ویکیپیدیا بە وێنە#دەستکاریکردن و پاشەکەوتکردنی دەستکارییەکان|بەشێوازی وێنە]]). [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٥١، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == وەرگێڕان بۆ ئینگلیزی == دەم باش Sakura emad, ببورن بەڵام بۆچی ناتوانم وەرگێڕان بۆ ئینگلیزی بکەم.؟ وە گەر زانیاریتان هەبێت لە ویکیپیدیای ئینگلیزی بۆ ناتوانم ووتار بنووسم؟ یان بە درافت یاخود بە یوزەری خۆم دەبێت و ناتوانم بۆ کەسی تری بنووسم سوپاس [[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|لێدوان]]) ‏٠٣:٣٩، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] بەخێرھاتیت بۆ وەرگێڕانی بابەت لە ئینگلیزییەوە بۆ کوردی ئەتوانی سوود لە [[Special:ContentTranslation]] وەربگریت، بە درافتیش لەژێر ناوی خۆت ئەتوانی سەرەتا وتارەکە بنووسیت دوای ئەوەی ئامادە بوو بیکەیت بە وتارێک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٣، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::زۆر سوپاس بۆ وەڵامدانەوەت، @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام من مەبەستم ئەوەبوو لو کوردی ایخود عەرەبیەوە بۆ ئینگلیزی وەریبگێڕم. [[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|لێدوان]]) ‏١١:١٧، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]]: پرسیاری کۆتایت ڕوون نییە، مەبەست ئەوەیە بابەتێکی عەرەبی بۆ ئینگلیزی وەربگێڕی نەک لە ویکیپیدیای سۆرانی؟ یاخوود مەبەستت ئەوەیە بەشدارییەکانت لێرە بن و لێرە بابەت بنووسیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٢٤، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کوردی بۆ ئینگلیزی هەر لە وێکیپیدیای کوردیدا ئەمە هەیە کە وتارێك بە کوردیە و لەخوارەوەرە ئینگلیزی تیذایە لای ناوەکان و کە دایدەگری دەڵێ تەنها وەکو درافت دەتوانیت وەریبگێریت، [[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|لێدوان]]) ‏١١:٤٦، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == بەربەستکردن == دەم باش Sakura emad, بەئەرک نەبێت تا زووە ئەم بەکارھێنەرە بەربەست بکە {{وب|Pompous123478}} خەریکی خراپەکاريیە[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٣:٣٥، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: بەداوای لێبوردنەوە لەکاتی ڕووداوەکە لەسەر ویکیپیدیا نەبووم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٢٦، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] نەخێر پێویست بە داوای لێبوردن ناکات ،بێگومان ھەموو کاتەکە لە ویکیپیدیا نابین . کاک ئارام چارەسەری کرد . [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٨:١٥، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :::{{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٢١، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == بەکارھێنەر:019ahmad == دەم باش Sakura emad، ئەو بەکارھێنەرە ڕاستەوخۆ لە وەرگێڕی مایکرۆسۆفتەوە دەقەکان دەھێنێت. ئاگادارم کە بەسەرداچوونەوە بۆ دەستکارییەکانی دەکەیت، بەس باشتر وایە ئاگادار بکرێتەوە نەوەک ھەمیشە ھەڵەکان ڕاست بکەیتەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٣٩، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] زۆر باشە ئاگاداری دەکەمەوە گەر جارێکی تر بەردەوام بوو {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠١:١٠، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:School of the Air]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:SchooloftheAir.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''School of the Air''' is a generic term for correspondence schools catering for the primary and early secondary education of children in remote and outback Australia where some or all classes were historically conducted by radio, although this is now replaced by telephone and internet technology. In these areas, the school-age population is too small for a conventional school to be viable. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٧، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23192890 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:K-ration]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:KRation Breakfast.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''K-ration''' was an individual daily combat food ration which was introduced by the United States Army during World War II. It was originally intended as an individually packaged daily ration for issue to airborne troops, tank crews, motorcycle couriers, and other mobile forces for short durations. The K-ration provided three separately boxed meal units: Breakfast, Dinner, and Supper. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, ‏٠٤:٠٤، ٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cyrus the Great Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:7aban1394.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cyrus the Great Day''' (Persian: روز کوروش بزرگ, romanized: ruz-e kuroš-e bozorg) is an unofficial Iranian holiday that takes place on the seventh day of Aban, the eighth month of the Solar Hijri calendar (October 29th on the Gregorian calendar), to commemorate Cyrus the Great, the founder of the ancient Achaemenid Persian Empire. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠١، ٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == بەشدارییەکانی بەکارھێنەر:Komarkurdistan == دەم باش Sakura emad، ماندوو نەبیت یاخوا! ببوورە کە تۆ و چەند بەکارھێنەرێکی ترمان لێرە تەنیا کردووە. ویستم لەسەر بەشدارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە بڵێم کە تکایە ھێندە ئاسان بەشدارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە پەسەند مەکەن. یەک دەنک لە شێوازی ویکیپیدیا نازانێت و وتارەکانی پڕ کردووە لە بەستەرگەلێکی دەرەکی کە ھیچ پەیوەندییان بە وتارەکانەوە نییە. بۆ نموونە چووە بڵاوکراوەکانی [[جەماڵ پوورکەریم]]ی وەک سەرچاوە داناوە کە لە شوێنەکانی تر بڵاوی کردوونەتەوە! یان چووە دەقەکانی [https://copyvios.toolforge.org/?lang=ckb&project=wikipedia&title=%D8%AD%DB%8C%D8%B2%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%DA%95%DB%86%DA%98%DA%BE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C+%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&oldid=942101&action=search&use_engine=1&use_links=1&turnitin=0 ئێرەی کۆپی کردووە] و لە [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دای ناوە! تکایە تاگێکی سڕینەوە لە [[جەماڵ پوورکەریم]] بدەن، و زیاتر ئاگاتان لەو بەکارھێنەرە بێت. ھێشتاش گەر کارتان بە من ھەبوو، بانگم بکەن. ماندوو نەبن! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٠:٣٧، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو کاک {{وب|Aram}} گەر دەتوانی لە پەڕەی لێدوانی مندا ھۆی گەڕاندنەوەی دەستکارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە بۆی ڕوون بکەوە. بۆ «جەماڵ پوورکەریم»یش بەڕای من شایەنی مانەوەی ھەیە و بەو ئاستە ناسراوە کە لێرە وتاری ھەبێت. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏١٤:١١، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::سڵاو {{وب|Ahrir}} گیان، وەڵامم دایەوە. بۆ جەماڵ پوورکەریمیش، خۆت بڵێ، ئەوە شێوازی نووسینی وتاری ویکیپیدیایە؟! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٢٢، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :::سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ھۆکاری گەڕاندنەوەکان و سنووردارکردنەکانیش ھەر ئەوەیە کە نووسینی ئەم وتارانە زیاتر لە ڕۆژنامە و بڵاوکراوەی وێب دەچێت وەک لە شێوازی زانستنامەیی بۆیە من گەڕاندنەوەیەکم کرد، بەڵام نەمویست زۆر ڕەقی بنوێنم لە کارەکانم و لەگەڵ تازەکارێک زۆر ڕەق بم، و چاوەڕێی بووم سەرچاوە زیاد بکات لەوانەیە دواتر پێداچوونەوەیەکی گشتی تر بۆ بەشدارییەکانیان بکە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٥، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) دەستت خۆش کاک {{وب|Aram}} بۆ جەماڵ پوورکەریمیش لەڕووی ناوبانگەوە گوتم، دەنا نەخێر دژی نووسینی شێوازەکەم و بەڕای من تاگی سڕینەوەی لێبدەن، دواتر گەر ھەتا ماوەیەک کەس وتارەکەی بۆ چاک نەکرا ئەو کات با بسڕێتەوە. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏١٦:٥٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :ساکوورا پێنج دەقەیەک ھاتمە ئێرە و یەکسەر ھەستم کرد کە بەشدارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە باش نین. دەزانم نیازی پاکە، بەڵام دەستکارییەکانی لەگەڵ ویکیپیدیا ناگونجێن. بەھەرحاڵ، پێویست ناکات من ئامۆژگاریی ئێوە بکەم و ئێوە خۆتان دەزانن چی بکەن، تەنیا ئاگادارییەکم دا و ھیچی تر. {{وب|Ahrir}} منیش ھەر وا دەڵێم. سپاس بۆ ھەردووکتان! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٣٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::وایە: @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]، ھەوڵ دەدەم باشتر وانەکانم بخوێنم و ئەنجامێکی باشتر پێشکەش بکەم. {{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤١، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو و رێز هاوڕێ sakura emad@. هیوادارم حاڵت باش بێت. هەوڵ دەدەم بە شێوازێکی جوان پەیجی عوسمان جەعفەری ئێدیت بکەم... تکایە هاوکارم بن، بە سپاسەوە hetaw rojhelat [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏١٣:٢٤، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پەیجی مامۆستا عوسمان جەعفەری == هاوڕێ sakura emad سڵاو و ڕێزی تایبەتم هەیە بۆ جەنابت... ئەمەوێ پەیجی عوسمان جەعفەری ئێدیت بکەم، تکایە هاوکارم بن... بەسپاسەوە هاوڕێیی زێدە ئازیز و هێژا [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏١٣:٢٨، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] بێگوومان ھاوکار دەبم بە خۆشحاڵییەوە پێش ئەوە دەمەوێت چەن شتێک بخەمە ڕوو: چەن بەشێک لە دەستکارییەکانی بەڕێزتم [[ویکیپیدیا:گەڕاندنەوە|گەڕاندەوە]] بەھۆی ئەوەی ئەو زانیاریانەی زیادکرابوون بەسوود دیارنەبوون بۆ نموونە پەڕەی فەیسبووکت کردبووە سەرچاوە و [[داڕێژە:بێسەرچاوە|تاگی بێسەرچاوەت]] لادابوو کە ئەمەش دژی سیاسەتی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]]ە و ھیچ شتێک ناسەلمێنێت، یان بەستەرێکی دەریکیت کردبووە لکاندبوو بە ناوەڕۆک کە ئێمە بەستەری دەرەکی جیادەکەینەوە لە ناوەڕۆکی وتار; سەیری وتارەکان بکە بزانە چۆن نووسراون یان [[ویکیپیدیا:شێواز|شێوازی ستانداردی ویکیپیدیا]] ببینە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١٦، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::هەر بژیت هاوڕێی ئازیز، سپاس... بەم زووانە ئێدیتی دەکەم بە شێوازێکی ستاندارد... هیوام بەردەوام بوونتە... [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٥، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]]: سپاس بۆ ئێوەش و خۆشحاڵم کە بەشداری دەکەن، گەر ھەر پرسیارێکتان ھەبوو دەتوانن لەمن یان لە ھەر کەسێکی تری شارەزای بکەن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٣٦، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::هەر پرسیارێکم هەبوو لە جەنابتان دەیپرسم... زۆریش پێی خۆشحاڵم. کەسێکی تازەم و لە ئاستی ڕۆژهەڵاتدا ئەمەوێێ تا ڕادەیەک کە دەتوانم خزمەت بکەم. خۆشحاڵ دەبم یارمەتیدەرم بن. چ پڕۆژەیەکیش بێت، بە زمانی کوردی ناوەندی، فارسی و ئینگلیزی دەتوانم بەش بەخۆم هاوکارتان بم... هەر ڕاوەستاو و سەربەرز و سەرکەوتوو بن هاوڕێی هێژا و ئازیزم... [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::{{emoji|1F60A|size=28}} ھەرکاتێک ویستتان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:١٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::: == Goodbye == Hi Sakura emad, I'm going to block globally because I made the bad translations.--[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:٠١، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] you're going to be blocked globally because you made bad translations is that what you're referring to? [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٠٨، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: Yes😞 --[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:١٠، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::i am sorry to hear that, well according to my observation your contributions on ckb wikipedia is good and understandable @[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:١١، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::: Thank you--[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:١٢، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::{{emoji|1F625|size=25}} is there antything i can do for you? perhaps let me see the report on meta? ::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:١٢، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::hey by requesting speedy delete on your user page are you leaving wikipedia? :::::@[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]]: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٣٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::: Yes because I will block globally.--[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:٤٣، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::::don't be fast to judge see what happens on meta :::::::@[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]]: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٤٤، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lift Every Voice and Sing]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lift Every Voice and Sing - U.S. Navy Band Southwest, Jacksonville, Fla.opus|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''''Lift Every Voice and Sing'''''" – often referred to as the Black national anthem in the United States – is a hymn with lyrics by James Weldon Johnson (1871–1938) and set to music by his brother, J. Rosamond Johnson (1873–1954), for the anniversary of President Abraham Lincoln's birthday in 1900 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٧، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == داواکاری == سڵاو Sakura، تکایە ئەو پەڕانەی کە سەر بە منن بیانسڕەوە. * [[بەکارھێنەر:Ahrir/ئەو وتارانەی لەبارەی شارستانەکان دروستم کردوون]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/ئەو وتارانەی لەبارەی ویکیپیدیاکان دروستم کردوون]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/ئەو وتارانەی لەبارەی فڕۆکەخانەکان دروستم کردوون]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/خۆڵەپەتانێ]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/سەرپەڕە]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/خەڵاتەکان]] ھۆکارەکەی ئەوەیە کە کەڵکیان بۆ من و ویکیپیدیا نییە و چیتر بە پێویستیان نازانم. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏٢١:٣٢، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Ahrir|Ahrir]]: {{doing}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٢، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٧، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏٠٨:٤٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == داڕێژەی دووبارە == سڵاو، تکایە یەکێک لەمانە بسڕەوە: * [[داڕێژە:Strong]] * [[داڕێژە:تۆخ]] لەبەرەوەی لەبەرگیراوەی یەکدین. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏١٧:٣٣، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|ڕۆژ]]: چارەسەرکرا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٣، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::دەست خۆش بۆ خێراییەکەت لە چارەسەرکردنی. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏١٧:٤٥، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|ڕۆژ]]: ئەوەندەش خێرا نیم (10 خولەک بەسەر کاتی نامەکەت تێپەڕیوە). [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٦، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: لای من هەر زۆر خێرایە، بەتایبەتی بۆ شتێکی بێبایەخ وەک ئەو داڕێژەیە. بمێنی‌ :)‌ — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏١٧:٤٩، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئاریا سالار|ئاریا سالار]]ەوە (‏١٨:٢٩، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢) == سڵاو من چۆن دەربارەی کەسێک بنوسم لە ویکپدیادا کە تا ئێستا کەس لاسەری نەنوسیبێت --[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٨:٢٩، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپدیا سەرەتا پێویستە شارەزاییەکی بنەڕەتیت ھەبێت لەسەر ویکیپیدیا بۆ ئەمەش بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە]]، ئەو کەسەی لەسەری دەنووسیت پێویستە سەرەتا [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخدار]] بێت و سەرچاوەی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|باوەڕپێکرا]] و [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلمێنراوی]] لەسەر ھەبێت، [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢١، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٥٧، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢) == مامۆستا چۆن خشتە دروست بکەم، وە دەتوانی دانیەکم لە پیگی کارتەر دروست بکەیت؟ وەک ئەوەی کە لە لینکەکەدا نیشانی دەدات وە من دەمەوێت بڵێم من تەنها وەرگێڕێکی بچوکم کە تەمەنم ١٣ ساڵەو وە هەر وەرگێڕانێک دەیکەم سەرکەوتوو دەبێت بەڵام من بۆیە وتارم لەسەر پیگی کارتەر نوسی لەبەر ئەوەی بەتەمام وەریبگێڕم مەبەستم لە ٢ وەرزەکەیە وە ئەگەر بتوانی ئەم خشتەیەم بۆ دروست بکەیت کە لەم لینکەدایە https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peggy_Carter_(Marvel_Cinematic_Universe) تەنها خشتەی ئەم لینکە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٥٧، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو {{وب|ئارۆ سالار محمود}} بەخێربێیت بۆ ویکیپیدیا! لەبەر بچووکیی تەمەنەکەت، حەزم کرد سەرەتا بزانم ئێوە خۆتان ئەو دەقانە وەردەگێڕن؟ ویستیشم پێتان بڵێم کە پێم وا بێت ئێوە زیاتر لە ھەژمارێکتان ھەیە بۆیە، تکایە تەنیا بە یەکێکیان بەشداری بکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٤٧، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: پێویست ناکات زانیاریی تاکەکەسی بدرکێنیت. کە درکاندنت، ناتوانیت بەئاسانی بیگەڕێنیتەوە. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏٠٨:٤٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ من خۆم تەنها نیوەیم وەرگێڕاوە، نیوەکەی تری هی براکەم بەناوی ئاریا سالار، وە من دەمەوێت بڵێم من بەتەما نیم لێرە بۆ هەمیشەی کار لێرە بکەم، چونکە من خۆم ئەندامم لە گروێکی تر بەناوی بینەر کە تایبەتە بە فلیم، وە کە تۆ مامۆستای منیت دەمەوێت داوای یارمەتیت لێبکەم بۆ هەندێ شتی زۆر مەحاڵ کە من ناتوانم بیکەم بۆیە داوای یارمەتیت لێدەکەم بۆ دانی یەک خشتە بە شێوەیەی ئەم لینکە کە لەسەرەوەی نوسراوە پیگی کارتەر https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peggy_Carter_(Marvel_Cinematic_Universe) زۆر سوپاس مامۆستا من تەنها ئەو وتارانە بڵاو دەکەمە بۆ بڵاوکردنەوەی ناوی خۆم وە بۆ فلمەکەم وە مامۆستا دەمەوێت ئەوە بڵێم من وەک حەزێکم بۆ فلیم و دراما وە ئەو وتارانە بڵاو دەکەمەوە کە بەدڵمە تکایە مامۆستا لەگەڵ ڕێزمدا بۆ خۆت وە داوای یارمەتیت لێدەکەم تەنها بۆ ئەو یارمەتییەی لەسەرەوە داوام کردووە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٢، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]ـ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٥:٣١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} لە داواکارییەکەت تێگەشتم. تەنیا من پرسیارێکم کرد و وەڵامتان نەدامەوە. تۆ خۆت ئەو وتارەت وەرگێڕاوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٨:١٠، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ خۆم و براکەم وەرمان گێڕاوە بەڵام داوای لێبووردن دەکەم داوای وەرگێڕانم لێ مەکە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٢٥، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :چی? من تێناگەم [[بەکارھێنەر:PAVLOV|PAVLOV]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:PAVLOV|لێدوان]]) ‏١١:٢٦، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} بەڵام من بەراوردێکم کرد و بۆم دەرکەوت کە بە [[گووگڵ ترانسلەیت]] وەرگێڕدراوە. ھەڵەم؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بۆ بێزەحمەت ئینگلیزی کەسێکی تر جیاوازە لەگەل هی من ئەوەی ئەو وەرگێڕانەشی داناوە هەر لە مامۆستایەکی وەک مامۆستاکەی من فێربووە بەڵام با ئەوەش بڵێن زۆرینەی وەرگێڕەکان وەرگێڕانەکانیان لەیەک دەچن با ئەوەش بزانی خۆ لەکوردییە ئەونە وشەمان نییە تا جیوازی من و ئەو وێبسایتەی وتت جیاوازی هەبێت وە ئەگەر بڕوا ناکەیت من براکەم فلمێکمان هەیە بەڵام ناوی براکەم خستراوەتە سەری دوای ئەوکەسەی بۆی داناین وتی ئەگەرئەتانەوێ بۆتان چاک ئەکەم بەڵام من موشکیلەم نەبوو ئەمانەش ئەو لینکانەن کە من براکەم وەرمانگێڕاوە بەیەکەوە https://beenar.net/titles/1453/descendants https://m.youtube.com/watch?v=cu-mdoFx640&t=48s https://m.youtube.com/watch?v=_s0Sj4HAFvs&t=16s https://m.youtube.com/watch?v=gCkrbirHvKs https://m.youtube.com/watch?v=dmklOYTWpho https://m.youtube.com/watch?v=th7jnU2tAII https://m.youtube.com/watch?v=jtvGyvTFMbk&t=8s https://m.youtube.com/watch?v=ucsmoFTCO8o https://m.youtube.com/watch?v=_uCm7uNVxVU https://m.youtube.com/watch?v=MXjLZ-vbVhw&t=52s وە با بزانی قەت وەرگێڕانی کەسی ناگاتەوە بە هی وێبسایت کە لە عسلدا تەنها ئەو وێبسایتانە وەرگێڕانی قسەی ڕۆژانە دەکەن نە جیاکردنەوەی فلمێکی شەڕ یان جادووی یان خەیاڵی وە ئەگەر دەتەوێت ئێستا ئەو مەسیجانەت بۆ دنێرکم کە جوابمان دراوەتەوە لەسەر فلمەکە وە دڵنیابە بەتەمام کە بریکار کارتەرم وەرگێڕا بۆت ئەنێرم وە ئەوە مەسیجەکان وە دەمەوێت ئەوەو پێبڵێم ئەو کەسانەم ناوێت کە گومانیان لە وەرگێڕانەکانمە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]، @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: تکایە لەیەک بەش گفتوگۆکە تەواو بکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) تۆ. وەرگێڕیت؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٣، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] تکایە ھەر لەم بەشە گفتوگۆکە بکە و بەشێکی نوێ مەکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٣٨، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} من کارم بەوە نییە کە لە شوێنێکی تر کار دەکەیت یان ھەرچییەک کە بیکەیت پەیوەندیی بە منەوە نییە. باسەکە لەسەر ئەوە بوو کە تۆ سەرەتا وتت من ئەو وتارەم وەرگێڕاوە، بەڵام بە وەرگێڕی گووگڵ ھەمان دەقی وتارەکەم لە ویکیپیدیای ئینگلیزی کردەوە کوردی و ئەنجامەکانم لەگەڵ دەقەکانی ئەم وتارەی ئێرە بەراورد کرد. بینیم کە جیاوازییان نەبوو (مەگەر دوو سێ پیتێک دەستکاری کرابێت). قسەی من ئەوەیە کە تکایە کاتێک لە ویکیپیدیا بەشداری دەکەن پشت بە توانای خۆتان ببەستن نەک ڕاستەوخۆ دەقی وەرگێڕێکی مەکینەیی (کە بۆ ئێمە نوێشە) بێننە ئێرە. ناڵێم بەکاری مەھێنە، تەنیا دەڵێم بەوریایییەوە بەکاری بێنە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٤٧، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) خەمت نەبێت نایگۆڕم من خۆم وەرمگێڕاوەو تۆ هەڵەیت --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٤٤، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :?Okey I know, but why Wikipedia check it my Article --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[File:Stop hand nuvola.svg|30px]] {{ھەڵە|بوەستە}} ئەمە دوایین و کۆتا ئاگادارکردنەوەمە تکایە بەشی نوێ درووست مەکە بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] ئەگەرنا ناچار دەبم وتووێژەکە بگوازمەوە و توانای نامە ناردنت لەم پەڕەیە ڕابگرم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٣، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} ئاسوودە بە لەوەی کە بە کوردی بنووسیت. نەک ھەر وتاری تۆ، ھی ھەمووان دەپشکنرێت مەگەر چۆنھا بەسەرمان تێپەڕێت. وەک ھەموو شوێنێکی تر، [[ویکیپیدیا:سوڕ|ویکیپیدیاش سیاسەت و ڕێسای خۆی]] ھەیە و بە شێوازی خۆی کار دەکات. گەر وا نەکەین، ئەوا کێ چیی بوێت و چیی پێ خۆش بێت ئەوە دەکات. سپاس بۆ تێگەیشتنت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٥٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بەڕاستی داوای لێبوردن دەکەم لەسەر ئەو موشکیلەییەی لەنێوانماندا ڕویدا، بەڵێ من بەکارم هێناوە، بەس بەڕاستی تۆ ئیشی وەرگێڕانت نەکردووە یەجگار قورسە، وەخەمت نەبێت ئەمجارە تەنها خۆم وەریدەگێڕم، بەس تکایە خشتەکەم بۆ دروست کە لە وتاری پیگی کارتەر --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :تکایە بۆ ماوەی دوو کاتژمێر پشوو وەرگرە و نامەی پەڕەی وتووێژەکەت بخوێنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٠٥، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::{{وب|ئارۆ سالار محمود}} بوراویت. زانیم بەکارت ھێناوە و تەنیا دەمویست ڕاستگۆ بیت لەگەڵمان. سووکە بڕیارێکیشم دابوو کە گەر ئاوا بەردەوام بیت لە قسەکردن، وتارەکە بسڕینەوە، بەڵام ئەوە پەشیمان بوومەوە و سندووقەکەش دروست دەکەم. دەزانم وەرگێڕان کاری ھەموو کەسێک نییە، بەڵام لە سەرووی ھەموو شتێکیشەوە پشت بە توانای خۆت ببەستە. سوپاس بۆ ئەوەی کە ڕاستگۆییت دەرخست. تکایە گوێش بۆ بەکارھێنەرانی تر ڕاگرە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad]] چەند جارێک تکای کرد کە بەشی نوێ دروست نەکەیت و لێدوانەکان لەژێر ھەمان بەش بدەیت. بۆ ماوەی ٢ سەعات [[ویکیپیدیا:سیاسەتی بەربەستن|بەربەست کرایت]]، بەڵام دواتر دەتوانیت دەستکاری بکەیتەوە. دووبارە سوپاس بۆ تێگەیشتنت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٠٨، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] جگە لە دەستکاریکردنی ئەم پەڕەی وتووێژە دەتوانن وەکوو جاران دەستکاری گشت ئەو پەڕانە بکەن کە دەیانکرد، تەنھا ھۆکاری بەربەستنی لێرە ئەوە بوو چونکە چەنجارێک داوام کرد بەشی نوێ درووست نەکات نازانم بۆچی وەڵامی نەبوو، لەوانەیە لەگەڵ تۆ سەرقاڵ بووبێت و ئاگای لەمن نەبووبێت، بەھەرحاڵ تا دوو سەعاتی تر توانای دەستکاری ئەم وتووێژەیان نییە، و دواتر بە ئاسایی دەتوانن دەستکاری بکەنەوە، سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:١٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::: دروستە، دەزانم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:١٥، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٩:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢) == تکایە چۆن وێنەیەک دابنێم؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ ]]: سەرەتا دەبێت بزانین وێنەکە بەردەستە لەناو ویکیپیدیا؟ گەر وێنەکە بەردەستە تەنھا سەرچاوەی وێنەکە کۆپی بکە و لەناو زانیاریدانی وتارەکە لە پارامیتەری #وێنە دایبنێ :گەر وێنەکە بەردەست نییە لە ویکیپیدیا و ھەروەھا دەکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]] یان مافی ھاوبەشی پێکردنی بۆ ھەموو کەسێک ئازادە ئەوا دەتوانی لە [[c:Main_Page|ویکیمیدیا]] بەرزی بکەیتەوە. گەر وێنەکە نائازادە و ناکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]] ئەوا بابەتێکی ترە و ڕوونکردنەوەی زیاتری پێویستە. :ھەرچۆنێک بێت ھەر کام لەم حاڵەتانەیە ڕوونکردنەوەی زیاتری دەوێت ڕێگەم بدە بزانم بارودۆخەکە چۆنە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٣٧، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢٠:٠٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢) == مامۆستا ئەمەت پێ چۆنە؟ https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%86%D9%81%DB%8C%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%86%D9%86 --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: بەشێوەیەکی گشتی باش ڕێکخراوە بەڵام چەن تێبنییەک: چەن بەشێکی ھێشتا بە زمانی ئینگلیزییە، وە نابێت ناوی خۆت بنووسیت نموونە "وەرگێڕان لەلایەن (ناو)" چونکە ھەر کەسێک کە بەشداری دەکات مافەکەی بە ویکیپیدیا دەبەخشیت و ھەمووان دەتوانن سوودی لێ وەربگرن و دەکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::بەس بەڕاستی کاتێک ئێمە لینکی کەسێکی تر بەکار بهێنین پێویستە بەشی خۆی حقی پێ بدەین [[تایبەت:بەشدارییەکان/188.72.15.29|188.72.15.29]] ‏٢٠:٥٩، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: نازانم باسی کام ڵینکە دەکەی بەڵام مەرجەکانی بەکارھێنان ویکیپیدیا کاتێک ھەر بەشدارییەک دەکەیت ئاگادارت دەکاتەوە کە {{گێڕانەوە|بەبەکارھێنان و بڵاوکردنەوە، مەرجەکانی بەکارھێنان قبووڵ دەکەیت و بەبێ گەڕانەوە پابەند دەبیت کە دەستکارییەکانت لەژێر مۆڵەتنامەی CC BY-SA 3.0 و GFDLدا بڵاو ببنەوە.}} :::بەو مانایەی کە گشت بەشداریی ھەموو لایەک خۆڕاییە و ھەمووان دەتوانن سوودی لێ وەرگرن ئەوە مانای ڕاستەقینەی ویکیپیدیایە کە گشت ناوەڕۆک و بەرھەمەکانی گشتییە و دەتوانرێت سوودی لێ وەربگیرێت لەلایەن ھەرکەسێک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zangbeto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zangbeto.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zangbeto''' are the traditional voodoo guardians of the night among the Ogu or Egun people of Benin, Togo and Nigeria. A traditional police and security institution, the Zangbeto cult is charged with the maintenance of law and order, and ensures safety and security within Ogu communities <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٥، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23338388 --> == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە (‏١٨:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢) == سڵاو .. بێ زەحمەت سەیرێکی ووتاری [[لا لیگا]] بکە ژمارە لاتینیەکان ناگۆڕێن بۆ ژمارەی کوردی لەڕێی توڵامرازەوە زۆر هەوڵمدا خراپتری ئەکات نەک چاکسازی ... --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٨:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: بەپێی زانیاری من ئەو تووڵە وا داڕێژراوە کە ژمارەکان بناسێتەوە، گەر سەیری وتارەکان بکەیت دەبینیت ژمارەکان کراون بە بەستەر، ژمارەکان لە بەستەر بگۆڕە بۆ دەقی ئاسایی دووبارە ھەوڵ بدەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::پێم خۆشە بەرێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تاگ بکەم بپرسم بۆچی ئەو ژمارانە ناناسێتەوە کە لەناو داڕێژە بەکارھاتوون یان کراون بەبەستەر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::: سڵاو، ئامرازەکە وا دروست کراوە کە گەر ژمارە عەرەبییەکان (0-9) لەگەڵ پیتە لاتینییەکان ھاتن، ئەوا دەستکارییەکان ناکات. ئەمە ھۆکاری بەستەرەکە. ھۆکاری ژمارەکانی دەقەکەش کە نەیگۆڕیبوو، کۆمای ئینگلیزی بوو کە لەدوای {{چبڕ|<code><nowiki>[[</nowiki></code>}} ھاتبوون. {{کرا}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::زۆر سپاس بۆ کارەکانتان ماندوو نەبن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٥٨، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::ئێسە تەواوە دەستان خۆش @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢١:٣٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٥٧، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢) == پێزەحمەت چۆن ئەو وتارانەی پیگی کارتەر بگەڕێنمەوە بە شێوەیەکی ئاسان --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٥٧، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: گەر سەیری ھۆکاری لابردنەکە بکەیت ئەوا دەردەکەوێ بەھۆی بێسەرچاوەیی لادراوە، گەر بیگەڕینیتەوە پێویستە سەرچاوەیان بۆ دابنێی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٧، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ئەی سەرچاوەکان چین؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٩، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: سەرچاوە بۆ ئەو زانیارییانەی کە سڕدراونەتەوە گەر تۆ درووستکەری وتاری تۆ لەوانەیە باشتر شارەزابیت کە سەرچاوەکان چین، وە تکایە بەشی نوێ درووست مەکە ھەر لەم بەشە وەڵامم بدەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:١١، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش بەڵام دەتوانی نمونەیەکم بۆ بهێنیتەوە بۆ ئەوەی منیش بەهەمان شێوە بۆی دابنێم (پیگی کارتەر) --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٤٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] تکایە بەشی نوێ درووست مەکە قسەکەم ڕوونە؟، دەمەوێ دڵنیا ببمەوە لەوەی قسەکەم ڕوونە بۆت یان نا؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر داوای لێبووردن دەکەم، بەڵام من لەسەر هەمان بەش دەڕۆم زۆر داوای لێبووردن دەکەم بەس ئەوە بەشەی من باسی دەکەم بریتییە لە بەشەکەی (پیگی کارتەر بۆ گەڕانەوەی ڕستەکە) وە دەمەوێت نمونەیەکم بۆ بهێنیتەوە بۆ گەڕاندنەوەی --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٢٠، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @ئارۆ سالار محمود، ئەگەر بتەوێت سەرجەم ڕستەکان وەکوو ئەوەی [https://w.wiki/5E6K ئێرە] چۆن گەڕانتەوە ئاوا بیگەڕێنیتەوە، دووبارە دەستکارییەکەت پوچەڵئەکرێتەوە وەکوو [https://w.wiki/5E6V ئێرە] چونکە بێسەرچاوەن. سپاس بۆ بەشداریت! [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٥:٥٣، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] مەبەستم لە وتارەکە نییە مەبەستم ئێرەیە لە پەڕەی وتووێژەکەم بەش درووست مەکە دەبینی نووسراوە (پرسیار لە ئارۆ سالار محمودەوە) ئەمە بەشێکە تکایە ھەوڵ بدە بەشی ئاوا درووست نەکەیتەوە تا گفتووگۆی بەشێکت تەواو دەکەی ئینجا بەشێکی نوێتر درووست دەکەی بۆ گفتووگۆ کردنەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١٣، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ ئێستا زانیم چۆنە نمونەیەکی چۆنییەتی داڕشتنەوەی سەرچاوەم بۆ دادەنێیت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:١٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] من دەمەوێت تەواو یەکلایی بینەوە لەوەی بەشی نوێ درووستنەکردن لە پەڕەی وتووێژەکەم مانای ئەوەیە ھەر وتووێژێک لەژێر بەشی خۆی بکرێت [[یارمەتی:پەڕەی وتووێژ]] بخوێنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ منیش ڕازیم یەکەم جار وام دەزانی مەبەستت لە مەسەلەیەکی ترە نەوەک ئەم بەشە زۆر داوای لێبووردن دەکەم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تکایە پێویست بە داوای لێبوردن ناکات من ئێستا پێت دەڵێم کێشەکە بە دیاریکراوی چییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٣٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەڵام دەمویست بزانم ئایا دەتوانین لە ڕێگەی [[دیسکۆرد (نەرمامێر)|دیسکۆرد]] قسە بکەین؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٣٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == داواکردن بۆ وتار (پیگی کارتەر) == بێزەحمەت دەتوانی نمونەیەکی سەرچاوەم بۆ بنێریت بۆ ئەوەی منیش بە هەمان سەرچاوە داینێم و وتارە فرێدراوەکان بگەڕێنمەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٠، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر مەبەستت لە چۆنییەتی سەرچاوەدانانە بڕوانە [https://www.youtube.com/watch?v=n5rmBT5awUA ئەم ڤیدیۆییە] لە یوتیوب لەسەر ویکیپیدیای سۆرانی باس لە چۆنییەتی سەرچاوەدانان دەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٥، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٠٦:٣٦، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا دەمەوێت پێت بڵێم لە بەشی جیهانی سینەمای مارڤێلدا کارەکتەرێکی سینەمای بەناوی (تۆر) بیگۆڕین بۆ (سۆر) دەمەوێت ئەوە چاکبکەم دەتوانم؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٦:٣٦، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر مەبەستت وتاری [[تۆر]]ە ئەوە لە بەشی وتووێژی پەڕەکە پرسێک بکە گەر بۆ ماوەی چەن ڕۆژێک کەس وەڵامی نەبوو بیگۆڕە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:١١، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trabala vishnou]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Trabala vishnou (Walker, 1855) Rose Myrtle Lappet Moth female Lasiocampidae (16076304697).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trabala vishnou''', the rose-myrtle lappet moth, is a moth of the family Lasiocampidae. It is found in south-east Asia, including Pakistan, India, Thailand, Sri Lanka, Myanmar, Java, China, Japan, Taiwan, Hong Kong, Vietnam and Indonesia. Four subspecies are recognized. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23366994 --> == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٠٠، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == بێزەحمەت مامۆستا دەتوانی وتارەکانی پیگی کارتەر لەگەڵ سۆفیا کارسۆن بسڕیتەوە؟ لەبەر ئەوەی هەندێ کەس هەن زۆر بێڕیزی بە وتارەکەم دەکەم بە تایبەتی ناو براو(ئارام) کە بەڕاست هاتووە ئەو لینکانەی سڕیوەتەوە کە من دامناوە بۆ سودوەرگرتن لە خوێنەرانی ئەم پەڵڕە لە ژێر وتاری ڕێزگرتن لەویکیپیدیا تکایە زۆر سوپاست دەکەم ئەوەم بۆ بکەیت وە باندێکی هەمیشەی منیش بکەیت بەس بێ ئەنجامدانی سڕینەوەی وتارەکان من باند مەکە سوپاس خۆشحاڵبووم کە ئەو ماوەیە قسەم لەگەڵ کردیت وو یارمەتیوو یام --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٠٠، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] تکایە ھێمن بەرەوە ئێمە کە لە ویکیپیدیاین گرژی و سترێس ھەر ڕوودەدات و پێویستە ئارامتر مامەڵە لەگەڵ بارودۆخانە بکەین کە فشارمان دەخەنە سەر، ئاگاداری وتارەکەم و دەشزانم بەڕێزتان نوێن لە ویکیپیدیا و شارەزایی تەواوی سیاسەت و ڕێساکان نین بەبەراورد بە بەکارھێنەرێک ماوەیەکی زۆرە لێرەیە; ھەموو ئەو شتانەش لەبەر چاو دەگرین ھەرچۆنێک بێت ئێمە ھەندێکجار ھەڵدەچین بەھۆی چەن ھەڵەیەک کە دووبارە و دووبارە دەبنەوە، بەڕێز ئارام لێرە بەڕێوەبەرە و ماوەیەکی زۆرە خزمەت بە ئێرە دەکات و ماندووە لە چارەسەرکردنی کێشە جۆراوجۆرەکانی ویکیپیدیا و دەکرێت ھەندێکجار لە دووبارە بوونەوەی ھەڵەکان تووڕە بێت بەڵام دڵنیات دەکەمەوە بە ھیچ شێوەیەک سووکایەتی بەھیچ کەسێک ناکات و نەیکردووە، و بەکەم سەیری ھیچ کەسێک ناکات و نەیکردووە ئەوەی ڕوویداوە تەنھا بەھۆی چەن کێشەیەکی دووبارەیی وتارەکەیە، بۆیە تکایە لەبەر چەن سترێسێک و فشارێک ویکیپیدیا جێمەھێلە زۆر سپاس بۆ بەشدارییەکانت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == داواکاری == بەڕاستی ئەم ستانە کە بەسەرتا دێن زۆرناخۆشە بەڕاستی منیش وا ڕاهاتووم کە ناتوانم هەڵسوکەوت بکەم لەگەڵ هەرکەسێکی ئاوا بەڕاستی شێوازی قسەکردنی بەڕەوستانە نەبوو بەڕاستی تۆ زۆر بە هێمنی قسە دەکەیت وەک ئەو نیت بەس بەڕاستی بێزاربووم لە ویکیپیدیا ، ئەگەر بەراستیش پێت بڵێم ئەوا سەیرکردنی وتار لە بەشی ئینگلیزییەکە خۆشترە ، وە لەسەر ناوی وتارەکە نوسیوێتی لەوانەیە ئەمە وەرگێڕێکی بێ ئەزمون نوسیوێتی کە بۆم نوسی [ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئارۆ سالار محمود|بەشدارییەکان]]) ١٨:١٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)</small> == ڕێزگرتن لە ویکیپیدیس == بەڕاست بۆچی ئەوانە ڕیکلامن؟ یان خۆت چۆن وەریدەگێرێ؟ ڕاستی وەرگێڕانی خۆگەڕیم بەکارهێناوە بەس بەڕاستی ئەوە نامکاتە وەرگێڕی خراپ وە ئەو کاتەی ئەم نامەی تۆ بینی خەریگی وەرگێڕانی sing 2. 2022 بووم بۆ زانیاریت ماوەیەکی تر بۆت ئەنێرم ئا ئینجا هی پیگی کارتەر یشت بۆدەنێرم [[چاوەڕوانبە] 😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡]] لە توڕەییا وام بۆنوسی وە قسەیەکی تریشی کرد [[تاگی وەرگێڕانی دەقاودەق (ئەم وتارە بە وەرگێڕی گووگڵ وەرگێڕدراوە)، سڕینەوەی ڕیکلام و بانگەشە (بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود دەستکاریی تری ئاوات لێ ببینم بەربەستت دەکەم. سەرەڕۆ مەبە و ڕێز لە ویکیپیدیا بگرە.)]] وە تکایە ئەگەر من ئەو خراپکارەموو وتارەکانم وەرگێڕانی دەقاو دەقن وتارەکانم بسڕەوە ( پیگی کارتەر ئەکتەری سینەمای ، سۆفیا کارسۆن (کە خۆم وەرمگێڕاوە وە پاساویش هەر وەرگێڕانی دەقاودەقی بەکارهێناوە) بیانسڕەوە و بلۆکی هەمیشیم بکە. وە تکایە ئەگەر چاوت پێی کەوت پێیبڵێ با ئەو وتانەی کە لەگەڵ ئەندامەکاندا بەکاری دەهینێت چاکی بکات لەگەڵ ڕێزدا ئارۆ سالار محمود خۆسحاڵبووم بە ناسینت 🙂🙂🙂🥲 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] دەزانم ڕووبەڕوو بوونەوەی سترێس و فشار ناخۆشە بەڵام ئەو کەسەی باسی دەکەین خزمەتێکی گەورەی ئێرەی کردووە و نابێت لەبەر یەک قسەی ئەو خزمەتەکانی زەربی سفر بکەیت، چونکە یارمەتی تۆشی داوە لەکاتی پێویستی و پرسیارکردن، منیش لێرە تووشی ھەڵچوون ھاتووم، بڕیاڕی وام داوە کە بەکارھێنەر [[ویکیپیدیا:سیاسەتی بەربەستن|بەربەست]] بکەم، ئەو کەسەی کە جاری پێشوو تۆی بەربەست کرد من بووم چونکە گوێت لێت لە داواکارییەکانم نەدەگرت و بەبەردەوامی بەشت درووست دەکرد نازانم گەر سەرقال بوبی یان نا بەڵام ھەر بەش درووست دەبوون بە دووبارەیی ھەرچۆنێک بێت، ئەو شتەی کە ڕوویدا نابێت تۆ سارد بکاتەوە و یان رق بەرامبەر بەکارھێنەرێکی تر درووست بکەی لەسەر ئەوەی شتێکی ئاوا ڕوویداوە، '''یەک شتی گرنگی تریش''' کە تۆ نایزانی بەڕێز ئارام کە بەرێوەبەرە یان ھەموو بەڕێوەبەرانی تر ھیچیان مامەڵەی کەسی لەگەڵ بەکارھێنەر ناکەن و کێشەی کەسیان لەگەڵ کەس نییە و بێلایەنن تەنھا ئەرکی خۆیان وەک بەرێوەبەر جێبەجێ دەکەن، بۆیە کە ئەوەی بەتۆ وتراوە وەک خۆت و وەک تاکەکەسێک پێت نەوتراوە بەلکو وەک بەکارھێنەرێکی ئەو کۆمەڵگایە پێت وتراوە و کەسیش لە ئێمە تۆ ناناسین و کێشەی کەسیمان نییە لەگەڵ ئێوە یان ھیچ کەسێکی تر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢١، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سوپاس دەمەوێت ئەوەشت پێبڵێم من لەسەرەتایە نەمدەزانی ئەم بەشکردنەوەیە چیە بەس دەمەویت بزانم کامانە کە وەرگێڕن لە بینەر؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٤، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: نەخێر بەش کردنەوە مەبەستم لەو وتووێژەی ئێرەیە کە ئێستاش بەشێکی نوێی ترت کردەوە بەناوی "داواکاری" تا وەڵامی بەشەکەی سەرەوە بدەیتەوە کە ئەمەش شتێکی گوونجاو نییە پێویستە کە بەشێکت کردەوە بەردەوام بی لەسەری تا کۆتایی بە بابەتی ئەو بەشە دێ کە لەسەری دەستان پێکردووە بەشێکی نوێ دەکەیتەوە کاتێک بابەتێکی جیاواز ھەیە قسەی لەسەر بکەیت، بەشی نوێ بۆ وەڵامدانەوەی بەرامبەر ناکرێتەوە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٧، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) کلیک لە کوێ بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٩، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: نا زۆر ئاسایە و من داوای لێبوردن دەکەم گەر بە ڕەقی مامەڵەم کردبێت لەگەڵتان تەنھا ویستم بڵێم ئەوەی تازەش کردتانەوە بەناوی "بەخوا داوای لێبوردن دەکەم" پێی دەوترێت بەش. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئینجا وەڵامدانەوە دەردەکەوێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٥، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ ڕیک بەم شێوەیەی ئێستا بەشی نوێت درووست نەکرد بۆ دووبارە قسەکردن لەسەر ھەمان بابەت دەست خۆش منیش ئاوام دەوت، تەنھا ئەگەر بابەتێکی نوێ ھەبوو ویستت قسەی لەسەر بکەی ئینجا بەشی نوێ درووست بکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٦، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٠٩:٣٥، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا چۆن ڤیدیۆ بخەمە پەڕەی وتاری ویکیپیدیا؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٥، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] گەر ڤیدیۆکە مافی پارێزراو نییە و بەرھەمی خۆتە بڕوانە [[:commons:Special:UploadWizard|Special:UploadWizard]] لێرە دەتوانی ڤیدیۆکە بەرز بکەیتەوە بۆ ناو ویکیمیدیا و لەوێشەوە بۆ سەرجەم پڕۆژەکانی ویکیپیدیا بەردەست دەبێت و ھەرکەس بیەوێت دەتوانێت بەکاری بھێنێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٥٢، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tirumala septentrionis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Dark blue tiger (Tirumala septentrionis dravidarum).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tirumala septentrionis''', the dark blue tiger, is a danaid butterfly found in the Indian subcontinent and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٥، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23389957 --> == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە (‏١٦:٣٢، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == سڵاو بەرێز ساکورا .. دەسخۆش کە ووتوێژی تی مۆبایلەکەت داخست ئەوەی ئەوە کەسە هەستا بە ئاژاوە نانەوە و شەرە دەستکاریکردن و خۆی کردبوە پرۆفیسۆری زمان لێمان بەبێ ئەوەی لەم ماوەی ساڵەی من هاتووم هیچ ووتار و چاکسازی و بەشداریەکی هەبێ تەنیا لە ڕەخنە گرتن و دەسکاریکردن و خراپکاری ناوەکان زیاتر .. بەهەرحاڵ نامەوێ زیاتر لەسەری بڕۆم ئەم پەیامەم بۆیە نارد هەر لەسەر ئەو ووتارەیە کە ناوەکەی خراپ بووە لەکاتی گواستنەوەدا پێشگری ویکیپیدیای بۆ زیاد بووە و زۆریشم هەوڵدا ناتوانرێ چاک بکرێ و بگوازرێتەوە گەر ئەزێت نیە سەیریکی بکە و چاکی بکەرەوە ... سوپاس :) --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٦:٣٢، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] سپاس بۆ بەشدارییەکەتان لە ویکیپیدیا بەڵام ئەو کەسە زۆر خزمەتی ویکیپیدیای کردووە لە ڕابردوو ئەتوانم بڵێم لە سێ کۆلەکە یەکێک لەو کۆلەکەکانی ویکیپیدیا ئەو ڕایگرتبوو بەتایبەتی لە ڕووی تەکنیکیەوە، بەھەرحاڵ بۆ مەسەلەی گفتوگۆکە بەلێ داخرا لەبەر ئەو ھۆکارانەی باسم کردوون لە گفتوۆکە، کێشەی وتارەکەش چارەسەر کرا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٢، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٤٥، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا دەتوانی ڤیدیۆیەکی پیگی کارتەرم بۆ دەبەزێنیت چونکە خۆم نایزانم، زۆر سوپاس --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٤٥، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Statehood Day (Slovenia)]]'''<br /> <small>''([[:sl:Dan državnosti]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Statehood Day''' (Slovene: Dan državnosti) is a holiday that occurs on every 25 June in Slovenia to commemorate the country's declaration of independence from Yugoslavia in 1991. Although the formal declaration of independence did not come until 26 June 1991, Statehood Day is considered to be 25 June since that was the date on which the initial acts regarding independence were passed and Slovenia became independent <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٣٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23396992 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roll Out Solar Array]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:View of the ISS taken during Crew-2 flyaround (ISS066-E-080651).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Roll Out Solar Array''' (ROSA) and its larger version ISS Roll Out Solar Array (iROSA) are lightweight, flexible power sources designed by NASA to be deployed and used in space. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23436479 --> == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٤٩، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == زۆرداوای لێبووردن دەکەم کە بەشی نوێ دەکەمەوە ئەم وەرگێرانە هی خۆمە لە یوتوب https://m.youtube.com/watch?v=cu-mdoFx640&t=57s --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٤٩، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت لە دابەزاندن بەرزکردنەوەیەتی بۆ ویکیپیدیا؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٣، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٣٦، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == باشە مامۆستا من چۆن دەتوانم بەستەرێک لە بەستەرێک ببەستمەوە تەنها لە یەک وتاردا --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٣٦، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ دەستکاری دیدەری گەر هەبێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:١٢، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) جواب، تکایە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٥٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ببورە بۆ درەنگ کەوتن ئایا مەبەستتان لەم نموونەیە دێت بەستەردان وەک ئەوەی لە وێنەکە نیشاندراوە؟[[File:Artcile linking tutorial ckb.gif|thumb|]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٥٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) نەخێر مامۆستا ئەگەر لە ویکیپیدیای ئینگلیزی سەیرت کردبێت ئەوا کاتێک کلیک لە ناوێک دەکەیت ناوبات بۆ وتارێک بەڵکو دەوبات بۆ وشەیەک لە وتارێک [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٨، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) نمونە : [[کارەکتەرەکانی گەردوونی سینەمای مارڤڵ: ئـ - ئێڵ]] بۆ ئەم کارەم دەوێت بڕۆ سەر ئینگلیزییەکە کاتێک کلیک لە بەربەستیک دەکەیت کە ناوە یەکسەر خۆی دەوباتە خوارەوە بۆ ئەو ناوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت ئەوەیە ھەر وتارێک کراوە بە بەش-بەش، و پوختەیەکی لەسەر نووسراوە و لەسەر ھەر بەشێک see also ھەیە کە کرتەی لەسەر دەکەی دەتباتە ناو خوودی وتارەکە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٤٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) وایە ئەی چۆن من لە وتارێک ترەوە بەستەرێک دابنێم یەکسەر بێت بۆ ئەم بەشانە وەک من لە وتاری شاژنە سیۆندک (دراما) بم کلیک لەسەر ناوی سیۆندۆک بکەم یەکسەر بێت بۆ ئەم بەشە کە لە بەشەکە نوسراوە سیۆندۆک؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٤٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: با وەڵامی پرسیاری سەرەتا بدەینەوە ئەمە لەڕێگەی داڕێژە و پارچە نووسین دەکرێت وەک لە وێنەکە دەبینی لە ڕێگەی داڕێژەی [[داڕێژە:ھەروەھا ببینە|see also]] کراوە، بەم شێوەیە :=== سەرە بابەت === :{{ھەروەھا ببینە|تاقیکردنەوە}} :پوختەیەک لە نووسین. :[[File:Fortutorialckb image.png|thumb|]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەتوانی دانەیەکم بۆ وا لێبکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) وەک پیگی کارتەر لە بەشی ٣ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئەتوانم بە خاڵ پێتبڵێم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٠٠، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئەتوانم بە خاڵ پێتبڵێم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٠٠، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڵام گەر سەیری وتارەکە بکەین خۆت دەیزانی و ئەنجامت داوە بۆ نموونە بڕوانە [[کارەکتەرەکانی گەردوونی سینەمای مارڤڵ: ئـ - ئێڵ#ئەیجاک|ئەم بەشە]] کێشەی نییە پێم وایە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٠٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) خاڵی یەکم * بڕۆ سەر ویکیپیدیای ئینگلیزی *سێرج بۆ (ms. Marvel (tv showبکە * وەرە خوارەوە لە وتارەکە * خشتەیەک دەبینی باسی ئەڵقەی دراماکان دەکات *لە خشتەکەدا کلیک لە یەکەم بەربەست بکە نوسراوە Kamala khan * کە کلیلت کرد ئەوا دەچێتە سەر وتاریکی تر کە ئەو وتارەی منە بەس بە ئینگلیزی تکایە تاقی بکەرەوە و بزانە چۆن بوو سوپاس لەگەڵ ڕێزدا….. [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:١٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش لەسەرەوە بەستەرێکت داناوە نوسراوە ئەم بەشە چیت تیا نوسیوە؟ بۆ ئەوەی منیش وای لێبکەم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٣٥، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئایا بەڕێزتان دەتانەوێت لەناو خشتە بەستەر بە وتارێکی دیاریکراو بدەن ئەوەیە پرسیارەکە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) تەنها زانیاریەکانم بۆ بنوسە بە تێر و پەڕی سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بۆ وەڵامی دووەم پرسیار ئێمە شتێکمان ھەیە بەناوی ھاشتاگەکان # کە لە ویکیپیدیا بەکاردێت بۆ تیشک خستنەسەر و چوونە سەر شتێکی دیاریکراو ئایا بەڕێزتان مەبەستتان ئەوەیە لە وتارێک ڕاستەوخۆ بەکارھێنەر یان خوێنەر ببات بۆ شتێکی دیاریکراو؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ڕێک بەو شێوەیە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٤، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵام بۆ بەشێک [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٥، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) وەک ئەوەی کە لەسەرەوە تاقیکردنەوەیەکت بۆ ئەنجام دابووم کە بەستەرێکت دانابوو بەناوی ئەم بەشە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) کە یەکسەر بۆ بەشی ئەیجاک بردیتی [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بۆ وەڵامی ھاشتاگەکان @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] دوو ڕێگا ھەیە بۆ ئەوەی ئەم کارە بکەین ڕێگای یەکەم ئۆتۆماتیکییە کە لە ڕێگەی سیستمەوە بەستەرەکەت دەستدەکەوێت ڕێگای دووەم دەستییە کە خۆت بەستەرەکە درووست دەکەیت، بەڕێزت نازانم چەن شارەزای پرۆگرامینگی بۆیە ڕێگای دووەم ئێستا شیناکەمەوە و ڕێگای یەکەم شیدەکەمەوە، کە دەچیتە سەر ئەو وتارەی مەبەستەە و بەشی پێرستەکان دەبینی وەک ئەوەی لە [[File:List ckb tutorial.png|thumb|]] وێنەکە دەست نیشانم کردووە کرتە لەسەر ئەو بەشە دەکەی کە دەتەوێت خوێنەر بۆی بگوازرێتەوە لەجیاتی ئەوەی خۆی بۆی بگەڕێت، لەدوای کرتە کردن ئۆتۆماتیکی بەستەرەکەت دەست دەکەوێت لەسەرەوەی پەڕەکە لە بەشی بەستەر ئینجا بەستەرەکە کۆپی دەکەیت و دەیکەیت بە بەستەر بۆ ئەو نووسینەی کە مەبەستتە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) واتا لەو شێونەدا کۆپی دەکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: [[File:Article tutorials ckb wiki.png|thumb|بڕوانە ئەم وێنەیە لێرە بەستەرەکە دەبینی گەر گۆڕانکاری بەسەردا بێت]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەستخۆش [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٣٣، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: کرتە لەسەر ئەم وێنەیە بکە بۆ شیکردنەوەی زیاتر: [[File:Ckb article tutorials.gif|250x250px|]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٥، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ::دەبینیت کە لەدوای کرتە کردن لە بەشەکە بەستەری وتارەکە گۆڕانکاری بەسەردا دێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٦، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بۆ وەڵامی ئەم پرسیارەش :::{{گێڕانەوە|دەست خۆش لەسەرەوە بەستەرێکت داناوە نوسراوە ئەم بەشە چیت تیا نوسیوە؟ بۆ ئەوەی منیش وای لێبکەم}} :::بڕوانە ئەم وێنەیە [[File:Edit source ckb wiki tutorials.png|250x250px|]] دەبینی نووسراوە دەستکاری سەرچاوە، لە ھەر ناو ھەر ناوەڕۆکێکی ویکیپدیا ئەمە ھەیە کە کرتەت لە دەستکاری سەرچاوە کرد، سەرچاوەی ناوەڕۆکەکە دەبینی و دەزانی چۆن وای لێکراوە، :::بەڵام گەر ڕوونتر وەڵامی پرسیارەکەت بدەمەوە ئەوەی من کردم دەست نیشان کردنی بەشێکی دیاریکراوە لە وتارێک لەسەرەوە باسم کرد کە چۆن دەکرێت کە چۆن بتوانی بەشێکی دیاریکراو بکەیت بە بەستەر و کۆپی بکەیت و لەھەر شوێنێکی ویکیپیدیا بەستەر بەم شوێنە دیاریکراوە بدەیت کە خۆت دەتەوێت :::ھیوادارم ڕوون بم؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٨، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) باشە چۆن ئێمە دەتوانین وشەیەک بهێنینە ناوەڕاست بەبێ ئەوەی ئەو شتانە دیاربن کە بۆی دادەنێن بەتەمەی دروستکردنی پەرەیەکی خۆمم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢١، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت لەو شتانە چییە کە بۆی دادەنێین؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٣٠، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئامازەکان [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئامرازەکام [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٣، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئامرازەکان [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٣، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت چیە لە ئامرازەکان؟ بۆچی ئامرازەکان پەیوەندیان بە ناوەڕۆکی پەڕەی بەکارھێنەریت ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٥، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بە ڕوونتر دەمەوێت ڕستەیەک گەورە بکەم و بیخەمە ناوەڕاستی پەڕەکە سادە و ساکار [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٠١، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بێزەحمەت باشە چۆن پێڕست بخەمە ناو پەڕەی بەکارهێنەرەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٤٢، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :زۆر ببورە پرسیارەکانت زۆر بۆمن ڕوون نین بەڵام وابزانم لە پەڕەی بەکارھێنەریت ھەنێک شتت چارەسەر کردووە، و شتێکی تر بینیم لە پەڕەکەت شتێکت نووسیوە وەک ئەوەی (ئەم بەکارھێنەرە ئارەزووی لە ئامێرە میوزیکییەکانە) ئێمە بۆ ئەوە داڕێژەمان ھەیە نموونە: :{{بەکارھێنەر:سب/بەکارھێنەر ڕۆمان}} :و زۆری تریش لە پەڕەی [[بەکارھێنەر:سب]]دا دەستدەکەون. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٠١، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Jamil1969|Jamil1969]]ەوە (‏٠٣:١١، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢) == سلاو به خته وه رم له وه ی که ده توانم یارمه تی ده ر بم له ویکی پیدیا --[[بەکارھێنەر:Jamil1969|Jamil1969]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jamil1969|لێدوان]]) ‏٠٣:١١، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Jamil1969|Jamil1969]]: سڵاو خۆشحاڵم کە بەڕێزت لێرە دەبینم ھەر پرسیارێک یان یارمەتییەکتان ویست ھەوڵی خۆم دەدەم کە بەجێی بگەیەنم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٣:٢٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::سپاس ماموستای به ریز [[بەکارھێنەر:Jamil1969|Jamil1969]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jamil1969|لێدوان]]) ‏٠٣:٣٩، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٠٨:٢٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢) == خاتوون پڕۆژەیەک هەیە لە ویکیپیدیا کە بۆ وەرگێڕان بێت یاخود وتووێژی لێبکرێت؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت چییە لەوەی پڕۆژەیەک ھەبێت بۆ وەرگێڕان؟ ئێمە [[ویکیپیدیا:ویکیپرۆژە|ویکیپڕۆژەمان]] ھەیە گەر ئاگادار بیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٨، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٥٤، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٧:٤١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا من چۆن بتوانم وێنە دابنێم ل ویکی کۆموز چونکە دڵنیام خۆت باش دەزانی کە زۆر ناڕەزایم بۆ دێتەوە لە ویکی کۆموز تکایە دەتوانی فێرم بکەیت نەک لە کۆمپیوتەر، دەقاو دەق لە ویکی کۆموز --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٤١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بە کورتی بابەتەکە ئەوەیە ئەوەی لەوێ باری دەکەیت دەبێت ھیخۆت بێت و بەرھەمی خۆت بێت و ئەوەی لەوێ بڵاوی دەکەیتەوە دەچێتە ژێر پاوانی گشتی، ئەگەر وێنەیەکت بەرز کردەوە ھیخۆت نەبوو ئەوا دەسڕدرێتەوە چونکە لەوێ وێنەی ماف پارێزراو پەسەند ناکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) مەبەست لە مافی پارێزراو چییە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٥٥، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: وێنەیەک کە خۆت گرتووتە و مافی بۆخۆت دەگەڕێتەوە ئەوە مولکی تۆیە، بەڵام وێنەیەک کە لەلایەن کەسانی ترەوە گیراوە و مافی بۆ ئەوان پارێزراوە ئەوا ناتوانی بەکاری بھێنی یان بەرزی بکەیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٠، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەس من لە ویکی کومز پێموترا ئەگەر هی خۆت نەبوو ئەوا دەتوانی کلیک لە ئەو بەشە کەیت کە نوسراوە موڵکی خۆم نییە ئەی بۆ ئەوە چی بکەم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ لەوکاتە ناوی بەرھەمھێنەر و سەرچاوەی بەرھەمەکە دەنووسی، و دواتر لە خوارەوە پرسیارت لێدەکەن کە بۆچی مافی ئەوەت ھەیە ئەم بەرھەمە باربکەیت، ئێوەش بەپێی جۆری بەرھەمەکە ھەڵبژاردەیەکی گوونجاو ھەڵدەبژێرن، گەر بەرھەمەکە ڕێگەپێدراو نەبوو و بۆ بڵاوکردنەوە ئەوە بێگوومان ئەوکاتە ناکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]] و ناتوانرێت بڵاو بکرێتەوە لە کامنز. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٤٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) باشە ئەی تۆ چۆن وێنەی Hayley Atwell as Peggy Carter.jpg دانا، تکایە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٤٦، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] من ئەم وینەیەم لە کامنز بارنەکردووە چونکە مافی پارێزراوە، لە ویکی خۆمان بارم کردووە. گەر کرتە لە وێنەکە بکەی و بەڵگەنامەکەی ببینی دەبینی من سەرچاوەی وێنەکەم دەستەبەر کردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٤٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەتوانی فێرم بکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئەوانەی دەتوانن لە ناوخۆ پەڕگە بار بکەن پێویستە [[ویکیپیدیا:بارکەرەکان|مافی بارکردنیان]] ھەبێت، ئەو مافەش تەنھا بەو کەسانە دەدرێت کە شارەزان لە بارکردنی وێنە و بەشداریان ھەیە لە [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|پڕۆژەی بارکردن]]، لە ئێستادا بەڕێزت دەتوانی بەشداری لە پڕۆژەی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە]] بکەیت بۆ داواکردنی ئەو وێنانەی دەتانەویت باری بکەن، بێگوومان سیاسەت و ڕێساکان دەتوانن لە پڕۆژەکە بخوێننەوە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر زۆر زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٢، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :{{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٠، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) باشە خاتوون من چۆن ئەو پڕی بکەمەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بڕوانە [[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود#پڕۆژەی داواکاری پەڕگە|لێرە]] وەڵامی بەڕێزتم داوەتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Road Goes Ever On (song)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Hobbiton, New Zealand.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Road Goes Ever On'''" is a title that encompasses several walking songs that J. R. R. Tolkien wrote for his Middle-earth legendarium. Within the stories, the original song was composed by Bilbo Baggins and recorded in The Hobbit. Different versions of it also appear in The Lord of the Rings, along with some similar walking songs. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٥١، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23473250 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Everard Calthrop]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Everard Richard Calthrop''' (3 March 1857 – 30 March 1927) was a British railway engineer and inventor. Calthrop was a notable promoter and builder of narrow-gauge railways, especially of 2 ft 6 in (762 mm) narrow gauge, and was especially prominent in India. His most notable achievement was the Barsi Light Railway, but he is best known in his home country for the Leek and Manifold Valley Light Railway. Calthrop has been described as a "railway genius. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٤، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == سڕینەوەی پەڕە و وتارەکان == سڵاو، ئایا بەکارهێنەران دەتوانن وتارەکان بسڕنەوە؟ یان تەنیا بەڕێوبەران دەتوانن؟ [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ‏١١:٢٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو {{وب|مامۆستا}} گەر مەبەستتان بە شێوەیەکی تەکنیکی لە <code>delete</code> دێت بەکارھێنەران لە ئێستادا ئەو مافەیان نییە و لەجیاتی ئەوە دەتوانن [[وپ:توینکڵ|توینکڵ]] بەکاربێنن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٤٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :: توینکڵ یارمەتیان دەدات لە لێدانی تاگی سڕینەوە لەو پەڕانەی شایەنی سڕینەوەیە و سڕینەوەی تەکنیکی بۆ بەڕێوەبەران دەمێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٤٦، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::: {{وب|Sakura emad}} مەبەستم ئەوە بوو، دەست خۆش.[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ‏١٣:٠٧، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == دیوەخان == خاتوون چۆن لەوێ پڕۆژەکان ئەنجام دەدریت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:١٣، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو {{وب|ئارۆ سالار محمود}} سەیری داواکارییەکەی من بکە لەسەر نادادپەروەری بەرامبەر ویکیپیدیای سۆرانی بینیوتە بەکارھێنەران بەشداریان تیا کردووە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) نەوەڵا، واتا هەر وەکو شتێکی بێمانا دروسرکراوە، وایە؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٣١، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : {{وب|ئارۆ سالار محمود}}چی وەک شتێکی بێ مانا درووستکرابێت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٥١، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر داوای لێبووردن دەکەم، بەس ئەمە کۆتا وەڵاممە، دیوەخان، بێ جاوبدانەوە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٠٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == test == test [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٥٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == کار == خاتوون هێچ کەسێک دەناسی شەیدای فلیم و دراماکانی مارڤڵ بێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٤٣، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : نەخێر، بەڵام ھۆکار چییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پیگی کارتەر == بۆ وتاری [[پیگی کارتەر (کارەکتەری سینەمایی)]] چاکم کردۆتەوە بەتەواوەتی گەر کاتت هەبوو، هیوادارم سەرێکی لێبەیت و ئەگەر یەک غەڵەتی تێدابوو، ژێرسەردێڕەکەیم بۆ بنوسە، زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١١، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو {{وب|ئارۆ سالار محمود}} ناتوانم پشکنین بۆ تەواوی وتارەکە بکەم لە ئێستادا بەڵام لەوانەیە کەسێکی تر پێشنیار بکەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:١١، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سوپاس، ئەگەر وتارێکی کەسی ترت لەبەردەسدایە من پێداچونەوەی بۆ دەکەم، چونکە بەڕاستی خۆشە کەسێک داواکارییەکت لێبکات.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٣، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : {{وب|ئارۆ سالار محمود}} من پێم خۆشە کارەکان بە جدی بکەم، ھەرچۆنێک بێت ئەم ماوەیە تەندرووستیم جێگیر نییە بۆیە لەوانەیە نەتوانم بەتەواوی کارەکان بەڕێوە ببەم سەیری ئاگاداری سەرەووەی [[بەکارھێنەر:Sakura_emad|پەڕەی بەکارھێنەریم]] بکە <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sakura emad|بەشدارییەکان]]) ١١:١١، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)</small> == Wikipedia translation of the week: 2022-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Church of St. Clare, Horodkivka]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Horodkivka Catholic Church RB.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of St. Clare, Horodkivka''' is a Roman Catholic religious building and an architectural monument of local importance in the village of Horodkivka (alternative spelling Gorodkivka), Andrushivka Raion, Zhytomyr region, Ukraine. Horodkivka was called Khalaimgorodok before 1946 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٥، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢١:١٧، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢) == خاتوون ئایا دەتوانین وێنەی گۆگڵ باربکەین لە ویکیپیدیا، کاتێک لە ویکیپیدیا نەبێت، چونکە بۆ وتاری [[بۆرجو ئۆزبێرک]] م دەوێت --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:١٧، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] گووگڵ وێنەکان لە پەڕەکانی ئینتەرنێت دەھێنێت گەر ئەو شوێنەی وێنەکەی لێ باردەکەین گوونجاو و بێت لەڕووی یاساییەوە بێگوومان بۆچی نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٧، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تکایە چ مەڵپەڕێک گونجاوە؟ [https://www.fox.com.tr/Ask-Mantik-Intikam/oyuncular/1006/esra-erten کرتە بکە]دەبێت؟ ئەگەر نابێت دەتوانی پێمبڵێیت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٦، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر مەبەستت لە وێنەکەی خانمەکتەر ئیسرایە ئایا دەتوانی لە شوێنی تر بگەرێی بزانیت ھەمان وێنە بە شێوەیەکی ئازاد دەستدەکەوێت یان نا؟ چونکە ئەم وێنەیەی ئێستا مافی پارێزراوە سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٩، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) واتا ناتوانین باری بکەین [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٠٠، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: پێویستە سەرەتا بزانیت ئایا دەتوانین ھەمان وێنەمان بە [[پاوانی گشتی|شێوەیەکی ئازاد]] دەست بکەوێت یان نا، گەر دەست نەکەوت ئەوکات قسەی لەسەر دەکەین [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٥٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) باشە لە ئێستەدا چی بکەم بۆ ئەوەی ئەو وێنەیەم دەستکەوێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٢١، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تکایە پرسیارەکانم دووبارە بخوێنەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٠٤، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) مەبەستم لەوەیە کە چۆن بزانم ئەو وێنەیە موڵکی گشتییە؟ خۆ من دەتوانم بڕۆم لە پڕۆفایلەکەی لە ئینستاگرام سەد وێنە بهێنم، بەڵام چۆن بزانم موڵکی گشتییە؟ تکایە😁😁😁😁 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠١، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: باشە ئایا لە ویکیپیدیا ئەم خانمەکتەرە ھیچ وێنەیەکی ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٤، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەونەی گەڕابێتم نەمبینیوە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی یان چەند ویکییەکی تر [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تەمام کێشە نییە خۆم گەڕانم بۆی کرد ھیچم نەدۆزیەوە تکایە لە پڕۆژەی داواکاری پەڕگە داوای بەرزکردنەوەی وێنەکە بکە با جێبەجێ بکرێت سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٩، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) لە گۆگڵ؟ زۆر سوپاس، هەر وێنەیەک بێت؟ زۆر سوپاس 😁😁😁😁😁😁😊 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٠، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ بەڵام زیاتر ئەو وێنەیەی لە سەرەوە ئاماژەتان پێیدا پێم گوونجاوە خۆتانیش باشتر دەزانن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٠١، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سوپاس خێرا بۆ دابنێ ئێستا دایدەنێم، زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٣، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) خاتوون ئەو لینکەی کە لە ئەم لێدوانەدا بۆم دانای هی ئیسرا بوو (ببورە)، بەڵام ئەم وێنەیەی کە لە بارکردن دامنا هی بۆرجووە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:١٤، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەویش لەبەر ئەوە بوو کە وتاری بۆرجووە، بەڵام هەردووکیان هەر یەک وێنەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} دەتوانی سەردانی مافی بارکردن بکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٣٠، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :ئاگادارم بەرێزم ھەرچۆنێک بێت ناتوانم بەخێرایی وێنەکە باربکەم ببورە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == داواکاری == سڵاو ساکوورا، تکایە پەڕەی [[سخ]] دروست بکە و ڕەنگە جارجاریش بە پەیامی سەر پەڕەی لێدوانەکەی بێزارت بکەم. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٤٨، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :{{کرا}} @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] نەخێر ھەرگیز بێزارم ناکەن بەرێز ئارام. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٠٨، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :: زۆر سوپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٣٩، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٩:٥٣، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢) == خاتوون دەتوانی سەردانی پەڕەی مافی بارکەران بکەیت؟ [https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95/%D9%BE%DB%8E%DA%95%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9%DB%95%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%AA%DB%86%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86#%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%BE%DB%8E%D9%86%DB%95%D8%B1:%D8%A6%D8%A7%D8%B1%DB%86_%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF_2 کرتە بکە] --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٣، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] وابزانم ھەڵە تێگەیشتنێک ھەیە ئەو شوێنەی ئێوە داوای مافی بارکەری لێدەکەن ھەڵەیە ئەو پڕۆژەیە بۆ ئەوەیە ئەگەر خۆت خاوەنی مافی بارکەر بیت و لە پڕۆژەکە خۆت وەک ئەندام تۆمار بکەی تا وەک من وەڵامی داواکاری ئەوانە بدەیتەوە کە مافەکەیان نییە و داوای بارکردنی پەڕگە دەکەن ھەروەک ئەوەی ئێوە داواکاریتان بەرز دەکردەوە منیش داواکارییەکانم جێبەجێ دەکرد و وێنەکانم بەرز دەکردەوە :ئایا قسەکانم ڕوونە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٤، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی چۆن ئەو مافە وەرگرم، با یەکسەر بمنێرێت بۆ شوێنی دیاریکراو تکایە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٧، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :بەشی [[ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان|داواکاری مافەکان]] لە [[ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان/بارکەر]] داوا دەکرێت سەرەتا لەسەر مافەکە بخوێنەوە و بزانە چۆن کاردەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٥، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٥، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٠، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تەواو ئەونەم ئەوانە خوێندەوە شێت بووم، گەر ئەونەیە، ئیتر من هەموی دەزانم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٨، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) شتی تازە، یان وەرگرتنی ماف [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٩، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بمبورە کە بێزارتانم کرد، نەخێر شتی تازە نییە گەر بە شێوەیەکی تەکنیکی شارەزاییەکی بنەڕەتیتان ھەیە تکایە داواکارییەکە بەرز بکەنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:١٤، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تکایە لەکوێ، چونکە ویکیپیدیا زۆر جەنجاڵە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٢، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: لە سەرەوە بڕوانە ئەم لێدوانەم :{{گێڕانەوە|بەشی داواکاری مافەکان لە ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان/بارکەر داوا دەکرێت سەرەتا لەسەر مافەکە بخوێنەوە و بزانە چۆن کاردەکات}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٤، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تۆمارم کرد سوپاس [[ویکیپیدیا:داواکردنی_مافەکان/بارکەر#بەکارھێنەر:ئارۆ_سالار_محمود]] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٥١، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sack of Shamakhi]]'''<br /> <small>''([[:fa:تاراج شماخی]]) ''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sack of Shamakhi''' took place on 18 August 1721, when rebellious Sunni Lezgins, within the declining Safavid Empire, attacked the capital of Shirvan province, Shamakhi (in present-day Azerbaijan Republic). The initially successful counter-campaign was abandoned by the central government at a critical moment and with the threat then left unchecked, Shamakhi was taken by 15,000 Lezgin tribesmen, its Shia population massacred, and the city ransacked. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٦، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == ویکیمانیا == خاتوو (وب|Sakura emad}} نازانم لەسەر پەڕەی ویکیپیدیا وێنەیەک پیشان دەدات کە دەڵێت یارمەتیمان بدە لە وەرگێڕان، دەمەوێت لەسەری بزانم لە دەمی تۆوە، نامەوێت بزانم ویکیمانیا چییە، دەمەوێت بزانم ئەو وێنەیە چییە هاتۆتە سەری.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٧، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بە گشتی ویکیمانیا جوڵانەوەیەکی ڕێکخراوی ویکیمیدیایە کە ساڵانە ئاھەنگ بۆ پڕۆژەکانی و بەکارھێنەرە خۆبەخشەکانی دەگێڕێت لەسەر ئەو زانیارییە خۆڕاییانەی لەلایەن بەکارھێنەرانی بەدەستھێنراون و کۆکراونەتەوە :ئەمساڵ بەکارھێنەرانی کۆدەبنەوە بۆ ئاھەنگ گێڕان و پەیوەندی بەستن بەیەک و یەکتر بینین و گفتوۆگۆکردن و ڕاھێنانکردن و ئامادەکردنی وۆرک شۆپ. و ماوەکەی چوار ڕۆژ دەبێت :و بەپێی ئەوەی خوێندمەوە ئاھەنگەکە بۆ ھەمووانە تەنانەت ئەوانەی نوێن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٢، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) باشە دەتوانیت بێیتە لێدوانەکەی من بۆ پەڕگەی (بۆرجو ئۆزبێرک بۆ سڕینەوەی خێڕا) تکایە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٣، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: وتت لە فەیسبووک قسەت لەگەڵ دەکەم من ئەوە نزیکەی سێ ڕۆژە چاوەڕێم بەڵام لەوێ دەنگت نییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٦، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەدی منت کردووە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٧، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٧:١٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢) == مامۆستا دەتوانی یارمەتیم بدەیت لە وتاری [[ویکیمانیا]]. --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ؟ ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:١٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] بێگوومان فەرموو کێشە چییە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٢٢، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) لە خشتەکاندا، بەناوی کۆنفرانسی ویکیمانیا، لە ئینگلیزییەکەدا کە کلیک لە video and slides دەکات دەیبات بۆ پەڕەیەکی تر، ئەو چۆن دەکرێت، کە ئەو بەسترەش دەهێنیتە ویکیپیدیای کوردی بەستەرەکە نامێنێت، دەزانیت چیە؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٢٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :خۆتان ھەمان شتان نەکردووە؟ "دەنگ، ڤیدیۆ" [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٠٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پشیلەیەک بۆ تۆ! == [[پەڕگە:Young cats.jpg|left|150px]] بزّونة! شكرا لمساهماتك. [[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٩:٤١، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) <br style="clear: both;"/> :{{emoji|1F607|size=25}} مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] کیفک اشتقت لك کثیر! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣١، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] أنا زين بس صار لي مشاكل (كتبتها بالصفحتي [[w:en:User:Ruwaym]]) لكنني أنا مبسوط أشوف مستخدمين ناشطين هنا بالكردية. أتمنى لكم جميعًا أن تكونوا آمنين وسالمين وناشطين. [[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٢١:١٢، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::{{ltr}} :::i switch back to english my arabic is not sufficient enough to fully express myself, i read your entire user page i am sorry you went through so many difficulties, but i am happy as i see they didn't drag you down instead; you're stronger now i love the spirit please continue here with us, and if you need anything here on ckb wikipedia please let me know. :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] :::{{ltr|end}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٤، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == دروستکردنی پەڕگەی بەکارهێنەر == خاتوو ساکورا چۆن دەتوانم پەڕگەیەک دروست بکەم کە تەنها خۆم بتوانم بەکاریبهێنم لە پەڕەی بەکارهێنرەکەمدا؟[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٨، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: دەتوانی پەڕگەیەک لە ناوەخۆی ویکیپیدیای کوردی سۆرانی بەرز بکەیتەوە و قەدەغەی بکەیت لەوەی ببردرێتە [[c:Main_Page|کامنز]] و پڕۆژەکانی تر سوودی لێ وەربگرن بەڵام ناتوانی لەوانەی ناوەخۆی ویکیی سۆرانی قەدەغەی بکەیت و ھەموو ئەوانەی لەناو ویکی سۆرانین دەتوانن سوود لە پەڕگەکەت وەرگرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئۆ ببورە مەبەستم لە داڕێژەیە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٦، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بۆ نموونە داڕێژەی چی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠١، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ نمونە: داڕێژەی بەڕێز ئارام، لە پەڕەکەیدا <nowiki>__NOTOC__</nowiki> <nowiki>{{/سەرپەڕە}}</nowiki> [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٣٦، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] بەڵێ دەتوانیت سەرەتا ژێر پەڕەیەک درووست بکە :دواتر دەتوانی بەھەمان شێوەی بەڕێز ئارام بکەیت :بۆ نموونە کە ژێرپەرەیەکی لەم شێوەیەت درووستکر [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود/پەڕەکەم]] :ئەوکاتە دەتوانی <nowiki>{{/پەڕەکەم}}</nowiki> وەک داڕێژە لە پەڕەکەت بەکاربھێنیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:١٥، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی دیزاین کردنی [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:١٦، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ؟؟؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٢٣، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :دیزایین کردنی پەڕەی بەکارھێنەر بۆ ئەوە دەتوانم چەن تێبنییەکی ویکیپیدیای ئینگلیزیت پێ بدەم و سوودی لێوەرگریت بۆ پەڕەی بەکارھێنەریت: :* [[en:Wikipedia:User page design center|Wikipedia:User page design center]] :لێرە دەتوانی چەندین ستایل بدۆزیتەوە و لەگەڵ تێبنیی لەسەریان [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lau Pa Sat]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Telok Ayer Market Above, June 2015.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lau Pa Sat''', also known as Telok Ayer Market, is a historic building located within the Downtown Core in the Central Area of Singapore. It was first built in 1824 as a fish market on the waterfront serving the people of early colonial Singapore and rebuilt in 1838. It was then relocated and rebuilt at the present location in 1894. It is currently a food court with stalls selling a variety of local cuisine. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٧، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23601901 --> == پرسیار لە [[User:Gunde shatuns|Gunde shatuns]]ەوە (‏٠١:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢) == سڵاو، بێ زه‌حمه‌ت چۆن بابه‌تێك يان زانياريێكى نوێ بڵاوده‌كه‌مه‌وه‌؟ --[[بەکارھێنەر:Gunde shatuns|Gunde shatuns]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gunde shatuns|لێدوان]]) ‏٠١:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Gunde shatuns|Gunde shatuns]] بەخێرھاتیت دەتوانی سەیری [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A ئەم فێرکارییە] بکەیت لە یوتیووب. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:١٥، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢١:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوون ساکورا دەتوانی ببیتە مامۆستای {{وب|ئاریا سالار}}؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ بێگوومان دەتوانێت نامە بنێرێت ھەرکاتێک بیەوێت، بەڵام گەر مەبەستت لە بەشی تەکنیکییە من لە بۆردی مامۆستایان لە لیستی قوتابیانی خۆم نایدۆزمەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی ناتوانی ئەویشی تێبکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ دەتوانم بەڵام پێویستە خۆیان بێنە ئێرە ڕەزامەندی دەرببڕن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥١، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ساکورا دەتوانیت وەک قوتابی خۆت وەرمبگریت [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏٢١:٥٢، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] {{کرا}} ئێستا بەشێوەیەکی تەکینکی قوتابی منن دەتوانن بەشێوەیەکی تەکنیکی وەک بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] پرسیار بنێرن {{زۆر سپاس}}. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٤، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پووچەڵکردنەوەی بەکۆمەڵ == دەم باش Sakura emad, هیوادارم باش بیت، ساکورا پرسیارێک. ئایا دەتووانم [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%95&action=history ١] [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%95%DB%8C%D8%AF_%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%DA%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%95%D8%AA%DB%8C&action=history ٢] هەموو دەستکارییەکانی ئەو ئایپییە لەو دوو وتارەدا (هەڵبەت بە جودا) وێکڕا و بە جارێک بگەڕێنمەوە و پووچەڵیان کەمەوە، ڕێگایەک هەیە؟ زۆری دەستکاری کردووە و هیچیانیش بۆ مانەوە نابن. پرسیارەکەم بۆ فێربوونە و بۆ داهاتووش هەر پێویستم پێی دەبێت. پێشاوپێش سپاس [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٢، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]]: گەر دەستکارییەکە لەلایەن یەک جۆر ئایپی کرابێت ئەوا دەتوانی بەبەکارھێنانی مافی گەڕاندنەوە تەواوی دەستکارییەکانی ئایپییەکی دیاریکراو بگەڕێنیتەوە بەڵام گەر ھاتوو ئایپیەکە بەھەر شێوەیەک لە شێوەکان لەگەل ئایپییەکانی پێشووتر ئەوا بە جیاواز ھەژمار دەکرێت و ھەر ئایپییەک وەک کەسێکی تەواو جیاواز مامەڵەی لەگەڵ دەکرێتەوە، بە واتای ئەوە دێت تەنھا دەتوانی دەستکاری بە کۆمەڵی یەک ئایپیی بەیەک جار بگەڕێنیتەوە نەک دوو ئایپی جیاواز لەھەمان کات و بەیەکجار. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:١٤، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :: دەستخۆش ساکورا، تێگەیشتم. هەروەها سپاست دەکەم تاوەکوو داوای مافەکە دەکەم و وەریدەگرم خۆت ئەو دوو دانەی لە سەرێ ئاماژەم پێ کردووە، بۆ بگەڕێنییەوە. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٣٧، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] زۆر باشە کێشە نییە بەڵام ھۆکار چییە بۆ پووچەڵکردنەوە و تێبینی ئەوە بکە لەلایەن یەک ئایپیی دەستکاری نەکراوە ئەتوانی ھۆکارم پێ بدەی کە بۆچی دەبێت دەستکارییەکان پووچەڵ بکرێنەوە؟ و تاکوێ پووچەڵ بکرێنەوە سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٣، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::: بۆ سەید قادرەکە کەمێک تێکەڵە و خۆم دەبێت دروستی کەم سپاس، بەڵام بۆ بەردینەکە بەگشتی دەستکارییەکانی ئەو ئایپییە چوارچێوەی وتارەکەی تێک داوە و جگە لەوەش هەمووی ڕای کەسی و بێسەرچاوەن و پێداهەڵگوتنە بەسەریدا. من بە دوور لە بانگەشە و بێلایەنانە وتارەکەم نووسیوە و تاقە یەک ڕستەیشیم لەخۆمە دەرنەهێناوە. ئەگەر پێت وایە کە ناتوانی بڕیاری لەسەر بدەی هیچ کێشەیەک نییە، تا ئێرەش زۆرت یارمەتی دوام، سپاس. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٥٦، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::::{{doing}} پێداچوونەوە بۆ وتارەکان دەکەم سپاس بۆ سکاڵاکە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٠، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] بەداخەوە من ناتوانم بڕیاریان لەسەر بدەم کە خۆت بوویتە خاوەنی مافەکە مامەڵەیان لەگەڵ بکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ھیچ کێشەیەکت ھەیە ئێستا لە گەڕاندنەوەی دەستکارییەکان بۆ شوێنی گوونجاوی خۆی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢١، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::: سڵاو ساکورا، سپاس کە پرسیتەوە، نا دەستخۆش، پێویستم بوو حەتمەن زەحمەتت دەدەمەوە. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏١٩:٠٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::زۆر باشە کێشەیەک نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢٠، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Bayenzia|Bayenzia]]ەوە (‏١٨:١٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٢) == سڵاو و ڕێز ده مه وێت ببمه به شدار بوویه کی قبوڵ کراو و بتوانم وتار بنوسم نه ک هه ر ده ستکاری بکه م سه ره تا ده بێ چی بکه م؟ --[[بەکارھێنەر:Bayenzia|Bayenzia]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bayenzia|لێدوان]]) ‏١٨:١٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Bayenzia|Bayenzia]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، سەرەتا [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە]] بخوێنەوە کە کورتکراوەی سیاسەت و ڕێساکانی ویکیپیدیایە دواتر بڕوان[https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A ە ئەم فێرکارییە] لە یوتیووب، دڵنیابەوە لەکاتی نووسینی وتار کلیلە سیاسەتەکانی وەک [[ویکیپیدیا:بایەخداری]]، [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]]، [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]] جێبەجێ دەکەیت سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢٢، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ھمرا|ھمرا]]ەوە (‏٢٠:٢٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٢) == تکایە دەمەوێ یارمەتیم بدەی ژیانم وێرانە من 19 ساڵم من ھاوڕەگەز خوازم کەس لێم تێناگات توشی نەفسی بوومە ھەموو کەس گاڵتەم پێ دەکات دەترسم بچمە دەرەوە چەند جار ھەوڵی خۆ کوشتنم داوە --[[بەکارھێنەر:ھمرا|ھمرا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھمرا|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ھمرا|ھمرا]]: سڵاو زۆر داوای لێبوردن دەکەم کە لەو بارودۆخە ناخۆشەدایت و کێشەی تەندرووستی بۆ درووستکردوویت چەن پرسیارێکم ھەیە بەڵام نامەوێ لێرە بیان کەم و لەبەرە چاوی گشتی دەربکەون ئایا ھیچ تۆڕێک بەکاردەھێنیت؟ ئایا دەتوانیت لە دیسکۆرد پەیوەندیم پێوە بکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣١، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Raggle Taggle Gypsy]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Raggle Taggle Gypsy'''" (Roud 1, Child 200), is a traditional folk song that originated as a Scottish border ballad, and has been popular throughout Britain, Ireland and North America. It concerns a rich lady who runs off to join the gypsies (or one gypsy). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥١، ٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23635059 --> == ویکیپڕۆژە == خاتوون {{وب|Sakura emad}} باشە چۆن ویکیپڕۆژەیەک دروست بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٤٨، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] چەن پرسیارێک ویکیپڕۆژەکە لەسەر چییە و ئامانجی چییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ فیلم و زنجیرەی مارڤڵ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٥، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: کێشە نییە ڕێگەم پێبدە لێکۆلینەوەیەک بکەم بزانم ویکیپڕۆژەکە پێشووتر درووستکراوە یان نا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٥، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەرێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ویکیپڕۆژەیەکمان ھەیە بەناوی [[ویکیپرۆژە:بۆلیوود]] ئایا پێویست دەکات ویکیپڕۆژەیەکی تریش درووست بکەیت؟ پێم وایە بۆڵیوودیش ھەر لەسەر فیلمە وانییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٨، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) توخوا بەڕاستیتە، ھۆڵیود ھیندییە، بەڕاستی نابێت، بەس چۆن ئێوە کاری پێدەکەن، ئەمە کۆبوونەوەی لێدەکرێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٠، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ویکپڕۆژەکان بۆ ئەوە درووست دەکرێت کە چەن بەکارھێنەرێک تیایدا کۆ بکرێنەوە کە یەک ئامانج و مەبەستیان ھەیە لە ئەنجامدانی کارێک جا لە ویکیپڕۆژەکە خۆیان تۆمار دەکەن و چالاکییەکانی تێدا دەکەن و کارەکانیانی تێدا بڵاو دەکەنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی چۆن دروستی بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٤، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] بڕوانە ئێرە [[En:Wikipedia:WikiProject#Creating and maintaining a project|en:Wikipedia:WikiProject#Creating_and_maintaining_a_project]] ئەمە یارمەتیدەر دەبێت بۆ بەڕێزتان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} پێویستی بە ڕەزامەندی بەڕێوبەران دەبێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: نەخێر، و جگە لەوەش بەرێوەبەران ھیچ دەسەڵاتێکی ڕەھایان نییە و وەک ئێوە بەکارھێنەرن، تەنھا ئەوەیە کۆمەڵگا متمانەی پێیان کردووە چەن ئامرازێکی زیاتری پێداون، و بەڕێوەبەران ناتوانن بە ئارەزووی خۆیان ئەم دەسەڵاتانە بەکاربھێنن مەگەر بەپێی ئەو یاسایانە نەبێت کە کۆمەڵگا دایناوە و بڕیاردەدات بەڕێوەبەر پێویستە چی بکات و چی نەکات، بە کورتی ویکیپیدیا لەڕێگەی [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|یەکدەنگییەوە]] کاردەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠٧، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) باشە دەتوانی چەند نمونەیەکی پڕۆژەم پیشان بدەیت کە ھی ویکیپیدیای کوردی بێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٣٠، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئایا مەبەستت لە ویکیپڕۆژەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٨، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ، بەڵام لەسەر مەبەستێک بێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٥٩، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: [[داڕێژە:پێرستی ویکیپرۆژەکان|ئەوە چەند ویکیپڕۆژەیەک]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٣، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢٠:٥٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوون چۆن پۆل دروستبکەم؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: لە ڕێگەی دەستی و ئۆتۆماتیک (بە شێوەی ئامراز) دەبێت، سەرەتا لە ڕێگەی دەست بیکەن بۆ ئەوەی درووبن لەھەر ھەڵەیەک و پێشبینی ھەر ھەڵەیەک بکەن کە دەیکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٩، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) زۆرباشە با دەست پێبکەین [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠١، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ لە پەڕەی دەستپێک بڕوانە بەشی دەتەوێت وتارێک بنووسیت؟ لەوێ دەتوانی پۆلەکە درووست بکەیت بەم شێوەیە: :بۆشایی ناوی پۆل + ناوی پۆل: :::::::پۆل:نموونە. :سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٠٥، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) دەتوانی شوێنەکەیم پێبڵێیت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: پەڕەی دەستپێک ئەو بەشەی کە بە تۆخی نووسراوە '''دەتەوێت وتارێک بنووسیت؟''' لەوێ دەتوانی ھەرچیت بوێ درووستی بکەیت لەناویدا وتار و پۆل و داڕێژە. بەپێی دابینکردنی بۆشایی ناوەی لە سەرەوە باسم کرد [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١١، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} کردم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: چیت کرد؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) دروستم کرد [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) پۆل:کەمانچەژەنەکانی کلاسیکی ئەڵمانی <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئارۆ سالار محمود|بەشدارییەکان]]) ٢١:٣٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)</small> : بەڵێ {{وب|ئارۆ سالار محمود}} وایە دروستت کرد، بەڵام پۆلەکە چەن کێشەیەکی ھەیە ١. واڵایە (بەتاڵە)، ٢.نێوانویکی (بەستنەوەی زمانەوانی) بۆ نەکراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == واژوو == خاتوو ساکورا (ھانا) چۆن دەتوانم واژووی خۆم دروست بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بڕۆ بۆ [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان]] لە خوارەوە بەشی واژوو ھەیە سەیری بکە دەتوانی گۆڕانکاری تێدا بکەیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١١، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٧، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) [[ھەڵبژاردەکان]] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٤، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پۆلەکان == {{وب|Sakura emad}} جوابی ھەموو پرسیاررکانتم دایەوە بەڵام ببورە ھەشتاکم دانەنا بۆئەوەی پێتبگا، و دەتوانین لەڕێگەی خۆگەرییەوە ئەم پۆلانە بە ھەموو وتارەکانی بگەیەنین بۆ ئەو وتارانەی کە لە پۆلی ئینگلیزیدا دانراون؟[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٣٥، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت لە گەیاندن بەستنەوەی زمانەکانە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٣، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ، بەس وابزانم ئارامبۆت دەیکات [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئارامبۆت بەستنەوەی زمان بکات؟ ئەوەنەی من بزانم ئەرکی بەستنەوە [[بەکارھێنەر:EmausBot|Emausbot]] بووە تا ئێستا ئەویش بۆتەکە لەخۆیەوە پەڕەکانی ویکیپیدیا بە زمانەکانی تر نابەستێتەوە تا ئەوکاتەی فەرمانی پێنەکرابێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٠، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) مەبەستم لەوەیە کە من پۆلێک دروست دەکەم ھەر بۆتێک بێت بەشێوازی بۆتی پۆلەکە دابەشبکات بەسەر ئەو وتارانەی کە لە کوردیدا ھەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تۆ ئێستا لێرە دوو شتت باسکرد ئەوەندەی من تەرکیزم کرد :* بەستنەوەی زمانەوانی پەڕەکانی ویکیپیدیا :* بەستنەوەی پۆلەکان بە پەڕەکانی ویکیپیدیا :ئەوەی یەکەم بۆتێک بەناوی Emaus دەیکات :ئەوەی دووەم بۆتێک بەناوی Aram دەیکات :دوو ئەرکی جیاوازن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ تێگەیشتن * من پۆلێکم دروست کردووە *لە بەشی ئینگلیزی لەو پۆلەدا ٢٠ وتاری ئینگلیزی تێدایە * منیش گەر بەسەر ئەو وتارانەدا دایبنیم کاتم زۆر دەوێت لە کوردیدا *بۆیە دەڵێم بۆتێک ھەیە کە ئەو بەش کردنە ئەنجامبدات؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٥، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} باشە ئەی ئارام ھەموو پۆلەکان دابەش دەکات بەسەر وتارەکاندا؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئارام بۆت پ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڵێ @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ئارام بۆت ھەموو پۆلە پەیوەندیدارەکان بۆ وتارێکی پەیوەندیدار زیاد دەکات بەو مەرجەی ئەو وتارە زمانەوانی بۆ کرا بێت و بە زمانەکانی ترەوە بەسترابێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١١:٣٨، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢) == مامۆستا دووچاری کێشەیەک بوومەتەوە تۆزێ بێزاریکردووم لە چاکسازی کردن لە ویکیپیدیا، دەمەوێت بڵێم چۆن دەتوانم لە پەڕەی تایبەت:ھەڵبژاردەکان دا جۆرە شێوازێک زیاد بکەم، کە لە تەنیشت پۆلەکانی خوارەوە نیشانەی کۆ ھەمبێت بۆ زیادکردنی پۆل؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٣٨، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت ئەوەیە دانە-دانە پۆلەکان زیاد نەکەیت و کۆمەڵێک بەیەکجار زیاد بکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٢، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::لە [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان]] بڕۆ ئامرازەکان لە بەشی دەستکاری "خێرا پۆل" بدۆزەوە و زیادی بکە بۆ ھەڵبژاردەکانت و پاشان پاشەکەوتی گۆڕانکارییەکە بکە ئینجا دەزانی زیادکراوە: ::[[ویکیپیدیا:خێراپۆل|ئەمەش فێرکاری]] لە چۆنییەتی بەکارھێنانی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٤، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٢:٤٤، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢) == چۆن پەرەیەکی عەرەبی کە نەکرابێت بە کوردی بیکەم بە کوردی و لیستێکی بۆ دانێم؟! --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٢:٤٤، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: سڵاو ببورە وادیارە ئەوکاتەی نامەت ناردووە لێرە نەبووم لە بەشی وەرگێڕان ئەتوانی ئەو وتارەی بتەوێ لە ھەر پڕۆژەیەک بێت بیھێنتە ویکی سۆرانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:١٧، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ببورە خاتوو ساکورا، {{وب|1silent scientist}} گەر دەتەوێت وەرگێڕان بکەیت خۆی باشترە لە کوردییەوە بێت بەڵام گەر وەرگێڕی عەرەبیت موشکیەلە نییە بۆیە یەکەم جار داوات لێدەکەم سەردانی وتارەکانی [[ویکیپیدیا:بایەخداری]] و [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]] و [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]] بخوێنیتەوە جا ئەوکاتە بۆ پرسیارەکانی دواترت ساکورا خان جوابت دەداتەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٣٩، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٢:٥٣، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوون (ھەڵە تێمەگە) ئاوھا نامە نامە نابێت، تاکە کێشەی من لیستە من نازانم چۆن چاکی بکەم، ئەگەر فەیسبووکت ھەیە یان ئەنستاگرام ئاسانتر دەبێت بۆم چونکە من نازانم چۆن لیستێک دانێم --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٢:٥٣، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: ببورە ئەوکاتەی نامەت ناردووە لێرە نەبووم، بەڵام گەر ویستت بە ڕاستەوخۆ قسەم لەگەڵ بکەی دەتوانی سەردانی [[وپ:دیسکۆرد]] بکەیت و لەڕێگەی دیسکۆردەوە بێیتە پاڵ گرووپی ویکیپیدیا و قسە بکەین. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٢٣، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Peroz I Kushanshah]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Extremely rare coin of Peroz I Kushanshah.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Peroz I Kushanshah''' was ruler of the Kushano-Sasanian Kingdom from 245 to 275. He was the successor of Ardashir I Kushanshah. He was an energetic ruler, who minted coins in Balkh, Herat, and Gandhara. Under him, the Kushano-Sasanians further expanded their domains into the west, pushing the weakened Kushan Empire to Mathura in North India. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٧، ١٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23661098 --> == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٢:٠٦، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢) == چۆن وێنەیەک دانێم لە پەڕەیەک؟ چونکە من ناونیشانەکەش دادەنێم نیە --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٢:٠٦، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: ئایا وێنەکە لە ویکیپیدیا بوونی ھەیە یان لە دەرەوەی ویکیپیدیایە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٢، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) لە دەرەوەیە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٤:٤٥، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :بڕوانە [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە]] گەر پەڕگەکە نائازادە، گەر ئازادە لە [https://commons.wikimedia.org/ کۆمنز] بەرزی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٤٦، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == سەبارەت بە بەرنامەی گولچن == ساکورا خان وەڵا عەیبە لە بەرنامەکەدا ڕیکلامم بۆ ئێوە کرد، کەچی نیشانەیەکیشم نایەنێ؟ خۆ تۆ بیبیوتە.😠😠😠😠 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٣٩، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: {{emoji|1F622|size=25}} سەیری بەرنامەکەم کرد لەکوێ ڕێکلامت کردووە؟ باسی کتێبخانەکە بوو لە کۆتاییەکەی تەنھا باس لەوە کرا کە کار لە ویکیپیدیا دەکەیت. ئەوەندە نەبوو؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٤٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) با😊😊😊😊😊 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢٢، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١١:١٢، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوو ساکورا پەڕەی باڵانسی بەدواداچوونی ملیۆنێر چۆنە؟ ھەڵەی تێدایە یان ھیچ ڕەخنەیەکت ھەیە لەسەری؟ --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١١:١٢، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :زۆر باش نووسیوتە، تەنھا شتێک ناوی وتارەکە: (باڵانسی لێکۆڵەری ملیۆنێر: بێسنوور) گوونجاوترە لە بەدواداچوونی ملیۆنێر، چونکە بەدواداچوون زۆر بە ڕوونی ئاماژە بە Detective:لێکۆڵەر نادات ئەکرێ مانایەکی گشتی بێت نەک دیاریکراو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٣٦، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٣٦، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) نازانم بە تەواوی چۆن ناوی پەڕەکە دەگۆڕدرێت تۆ بیگۆڕیت باشترە چونکە من زۆر شارەزا نیم [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١١:٤٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :لە پەڕەکە کرتە لە زیاتر بکە "گواستنەوە" دەبینی لە ڕێگەی ئەوەوە ئەتوانی گواستنەوەکە ئەنجام بدەیت. [[file:Nav_ckb_wikipedia.png|thumb|بڕوانە ئەم وێنەیە]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٥، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|1silent scientist}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٦، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) aokk27r51l22dsidpw9yvsmdzupzo5q 1614312 1614308 2026-08-02T09:28:22Z SakuraBot 51806 بۆت: گواستنەوەی پەیامەکانی Translation of the week بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation_of_the_week]] 1614312 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura_emad/سەرپەڕە}} == [[عەبدولسەمەد عەبدولسەتار]] == <span dir="ltr">Hello, Sakura emad! My apologies for writing in English; I am entirely unfamiliar with Central Kurdish. While cleaning up after some promotional edits on Wikidata, I came across the item [[:d:Q107313870|Q107313870]], which is linked to the page [[عەبدولسەمەد عەبدولسەتار]] on this wiki. I think that this page is probably promotional, and its subject probably not notable, because pages on the English and Persian Wikipedias for this person have already been deleted for these reasons. I cannot determine if this is correct or how to nominate this page for deletion due to the language barrier and automatic translation not working for Central Kurdish, so I am contacting you for assistance. Could you please nominate the page for deletion or delete it yourself? Thanks, [[بەکارھێنەر:Tol|Tol]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Tol|لێدوان]]) ‏٢٣:١٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)</span> :hello @[[بەکارھێنەر:Tol|Tol]] thank you for contacting me, i think you can always use English Language to communicate with administrators, and thank you for your hardwork, if you think the page is not notable or deserve to be deleted for any other reasons, you can use <nowiki>{{delete|your reason}}</nowiki> for QD Tag, or <nowiki>{{subst:Proposed deletion|your reason}}</nowiki> for Proposing Deletion, while you're cleaning up the mess don't worry and Use English Language after all administrators will decide for a page to be deleted or remain according to local policy :{{thank you|Thanks}} :: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٠١، ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::: <span dir="ltr">Thank you for your help; I proposed it for deletion [[Special:Diff/940017|here]]. <span dir="rtl">[[بەکارھێنەر:Tol|Tol]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Tol|لێدوان]]) ‏١٤:٤٥، ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)</span></span> ::::{{ping|Tol}} {{done|well done}} ::::feel free to leave a message on my talk page for anything else. ::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٤٨، ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:لێهات|لێهات]]ەوە (‏١٩:٣٨، ٧ی نیسانی ٢٠٢٢) == پێناسەی رێکارەکانی کۆمەلاتی --[[بەکارھێنەر:لێهات|لێهات]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:لێهات|لێدوان]]) ‏١٩:٣٨، ٧ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :وەڵامێکی گوونجاوم لا نییە بۆ ئەم پرسیارە گەر بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] بتوانێت چەن ڕێنماییەک پێشکەش بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٣، ٩ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:لێهات|لێهات]] بەخێربێیت بۆ ویکیپیدیا، بەداخەوە لە ئێستادا هیچ وتارێکمان لەسەر ئەم بابەتە نییە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٩ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ساریا انجم الدین|ساریا انجم الدین]]ەوە (‏٢٢:٠٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢) == سڵاو بەڕێزم من چۆن بتوانم بابەتێك دەسكاری بكەم و ھەروەھا بیبەستمەوە بابەتێكی ترەوە یەكەم جارمە بێمە ناو ویكیپیدیا؟! --[[بەکارھێنەر:ساریا انجم الدین|ساریا انجم الدین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ساریا انجم الدین|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ساریا انجم الدین|ساریا انجم الدین]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا خۆشحاڵم کە لێرەیت ئەتوانیت دەستکاری ھەر بابەتێک بکەی کە دەتەوێت: :بۆ فێرکاری بڕوانە ([[ویکیپیدیا:فێرکاری (دەستکاریکردن)]]) یان ([[ویکیپیدیا:فێرکاری دەستکاریکردنی ویکیپیدیا بە وێنە#دەستکاریکردن و پاشەکەوتکردنی دەستکارییەکان|بەشێوازی وێنە]]). [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٥١، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == وەرگێڕان بۆ ئینگلیزی == دەم باش Sakura emad, ببورن بەڵام بۆچی ناتوانم وەرگێڕان بۆ ئینگلیزی بکەم.؟ وە گەر زانیاریتان هەبێت لە ویکیپیدیای ئینگلیزی بۆ ناتوانم ووتار بنووسم؟ یان بە درافت یاخود بە یوزەری خۆم دەبێت و ناتوانم بۆ کەسی تری بنووسم سوپاس [[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|لێدوان]]) ‏٠٣:٣٩، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] بەخێرھاتیت بۆ وەرگێڕانی بابەت لە ئینگلیزییەوە بۆ کوردی ئەتوانی سوود لە [[Special:ContentTranslation]] وەربگریت، بە درافتیش لەژێر ناوی خۆت ئەتوانی سەرەتا وتارەکە بنووسیت دوای ئەوەی ئامادە بوو بیکەیت بە وتارێک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٣، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::زۆر سوپاس بۆ وەڵامدانەوەت، @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام من مەبەستم ئەوەبوو لو کوردی ایخود عەرەبیەوە بۆ ئینگلیزی وەریبگێڕم. [[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|لێدوان]]) ‏١١:١٧، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]]: پرسیاری کۆتایت ڕوون نییە، مەبەست ئەوەیە بابەتێکی عەرەبی بۆ ئینگلیزی وەربگێڕی نەک لە ویکیپیدیای سۆرانی؟ یاخوود مەبەستت ئەوەیە بەشدارییەکانت لێرە بن و لێرە بابەت بنووسیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٢٤، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کوردی بۆ ئینگلیزی هەر لە وێکیپیدیای کوردیدا ئەمە هەیە کە وتارێك بە کوردیە و لەخوارەوەرە ئینگلیزی تیذایە لای ناوەکان و کە دایدەگری دەڵێ تەنها وەکو درافت دەتوانیت وەریبگێریت، [[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|لێدوان]]) ‏١١:٤٦، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == بەربەستکردن == دەم باش Sakura emad, بەئەرک نەبێت تا زووە ئەم بەکارھێنەرە بەربەست بکە {{وب|Pompous123478}} خەریکی خراپەکاريیە[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٣:٣٥، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: بەداوای لێبوردنەوە لەکاتی ڕووداوەکە لەسەر ویکیپیدیا نەبووم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٢٦، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] نەخێر پێویست بە داوای لێبوردن ناکات ،بێگومان ھەموو کاتەکە لە ویکیپیدیا نابین . کاک ئارام چارەسەری کرد . [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٨:١٥، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :::{{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٢١، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == بەکارھێنەر:019ahmad == دەم باش Sakura emad، ئەو بەکارھێنەرە ڕاستەوخۆ لە وەرگێڕی مایکرۆسۆفتەوە دەقەکان دەھێنێت. ئاگادارم کە بەسەرداچوونەوە بۆ دەستکارییەکانی دەکەیت، بەس باشتر وایە ئاگادار بکرێتەوە نەوەک ھەمیشە ھەڵەکان ڕاست بکەیتەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٣٩، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] زۆر باشە ئاگاداری دەکەمەوە گەر جارێکی تر بەردەوام بوو {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠١:١٠، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == بەشدارییەکانی بەکارھێنەر:Komarkurdistan == دەم باش Sakura emad، ماندوو نەبیت یاخوا! ببوورە کە تۆ و چەند بەکارھێنەرێکی ترمان لێرە تەنیا کردووە. ویستم لەسەر بەشدارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە بڵێم کە تکایە ھێندە ئاسان بەشدارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە پەسەند مەکەن. یەک دەنک لە شێوازی ویکیپیدیا نازانێت و وتارەکانی پڕ کردووە لە بەستەرگەلێکی دەرەکی کە ھیچ پەیوەندییان بە وتارەکانەوە نییە. بۆ نموونە چووە بڵاوکراوەکانی [[جەماڵ پوورکەریم]]ی وەک سەرچاوە داناوە کە لە شوێنەکانی تر بڵاوی کردوونەتەوە! یان چووە دەقەکانی [https://copyvios.toolforge.org/?lang=ckb&project=wikipedia&title=%D8%AD%DB%8C%D8%B2%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%DA%95%DB%86%DA%98%DA%BE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C+%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&oldid=942101&action=search&use_engine=1&use_links=1&turnitin=0 ئێرەی کۆپی کردووە] و لە [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دای ناوە! تکایە تاگێکی سڕینەوە لە [[جەماڵ پوورکەریم]] بدەن، و زیاتر ئاگاتان لەو بەکارھێنەرە بێت. ھێشتاش گەر کارتان بە من ھەبوو، بانگم بکەن. ماندوو نەبن! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٠:٣٧، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو کاک {{وب|Aram}} گەر دەتوانی لە پەڕەی لێدوانی مندا ھۆی گەڕاندنەوەی دەستکارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە بۆی ڕوون بکەوە. بۆ «جەماڵ پوورکەریم»یش بەڕای من شایەنی مانەوەی ھەیە و بەو ئاستە ناسراوە کە لێرە وتاری ھەبێت. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏١٤:١١، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::سڵاو {{وب|Ahrir}} گیان، وەڵامم دایەوە. بۆ جەماڵ پوورکەریمیش، خۆت بڵێ، ئەوە شێوازی نووسینی وتاری ویکیپیدیایە؟! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٢٢، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :::سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ھۆکاری گەڕاندنەوەکان و سنووردارکردنەکانیش ھەر ئەوەیە کە نووسینی ئەم وتارانە زیاتر لە ڕۆژنامە و بڵاوکراوەی وێب دەچێت وەک لە شێوازی زانستنامەیی بۆیە من گەڕاندنەوەیەکم کرد، بەڵام نەمویست زۆر ڕەقی بنوێنم لە کارەکانم و لەگەڵ تازەکارێک زۆر ڕەق بم، و چاوەڕێی بووم سەرچاوە زیاد بکات لەوانەیە دواتر پێداچوونەوەیەکی گشتی تر بۆ بەشدارییەکانیان بکە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٥، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) دەستت خۆش کاک {{وب|Aram}} بۆ جەماڵ پوورکەریمیش لەڕووی ناوبانگەوە گوتم، دەنا نەخێر دژی نووسینی شێوازەکەم و بەڕای من تاگی سڕینەوەی لێبدەن، دواتر گەر ھەتا ماوەیەک کەس وتارەکەی بۆ چاک نەکرا ئەو کات با بسڕێتەوە. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏١٦:٥٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :ساکوورا پێنج دەقەیەک ھاتمە ئێرە و یەکسەر ھەستم کرد کە بەشدارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە باش نین. دەزانم نیازی پاکە، بەڵام دەستکارییەکانی لەگەڵ ویکیپیدیا ناگونجێن. بەھەرحاڵ، پێویست ناکات من ئامۆژگاریی ئێوە بکەم و ئێوە خۆتان دەزانن چی بکەن، تەنیا ئاگادارییەکم دا و ھیچی تر. {{وب|Ahrir}} منیش ھەر وا دەڵێم. سپاس بۆ ھەردووکتان! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٣٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::وایە: @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]، ھەوڵ دەدەم باشتر وانەکانم بخوێنم و ئەنجامێکی باشتر پێشکەش بکەم. {{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤١، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو و رێز هاوڕێ sakura emad@. هیوادارم حاڵت باش بێت. هەوڵ دەدەم بە شێوازێکی جوان پەیجی عوسمان جەعفەری ئێدیت بکەم... تکایە هاوکارم بن، بە سپاسەوە hetaw rojhelat [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏١٣:٢٤، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پەیجی مامۆستا عوسمان جەعفەری == هاوڕێ sakura emad سڵاو و ڕێزی تایبەتم هەیە بۆ جەنابت... ئەمەوێ پەیجی عوسمان جەعفەری ئێدیت بکەم، تکایە هاوکارم بن... بەسپاسەوە هاوڕێیی زێدە ئازیز و هێژا [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏١٣:٢٨، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] بێگوومان ھاوکار دەبم بە خۆشحاڵییەوە پێش ئەوە دەمەوێت چەن شتێک بخەمە ڕوو: چەن بەشێک لە دەستکارییەکانی بەڕێزتم [[ویکیپیدیا:گەڕاندنەوە|گەڕاندەوە]] بەھۆی ئەوەی ئەو زانیاریانەی زیادکرابوون بەسوود دیارنەبوون بۆ نموونە پەڕەی فەیسبووکت کردبووە سەرچاوە و [[داڕێژە:بێسەرچاوە|تاگی بێسەرچاوەت]] لادابوو کە ئەمەش دژی سیاسەتی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]]ە و ھیچ شتێک ناسەلمێنێت، یان بەستەرێکی دەریکیت کردبووە لکاندبوو بە ناوەڕۆک کە ئێمە بەستەری دەرەکی جیادەکەینەوە لە ناوەڕۆکی وتار; سەیری وتارەکان بکە بزانە چۆن نووسراون یان [[ویکیپیدیا:شێواز|شێوازی ستانداردی ویکیپیدیا]] ببینە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١٦، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::هەر بژیت هاوڕێی ئازیز، سپاس... بەم زووانە ئێدیتی دەکەم بە شێوازێکی ستاندارد... هیوام بەردەوام بوونتە... [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٥، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]]: سپاس بۆ ئێوەش و خۆشحاڵم کە بەشداری دەکەن، گەر ھەر پرسیارێکتان ھەبوو دەتوانن لەمن یان لە ھەر کەسێکی تری شارەزای بکەن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٣٦، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::هەر پرسیارێکم هەبوو لە جەنابتان دەیپرسم... زۆریش پێی خۆشحاڵم. کەسێکی تازەم و لە ئاستی ڕۆژهەڵاتدا ئەمەوێێ تا ڕادەیەک کە دەتوانم خزمەت بکەم. خۆشحاڵ دەبم یارمەتیدەرم بن. چ پڕۆژەیەکیش بێت، بە زمانی کوردی ناوەندی، فارسی و ئینگلیزی دەتوانم بەش بەخۆم هاوکارتان بم... هەر ڕاوەستاو و سەربەرز و سەرکەوتوو بن هاوڕێی هێژا و ئازیزم... [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::{{emoji|1F60A|size=28}} ھەرکاتێک ویستتان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:١٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::: == Goodbye == Hi Sakura emad, I'm going to block globally because I made the bad translations.--[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:٠١، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] you're going to be blocked globally because you made bad translations is that what you're referring to? [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٠٨، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: Yes😞 --[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:١٠، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::i am sorry to hear that, well according to my observation your contributions on ckb wikipedia is good and understandable @[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:١١، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::: Thank you--[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:١٢، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::{{emoji|1F625|size=25}} is there antything i can do for you? perhaps let me see the report on meta? ::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:١٢، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::hey by requesting speedy delete on your user page are you leaving wikipedia? :::::@[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]]: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٣٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::: Yes because I will block globally.--[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:٤٣، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::::don't be fast to judge see what happens on meta :::::::@[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]]: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٤٤، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == داواکاری == سڵاو Sakura، تکایە ئەو پەڕانەی کە سەر بە منن بیانسڕەوە. * [[بەکارھێنەر:Ahrir/ئەو وتارانەی لەبارەی شارستانەکان دروستم کردوون]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/ئەو وتارانەی لەبارەی ویکیپیدیاکان دروستم کردوون]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/ئەو وتارانەی لەبارەی فڕۆکەخانەکان دروستم کردوون]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/خۆڵەپەتانێ]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/سەرپەڕە]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/خەڵاتەکان]] ھۆکارەکەی ئەوەیە کە کەڵکیان بۆ من و ویکیپیدیا نییە و چیتر بە پێویستیان نازانم. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏٢١:٣٢، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Ahrir|Ahrir]]: {{doing}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٢، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٧، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏٠٨:٤٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == داڕێژەی دووبارە == سڵاو، تکایە یەکێک لەمانە بسڕەوە: * [[داڕێژە:Strong]] * [[داڕێژە:تۆخ]] لەبەرەوەی لەبەرگیراوەی یەکدین. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏١٧:٣٣، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|ڕۆژ]]: چارەسەرکرا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٣، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::دەست خۆش بۆ خێراییەکەت لە چارەسەرکردنی. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏١٧:٤٥، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|ڕۆژ]]: ئەوەندەش خێرا نیم (10 خولەک بەسەر کاتی نامەکەت تێپەڕیوە). [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٦، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: لای من هەر زۆر خێرایە، بەتایبەتی بۆ شتێکی بێبایەخ وەک ئەو داڕێژەیە. بمێنی‌ :)‌ — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏١٧:٤٩، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئاریا سالار|ئاریا سالار]]ەوە (‏١٨:٢٩، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢) == سڵاو من چۆن دەربارەی کەسێک بنوسم لە ویکپدیادا کە تا ئێستا کەس لاسەری نەنوسیبێت --[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٨:٢٩، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپدیا سەرەتا پێویستە شارەزاییەکی بنەڕەتیت ھەبێت لەسەر ویکیپیدیا بۆ ئەمەش بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە]]، ئەو کەسەی لەسەری دەنووسیت پێویستە سەرەتا [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخدار]] بێت و سەرچاوەی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|باوەڕپێکرا]] و [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلمێنراوی]] لەسەر ھەبێت، [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢١، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٥٧، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢) == مامۆستا چۆن خشتە دروست بکەم، وە دەتوانی دانیەکم لە پیگی کارتەر دروست بکەیت؟ وەک ئەوەی کە لە لینکەکەدا نیشانی دەدات وە من دەمەوێت بڵێم من تەنها وەرگێڕێکی بچوکم کە تەمەنم ١٣ ساڵەو وە هەر وەرگێڕانێک دەیکەم سەرکەوتوو دەبێت بەڵام من بۆیە وتارم لەسەر پیگی کارتەر نوسی لەبەر ئەوەی بەتەمام وەریبگێڕم مەبەستم لە ٢ وەرزەکەیە وە ئەگەر بتوانی ئەم خشتەیەم بۆ دروست بکەیت کە لەم لینکەدایە https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peggy_Carter_(Marvel_Cinematic_Universe) تەنها خشتەی ئەم لینکە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٥٧، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو {{وب|ئارۆ سالار محمود}} بەخێربێیت بۆ ویکیپیدیا! لەبەر بچووکیی تەمەنەکەت، حەزم کرد سەرەتا بزانم ئێوە خۆتان ئەو دەقانە وەردەگێڕن؟ ویستیشم پێتان بڵێم کە پێم وا بێت ئێوە زیاتر لە ھەژمارێکتان ھەیە بۆیە، تکایە تەنیا بە یەکێکیان بەشداری بکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٤٧، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: پێویست ناکات زانیاریی تاکەکەسی بدرکێنیت. کە درکاندنت، ناتوانیت بەئاسانی بیگەڕێنیتەوە. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏٠٨:٤٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ من خۆم تەنها نیوەیم وەرگێڕاوە، نیوەکەی تری هی براکەم بەناوی ئاریا سالار، وە من دەمەوێت بڵێم من بەتەما نیم لێرە بۆ هەمیشەی کار لێرە بکەم، چونکە من خۆم ئەندامم لە گروێکی تر بەناوی بینەر کە تایبەتە بە فلیم، وە کە تۆ مامۆستای منیت دەمەوێت داوای یارمەتیت لێبکەم بۆ هەندێ شتی زۆر مەحاڵ کە من ناتوانم بیکەم بۆیە داوای یارمەتیت لێدەکەم بۆ دانی یەک خشتە بە شێوەیەی ئەم لینکە کە لەسەرەوەی نوسراوە پیگی کارتەر https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peggy_Carter_(Marvel_Cinematic_Universe) زۆر سوپاس مامۆستا من تەنها ئەو وتارانە بڵاو دەکەمە بۆ بڵاوکردنەوەی ناوی خۆم وە بۆ فلمەکەم وە مامۆستا دەمەوێت ئەوە بڵێم من وەک حەزێکم بۆ فلیم و دراما وە ئەو وتارانە بڵاو دەکەمەوە کە بەدڵمە تکایە مامۆستا لەگەڵ ڕێزمدا بۆ خۆت وە داوای یارمەتیت لێدەکەم تەنها بۆ ئەو یارمەتییەی لەسەرەوە داوام کردووە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٢، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]ـ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٥:٣١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} لە داواکارییەکەت تێگەشتم. تەنیا من پرسیارێکم کرد و وەڵامتان نەدامەوە. تۆ خۆت ئەو وتارەت وەرگێڕاوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٨:١٠، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ خۆم و براکەم وەرمان گێڕاوە بەڵام داوای لێبووردن دەکەم داوای وەرگێڕانم لێ مەکە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٢٥، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :چی? من تێناگەم [[بەکارھێنەر:PAVLOV|PAVLOV]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:PAVLOV|لێدوان]]) ‏١١:٢٦، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} بەڵام من بەراوردێکم کرد و بۆم دەرکەوت کە بە [[گووگڵ ترانسلەیت]] وەرگێڕدراوە. ھەڵەم؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بۆ بێزەحمەت ئینگلیزی کەسێکی تر جیاوازە لەگەل هی من ئەوەی ئەو وەرگێڕانەشی داناوە هەر لە مامۆستایەکی وەک مامۆستاکەی من فێربووە بەڵام با ئەوەش بڵێن زۆرینەی وەرگێڕەکان وەرگێڕانەکانیان لەیەک دەچن با ئەوەش بزانی خۆ لەکوردییە ئەونە وشەمان نییە تا جیوازی من و ئەو وێبسایتەی وتت جیاوازی هەبێت وە ئەگەر بڕوا ناکەیت من براکەم فلمێکمان هەیە بەڵام ناوی براکەم خستراوەتە سەری دوای ئەوکەسەی بۆی داناین وتی ئەگەرئەتانەوێ بۆتان چاک ئەکەم بەڵام من موشکیلەم نەبوو ئەمانەش ئەو لینکانەن کە من براکەم وەرمانگێڕاوە بەیەکەوە https://beenar.net/titles/1453/descendants https://m.youtube.com/watch?v=cu-mdoFx640&t=48s https://m.youtube.com/watch?v=_s0Sj4HAFvs&t=16s https://m.youtube.com/watch?v=gCkrbirHvKs https://m.youtube.com/watch?v=dmklOYTWpho https://m.youtube.com/watch?v=th7jnU2tAII https://m.youtube.com/watch?v=jtvGyvTFMbk&t=8s https://m.youtube.com/watch?v=ucsmoFTCO8o https://m.youtube.com/watch?v=_uCm7uNVxVU https://m.youtube.com/watch?v=MXjLZ-vbVhw&t=52s وە با بزانی قەت وەرگێڕانی کەسی ناگاتەوە بە هی وێبسایت کە لە عسلدا تەنها ئەو وێبسایتانە وەرگێڕانی قسەی ڕۆژانە دەکەن نە جیاکردنەوەی فلمێکی شەڕ یان جادووی یان خەیاڵی وە ئەگەر دەتەوێت ئێستا ئەو مەسیجانەت بۆ دنێرکم کە جوابمان دراوەتەوە لەسەر فلمەکە وە دڵنیابە بەتەمام کە بریکار کارتەرم وەرگێڕا بۆت ئەنێرم وە ئەوە مەسیجەکان وە دەمەوێت ئەوەو پێبڵێم ئەو کەسانەم ناوێت کە گومانیان لە وەرگێڕانەکانمە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]، @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: تکایە لەیەک بەش گفتوگۆکە تەواو بکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) تۆ. وەرگێڕیت؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٣، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] تکایە ھەر لەم بەشە گفتوگۆکە بکە و بەشێکی نوێ مەکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٣٨، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} من کارم بەوە نییە کە لە شوێنێکی تر کار دەکەیت یان ھەرچییەک کە بیکەیت پەیوەندیی بە منەوە نییە. باسەکە لەسەر ئەوە بوو کە تۆ سەرەتا وتت من ئەو وتارەم وەرگێڕاوە، بەڵام بە وەرگێڕی گووگڵ ھەمان دەقی وتارەکەم لە ویکیپیدیای ئینگلیزی کردەوە کوردی و ئەنجامەکانم لەگەڵ دەقەکانی ئەم وتارەی ئێرە بەراورد کرد. بینیم کە جیاوازییان نەبوو (مەگەر دوو سێ پیتێک دەستکاری کرابێت). قسەی من ئەوەیە کە تکایە کاتێک لە ویکیپیدیا بەشداری دەکەن پشت بە توانای خۆتان ببەستن نەک ڕاستەوخۆ دەقی وەرگێڕێکی مەکینەیی (کە بۆ ئێمە نوێشە) بێننە ئێرە. ناڵێم بەکاری مەھێنە، تەنیا دەڵێم بەوریایییەوە بەکاری بێنە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٤٧، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) خەمت نەبێت نایگۆڕم من خۆم وەرمگێڕاوەو تۆ هەڵەیت --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٤٤، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :?Okey I know, but why Wikipedia check it my Article --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[File:Stop hand nuvola.svg|30px]] {{ھەڵە|بوەستە}} ئەمە دوایین و کۆتا ئاگادارکردنەوەمە تکایە بەشی نوێ درووست مەکە بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] ئەگەرنا ناچار دەبم وتووێژەکە بگوازمەوە و توانای نامە ناردنت لەم پەڕەیە ڕابگرم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٣، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} ئاسوودە بە لەوەی کە بە کوردی بنووسیت. نەک ھەر وتاری تۆ، ھی ھەمووان دەپشکنرێت مەگەر چۆنھا بەسەرمان تێپەڕێت. وەک ھەموو شوێنێکی تر، [[ویکیپیدیا:سوڕ|ویکیپیدیاش سیاسەت و ڕێسای خۆی]] ھەیە و بە شێوازی خۆی کار دەکات. گەر وا نەکەین، ئەوا کێ چیی بوێت و چیی پێ خۆش بێت ئەوە دەکات. سپاس بۆ تێگەیشتنت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٥٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بەڕاستی داوای لێبوردن دەکەم لەسەر ئەو موشکیلەییەی لەنێوانماندا ڕویدا، بەڵێ من بەکارم هێناوە، بەس بەڕاستی تۆ ئیشی وەرگێڕانت نەکردووە یەجگار قورسە، وەخەمت نەبێت ئەمجارە تەنها خۆم وەریدەگێڕم، بەس تکایە خشتەکەم بۆ دروست کە لە وتاری پیگی کارتەر --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :تکایە بۆ ماوەی دوو کاتژمێر پشوو وەرگرە و نامەی پەڕەی وتووێژەکەت بخوێنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٠٥، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::{{وب|ئارۆ سالار محمود}} بوراویت. زانیم بەکارت ھێناوە و تەنیا دەمویست ڕاستگۆ بیت لەگەڵمان. سووکە بڕیارێکیشم دابوو کە گەر ئاوا بەردەوام بیت لە قسەکردن، وتارەکە بسڕینەوە، بەڵام ئەوە پەشیمان بوومەوە و سندووقەکەش دروست دەکەم. دەزانم وەرگێڕان کاری ھەموو کەسێک نییە، بەڵام لە سەرووی ھەموو شتێکیشەوە پشت بە توانای خۆت ببەستە. سوپاس بۆ ئەوەی کە ڕاستگۆییت دەرخست. تکایە گوێش بۆ بەکارھێنەرانی تر ڕاگرە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad]] چەند جارێک تکای کرد کە بەشی نوێ دروست نەکەیت و لێدوانەکان لەژێر ھەمان بەش بدەیت. بۆ ماوەی ٢ سەعات [[ویکیپیدیا:سیاسەتی بەربەستن|بەربەست کرایت]]، بەڵام دواتر دەتوانیت دەستکاری بکەیتەوە. دووبارە سوپاس بۆ تێگەیشتنت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٠٨، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] جگە لە دەستکاریکردنی ئەم پەڕەی وتووێژە دەتوانن وەکوو جاران دەستکاری گشت ئەو پەڕانە بکەن کە دەیانکرد، تەنھا ھۆکاری بەربەستنی لێرە ئەوە بوو چونکە چەنجارێک داوام کرد بەشی نوێ درووست نەکات نازانم بۆچی وەڵامی نەبوو، لەوانەیە لەگەڵ تۆ سەرقاڵ بووبێت و ئاگای لەمن نەبووبێت، بەھەرحاڵ تا دوو سەعاتی تر توانای دەستکاری ئەم وتووێژەیان نییە، و دواتر بە ئاسایی دەتوانن دەستکاری بکەنەوە، سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:١٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::: دروستە، دەزانم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:١٥، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٩:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢) == تکایە چۆن وێنەیەک دابنێم؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ ]]: سەرەتا دەبێت بزانین وێنەکە بەردەستە لەناو ویکیپیدیا؟ گەر وێنەکە بەردەستە تەنھا سەرچاوەی وێنەکە کۆپی بکە و لەناو زانیاریدانی وتارەکە لە پارامیتەری #وێنە دایبنێ :گەر وێنەکە بەردەست نییە لە ویکیپیدیا و ھەروەھا دەکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]] یان مافی ھاوبەشی پێکردنی بۆ ھەموو کەسێک ئازادە ئەوا دەتوانی لە [[c:Main_Page|ویکیمیدیا]] بەرزی بکەیتەوە. گەر وێنەکە نائازادە و ناکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]] ئەوا بابەتێکی ترە و ڕوونکردنەوەی زیاتری پێویستە. :ھەرچۆنێک بێت ھەر کام لەم حاڵەتانەیە ڕوونکردنەوەی زیاتری دەوێت ڕێگەم بدە بزانم بارودۆخەکە چۆنە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٣٧، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢٠:٠٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢) == مامۆستا ئەمەت پێ چۆنە؟ https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%86%D9%81%DB%8C%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%86%D9%86 --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: بەشێوەیەکی گشتی باش ڕێکخراوە بەڵام چەن تێبنییەک: چەن بەشێکی ھێشتا بە زمانی ئینگلیزییە، وە نابێت ناوی خۆت بنووسیت نموونە "وەرگێڕان لەلایەن (ناو)" چونکە ھەر کەسێک کە بەشداری دەکات مافەکەی بە ویکیپیدیا دەبەخشیت و ھەمووان دەتوانن سوودی لێ وەربگرن و دەکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::بەس بەڕاستی کاتێک ئێمە لینکی کەسێکی تر بەکار بهێنین پێویستە بەشی خۆی حقی پێ بدەین [[تایبەت:بەشدارییەکان/188.72.15.29|188.72.15.29]] ‏٢٠:٥٩، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: نازانم باسی کام ڵینکە دەکەی بەڵام مەرجەکانی بەکارھێنان ویکیپیدیا کاتێک ھەر بەشدارییەک دەکەیت ئاگادارت دەکاتەوە کە {{گێڕانەوە|بەبەکارھێنان و بڵاوکردنەوە، مەرجەکانی بەکارھێنان قبووڵ دەکەیت و بەبێ گەڕانەوە پابەند دەبیت کە دەستکارییەکانت لەژێر مۆڵەتنامەی CC BY-SA 3.0 و GFDLدا بڵاو ببنەوە.}} :::بەو مانایەی کە گشت بەشداریی ھەموو لایەک خۆڕاییە و ھەمووان دەتوانن سوودی لێ وەرگرن ئەوە مانای ڕاستەقینەی ویکیپیدیایە کە گشت ناوەڕۆک و بەرھەمەکانی گشتییە و دەتوانرێت سوودی لێ وەربگیرێت لەلایەن ھەرکەسێک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە (‏١٨:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢) == سڵاو .. بێ زەحمەت سەیرێکی ووتاری [[لا لیگا]] بکە ژمارە لاتینیەکان ناگۆڕێن بۆ ژمارەی کوردی لەڕێی توڵامرازەوە زۆر هەوڵمدا خراپتری ئەکات نەک چاکسازی ... --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٨:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: بەپێی زانیاری من ئەو تووڵە وا داڕێژراوە کە ژمارەکان بناسێتەوە، گەر سەیری وتارەکان بکەیت دەبینیت ژمارەکان کراون بە بەستەر، ژمارەکان لە بەستەر بگۆڕە بۆ دەقی ئاسایی دووبارە ھەوڵ بدەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::پێم خۆشە بەرێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تاگ بکەم بپرسم بۆچی ئەو ژمارانە ناناسێتەوە کە لەناو داڕێژە بەکارھاتوون یان کراون بەبەستەر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::: سڵاو، ئامرازەکە وا دروست کراوە کە گەر ژمارە عەرەبییەکان (0-9) لەگەڵ پیتە لاتینییەکان ھاتن، ئەوا دەستکارییەکان ناکات. ئەمە ھۆکاری بەستەرەکە. ھۆکاری ژمارەکانی دەقەکەش کە نەیگۆڕیبوو، کۆمای ئینگلیزی بوو کە لەدوای {{چبڕ|<code><nowiki>[[</nowiki></code>}} ھاتبوون. {{کرا}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::زۆر سپاس بۆ کارەکانتان ماندوو نەبن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٥٨، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::ئێسە تەواوە دەستان خۆش @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢١:٣٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٥٧، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢) == پێزەحمەت چۆن ئەو وتارانەی پیگی کارتەر بگەڕێنمەوە بە شێوەیەکی ئاسان --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٥٧، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: گەر سەیری ھۆکاری لابردنەکە بکەیت ئەوا دەردەکەوێ بەھۆی بێسەرچاوەیی لادراوە، گەر بیگەڕینیتەوە پێویستە سەرچاوەیان بۆ دابنێی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٧، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ئەی سەرچاوەکان چین؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٩، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: سەرچاوە بۆ ئەو زانیارییانەی کە سڕدراونەتەوە گەر تۆ درووستکەری وتاری تۆ لەوانەیە باشتر شارەزابیت کە سەرچاوەکان چین، وە تکایە بەشی نوێ درووست مەکە ھەر لەم بەشە وەڵامم بدەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:١١، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش بەڵام دەتوانی نمونەیەکم بۆ بهێنیتەوە بۆ ئەوەی منیش بەهەمان شێوە بۆی دابنێم (پیگی کارتەر) --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٤٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] تکایە بەشی نوێ درووست مەکە قسەکەم ڕوونە؟، دەمەوێ دڵنیا ببمەوە لەوەی قسەکەم ڕوونە بۆت یان نا؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر داوای لێبووردن دەکەم، بەڵام من لەسەر هەمان بەش دەڕۆم زۆر داوای لێبووردن دەکەم بەس ئەوە بەشەی من باسی دەکەم بریتییە لە بەشەکەی (پیگی کارتەر بۆ گەڕانەوەی ڕستەکە) وە دەمەوێت نمونەیەکم بۆ بهێنیتەوە بۆ گەڕاندنەوەی --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٢٠، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @ئارۆ سالار محمود، ئەگەر بتەوێت سەرجەم ڕستەکان وەکوو ئەوەی [https://w.wiki/5E6K ئێرە] چۆن گەڕانتەوە ئاوا بیگەڕێنیتەوە، دووبارە دەستکارییەکەت پوچەڵئەکرێتەوە وەکوو [https://w.wiki/5E6V ئێرە] چونکە بێسەرچاوەن. سپاس بۆ بەشداریت! [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٥:٥٣، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] مەبەستم لە وتارەکە نییە مەبەستم ئێرەیە لە پەڕەی وتووێژەکەم بەش درووست مەکە دەبینی نووسراوە (پرسیار لە ئارۆ سالار محمودەوە) ئەمە بەشێکە تکایە ھەوڵ بدە بەشی ئاوا درووست نەکەیتەوە تا گفتووگۆی بەشێکت تەواو دەکەی ئینجا بەشێکی نوێتر درووست دەکەی بۆ گفتووگۆ کردنەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١٣، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ ئێستا زانیم چۆنە نمونەیەکی چۆنییەتی داڕشتنەوەی سەرچاوەم بۆ دادەنێیت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:١٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] من دەمەوێت تەواو یەکلایی بینەوە لەوەی بەشی نوێ درووستنەکردن لە پەڕەی وتووێژەکەم مانای ئەوەیە ھەر وتووێژێک لەژێر بەشی خۆی بکرێت [[یارمەتی:پەڕەی وتووێژ]] بخوێنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ منیش ڕازیم یەکەم جار وام دەزانی مەبەستت لە مەسەلەیەکی ترە نەوەک ئەم بەشە زۆر داوای لێبووردن دەکەم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تکایە پێویست بە داوای لێبوردن ناکات من ئێستا پێت دەڵێم کێشەکە بە دیاریکراوی چییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٣٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەڵام دەمویست بزانم ئایا دەتوانین لە ڕێگەی [[دیسکۆرد (نەرمامێر)|دیسکۆرد]] قسە بکەین؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٣٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == داواکردن بۆ وتار (پیگی کارتەر) == بێزەحمەت دەتوانی نمونەیەکی سەرچاوەم بۆ بنێریت بۆ ئەوەی منیش بە هەمان سەرچاوە داینێم و وتارە فرێدراوەکان بگەڕێنمەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٠، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر مەبەستت لە چۆنییەتی سەرچاوەدانانە بڕوانە [https://www.youtube.com/watch?v=n5rmBT5awUA ئەم ڤیدیۆییە] لە یوتیوب لەسەر ویکیپیدیای سۆرانی باس لە چۆنییەتی سەرچاوەدانان دەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٥، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٠٦:٣٦، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا دەمەوێت پێت بڵێم لە بەشی جیهانی سینەمای مارڤێلدا کارەکتەرێکی سینەمای بەناوی (تۆر) بیگۆڕین بۆ (سۆر) دەمەوێت ئەوە چاکبکەم دەتوانم؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٦:٣٦، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر مەبەستت وتاری [[تۆر]]ە ئەوە لە بەشی وتووێژی پەڕەکە پرسێک بکە گەر بۆ ماوەی چەن ڕۆژێک کەس وەڵامی نەبوو بیگۆڕە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:١١، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٠٠، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == بێزەحمەت مامۆستا دەتوانی وتارەکانی پیگی کارتەر لەگەڵ سۆفیا کارسۆن بسڕیتەوە؟ لەبەر ئەوەی هەندێ کەس هەن زۆر بێڕیزی بە وتارەکەم دەکەم بە تایبەتی ناو براو(ئارام) کە بەڕاست هاتووە ئەو لینکانەی سڕیوەتەوە کە من دامناوە بۆ سودوەرگرتن لە خوێنەرانی ئەم پەڵڕە لە ژێر وتاری ڕێزگرتن لەویکیپیدیا تکایە زۆر سوپاست دەکەم ئەوەم بۆ بکەیت وە باندێکی هەمیشەی منیش بکەیت بەس بێ ئەنجامدانی سڕینەوەی وتارەکان من باند مەکە سوپاس خۆشحاڵبووم کە ئەو ماوەیە قسەم لەگەڵ کردیت وو یارمەتیوو یام --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٠٠، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] تکایە ھێمن بەرەوە ئێمە کە لە ویکیپیدیاین گرژی و سترێس ھەر ڕوودەدات و پێویستە ئارامتر مامەڵە لەگەڵ بارودۆخانە بکەین کە فشارمان دەخەنە سەر، ئاگاداری وتارەکەم و دەشزانم بەڕێزتان نوێن لە ویکیپیدیا و شارەزایی تەواوی سیاسەت و ڕێساکان نین بەبەراورد بە بەکارھێنەرێک ماوەیەکی زۆرە لێرەیە; ھەموو ئەو شتانەش لەبەر چاو دەگرین ھەرچۆنێک بێت ئێمە ھەندێکجار ھەڵدەچین بەھۆی چەن ھەڵەیەک کە دووبارە و دووبارە دەبنەوە، بەڕێز ئارام لێرە بەڕێوەبەرە و ماوەیەکی زۆرە خزمەت بە ئێرە دەکات و ماندووە لە چارەسەرکردنی کێشە جۆراوجۆرەکانی ویکیپیدیا و دەکرێت ھەندێکجار لە دووبارە بوونەوەی ھەڵەکان تووڕە بێت بەڵام دڵنیات دەکەمەوە بە ھیچ شێوەیەک سووکایەتی بەھیچ کەسێک ناکات و نەیکردووە، و بەکەم سەیری ھیچ کەسێک ناکات و نەیکردووە ئەوەی ڕوویداوە تەنھا بەھۆی چەن کێشەیەکی دووبارەیی وتارەکەیە، بۆیە تکایە لەبەر چەن سترێسێک و فشارێک ویکیپیدیا جێمەھێلە زۆر سپاس بۆ بەشدارییەکانت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == داواکاری == بەڕاستی ئەم ستانە کە بەسەرتا دێن زۆرناخۆشە بەڕاستی منیش وا ڕاهاتووم کە ناتوانم هەڵسوکەوت بکەم لەگەڵ هەرکەسێکی ئاوا بەڕاستی شێوازی قسەکردنی بەڕەوستانە نەبوو بەڕاستی تۆ زۆر بە هێمنی قسە دەکەیت وەک ئەو نیت بەس بەڕاستی بێزاربووم لە ویکیپیدیا ، ئەگەر بەراستیش پێت بڵێم ئەوا سەیرکردنی وتار لە بەشی ئینگلیزییەکە خۆشترە ، وە لەسەر ناوی وتارەکە نوسیوێتی لەوانەیە ئەمە وەرگێڕێکی بێ ئەزمون نوسیوێتی کە بۆم نوسی [ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئارۆ سالار محمود|بەشدارییەکان]]) ١٨:١٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)</small> == ڕێزگرتن لە ویکیپیدیس == بەڕاست بۆچی ئەوانە ڕیکلامن؟ یان خۆت چۆن وەریدەگێرێ؟ ڕاستی وەرگێڕانی خۆگەڕیم بەکارهێناوە بەس بەڕاستی ئەوە نامکاتە وەرگێڕی خراپ وە ئەو کاتەی ئەم نامەی تۆ بینی خەریگی وەرگێڕانی sing 2. 2022 بووم بۆ زانیاریت ماوەیەکی تر بۆت ئەنێرم ئا ئینجا هی پیگی کارتەر یشت بۆدەنێرم [[چاوەڕوانبە] 😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡]] لە توڕەییا وام بۆنوسی وە قسەیەکی تریشی کرد [[تاگی وەرگێڕانی دەقاودەق (ئەم وتارە بە وەرگێڕی گووگڵ وەرگێڕدراوە)، سڕینەوەی ڕیکلام و بانگەشە (بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود دەستکاریی تری ئاوات لێ ببینم بەربەستت دەکەم. سەرەڕۆ مەبە و ڕێز لە ویکیپیدیا بگرە.)]] وە تکایە ئەگەر من ئەو خراپکارەموو وتارەکانم وەرگێڕانی دەقاو دەقن وتارەکانم بسڕەوە ( پیگی کارتەر ئەکتەری سینەمای ، سۆفیا کارسۆن (کە خۆم وەرمگێڕاوە وە پاساویش هەر وەرگێڕانی دەقاودەقی بەکارهێناوە) بیانسڕەوە و بلۆکی هەمیشیم بکە. وە تکایە ئەگەر چاوت پێی کەوت پێیبڵێ با ئەو وتانەی کە لەگەڵ ئەندامەکاندا بەکاری دەهینێت چاکی بکات لەگەڵ ڕێزدا ئارۆ سالار محمود خۆسحاڵبووم بە ناسینت 🙂🙂🙂🥲 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] دەزانم ڕووبەڕوو بوونەوەی سترێس و فشار ناخۆشە بەڵام ئەو کەسەی باسی دەکەین خزمەتێکی گەورەی ئێرەی کردووە و نابێت لەبەر یەک قسەی ئەو خزمەتەکانی زەربی سفر بکەیت، چونکە یارمەتی تۆشی داوە لەکاتی پێویستی و پرسیارکردن، منیش لێرە تووشی ھەڵچوون ھاتووم، بڕیاڕی وام داوە کە بەکارھێنەر [[ویکیپیدیا:سیاسەتی بەربەستن|بەربەست]] بکەم، ئەو کەسەی کە جاری پێشوو تۆی بەربەست کرد من بووم چونکە گوێت لێت لە داواکارییەکانم نەدەگرت و بەبەردەوامی بەشت درووست دەکرد نازانم گەر سەرقال بوبی یان نا بەڵام ھەر بەش درووست دەبوون بە دووبارەیی ھەرچۆنێک بێت، ئەو شتەی کە ڕوویدا نابێت تۆ سارد بکاتەوە و یان رق بەرامبەر بەکارھێنەرێکی تر درووست بکەی لەسەر ئەوەی شتێکی ئاوا ڕوویداوە، '''یەک شتی گرنگی تریش''' کە تۆ نایزانی بەڕێز ئارام کە بەرێوەبەرە یان ھەموو بەڕێوەبەرانی تر ھیچیان مامەڵەی کەسی لەگەڵ بەکارھێنەر ناکەن و کێشەی کەسیان لەگەڵ کەس نییە و بێلایەنن تەنھا ئەرکی خۆیان وەک بەرێوەبەر جێبەجێ دەکەن، بۆیە کە ئەوەی بەتۆ وتراوە وەک خۆت و وەک تاکەکەسێک پێت نەوتراوە بەلکو وەک بەکارھێنەرێکی ئەو کۆمەڵگایە پێت وتراوە و کەسیش لە ئێمە تۆ ناناسین و کێشەی کەسیمان نییە لەگەڵ ئێوە یان ھیچ کەسێکی تر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢١، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سوپاس دەمەوێت ئەوەشت پێبڵێم من لەسەرەتایە نەمدەزانی ئەم بەشکردنەوەیە چیە بەس دەمەویت بزانم کامانە کە وەرگێڕن لە بینەر؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٤، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: نەخێر بەش کردنەوە مەبەستم لەو وتووێژەی ئێرەیە کە ئێستاش بەشێکی نوێی ترت کردەوە بەناوی "داواکاری" تا وەڵامی بەشەکەی سەرەوە بدەیتەوە کە ئەمەش شتێکی گوونجاو نییە پێویستە کە بەشێکت کردەوە بەردەوام بی لەسەری تا کۆتایی بە بابەتی ئەو بەشە دێ کە لەسەری دەستان پێکردووە بەشێکی نوێ دەکەیتەوە کاتێک بابەتێکی جیاواز ھەیە قسەی لەسەر بکەیت، بەشی نوێ بۆ وەڵامدانەوەی بەرامبەر ناکرێتەوە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٧، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) کلیک لە کوێ بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٩، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: نا زۆر ئاسایە و من داوای لێبوردن دەکەم گەر بە ڕەقی مامەڵەم کردبێت لەگەڵتان تەنھا ویستم بڵێم ئەوەی تازەش کردتانەوە بەناوی "بەخوا داوای لێبوردن دەکەم" پێی دەوترێت بەش. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئینجا وەڵامدانەوە دەردەکەوێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٥، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ ڕیک بەم شێوەیەی ئێستا بەشی نوێت درووست نەکرد بۆ دووبارە قسەکردن لەسەر ھەمان بابەت دەست خۆش منیش ئاوام دەوت، تەنھا ئەگەر بابەتێکی نوێ ھەبوو ویستت قسەی لەسەر بکەی ئینجا بەشی نوێ درووست بکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٦، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٠٩:٣٥، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا چۆن ڤیدیۆ بخەمە پەڕەی وتاری ویکیپیدیا؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٥، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] گەر ڤیدیۆکە مافی پارێزراو نییە و بەرھەمی خۆتە بڕوانە [[:commons:Special:UploadWizard|Special:UploadWizard]] لێرە دەتوانی ڤیدیۆکە بەرز بکەیتەوە بۆ ناو ویکیمیدیا و لەوێشەوە بۆ سەرجەم پڕۆژەکانی ویکیپیدیا بەردەست دەبێت و ھەرکەس بیەوێت دەتوانێت بەکاری بھێنێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٥٢، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە (‏١٦:٣٢، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == سڵاو بەرێز ساکورا .. دەسخۆش کە ووتوێژی تی مۆبایلەکەت داخست ئەوەی ئەوە کەسە هەستا بە ئاژاوە نانەوە و شەرە دەستکاریکردن و خۆی کردبوە پرۆفیسۆری زمان لێمان بەبێ ئەوەی لەم ماوەی ساڵەی من هاتووم هیچ ووتار و چاکسازی و بەشداریەکی هەبێ تەنیا لە ڕەخنە گرتن و دەسکاریکردن و خراپکاری ناوەکان زیاتر .. بەهەرحاڵ نامەوێ زیاتر لەسەری بڕۆم ئەم پەیامەم بۆیە نارد هەر لەسەر ئەو ووتارەیە کە ناوەکەی خراپ بووە لەکاتی گواستنەوەدا پێشگری ویکیپیدیای بۆ زیاد بووە و زۆریشم هەوڵدا ناتوانرێ چاک بکرێ و بگوازرێتەوە گەر ئەزێت نیە سەیریکی بکە و چاکی بکەرەوە ... سوپاس :) --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٦:٣٢، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] سپاس بۆ بەشدارییەکەتان لە ویکیپیدیا بەڵام ئەو کەسە زۆر خزمەتی ویکیپیدیای کردووە لە ڕابردوو ئەتوانم بڵێم لە سێ کۆلەکە یەکێک لەو کۆلەکەکانی ویکیپیدیا ئەو ڕایگرتبوو بەتایبەتی لە ڕووی تەکنیکیەوە، بەھەرحاڵ بۆ مەسەلەی گفتوگۆکە بەلێ داخرا لەبەر ئەو ھۆکارانەی باسم کردوون لە گفتوۆکە، کێشەی وتارەکەش چارەسەر کرا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٢، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٤٥، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا دەتوانی ڤیدیۆیەکی پیگی کارتەرم بۆ دەبەزێنیت چونکە خۆم نایزانم، زۆر سوپاس --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٤٥، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٤٩، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == زۆرداوای لێبووردن دەکەم کە بەشی نوێ دەکەمەوە ئەم وەرگێرانە هی خۆمە لە یوتوب https://m.youtube.com/watch?v=cu-mdoFx640&t=57s --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٤٩، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت لە دابەزاندن بەرزکردنەوەیەتی بۆ ویکیپیدیا؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٣، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٣٦، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == باشە مامۆستا من چۆن دەتوانم بەستەرێک لە بەستەرێک ببەستمەوە تەنها لە یەک وتاردا --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٣٦، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ دەستکاری دیدەری گەر هەبێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:١٢، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) جواب، تکایە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٥٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ببورە بۆ درەنگ کەوتن ئایا مەبەستتان لەم نموونەیە دێت بەستەردان وەک ئەوەی لە وێنەکە نیشاندراوە؟[[File:Artcile linking tutorial ckb.gif|thumb|]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٥٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) نەخێر مامۆستا ئەگەر لە ویکیپیدیای ئینگلیزی سەیرت کردبێت ئەوا کاتێک کلیک لە ناوێک دەکەیت ناوبات بۆ وتارێک بەڵکو دەوبات بۆ وشەیەک لە وتارێک [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٨، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) نمونە : [[کارەکتەرەکانی گەردوونی سینەمای مارڤڵ: ئـ - ئێڵ]] بۆ ئەم کارەم دەوێت بڕۆ سەر ئینگلیزییەکە کاتێک کلیک لە بەربەستیک دەکەیت کە ناوە یەکسەر خۆی دەوباتە خوارەوە بۆ ئەو ناوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت ئەوەیە ھەر وتارێک کراوە بە بەش-بەش، و پوختەیەکی لەسەر نووسراوە و لەسەر ھەر بەشێک see also ھەیە کە کرتەی لەسەر دەکەی دەتباتە ناو خوودی وتارەکە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٤٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) وایە ئەی چۆن من لە وتارێک ترەوە بەستەرێک دابنێم یەکسەر بێت بۆ ئەم بەشانە وەک من لە وتاری شاژنە سیۆندک (دراما) بم کلیک لەسەر ناوی سیۆندۆک بکەم یەکسەر بێت بۆ ئەم بەشە کە لە بەشەکە نوسراوە سیۆندۆک؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٤٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: با وەڵامی پرسیاری سەرەتا بدەینەوە ئەمە لەڕێگەی داڕێژە و پارچە نووسین دەکرێت وەک لە وێنەکە دەبینی لە ڕێگەی داڕێژەی [[داڕێژە:ھەروەھا ببینە|see also]] کراوە، بەم شێوەیە :=== سەرە بابەت === :{{ھەروەھا ببینە|تاقیکردنەوە}} :پوختەیەک لە نووسین. :[[File:Fortutorialckb image.png|thumb|]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەتوانی دانەیەکم بۆ وا لێبکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) وەک پیگی کارتەر لە بەشی ٣ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئەتوانم بە خاڵ پێتبڵێم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٠٠، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئەتوانم بە خاڵ پێتبڵێم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٠٠، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڵام گەر سەیری وتارەکە بکەین خۆت دەیزانی و ئەنجامت داوە بۆ نموونە بڕوانە [[کارەکتەرەکانی گەردوونی سینەمای مارڤڵ: ئـ - ئێڵ#ئەیجاک|ئەم بەشە]] کێشەی نییە پێم وایە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٠٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) خاڵی یەکم * بڕۆ سەر ویکیپیدیای ئینگلیزی *سێرج بۆ (ms. Marvel (tv showبکە * وەرە خوارەوە لە وتارەکە * خشتەیەک دەبینی باسی ئەڵقەی دراماکان دەکات *لە خشتەکەدا کلیک لە یەکەم بەربەست بکە نوسراوە Kamala khan * کە کلیلت کرد ئەوا دەچێتە سەر وتاریکی تر کە ئەو وتارەی منە بەس بە ئینگلیزی تکایە تاقی بکەرەوە و بزانە چۆن بوو سوپاس لەگەڵ ڕێزدا….. [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:١٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش لەسەرەوە بەستەرێکت داناوە نوسراوە ئەم بەشە چیت تیا نوسیوە؟ بۆ ئەوەی منیش وای لێبکەم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٣٥، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئایا بەڕێزتان دەتانەوێت لەناو خشتە بەستەر بە وتارێکی دیاریکراو بدەن ئەوەیە پرسیارەکە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) تەنها زانیاریەکانم بۆ بنوسە بە تێر و پەڕی سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بۆ وەڵامی دووەم پرسیار ئێمە شتێکمان ھەیە بەناوی ھاشتاگەکان # کە لە ویکیپیدیا بەکاردێت بۆ تیشک خستنەسەر و چوونە سەر شتێکی دیاریکراو ئایا بەڕێزتان مەبەستتان ئەوەیە لە وتارێک ڕاستەوخۆ بەکارھێنەر یان خوێنەر ببات بۆ شتێکی دیاریکراو؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ڕێک بەو شێوەیە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٤، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵام بۆ بەشێک [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٥، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) وەک ئەوەی کە لەسەرەوە تاقیکردنەوەیەکت بۆ ئەنجام دابووم کە بەستەرێکت دانابوو بەناوی ئەم بەشە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) کە یەکسەر بۆ بەشی ئەیجاک بردیتی [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بۆ وەڵامی ھاشتاگەکان @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] دوو ڕێگا ھەیە بۆ ئەوەی ئەم کارە بکەین ڕێگای یەکەم ئۆتۆماتیکییە کە لە ڕێگەی سیستمەوە بەستەرەکەت دەستدەکەوێت ڕێگای دووەم دەستییە کە خۆت بەستەرەکە درووست دەکەیت، بەڕێزت نازانم چەن شارەزای پرۆگرامینگی بۆیە ڕێگای دووەم ئێستا شیناکەمەوە و ڕێگای یەکەم شیدەکەمەوە، کە دەچیتە سەر ئەو وتارەی مەبەستەە و بەشی پێرستەکان دەبینی وەک ئەوەی لە [[File:List ckb tutorial.png|thumb|]] وێنەکە دەست نیشانم کردووە کرتە لەسەر ئەو بەشە دەکەی کە دەتەوێت خوێنەر بۆی بگوازرێتەوە لەجیاتی ئەوەی خۆی بۆی بگەڕێت، لەدوای کرتە کردن ئۆتۆماتیکی بەستەرەکەت دەست دەکەوێت لەسەرەوەی پەڕەکە لە بەشی بەستەر ئینجا بەستەرەکە کۆپی دەکەیت و دەیکەیت بە بەستەر بۆ ئەو نووسینەی کە مەبەستتە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) واتا لەو شێونەدا کۆپی دەکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: [[File:Article tutorials ckb wiki.png|thumb|بڕوانە ئەم وێنەیە لێرە بەستەرەکە دەبینی گەر گۆڕانکاری بەسەردا بێت]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەستخۆش [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٣٣، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: کرتە لەسەر ئەم وێنەیە بکە بۆ شیکردنەوەی زیاتر: [[File:Ckb article tutorials.gif|250x250px|]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٥، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ::دەبینیت کە لەدوای کرتە کردن لە بەشەکە بەستەری وتارەکە گۆڕانکاری بەسەردا دێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٦، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بۆ وەڵامی ئەم پرسیارەش :::{{گێڕانەوە|دەست خۆش لەسەرەوە بەستەرێکت داناوە نوسراوە ئەم بەشە چیت تیا نوسیوە؟ بۆ ئەوەی منیش وای لێبکەم}} :::بڕوانە ئەم وێنەیە [[File:Edit source ckb wiki tutorials.png|250x250px|]] دەبینی نووسراوە دەستکاری سەرچاوە، لە ھەر ناو ھەر ناوەڕۆکێکی ویکیپدیا ئەمە ھەیە کە کرتەت لە دەستکاری سەرچاوە کرد، سەرچاوەی ناوەڕۆکەکە دەبینی و دەزانی چۆن وای لێکراوە، :::بەڵام گەر ڕوونتر وەڵامی پرسیارەکەت بدەمەوە ئەوەی من کردم دەست نیشان کردنی بەشێکی دیاریکراوە لە وتارێک لەسەرەوە باسم کرد کە چۆن دەکرێت کە چۆن بتوانی بەشێکی دیاریکراو بکەیت بە بەستەر و کۆپی بکەیت و لەھەر شوێنێکی ویکیپیدیا بەستەر بەم شوێنە دیاریکراوە بدەیت کە خۆت دەتەوێت :::ھیوادارم ڕوون بم؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٨، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) باشە چۆن ئێمە دەتوانین وشەیەک بهێنینە ناوەڕاست بەبێ ئەوەی ئەو شتانە دیاربن کە بۆی دادەنێن بەتەمەی دروستکردنی پەرەیەکی خۆمم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢١، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت لەو شتانە چییە کە بۆی دادەنێین؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٣٠، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئامازەکان [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئامرازەکام [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٣، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئامرازەکان [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٣، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت چیە لە ئامرازەکان؟ بۆچی ئامرازەکان پەیوەندیان بە ناوەڕۆکی پەڕەی بەکارھێنەریت ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٥، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بە ڕوونتر دەمەوێت ڕستەیەک گەورە بکەم و بیخەمە ناوەڕاستی پەڕەکە سادە و ساکار [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٠١، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بێزەحمەت باشە چۆن پێڕست بخەمە ناو پەڕەی بەکارهێنەرەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٤٢، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :زۆر ببورە پرسیارەکانت زۆر بۆمن ڕوون نین بەڵام وابزانم لە پەڕەی بەکارھێنەریت ھەنێک شتت چارەسەر کردووە، و شتێکی تر بینیم لە پەڕەکەت شتێکت نووسیوە وەک ئەوەی (ئەم بەکارھێنەرە ئارەزووی لە ئامێرە میوزیکییەکانە) ئێمە بۆ ئەوە داڕێژەمان ھەیە نموونە: :{{بەکارھێنەر:سب/بەکارھێنەر ڕۆمان}} :و زۆری تریش لە پەڕەی [[بەکارھێنەر:سب]]دا دەستدەکەون. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٠١، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Jamil1969|Jamil1969]]ەوە (‏٠٣:١١، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢) == سلاو به خته وه رم له وه ی که ده توانم یارمه تی ده ر بم له ویکی پیدیا --[[بەکارھێنەر:Jamil1969|Jamil1969]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jamil1969|لێدوان]]) ‏٠٣:١١، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Jamil1969|Jamil1969]]: سڵاو خۆشحاڵم کە بەڕێزت لێرە دەبینم ھەر پرسیارێک یان یارمەتییەکتان ویست ھەوڵی خۆم دەدەم کە بەجێی بگەیەنم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٣:٢٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::سپاس ماموستای به ریز [[بەکارھێنەر:Jamil1969|Jamil1969]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jamil1969|لێدوان]]) ‏٠٣:٣٩، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٠٨:٢٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢) == خاتوون پڕۆژەیەک هەیە لە ویکیپیدیا کە بۆ وەرگێڕان بێت یاخود وتووێژی لێبکرێت؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت چییە لەوەی پڕۆژەیەک ھەبێت بۆ وەرگێڕان؟ ئێمە [[ویکیپیدیا:ویکیپرۆژە|ویکیپڕۆژەمان]] ھەیە گەر ئاگادار بیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٨، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٥٤، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٧:٤١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا من چۆن بتوانم وێنە دابنێم ل ویکی کۆموز چونکە دڵنیام خۆت باش دەزانی کە زۆر ناڕەزایم بۆ دێتەوە لە ویکی کۆموز تکایە دەتوانی فێرم بکەیت نەک لە کۆمپیوتەر، دەقاو دەق لە ویکی کۆموز --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٤١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بە کورتی بابەتەکە ئەوەیە ئەوەی لەوێ باری دەکەیت دەبێت ھیخۆت بێت و بەرھەمی خۆت بێت و ئەوەی لەوێ بڵاوی دەکەیتەوە دەچێتە ژێر پاوانی گشتی، ئەگەر وێنەیەکت بەرز کردەوە ھیخۆت نەبوو ئەوا دەسڕدرێتەوە چونکە لەوێ وێنەی ماف پارێزراو پەسەند ناکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) مەبەست لە مافی پارێزراو چییە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٥٥، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: وێنەیەک کە خۆت گرتووتە و مافی بۆخۆت دەگەڕێتەوە ئەوە مولکی تۆیە، بەڵام وێنەیەک کە لەلایەن کەسانی ترەوە گیراوە و مافی بۆ ئەوان پارێزراوە ئەوا ناتوانی بەکاری بھێنی یان بەرزی بکەیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٠، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەس من لە ویکی کومز پێموترا ئەگەر هی خۆت نەبوو ئەوا دەتوانی کلیک لە ئەو بەشە کەیت کە نوسراوە موڵکی خۆم نییە ئەی بۆ ئەوە چی بکەم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ لەوکاتە ناوی بەرھەمھێنەر و سەرچاوەی بەرھەمەکە دەنووسی، و دواتر لە خوارەوە پرسیارت لێدەکەن کە بۆچی مافی ئەوەت ھەیە ئەم بەرھەمە باربکەیت، ئێوەش بەپێی جۆری بەرھەمەکە ھەڵبژاردەیەکی گوونجاو ھەڵدەبژێرن، گەر بەرھەمەکە ڕێگەپێدراو نەبوو و بۆ بڵاوکردنەوە ئەوە بێگوومان ئەوکاتە ناکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]] و ناتوانرێت بڵاو بکرێتەوە لە کامنز. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٤٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) باشە ئەی تۆ چۆن وێنەی Hayley Atwell as Peggy Carter.jpg دانا، تکایە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٤٦، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] من ئەم وینەیەم لە کامنز بارنەکردووە چونکە مافی پارێزراوە، لە ویکی خۆمان بارم کردووە. گەر کرتە لە وێنەکە بکەی و بەڵگەنامەکەی ببینی دەبینی من سەرچاوەی وێنەکەم دەستەبەر کردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٤٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەتوانی فێرم بکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئەوانەی دەتوانن لە ناوخۆ پەڕگە بار بکەن پێویستە [[ویکیپیدیا:بارکەرەکان|مافی بارکردنیان]] ھەبێت، ئەو مافەش تەنھا بەو کەسانە دەدرێت کە شارەزان لە بارکردنی وێنە و بەشداریان ھەیە لە [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|پڕۆژەی بارکردن]]، لە ئێستادا بەڕێزت دەتوانی بەشداری لە پڕۆژەی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە]] بکەیت بۆ داواکردنی ئەو وێنانەی دەتانەویت باری بکەن، بێگوومان سیاسەت و ڕێساکان دەتوانن لە پڕۆژەکە بخوێننەوە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر زۆر زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٢، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :{{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٠، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) باشە خاتوون من چۆن ئەو پڕی بکەمەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بڕوانە [[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود#پڕۆژەی داواکاری پەڕگە|لێرە]] وەڵامی بەڕێزتم داوەتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Everard Calthrop]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Everard Richard Calthrop''' (3 March 1857 – 30 March 1927) was a British railway engineer and inventor. Calthrop was a notable promoter and builder of narrow-gauge railways, especially of 2 ft 6 in (762 mm) narrow gauge, and was especially prominent in India. His most notable achievement was the Barsi Light Railway, but he is best known in his home country for the Leek and Manifold Valley Light Railway. Calthrop has been described as a "railway genius. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٤، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == سڕینەوەی پەڕە و وتارەکان == سڵاو، ئایا بەکارهێنەران دەتوانن وتارەکان بسڕنەوە؟ یان تەنیا بەڕێوبەران دەتوانن؟ [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ‏١١:٢٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو {{وب|مامۆستا}} گەر مەبەستتان بە شێوەیەکی تەکنیکی لە <code>delete</code> دێت بەکارھێنەران لە ئێستادا ئەو مافەیان نییە و لەجیاتی ئەوە دەتوانن [[وپ:توینکڵ|توینکڵ]] بەکاربێنن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٤٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :: توینکڵ یارمەتیان دەدات لە لێدانی تاگی سڕینەوە لەو پەڕانەی شایەنی سڕینەوەیە و سڕینەوەی تەکنیکی بۆ بەڕێوەبەران دەمێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٤٦، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::: {{وب|Sakura emad}} مەبەستم ئەوە بوو، دەست خۆش.[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ‏١٣:٠٧، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == دیوەخان == خاتوون چۆن لەوێ پڕۆژەکان ئەنجام دەدریت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:١٣، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو {{وب|ئارۆ سالار محمود}} سەیری داواکارییەکەی من بکە لەسەر نادادپەروەری بەرامبەر ویکیپیدیای سۆرانی بینیوتە بەکارھێنەران بەشداریان تیا کردووە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) نەوەڵا، واتا هەر وەکو شتێکی بێمانا دروسرکراوە، وایە؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٣١، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : {{وب|ئارۆ سالار محمود}}چی وەک شتێکی بێ مانا درووستکرابێت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٥١، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر داوای لێبووردن دەکەم، بەس ئەمە کۆتا وەڵاممە، دیوەخان، بێ جاوبدانەوە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٠٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == test == test [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٥٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == کار == خاتوون هێچ کەسێک دەناسی شەیدای فلیم و دراماکانی مارڤڵ بێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٤٣، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : نەخێر، بەڵام ھۆکار چییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پیگی کارتەر == بۆ وتاری [[پیگی کارتەر (کارەکتەری سینەمایی)]] چاکم کردۆتەوە بەتەواوەتی گەر کاتت هەبوو، هیوادارم سەرێکی لێبەیت و ئەگەر یەک غەڵەتی تێدابوو، ژێرسەردێڕەکەیم بۆ بنوسە، زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١١، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو {{وب|ئارۆ سالار محمود}} ناتوانم پشکنین بۆ تەواوی وتارەکە بکەم لە ئێستادا بەڵام لەوانەیە کەسێکی تر پێشنیار بکەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:١١، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سوپاس، ئەگەر وتارێکی کەسی ترت لەبەردەسدایە من پێداچونەوەی بۆ دەکەم، چونکە بەڕاستی خۆشە کەسێک داواکارییەکت لێبکات.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٣، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : {{وب|ئارۆ سالار محمود}} من پێم خۆشە کارەکان بە جدی بکەم، ھەرچۆنێک بێت ئەم ماوەیە تەندرووستیم جێگیر نییە بۆیە لەوانەیە نەتوانم بەتەواوی کارەکان بەڕێوە ببەم سەیری ئاگاداری سەرەووەی [[بەکارھێنەر:Sakura_emad|پەڕەی بەکارھێنەریم]] بکە <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sakura emad|بەشدارییەکان]]) ١١:١١، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)</small> == Wikipedia translation of the week: 2022-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Church of St. Clare, Horodkivka]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Horodkivka Catholic Church RB.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of St. Clare, Horodkivka''' is a Roman Catholic religious building and an architectural monument of local importance in the village of Horodkivka (alternative spelling Gorodkivka), Andrushivka Raion, Zhytomyr region, Ukraine. Horodkivka was called Khalaimgorodok before 1946 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٥، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢١:١٧، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢) == خاتوون ئایا دەتوانین وێنەی گۆگڵ باربکەین لە ویکیپیدیا، کاتێک لە ویکیپیدیا نەبێت، چونکە بۆ وتاری [[بۆرجو ئۆزبێرک]] م دەوێت --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:١٧، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] گووگڵ وێنەکان لە پەڕەکانی ئینتەرنێت دەھێنێت گەر ئەو شوێنەی وێنەکەی لێ باردەکەین گوونجاو و بێت لەڕووی یاساییەوە بێگوومان بۆچی نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٧، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تکایە چ مەڵپەڕێک گونجاوە؟ [https://www.fox.com.tr/Ask-Mantik-Intikam/oyuncular/1006/esra-erten کرتە بکە]دەبێت؟ ئەگەر نابێت دەتوانی پێمبڵێیت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٦، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر مەبەستت لە وێنەکەی خانمەکتەر ئیسرایە ئایا دەتوانی لە شوێنی تر بگەرێی بزانیت ھەمان وێنە بە شێوەیەکی ئازاد دەستدەکەوێت یان نا؟ چونکە ئەم وێنەیەی ئێستا مافی پارێزراوە سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٩، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) واتا ناتوانین باری بکەین [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٠٠، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: پێویستە سەرەتا بزانیت ئایا دەتوانین ھەمان وێنەمان بە [[پاوانی گشتی|شێوەیەکی ئازاد]] دەست بکەوێت یان نا، گەر دەست نەکەوت ئەوکات قسەی لەسەر دەکەین [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٥٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) باشە لە ئێستەدا چی بکەم بۆ ئەوەی ئەو وێنەیەم دەستکەوێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٢١، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تکایە پرسیارەکانم دووبارە بخوێنەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٠٤، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) مەبەستم لەوەیە کە چۆن بزانم ئەو وێنەیە موڵکی گشتییە؟ خۆ من دەتوانم بڕۆم لە پڕۆفایلەکەی لە ئینستاگرام سەد وێنە بهێنم، بەڵام چۆن بزانم موڵکی گشتییە؟ تکایە😁😁😁😁 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠١، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: باشە ئایا لە ویکیپیدیا ئەم خانمەکتەرە ھیچ وێنەیەکی ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٤، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەونەی گەڕابێتم نەمبینیوە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی یان چەند ویکییەکی تر [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تەمام کێشە نییە خۆم گەڕانم بۆی کرد ھیچم نەدۆزیەوە تکایە لە پڕۆژەی داواکاری پەڕگە داوای بەرزکردنەوەی وێنەکە بکە با جێبەجێ بکرێت سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٩، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) لە گۆگڵ؟ زۆر سوپاس، هەر وێنەیەک بێت؟ زۆر سوپاس 😁😁😁😁😁😁😊 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٠، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ بەڵام زیاتر ئەو وێنەیەی لە سەرەوە ئاماژەتان پێیدا پێم گوونجاوە خۆتانیش باشتر دەزانن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٠١، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سوپاس خێرا بۆ دابنێ ئێستا دایدەنێم، زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٣، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) خاتوون ئەو لینکەی کە لە ئەم لێدوانەدا بۆم دانای هی ئیسرا بوو (ببورە)، بەڵام ئەم وێنەیەی کە لە بارکردن دامنا هی بۆرجووە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:١٤، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەویش لەبەر ئەوە بوو کە وتاری بۆرجووە، بەڵام هەردووکیان هەر یەک وێنەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} دەتوانی سەردانی مافی بارکردن بکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٣٠، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :ئاگادارم بەرێزم ھەرچۆنێک بێت ناتوانم بەخێرایی وێنەکە باربکەم ببورە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == داواکاری == سڵاو ساکوورا، تکایە پەڕەی [[سخ]] دروست بکە و ڕەنگە جارجاریش بە پەیامی سەر پەڕەی لێدوانەکەی بێزارت بکەم. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٤٨، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :{{کرا}} @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] نەخێر ھەرگیز بێزارم ناکەن بەرێز ئارام. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٠٨، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :: زۆر سوپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٣٩، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٩:٥٣، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢) == خاتوون دەتوانی سەردانی پەڕەی مافی بارکەران بکەیت؟ [https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95/%D9%BE%DB%8E%DA%95%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9%DB%95%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%AA%DB%86%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86#%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%BE%DB%8E%D9%86%DB%95%D8%B1:%D8%A6%D8%A7%D8%B1%DB%86_%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF_2 کرتە بکە] --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٣، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] وابزانم ھەڵە تێگەیشتنێک ھەیە ئەو شوێنەی ئێوە داوای مافی بارکەری لێدەکەن ھەڵەیە ئەو پڕۆژەیە بۆ ئەوەیە ئەگەر خۆت خاوەنی مافی بارکەر بیت و لە پڕۆژەکە خۆت وەک ئەندام تۆمار بکەی تا وەک من وەڵامی داواکاری ئەوانە بدەیتەوە کە مافەکەیان نییە و داوای بارکردنی پەڕگە دەکەن ھەروەک ئەوەی ئێوە داواکاریتان بەرز دەکردەوە منیش داواکارییەکانم جێبەجێ دەکرد و وێنەکانم بەرز دەکردەوە :ئایا قسەکانم ڕوونە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٤، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی چۆن ئەو مافە وەرگرم، با یەکسەر بمنێرێت بۆ شوێنی دیاریکراو تکایە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٧، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :بەشی [[ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان|داواکاری مافەکان]] لە [[ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان/بارکەر]] داوا دەکرێت سەرەتا لەسەر مافەکە بخوێنەوە و بزانە چۆن کاردەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٥، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٥، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٠، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تەواو ئەونەم ئەوانە خوێندەوە شێت بووم، گەر ئەونەیە، ئیتر من هەموی دەزانم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٨، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) شتی تازە، یان وەرگرتنی ماف [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٩، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بمبورە کە بێزارتانم کرد، نەخێر شتی تازە نییە گەر بە شێوەیەکی تەکنیکی شارەزاییەکی بنەڕەتیتان ھەیە تکایە داواکارییەکە بەرز بکەنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:١٤، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تکایە لەکوێ، چونکە ویکیپیدیا زۆر جەنجاڵە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٢، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: لە سەرەوە بڕوانە ئەم لێدوانەم :{{گێڕانەوە|بەشی داواکاری مافەکان لە ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان/بارکەر داوا دەکرێت سەرەتا لەسەر مافەکە بخوێنەوە و بزانە چۆن کاردەکات}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٤، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تۆمارم کرد سوپاس [[ویکیپیدیا:داواکردنی_مافەکان/بارکەر#بەکارھێنەر:ئارۆ_سالار_محمود]] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٥١، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sack of Shamakhi]]'''<br /> <small>''([[:fa:تاراج شماخی]]) ''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sack of Shamakhi''' took place on 18 August 1721, when rebellious Sunni Lezgins, within the declining Safavid Empire, attacked the capital of Shirvan province, Shamakhi (in present-day Azerbaijan Republic). The initially successful counter-campaign was abandoned by the central government at a critical moment and with the threat then left unchecked, Shamakhi was taken by 15,000 Lezgin tribesmen, its Shia population massacred, and the city ransacked. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٦، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == ویکیمانیا == خاتوو (وب|Sakura emad}} نازانم لەسەر پەڕەی ویکیپیدیا وێنەیەک پیشان دەدات کە دەڵێت یارمەتیمان بدە لە وەرگێڕان، دەمەوێت لەسەری بزانم لە دەمی تۆوە، نامەوێت بزانم ویکیمانیا چییە، دەمەوێت بزانم ئەو وێنەیە چییە هاتۆتە سەری.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٧، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بە گشتی ویکیمانیا جوڵانەوەیەکی ڕێکخراوی ویکیمیدیایە کە ساڵانە ئاھەنگ بۆ پڕۆژەکانی و بەکارھێنەرە خۆبەخشەکانی دەگێڕێت لەسەر ئەو زانیارییە خۆڕاییانەی لەلایەن بەکارھێنەرانی بەدەستھێنراون و کۆکراونەتەوە :ئەمساڵ بەکارھێنەرانی کۆدەبنەوە بۆ ئاھەنگ گێڕان و پەیوەندی بەستن بەیەک و یەکتر بینین و گفتوۆگۆکردن و ڕاھێنانکردن و ئامادەکردنی وۆرک شۆپ. و ماوەکەی چوار ڕۆژ دەبێت :و بەپێی ئەوەی خوێندمەوە ئاھەنگەکە بۆ ھەمووانە تەنانەت ئەوانەی نوێن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٢، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) باشە دەتوانیت بێیتە لێدوانەکەی من بۆ پەڕگەی (بۆرجو ئۆزبێرک بۆ سڕینەوەی خێڕا) تکایە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٣، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: وتت لە فەیسبووک قسەت لەگەڵ دەکەم من ئەوە نزیکەی سێ ڕۆژە چاوەڕێم بەڵام لەوێ دەنگت نییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٦، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەدی منت کردووە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٧، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٧:١٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢) == مامۆستا دەتوانی یارمەتیم بدەیت لە وتاری [[ویکیمانیا]]. --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ؟ ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:١٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] بێگوومان فەرموو کێشە چییە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٢٢، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) لە خشتەکاندا، بەناوی کۆنفرانسی ویکیمانیا، لە ئینگلیزییەکەدا کە کلیک لە video and slides دەکات دەیبات بۆ پەڕەیەکی تر، ئەو چۆن دەکرێت، کە ئەو بەسترەش دەهێنیتە ویکیپیدیای کوردی بەستەرەکە نامێنێت، دەزانیت چیە؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٢٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :خۆتان ھەمان شتان نەکردووە؟ "دەنگ، ڤیدیۆ" [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٠٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پشیلەیەک بۆ تۆ! == [[پەڕگە:Young cats.jpg|left|150px]] بزّونة! شكرا لمساهماتك. [[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٩:٤١، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) <br style="clear: both;"/> :{{emoji|1F607|size=25}} مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] کیفک اشتقت لك کثیر! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣١، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] أنا زين بس صار لي مشاكل (كتبتها بالصفحتي [[w:en:User:Ruwaym]]) لكنني أنا مبسوط أشوف مستخدمين ناشطين هنا بالكردية. أتمنى لكم جميعًا أن تكونوا آمنين وسالمين وناشطين. [[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٢١:١٢، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::{{ltr}} :::i switch back to english my arabic is not sufficient enough to fully express myself, i read your entire user page i am sorry you went through so many difficulties, but i am happy as i see they didn't drag you down instead; you're stronger now i love the spirit please continue here with us, and if you need anything here on ckb wikipedia please let me know. :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] :::{{ltr|end}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٤، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == دروستکردنی پەڕگەی بەکارهێنەر == خاتوو ساکورا چۆن دەتوانم پەڕگەیەک دروست بکەم کە تەنها خۆم بتوانم بەکاریبهێنم لە پەڕەی بەکارهێنرەکەمدا؟[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٨، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: دەتوانی پەڕگەیەک لە ناوەخۆی ویکیپیدیای کوردی سۆرانی بەرز بکەیتەوە و قەدەغەی بکەیت لەوەی ببردرێتە [[c:Main_Page|کامنز]] و پڕۆژەکانی تر سوودی لێ وەربگرن بەڵام ناتوانی لەوانەی ناوەخۆی ویکیی سۆرانی قەدەغەی بکەیت و ھەموو ئەوانەی لەناو ویکی سۆرانین دەتوانن سوود لە پەڕگەکەت وەرگرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئۆ ببورە مەبەستم لە داڕێژەیە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٦، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بۆ نموونە داڕێژەی چی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠١، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ نمونە: داڕێژەی بەڕێز ئارام، لە پەڕەکەیدا <nowiki>__NOTOC__</nowiki> <nowiki>{{/سەرپەڕە}}</nowiki> [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٣٦، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] بەڵێ دەتوانیت سەرەتا ژێر پەڕەیەک درووست بکە :دواتر دەتوانی بەھەمان شێوەی بەڕێز ئارام بکەیت :بۆ نموونە کە ژێرپەرەیەکی لەم شێوەیەت درووستکر [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود/پەڕەکەم]] :ئەوکاتە دەتوانی <nowiki>{{/پەڕەکەم}}</nowiki> وەک داڕێژە لە پەڕەکەت بەکاربھێنیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:١٥، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی دیزاین کردنی [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:١٦، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ؟؟؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٢٣، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :دیزایین کردنی پەڕەی بەکارھێنەر بۆ ئەوە دەتوانم چەن تێبنییەکی ویکیپیدیای ئینگلیزیت پێ بدەم و سوودی لێوەرگریت بۆ پەڕەی بەکارھێنەریت: :* [[en:Wikipedia:User page design center|Wikipedia:User page design center]] :لێرە دەتوانی چەندین ستایل بدۆزیتەوە و لەگەڵ تێبنیی لەسەریان [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lau Pa Sat]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Telok Ayer Market Above, June 2015.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lau Pa Sat''', also known as Telok Ayer Market, is a historic building located within the Downtown Core in the Central Area of Singapore. It was first built in 1824 as a fish market on the waterfront serving the people of early colonial Singapore and rebuilt in 1838. It was then relocated and rebuilt at the present location in 1894. It is currently a food court with stalls selling a variety of local cuisine. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٧، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23601901 --> == پرسیار لە [[User:Gunde shatuns|Gunde shatuns]]ەوە (‏٠١:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢) == سڵاو، بێ زه‌حمه‌ت چۆن بابه‌تێك يان زانياريێكى نوێ بڵاوده‌كه‌مه‌وه‌؟ --[[بەکارھێنەر:Gunde shatuns|Gunde shatuns]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gunde shatuns|لێدوان]]) ‏٠١:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Gunde shatuns|Gunde shatuns]] بەخێرھاتیت دەتوانی سەیری [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A ئەم فێرکارییە] بکەیت لە یوتیووب. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:١٥، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢١:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوون ساکورا دەتوانی ببیتە مامۆستای {{وب|ئاریا سالار}}؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ بێگوومان دەتوانێت نامە بنێرێت ھەرکاتێک بیەوێت، بەڵام گەر مەبەستت لە بەشی تەکنیکییە من لە بۆردی مامۆستایان لە لیستی قوتابیانی خۆم نایدۆزمەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی ناتوانی ئەویشی تێبکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ دەتوانم بەڵام پێویستە خۆیان بێنە ئێرە ڕەزامەندی دەرببڕن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥١، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ساکورا دەتوانیت وەک قوتابی خۆت وەرمبگریت [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏٢١:٥٢، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] {{کرا}} ئێستا بەشێوەیەکی تەکینکی قوتابی منن دەتوانن بەشێوەیەکی تەکنیکی وەک بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] پرسیار بنێرن {{زۆر سپاس}}. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٤، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پووچەڵکردنەوەی بەکۆمەڵ == دەم باش Sakura emad, هیوادارم باش بیت، ساکورا پرسیارێک. ئایا دەتووانم [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%95&action=history ١] [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%95%DB%8C%D8%AF_%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%DA%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%95%D8%AA%DB%8C&action=history ٢] هەموو دەستکارییەکانی ئەو ئایپییە لەو دوو وتارەدا (هەڵبەت بە جودا) وێکڕا و بە جارێک بگەڕێنمەوە و پووچەڵیان کەمەوە، ڕێگایەک هەیە؟ زۆری دەستکاری کردووە و هیچیانیش بۆ مانەوە نابن. پرسیارەکەم بۆ فێربوونە و بۆ داهاتووش هەر پێویستم پێی دەبێت. پێشاوپێش سپاس [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٢، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]]: گەر دەستکارییەکە لەلایەن یەک جۆر ئایپی کرابێت ئەوا دەتوانی بەبەکارھێنانی مافی گەڕاندنەوە تەواوی دەستکارییەکانی ئایپییەکی دیاریکراو بگەڕێنیتەوە بەڵام گەر ھاتوو ئایپیەکە بەھەر شێوەیەک لە شێوەکان لەگەل ئایپییەکانی پێشووتر ئەوا بە جیاواز ھەژمار دەکرێت و ھەر ئایپییەک وەک کەسێکی تەواو جیاواز مامەڵەی لەگەڵ دەکرێتەوە، بە واتای ئەوە دێت تەنھا دەتوانی دەستکاری بە کۆمەڵی یەک ئایپیی بەیەک جار بگەڕێنیتەوە نەک دوو ئایپی جیاواز لەھەمان کات و بەیەکجار. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:١٤، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :: دەستخۆش ساکورا، تێگەیشتم. هەروەها سپاست دەکەم تاوەکوو داوای مافەکە دەکەم و وەریدەگرم خۆت ئەو دوو دانەی لە سەرێ ئاماژەم پێ کردووە، بۆ بگەڕێنییەوە. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٣٧، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] زۆر باشە کێشە نییە بەڵام ھۆکار چییە بۆ پووچەڵکردنەوە و تێبینی ئەوە بکە لەلایەن یەک ئایپیی دەستکاری نەکراوە ئەتوانی ھۆکارم پێ بدەی کە بۆچی دەبێت دەستکارییەکان پووچەڵ بکرێنەوە؟ و تاکوێ پووچەڵ بکرێنەوە سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٣، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::: بۆ سەید قادرەکە کەمێک تێکەڵە و خۆم دەبێت دروستی کەم سپاس، بەڵام بۆ بەردینەکە بەگشتی دەستکارییەکانی ئەو ئایپییە چوارچێوەی وتارەکەی تێک داوە و جگە لەوەش هەمووی ڕای کەسی و بێسەرچاوەن و پێداهەڵگوتنە بەسەریدا. من بە دوور لە بانگەشە و بێلایەنانە وتارەکەم نووسیوە و تاقە یەک ڕستەیشیم لەخۆمە دەرنەهێناوە. ئەگەر پێت وایە کە ناتوانی بڕیاری لەسەر بدەی هیچ کێشەیەک نییە، تا ئێرەش زۆرت یارمەتی دوام، سپاس. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٥٦، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::::{{doing}} پێداچوونەوە بۆ وتارەکان دەکەم سپاس بۆ سکاڵاکە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٠، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] بەداخەوە من ناتوانم بڕیاریان لەسەر بدەم کە خۆت بوویتە خاوەنی مافەکە مامەڵەیان لەگەڵ بکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ھیچ کێشەیەکت ھەیە ئێستا لە گەڕاندنەوەی دەستکارییەکان بۆ شوێنی گوونجاوی خۆی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢١، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::: سڵاو ساکورا، سپاس کە پرسیتەوە، نا دەستخۆش، پێویستم بوو حەتمەن زەحمەتت دەدەمەوە. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏١٩:٠٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::زۆر باشە کێشەیەک نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢٠، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Bayenzia|Bayenzia]]ەوە (‏١٨:١٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٢) == سڵاو و ڕێز ده مه وێت ببمه به شدار بوویه کی قبوڵ کراو و بتوانم وتار بنوسم نه ک هه ر ده ستکاری بکه م سه ره تا ده بێ چی بکه م؟ --[[بەکارھێنەر:Bayenzia|Bayenzia]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bayenzia|لێدوان]]) ‏١٨:١٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Bayenzia|Bayenzia]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، سەرەتا [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە]] بخوێنەوە کە کورتکراوەی سیاسەت و ڕێساکانی ویکیپیدیایە دواتر بڕوان[https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A ە ئەم فێرکارییە] لە یوتیووب، دڵنیابەوە لەکاتی نووسینی وتار کلیلە سیاسەتەکانی وەک [[ویکیپیدیا:بایەخداری]]، [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]]، [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]] جێبەجێ دەکەیت سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢٢، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ھمرا|ھمرا]]ەوە (‏٢٠:٢٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٢) == تکایە دەمەوێ یارمەتیم بدەی ژیانم وێرانە من 19 ساڵم من ھاوڕەگەز خوازم کەس لێم تێناگات توشی نەفسی بوومە ھەموو کەس گاڵتەم پێ دەکات دەترسم بچمە دەرەوە چەند جار ھەوڵی خۆ کوشتنم داوە --[[بەکارھێنەر:ھمرا|ھمرا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھمرا|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ھمرا|ھمرا]]: سڵاو زۆر داوای لێبوردن دەکەم کە لەو بارودۆخە ناخۆشەدایت و کێشەی تەندرووستی بۆ درووستکردوویت چەن پرسیارێکم ھەیە بەڵام نامەوێ لێرە بیان کەم و لەبەرە چاوی گشتی دەربکەون ئایا ھیچ تۆڕێک بەکاردەھێنیت؟ ئایا دەتوانیت لە دیسکۆرد پەیوەندیم پێوە بکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣١، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Raggle Taggle Gypsy]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Raggle Taggle Gypsy'''" (Roud 1, Child 200), is a traditional folk song that originated as a Scottish border ballad, and has been popular throughout Britain, Ireland and North America. It concerns a rich lady who runs off to join the gypsies (or one gypsy). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥١، ٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23635059 --> == ویکیپڕۆژە == خاتوون {{وب|Sakura emad}} باشە چۆن ویکیپڕۆژەیەک دروست بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٤٨، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] چەن پرسیارێک ویکیپڕۆژەکە لەسەر چییە و ئامانجی چییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ فیلم و زنجیرەی مارڤڵ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٥، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: کێشە نییە ڕێگەم پێبدە لێکۆلینەوەیەک بکەم بزانم ویکیپڕۆژەکە پێشووتر درووستکراوە یان نا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٥، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەرێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ویکیپڕۆژەیەکمان ھەیە بەناوی [[ویکیپرۆژە:بۆلیوود]] ئایا پێویست دەکات ویکیپڕۆژەیەکی تریش درووست بکەیت؟ پێم وایە بۆڵیوودیش ھەر لەسەر فیلمە وانییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٨، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) توخوا بەڕاستیتە، ھۆڵیود ھیندییە، بەڕاستی نابێت، بەس چۆن ئێوە کاری پێدەکەن، ئەمە کۆبوونەوەی لێدەکرێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٠، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ویکپڕۆژەکان بۆ ئەوە درووست دەکرێت کە چەن بەکارھێنەرێک تیایدا کۆ بکرێنەوە کە یەک ئامانج و مەبەستیان ھەیە لە ئەنجامدانی کارێک جا لە ویکیپڕۆژەکە خۆیان تۆمار دەکەن و چالاکییەکانی تێدا دەکەن و کارەکانیانی تێدا بڵاو دەکەنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی چۆن دروستی بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٤، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] بڕوانە ئێرە [[En:Wikipedia:WikiProject#Creating and maintaining a project|en:Wikipedia:WikiProject#Creating_and_maintaining_a_project]] ئەمە یارمەتیدەر دەبێت بۆ بەڕێزتان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} پێویستی بە ڕەزامەندی بەڕێوبەران دەبێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: نەخێر، و جگە لەوەش بەرێوەبەران ھیچ دەسەڵاتێکی ڕەھایان نییە و وەک ئێوە بەکارھێنەرن، تەنھا ئەوەیە کۆمەڵگا متمانەی پێیان کردووە چەن ئامرازێکی زیاتری پێداون، و بەڕێوەبەران ناتوانن بە ئارەزووی خۆیان ئەم دەسەڵاتانە بەکاربھێنن مەگەر بەپێی ئەو یاسایانە نەبێت کە کۆمەڵگا دایناوە و بڕیاردەدات بەڕێوەبەر پێویستە چی بکات و چی نەکات، بە کورتی ویکیپیدیا لەڕێگەی [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|یەکدەنگییەوە]] کاردەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠٧، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) باشە دەتوانی چەند نمونەیەکی پڕۆژەم پیشان بدەیت کە ھی ویکیپیدیای کوردی بێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٣٠، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئایا مەبەستت لە ویکیپڕۆژەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٨، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ، بەڵام لەسەر مەبەستێک بێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٥٩، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: [[داڕێژە:پێرستی ویکیپرۆژەکان|ئەوە چەند ویکیپڕۆژەیەک]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٣، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢٠:٥٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوون چۆن پۆل دروستبکەم؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: لە ڕێگەی دەستی و ئۆتۆماتیک (بە شێوەی ئامراز) دەبێت، سەرەتا لە ڕێگەی دەست بیکەن بۆ ئەوەی درووبن لەھەر ھەڵەیەک و پێشبینی ھەر ھەڵەیەک بکەن کە دەیکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٩، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) زۆرباشە با دەست پێبکەین [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠١، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ لە پەڕەی دەستپێک بڕوانە بەشی دەتەوێت وتارێک بنووسیت؟ لەوێ دەتوانی پۆلەکە درووست بکەیت بەم شێوەیە: :بۆشایی ناوی پۆل + ناوی پۆل: :::::::پۆل:نموونە. :سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٠٥، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) دەتوانی شوێنەکەیم پێبڵێیت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: پەڕەی دەستپێک ئەو بەشەی کە بە تۆخی نووسراوە '''دەتەوێت وتارێک بنووسیت؟''' لەوێ دەتوانی ھەرچیت بوێ درووستی بکەیت لەناویدا وتار و پۆل و داڕێژە. بەپێی دابینکردنی بۆشایی ناوەی لە سەرەوە باسم کرد [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١١، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} کردم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: چیت کرد؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) دروستم کرد [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) پۆل:کەمانچەژەنەکانی کلاسیکی ئەڵمانی <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئارۆ سالار محمود|بەشدارییەکان]]) ٢١:٣٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)</small> : بەڵێ {{وب|ئارۆ سالار محمود}} وایە دروستت کرد، بەڵام پۆلەکە چەن کێشەیەکی ھەیە ١. واڵایە (بەتاڵە)، ٢.نێوانویکی (بەستنەوەی زمانەوانی) بۆ نەکراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == واژوو == خاتوو ساکورا (ھانا) چۆن دەتوانم واژووی خۆم دروست بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بڕۆ بۆ [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان]] لە خوارەوە بەشی واژوو ھەیە سەیری بکە دەتوانی گۆڕانکاری تێدا بکەیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١١، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٧، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) [[ھەڵبژاردەکان]] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٤، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پۆلەکان == {{وب|Sakura emad}} جوابی ھەموو پرسیاررکانتم دایەوە بەڵام ببورە ھەشتاکم دانەنا بۆئەوەی پێتبگا، و دەتوانین لەڕێگەی خۆگەرییەوە ئەم پۆلانە بە ھەموو وتارەکانی بگەیەنین بۆ ئەو وتارانەی کە لە پۆلی ئینگلیزیدا دانراون؟[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٣٥، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت لە گەیاندن بەستنەوەی زمانەکانە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٣، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ، بەس وابزانم ئارامبۆت دەیکات [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئارامبۆت بەستنەوەی زمان بکات؟ ئەوەنەی من بزانم ئەرکی بەستنەوە [[بەکارھێنەر:EmausBot|Emausbot]] بووە تا ئێستا ئەویش بۆتەکە لەخۆیەوە پەڕەکانی ویکیپیدیا بە زمانەکانی تر نابەستێتەوە تا ئەوکاتەی فەرمانی پێنەکرابێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٠، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) مەبەستم لەوەیە کە من پۆلێک دروست دەکەم ھەر بۆتێک بێت بەشێوازی بۆتی پۆلەکە دابەشبکات بەسەر ئەو وتارانەی کە لە کوردیدا ھەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تۆ ئێستا لێرە دوو شتت باسکرد ئەوەندەی من تەرکیزم کرد :* بەستنەوەی زمانەوانی پەڕەکانی ویکیپیدیا :* بەستنەوەی پۆلەکان بە پەڕەکانی ویکیپیدیا :ئەوەی یەکەم بۆتێک بەناوی Emaus دەیکات :ئەوەی دووەم بۆتێک بەناوی Aram دەیکات :دوو ئەرکی جیاوازن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ تێگەیشتن * من پۆلێکم دروست کردووە *لە بەشی ئینگلیزی لەو پۆلەدا ٢٠ وتاری ئینگلیزی تێدایە * منیش گەر بەسەر ئەو وتارانەدا دایبنیم کاتم زۆر دەوێت لە کوردیدا *بۆیە دەڵێم بۆتێک ھەیە کە ئەو بەش کردنە ئەنجامبدات؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٥، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} باشە ئەی ئارام ھەموو پۆلەکان دابەش دەکات بەسەر وتارەکاندا؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئارام بۆت پ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڵێ @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ئارام بۆت ھەموو پۆلە پەیوەندیدارەکان بۆ وتارێکی پەیوەندیدار زیاد دەکات بەو مەرجەی ئەو وتارە زمانەوانی بۆ کرا بێت و بە زمانەکانی ترەوە بەسترابێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١١:٣٨، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢) == مامۆستا دووچاری کێشەیەک بوومەتەوە تۆزێ بێزاریکردووم لە چاکسازی کردن لە ویکیپیدیا، دەمەوێت بڵێم چۆن دەتوانم لە پەڕەی تایبەت:ھەڵبژاردەکان دا جۆرە شێوازێک زیاد بکەم، کە لە تەنیشت پۆلەکانی خوارەوە نیشانەی کۆ ھەمبێت بۆ زیادکردنی پۆل؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٣٨، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت ئەوەیە دانە-دانە پۆلەکان زیاد نەکەیت و کۆمەڵێک بەیەکجار زیاد بکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٢، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::لە [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان]] بڕۆ ئامرازەکان لە بەشی دەستکاری "خێرا پۆل" بدۆزەوە و زیادی بکە بۆ ھەڵبژاردەکانت و پاشان پاشەکەوتی گۆڕانکارییەکە بکە ئینجا دەزانی زیادکراوە: ::[[ویکیپیدیا:خێراپۆل|ئەمەش فێرکاری]] لە چۆنییەتی بەکارھێنانی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٤، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٢:٤٤، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢) == چۆن پەرەیەکی عەرەبی کە نەکرابێت بە کوردی بیکەم بە کوردی و لیستێکی بۆ دانێم؟! --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٢:٤٤، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: سڵاو ببورە وادیارە ئەوکاتەی نامەت ناردووە لێرە نەبووم لە بەشی وەرگێڕان ئەتوانی ئەو وتارەی بتەوێ لە ھەر پڕۆژەیەک بێت بیھێنتە ویکی سۆرانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:١٧، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ببورە خاتوو ساکورا، {{وب|1silent scientist}} گەر دەتەوێت وەرگێڕان بکەیت خۆی باشترە لە کوردییەوە بێت بەڵام گەر وەرگێڕی عەرەبیت موشکیەلە نییە بۆیە یەکەم جار داوات لێدەکەم سەردانی وتارەکانی [[ویکیپیدیا:بایەخداری]] و [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]] و [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]] بخوێنیتەوە جا ئەوکاتە بۆ پرسیارەکانی دواترت ساکورا خان جوابت دەداتەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٣٩، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٢:٥٣، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوون (ھەڵە تێمەگە) ئاوھا نامە نامە نابێت، تاکە کێشەی من لیستە من نازانم چۆن چاکی بکەم، ئەگەر فەیسبووکت ھەیە یان ئەنستاگرام ئاسانتر دەبێت بۆم چونکە من نازانم چۆن لیستێک دانێم --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٢:٥٣، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: ببورە ئەوکاتەی نامەت ناردووە لێرە نەبووم، بەڵام گەر ویستت بە ڕاستەوخۆ قسەم لەگەڵ بکەی دەتوانی سەردانی [[وپ:دیسکۆرد]] بکەیت و لەڕێگەی دیسکۆردەوە بێیتە پاڵ گرووپی ویکیپیدیا و قسە بکەین. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٢٣، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Peroz I Kushanshah]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Extremely rare coin of Peroz I Kushanshah.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Peroz I Kushanshah''' was ruler of the Kushano-Sasanian Kingdom from 245 to 275. He was the successor of Ardashir I Kushanshah. He was an energetic ruler, who minted coins in Balkh, Herat, and Gandhara. Under him, the Kushano-Sasanians further expanded their domains into the west, pushing the weakened Kushan Empire to Mathura in North India. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٧، ١٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23661098 --> == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٢:٠٦، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢) == چۆن وێنەیەک دانێم لە پەڕەیەک؟ چونکە من ناونیشانەکەش دادەنێم نیە --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٢:٠٦، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: ئایا وێنەکە لە ویکیپیدیا بوونی ھەیە یان لە دەرەوەی ویکیپیدیایە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٢، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) لە دەرەوەیە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٤:٤٥، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :بڕوانە [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە]] گەر پەڕگەکە نائازادە، گەر ئازادە لە [https://commons.wikimedia.org/ کۆمنز] بەرزی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٤٦، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == سەبارەت بە بەرنامەی گولچن == ساکورا خان وەڵا عەیبە لە بەرنامەکەدا ڕیکلامم بۆ ئێوە کرد، کەچی نیشانەیەکیشم نایەنێ؟ خۆ تۆ بیبیوتە.😠😠😠😠 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٣٩، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: {{emoji|1F622|size=25}} سەیری بەرنامەکەم کرد لەکوێ ڕێکلامت کردووە؟ باسی کتێبخانەکە بوو لە کۆتاییەکەی تەنھا باس لەوە کرا کە کار لە ویکیپیدیا دەکەیت. ئەوەندە نەبوو؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٤٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) با😊😊😊😊😊 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢٢، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١١:١٢، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوو ساکورا پەڕەی باڵانسی بەدواداچوونی ملیۆنێر چۆنە؟ ھەڵەی تێدایە یان ھیچ ڕەخنەیەکت ھەیە لەسەری؟ --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١١:١٢، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :زۆر باش نووسیوتە، تەنھا شتێک ناوی وتارەکە: (باڵانسی لێکۆڵەری ملیۆنێر: بێسنوور) گوونجاوترە لە بەدواداچوونی ملیۆنێر، چونکە بەدواداچوون زۆر بە ڕوونی ئاماژە بە Detective:لێکۆڵەر نادات ئەکرێ مانایەکی گشتی بێت نەک دیاریکراو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٣٦، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٣٦، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) نازانم بە تەواوی چۆن ناوی پەڕەکە دەگۆڕدرێت تۆ بیگۆڕیت باشترە چونکە من زۆر شارەزا نیم [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١١:٤٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :لە پەڕەکە کرتە لە زیاتر بکە "گواستنەوە" دەبینی لە ڕێگەی ئەوەوە ئەتوانی گواستنەوەکە ئەنجام بدەیت. [[file:Nav_ckb_wikipedia.png|thumb|بڕوانە ئەم وێنەیە]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٥، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|1silent scientist}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٦، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) bp9ha6dgdic56zgl0i1bhrid4vm4mu4 1614315 1614312 2026-08-02T09:30:23Z SakuraBot 51806 بۆت: گواستنەوەی پەیامەکانی Translation of the week بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation_of_the_week]] 1614315 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura_emad/سەرپەڕە}} == [[عەبدولسەمەد عەبدولسەتار]] == <span dir="ltr">Hello, Sakura emad! My apologies for writing in English; I am entirely unfamiliar with Central Kurdish. While cleaning up after some promotional edits on Wikidata, I came across the item [[:d:Q107313870|Q107313870]], which is linked to the page [[عەبدولسەمەد عەبدولسەتار]] on this wiki. I think that this page is probably promotional, and its subject probably not notable, because pages on the English and Persian Wikipedias for this person have already been deleted for these reasons. I cannot determine if this is correct or how to nominate this page for deletion due to the language barrier and automatic translation not working for Central Kurdish, so I am contacting you for assistance. Could you please nominate the page for deletion or delete it yourself? Thanks, [[بەکارھێنەر:Tol|Tol]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Tol|لێدوان]]) ‏٢٣:١٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)</span> :hello @[[بەکارھێنەر:Tol|Tol]] thank you for contacting me, i think you can always use English Language to communicate with administrators, and thank you for your hardwork, if you think the page is not notable or deserve to be deleted for any other reasons, you can use <nowiki>{{delete|your reason}}</nowiki> for QD Tag, or <nowiki>{{subst:Proposed deletion|your reason}}</nowiki> for Proposing Deletion, while you're cleaning up the mess don't worry and Use English Language after all administrators will decide for a page to be deleted or remain according to local policy :{{thank you|Thanks}} :: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٠١، ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::: <span dir="ltr">Thank you for your help; I proposed it for deletion [[Special:Diff/940017|here]]. <span dir="rtl">[[بەکارھێنەر:Tol|Tol]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Tol|لێدوان]]) ‏١٤:٤٥، ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)</span></span> ::::{{ping|Tol}} {{done|well done}} ::::feel free to leave a message on my talk page for anything else. ::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٤٨، ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:لێهات|لێهات]]ەوە (‏١٩:٣٨، ٧ی نیسانی ٢٠٢٢) == پێناسەی رێکارەکانی کۆمەلاتی --[[بەکارھێنەر:لێهات|لێهات]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:لێهات|لێدوان]]) ‏١٩:٣٨، ٧ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :وەڵامێکی گوونجاوم لا نییە بۆ ئەم پرسیارە گەر بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] بتوانێت چەن ڕێنماییەک پێشکەش بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٣، ٩ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:لێهات|لێهات]] بەخێربێیت بۆ ویکیپیدیا، بەداخەوە لە ئێستادا هیچ وتارێکمان لەسەر ئەم بابەتە نییە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٩ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ساریا انجم الدین|ساریا انجم الدین]]ەوە (‏٢٢:٠٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢) == سڵاو بەڕێزم من چۆن بتوانم بابەتێك دەسكاری بكەم و ھەروەھا بیبەستمەوە بابەتێكی ترەوە یەكەم جارمە بێمە ناو ویكیپیدیا؟! --[[بەکارھێنەر:ساریا انجم الدین|ساریا انجم الدین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ساریا انجم الدین|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ساریا انجم الدین|ساریا انجم الدین]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا خۆشحاڵم کە لێرەیت ئەتوانیت دەستکاری ھەر بابەتێک بکەی کە دەتەوێت: :بۆ فێرکاری بڕوانە ([[ویکیپیدیا:فێرکاری (دەستکاریکردن)]]) یان ([[ویکیپیدیا:فێرکاری دەستکاریکردنی ویکیپیدیا بە وێنە#دەستکاریکردن و پاشەکەوتکردنی دەستکارییەکان|بەشێوازی وێنە]]). [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٥١، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == وەرگێڕان بۆ ئینگلیزی == دەم باش Sakura emad, ببورن بەڵام بۆچی ناتوانم وەرگێڕان بۆ ئینگلیزی بکەم.؟ وە گەر زانیاریتان هەبێت لە ویکیپیدیای ئینگلیزی بۆ ناتوانم ووتار بنووسم؟ یان بە درافت یاخود بە یوزەری خۆم دەبێت و ناتوانم بۆ کەسی تری بنووسم سوپاس [[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|لێدوان]]) ‏٠٣:٣٩، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] بەخێرھاتیت بۆ وەرگێڕانی بابەت لە ئینگلیزییەوە بۆ کوردی ئەتوانی سوود لە [[Special:ContentTranslation]] وەربگریت، بە درافتیش لەژێر ناوی خۆت ئەتوانی سەرەتا وتارەکە بنووسیت دوای ئەوەی ئامادە بوو بیکەیت بە وتارێک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٣، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::زۆر سوپاس بۆ وەڵامدانەوەت، @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام من مەبەستم ئەوەبوو لو کوردی ایخود عەرەبیەوە بۆ ئینگلیزی وەریبگێڕم. [[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|لێدوان]]) ‏١١:١٧، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]]: پرسیاری کۆتایت ڕوون نییە، مەبەست ئەوەیە بابەتێکی عەرەبی بۆ ئینگلیزی وەربگێڕی نەک لە ویکیپیدیای سۆرانی؟ یاخوود مەبەستت ئەوەیە بەشدارییەکانت لێرە بن و لێرە بابەت بنووسیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٢٤، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کوردی بۆ ئینگلیزی هەر لە وێکیپیدیای کوردیدا ئەمە هەیە کە وتارێك بە کوردیە و لەخوارەوەرە ئینگلیزی تیذایە لای ناوەکان و کە دایدەگری دەڵێ تەنها وەکو درافت دەتوانیت وەریبگێریت، [[بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|Ahmad Abdullah Hartaly]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahmad Abdullah Hartaly|لێدوان]]) ‏١١:٤٦، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == بەربەستکردن == دەم باش Sakura emad, بەئەرک نەبێت تا زووە ئەم بەکارھێنەرە بەربەست بکە {{وب|Pompous123478}} خەریکی خراپەکاريیە[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٣:٣٥، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]: بەداوای لێبوردنەوە لەکاتی ڕووداوەکە لەسەر ویکیپیدیا نەبووم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٢٦، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] نەخێر پێویست بە داوای لێبوردن ناکات ،بێگومان ھەموو کاتەکە لە ویکیپیدیا نابین . کاک ئارام چارەسەری کرد . [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٨:١٥، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :::{{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٢١، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == بەکارھێنەر:019ahmad == دەم باش Sakura emad، ئەو بەکارھێنەرە ڕاستەوخۆ لە وەرگێڕی مایکرۆسۆفتەوە دەقەکان دەھێنێت. ئاگادارم کە بەسەرداچوونەوە بۆ دەستکارییەکانی دەکەیت، بەس باشتر وایە ئاگادار بکرێتەوە نەوەک ھەمیشە ھەڵەکان ڕاست بکەیتەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٠:٣٩، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] زۆر باشە ئاگاداری دەکەمەوە گەر جارێکی تر بەردەوام بوو {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠١:١٠، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) == بەشدارییەکانی بەکارھێنەر:Komarkurdistan == دەم باش Sakura emad، ماندوو نەبیت یاخوا! ببوورە کە تۆ و چەند بەکارھێنەرێکی ترمان لێرە تەنیا کردووە. ویستم لەسەر بەشدارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە بڵێم کە تکایە ھێندە ئاسان بەشدارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە پەسەند مەکەن. یەک دەنک لە شێوازی ویکیپیدیا نازانێت و وتارەکانی پڕ کردووە لە بەستەرگەلێکی دەرەکی کە ھیچ پەیوەندییان بە وتارەکانەوە نییە. بۆ نموونە چووە بڵاوکراوەکانی [[جەماڵ پوورکەریم]]ی وەک سەرچاوە داناوە کە لە شوێنەکانی تر بڵاوی کردوونەتەوە! یان چووە دەقەکانی [https://copyvios.toolforge.org/?lang=ckb&project=wikipedia&title=%D8%AD%DB%8C%D8%B2%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C+%DA%95%DB%86%DA%98%DA%BE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C+%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&oldid=942101&action=search&use_engine=1&use_links=1&turnitin=0 ئێرەی کۆپی کردووە] و لە [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دای ناوە! تکایە تاگێکی سڕینەوە لە [[جەماڵ پوورکەریم]] بدەن، و زیاتر ئاگاتان لەو بەکارھێنەرە بێت. ھێشتاش گەر کارتان بە من ھەبوو، بانگم بکەن. ماندوو نەبن! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٠:٣٧، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو کاک {{وب|Aram}} گەر دەتوانی لە پەڕەی لێدوانی مندا ھۆی گەڕاندنەوەی دەستکارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە بۆی ڕوون بکەوە. بۆ «جەماڵ پوورکەریم»یش بەڕای من شایەنی مانەوەی ھەیە و بەو ئاستە ناسراوە کە لێرە وتاری ھەبێت. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏١٤:١١، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::سڵاو {{وب|Ahrir}} گیان، وەڵامم دایەوە. بۆ جەماڵ پوورکەریمیش، خۆت بڵێ، ئەوە شێوازی نووسینی وتاری ویکیپیدیایە؟! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٢٢، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :::سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ھۆکاری گەڕاندنەوەکان و سنووردارکردنەکانیش ھەر ئەوەیە کە نووسینی ئەم وتارانە زیاتر لە ڕۆژنامە و بڵاوکراوەی وێب دەچێت وەک لە شێوازی زانستنامەیی بۆیە من گەڕاندنەوەیەکم کرد، بەڵام نەمویست زۆر ڕەقی بنوێنم لە کارەکانم و لەگەڵ تازەکارێک زۆر ڕەق بم، و چاوەڕێی بووم سەرچاوە زیاد بکات لەوانەیە دواتر پێداچوونەوەیەکی گشتی تر بۆ بەشدارییەکانیان بکە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٥، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) دەستت خۆش کاک {{وب|Aram}} بۆ جەماڵ پوورکەریمیش لەڕووی ناوبانگەوە گوتم، دەنا نەخێر دژی نووسینی شێوازەکەم و بەڕای من تاگی سڕینەوەی لێبدەن، دواتر گەر ھەتا ماوەیەک کەس وتارەکەی بۆ چاک نەکرا ئەو کات با بسڕێتەوە. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏١٦:٥٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) :ساکوورا پێنج دەقەیەک ھاتمە ئێرە و یەکسەر ھەستم کرد کە بەشدارییەکانی ئەو بەکارھێنەرە باش نین. دەزانم نیازی پاکە، بەڵام دەستکارییەکانی لەگەڵ ویکیپیدیا ناگونجێن. بەھەرحاڵ، پێویست ناکات من ئامۆژگاریی ئێوە بکەم و ئێوە خۆتان دەزانن چی بکەن، تەنیا ئاگادارییەکم دا و ھیچی تر. {{وب|Ahrir}} منیش ھەر وا دەڵێم. سپاس بۆ ھەردووکتان! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٣٣، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) ::وایە: @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]، ھەوڵ دەدەم باشتر وانەکانم بخوێنم و ئەنجامێکی باشتر پێشکەش بکەم. {{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤١، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو و رێز هاوڕێ sakura emad@. هیوادارم حاڵت باش بێت. هەوڵ دەدەم بە شێوازێکی جوان پەیجی عوسمان جەعفەری ئێدیت بکەم... تکایە هاوکارم بن، بە سپاسەوە hetaw rojhelat [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏١٣:٢٤، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پەیجی مامۆستا عوسمان جەعفەری == هاوڕێ sakura emad سڵاو و ڕێزی تایبەتم هەیە بۆ جەنابت... ئەمەوێ پەیجی عوسمان جەعفەری ئێدیت بکەم، تکایە هاوکارم بن... بەسپاسەوە هاوڕێیی زێدە ئازیز و هێژا [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏١٣:٢٨، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] بێگوومان ھاوکار دەبم بە خۆشحاڵییەوە پێش ئەوە دەمەوێت چەن شتێک بخەمە ڕوو: چەن بەشێک لە دەستکارییەکانی بەڕێزتم [[ویکیپیدیا:گەڕاندنەوە|گەڕاندەوە]] بەھۆی ئەوەی ئەو زانیاریانەی زیادکرابوون بەسوود دیارنەبوون بۆ نموونە پەڕەی فەیسبووکت کردبووە سەرچاوە و [[داڕێژە:بێسەرچاوە|تاگی بێسەرچاوەت]] لادابوو کە ئەمەش دژی سیاسەتی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]]ە و ھیچ شتێک ناسەلمێنێت، یان بەستەرێکی دەریکیت کردبووە لکاندبوو بە ناوەڕۆک کە ئێمە بەستەری دەرەکی جیادەکەینەوە لە ناوەڕۆکی وتار; سەیری وتارەکان بکە بزانە چۆن نووسراون یان [[ویکیپیدیا:شێواز|شێوازی ستانداردی ویکیپیدیا]] ببینە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١٦، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::هەر بژیت هاوڕێی ئازیز، سپاس... بەم زووانە ئێدیتی دەکەم بە شێوازێکی ستاندارد... هیوام بەردەوام بوونتە... [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٥، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]]: سپاس بۆ ئێوەش و خۆشحاڵم کە بەشداری دەکەن، گەر ھەر پرسیارێکتان ھەبوو دەتوانن لەمن یان لە ھەر کەسێکی تری شارەزای بکەن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٣٦، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::هەر پرسیارێکم هەبوو لە جەنابتان دەیپرسم... زۆریش پێی خۆشحاڵم. کەسێکی تازەم و لە ئاستی ڕۆژهەڵاتدا ئەمەوێێ تا ڕادەیەک کە دەتوانم خزمەت بکەم. خۆشحاڵ دەبم یارمەتیدەرم بن. چ پڕۆژەیەکیش بێت، بە زمانی کوردی ناوەندی، فارسی و ئینگلیزی دەتوانم بەش بەخۆم هاوکارتان بم... هەر ڕاوەستاو و سەربەرز و سەرکەوتوو بن هاوڕێی هێژا و ئازیزم... [[بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|Hetaw rojhelat]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hetaw rojhelat|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::{{emoji|1F60A|size=28}} ھەرکاتێک ویستتان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:١٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::: == Goodbye == Hi Sakura emad, I'm going to block globally because I made the bad translations.--[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:٠١، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] you're going to be blocked globally because you made bad translations is that what you're referring to? [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٠٨، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: Yes😞 --[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:١٠، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::i am sorry to hear that, well according to my observation your contributions on ckb wikipedia is good and understandable @[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:١١، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::: Thank you--[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:١٢، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::{{emoji|1F625|size=25}} is there antything i can do for you? perhaps let me see the report on meta? ::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:١٢، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::hey by requesting speedy delete on your user page are you leaving wikipedia? :::::@[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]]: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٣٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::: Yes because I will block globally.--[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Martorellpedro|لێدوان]]) ‏١٩:٤٣، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::::don't be fast to judge see what happens on meta :::::::@[[بەکارھێنەر:Martorellpedro|Martorellpedro]]: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٤٤، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == داواکاری == سڵاو Sakura، تکایە ئەو پەڕانەی کە سەر بە منن بیانسڕەوە. * [[بەکارھێنەر:Ahrir/ئەو وتارانەی لەبارەی شارستانەکان دروستم کردوون]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/ئەو وتارانەی لەبارەی ویکیپیدیاکان دروستم کردوون]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/ئەو وتارانەی لەبارەی فڕۆکەخانەکان دروستم کردوون]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/خۆڵەپەتانێ]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/سەرپەڕە]] * [[بەکارھێنەر:Ahrir/خەڵاتەکان]] ھۆکارەکەی ئەوەیە کە کەڵکیان بۆ من و ویکیپیدیا نییە و چیتر بە پێویستیان نازانم. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏٢١:٣٢، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Ahrir|Ahrir]]: {{doing}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٢، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٧، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AHR</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ'''</span>]])} ‏٠٨:٤٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == داڕێژەی دووبارە == سڵاو، تکایە یەکێک لەمانە بسڕەوە: * [[داڕێژە:Strong]] * [[داڕێژە:تۆخ]] لەبەرەوەی لەبەرگیراوەی یەکدین. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏١٧:٣٣، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|ڕۆژ]]: چارەسەرکرا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٣، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::دەست خۆش بۆ خێراییەکەت لە چارەسەرکردنی. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏١٧:٤٥، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|ڕۆژ]]: ئەوەندەش خێرا نیم (10 خولەک بەسەر کاتی نامەکەت تێپەڕیوە). [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٦، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: لای من هەر زۆر خێرایە، بەتایبەتی بۆ شتێکی بێبایەخ وەک ئەو داڕێژەیە. بمێنی‌ :)‌ — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏١٧:٤٩، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئاریا سالار|ئاریا سالار]]ەوە (‏١٨:٢٩، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢) == سڵاو من چۆن دەربارەی کەسێک بنوسم لە ویکپدیادا کە تا ئێستا کەس لاسەری نەنوسیبێت --[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٨:٢٩، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپدیا سەرەتا پێویستە شارەزاییەکی بنەڕەتیت ھەبێت لەسەر ویکیپیدیا بۆ ئەمەش بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە]]، ئەو کەسەی لەسەری دەنووسیت پێویستە سەرەتا [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخدار]] بێت و سەرچاوەی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|باوەڕپێکرا]] و [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلمێنراوی]] لەسەر ھەبێت، [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢١، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٥٧، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢) == مامۆستا چۆن خشتە دروست بکەم، وە دەتوانی دانیەکم لە پیگی کارتەر دروست بکەیت؟ وەک ئەوەی کە لە لینکەکەدا نیشانی دەدات وە من دەمەوێت بڵێم من تەنها وەرگێڕێکی بچوکم کە تەمەنم ١٣ ساڵەو وە هەر وەرگێڕانێک دەیکەم سەرکەوتوو دەبێت بەڵام من بۆیە وتارم لەسەر پیگی کارتەر نوسی لەبەر ئەوەی بەتەمام وەریبگێڕم مەبەستم لە ٢ وەرزەکەیە وە ئەگەر بتوانی ئەم خشتەیەم بۆ دروست بکەیت کە لەم لینکەدایە https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peggy_Carter_(Marvel_Cinematic_Universe) تەنها خشتەی ئەم لینکە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٥٧، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو {{وب|ئارۆ سالار محمود}} بەخێربێیت بۆ ویکیپیدیا! لەبەر بچووکیی تەمەنەکەت، حەزم کرد سەرەتا بزانم ئێوە خۆتان ئەو دەقانە وەردەگێڕن؟ ویستیشم پێتان بڵێم کە پێم وا بێت ئێوە زیاتر لە ھەژمارێکتان ھەیە بۆیە، تکایە تەنیا بە یەکێکیان بەشداری بکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٤٧، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: پێویست ناکات زانیاریی تاکەکەسی بدرکێنیت. کە درکاندنت، ناتوانیت بەئاسانی بیگەڕێنیتەوە. — [[بەکارھێنەر:ڕۆژ سەربەست|<b>ڕۆژ</b>]] ‏٠٨:٤٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ من خۆم تەنها نیوەیم وەرگێڕاوە، نیوەکەی تری هی براکەم بەناوی ئاریا سالار، وە من دەمەوێت بڵێم من بەتەما نیم لێرە بۆ هەمیشەی کار لێرە بکەم، چونکە من خۆم ئەندامم لە گروێکی تر بەناوی بینەر کە تایبەتە بە فلیم، وە کە تۆ مامۆستای منیت دەمەوێت داوای یارمەتیت لێبکەم بۆ هەندێ شتی زۆر مەحاڵ کە من ناتوانم بیکەم بۆیە داوای یارمەتیت لێدەکەم بۆ دانی یەک خشتە بە شێوەیەی ئەم لینکە کە لەسەرەوەی نوسراوە پیگی کارتەر https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peggy_Carter_(Marvel_Cinematic_Universe) زۆر سوپاس مامۆستا من تەنها ئەو وتارانە بڵاو دەکەمە بۆ بڵاوکردنەوەی ناوی خۆم وە بۆ فلمەکەم وە مامۆستا دەمەوێت ئەوە بڵێم من وەک حەزێکم بۆ فلیم و دراما وە ئەو وتارانە بڵاو دەکەمەوە کە بەدڵمە تکایە مامۆستا لەگەڵ ڕێزمدا بۆ خۆت وە داوای یارمەتیت لێدەکەم تەنها بۆ ئەو یارمەتییەی لەسەرەوە داوام کردووە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٢، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]ـ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٥:٣١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} لە داواکارییەکەت تێگەشتم. تەنیا من پرسیارێکم کرد و وەڵامتان نەدامەوە. تۆ خۆت ئەو وتارەت وەرگێڕاوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٨:١٠، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ خۆم و براکەم وەرمان گێڕاوە بەڵام داوای لێبووردن دەکەم داوای وەرگێڕانم لێ مەکە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٢٥، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :چی? من تێناگەم [[بەکارھێنەر:PAVLOV|PAVLOV]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:PAVLOV|لێدوان]]) ‏١١:٢٦، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} بەڵام من بەراوردێکم کرد و بۆم دەرکەوت کە بە [[گووگڵ ترانسلەیت]] وەرگێڕدراوە. ھەڵەم؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بۆ بێزەحمەت ئینگلیزی کەسێکی تر جیاوازە لەگەل هی من ئەوەی ئەو وەرگێڕانەشی داناوە هەر لە مامۆستایەکی وەک مامۆستاکەی من فێربووە بەڵام با ئەوەش بڵێن زۆرینەی وەرگێڕەکان وەرگێڕانەکانیان لەیەک دەچن با ئەوەش بزانی خۆ لەکوردییە ئەونە وشەمان نییە تا جیوازی من و ئەو وێبسایتەی وتت جیاوازی هەبێت وە ئەگەر بڕوا ناکەیت من براکەم فلمێکمان هەیە بەڵام ناوی براکەم خستراوەتە سەری دوای ئەوکەسەی بۆی داناین وتی ئەگەرئەتانەوێ بۆتان چاک ئەکەم بەڵام من موشکیلەم نەبوو ئەمانەش ئەو لینکانەن کە من براکەم وەرمانگێڕاوە بەیەکەوە https://beenar.net/titles/1453/descendants https://m.youtube.com/watch?v=cu-mdoFx640&t=48s https://m.youtube.com/watch?v=_s0Sj4HAFvs&t=16s https://m.youtube.com/watch?v=gCkrbirHvKs https://m.youtube.com/watch?v=dmklOYTWpho https://m.youtube.com/watch?v=th7jnU2tAII https://m.youtube.com/watch?v=jtvGyvTFMbk&t=8s https://m.youtube.com/watch?v=ucsmoFTCO8o https://m.youtube.com/watch?v=_uCm7uNVxVU https://m.youtube.com/watch?v=MXjLZ-vbVhw&t=52s وە با بزانی قەت وەرگێڕانی کەسی ناگاتەوە بە هی وێبسایت کە لە عسلدا تەنها ئەو وێبسایتانە وەرگێڕانی قسەی ڕۆژانە دەکەن نە جیاکردنەوەی فلمێکی شەڕ یان جادووی یان خەیاڵی وە ئەگەر دەتەوێت ئێستا ئەو مەسیجانەت بۆ دنێرکم کە جوابمان دراوەتەوە لەسەر فلمەکە وە دڵنیابە بەتەمام کە بریکار کارتەرم وەرگێڕا بۆت ئەنێرم وە ئەوە مەسیجەکان وە دەمەوێت ئەوەو پێبڵێم ئەو کەسانەم ناوێت کە گومانیان لە وەرگێڕانەکانمە --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]، @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: تکایە لەیەک بەش گفتوگۆکە تەواو بکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) تۆ. وەرگێڕیت؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٣، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] تکایە ھەر لەم بەشە گفتوگۆکە بکە و بەشێکی نوێ مەکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٣٨، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} من کارم بەوە نییە کە لە شوێنێکی تر کار دەکەیت یان ھەرچییەک کە بیکەیت پەیوەندیی بە منەوە نییە. باسەکە لەسەر ئەوە بوو کە تۆ سەرەتا وتت من ئەو وتارەم وەرگێڕاوە، بەڵام بە وەرگێڕی گووگڵ ھەمان دەقی وتارەکەم لە ویکیپیدیای ئینگلیزی کردەوە کوردی و ئەنجامەکانم لەگەڵ دەقەکانی ئەم وتارەی ئێرە بەراورد کرد. بینیم کە جیاوازییان نەبوو (مەگەر دوو سێ پیتێک دەستکاری کرابێت). قسەی من ئەوەیە کە تکایە کاتێک لە ویکیپیدیا بەشداری دەکەن پشت بە توانای خۆتان ببەستن نەک ڕاستەوخۆ دەقی وەرگێڕێکی مەکینەیی (کە بۆ ئێمە نوێشە) بێننە ئێرە. ناڵێم بەکاری مەھێنە، تەنیا دەڵێم بەوریایییەوە بەکاری بێنە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٤٧، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) خەمت نەبێت نایگۆڕم من خۆم وەرمگێڕاوەو تۆ هەڵەیت --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٤٤، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :?Okey I know, but why Wikipedia check it my Article --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[File:Stop hand nuvola.svg|30px]] {{ھەڵە|بوەستە}} ئەمە دوایین و کۆتا ئاگادارکردنەوەمە تکایە بەشی نوێ درووست مەکە بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] ئەگەرنا ناچار دەبم وتووێژەکە بگوازمەوە و توانای نامە ناردنت لەم پەڕەیە ڕابگرم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٣، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|ئارۆ سالار محمود}} ئاسوودە بە لەوەی کە بە کوردی بنووسیت. نەک ھەر وتاری تۆ، ھی ھەمووان دەپشکنرێت مەگەر چۆنھا بەسەرمان تێپەڕێت. وەک ھەموو شوێنێکی تر، [[ویکیپیدیا:سوڕ|ویکیپیدیاش سیاسەت و ڕێسای خۆی]] ھەیە و بە شێوازی خۆی کار دەکات. گەر وا نەکەین، ئەوا کێ چیی بوێت و چیی پێ خۆش بێت ئەوە دەکات. سپاس بۆ تێگەیشتنت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٥٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) بەڕاستی داوای لێبوردن دەکەم لەسەر ئەو موشکیلەییەی لەنێوانماندا ڕویدا، بەڵێ من بەکارم هێناوە، بەس بەڕاستی تۆ ئیشی وەرگێڕانت نەکردووە یەجگار قورسە، وەخەمت نەبێت ئەمجارە تەنها خۆم وەریدەگێڕم، بەس تکایە خشتەکەم بۆ دروست کە لە وتاری پیگی کارتەر --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥٩، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :تکایە بۆ ماوەی دوو کاتژمێر پشوو وەرگرە و نامەی پەڕەی وتووێژەکەت بخوێنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٠٥، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::{{وب|ئارۆ سالار محمود}} بوراویت. زانیم بەکارت ھێناوە و تەنیا دەمویست ڕاستگۆ بیت لەگەڵمان. سووکە بڕیارێکیشم دابوو کە گەر ئاوا بەردەوام بیت لە قسەکردن، وتارەکە بسڕینەوە، بەڵام ئەوە پەشیمان بوومەوە و سندووقەکەش دروست دەکەم. دەزانم وەرگێڕان کاری ھەموو کەسێک نییە، بەڵام لە سەرووی ھەموو شتێکیشەوە پشت بە توانای خۆت ببەستە. سوپاس بۆ ئەوەی کە ڕاستگۆییت دەرخست. تکایە گوێش بۆ بەکارھێنەرانی تر ڕاگرە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad]] چەند جارێک تکای کرد کە بەشی نوێ دروست نەکەیت و لێدوانەکان لەژێر ھەمان بەش بدەیت. بۆ ماوەی ٢ سەعات [[ویکیپیدیا:سیاسەتی بەربەستن|بەربەست کرایت]]، بەڵام دواتر دەتوانیت دەستکاری بکەیتەوە. دووبارە سوپاس بۆ تێگەیشتنت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٠٨، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] جگە لە دەستکاریکردنی ئەم پەڕەی وتووێژە دەتوانن وەکوو جاران دەستکاری گشت ئەو پەڕانە بکەن کە دەیانکرد، تەنھا ھۆکاری بەربەستنی لێرە ئەوە بوو چونکە چەنجارێک داوام کرد بەشی نوێ درووست نەکات نازانم بۆچی وەڵامی نەبوو، لەوانەیە لەگەڵ تۆ سەرقاڵ بووبێت و ئاگای لەمن نەبووبێت، بەھەرحاڵ تا دوو سەعاتی تر توانای دەستکاری ئەم وتووێژەیان نییە، و دواتر بە ئاسایی دەتوانن دەستکاری بکەنەوە، سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:١٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::: دروستە، دەزانم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:١٥، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٩:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢) == تکایە چۆن وێنەیەک دابنێم؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ ]]: سەرەتا دەبێت بزانین وێنەکە بەردەستە لەناو ویکیپیدیا؟ گەر وێنەکە بەردەستە تەنھا سەرچاوەی وێنەکە کۆپی بکە و لەناو زانیاریدانی وتارەکە لە پارامیتەری #وێنە دایبنێ :گەر وێنەکە بەردەست نییە لە ویکیپیدیا و ھەروەھا دەکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]] یان مافی ھاوبەشی پێکردنی بۆ ھەموو کەسێک ئازادە ئەوا دەتوانی لە [[c:Main_Page|ویکیمیدیا]] بەرزی بکەیتەوە. گەر وێنەکە نائازادە و ناکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]] ئەوا بابەتێکی ترە و ڕوونکردنەوەی زیاتری پێویستە. :ھەرچۆنێک بێت ھەر کام لەم حاڵەتانەیە ڕوونکردنەوەی زیاتری دەوێت ڕێگەم بدە بزانم بارودۆخەکە چۆنە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٣٧، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢٠:٠٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢) == مامۆستا ئەمەت پێ چۆنە؟ https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%86%D9%81%DB%8C%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%86%D9%86 --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: بەشێوەیەکی گشتی باش ڕێکخراوە بەڵام چەن تێبنییەک: چەن بەشێکی ھێشتا بە زمانی ئینگلیزییە، وە نابێت ناوی خۆت بنووسیت نموونە "وەرگێڕان لەلایەن (ناو)" چونکە ھەر کەسێک کە بەشداری دەکات مافەکەی بە ویکیپیدیا دەبەخشیت و ھەمووان دەتوانن سوودی لێ وەربگرن و دەکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::بەس بەڕاستی کاتێک ئێمە لینکی کەسێکی تر بەکار بهێنین پێویستە بەشی خۆی حقی پێ بدەین [[تایبەت:بەشدارییەکان/188.72.15.29|188.72.15.29]] ‏٢٠:٥٩، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: نازانم باسی کام ڵینکە دەکەی بەڵام مەرجەکانی بەکارھێنان ویکیپیدیا کاتێک ھەر بەشدارییەک دەکەیت ئاگادارت دەکاتەوە کە {{گێڕانەوە|بەبەکارھێنان و بڵاوکردنەوە، مەرجەکانی بەکارھێنان قبووڵ دەکەیت و بەبێ گەڕانەوە پابەند دەبیت کە دەستکارییەکانت لەژێر مۆڵەتنامەی CC BY-SA 3.0 و GFDLدا بڵاو ببنەوە.}} :::بەو مانایەی کە گشت بەشداریی ھەموو لایەک خۆڕاییە و ھەمووان دەتوانن سوودی لێ وەرگرن ئەوە مانای ڕاستەقینەی ویکیپیدیایە کە گشت ناوەڕۆک و بەرھەمەکانی گشتییە و دەتوانرێت سوودی لێ وەربگیرێت لەلایەن ھەرکەسێک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە (‏١٨:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢) == سڵاو .. بێ زەحمەت سەیرێکی ووتاری [[لا لیگا]] بکە ژمارە لاتینیەکان ناگۆڕێن بۆ ژمارەی کوردی لەڕێی توڵامرازەوە زۆر هەوڵمدا خراپتری ئەکات نەک چاکسازی ... --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٨:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]]: بەپێی زانیاری من ئەو تووڵە وا داڕێژراوە کە ژمارەکان بناسێتەوە، گەر سەیری وتارەکان بکەیت دەبینیت ژمارەکان کراون بە بەستەر، ژمارەکان لە بەستەر بگۆڕە بۆ دەقی ئاسایی دووبارە ھەوڵ بدەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::پێم خۆشە بەرێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تاگ بکەم بپرسم بۆچی ئەو ژمارانە ناناسێتەوە کە لەناو داڕێژە بەکارھاتوون یان کراون بەبەستەر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::: سڵاو، ئامرازەکە وا دروست کراوە کە گەر ژمارە عەرەبییەکان (0-9) لەگەڵ پیتە لاتینییەکان ھاتن، ئەوا دەستکارییەکان ناکات. ئەمە ھۆکاری بەستەرەکە. ھۆکاری ژمارەکانی دەقەکەش کە نەیگۆڕیبوو، کۆمای ئینگلیزی بوو کە لەدوای {{چبڕ|<code><nowiki>[[</nowiki></code>}} ھاتبوون. {{کرا}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ::::زۆر سپاس بۆ کارەکانتان ماندوو نەبن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٥٨، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :::::ئێسە تەواوە دەستان خۆش @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏٢١:٣٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٥٧، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢) == پێزەحمەت چۆن ئەو وتارانەی پیگی کارتەر بگەڕێنمەوە بە شێوەیەکی ئاسان --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٥٧، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: گەر سەیری ھۆکاری لابردنەکە بکەیت ئەوا دەردەکەوێ بەھۆی بێسەرچاوەیی لادراوە، گەر بیگەڕینیتەوە پێویستە سەرچاوەیان بۆ دابنێی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٧، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) ئەی سەرچاوەکان چین؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٩، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]]: سەرچاوە بۆ ئەو زانیارییانەی کە سڕدراونەتەوە گەر تۆ درووستکەری وتاری تۆ لەوانەیە باشتر شارەزابیت کە سەرچاوەکان چین، وە تکایە بەشی نوێ درووست مەکە ھەر لەم بەشە وەڵامم بدەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:١١، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش بەڵام دەتوانی نمونەیەکم بۆ بهێنیتەوە بۆ ئەوەی منیش بەهەمان شێوە بۆی دابنێم (پیگی کارتەر) --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٤٦، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] تکایە بەشی نوێ درووست مەکە قسەکەم ڕوونە؟، دەمەوێ دڵنیا ببمەوە لەوەی قسەکەم ڕوونە بۆت یان نا؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر داوای لێبووردن دەکەم، بەڵام من لەسەر هەمان بەش دەڕۆم زۆر داوای لێبووردن دەکەم بەس ئەوە بەشەی من باسی دەکەم بریتییە لە بەشەکەی (پیگی کارتەر بۆ گەڕانەوەی ڕستەکە) وە دەمەوێت نمونەیەکم بۆ بهێنیتەوە بۆ گەڕاندنەوەی --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٢٠، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @ئارۆ سالار محمود، ئەگەر بتەوێت سەرجەم ڕستەکان وەکوو ئەوەی [https://w.wiki/5E6K ئێرە] چۆن گەڕانتەوە ئاوا بیگەڕێنیتەوە، دووبارە دەستکارییەکەت پوچەڵئەکرێتەوە وەکوو [https://w.wiki/5E6V ئێرە] چونکە بێسەرچاوەن. سپاس بۆ بەشداریت! [[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٥:٥٣، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] مەبەستم لە وتارەکە نییە مەبەستم ئێرەیە لە پەڕەی وتووێژەکەم بەش درووست مەکە دەبینی نووسراوە (پرسیار لە ئارۆ سالار محمودەوە) ئەمە بەشێکە تکایە ھەوڵ بدە بەشی ئاوا درووست نەکەیتەوە تا گفتووگۆی بەشێکت تەواو دەکەی ئینجا بەشێکی نوێتر درووست دەکەی بۆ گفتووگۆ کردنەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١٣، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ ئێستا زانیم چۆنە نمونەیەکی چۆنییەتی داڕشتنەوەی سەرچاوەم بۆ دادەنێیت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:١٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] من دەمەوێت تەواو یەکلایی بینەوە لەوەی بەشی نوێ درووستنەکردن لە پەڕەی وتووێژەکەم مانای ئەوەیە ھەر وتووێژێک لەژێر بەشی خۆی بکرێت [[یارمەتی:پەڕەی وتووێژ]] بخوێنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ منیش ڕازیم یەکەم جار وام دەزانی مەبەستت لە مەسەلەیەکی ترە نەوەک ئەم بەشە زۆر داوای لێبووردن دەکەم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تکایە پێویست بە داوای لێبوردن ناکات من ئێستا پێت دەڵێم کێشەکە بە دیاریکراوی چییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٣٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەڵام دەمویست بزانم ئایا دەتوانین لە ڕێگەی [[دیسکۆرد (نەرمامێر)|دیسکۆرد]] قسە بکەین؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٣٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == داواکردن بۆ وتار (پیگی کارتەر) == بێزەحمەت دەتوانی نمونەیەکی سەرچاوەم بۆ بنێریت بۆ ئەوەی منیش بە هەمان سەرچاوە داینێم و وتارە فرێدراوەکان بگەڕێنمەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٠، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر مەبەستت لە چۆنییەتی سەرچاوەدانانە بڕوانە [https://www.youtube.com/watch?v=n5rmBT5awUA ئەم ڤیدیۆییە] لە یوتیوب لەسەر ویکیپیدیای سۆرانی باس لە چۆنییەتی سەرچاوەدانان دەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٥، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٠٦:٣٦، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا دەمەوێت پێت بڵێم لە بەشی جیهانی سینەمای مارڤێلدا کارەکتەرێکی سینەمای بەناوی (تۆر) بیگۆڕین بۆ (سۆر) دەمەوێت ئەوە چاکبکەم دەتوانم؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٦:٣٦، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر مەبەستت وتاری [[تۆر]]ە ئەوە لە بەشی وتووێژی پەڕەکە پرسێک بکە گەر بۆ ماوەی چەن ڕۆژێک کەس وەڵامی نەبوو بیگۆڕە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:١١، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٠٠، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == بێزەحمەت مامۆستا دەتوانی وتارەکانی پیگی کارتەر لەگەڵ سۆفیا کارسۆن بسڕیتەوە؟ لەبەر ئەوەی هەندێ کەس هەن زۆر بێڕیزی بە وتارەکەم دەکەم بە تایبەتی ناو براو(ئارام) کە بەڕاست هاتووە ئەو لینکانەی سڕیوەتەوە کە من دامناوە بۆ سودوەرگرتن لە خوێنەرانی ئەم پەڵڕە لە ژێر وتاری ڕێزگرتن لەویکیپیدیا تکایە زۆر سوپاست دەکەم ئەوەم بۆ بکەیت وە باندێکی هەمیشەی منیش بکەیت بەس بێ ئەنجامدانی سڕینەوەی وتارەکان من باند مەکە سوپاس خۆشحاڵبووم کە ئەو ماوەیە قسەم لەگەڵ کردیت وو یارمەتیوو یام --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٠٠، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] تکایە ھێمن بەرەوە ئێمە کە لە ویکیپیدیاین گرژی و سترێس ھەر ڕوودەدات و پێویستە ئارامتر مامەڵە لەگەڵ بارودۆخانە بکەین کە فشارمان دەخەنە سەر، ئاگاداری وتارەکەم و دەشزانم بەڕێزتان نوێن لە ویکیپیدیا و شارەزایی تەواوی سیاسەت و ڕێساکان نین بەبەراورد بە بەکارھێنەرێک ماوەیەکی زۆرە لێرەیە; ھەموو ئەو شتانەش لەبەر چاو دەگرین ھەرچۆنێک بێت ئێمە ھەندێکجار ھەڵدەچین بەھۆی چەن ھەڵەیەک کە دووبارە و دووبارە دەبنەوە، بەڕێز ئارام لێرە بەڕێوەبەرە و ماوەیەکی زۆرە خزمەت بە ئێرە دەکات و ماندووە لە چارەسەرکردنی کێشە جۆراوجۆرەکانی ویکیپیدیا و دەکرێت ھەندێکجار لە دووبارە بوونەوەی ھەڵەکان تووڕە بێت بەڵام دڵنیات دەکەمەوە بە ھیچ شێوەیەک سووکایەتی بەھیچ کەسێک ناکات و نەیکردووە، و بەکەم سەیری ھیچ کەسێک ناکات و نەیکردووە ئەوەی ڕوویداوە تەنھا بەھۆی چەن کێشەیەکی دووبارەیی وتارەکەیە، بۆیە تکایە لەبەر چەن سترێسێک و فشارێک ویکیپیدیا جێمەھێلە زۆر سپاس بۆ بەشدارییەکانت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == داواکاری == بەڕاستی ئەم ستانە کە بەسەرتا دێن زۆرناخۆشە بەڕاستی منیش وا ڕاهاتووم کە ناتوانم هەڵسوکەوت بکەم لەگەڵ هەرکەسێکی ئاوا بەڕاستی شێوازی قسەکردنی بەڕەوستانە نەبوو بەڕاستی تۆ زۆر بە هێمنی قسە دەکەیت وەک ئەو نیت بەس بەڕاستی بێزاربووم لە ویکیپیدیا ، ئەگەر بەراستیش پێت بڵێم ئەوا سەیرکردنی وتار لە بەشی ئینگلیزییەکە خۆشترە ، وە لەسەر ناوی وتارەکە نوسیوێتی لەوانەیە ئەمە وەرگێڕێکی بێ ئەزمون نوسیوێتی کە بۆم نوسی [ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئارۆ سالار محمود|بەشدارییەکان]]) ١٨:١٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)</small> == ڕێزگرتن لە ویکیپیدیس == بەڕاست بۆچی ئەوانە ڕیکلامن؟ یان خۆت چۆن وەریدەگێرێ؟ ڕاستی وەرگێڕانی خۆگەڕیم بەکارهێناوە بەس بەڕاستی ئەوە نامکاتە وەرگێڕی خراپ وە ئەو کاتەی ئەم نامەی تۆ بینی خەریگی وەرگێڕانی sing 2. 2022 بووم بۆ زانیاریت ماوەیەکی تر بۆت ئەنێرم ئا ئینجا هی پیگی کارتەر یشت بۆدەنێرم [[چاوەڕوانبە] 😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡😡]] لە توڕەییا وام بۆنوسی وە قسەیەکی تریشی کرد [[تاگی وەرگێڕانی دەقاودەق (ئەم وتارە بە وەرگێڕی گووگڵ وەرگێڕدراوە)، سڕینەوەی ڕیکلام و بانگەشە (بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود دەستکاریی تری ئاوات لێ ببینم بەربەستت دەکەم. سەرەڕۆ مەبە و ڕێز لە ویکیپیدیا بگرە.)]] وە تکایە ئەگەر من ئەو خراپکارەموو وتارەکانم وەرگێڕانی دەقاو دەقن وتارەکانم بسڕەوە ( پیگی کارتەر ئەکتەری سینەمای ، سۆفیا کارسۆن (کە خۆم وەرمگێڕاوە وە پاساویش هەر وەرگێڕانی دەقاودەقی بەکارهێناوە) بیانسڕەوە و بلۆکی هەمیشیم بکە. وە تکایە ئەگەر چاوت پێی کەوت پێیبڵێ با ئەو وتانەی کە لەگەڵ ئەندامەکاندا بەکاری دەهینێت چاکی بکات لەگەڵ ڕێزدا ئارۆ سالار محمود خۆسحاڵبووم بە ناسینت 🙂🙂🙂🥲 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ]] دەزانم ڕووبەڕوو بوونەوەی سترێس و فشار ناخۆشە بەڵام ئەو کەسەی باسی دەکەین خزمەتێکی گەورەی ئێرەی کردووە و نابێت لەبەر یەک قسەی ئەو خزمەتەکانی زەربی سفر بکەیت، چونکە یارمەتی تۆشی داوە لەکاتی پێویستی و پرسیارکردن، منیش لێرە تووشی ھەڵچوون ھاتووم، بڕیاڕی وام داوە کە بەکارھێنەر [[ویکیپیدیا:سیاسەتی بەربەستن|بەربەست]] بکەم، ئەو کەسەی کە جاری پێشوو تۆی بەربەست کرد من بووم چونکە گوێت لێت لە داواکارییەکانم نەدەگرت و بەبەردەوامی بەشت درووست دەکرد نازانم گەر سەرقال بوبی یان نا بەڵام ھەر بەش درووست دەبوون بە دووبارەیی ھەرچۆنێک بێت، ئەو شتەی کە ڕوویدا نابێت تۆ سارد بکاتەوە و یان رق بەرامبەر بەکارھێنەرێکی تر درووست بکەی لەسەر ئەوەی شتێکی ئاوا ڕوویداوە، '''یەک شتی گرنگی تریش''' کە تۆ نایزانی بەڕێز ئارام کە بەرێوەبەرە یان ھەموو بەڕێوەبەرانی تر ھیچیان مامەڵەی کەسی لەگەڵ بەکارھێنەر ناکەن و کێشەی کەسیان لەگەڵ کەس نییە و بێلایەنن تەنھا ئەرکی خۆیان وەک بەرێوەبەر جێبەجێ دەکەن، بۆیە کە ئەوەی بەتۆ وتراوە وەک خۆت و وەک تاکەکەسێک پێت نەوتراوە بەلکو وەک بەکارھێنەرێکی ئەو کۆمەڵگایە پێت وتراوە و کەسیش لە ئێمە تۆ ناناسین و کێشەی کەسیمان نییە لەگەڵ ئێوە یان ھیچ کەسێکی تر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢١، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سوپاس دەمەوێت ئەوەشت پێبڵێم من لەسەرەتایە نەمدەزانی ئەم بەشکردنەوەیە چیە بەس دەمەویت بزانم کامانە کە وەرگێڕن لە بینەر؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٤، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: نەخێر بەش کردنەوە مەبەستم لەو وتووێژەی ئێرەیە کە ئێستاش بەشێکی نوێی ترت کردەوە بەناوی "داواکاری" تا وەڵامی بەشەکەی سەرەوە بدەیتەوە کە ئەمەش شتێکی گوونجاو نییە پێویستە کە بەشێکت کردەوە بەردەوام بی لەسەری تا کۆتایی بە بابەتی ئەو بەشە دێ کە لەسەری دەستان پێکردووە بەشێکی نوێ دەکەیتەوە کاتێک بابەتێکی جیاواز ھەیە قسەی لەسەر بکەیت، بەشی نوێ بۆ وەڵامدانەوەی بەرامبەر ناکرێتەوە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٧، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) کلیک لە کوێ بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٩، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: نا زۆر ئاسایە و من داوای لێبوردن دەکەم گەر بە ڕەقی مامەڵەم کردبێت لەگەڵتان تەنھا ویستم بڵێم ئەوەی تازەش کردتانەوە بەناوی "بەخوا داوای لێبوردن دەکەم" پێی دەوترێت بەش. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٣، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئینجا وەڵامدانەوە دەردەکەوێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٥، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ ڕیک بەم شێوەیەی ئێستا بەشی نوێت درووست نەکرد بۆ دووبارە قسەکردن لەسەر ھەمان بابەت دەست خۆش منیش ئاوام دەوت، تەنھا ئەگەر بابەتێکی نوێ ھەبوو ویستت قسەی لەسەر بکەی ئینجا بەشی نوێ درووست بکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٦، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٠٩:٣٥، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا چۆن ڤیدیۆ بخەمە پەڕەی وتاری ویکیپیدیا؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٥، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] گەر ڤیدیۆکە مافی پارێزراو نییە و بەرھەمی خۆتە بڕوانە [[:commons:Special:UploadWizard|Special:UploadWizard]] لێرە دەتوانی ڤیدیۆکە بەرز بکەیتەوە بۆ ناو ویکیمیدیا و لەوێشەوە بۆ سەرجەم پڕۆژەکانی ویکیپیدیا بەردەست دەبێت و ھەرکەس بیەوێت دەتوانێت بەکاری بھێنێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٥٢، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GoRaN909|GoRaN909]]ەوە (‏١٦:٣٢، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == سڵاو بەرێز ساکورا .. دەسخۆش کە ووتوێژی تی مۆبایلەکەت داخست ئەوەی ئەوە کەسە هەستا بە ئاژاوە نانەوە و شەرە دەستکاریکردن و خۆی کردبوە پرۆفیسۆری زمان لێمان بەبێ ئەوەی لەم ماوەی ساڵەی من هاتووم هیچ ووتار و چاکسازی و بەشداریەکی هەبێ تەنیا لە ڕەخنە گرتن و دەسکاریکردن و خراپکاری ناوەکان زیاتر .. بەهەرحاڵ نامەوێ زیاتر لەسەری بڕۆم ئەم پەیامەم بۆیە نارد هەر لەسەر ئەو ووتارەیە کە ناوەکەی خراپ بووە لەکاتی گواستنەوەدا پێشگری ویکیپیدیای بۆ زیاد بووە و زۆریشم هەوڵدا ناتوانرێ چاک بکرێ و بگوازرێتەوە گەر ئەزێت نیە سەیریکی بکە و چاکی بکەرەوە ... سوپاس :) --[[بەکارھێنەر:GoRaN909|KuRaKuRd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ‏١٦:٣٢، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] سپاس بۆ بەشدارییەکەتان لە ویکیپیدیا بەڵام ئەو کەسە زۆر خزمەتی ویکیپیدیای کردووە لە ڕابردوو ئەتوانم بڵێم لە سێ کۆلەکە یەکێک لەو کۆلەکەکانی ویکیپیدیا ئەو ڕایگرتبوو بەتایبەتی لە ڕووی تەکنیکیەوە، بەھەرحاڵ بۆ مەسەلەی گفتوگۆکە بەلێ داخرا لەبەر ئەو ھۆکارانەی باسم کردوون لە گفتوۆکە، کێشەی وتارەکەش چارەسەر کرا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٢، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٤٥، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا دەتوانی ڤیدیۆیەکی پیگی کارتەرم بۆ دەبەزێنیت چونکە خۆم نایزانم، زۆر سوپاس --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٤٥، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٤٩، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == زۆرداوای لێبووردن دەکەم کە بەشی نوێ دەکەمەوە ئەم وەرگێرانە هی خۆمە لە یوتوب https://m.youtube.com/watch?v=cu-mdoFx640&t=57s --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٤٩، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت لە دابەزاندن بەرزکردنەوەیەتی بۆ ویکیپیدیا؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٣، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٦:٣٦، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == باشە مامۆستا من چۆن دەتوانم بەستەرێک لە بەستەرێک ببەستمەوە تەنها لە یەک وتاردا --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٣٦، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ دەستکاری دیدەری گەر هەبێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:١٢، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) جواب، تکایە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٥٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ببورە بۆ درەنگ کەوتن ئایا مەبەستتان لەم نموونەیە دێت بەستەردان وەک ئەوەی لە وێنەکە نیشاندراوە؟[[File:Artcile linking tutorial ckb.gif|thumb|]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٥٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) نەخێر مامۆستا ئەگەر لە ویکیپیدیای ئینگلیزی سەیرت کردبێت ئەوا کاتێک کلیک لە ناوێک دەکەیت ناوبات بۆ وتارێک بەڵکو دەوبات بۆ وشەیەک لە وتارێک [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٨، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) نمونە : [[کارەکتەرەکانی گەردوونی سینەمای مارڤڵ: ئـ - ئێڵ]] بۆ ئەم کارەم دەوێت بڕۆ سەر ئینگلیزییەکە کاتێک کلیک لە بەربەستیک دەکەیت کە ناوە یەکسەر خۆی دەوباتە خوارەوە بۆ ئەو ناوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت ئەوەیە ھەر وتارێک کراوە بە بەش-بەش، و پوختەیەکی لەسەر نووسراوە و لەسەر ھەر بەشێک see also ھەیە کە کرتەی لەسەر دەکەی دەتباتە ناو خوودی وتارەکە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٤٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) وایە ئەی چۆن من لە وتارێک ترەوە بەستەرێک دابنێم یەکسەر بێت بۆ ئەم بەشانە وەک من لە وتاری شاژنە سیۆندک (دراما) بم کلیک لەسەر ناوی سیۆندۆک بکەم یەکسەر بێت بۆ ئەم بەشە کە لە بەشەکە نوسراوە سیۆندۆک؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٤٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: با وەڵامی پرسیاری سەرەتا بدەینەوە ئەمە لەڕێگەی داڕێژە و پارچە نووسین دەکرێت وەک لە وێنەکە دەبینی لە ڕێگەی داڕێژەی [[داڕێژە:ھەروەھا ببینە|see also]] کراوە، بەم شێوەیە :=== سەرە بابەت === :{{ھەروەھا ببینە|تاقیکردنەوە}} :پوختەیەک لە نووسین. :[[File:Fortutorialckb image.png|thumb|]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەتوانی دانەیەکم بۆ وا لێبکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) وەک پیگی کارتەر لە بەشی ٣ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئەتوانم بە خاڵ پێتبڵێم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٠٠، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئەتوانم بە خاڵ پێتبڵێم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٠٠، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڵام گەر سەیری وتارەکە بکەین خۆت دەیزانی و ئەنجامت داوە بۆ نموونە بڕوانە [[کارەکتەرەکانی گەردوونی سینەمای مارڤڵ: ئـ - ئێڵ#ئەیجاک|ئەم بەشە]] کێشەی نییە پێم وایە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٠٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) خاڵی یەکم * بڕۆ سەر ویکیپیدیای ئینگلیزی *سێرج بۆ (ms. Marvel (tv showبکە * وەرە خوارەوە لە وتارەکە * خشتەیەک دەبینی باسی ئەڵقەی دراماکان دەکات *لە خشتەکەدا کلیک لە یەکەم بەربەست بکە نوسراوە Kamala khan * کە کلیلت کرد ئەوا دەچێتە سەر وتاریکی تر کە ئەو وتارەی منە بەس بە ئینگلیزی تکایە تاقی بکەرەوە و بزانە چۆن بوو سوپاس لەگەڵ ڕێزدا….. [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:١٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش لەسەرەوە بەستەرێکت داناوە نوسراوە ئەم بەشە چیت تیا نوسیوە؟ بۆ ئەوەی منیش وای لێبکەم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٣٥، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئایا بەڕێزتان دەتانەوێت لەناو خشتە بەستەر بە وتارێکی دیاریکراو بدەن ئەوەیە پرسیارەکە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) تەنها زانیاریەکانم بۆ بنوسە بە تێر و پەڕی سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بۆ وەڵامی دووەم پرسیار ئێمە شتێکمان ھەیە بەناوی ھاشتاگەکان # کە لە ویکیپیدیا بەکاردێت بۆ تیشک خستنەسەر و چوونە سەر شتێکی دیاریکراو ئایا بەڕێزتان مەبەستتان ئەوەیە لە وتارێک ڕاستەوخۆ بەکارھێنەر یان خوێنەر ببات بۆ شتێکی دیاریکراو؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ڕێک بەو شێوەیە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٤، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵام بۆ بەشێک [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٥، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) وەک ئەوەی کە لەسەرەوە تاقیکردنەوەیەکت بۆ ئەنجام دابووم کە بەستەرێکت دانابوو بەناوی ئەم بەشە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) کە یەکسەر بۆ بەشی ئەیجاک بردیتی [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :بۆ وەڵامی ھاشتاگەکان @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] دوو ڕێگا ھەیە بۆ ئەوەی ئەم کارە بکەین ڕێگای یەکەم ئۆتۆماتیکییە کە لە ڕێگەی سیستمەوە بەستەرەکەت دەستدەکەوێت ڕێگای دووەم دەستییە کە خۆت بەستەرەکە درووست دەکەیت، بەڕێزت نازانم چەن شارەزای پرۆگرامینگی بۆیە ڕێگای دووەم ئێستا شیناکەمەوە و ڕێگای یەکەم شیدەکەمەوە، کە دەچیتە سەر ئەو وتارەی مەبەستەە و بەشی پێرستەکان دەبینی وەک ئەوەی لە [[File:List ckb tutorial.png|thumb|]] وێنەکە دەست نیشانم کردووە کرتە لەسەر ئەو بەشە دەکەی کە دەتەوێت خوێنەر بۆی بگوازرێتەوە لەجیاتی ئەوەی خۆی بۆی بگەڕێت، لەدوای کرتە کردن ئۆتۆماتیکی بەستەرەکەت دەست دەکەوێت لەسەرەوەی پەڕەکە لە بەشی بەستەر ئینجا بەستەرەکە کۆپی دەکەیت و دەیکەیت بە بەستەر بۆ ئەو نووسینەی کە مەبەستتە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٧، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) واتا لەو شێونەدا کۆپی دەکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٩، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: [[File:Article tutorials ckb wiki.png|thumb|بڕوانە ئەم وێنەیە لێرە بەستەرەکە دەبینی گەر گۆڕانکاری بەسەردا بێت]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٢، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەستخۆش [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٣٣، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: کرتە لەسەر ئەم وێنەیە بکە بۆ شیکردنەوەی زیاتر: [[File:Ckb article tutorials.gif|250x250px|]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٥، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ::دەبینیت کە لەدوای کرتە کردن لە بەشەکە بەستەری وتارەکە گۆڕانکاری بەسەردا دێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٦، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بۆ وەڵامی ئەم پرسیارەش :::{{گێڕانەوە|دەست خۆش لەسەرەوە بەستەرێکت داناوە نوسراوە ئەم بەشە چیت تیا نوسیوە؟ بۆ ئەوەی منیش وای لێبکەم}} :::بڕوانە ئەم وێنەیە [[File:Edit source ckb wiki tutorials.png|250x250px|]] دەبینی نووسراوە دەستکاری سەرچاوە، لە ھەر ناو ھەر ناوەڕۆکێکی ویکیپدیا ئەمە ھەیە کە کرتەت لە دەستکاری سەرچاوە کرد، سەرچاوەی ناوەڕۆکەکە دەبینی و دەزانی چۆن وای لێکراوە، :::بەڵام گەر ڕوونتر وەڵامی پرسیارەکەت بدەمەوە ئەوەی من کردم دەست نیشان کردنی بەشێکی دیاریکراوە لە وتارێک لەسەرەوە باسم کرد کە چۆن دەکرێت کە چۆن بتوانی بەشێکی دیاریکراو بکەیت بە بەستەر و کۆپی بکەیت و لەھەر شوێنێکی ویکیپیدیا بەستەر بەم شوێنە دیاریکراوە بدەیت کە خۆت دەتەوێت :::ھیوادارم ڕوون بم؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٨، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) باشە چۆن ئێمە دەتوانین وشەیەک بهێنینە ناوەڕاست بەبێ ئەوەی ئەو شتانە دیاربن کە بۆی دادەنێن بەتەمەی دروستکردنی پەرەیەکی خۆمم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢١، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت لەو شتانە چییە کە بۆی دادەنێین؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٣٠، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئامازەکان [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئامرازەکام [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٣، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) ئامرازەکان [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٣، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت چیە لە ئامرازەکان؟ بۆچی ئامرازەکان پەیوەندیان بە ناوەڕۆکی پەڕەی بەکارھێنەریت ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٥، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بە ڕوونتر دەمەوێت ڕستەیەک گەورە بکەم و بیخەمە ناوەڕاستی پەڕەکە سادە و ساکار [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٠١، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بێزەحمەت باشە چۆن پێڕست بخەمە ناو پەڕەی بەکارهێنەرەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٤٢، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :زۆر ببورە پرسیارەکانت زۆر بۆمن ڕوون نین بەڵام وابزانم لە پەڕەی بەکارھێنەریت ھەنێک شتت چارەسەر کردووە، و شتێکی تر بینیم لە پەڕەکەت شتێکت نووسیوە وەک ئەوەی (ئەم بەکارھێنەرە ئارەزووی لە ئامێرە میوزیکییەکانە) ئێمە بۆ ئەوە داڕێژەمان ھەیە نموونە: :{{بەکارھێنەر:سب/بەکارھێنەر ڕۆمان}} :و زۆری تریش لە پەڕەی [[بەکارھێنەر:سب]]دا دەستدەکەون. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٠١، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٥، ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Jamil1969|Jamil1969]]ەوە (‏٠٣:١١، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢) == سلاو به خته وه رم له وه ی که ده توانم یارمه تی ده ر بم له ویکی پیدیا --[[بەکارھێنەر:Jamil1969|Jamil1969]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jamil1969|لێدوان]]) ‏٠٣:١١، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Jamil1969|Jamil1969]]: سڵاو خۆشحاڵم کە بەڕێزت لێرە دەبینم ھەر پرسیارێک یان یارمەتییەکتان ویست ھەوڵی خۆم دەدەم کە بەجێی بگەیەنم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٣:٢٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::سپاس ماموستای به ریز [[بەکارھێنەر:Jamil1969|Jamil1969]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jamil1969|لێدوان]]) ‏٠٣:٣٩، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٠٨:٢٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢) == خاتوون پڕۆژەیەک هەیە لە ویکیپیدیا کە بۆ وەرگێڕان بێت یاخود وتووێژی لێبکرێت؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٦، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت چییە لەوەی پڕۆژەیەک ھەبێت بۆ وەرگێڕان؟ ئێمە [[ویکیپیدیا:ویکیپرۆژە|ویکیپڕۆژەمان]] ھەیە گەر ئاگادار بیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٨، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٥٤، ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٧:٤١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) == مامۆستا من چۆن بتوانم وێنە دابنێم ل ویکی کۆموز چونکە دڵنیام خۆت باش دەزانی کە زۆر ناڕەزایم بۆ دێتەوە لە ویکی کۆموز تکایە دەتوانی فێرم بکەیت نەک لە کۆمپیوتەر، دەقاو دەق لە ویکی کۆموز --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٤١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بە کورتی بابەتەکە ئەوەیە ئەوەی لەوێ باری دەکەیت دەبێت ھیخۆت بێت و بەرھەمی خۆت بێت و ئەوەی لەوێ بڵاوی دەکەیتەوە دەچێتە ژێر پاوانی گشتی، ئەگەر وێنەیەکت بەرز کردەوە ھیخۆت نەبوو ئەوا دەسڕدرێتەوە چونکە لەوێ وێنەی ماف پارێزراو پەسەند ناکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) مەبەست لە مافی پارێزراو چییە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٥٥، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: وێنەیەک کە خۆت گرتووتە و مافی بۆخۆت دەگەڕێتەوە ئەوە مولکی تۆیە، بەڵام وێنەیەک کە لەلایەن کەسانی ترەوە گیراوە و مافی بۆ ئەوان پارێزراوە ئەوا ناتوانی بەکاری بھێنی یان بەرزی بکەیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٠، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) بەس من لە ویکی کومز پێموترا ئەگەر هی خۆت نەبوو ئەوا دەتوانی کلیک لە ئەو بەشە کەیت کە نوسراوە موڵکی خۆم نییە ئەی بۆ ئەوە چی بکەم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ لەوکاتە ناوی بەرھەمھێنەر و سەرچاوەی بەرھەمەکە دەنووسی، و دواتر لە خوارەوە پرسیارت لێدەکەن کە بۆچی مافی ئەوەت ھەیە ئەم بەرھەمە باربکەیت، ئێوەش بەپێی جۆری بەرھەمەکە ھەڵبژاردەیەکی گوونجاو ھەڵدەبژێرن، گەر بەرھەمەکە ڕێگەپێدراو نەبوو و بۆ بڵاوکردنەوە ئەوە بێگوومان ئەوکاتە ناکەوێتە ژێر [[پاوانی گشتی]] و ناتوانرێت بڵاو بکرێتەوە لە کامنز. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٤٤، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) باشە ئەی تۆ چۆن وێنەی Hayley Atwell as Peggy Carter.jpg دانا، تکایە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٤٦، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] من ئەم وینەیەم لە کامنز بارنەکردووە چونکە مافی پارێزراوە، لە ویکی خۆمان بارم کردووە. گەر کرتە لە وێنەکە بکەی و بەڵگەنامەکەی ببینی دەبینی من سەرچاوەی وێنەکەم دەستەبەر کردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٤٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) دەتوانی فێرم بکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠١، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئەوانەی دەتوانن لە ناوخۆ پەڕگە بار بکەن پێویستە [[ویکیپیدیا:بارکەرەکان|مافی بارکردنیان]] ھەبێت، ئەو مافەش تەنھا بەو کەسانە دەدرێت کە شارەزان لە بارکردنی وێنە و بەشداریان ھەیە لە [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|پڕۆژەی بارکردن]]، لە ئێستادا بەڕێزت دەتوانی بەشداری لە پڕۆژەی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە]] بکەیت بۆ داواکردنی ئەو وێنانەی دەتانەویت باری بکەن، بێگوومان سیاسەت و ڕێساکان دەتوانن لە پڕۆژەکە بخوێننەوە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر زۆر زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٢، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) :{{emoji|1F60A|size=28}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٠، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC) باشە خاتوون من چۆن ئەو پڕی بکەمەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بڕوانە [[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود#پڕۆژەی داواکاری پەڕگە|لێرە]] وەڵامی بەڕێزتم داوەتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == سڕینەوەی پەڕە و وتارەکان == سڵاو، ئایا بەکارهێنەران دەتوانن وتارەکان بسڕنەوە؟ یان تەنیا بەڕێوبەران دەتوانن؟ [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ‏١١:٢٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو {{وب|مامۆستا}} گەر مەبەستتان بە شێوەیەکی تەکنیکی لە <code>delete</code> دێت بەکارھێنەران لە ئێستادا ئەو مافەیان نییە و لەجیاتی ئەوە دەتوانن [[وپ:توینکڵ|توینکڵ]] بەکاربێنن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٤٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :: توینکڵ یارمەتیان دەدات لە لێدانی تاگی سڕینەوە لەو پەڕانەی شایەنی سڕینەوەیە و سڕینەوەی تەکنیکی بۆ بەڕێوەبەران دەمێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٤٦، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::: {{وب|Sakura emad}} مەبەستم ئەوە بوو، دەست خۆش.[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ‏١٣:٠٧، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == دیوەخان == خاتوون چۆن لەوێ پڕۆژەکان ئەنجام دەدریت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:١٣، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو {{وب|ئارۆ سالار محمود}} سەیری داواکارییەکەی من بکە لەسەر نادادپەروەری بەرامبەر ویکیپیدیای سۆرانی بینیوتە بەکارھێنەران بەشداریان تیا کردووە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) نەوەڵا، واتا هەر وەکو شتێکی بێمانا دروسرکراوە، وایە؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٣١، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : {{وب|ئارۆ سالار محمود}}چی وەک شتێکی بێ مانا درووستکرابێت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٥١، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر داوای لێبووردن دەکەم، بەس ئەمە کۆتا وەڵاممە، دیوەخان، بێ جاوبدانەوە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٠٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == test == test [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٥٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == کار == خاتوون هێچ کەسێک دەناسی شەیدای فلیم و دراماکانی مارڤڵ بێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٤٣، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : نەخێر، بەڵام ھۆکار چییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پیگی کارتەر == بۆ وتاری [[پیگی کارتەر (کارەکتەری سینەمایی)]] چاکم کردۆتەوە بەتەواوەتی گەر کاتت هەبوو، هیوادارم سەرێکی لێبەیت و ئەگەر یەک غەڵەتی تێدابوو، ژێرسەردێڕەکەیم بۆ بنوسە، زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:١١، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : سڵاو {{وب|ئارۆ سالار محمود}} ناتوانم پشکنین بۆ تەواوی وتارەکە بکەم لە ئێستادا بەڵام لەوانەیە کەسێکی تر پێشنیار بکەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:١١، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سوپاس، ئەگەر وتارێکی کەسی ترت لەبەردەسدایە من پێداچونەوەی بۆ دەکەم، چونکە بەڕاستی خۆشە کەسێک داواکارییەکت لێبکات.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٣، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : {{وب|ئارۆ سالار محمود}} من پێم خۆشە کارەکان بە جدی بکەم، ھەرچۆنێک بێت ئەم ماوەیە تەندرووستیم جێگیر نییە بۆیە لەوانەیە نەتوانم بەتەواوی کارەکان بەڕێوە ببەم سەیری ئاگاداری سەرەووەی [[بەکارھێنەر:Sakura_emad|پەڕەی بەکارھێنەریم]] بکە <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sakura emad|بەشدارییەکان]]) ١١:١١، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)</small> == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢١:١٧، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢) == خاتوون ئایا دەتوانین وێنەی گۆگڵ باربکەین لە ویکیپیدیا، کاتێک لە ویکیپیدیا نەبێت، چونکە بۆ وتاری [[بۆرجو ئۆزبێرک]] م دەوێت --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:١٧، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] گووگڵ وێنەکان لە پەڕەکانی ئینتەرنێت دەھێنێت گەر ئەو شوێنەی وێنەکەی لێ باردەکەین گوونجاو و بێت لەڕووی یاساییەوە بێگوومان بۆچی نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٧، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تکایە چ مەڵپەڕێک گونجاوە؟ [https://www.fox.com.tr/Ask-Mantik-Intikam/oyuncular/1006/esra-erten کرتە بکە]دەبێت؟ ئەگەر نابێت دەتوانی پێمبڵێیت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٦، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر مەبەستت لە وێنەکەی خانمەکتەر ئیسرایە ئایا دەتوانی لە شوێنی تر بگەرێی بزانیت ھەمان وێنە بە شێوەیەکی ئازاد دەستدەکەوێت یان نا؟ چونکە ئەم وێنەیەی ئێستا مافی پارێزراوە سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٩، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) واتا ناتوانین باری بکەین [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٠٠، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: پێویستە سەرەتا بزانیت ئایا دەتوانین ھەمان وێنەمان بە [[پاوانی گشتی|شێوەیەکی ئازاد]] دەست بکەوێت یان نا، گەر دەست نەکەوت ئەوکات قسەی لەسەر دەکەین [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٥٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) باشە لە ئێستەدا چی بکەم بۆ ئەوەی ئەو وێنەیەم دەستکەوێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٢١، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تکایە پرسیارەکانم دووبارە بخوێنەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٠٤، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) مەبەستم لەوەیە کە چۆن بزانم ئەو وێنەیە موڵکی گشتییە؟ خۆ من دەتوانم بڕۆم لە پڕۆفایلەکەی لە ئینستاگرام سەد وێنە بهێنم، بەڵام چۆن بزانم موڵکی گشتییە؟ تکایە😁😁😁😁 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠١، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: باشە ئایا لە ویکیپیدیا ئەم خانمەکتەرە ھیچ وێنەیەکی ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٤، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەونەی گەڕابێتم نەمبینیوە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی یان چەند ویکییەکی تر [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تەمام کێشە نییە خۆم گەڕانم بۆی کرد ھیچم نەدۆزیەوە تکایە لە پڕۆژەی داواکاری پەڕگە داوای بەرزکردنەوەی وێنەکە بکە با جێبەجێ بکرێت سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٩، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) لە گۆگڵ؟ زۆر سوپاس، هەر وێنەیەک بێت؟ زۆر سوپاس 😁😁😁😁😁😁😊 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٠، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ بەڵام زیاتر ئەو وێنەیەی لە سەرەوە ئاماژەتان پێیدا پێم گوونجاوە خۆتانیش باشتر دەزانن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٠١، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) زۆر سوپاس خێرا بۆ دابنێ ئێستا دایدەنێم، زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٣، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) خاتوون ئەو لینکەی کە لە ئەم لێدوانەدا بۆم دانای هی ئیسرا بوو (ببورە)، بەڵام ئەم وێنەیەی کە لە بارکردن دامنا هی بۆرجووە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:١٤، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەویش لەبەر ئەوە بوو کە وتاری بۆرجووە، بەڵام هەردووکیان هەر یەک وێنەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} دەتوانی سەردانی مافی بارکردن بکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٣٠، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :ئاگادارم بەرێزم ھەرچۆنێک بێت ناتوانم بەخێرایی وێنەکە باربکەم ببورە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == داواکاری == سڵاو ساکوورا، تکایە پەڕەی [[سخ]] دروست بکە و ڕەنگە جارجاریش بە پەیامی سەر پەڕەی لێدوانەکەی بێزارت بکەم. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٤٨، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :{{کرا}} @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] نەخێر ھەرگیز بێزارم ناکەن بەرێز ئارام. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٠٨، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :: زۆر سوپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٣٩، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٩:٥٣، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢) == خاتوون دەتوانی سەردانی پەڕەی مافی بارکەران بکەیت؟ [https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95/%D9%BE%DB%8E%DA%95%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9%DB%95%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%AA%DB%86%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86#%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%BE%DB%8E%D9%86%DB%95%D8%B1:%D8%A6%D8%A7%D8%B1%DB%86_%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF_2 کرتە بکە] --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٣، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] وابزانم ھەڵە تێگەیشتنێک ھەیە ئەو شوێنەی ئێوە داوای مافی بارکەری لێدەکەن ھەڵەیە ئەو پڕۆژەیە بۆ ئەوەیە ئەگەر خۆت خاوەنی مافی بارکەر بیت و لە پڕۆژەکە خۆت وەک ئەندام تۆمار بکەی تا وەک من وەڵامی داواکاری ئەوانە بدەیتەوە کە مافەکەیان نییە و داوای بارکردنی پەڕگە دەکەن ھەروەک ئەوەی ئێوە داواکاریتان بەرز دەکردەوە منیش داواکارییەکانم جێبەجێ دەکرد و وێنەکانم بەرز دەکردەوە :ئایا قسەکانم ڕوونە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٤، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی چۆن ئەو مافە وەرگرم، با یەکسەر بمنێرێت بۆ شوێنی دیاریکراو تکایە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٧، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :بەشی [[ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان|داواکاری مافەکان]] لە [[ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان/بارکەر]] داوا دەکرێت سەرەتا لەسەر مافەکە بخوێنەوە و بزانە چۆن کاردەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٥، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٥، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٠، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تەواو ئەونەم ئەوانە خوێندەوە شێت بووم، گەر ئەونەیە، ئیتر من هەموی دەزانم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٨، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) شتی تازە، یان وەرگرتنی ماف [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٩، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بمبورە کە بێزارتانم کرد، نەخێر شتی تازە نییە گەر بە شێوەیەکی تەکنیکی شارەزاییەکی بنەڕەتیتان ھەیە تکایە داواکارییەکە بەرز بکەنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:١٤، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تکایە لەکوێ، چونکە ویکیپیدیا زۆر جەنجاڵە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٢، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: لە سەرەوە بڕوانە ئەم لێدوانەم :{{گێڕانەوە|بەشی داواکاری مافەکان لە ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان/بارکەر داوا دەکرێت سەرەتا لەسەر مافەکە بخوێنەوە و بزانە چۆن کاردەکات}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٤، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) تۆمارم کرد سوپاس [[ویکیپیدیا:داواکردنی_مافەکان/بارکەر#بەکارھێنەر:ئارۆ_سالار_محمود]] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٥١، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == ویکیمانیا == خاتوو (وب|Sakura emad}} نازانم لەسەر پەڕەی ویکیپیدیا وێنەیەک پیشان دەدات کە دەڵێت یارمەتیمان بدە لە وەرگێڕان، دەمەوێت لەسەری بزانم لە دەمی تۆوە، نامەوێت بزانم ویکیمانیا چییە، دەمەوێت بزانم ئەو وێنەیە چییە هاتۆتە سەری.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٧، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بە گشتی ویکیمانیا جوڵانەوەیەکی ڕێکخراوی ویکیمیدیایە کە ساڵانە ئاھەنگ بۆ پڕۆژەکانی و بەکارھێنەرە خۆبەخشەکانی دەگێڕێت لەسەر ئەو زانیارییە خۆڕاییانەی لەلایەن بەکارھێنەرانی بەدەستھێنراون و کۆکراونەتەوە :ئەمساڵ بەکارھێنەرانی کۆدەبنەوە بۆ ئاھەنگ گێڕان و پەیوەندی بەستن بەیەک و یەکتر بینین و گفتوۆگۆکردن و ڕاھێنانکردن و ئامادەکردنی وۆرک شۆپ. و ماوەکەی چوار ڕۆژ دەبێت :و بەپێی ئەوەی خوێندمەوە ئاھەنگەکە بۆ ھەمووانە تەنانەت ئەوانەی نوێن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٢، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) باشە دەتوانیت بێیتە لێدوانەکەی من بۆ پەڕگەی (بۆرجو ئۆزبێرک بۆ سڕینەوەی خێڕا) تکایە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٣، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: وتت لە فەیسبووک قسەت لەگەڵ دەکەم من ئەوە نزیکەی سێ ڕۆژە چاوەڕێم بەڵام لەوێ دەنگت نییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٦، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەدی منت کردووە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٧، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١٧:١٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢) == مامۆستا دەتوانی یارمەتیم بدەیت لە وتاری [[ویکیمانیا]]. --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ؟ ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:١٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] بێگوومان فەرموو کێشە چییە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٢٢، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) لە خشتەکاندا، بەناوی کۆنفرانسی ویکیمانیا، لە ئینگلیزییەکەدا کە کلیک لە video and slides دەکات دەیبات بۆ پەڕەیەکی تر، ئەو چۆن دەکرێت، کە ئەو بەسترەش دەهێنیتە ویکیپیدیای کوردی بەستەرەکە نامێنێت، دەزانیت چیە؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٢٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :خۆتان ھەمان شتان نەکردووە؟ "دەنگ، ڤیدیۆ" [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٠٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پشیلەیەک بۆ تۆ! == [[پەڕگە:Young cats.jpg|left|150px]] بزّونة! شكرا لمساهماتك. [[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٩:٤١، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) <br style="clear: both;"/> :{{emoji|1F607|size=25}} مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] کیفک اشتقت لك کثیر! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣١، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] أنا زين بس صار لي مشاكل (كتبتها بالصفحتي [[w:en:User:Ruwaym]]) لكنني أنا مبسوط أشوف مستخدمين ناشطين هنا بالكردية. أتمنى لكم جميعًا أن تكونوا آمنين وسالمين وناشطين. [[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٢١:١٢، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::{{ltr}} :::i switch back to english my arabic is not sufficient enough to fully express myself, i read your entire user page i am sorry you went through so many difficulties, but i am happy as i see they didn't drag you down instead; you're stronger now i love the spirit please continue here with us, and if you need anything here on ckb wikipedia please let me know. :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] :::{{ltr|end}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٤، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == دروستکردنی پەڕگەی بەکارهێنەر == خاتوو ساکورا چۆن دەتوانم پەڕگەیەک دروست بکەم کە تەنها خۆم بتوانم بەکاریبهێنم لە پەڕەی بەکارهێنرەکەمدا؟[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٨، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: دەتوانی پەڕگەیەک لە ناوەخۆی ویکیپیدیای کوردی سۆرانی بەرز بکەیتەوە و قەدەغەی بکەیت لەوەی ببردرێتە [[c:Main_Page|کامنز]] و پڕۆژەکانی تر سوودی لێ وەربگرن بەڵام ناتوانی لەوانەی ناوەخۆی ویکیی سۆرانی قەدەغەی بکەیت و ھەموو ئەوانەی لەناو ویکی سۆرانین دەتوانن سوود لە پەڕگەکەت وەرگرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئۆ ببورە مەبەستم لە داڕێژەیە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٦، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بۆ نموونە داڕێژەی چی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠١، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ نمونە: داڕێژەی بەڕێز ئارام، لە پەڕەکەیدا <nowiki>__NOTOC__</nowiki> <nowiki>{{/سەرپەڕە}}</nowiki> [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٣٦، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] بەڵێ دەتوانیت سەرەتا ژێر پەڕەیەک درووست بکە :دواتر دەتوانی بەھەمان شێوەی بەڕێز ئارام بکەیت :بۆ نموونە کە ژێرپەرەیەکی لەم شێوەیەت درووستکر [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود/پەڕەکەم]] :ئەوکاتە دەتوانی <nowiki>{{/پەڕەکەم}}</nowiki> وەک داڕێژە لە پەڕەکەت بەکاربھێنیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:١٥، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی دیزاین کردنی [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:١٦، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ؟؟؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٢٣، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :دیزایین کردنی پەڕەی بەکارھێنەر بۆ ئەوە دەتوانم چەن تێبنییەکی ویکیپیدیای ئینگلیزیت پێ بدەم و سوودی لێوەرگریت بۆ پەڕەی بەکارھێنەریت: :* [[en:Wikipedia:User page design center|Wikipedia:User page design center]] :لێرە دەتوانی چەندین ستایل بدۆزیتەوە و لەگەڵ تێبنیی لەسەریان [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Gunde shatuns|Gunde shatuns]]ەوە (‏٠١:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢) == سڵاو، بێ زه‌حمه‌ت چۆن بابه‌تێك يان زانياريێكى نوێ بڵاوده‌كه‌مه‌وه‌؟ --[[بەکارھێنەر:Gunde shatuns|Gunde shatuns]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Gunde shatuns|لێدوان]]) ‏٠١:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Gunde shatuns|Gunde shatuns]] بەخێرھاتیت دەتوانی سەیری [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A ئەم فێرکارییە] بکەیت لە یوتیووب. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:١٥، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢١:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوون ساکورا دەتوانی ببیتە مامۆستای {{وب|ئاریا سالار}}؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ بێگوومان دەتوانێت نامە بنێرێت ھەرکاتێک بیەوێت، بەڵام گەر مەبەستت لە بەشی تەکنیکییە من لە بۆردی مامۆستایان لە لیستی قوتابیانی خۆم نایدۆزمەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی ناتوانی ئەویشی تێبکەیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ دەتوانم بەڵام پێویستە خۆیان بێنە ئێرە ڕەزامەندی دەرببڕن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥١، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ساکورا دەتوانیت وەک قوتابی خۆت وەرمبگریت [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏٢١:٥٢، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] {{کرا}} ئێستا بەشێوەیەکی تەکینکی قوتابی منن دەتوانن بەشێوەیەکی تەکنیکی وەک بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] پرسیار بنێرن {{زۆر سپاس}}. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٤، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پووچەڵکردنەوەی بەکۆمەڵ == دەم باش Sakura emad, هیوادارم باش بیت، ساکورا پرسیارێک. ئایا دەتووانم [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%95&action=history ١] [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%95%DB%8C%D8%AF_%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%DA%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%95%D8%AA%DB%8C&action=history ٢] هەموو دەستکارییەکانی ئەو ئایپییە لەو دوو وتارەدا (هەڵبەت بە جودا) وێکڕا و بە جارێک بگەڕێنمەوە و پووچەڵیان کەمەوە، ڕێگایەک هەیە؟ زۆری دەستکاری کردووە و هیچیانیش بۆ مانەوە نابن. پرسیارەکەم بۆ فێربوونە و بۆ داهاتووش هەر پێویستم پێی دەبێت. پێشاوپێش سپاس [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٢، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]]: گەر دەستکارییەکە لەلایەن یەک جۆر ئایپی کرابێت ئەوا دەتوانی بەبەکارھێنانی مافی گەڕاندنەوە تەواوی دەستکارییەکانی ئایپییەکی دیاریکراو بگەڕێنیتەوە بەڵام گەر ھاتوو ئایپیەکە بەھەر شێوەیەک لە شێوەکان لەگەل ئایپییەکانی پێشووتر ئەوا بە جیاواز ھەژمار دەکرێت و ھەر ئایپییەک وەک کەسێکی تەواو جیاواز مامەڵەی لەگەڵ دەکرێتەوە، بە واتای ئەوە دێت تەنھا دەتوانی دەستکاری بە کۆمەڵی یەک ئایپیی بەیەک جار بگەڕێنیتەوە نەک دوو ئایپی جیاواز لەھەمان کات و بەیەکجار. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:١٤، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :: دەستخۆش ساکورا، تێگەیشتم. هەروەها سپاست دەکەم تاوەکوو داوای مافەکە دەکەم و وەریدەگرم خۆت ئەو دوو دانەی لە سەرێ ئاماژەم پێ کردووە، بۆ بگەڕێنییەوە. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٣٧، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] زۆر باشە کێشە نییە بەڵام ھۆکار چییە بۆ پووچەڵکردنەوە و تێبینی ئەوە بکە لەلایەن یەک ئایپیی دەستکاری نەکراوە ئەتوانی ھۆکارم پێ بدەی کە بۆچی دەبێت دەستکارییەکان پووچەڵ بکرێنەوە؟ و تاکوێ پووچەڵ بکرێنەوە سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٣، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::: بۆ سەید قادرەکە کەمێک تێکەڵە و خۆم دەبێت دروستی کەم سپاس، بەڵام بۆ بەردینەکە بەگشتی دەستکارییەکانی ئەو ئایپییە چوارچێوەی وتارەکەی تێک داوە و جگە لەوەش هەمووی ڕای کەسی و بێسەرچاوەن و پێداهەڵگوتنە بەسەریدا. من بە دوور لە بانگەشە و بێلایەنانە وتارەکەم نووسیوە و تاقە یەک ڕستەیشیم لەخۆمە دەرنەهێناوە. ئەگەر پێت وایە کە ناتوانی بڕیاری لەسەر بدەی هیچ کێشەیەک نییە، تا ئێرەش زۆرت یارمەتی دوام، سپاس. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٢:٥٦، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::::{{doing}} پێداچوونەوە بۆ وتارەکان دەکەم سپاس بۆ سکاڵاکە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٠، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] بەداخەوە من ناتوانم بڕیاریان لەسەر بدەم کە خۆت بوویتە خاوەنی مافەکە مامەڵەیان لەگەڵ بکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ھیچ کێشەیەکت ھەیە ئێستا لە گەڕاندنەوەی دەستکارییەکان بۆ شوێنی گوونجاوی خۆی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢١، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::: سڵاو ساکورا، سپاس کە پرسیتەوە، نا دەستخۆش، پێویستم بوو حەتمەن زەحمەتت دەدەمەوە. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏١٩:٠٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::زۆر باشە کێشەیەک نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢٠، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Bayenzia|Bayenzia]]ەوە (‏١٨:١٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٢) == سڵاو و ڕێز ده مه وێت ببمه به شدار بوویه کی قبوڵ کراو و بتوانم وتار بنوسم نه ک هه ر ده ستکاری بکه م سه ره تا ده بێ چی بکه م؟ --[[بەکارھێنەر:Bayenzia|Bayenzia]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bayenzia|لێدوان]]) ‏١٨:١٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Bayenzia|Bayenzia]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، سەرەتا [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە]] بخوێنەوە کە کورتکراوەی سیاسەت و ڕێساکانی ویکیپیدیایە دواتر بڕوان[https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A ە ئەم فێرکارییە] لە یوتیووب، دڵنیابەوە لەکاتی نووسینی وتار کلیلە سیاسەتەکانی وەک [[ویکیپیدیا:بایەخداری]]، [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]]، [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]] جێبەجێ دەکەیت سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢٢، ٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ھمرا|ھمرا]]ەوە (‏٢٠:٢٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٢) == تکایە دەمەوێ یارمەتیم بدەی ژیانم وێرانە من 19 ساڵم من ھاوڕەگەز خوازم کەس لێم تێناگات توشی نەفسی بوومە ھەموو کەس گاڵتەم پێ دەکات دەترسم بچمە دەرەوە چەند جار ھەوڵی خۆ کوشتنم داوە --[[بەکارھێنەر:ھمرا|ھمرا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھمرا|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ھمرا|ھمرا]]: سڵاو زۆر داوای لێبوردن دەکەم کە لەو بارودۆخە ناخۆشەدایت و کێشەی تەندرووستی بۆ درووستکردوویت چەن پرسیارێکم ھەیە بەڵام نامەوێ لێرە بیان کەم و لەبەرە چاوی گشتی دەربکەون ئایا ھیچ تۆڕێک بەکاردەھێنیت؟ ئایا دەتوانیت لە دیسکۆرد پەیوەندیم پێوە بکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣١، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ویکیپڕۆژە == خاتوون {{وب|Sakura emad}} باشە چۆن ویکیپڕۆژەیەک دروست بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٤٨، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] چەن پرسیارێک ویکیپڕۆژەکە لەسەر چییە و ئامانجی چییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ فیلم و زنجیرەی مارڤڵ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٥، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: کێشە نییە ڕێگەم پێبدە لێکۆلینەوەیەک بکەم بزانم ویکیپڕۆژەکە پێشووتر درووستکراوە یان نا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٥، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەرێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ویکیپڕۆژەیەکمان ھەیە بەناوی [[ویکیپرۆژە:بۆلیوود]] ئایا پێویست دەکات ویکیپڕۆژەیەکی تریش درووست بکەیت؟ پێم وایە بۆڵیوودیش ھەر لەسەر فیلمە وانییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٨، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) توخوا بەڕاستیتە، ھۆڵیود ھیندییە، بەڕاستی نابێت، بەس چۆن ئێوە کاری پێدەکەن، ئەمە کۆبوونەوەی لێدەکرێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٠، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ویکپڕۆژەکان بۆ ئەوە درووست دەکرێت کە چەن بەکارھێنەرێک تیایدا کۆ بکرێنەوە کە یەک ئامانج و مەبەستیان ھەیە لە ئەنجامدانی کارێک جا لە ویکیپڕۆژەکە خۆیان تۆمار دەکەن و چالاکییەکانی تێدا دەکەن و کارەکانیانی تێدا بڵاو دەکەنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئەی چۆن دروستی بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٤، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] بڕوانە ئێرە [[En:Wikipedia:WikiProject#Creating and maintaining a project|en:Wikipedia:WikiProject#Creating_and_maintaining_a_project]] ئەمە یارمەتیدەر دەبێت بۆ بەڕێزتان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} پێویستی بە ڕەزامەندی بەڕێوبەران دەبێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: نەخێر، و جگە لەوەش بەرێوەبەران ھیچ دەسەڵاتێکی ڕەھایان نییە و وەک ئێوە بەکارھێنەرن، تەنھا ئەوەیە کۆمەڵگا متمانەی پێیان کردووە چەن ئامرازێکی زیاتری پێداون، و بەڕێوەبەران ناتوانن بە ئارەزووی خۆیان ئەم دەسەڵاتانە بەکاربھێنن مەگەر بەپێی ئەو یاسایانە نەبێت کە کۆمەڵگا دایناوە و بڕیاردەدات بەڕێوەبەر پێویستە چی بکات و چی نەکات، بە کورتی ویکیپیدیا لەڕێگەی [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|یەکدەنگییەوە]] کاردەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠٧، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) باشە دەتوانی چەند نمونەیەکی پڕۆژەم پیشان بدەیت کە ھی ویکیپیدیای کوردی بێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٣٠، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئایا مەبەستت لە ویکیپڕۆژەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٨، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ، بەڵام لەسەر مەبەستێک بێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٥٩، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: [[داڕێژە:پێرستی ویکیپرۆژەکان|ئەوە چەند ویکیپڕۆژەیەک]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٣، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٢٠:٥٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوون چۆن پۆل دروستبکەم؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: لە ڕێگەی دەستی و ئۆتۆماتیک (بە شێوەی ئامراز) دەبێت، سەرەتا لە ڕێگەی دەست بیکەن بۆ ئەوەی درووبن لەھەر ھەڵەیەک و پێشبینی ھەر ھەڵەیەک بکەن کە دەیکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٩، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) زۆرباشە با دەست پێبکەین [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠١، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ لە پەڕەی دەستپێک بڕوانە بەشی دەتەوێت وتارێک بنووسیت؟ لەوێ دەتوانی پۆلەکە درووست بکەیت بەم شێوەیە: :بۆشایی ناوی پۆل + ناوی پۆل: :::::::پۆل:نموونە. :سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٠٥، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) دەتوانی شوێنەکەیم پێبڵێیت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٠٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: پەڕەی دەستپێک ئەو بەشەی کە بە تۆخی نووسراوە '''دەتەوێت وتارێک بنووسیت؟''' لەوێ دەتوانی ھەرچیت بوێ درووستی بکەیت لەناویدا وتار و پۆل و داڕێژە. بەپێی دابینکردنی بۆشایی ناوەی لە سەرەوە باسم کرد [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١١، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} کردم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: چیت کرد؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) دروستم کرد [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) پۆل:کەمانچەژەنەکانی کلاسیکی ئەڵمانی <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئارۆ سالار محمود|بەشدارییەکان]]) ٢١:٣٦، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)</small> : بەڵێ {{وب|ئارۆ سالار محمود}} وایە دروستت کرد، بەڵام پۆلەکە چەن کێشەیەکی ھەیە ١. واڵایە (بەتاڵە)، ٢.نێوانویکی (بەستنەوەی زمانەوانی) بۆ نەکراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == واژوو == خاتوو ساکورا (ھانا) چۆن دەتوانم واژووی خۆم دروست بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بڕۆ بۆ [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان]] لە خوارەوە بەشی واژوو ھەیە سەیری بکە دەتوانی گۆڕانکاری تێدا بکەیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١١، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٧، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) [[ھەڵبژاردەکان]] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٤، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پۆلەکان == {{وب|Sakura emad}} جوابی ھەموو پرسیاررکانتم دایەوە بەڵام ببورە ھەشتاکم دانەنا بۆئەوەی پێتبگا، و دەتوانین لەڕێگەی خۆگەرییەوە ئەم پۆلانە بە ھەموو وتارەکانی بگەیەنین بۆ ئەو وتارانەی کە لە پۆلی ئینگلیزیدا دانراون؟[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٣٥، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت لە گەیاندن بەستنەوەی زمانەکانە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٣، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ، بەس وابزانم ئارامبۆت دەیکات [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٥٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ئارامبۆت بەستنەوەی زمان بکات؟ ئەوەنەی من بزانم ئەرکی بەستنەوە [[بەکارھێنەر:EmausBot|Emausbot]] بووە تا ئێستا ئەویش بۆتەکە لەخۆیەوە پەڕەکانی ویکیپیدیا بە زمانەکانی تر نابەستێتەوە تا ئەوکاتەی فەرمانی پێنەکرابێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٠، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) مەبەستم لەوەیە کە من پۆلێک دروست دەکەم ھەر بۆتێک بێت بەشێوازی بۆتی پۆلەکە دابەشبکات بەسەر ئەو وتارانەی کە لە کوردیدا ھەن [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تۆ ئێستا لێرە دوو شتت باسکرد ئەوەندەی من تەرکیزم کرد :* بەستنەوەی زمانەوانی پەڕەکانی ویکیپیدیا :* بەستنەوەی پۆلەکان بە پەڕەکانی ویکیپیدیا :ئەوەی یەکەم بۆتێک بەناوی Emaus دەیکات :ئەوەی دووەم بۆتێک بەناوی Aram دەیکات :دوو ئەرکی جیاوازن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ تێگەیشتن * من پۆلێکم دروست کردووە *لە بەشی ئینگلیزی لەو پۆلەدا ٢٠ وتاری ئینگلیزی تێدایە * منیش گەر بەسەر ئەو وتارانەدا دایبنیم کاتم زۆر دەوێت لە کوردیدا *بۆیە دەڵێم بۆتێک ھەیە کە ئەو بەش کردنە ئەنجامبدات؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٥، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} باشە ئەی ئارام ھەموو پۆلەکان دابەش دەکات بەسەر وتارەکاندا؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئارام بۆت پ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڵێ @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ئارام بۆت ھەموو پۆلە پەیوەندیدارەکان بۆ وتارێکی پەیوەندیدار زیاد دەکات بەو مەرجەی ئەو وتارە زمانەوانی بۆ کرا بێت و بە زمانەکانی ترەوە بەسترابێتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏١١:٣٨، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢) == مامۆستا دووچاری کێشەیەک بوومەتەوە تۆزێ بێزاریکردووم لە چاکسازی کردن لە ویکیپیدیا، دەمەوێت بڵێم چۆن دەتوانم لە پەڕەی تایبەت:ھەڵبژاردەکان دا جۆرە شێوازێک زیاد بکەم، کە لە تەنیشت پۆلەکانی خوارەوە نیشانەی کۆ ھەمبێت بۆ زیادکردنی پۆل؟ --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١١:٣٨، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: مەبەستت ئەوەیە دانە-دانە پۆلەکان زیاد نەکەیت و کۆمەڵێک بەیەکجار زیاد بکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٢، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::لە [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان]] بڕۆ ئامرازەکان لە بەشی دەستکاری "خێرا پۆل" بدۆزەوە و زیادی بکە بۆ ھەڵبژاردەکانت و پاشان پاشەکەوتی گۆڕانکارییەکە بکە ئینجا دەزانی زیادکراوە: ::[[ویکیپیدیا:خێراپۆل|ئەمەش فێرکاری]] لە چۆنییەتی بەکارھێنانی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٤، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٢:٤٤، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢) == چۆن پەرەیەکی عەرەبی کە نەکرابێت بە کوردی بیکەم بە کوردی و لیستێکی بۆ دانێم؟! --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٢:٤٤، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: سڵاو ببورە وادیارە ئەوکاتەی نامەت ناردووە لێرە نەبووم لە بەشی وەرگێڕان ئەتوانی ئەو وتارەی بتەوێ لە ھەر پڕۆژەیەک بێت بیھێنتە ویکی سۆرانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:١٧، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ببورە خاتوو ساکورا، {{وب|1silent scientist}} گەر دەتەوێت وەرگێڕان بکەیت خۆی باشترە لە کوردییەوە بێت بەڵام گەر وەرگێڕی عەرەبیت موشکیەلە نییە بۆیە یەکەم جار داوات لێدەکەم سەردانی وتارەکانی [[ویکیپیدیا:بایەخداری]] و [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]] و [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]] بخوێنیتەوە جا ئەوکاتە بۆ پرسیارەکانی دواترت ساکورا خان جوابت دەداتەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٣٩، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٢:٥٣، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوون (ھەڵە تێمەگە) ئاوھا نامە نامە نابێت، تاکە کێشەی من لیستە من نازانم چۆن چاکی بکەم، ئەگەر فەیسبووکت ھەیە یان ئەنستاگرام ئاسانتر دەبێت بۆم چونکە من نازانم چۆن لیستێک دانێم --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٢:٥٣، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: ببورە ئەوکاتەی نامەت ناردووە لێرە نەبووم، بەڵام گەر ویستت بە ڕاستەوخۆ قسەم لەگەڵ بکەی دەتوانی سەردانی [[وپ:دیسکۆرد]] بکەیت و لەڕێگەی دیسکۆردەوە بێیتە پاڵ گرووپی ویکیپیدیا و قسە بکەین. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٢٣، ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٢:٠٦، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢) == چۆن وێنەیەک دانێم لە پەڕەیەک؟ چونکە من ناونیشانەکەش دادەنێم نیە --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٢:٠٦، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: ئایا وێنەکە لە ویکیپیدیا بوونی ھەیە یان لە دەرەوەی ویکیپیدیایە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:١٢، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) لە دەرەوەیە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٤:٤٥، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :بڕوانە [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە]] گەر پەڕگەکە نائازادە، گەر ئازادە لە [https://commons.wikimedia.org/ کۆمنز] بەرزی بکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٤٦، ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == سەبارەت بە بەرنامەی گولچن == ساکورا خان وەڵا عەیبە لە بەرنامەکەدا ڕیکلامم بۆ ئێوە کرد، کەچی نیشانەیەکیشم نایەنێ؟ خۆ تۆ بیبیوتە.😠😠😠😠 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٣٩، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: {{emoji|1F622|size=25}} سەیری بەرنامەکەم کرد لەکوێ ڕێکلامت کردووە؟ باسی کتێبخانەکە بوو لە کۆتاییەکەی تەنھا باس لەوە کرا کە کار لە ویکیپیدیا دەکەیت. ئەوەندە نەبوو؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٤٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) با😊😊😊😊😊 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢٢، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١١:١٢، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوو ساکورا پەڕەی باڵانسی بەدواداچوونی ملیۆنێر چۆنە؟ ھەڵەی تێدایە یان ھیچ ڕەخنەیەکت ھەیە لەسەری؟ --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١١:١٢، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :زۆر باش نووسیوتە، تەنھا شتێک ناوی وتارەکە: (باڵانسی لێکۆڵەری ملیۆنێر: بێسنوور) گوونجاوترە لە بەدواداچوونی ملیۆنێر، چونکە بەدواداچوون زۆر بە ڕوونی ئاماژە بە Detective:لێکۆڵەر نادات ئەکرێ مانایەکی گشتی بێت نەک دیاریکراو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٣٦، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٣٦، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) نازانم بە تەواوی چۆن ناوی پەڕەکە دەگۆڕدرێت تۆ بیگۆڕیت باشترە چونکە من زۆر شارەزا نیم [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١١:٤٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :لە پەڕەکە کرتە لە زیاتر بکە "گواستنەوە" دەبینی لە ڕێگەی ئەوەوە ئەتوانی گواستنەوەکە ئەنجام بدەیت. [[file:Nav_ckb_wikipedia.png|thumb|بڕوانە ئەم وێنەیە]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٥، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :: {{وب|1silent scientist}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٦، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) qhczec7s7vp4nbhhz2aka8gjgt9g66n 0 211973 1614043 1613896 2026-08-01T12:11:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614043 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''کۆت سارانگ''' گوند و ئەنجوومەنێکی یەکگرتووی پاکستانە، ژێر بەشێکی بەڕێوەبەرایەتیی مەڵبەندی چاکوالە لە [[پەنجاب، پاکستان|پارێزگای پەنجابی]] پاکستان.<ref>[http://www.nrb.gov.pk/lg_election/union.asp?district=6&dn=Chakwal Tehsils & Unions in the District of Chakwal] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080124031142/http://www.nrb.gov.pk/lg_election/union.asp?district=6&dn=Chakwal|date=2008-01-24}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.fallingrain.com/world/PK/4/Kot_Sarang.html |سەردێڕ=Location of Kot Sarang - Falling Rain Genomics |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220430020423/http://www.fallingrain.com/world/PK/4/Kot_Sarang.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|پاکستان|جوگرافیا||||}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 83d9ujmjvmckwwj9bdn73odto9n8yoj 0 213117 1614044 1613893 2026-08-01T12:11:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614044 wikitext text/x-wiki {{بیروبڕوای ئایینی | بیروبڕوا = کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی | وێنە = [[پەڕگە: Chaldean Catholic Cathedral of Saint Joseph in Ankawa near Erbil, Iraq.jpg |210px]] | لێدوان = کاتدرایی سانت جۆزێف لە [[عەنکاوە]] | ئایین = [[مەسیحییەت]] (فەلە) و کڵێساکانی کاسۆلیکی ڕۆژھەڵات | سەرکردە = پاتریاک لویس رافایلی یەکەم ساکۆ | مێژووی دەرکەوتن = ساڵی [[١٥٥٢]]. | شوێنی دەرکەوتن = [[ھەولێر]]/[[مووسڵ]]، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] | تایبەتمەندییەکان = | لق لێ بۆوە لە = | لقەکان = [[کاتۆلۆکییەت]]، ئۆرسۆدۆکسی ڕۆژھەڵاتی، [[ئۆرسۆدۆکسی بەرەبەیان]]، [[پرۆتستانییەت]] | شوێنگە = [[عێراق]]، [[ئێران]]، [[سووریا]]، [[تورکیا]]، [[ئەورووپا]] و [[ئەمریکای باکوور]]. | چەندجارەیی = ٦١٦٫٦٣٩ | دامەزرێنەر = پاتریاک جۆن سولاقا | زانستگەکان = دێرەکانی * [[دێری ڕەبان ھورمزد]] (٦٤٠) * [[دێری مار ئوراھا]] (سەددەی شەشەم) * [[گۆڕی پێغەمبەر ناحوم]] | ھاوشێوەیی = | بڕواگەل = [[ئایینە ئیبراھیمییەکان]] }} '''کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی''' (بە [[زمانی سوریانی|سوریانی]]: ܣܘܪܝܝܐ عیثا کَلدَیثا قاثولیقَیثا) کڵێسایەکە سەر بە مەزھەبی ڕۆژھەڵاتی ئایینی کاسۆلیکە، کە کڵێسا سەربەخۆکانی بە ڕەچەڵەک ڕۆژھەڵاتی لەخۆدەگرێت کە ڕێوڕەسم و نەریتەکانیان دەپارێزن بەڵام دەسەڵاتی [[پاپا]]ی ڕۆما دەناسن.<ref> https://web.archive.org/web/20191031091731/https://www.britannica.com/topic/Chaldean-Catholic-Church </ref> کڵێسای کلدان ھیچ پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی لەگەڵ گەلی کۆنی بابل و کلدانییەکان نییە، کڵێساکە لە سەدەی پانزەھەمی زایینیدا سەریھەڵدا لە ئەنجامی دابەشبوون لە کڵێسای ڕۆژھەڵاتدا (کە لە بەرامبەردا لە ساڵی ١٩٦٤دا دابەش بوو بۆ کڵێسای کۆن لە ڕۆژھەڵات و کڵێسای ئاشوری ڕۆژھەڵات)، لەو شوێنەی کە پەیڕەوانی ئەم پەرتەوازەیە عەقیدەی ئایینی کاسۆلیکیان لە باوەش گرت، و ئەم ناوەی ھەڵگرتبوو، واتە کلدانی، بۆ ئەوەی شوێنکەوتووانی لە شوێنکەوتووانی کڵێسای کۆنی ڕۆژھەڵات جیا بکاتەوە، کە بۆ ئایینی کاسۆلیک نەگۆڕان. زمانی ڕێوڕەسمی نەریتی کەنیسەی کلدانەکان بە شێوەزاری ڕۆژھەڵات سریانییە، نەوەی زمانی ئارامی مەسیحە. زۆربەی کلدانەکانی عێراق بە زمانی سریانی خۆیان قسە دەکەن. شوێنکەوتووانی کەنیسەی کاسۆلیکی کلدان ئەمڕۆ لە [[عێراق]] و [[تورکیا]] و [[سووریا]] و [[لوبنان]] دەژین جگە لە کۆچبەران لە [[ئەورووپا]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[ئوسترالیا]]. == مێژووی کەنیسەی کاسۆلیکی کلدان == کڵیسای کاسۆلیکی کلدان کە بە کڵیسای بابل ناسراوە، کڵیسایەکی ڕۆژھەڵاتییە و بنکەکەی لە [[بەغدا]]یە و پەیڕەوی لە عەقیدەی ڕۆمانی کاسۆلیکی دەکات و لەگەڵ [[پاپا]]ی ڕۆمادا ھاوبەشی تەواوەتی ھەیە.<ref> https://books.google.iq/books?id=CnSCAgAAQBAJ&redir_esc=y </ref> ئەم کڵیسایە لە کڵیسای ڕۆژھەڵات یان کڵیسای سووریانەکان لە ڕۆژھەڵات جیابووەوە، ھەروەھا پێیان دەوترێت نەستۆری، کڵیسای ڕۆژھەڵات لە بەرامبەردا لە ماوەی سەدەی یەکەمی مەسیحیدا لە سنووری دەوڵەتی پارتی لە [[مێزۆپۆتامیا]] سەریھەڵدا، و لە نێوان سەدەی شەشەم و سێزدەھەمدا گەشەی کرد.<ref> https://books.google.iq/books?id=XzOMAgAAQBAJ&pg=PA45&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false </ref> ھۆکاری جیابوونەوەی کڵیسای کلدانی لە کڵیسای ڕۆژھەڵات ئەوە بوو کە ئەم دووەمیان لە سەدەی شانزەھەمدا بڕیاریدابوو کە پێگەی پیاوسالاری سنووردار بکات بۆ بنەماڵەی پاتریاک مار شیمۆنی چوارەم کە نازناوی باسیدی لێنرا. پێگەی پیاوسالاری دەگوازرێتەوە بۆ کوڕەزا یان ئامۆزا و بەم شێوەیە یاسای ھەڵبژاردن کە کڵیساکە لە سەرەتای دامەزراندنیەوە لە شوێنی خۆیدا ھەبووە و لە باقی کڵیساکانی مەسیحیدا کارپێکراوە ھەڵپەسێردرا. نیشانەکانی ناکۆکی لە نێوان قەشەکانی ئەو کڵێسایەدا دەستی پێکرد تا بابەتەکە لە ساڵی ١٥٥٢ی زایینیدا پەرەی سەند کاتێک کۆمەڵێک لە شارە گەورەکان بە توندی رەتیانکردەوە پلەبەندی بۆماوەیی قبوڵ بکەن بۆ ئەوەی کوڕێکی ڕانەھێنراو ببێتە پیاوسالار، چونکە ئەو تاکە میراتگری باوکسالار بوو.<ref> https://archive.org/details/orienschristian04grgoog </ref> بۆیە لە [[ھەولێر]] گردبوونەوە و مار شەمعونی ھەشتەمی یۆحەنان سولەقایان ھەڵبژارد، کە بەرپرسی دێری ڕەبانی ھۆرمیزد بوو، لە جیاتی پاتریاکی گەنجەکەیان، مار شەمعون بارامامە، وەک پاتریاک ھەڵیانبژارد. سولاقا بە یاوەری حەفتا پیاو چووە [[ڕۆما]] تا گەیشتە شاری [[ئورشەلیم|قودس]]، لەوێشەوە دەستی بە گەشتەکەی کرد بۆ پایتەختی ئایینی کاسۆلیک بۆ بەدەستھێنانی دەستنیشانکردنی پیاوسالاری ڕەوا لە [[پاپا]]. دوای گفتوگۆیەکی زۆر لەگەڵ [[ڤاتیکان]] کە بەڵێنیدا پەیوەندی بە کڵێسای ڕۆمانی کاسۆلیکەوە بکات، [[پاپا]] جولیۆسی سێیەم لە ٢٠ی ئازاری ١٥٥٢ی زایینیدا بڕیاریدا یوحەنان سولاقا بە پیاوسالاری بناسێنێت. پاشان لە نۆی نیسانی ھەمان ساڵدا لەلایەن یەکێک لە شارە گەورەکانەوە دەستنیشانکرا و قەڵغانی دەسەڵاتی کڵێسای ڕادەستکرا، ئەمەش سەردەمێکی نوێی لە مێژووی [[مەسیحییەت]] لە ڕۆژھەڵاتدا دەستپێکرد.<ref> https://digitale-sammlungen.ulb.uni-bonn.de/content/pageview/33998 </ref> بەم شێوەیە کڵێسای ڕۆژھەڵات لە یەک کاتدا دوو پیاوسالاری ھەبوو، پیاوێکی بۆماوەیی کە بنکەکەی لە [[ئەلقۆش]] لە [[دەشتی نەینەوا]] بوو، ھەروەھا پیاوێکی [[پاپا]] کە بنکەکەی لە [[ئامەد]] (دیاربەکر) لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[تورکیا]]([[باکووری کوردستان]]) بوو. ئەم دۆخە نائاساییە تا ساڵی ١٦٦٢ی زایینی بەردەوام بوو، کاتێک پاتریاک لە [[ئامەد]]، مار شەمعونی سێزدەھەم، دەسەڵاتی [[پاپا]]ی [[ڕۆما]]ی ئیدانە کرد و بارەگاکەی بۆ گوندی قەدچانیس لە [[جۆلەمێرگ]] لە [[باکووری کوردستان]] گواستەوە. [[ڤاتیکان]] وەڵامی ئەمەی دایەوە بە دامەزراندنی پیاوسالارێکی نوێ بۆ سەرکردایەتیکردنی کلدانییەکان، کە بە دڵسۆزی بۆ ئایینی کاسۆلیک مانەوە، ئەم گرووپە بە کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی ناسرابوون. ھاوبەشییان لەگەڵ کڵێسای ڕۆما تا ساڵی ١٨٣٠ی زایینی تەواو نەبوو، کاتێک پاپا پیۆسی ھەشتەم دەستنیشانکردنی پیرۆز یۆحەنای ھەشتەم ھۆرموزی وەک سەرۆکی کڵێسای کاسۆلیکی کلدانەکان پەسەند کرد و پشتڕاستی کردەوە، کە نازناوی پاتریاکی بابلی بۆ کلدانییەکان ھەڵگرتبوو.<ref> https://archive.org/details/dictionnairedeth11vacauoft/page/119/mode/1up?view=theater </ref> == مێژووی دواتری کڵێسای کلدانی == لە ساڵی ١٨٣٨ [[میرنشینی سۆران]] ھێرشیان کردە سەر دێری ڕەببان ھۆرمیزد و [[ئەلقۆش]]، بەڕواڵەت پێیان وایە خەڵکی گوندەکە [[ئێزیدی|ئێزدین]] بەرپرسیارن لە کوشتنی سەرۆکێکی [[کورد]]، و زیاتر لە ٣٠٠ کاسۆلیکی کلدانیان کوشت، لەنێویاندا گابرێل دامبۆ، دامەزرێنەری دێرەکە و دەروێشەکانی دیکە. لە ساڵی ١٨٤٦دا [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] کە پێشتر ئەو کەسانەی بە نێستۆری پۆلێن کردبوو کە خۆیان بە کلدانی ناودەبرد، وەک گەلێکی جیاواز ناساندنی پێدان.{{sfn|Wilmshurst|2000|p=32, 253}} بەناوبانگترین باوکسالاری کڵێسای کلدانییەکان لە سەدەی نۆزدەھەمدا جۆزێف شەشەم ئاودۆ بوو کە ھەروەھا بەھۆی پێکدادانەکانی لەگەڵ پاپا پیۆسی نۆیەمدا لەبیر دەکرێت بە شێوەیەکی سەرەکی سەبارەت بە ھەوڵەکانی بۆ درێژکردنەوەی دەسەڵاتی دادوەری کلدانییەکان بەسەر کاسۆلیکەکانی مالاباردا. ئەمە قۆناغێکی فراوانبوون بوو بۆ کڵێسای کاسۆلیکی کلدان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=George Percy Badger|سەردێڕ=The Nestorians and Their Rituals, with the Narrative of a Mission to Mesopotamia and Coordistan in 1842-1844, and of a Late Visit to Those Countries in 1850: Also, Researches Into the Present Condition of the Syrian Jacobites, Papal Syrians, and Chaldeans, and an Inquiry Into the Religious Tenets of the Yezeedees|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=GIhmNKnFky0C&pg=PA169|ساڵ=١٨٥٢|بڵاوکەرەوە=Joseph Masters|پەڕە=١٦٩}}</ref>{{sfn|O’Mahony|2006|p=528}} چالاکی سوپای تورکی و ھاوپەیمانە [[کورد]] و [[عەرەب]]ەکانیان، بەشێکیش لە وەڵامی پشتیوانی چەکداری لە [[ڕووسیا]] لە خاکی پیاوسالاری قوچانی، ھەروەھا وێرانکارییەکانی ھێنایە سەر قەشە کلدانەکانی [[ئامەد]]، [[سێرت]] و [[جزیر]] و شارە گەورەکانی ئادای شێر لە [[سێرت]] و فیلیپ-جاک ئەبراھام لە [[جزیر]] لە ساڵی ١٩١٥ کوژران.{{sfn|Wilmshurst|2000|p=37}} لە سەدەی بیست و یەکدا باوک ڕەغید عەزیز گەنی، قەشەی کڵێسای کلدانی ڕۆحی پیرۆز لە [[مووسڵ]]، کە لە زانکۆی پاپای سانت تۆماس ئاکویناس دەرچووە، ئەنجێلیکۆم لە ڕۆما لە ساڵی ٢٠٠٣ لەگەڵ خاوەن مۆڵەت لە لاھووتگەرایی ئیکۆمێنیکی، لە ٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ لە [[مووسڵ]] شانبەشانی ژێر دیاکۆنەکان(پلەیەکی قەشەیە) باسمان یوسف داود، واحید حەنە ئیشۆ، و گاسان عیسام بیداود کوژرا، دوای ئەوەی ئاھەنگی مەراسیمی گێڕا، لەو کاتەوە گەنی بە بەندەی خودا ناسێنراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.asianews.it/index.php?l=en&art=9442|سەردێڕ=A Chaldean priest and three deacons killed in Mosul|دوایین=AsiaNews.it|وێبگە=www.asianews.it|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230604005857/https://www.asianews.it/index.php?l=en&art=9442|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.asianews.it/news-en/The-Chaldean-Church-mourns-Fr.-Ragheed-Ganni-and-his-martyrs-9443.html|سەردێڕ=The Chaldean Church mourns Fr. Ragheed Ganni and his martyrs |ئیش=AsiaNews |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irishcollege.org/2018/05/fr-ragheed-ganni-servant-of-god/ |سەردێڕ=Fr Ragheed Ganni |ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠١٨ |وێبگە=Pontifical Irish College, Rome |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191105213735/https://www.irishcollege.org/2018/05/fr-ragheed-ganni-servant-of-god/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پاولۆس فەرەج ڕەحۆ قەشەی کلدان و سێ ھاوەڵەکەی لە ٢٩ی شوباتی ٢٠٠٨، لە [[مووسڵ]] رفێنران و دوای چەند ڕۆژێک کوژران. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.catholicnews.com/data/stories/cns/0801165.htm |سەردێڕ=Kidnappers take Iraqi Archbishop, Kill his three companions |وێبگە=Catholic News Service |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Catholic News Service |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080311183536/http://www.catholicnews.com/data/stories/cns/0801165.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١١ی ئازاری ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەدەی بیست و یەکەم: ڕەوەندی نێودەوڵەتی == لە [[جیھانی ڕۆژاوایی]]دا زۆرێک لە کلدانییەکان لە ڕەوەنددان، بە پلەی یەکەم لە ویلایەتی [[میشیگان]] و [[ئیلینۆی]] و [[کالیفۆرنیا]]ی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]].<ref> https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/ddech.html </ref> لە ساڵی ٢٠٠٦، ئیپارکی ئۆقیانووس، بە نازناوی 'سانت تۆماس نێردراوی سیدنی کلدانییەکان' بە دەسەڵاتی دادوەری لەنێویاندا کۆمەڵگە کاسۆلیکییە کلدانییەکانی [[ئوسترالیا]] و [[نیوزیلاند|نیوزلەندا]] دامەزرا. یەکەم قەشەی کە لەلایەن پاپا بینیدیکت شانزەھەمەوە لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ ناوی لێنرا، قەشە سەرەکییەکەی جبرائیل قەساب بوو، تا ئەم بەروارە قەشە سەرەکییەکەی بەسۆرە بوو لە [[عێراق]]. کۆچێکی زۆر بۆ ئەمریکا بە تایبەتی بۆ وێست بلومفیڵد و ئۆکلاند کاونتی لە باشووری ڕۆژھەڵاتی میشیگان ڕوویداوە. ھەرچەندە زۆرترین دانیشتووان لە باشووری ڕۆژھەڵاتی میشیگان نیشتەجێن، بەڵام لە بەشێک لە کالیفۆرنیا و ئەریزۆناش دانیشتووان ھەیە، کە ھەموویان دەکەونە ژێر ئیپارکی سانت تۆماس نێردراوی دیترۆیت. جگە لەوەش، کەنەدا لە ساڵانی ڕابردوودا کۆمەڵگاکانی لە پارێزگاکانی وەک ئۆنتاریۆدا گەشەسەندنی نیشانداوە.<ref>http://ww7.kaldaya.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221128002610/http://ww7.kaldaya.net/ |date=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ }}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٨دا باوەی سۆرۆ لە کەنیسەی ئاشوری ڕۆژھەڵات و ھەزار خێزانی ئاشوری پێشوازییان لێکرا بۆ ھاوبەشییەکی تەواو لەگەڵ کەنیسەی کاسۆلیکی کلدان. == سەرژمێری مێژوویی == سەرەڕای ناتەباییە ناوخۆییەکانی سەردەمی یوحەنان ھۆرمیزد(١٨٣٠-١٨٣٨)، نیکۆلاسی یەکەم زایا (١٨٣٩-١٨٤٧) و جۆزێف شەشەم ئاودۆ (١٨٤٧-١٨٧٨)، سەدەی نۆزدەھەم قۆناغێکی گەشەسەندنی بەرچاو بوو بۆ کڵێسای کلدان، کە تێیدا دەسەڵاتی دادوەری خاکەکەی درێژکرایەوە، پلەبەندییەکەی بەھێزتر بوو و ئەندامانی نزیکەی دوو ھێندە زیادیان کرد. لە ساڵی ١٨٥٠دا، میسیۆنەری ئەنگلیکان جۆرج پێرسی بادگەر ژمارەی دانیشتوانی کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی بە ٢٧٤٣ خێزانی کلدانی تۆمارکرد، واتە کەمێک کەمتر لە ٢٠ ھەزار کەس. ئامارەکانی بادجەر ناتوانرێت لەگەڵ ژمارەی کەمێک زیاتر لە ٤ ھەزار خێزانی کلدان کە لەلایەن فولجێنس دی سانت ماری لە ساڵی ١٧٩٦ تۆمارکراون، ناتوانرێت لەگەڵ ئامارەکانی کەمێک دواتر کە لەلایەن پاولین مارتن لە ساڵی ١٨٦٧دا پێشکەش کراون، یەکسان بکرێتەوە. بادجەر بەو جۆرە ناسراوە کە ژمارەیەکی بەرچاو لە گوندەکانی لە [[قەزای ئاکرێ]] کە لەم قۆناغەدا کلدانی بوون، وەک نێستۆری پۆلێن کردووە، ھەروەھا نەیتوانی چەندین گوندی گرنگی کلدان لە ئەپستۆریای دیکەدا بگرێتەوە. بە دڵنیاییەوە خەمڵاندنەکەی زۆر زۆر نزمە. <ref name="Badger, Nestorians, i. 174–5">Badger, ''Nestorians'', i. 174–5</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ ژمارەی دانیشتوانی کڵێسای کاسۆلیکی کلدان، ١٨٥٠ |- ! style="text-align:right" | شوێن || ژمارەی گوندەکان || ژمارەی کڵێساکان || ژمارەی قەشەکان|| ژمارەی خێزان ! style="text-align:right" | شوێن || ژمارەی گوندەکان || ژمارەی کڵێساکان || ژمارەی قەشەکان|| ژمارەی خێزان |- | style="text-align:left" | [[مووسڵ]] || ٩ || ١٥ || ٢٠ || ١٬١٦٠ | style="text-align:left" | [[سێرت]] || ١١ || ١٢ || ٩ || ٣٠٠ |- | style="text-align:left" | [[بەغدا]] || ١ || ١ || ٢ || ٦٠ | style="text-align:left" | [[جزیر]] || ٧ || ٦ || ٥ || ١٧٩ |- | style="text-align:left" | [[ئامێدی]] || ١٦ || ١٤ || ٨ || ٤٦٦ | style="text-align:left" | [[کەرکووک]] || ٧ || ٨ || ٩ || ٢١٨ |- | style="text-align:left" | [[ئامەد]] || ٢ || ٢ || ٤ || ١٥٠ | style="text-align:left" | [[سەڵماس]] || ١ || ٢ || ٣ || ١٥٠ |- | style="text-align:left" | [[مێردین]] || ١ || ١ || ٤ || ٦٠ | style="text-align:left" | سەرجەم || ٥٥ || ٦١ || ٦٤ || ٢٬٧٤٣ |} ڕاپرسی ئاماری پاولین مارتن لە ساڵی ١٨٦٧، دوای دروستبوونی قەشایەتی [[ئاکرێ]]، [[زاخۆ]]، بەسرە و سێھنا لەلایەن جۆزێف ئاودۆوە، کۆی ژمارەی ئەندامانی کڵێسایان تۆمارکردووە کە ٧٠ ھەزار و ٢٦٨ کەس بووە، کە زیاتر لە سێ ھێندە زیاترە لە خەمڵاندنی بادجەر. زۆربەی ئامارەکانی دانیشتووان لەم ئامارانەدا کۆکراونەتەوە بۆ نزیکترین ھەزار کەس، ھەروەھا لەوانەیە کەمێک زیادەڕەوییان تێدا کراوە، بەڵام بە دڵنیاییەوە ژمارەی ئەندامانی کڵێسای کاسۆلیکی کلدان لەم قۆناغەدا لە ٧٠ ھەزار نزیکتر بوو تاوەکو لە ٢٠ ھەزار کەسی بادجەر.<ref>Martin, ''La Chaldée'', 205–12</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ ژمارەی دانیشتوانی کڵێسای کاسۆلیکی کلدان، ١٨٦٧ |- ! style="text-align:left" | شوێن || ژمارەی گوند || ژمارەی کڵێسا || ژمارەی باوەڕداران ! style="text-align:left" | شوێن || ژمارەی گوند || ژمارەی کڵێسا || ژمارەی باوەڕداران |- | style="text-align:left" | [[مووسڵ]] || ٩ || ٤٠ || ٢٣٬٠٣٠ | style="text-align:left" | [[مێردین]] || ٢ || ٢ || ١٬٠٠٠ |- | style="text-align:left" | [[ئاکرێ]] || ١٩ || ١٧ || ٢٬٧١٨ | style="text-align:left" | [[سێرت]] || ٣٥ || ٢٠ || ١١٬٠٠٠ |- | style="text-align:left" | [[ئامێدی]] || ٢٦ || ١٠ || ٦٬٠٢٠ | style="text-align:left" | [[سەڵماس]] || ٢٠ || ١٠ || ٨٬٠٠٠ |- | style="text-align:left" | [[بەسرە]] || – || – || ١٬٥٠٠ | style="text-align:left" | سێنا || ٢٢ || ١ || ١٬٠٠٠ |- | style="text-align:left" | [[ئامەد]] || ٢ || ٦ || ٢٬٠٠٠ | style="text-align:left" | [[زاخۆ]] || ١٥ || – || ٣٬٠٠٠ |- | style="text-align:left" | [[جزیر]] || ٢٠ || ١٥ || ٧٬٠٠٠ | style="text-align:left" | [[کەرکووک]] || ١٠ || ١٠ || ٤٬٠٠٠ |- | style="text-align:left" | || || || | style="text-align:left" | سەرجەم || ١٦٠ || ١٣١ || ٧٠٬٢٦٨ |} لە ڕاپرسییەکی ئاماری کەنیسەی کاسۆلیکی کلدان کە لە ساڵی ١٨٩٦ لەلایەن جەی بی چابۆتەوە ئەنجامدرا، بۆ یەکەمجار، وردەکاری چەندین ڤیکاریای پیاوسالاری کە لە نیوەی دووەمی سەدەی نۆزدەھەمدا بۆ کۆمەڵگە بچووکەکانی کلدان لە ئەدەنە، حەلەب، بەیروت، قاھیرە، دیمەشق، ئەدەسە، کرماشان و تاران دامەزران؛ بۆ ئەو وێستگە میسیۆنانەی کە لە ساڵانی ١٨٩٠دا لە چەندین شارۆچکە و گوندی پیاوسالاری قودشانی دامەزراون؛ و بۆ قەشەێتی تازە دروستکراوی کلدانی ورمێ. بە وتەی چابۆت، لە شارۆچکەی سێرای د’مەھمیدە لە تایمەر و لە گوندەکانی ھەکاری لە مار بەھیشۆ، سات، زارنێ و 'سەلامکا' (ڕاگولای سەلەبەکان) وێستگەی میسیۆن ھەبووە.{{sfn|Chabot|1896|p=433-453}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{جەماوەرناسیی سووریا}} {{دەشتی نەینەوا}} {{تووڵی دەروازە|مەسیحییەت|ئایین|ئێران|سووریا|عێراق|تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Chaldean Catholic Church}} [[پۆل:مەسیحییەت|*]] [[پۆل:چاندی ڕۆژاوایی]] [[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١ەم]] [[پۆل:ئایینە ئیبراھیمییەکان]] [[پۆل:مەسیحیەت]] [[پۆل:کڵێساکان]] [[پۆل:کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆمی]] [[پۆل:بابل]] [[پۆل:ئاشوورییەکان]] 934wsg740b06j1y5xpxj30k5m92wj8y 0 214310 1614197 1613347 2026-08-01T19:38:57Z Hivja 64112 /* */ 1614197 wikitext text/x-wiki {{سخ|ناوی ھەڵە، گواسترایەوە بۆ [[شنەبا]]}} {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''شنه‌با''' یاخود ({{بە عەرەبی|نسیم}}) به‌و هه‌وا فێنکه‌ ده‌وترێ كه‌له‌ هاویندا دروست ده‌بێ به‌هۆی پاڵه‌په‌ستۆی هه‌وای ڕووی ده‌ریاو وشكی زه‌وییه‌وه‌.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=نسيم|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%86%D8%B3%D9%8A%D9%85&oldid=54958702|ئیش=ويكيبيديا|زمان=ar|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> * شنه‌بای ده‌ریا: له‌ڕۆژدا به‌هۆی گه‌رمای زۆر له‌سه‌ر ڕووی زه‌وی درووست ده‌بێ که‌له‌گه‌ڵیا هه‌وای به‌تین به‌یكیاده‌دا كه‌ له‌سه‌ر ڕووی ده‌ریاوه‌ هه‌ڵئه‌کا پێی ده‌وترێت شنه‌بای ده‌ریا. * شنه‌بای وشكانی: له‌ شه‌ودا كه‌ پاشماوه‌ هه‌وا به‌ڕووی ئاوی گه‌رما پێکیا ده‌دا و ‌پاڵه‌په‌ستۆی كه‌م ده‌كاته‌وه‌ وه‌ده‌بێته‌ هۆی هه‌وایه‌كی سارد وه‌پێ ده‌وترێت شنه‌بای وشكانی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|زمانی عەرەبی}} [[پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە]] [[پۆل:ناوەکانی کوڕان]] jcrb9ccde3vgqtx7i1bfoc33z9vpstf 1614198 1614197 2026-08-01T19:39:39Z Hivja 64112 پەڕەکەی واڵا کردەوە 1614198 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1614200 1614198 2026-08-01T19:44:40Z Hivja 64112 /* */ 1614200 wikitext text/x-wiki {{دەقی ڕوونکردنەوە}} * '''نەسیم''' ({{بە عەرەبی|نسیم}}) ناوێکی عەرەبیی کوڕانەیە. * [[شنەبا]] یان ''نەسیم'' به‌و ھه‌وا فێنکه‌ ده‌وترێ كه‌ له‌ ھاویندا دروست ده‌بێ به‌ھۆی پاڵه‌په‌ستۆی ھه‌وای ڕووی ده‌ریا و وشكیی زه‌وییه‌وه‌. ** [[شنه‌بای ده‌ریا]]: له‌ڕۆژدا به‌هۆی گه‌رمای زۆر له‌سه‌ر ڕووی زه‌وی درووست ده‌بێ که‌له‌گه‌ڵیا هه‌وای به‌تین به‌یكیاده‌دا كه‌ له‌سه‌ر ڕووی ده‌ریاوه‌ هه‌ڵئه‌کا پێی ده‌وترێت شنه‌بای ده‌ریا. ** [[شنه‌بای وشكانی]]: له‌ شه‌ودا كه‌ پاشماوه‌ هه‌وا به‌ڕووی ئاوی گه‌رما پێکیا ده‌دا و ‌پاڵه‌په‌ستۆی كه‌م ده‌كاته‌وه‌ وه‌ده‌بێته‌ هۆی هه‌وایه‌كی سارد وه‌پێ ده‌وترێت شنه‌بای وشكانی. {{ڕوونکردنەوە}} aw2unpr14bwxvhw5bhxj17rmyadsy3h 1614202 1614200 2026-08-01T19:47:21Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[شنھ‌با]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[نەسیم]] 1614200 wikitext text/x-wiki {{دەقی ڕوونکردنەوە}} * '''نەسیم''' ({{بە عەرەبی|نسیم}}) ناوێکی عەرەبیی کوڕانەیە. * [[شنەبا]] یان ''نەسیم'' به‌و ھه‌وا فێنکه‌ ده‌وترێ كه‌ له‌ ھاویندا دروست ده‌بێ به‌ھۆی پاڵه‌په‌ستۆی ھه‌وای ڕووی ده‌ریا و وشكیی زه‌وییه‌وه‌. ** [[شنه‌بای ده‌ریا]]: له‌ڕۆژدا به‌هۆی گه‌رمای زۆر له‌سه‌ر ڕووی زه‌وی درووست ده‌بێ که‌له‌گه‌ڵیا هه‌وای به‌تین به‌یكیاده‌دا كه‌ له‌سه‌ر ڕووی ده‌ریاوه‌ هه‌ڵئه‌کا پێی ده‌وترێت شنه‌بای ده‌ریا. ** [[شنه‌بای وشكانی]]: له‌ شه‌ودا كه‌ پاشماوه‌ هه‌وا به‌ڕووی ئاوی گه‌رما پێکیا ده‌دا و ‌پاڵه‌په‌ستۆی كه‌م ده‌كاته‌وه‌ وه‌ده‌بێته‌ هۆی هه‌وایه‌كی سارد وه‌پێ ده‌وترێت شنه‌بای وشكانی. {{ڕوونکردنەوە}} aw2unpr14bwxvhw5bhxj17rmyadsy3h 1614204 1614202 2026-08-01T19:50:01Z Hivja 64112 /* */ نالەبار نووسراوە هیچی تێناگەم 1614204 wikitext text/x-wiki {{دەقی ڕوونکردنەوە}} * '''نەسیم''' ({{بە عەرەبی|نسیم}}) ناوێکی عەرەبیی کوڕانەیە. * [[شنەبا]] یان ''نەسیم'' به‌و ھه‌وا فێنکه‌ ده‌وترێ كه‌ له‌ ھاویندا دروست ده‌بێ به‌ھۆی پاڵه‌په‌ستۆی ھه‌وای ڕووی ده‌ریا و وشكیی زه‌وییه‌وه‌. ** [[شنه‌بای ده‌ریایی]] ** [[شنه‌بای وشكانی]] {{ڕوونکردنەوە}} po8us9qhxartfburpqsz2gxhepcb9zc 1614206 1614204 2026-08-01T19:53:33Z Hivja 64112 /* */ 1614206 wikitext text/x-wiki {{دەقی ڕوونکردنەوە}} * '''نەسیم''' ({{بە عەرەبی|نسیم}}) ناوێکی عەرەبییە. * [[شنەبا]] یان ''نەسیم'' به‌و ھه‌وا فێنکه‌ ده‌وترێ كه‌ له‌ ھاویندا دروست ده‌بێ به‌ھۆی پاڵه‌په‌ستۆی ھه‌وای ڕووی ده‌ریا و وشكیی زه‌وییه‌وه‌. ** [[شنه‌بای ده‌ریا]] ** [[شنه‌بای وشكانی]] {{ڕوونکردنەوە}} fh1zjfx71ctm6ohro03w9fptb93he0i 1614218 1614206 2026-08-01T21:01:35Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1614218 wikitext text/x-wiki {{دەقی ڕوونکردنەوە}} * '''نەسیم''' ({{بە عەرەبی|نسیم}}) ناوێکی عەرەبییە. * [[شنەبا]] یان ''نەسیم'' به‌و ھه‌وا فێنکه‌ ده‌وترێ كه‌ له‌ ھاویندا دروست ده‌بێ به‌ھۆی پاڵه‌په‌ستۆی ھه‌وای ڕووی ده‌ریا و وشكیی زه‌وییه‌وه‌. ** [[شنه‌بای ده‌ریا]] ** [[شنه‌بای وشكانی]] {{ڕوونکردنەوە}} [[پۆل:ناوەکانی کوڕان]] 07f87xhrs2k471bhwjrfbxm9rn5m12q 0 215677 1614085 1213443 2026-08-01T14:18:56Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614085 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = تازەخورماتوو | ناوی_فەرمی = تازة خورماتو - Taza Khurmatu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[شارەدێ]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=10|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat= 35.30236 |frame-long= 44.32637 |frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = شارەدێی تازەخورماتوو | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]) | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک|کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای داقووق|داقووق]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی تازەخورماتوو|تازەخورماتوو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٤٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٥٬٠٠٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) و [[زمانی تورکمانی|تورکمانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]] و [[شیعە]]) و [[یارسان]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''تازەخورماتوو''' یەکێک لە شارەدێیەکانی [[قەزای داقووق]]، لە [[پارێزگای کەرکووک]]، ناوەندی [[ناحیەی تازەخورماتوو]]ە. ١٠ کم لە شاری [[کەرکووک]]ەوە دوورە و ژمارەی دانیشتووانەکەی نزیکەی ٤٥ ھەزار کەسە لە نەتەوەی [[تورکمان]] و [[کورد]]ن، لە ساڵی ٢٠١٥دا لەلایەن [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعشەوە]] ھێرشی کیمیاباران کرا.<ref> https://www.trthaber.com/haber/dunya/son-3-yil-icinde-tazehurmatuda-yaklasik-100-kisi-kansere-yakalandi-407854.html </ref> == ناو == * جیاوازی ھەیە لە بنەچەی ناوی (خورماتوو)، دەگوترا سەرچاوەی ناوی (خورما-تی) یان (خورماتوو) لە وشەی ([[خورما]]) و ([[توو]]) وەرگیراوە، وشەیەکی [[زمانی کوردی|کوردییە]]، بۆیە مانای گشتی ئەوەیە، تووەکان بە قەبارەی خورما گەورەن. لەو شوێنەی ھەرکەسێک لە باخەکانی شارەوە چاودێری دار تووەکان بکات کە زۆریان نەماوە، توو بە قەبارەی خورما ھەیە. * جگە لەوەش بۆچوونێکی تر ھەیە کە پێی وایە بنەچەی ئەو ناوە ئاشورییەکی دێرینە، وەک چۆن ئەو شارەدێیە پێشتر ناوی (خەیر مەتی)ی لەسەر بووە، بۆیە نووسراوە و ڕۆژنامەکان بۆ (خورماتوو و خورماتی)، وە زیاد دەکرێت بۆی (توز یان دووز) دوای دۆزینەوەی خوێی تیایدا دواتر ، کەواتە مانای گشتی بریتییە لە (خوێ خەیر مەتی) یان (قەڵای خەیر ماتی).<ref> https://web.archive.org/web/20200928162754/https://books.google.com.sa/books?id=QsQ7DwAAQBAJ&pg=PT108&dq=معنی+طوزخورماتو&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwi7nuqpn4zsAhWJ2aQKHSlQAzAQ6AEwAXoECAAQAg#v=onepage&q=معنی%20طوزخورماتو&f=true </ref> == جوگرافیا == رووبەرەکەی ٥٤٠/١١٥ ھەزار دۆنم دەبێت. لە ناوچەکەدا نزیکەی بیست گوندی نەتەوەی [[کورد]] و [[عەرەب]] و [[تورکمان]] ھەیە کە بەناوبانگترینیان بریتین لە (گوندی بەشیر) و (گەرداگلۆ). بە ناحیەی تازەخورماتوودا دوو ڕووبار تێدەپەڕێت: # ڕووباری خاسە: دەکەوێتە ڕۆژئاوای تازەخورماتوو. # ڕووباری کۆر دەرە: شارەدێی تازە دابەش دەکات بەسەر دوو بەشدا، تازەی کۆن و تازەی تازە، ھەروەھا حەوت پردی ھەیە کە ھەردوو دیوی ناحیەکە بەیەکەوە دەبەستنەوە.<ref> https://al-bab.com/minority-groups/turkmen </ref> == دانیشتوان == تازە خورماتوو زۆرینەی [[تورکمان]]ن ھەروەھا کوردی لێدەژی. لە ناودارترین [[ھۆز]] و [[ئێڵ]]ە تورکمانەکانی نیشتەجێی تازە بریتین لە:(حسکلی، مورادلی، قەرەسقلو، قەرەناز، سەفوکلەر، بەیات، نەجارلەر(بەنی عەز)، دەندەن، ئورجلی، صالحی، موالی ، شبلە، ئەغلەلەر، ئیمامی، بۆیاخچی، فەتخان، بەکرلەر، سەیدلەر، موجاورلەر، ونداوی، بابا، قار یاغدی، صوفی، دەرکەزلی، ینکجەلی). ئێڵ و ھۆزە کوردەکان زۆرینەی پێکھاتوون لە:(کاکەیی، داودی، باجەلانی و زەنگەنە).<ref> https://www.voanews.com/a/us-holds-islamic-state-agent-tied-to-chemical-weapons/3227596.html </ref> == ئابووری == بە یەکێک لە ناوچە بەناوبانگەکانی [[پارێزگای کەرکووک]] دادەنرێت بەھۆی زۆری ژمارەی دارەکانی بەتایبەت لە وەرزی بەھاردا کە ناوچەکە بە سەوزایی و دار و باخچەی زۆرەوە جوان دەبێت. بەھۆی جوانی و زۆری [[دارخورما]] و [[زەیتوون]] و [[ترێ]]، باخچە گشتیەکانی بە زەوی سەوز و پارکی [[کەرکووک]] ناودەبرێن. تازە بۆ ئابوورییەکەی پشت بە کشتوکاڵ و ئاژەڵداری و بازرگانی دەبەستێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://unpo.org/article/2610 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201014030343/https://unpo.org/article/2610 |url-status=dead }}</ref> == مێژوو == لە تازەخورماتوو چەند شوێنێکی شوێنەوار ھەیە، گرنگترینیان “تل تازە(قەڵا)”ی بەناوبانگن لە نزیک بازاڕ و “سێ گرد (ئۆج تەپە)”، کە تا ئەمڕۆ توێژەران نەیانتوانیوە بنەچەی دیاری بکەن، بەڵام پێیان وایە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ئاشووری و ئیسلامی و بەشێکیشی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی سەفەوی و ئاماژەش ھەیە بۆ بوونی ھەندێک شوێنەوارە دێرینەکان مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ بوونی ئۆرخۆنی.<ref> statement Wikimedia FoundationPowered by MediaWiki Question of the Frontier between Turkey and Iraq - League of Nations. 1925. p. 38. </ref> شارەدێی تازەخورماتوو گوندێک بوو کە پێشتر پێی دەگوترا “خورماتوو جەک” یان “خورماتوو چۆک” بە واتای خورمایەکی زۆر، وە کە کوڕی تەیموور عومەر شێخ بەھادەر لە مانگی یەکی ساڵی ١٣٩٤دا لەم گوندە لە ناوچەی سێ گرد وەستابوو(نزیک وێستگەی کارەبای تازەی ئێستا) و شوێنەکەی وەک ئۆردوگا گرتبوو ئەو لە ڕێگادا بوو بۆ [[بەغدا]] بۆ ئەوەی بچێتە پاڵ باوکی. ڕۆژێکیان بۆ پیاسەکردن چووە دەرەوە، تیرێکی یەکێک لە ماسیگرەکانی ناوچەکە بە ھەڵە لێی دەدات، کە بووە ھۆی مردنی و دەوروبەری و سەرکردەکەش، شێخ بەھادور، توڕە دەبن، خەڵکەکەی کوشت و ڕووخاندنی... گوندێک بۆ تۆڵەی سەرکردەکەیان چەند کەسێک لەم کارەساتە ھەڵھاتن.<ref> statement Wikimedia FoundationPowered by MediaWiki Derzsi-Horváth, András (2017). "Iraq after ISIL: Kirkuk". GPPi. Retrieved 21 October 2020. </ref> لە گێڕانەوەیەکدا مێژووی دێرینی شارەدێیەکە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی دەوڵەتی ئیلخانی لە ساڵی ٦٥٦ کۆچی - ١٢٥٨ ز، بەڵام لە سەردەمی دەوڵەتی قەرەقۆینلو لە ساڵی ٨١٤ کۆچی - ١٤١١ زاینی دروستکراوە و پەرەی پێدراوە لە لایەن ھۆزە کۆنەکانی تورکمانەوە نیشتەجێ بووە، لەنێویاندا خێڵەکانی ئۆغوز و عەزاری. تازە خورماتوو لە ساڵی ١٥٤٨ز لە ١٠٣ خانوو و ٢٠ مووچە پێکھاتبوو، میڵ و جلشۆر و وەرشەی قوماشی ھەبوو.<ref> https://www.nasdaq.com/news-and-insights </ref> ناحیەی تازە لە ساڵی ١٩٦٠ لە چوارچێوەی فەرمانی کۆماری عێراق ژمارە ٦٣٥ لە ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٠ دامەزراوە، بەڵام ھەندێک خزمەتگوزاری و ئاسانکاری گرنگی تێدا نییە. لە سەردەمی [[سەددام حوسێن]]دا تازە خورماتوو تووشی نادادپەروەری و زوڵم و گۆشەگیری بوو، لە ساڵی ١٩٨٠ی زایینیەوە بە لەسێدارەدان و زیندانیکردن و دادگاییکردنی گروپێکی گەورەی باشترین گەنجانی تازە دەستی پێکرد، ئەم کارە سەرکوتکەرانە دوای ڕاپەڕینی جەماوەری تا ساڵی ٢٠٠٣ بەردەوام بوون لەبەر ھۆکاری تائیفی و نەتەوەیی. شارەدێیەکە لە سەردەمی سەدامدا ئەزموونی [[عەرەباندن|بەعەرەبکردن]] بووە کە زەوی [[تورکمان]]ەکان و [[کورد]]ەکان دەستی بەسەردا گیرا و درایە دانیشتوانی [[عەرەب]]. دوای رووخانی رژێمی [[سەددام حوسێن|سەدام]]، تازە خورماتوو لە ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٩ تووشی کارەساتێکی گەورە بوو، کاتێک خۆکوژێک لە نزیک مزگەوت و حوسێنییەی پێغەمبەری مەزن (د.خ) لە ناوچەی عاشور بارھەڵگرێکی بۆمبڕێژکراوی تەقاندەوە و بەھۆیەوە ٨٩ کەس کوژران و برینداربوون ٢٠٠ کەس کە زۆربەیان ژن و منداڵن و بەتەواوەتی ناوچەکە ڕووخا. شەھیدان لە گۆڕێکی بەکۆمەڵدا بە ناوی گۆڕستانی شەھیدانی دەوڵەتەوە بەخاک سپێردران.<ref> https://www.nbcnews.com/id/wbna31459332 </ref> لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٤ لەگەڵ گوندەکانی نزیکی براوەچلی، قەرەناز، چەرداغلی، بەشیر، کۆمەڵکوژی لانیکەم ٤٠ گوندنشینی بەخۆیەوە بینی کە لەلایەن [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] ئەنجامدرابوون.<ref> https://www.washingtonpost.com/world/shiite-villagers-describe-massacre-in-northern-iraq/2014/06/23/278b0fb2-76c8-4796-83f7-840c277e93d8_story.html </ref> لە مانگی ئازاری ٢٠١٦دا، [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] ھاوەنێکی تەقاند کە [[چەکی کیمیایی|مادەیەکی کیمیایی]] نەناسراوی تێدابوو و بەھۆیەوە کەسێک کوژرا و ٦٠٠ کەسیش برینداربوون.<ref>https://hickoryrecord.com/_services/v1/client_captcha/challenge?request=X2xiX3JhdGVfZm9yZWlnbjpMMjVsZDNNdmQyOXliR1F2WVhBdmFYSmhjV2t0YjJabWFXTnBZV3h6TFdsekxXTm9aVzFwWTJGc0xXRjBkR0ZqYTNNdGEybHNiQzFqYUdsc1pDMTNiM1Z1WkM5aGNuUnBZMnhsWHpGbU56VTFORFk1TFRVM1lUUXROV0prWlMwNE1HWXdMVEkzTjJVd05qbG1NV1ZpTUM1b2RHMXM6MTY2MDQ4MTAzMzoweGQ5MjYyNjI5OWRiZmQwYThjMzQzODBhYWVkYWYyNTI2YmRiYTg1N2E{{بەستەری مردوو|url=https://hickoryrecord.com/_services/v1/client_captcha/challenge?request=X2xiX3JhdGVfZm9yZWlnbjpMMjVsZDNNdmQyOXliR1F2WVhBdmFYSmhjV2t0YjJabWFXTnBZV3h6TFdsekxXTm9aVzFwWTJGc0xXRjBkR0ZqYTNNdGEybHNiQzFqYUdsc1pDMTNiM1Z1WkM5aGNuUnBZMnhsWHpGbU56VTFORFk1TFRVM1lUUXROV0prWlMwNE1HWXdMVEkzTjJVd05qbG1NV1ZpTUM1b2RHMXM6MTY2MDQ4MTAzMzoweGQ5MjYyNjI5OWRiZmQwYThjMzQzODBhYWVkYWYyNTI2YmRiYTg1N2E |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref><ref> https://news.antiwar.com/2016/03/11/iraqi-girl-3-dies-in-isis-chemical-attack/ </ref> لە ئێستادا لەلایەن لیوا تورکمانەکانی، حەشدی تورکمانی کۆنترۆڵ دەکرێت. == فەرمانگەکان == لە قەزاکەدا ژمارەیەک فەرمانگەی فەرمی و حکومی ھەن، لەوانە بەڕێوەبەرایەتی ناحیەی تازە، ئەنجوومەنی ناحیەی تازە، بەڕێوەبەرایەتی [[شارەوانی]] تازە، ئاو، کارەبا، کاروباری مەدەنی، کشتوکاڵ، ئیدارەکانی ڤێتێرنەری، کۆمەڵەی کۆڵبەران، بنکەی پۆلیس ، ناوەندی بەرگری شارستانی، فەرمانگەیەکی زانیاری، مەکۆیەک بۆ چالاکییەکانی گەنجان، مەکۆی ڕۆشنبیری، وێستگەی گەنمەشامی زەرد، وێستگەی پاککردنەوەی ئاو لە نزیک پڕۆژەی ئاودێری کەرکوک، وێستگەی پڕکردنەوەی سووتەمەنی، باخچەی ساوایان، قوتابخانەی سەرەتایی و ناوەندی و ناوەندی، بەڕێوەبەرایەتی گواستنەوەی کارەبا، وێستگەی بەرھەمھێنانی غاز، دادگای باڵای تازە، بەڕێوەبەرایەتی کۆنترۆڵی باکوور، کلینیکی تەندروستی تازە، تۆمارکردن تێبینی خانووبەرە بکە.<ref> تازة تتعرض لأعنف ھجوم من "داعش" ب42 صاروخ کاتیوشا </ref> == شوێنە پیرۆزەکان == * مزگەوتی سەقەلین. * مزگەوتی گەورە و حوسەینیەی پێغەمبەر(ﷺ). * مزگەوتی ئیمامی محمد الباقر. مزگەوتی گەورەی تازە. * حسێنییە زەھرا. * حسێنییەی ئیمام مەھدی * حسێنییە عەلی الئەکبەر * تەکێ و مەزاری حەجی خانکار بەکتاش وەلی. * مزگەوت و حوسێنییەی ئیمام عەلی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{پارێزگای کەرکووک}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] 574yb0ruifl5vg5l0pgl8y3u3szg8nu 2 215874 1614310 1611669 2026-08-02T09:27:35Z Sakura emad 42467 ئەرک: ئەرشیڤی پەڕەکان 1614310 wikitext text/x-wiki {{بۆت|Sakura emad}}<!-- 🌸 SAKURABOT DASHBOARD BANNER 🌸 --> <div style="background: #ffffff; border: 3px solid #333; border-radius: 16px; padding: 20px; margin-bottom: 20px; box-shadow: 6px 6px 0px #ffb7c5; display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: space-between; gap: 15px; font-family: sans-serif;"> <div style="flex: 1; min-width: 250px;"> <div style="display: inline-block; background: #e3bc73; color: #333; font-size: 0.8em; font-weight: bold; padding: 4px 10px; border-radius: 12px; margin-bottom: 8px; text-transform: uppercase; border: 2px solid #333;">SakuraBot Hub</div> <div style="font-size: 1.8em; font-weight: 900; color: #d6336c; line-height: 1.1; margin-bottom: 5px; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.5px;">Explore Bot Dashboard</div> <div style="color: #444; font-size: 0.95em;">Get detailed stats, and advanced insights at sakurabot.toolforge.org.</div> </div> <div style="text-align: center;"> <span class="plainlinks">[https://sakurabot.toolforge.org <span style="display: inline-block; background: linear-gradient(180deg, #ffb7c5 0%, #f06292 100%); color: #ffffff; font-weight: bold; font-size: 1.1em; padding: 12px 24px; border-radius: 10px; border: 3px solid #333; box-shadow: 4px 4px 0px #333; text-decoration: none; white-space: nowrap;">VISIT Sakurabot HUB ↗</span>]</span> </div> </div> <!-- 🌸 END BANNER 🌸 --> == '''ئەرکەکان''' == * پۆلێنکردنی وتارەکان * زیادکردنی بەشی <nowiki>{{سەرچاوەکان}}</nowiki> بۆ وتارەکان * چاکسازی ڕەوانەکەرەکان * نێوانویکی وتارەکان/پۆلەکان * چاکسازی نووسە عەرەبییەکان نموونە:(ي→ی) و (ك→ک) * چاککردنی [[تایبەت:LintErrors|ھەڵەکانی ڕووکاری]] [[تایبەت:LintErrors|ویکیپیدیا]] * لابردنی داڕێژەی {{دا|کۆلکە}} لەو وتارانەی ناوەڕۆکیان: 3000 بایت زیاترە. * ئەرشیڤی پەڕەکان (جیاواز لەوەی [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]]) == Emergency== <div class="plainlinks" style="max-width:22em; margin:0.4em auto 1em; border:2px solid #c00; border-radius:10px; background:#fff5f5; overflow:hidden; font-size:95%; line-height:1.4;"> <div style="background:#c00; color:#fff; text-align:center; font-weight:bold; padding:5px 8px;">⛔ Emergency shut-off</div> <div style="padding:9px 11px;"> <div style="overflow:auto;">[[File:Stop hand nuvola.svg|38px|left|link=User:SakuraBot/Run|alt=Stop]]Is this bot misbehaving? '''Anyone''' can stop it — no permission or special rights needed.</div> <div style="text-align:center; margin:10px 0 2px;">[{{fullurl:User:SakuraBot/Run|action=edit}} <span style="display:inline-block; background:#c00; color:#fff; font-weight:bold; padding:6px 18px; border-radius:6px;">■ Stop SakuraBot</span>]</div> <div style="margin-top:8px; font-size:85%; color:#555;">On the page that opens, change the first word from <code>true</code> to <code>false</code>, write '''why''' in the summary box, and press '''Save'''. I pause within the hour and tell my operator, [[User:Sakura emad|Sakura emad]].</div> </div> </div> <!-------Footer----------> [[simple:user:SakuraBot]] [[ar:user:SakuraBot]] [[ks:user:SakuraBot]] [[mni:user:SakuraBot]] [[ku:user:SakuraBot]] s0n2xvcuy11yv0bltaq3gc8nee3g939 0 216846 1614122 1613225 2026-08-01T15:46:12Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614122 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شێواز}} }} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=GAE - Ajax - 52788075131 (Jurriën Timber).jpg|image_size=|youthyears1=٢٠٠٦-٢٠٠٨|youthclubs1=دی ڤی ئێس یو|youthyears2=٢٠٠٨-٢٠١٤|youthclubs2=فاینۆرد|youthyears3=٢٠١٤-٢٠١٨|youthclubs3=ئەیاکس|years1=٢٠١٨-٢٠٢١|clubs1=لاوانی ئەیاکس|caps1=٣٩|goals1=٠|years2=٢٠١٩-٢٠٢٣|clubs2=ئەیاکس|caps2=١٢١|goals2=٦|nationalyears1=٢٠١٧-٢٠١٨|nationalteam1=هۆڵەندای خوار ١٧ ساڵ|nationalcaps1=١٢|nationalgoals1=١|nationalyears2=٢٠١٨-٢٠١٩|nationalteam2=هۆڵەندای خوار ١٩ ساڵان|nationalcaps2=١١|nationalgoals2=١|nationalyears3=٢٠٢٠|nationalteam3=هۆڵەندای خوار ٢١ ساڵان|nationalcaps3=١|nationalgoals3=٠|nationalyears4=٢٠٢١-|nationalteam4=هەڵبژاردەی تۆپی پێی هۆڵەندا|nationalcaps4=٨|nationalgoals4=٠|medaltemplates={{Medal|Country|{{fb|Netherlands}}}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-17 Championship]]}} {{Medal|W|[[2018 UEFA European Under-17 Championship|England 2018]]|[[Netherlands national under-17 football team|U-17 Team]]}}|club-update=٢٨ ئابی ٢٠٢٢|nationalteam-update=١١ حوزەیرانی ٢٠٢٢|clubs3=ئارسناڵ|years3=٢٠٢٣|caps3=٦|goals3=٠|youthclubs4=ئارسناڵ|youthyears4=٢٠٢٤ نیسان ـ ٢٠٢٤ حوزەیران}} '''جوریەن داڤید نۆرمان تیمبەر''' (لەدایکبووی ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٠١) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی]] پێی پیشەگەری هۆڵەندییە کە وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکار]] یاری دەکات لە [[خولی نایابی ئینگلیزی]] بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئارسناڵ]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆڵەندا|هەڵبژاردەی تۆپی پێی هۆڵەندا]]. بە شێوەیەکی سەرەکی پشتی وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکار یاریدەکات،]] هەروەها دەتوانێت وەک باڵی بەرگری ڕاست یاری بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Ten Hag stelt Klaiber teleur en verhuist Timber naar rechts|trans-title=Ten Hag disappoints Klaiber and moves Timber to the right|ناونیشان=https://www.vi.nl/nieuws/ten-hag-stelt-klaiber-teleur-en-verhuist-timber-naar-rechts|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=vi.nl|زمان=nl}}</ref> == کاروانی یانە == === ئەیاکس === تیمبەر یەکەمین یاری خۆی بۆ [[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]] ئەنجامدا لە بردنەوەی ٣-١ بەرامبەر هێرینڤێن لە ٧ ئازاری ٢٠٢٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ajax starts with Traoré and debutant Timber against Heerenveen|ناونیشان=https://www.tellerreport.com/sports/2020-03-07---ajax-starts-with-traor%C3%A9-and-debutant-timber-against-heerenveen-.H1ml9y_WHL.html|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Teller Report|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210612222440/https://www.tellerreport.com/sports/2020-03-07---ajax-starts-with-traor%C3%A9-and-debutant-timber-against-heerenveen-.H1ml9y_WHL.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکەم گۆڵی پیشەگەری بۆ ئەیاکس تۆمارکرد بەرامبەر ئیمێن لە ٢ی ئایاری ٢٠٢١.<ref name="ERE">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Ajax crowned Dutch champions after thumping win over Emmen|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/574238|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=ESPN}}</ref> گۆڵی یەکەم بوو لە بردنەوەی ٤-٠. بەو ئەنجامە ئەیاکس بوو بە پاڵەوانی خولی نایابی هۆڵەندا بۆ ٣٥ەمین جار.<ref name="ERE" /> == کاروانی نێودەوڵەتی == تیمبەر هەڵبژێردرا بۆ پێکهاتەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆڵەندا|هۆڵەندا]] بۆ [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠|یۆرۆی ٢٠٢٠]]. لە ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١ یەکەمین یاری خۆی بۆ هەڵبژاردەکەی ئەنجامدا لە یاریەکی دۆستانەدا بەرامبەر هەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سکۆتلاند|سکۆتلەندا،]] وەک یاریزانی سەرەکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jurrien Timber wants to be starter for Netherland|ناونیشان=https://best4seo.com/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Best For SEO}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Netherlands v Scotland game report|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/lineups?gameId=600284|بڵاوکەرەوە=[[ESPN]]}}</ref> == ژیانی کەسی == لە هۆڵەندا لەدایکبووە، تیمبەر و برا دووانەکەی کوینتن تیمبەر، کە هەروەها یاریزانی تۆپی پێیە، لە ڕەچەڵەکی ئاروبان و کوراسۆهانن. دایكیان مارلین خەڵکی ئارۆبایە و باوكیان خەڵکی کوریاسۆیە، هەردووکیان بەشێکن لە دوورگەکانی ئەی بی سی لە هەرێمی کاریبی هۆڵەندی. بەهۆی بارودۆخەکانی ڕابردوو، خێزانەکە ناوی تیمبەریان وەک ناوی خێزان بەکارهێنا لەجیاتی ئەوەی ناوەکەی باوکیان مادورۆ وەربگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Het Verhaal Achter: De gebroeders Timber|ناونیشان=https://www.ajaxshowtime.com/article/hoofdnieuws/120799/het-verhaal-achter-de-gebroeders-timber|وێبگە=Ajax Showtime|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201011173044/https://www.ajaxshowtime.com/article/hoofdnieuws/120799/het-verhaal-achter-de-gebroeders-timber|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوانەکە هەروەها سێ برا گەورەیان هەیە، شامیەر، کریس، و دیلان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='We zijn gewoon de nieuwe Timbers'|ناونیشان=https://www.ajax.nl/streams/jeugd/we-zijn-gewoon-de-nieuwe-timbers.htm|وێبگە=Ajax}}</ref> == ئاماری کاروانی وەرزشی == === یانە === {{Updated|٢٨ ئابی ٢٠٢٢}}<ref name="soccerway">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=J. Timber|ناونیشان=https://int.soccerway.com/players/jurrien-maduro/473481/|وێبگە=Soccerway|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |جامی نیشتیمانی ! colspan="2" |ئەوروپا ! colspan="2" |ئەوانی تر ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !ئاست !یاریەکان !گۆڵەکان !یاریەکان !گۆڵەکان !یاریەکان !گۆڵەکان !یاریەکان !گۆڵەکان !یاریەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="4" |لاوانی ئەیاکس |٢٠١٨ ١٩ |خولی پلە دووی هۆڵەندا |١١ |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |١١ |0 |- |٢٠١٩ ٢٠ |خولی پلە دووی هۆڵەندا |٢٤ |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٢٤ |0 |- |٢٠٢٠-٢١ |خولی پلە دووی هۆڵەندا |٤ |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٤ |0 |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٣٩ !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !٣٩ !0 |- | rowspan="5" |[[یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئامستردام|ئەیاکس]] |٢٠١٩ ٢٠ |[[خولی نایابی ھۆڵەندا|خولی نایابی هۆڵەندا]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |- |٢٠٢٠-٢١ |خولی نایابی هۆڵەندا |٢٠ |1 |٤ |0 |٦ |0 | colspan="2" | - |٣٠ |1 |- |٢٠٢١-٢٢ |خولی نایابی هۆڵەندا |٣٠ |3 |٤ |0 |٨ |0 |١ |0 |٤٣ |3 |- |٢٠٢٢-٢٣ |خولی نایابی هۆڵەندا |٤ |0 |0 |0 |0 |0 |١ |0 |5 |0 |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٥٥ !٤ !٨ !0 !١٤ !0 !2 !0 !٧٩ !٤ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !94 !٤ !٨ !0 !١٤ !0 !2 !0 !١١٨ !٤ |} <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> === نێودەوڵەتی === {{Updated|١١ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref name="NFT">{{NFT player |id=82659 |name=Jurriën Timber |access-date=16 June 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی و گۆڵەکانی تیمی نیشتیمانی و ساڵ !تیمی نیشتیمانی !ساڵ !یاریەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="2" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆڵەندا|هۆڵەندا]] |٢٠٢١ |٦ |0 |- |٢٠٢٢ |2 |0 |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٨ !0 |} == خەڵاتەکان == '''ئەیاکس'''<ref name="honours">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jurriën Timber - Career Honours|ناونیشان=https://int.soccerway.com/players/jurrien-maduro/473481/|بڵاوکەرەوە=Soccerway}}</ref> * خولی نایابی هۆڵەندا: ٢٠٢٠-٢١، ٢٠٢١-٢٢<ref name="ERE"/> * [[جامی ھۆڵەندا|جامی هۆڵەندا]] : ٢٠٢٠-٢١ '''هۆڵەندای خوار ١٧ ساڵان''' * پاڵەوانێتی ئەوروپا بۆ خوار ١٧ ساڵان: ٢٠١٨<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Saffer|یەکەم=Paul|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Netherlands win #U17EURO: at a glance|ناونیشان=https://www.uefa.com/under17/news/0252-0cda398b7316-31ca497b0efe-1000--netherlands-win-u17euro-at-a-glance/?referrer=%2Funder17%2Fnews%2Fnewsid%3D2559358|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}</ref> '''تاکەکەسی''' * یاریزانی ساڵی کواراسیاو: ٢٠٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Dusan Tadic én Jurriën Timber worden bekroond voor topjaar|ناونیشان=https://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=398105|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Voetbalzone|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223225010/https://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=398105|url-status=dead}}</ref> * بەهرەی مانگ لە خولی نایابی هۆڵەندا: ئەیلولی ٢٠٢١، تشرینی دووەمی ٢٠٢١<ref name="talentawards">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Timber voted Talent of the Year|ناونیشان=https://english.ajax.nl/articles/timber-voted-talent-of-the-year/|وێبگە=Ajax.nl}}</ref> * بەهرەی ساڵ ئەیاکس (خەڵاتی مارکۆ ڤان باستن : ٢٠٢١-٢٢ <ref name="talentawards" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Jurriën Timber}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ھۆڵەندی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠]] 1uhttaj60mcjavsl3tbxjgmcgmihnlp 3 217060 1614317 1040552 2026-08-02T09:30:33Z SakuraBot 51806 بۆت: گواستنەوەی پەیامەکانی Translation of the week بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation_of_the_week]] 1614317 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura_emad/سەرپەڕە}} == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏٠٦:٥١، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوو ساکورا بمبوورە بێزارت دەکەم من پەڕەی (عەبدوڵڵای بن ئەبی بن سەلول) ئم داناوە ھیچ ڕەخنەیەکت ھەیە؟ --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏٠٦:٥١، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: بێخەمبە و بێزارم ناکەیت سپاس بۆ پرسیارەکەت، بەڵێ چەن کێشەیەکی بچووکی ھەبوو بەشی "سەرچاوەکان" کە چاکم کرد، خاڵبەندی، ئەگەرنا وتارەکە بە گشتی جوان نووسرابوو و سەرچاوەشی بەباشی ئاماژە پێدرابوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:١٤، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] ::پەڕەی حسێنی کوڕی عەبدوڵڵای دووەم ئەمەش ھیچ کێشەیەکی تێدایە؟ بەتایبەت وێنەکە؟ [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏٠٧:٢٤، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: بۆچی یەک سەرچاوەی ھەیە ئەم پەڕەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:٢٩، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::واتا ناوەڕۆکەکەی درێژە پێت وایە یەک سەرچاوە بەس بێت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:٢٩، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] دوو سەرچاوەی تر زیادکرا [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٨، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١١:١٣، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوو ساکورا چۆن ناوی پەڕەیەک گەر ھەڵە بوو بیگۆڕم؟ --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١١:١٣، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: لە سەرەوەی ھەر پەڕەیەک دەبینی دووگمەی دەستکاری ھەیە لە دوای ئەویش دووگمەی مێژوو وایە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:١٨، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] بەڵێ وایە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١١:٣٦، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: بەشێک ھەیە بەناوی زیاتر کرتەی لێ بکە گواستنەوە دەبینیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٤٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == زنجیرە وتاری ئینگلیزی == ساکورا خان، زنجیرە وتارێکمان ھەیە بۆ بەشی کۆکتێل (باڵندە) لە ویکیپیدیای ئینگلیزی کە ٢٢ بەشی لێدەبێتەوە، ئایا دەتەوێت لەگەڵم وەریبگێڕی، یاخود ھیچ کەسێک دەناسیت بییەوێت ئەم کارەم لەگەڵ ئەنجام بدات، چونکە خۆت دەزانی لە کوردستاندا ئێستا ھەمووی دەستی یاوەتە کڕینی کۆکتێل، و زۆرینەیان شارەزا نین و ویکیپیدیا دەتوانێت زانیاری بدات دەربارەی ھەموو جۆرەکانی کۆکتیل. [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:١٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] دڵنیا نیم کە بتوانم وەری بگێڕم و کەسێکیش شک نابەم کە بیەوێت وتارەکە وەر بگێڕێت بەڵام دەتوانی بەستەری وتارەکە دابنێیت تا سەیرێکی بکەم؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٣٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) [[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Cockatiel]] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} ئەوە لینکەکەیە https://en.m.wikipedia.org/wiki/Cockatiel [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥٤، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == دانانی وتار == باشە ئێمە دەتوانین وتارێک زیاد بکەین بەڵام لە Wikipediaی ئینگلیزی جارێ زیاد نەکرابێت دەربارەی فلمێک کە بەشی تری لێ بوبێتەوە [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٤، ٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ھەرچەندە ئەمە وتووێژە بۆ من نییە {{وب|ئاریا سالار}} چۆن ناکرێت ئێمە چەندین وتارمان ھەیە کە مولیکی بە ویکیپیدیای کوردییە وەک [[کوردی (شاعیر)]] و [[کتێبخانەی گشتیی سلێمانی]] و [[پیرەمێرد]] بۆ کەسایەتییەکان و بۆ فیلم [[پەیکەری دڵ]] و [[ئەزموون (فیلم)]] و [[تەمی بابا]] بۆ زانیاریت ویکیپیدیا ھیچ جیاوازیەکی نییە لەگەڵ ویکیییەکانی تر، لە ویکی ئینگیزی وتارە فیلمییە ئینگلیزییەکان باشترە یاخود نێودەوڵەتییەکان، بەڵام بۆ فلیمە کوردیەکان یاخود ھەر شتێکی تر کە موڵکی کورد بێت ئەوە بەھێزترین وتاری لە ویکیپیدیا کوردییە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:١٥، ٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] تا ئەوکاتەی وتارەکە شوێن سیاسەتەکانمان دەکەوێت بە تایبەتی سێ سیاسەتی سەرەکی: [[ویکیپیدیا:بایەخداری]]، [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]]، [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]] بەڵێ گرنگ نییە دەتوانێت وتارێکی تایبەت بەخۆی ھەبێت لە ویکیپیدیای سۆرانی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢١، ٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ساکورا خان چۆن دەتوانم ئەرشیف دروست بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٢٢، ٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: [[یارمەتی:ئەرشیڤکردنی پەڕەکان|ئەرشیڤ]] درووستکردن دوو ڕێگەی ھەیە: بۆت ئۆتۆماتیکی، یان خۆت بەدەست دەیکەیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٥، ٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئۆتۆماتیکی، خاتوو {{وب|Sakura emad}} [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٥:٥٥، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: [[یارمەتی:ئەرشیڤکردنی پەڕەکان|ئەرشیڤکردنی]] پەڕەکان لەلایەن بۆتێک دەکرێت بەناوی Dexbot بۆ چۆنییەتیەکەی بڕوانە [[بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot]] و ئاگادارم بکەوە گەر ھەر کێشەیەک ھەبوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٨، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) باشە داڕێژەکان لەکوێ دبنێم خاتوو {{وب|Sakura emad}}? [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:١٧، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: لە پەڕەی وتووێژ لەو شوێنە دایبنێ کە دەتەوێ بۆتەکە وتووێژەکانی لێ ئەرشیڤ بکات، لەکوێ دایبنێی بۆتەکە ئەوێ ئەرشیڤ دەکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٧، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بینیم ئەرشیڤی ئۆتۆماتیکیت چالاک کردووە بەڵام ھەڵەی ھەیە بۆ نموونە لە بەشی archive لە شوێنی لێدوانی بەکارھێنەر:نموونە/ئەرشیڤی %(counter)s ناوی خۆت لە شوێنی "نموونە" بنووسە تا بۆتەکە بزانێت چیدەکات و ئێوە بەکارھێنەر نموونە نین و بەکارھێنەر ئارۆ سالار محمودن لە ویکیپیدیا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٠٠، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::وابزانم بەڕێز ئارام بۆی چاک کردیت :) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:١٣، ٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) کەس دەتوانێ فێرم بکات چۆن پەڕەیێکی نوێ بۆ وشەیێک یا کەسایەتیێکزیاد بکەم؟ [[بەکارھێنەر:Armia ranjbari|Armia ranjbari]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Armia ranjbari|لێدوان]]) ‏١٥:٢٨، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Armia ranjbari|Armia ranjbari]]: پەڕەی نوێ بۆ وشەیەک؟ ئایا بۆ فەرھەنگتە یان نووسینی وتار گەر فەرھەنگە پڕۆژەی تایبەت ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٣، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٩:٥٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوو ساکورا توانای گرێدانی پەڕەم نیە بە زمانەکانی ترەوە دووبارە فێرکاریەکانم بۆ دانێ نەکا ھەڵەبم، من ویکی عەرەبیم ھەڵبژارد دوای پەڕەکە بە عەرەبی بۆ نموونە مرقس دوای کاتێک دەمەوێت بیلکێنم بە زمانەکانی دیکە نوسینێکی سوور دەردەکەوێت پێشتر باسم کردووە بۆت --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٩:٥٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٢:٢١، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوو ساکورا پەڕەی مەرقۆس بخە لیستی زمانەکانی دیکە --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٢:٢١، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|1silent scientist}} گەر دەتەوێت من دەیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢٤، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|@ئارۆ سالار محمود]] بەڵێ خاتوو ساکورا گەر ئەزێت نیە تۆ ئەو کارە بکە، من پەڕەی ئەحمەد ئەلبەشیر ئم داناوە کێشەکانم پێ بڵێ [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٢:٣٣، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ببورە بەس بۆ مەرقۆس ساکورا خان وتی با خۆی فێربێت، بەڵام ئێستا ھی ئەحمەد ئەلبەشیرت پێ دەڵێم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٣٦، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] وابزانم @[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] دەسەڵاتی گرێدانی وتاری مەرقۆسی نییە بۆیە گرێی نەداوە ناوی وتارەکەم پێ بدەن من خۆم گرێی دەدەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٤٨، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) مەرقۆس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥١، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ بەڵام ناوی وتارەکە لە ئینگلیزی یان عەرەبییەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:١٤، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] :: وتارەکە لە عەرەبیەوە وەرمگێڕاوە بۆ زمانی کوردی بە ناوی(مەرقۆس) [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) وەڵا گەر ئەو پرسیارە لە بەڕێزیان بکەین [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٢٤، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] بێزەحمەت بەستەرەکەی لێرە دابنێ. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٠١، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DB%95%D8%B1%D9%82%DB%86%D8%B3 [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٤:٢٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: وابزانم ھەڵە تێگەیشتنێک ھەیە ئەو بەستەرە دابنێ کە تایبەتە بە وتارەکە لە ویکیپیدیای عەرەبی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٣٢، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B1%D9%82%D8%B3 [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٤:٤٦، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:١٢، ١٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] ::::::خاتوو ساکورا پەڕەی (لۆقا) ئم داناوە بیخە ڕیزی زمانەکانی ترەوە لە ھەندێک پەڕە توانای گرێدانی زمانەکانم نیە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٠:٥١، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] ::::::پەڕەکە بە کوردی ::::::https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%84%DB%86%D9%82%D8%A7 ::::::پەڕەکە بە عەرەبی ::::::https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7 [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٠:٥٤، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] {{done}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠١، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] خاتوو ساکورا پەڕەی ::::::::https://ckb.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%DB%86%D9%85%DB%95%DA%B5%DA%A9%D9%88%DA%98%DB%8C_%D8%B3%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DA%A9%DB%95%D8%B1 ::::::::ھیچ ڕەخنە و پێشنیارێکت ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٠:٠٧، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::بمبورە بەرێز @[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] بەڵام من ناتوانم سەیری بابەتێک بکەم کە کوشتنی تێدایە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:١٧، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]]ەوە (‏٠٠:٤٨، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢) == السلام علیکم ڕاستی چەند ڕۆژێک پێش ئێستا کۆمەڵێک زانیاریم زیاد کرد بەڵام ئێستا سەیر ئەکەم وەک جارانە و ھیچ نەگۆڕاوە --[[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|لێدوان]]) ‏٠٠:٤٨، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەرێز @[[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] سپاس بۆ بەشدارییەکانت قسەکەت درووستە چەن ڕۆژێک پێش ئێستا لە وتاری [[عەبدولعەزیز کوڕی باز]]، زانیاریت زیاد کردووە من لامبردووە، ئەویش بەھۆی ئەوەی زانیارییەکان، وادیارە بەپێی [[ویکیپیدیا:شێواز|شێوازی]] ویکیپیدیا نەنووسرابوون، و [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|لایەنگرانەش]] نووسرابوون، و زیاتر وا دەردەکەوێت بەھەڵە لابرابن دەستکارییەکەم دەگەڕێنمەوە گەر بەڕێزتان پێتان باشە بەڵام تکایە چاکسازی لە ناوەڕۆکەکەی بکەن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٨، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{rf}} == تکایە وەڵام ؟ 😒 == ئەتوانم بزانم بۆ زیادکراوەکانم سڕاوەتەوە ؟ [[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|لێدوان]]) ‏٠٢:١٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:ناسرۆخ|ناسرۆخ]]ەوە (‏١٠:٥٣، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢) == سڵاو لە ئێوەی بەڕێزیش. زۆر سوپاس کە کاتتان دانا و بەخێرھاتنتان کردم. لە ئێستادا پرسیارێکم نیە. ئەگەر کارێکتان ھەبوو من لە خزمەتدام .. . --[[بەکارھێنەر:ناسرۆخ|ناسرۆخ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ناسرۆخ|لێدوان]]) ‏١٠:٥٣، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :{{emoji|1F60A|size=28}} @[[بەکارھێنەر:ناسرۆخ|ناسرۆخ]] سپاس بۆ ئێوەش من لە خزمەتی ئێوەدام گەر پرسیارێکتان ھەبوو تکایە بپرسن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠١، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == سوپاس بۆ دانانەوەی == ھەر زانیارییەکم نووسیبێت ئاماژەم بە سەرچاوەکەی کردووە و کەسایەتیەکی دیارە و ئەگەر ھەر لە ویکیپیدیا بە عربی بنوسیت ( عبدالعزیز بن باز ) زۆر زیاتر وەسف کراوە وەک بڵێی ئەوەی کە من نوسیومە دڵۆپێکە لە دەریایەک ئەگەر بەرچاوڕوونیشم بدەیتێ سوپاست ئەکەم [[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|لێدوان]]) ‏١٣:١٧، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]]: دەستکارییەکەم گەڕاندەوە، تکایە چاکسازی لە وتارەکە بکە و لایەنگری بپارێزە بۆ نموونە (ڕەحمەتی خودای لێبێت) دەبێت بە لایەنگری ویکیپیدیا بۆ ھەموو خوێنەرێکە و پێویستە بەبێ لایەنانە شتەکان بخرێنە روو خوێنەر خۆی بریار بدات، ئێمە ھیچ بە خوێنەر ناڵێین تەنھا بابەتەکە وەک خۆی دەگەیەنین ئەتوانی ئەمە بکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٤٩، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::کەی ئامادەبوویت تکایە ئاگادارم بکەوە سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٢٣، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == بێگومان بەو شێوەیە ئەبێت کە ئاماژەت پێکرد == چاکسازی تێدا ئەکەم [[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|لێدوان]]) ‏٢٣:٤٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] {{کرا|گەڕێندرایەوە}} دەتوانی سەیری بکەیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:٥٨، ٢١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] سوپاس ھەر ئێستا چاکی ئەکەم 🌼 [[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|لێدوان]]) ‏٠٠:٠٠، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]]: {{emoji|1F60A|size=28}} بمبورە کە داواتان لێدەکەم، بەڵام گەر ئێوە نەتان کردبوایە ئەوکات دەبوایە من بیکەم و چاکسازی تێدا بکەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٠:٠٣، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] بێگومان بە خۆشحاڵیەوە لێت وەر ئەگرم و داوای لێبووردنم ھەیە لە ھەر ھەڵەیەک کە ڕووی دابێت ، بەڵام ئەگەر بە ئەرک نەبێت چۆن بتوانم وێنە دابنێم ؟ [[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|لێدوان]]) ‏٠٠:٠٩، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] وێنەیەک پێشووتر لە ویکیپیدیا ھەبووە، یان لە دەرەوەی ویکیپیدیایە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٠:١٠، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] لە ویکیپیدیا ھەبووە [[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|لێدوان]]) ‏٠٠:١١، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]]: ئەتوانم بەستەری ئەو وێنەیە ببینم کە لە ویکیپدیا ھەیە و ئەتەوێ دایبنێیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٠:١٣، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] بێگومان بەسەر چاو ::::::::https://upload.wikimedia.org/wikipedia/ar/1/17/%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%A9_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%D9%8A%D8%B2_%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%B2.jpg [[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|لێدوان]]) ‏٠٠:١٥، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]]: بێگوومان بەڵام ئایا ئەمەت لە وتارێک ھێناوە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٠:٢١، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] بەڵێ لەم وتارەوە ::::::::::https://ar.m.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%D9%8A%D8%B2_%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%B2 [[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|لێدوان]]) ‏٠٠:٢٣، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]]: وێنەیەکی نائازادە پێویستە لە [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە]] داوا بەرز بکەیەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٠:٢٥، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad |@Sakura emad ]]نازانم چۆن ئەکرێت youtube ئەگەڕێم ئەگەر دۆزیمەوە دایدەنێم 🙄 [[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|لێدوان]]) ‏٠٠:٢٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]]: بۆچی یوتیووب؟ لەو پڕۆژەیە داوایەک بەرز بکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٠:٣٤، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] باوەڕکە شتی وای تیا نیە لای من [[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|لێدوان]]) ‏٠٠:٤١، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:ھونەر سەردار محمد الکردی|ھونەر سەردار محمد الکردی]]: بڕۆ بۆ [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان#mw-prefsection-gadgets|ھەڵبژاردەکان]] بڕۆ کۆتا بەش بەناوی '''تاقیکردنەوە و گەشەپێدان''' لەوێ لە کۆتا ڕیز دەبینی نووسراوە "بەستەرێک لە بەشی ئامرازەکان زیاد دەکات تا داوای بارکردنی پەڕگەیەک بکەیت." زیادی بکە و پاشەکەوتی بکە، کە کردت ئاگادرم بکەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٠:٤٥، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == سڵاو == ساکورا خان چۆن بتوانم کە ئیدیت بکەم لە ویکیپیدیای ئینگلیزی بۆ ئەوەی کە ھەندێک لینک ھەن کە دەبێت لە ئیدیتەوە بیھێنم… [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏٢١:٠٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]]: ھەروەک ویکیپیدیای کوردی دەستکاری بکە و ھیچ ڕێگرییەک نییە، گەر مەبەستت لە پەڕە پارێزراوەکانە ئەوە بابەتێکی ترە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٦، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == سڵاو == ساکورا بە ئارۆ سالار بڵێت کە زۆر خۆی لە ئیسی منەوە ھەڵنەقورتێنێت بەڕاستی زۆر بێزارم دەکات uh [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٥:١٩، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] سڵاو کێشە چییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٨، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ساکورا زۆر ئیزعاجە بەس ئەیەوێت وتاری زۆر بێت بەھۆی منەوە من ڕۆژێکە دەستم پێ کردووە دوو وتارم نوسییوە تەنھا یەت وێنە دائەنێت و ڕەخنەی دنیاش ئەگرێیت کە ھیچ ھەڵەشم تیا نییە ئەڵێت سەرچاوە لە خواری خوارەوە دامناوە نازانم لەوانەیە چاوی کز بێت… [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٥:٤٢، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) و شارەزاشم لە بەستنەوەی وتارەکان بە زمانی ترەوە [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٥:٤٣، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|ئاریا سالار}} تکایە ئەونە دووڕووش مەبە، کێ فێری کردی چۆن زمانەکان بەیەکەوە ببەستیتەوە، کێ فێری کردی ئاماژە چۆن دادەنرێت؟، کێ فێری کردی چۆن وتار دەنوسرێت؟ ئێستاش ئەڵێت چاوت کزە…..[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٤٩، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) بێزەحمەت تۆ کێیت ناشێت ئەو کەسە بیت کە ئیزعازم دەکات [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٥:٥٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|ئاریا سالار}} بە عالەمی ئاشکرا دیارەە ھیچ نازانیت، ئەوەتا تەنانەت ناشزانێت چۆن تاگ بنێرێت، {{وب|Sakura emad}} توخوا فێری بکە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٥٢، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڕێزان تکایە [[ویکیپیدیا:ئاکار|شارستانی]] بن، و @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ئەم جۆرە جووڵانەوەیە لەگەڵ بەکارھێنەری نوێ ھیچ باش نییە بڕوانە [[ویکیپیدیا:تکایە بەکارھێنەرە تازەکارەکان مەتۆقێنن]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٤، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::با ئێستا ئەو بابەتە یەکلایی بکەینەوە @[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ئارۆ بۆی ھەیە وێنە بۆ وتارەکانت زیاد بکات ئەوە خۆی سوود بە وتارەکەت دەگەیەنێت، و ئەو مافی پارگەی نائازادی ھەیە، بەڵام بۆ بێزارکردن من ھیچم نەبینیوە لە ویکیپیدیا لە نێوان و تۆ و ئەو گفتوۆگۆ ھەبێت گەر بکرێت پێم بڵێی چۆن بێزاری کردوویت زۆر باش دەبێت [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٥، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئەو برامە [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٥:٥٧، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڵێ @[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]]؟ حەزدەکەم گوێم لە زیاتر بێت بەبێ [[ویکیپیدیا:ناوزڕاندن|ناوزڕاندن]] ئەتەوێ چی ڕووبدات؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٠١، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئەگەر بزانیت وتاری کەسی تر چاک ناکات بەس بەھی منەوە گرتویەتی و باوەڕیشم پێ بکە ڕەخنە زۆر دەگرێت [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٦:٠٣، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) نایەوێت وتارەکانی باش کەم، لەبەر ئەوەی ئەڵێت تۆ کە وتاری من چا ئەکەی ئەرشیفی کارەکانت پڕ دەکەیت. جا وەڵای تاکە کەس کە بمەوێت بیتۆقێنم ئاریا یە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٠٤، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ئەمە بۆ زۆرکردنی ژمارەی دەستکاری نییە، چونکە جگە لە وتاری بەڕێزتان چاکسازی بۆ وتاری تریش کردووە، و @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] نازانم مەبەستت چییە لەمە؟ {{گێڕانەوە|جا وەڵای تاکە کەس کە بمەوێت بیتۆقێنم ئاریایە| ئارۆ سالار محمود}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٠٧، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) [[ویکیپیدیا:تکایە بەکارھێنەرە تازەکارەکان مەتۆقێنن]] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٠٨، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :بۆچی @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] دەتەوێت ئاریا بتۆقێنی؟ مەبەستت چییە لەم کارە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١٣، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) لەوەتەی من دەستم پێ کردووە بەمنەوە گرتویەتی دەڵێت ئەمەو ئەمەیەتی بەس یەکەم دانەم وا بوو چاکم کرد ئێستا کار لەسەر دانەیەک دەکەم ھەر دەڵێم ئەمی ھەیەو ئەمەی ھەیە کەچی ھیچیشی نییە تەنھا دەیەوێت ئیزعاجم بکات [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٦:٠٩، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] سەیر بکەن ئێرە شوێنێکی ئازادە کە ھەمووان دەتوانن بەشداری تێدا بکەن و ئێمە ھەوڵ دەدەین بە خۆشەویستییەوە کاربکەین شوێنێک بێت جێگای ھەمووانی تێدا ببێتەوە بەبێ جیاوازی، ئەو جۆرە ھەڵسوکەوتانە ھەڵەیە و کۆمەڵگا لە ئاشتی و پێکەوە ژیان دووردەخاتەوە و گەشەسەندنی پڕۆژەکە بەرەو دواوە دەبات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١٤، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} لەگەڵتم، {{وب|ئاریا سالار}} تکایە تۆش گوێڕایەڵی یاسای ویکیپیدیا ببە. [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:١٨، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سەرەتا ئێوە بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] تکایە [[ویکیپیدیا:ئاکار]]، [[ویکیپیدیا:ئەتەکێت]]، [[ویکیپیدیا:تکایە بەکارھێنەرە تازەکارەکان مەتۆقێنن]] بخوێنەوە، و تکایە بەھیچ شێوەیەک فشار مەخە سەر @[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] لەوانەیە بە [[ویکیپیدیا:ھەراسانکردن|ھەراسانکردن]] ھەژمار بکرێت، ئەنجامەکەشی بەربەستکردنی نێوانتانە، واتا ھەردووکتان لە ویکیپیدیا ناتوانن لەیەک شوێن کۆببنەوە، کۆمێنت بۆ یەک بکەن، یان لە وتارێک کە لایەنی یەکەم بەشداری کردووە، لایەنی دووەمیش بەشداری لە ھەمان وتار بکات. یان ھەر شوێنێکی تری ویکیپدیا ناتوانن لەیەک شوێن بەشداری بکەن ئەگەر لایەنەکەی تر بەشداری کردبێت پێشووتر، تکایە با ناچار نەبین ئەمە بکەین و ئاشتی پڕۆژەکە نەشێوێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٢٨، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::و لەسەروو ھەموو ئەمانەش [[ویکیپیدیا:پەلاماری کەسی قەدەغەیە]] و تکایە ھەردووکتان لێی دووربن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == سڵاو == @sakura دەتوانیت وێنەیەکم بۆ درۆزنە بچوکە جوانەکان بۆ دابنێت چونکە من مافی بارکردنی وێنەم نییە و دەتوانیت مافەکەم پێ بدەیت؟ [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٠، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]]: گەر بتەوێ مافەکە وەربگریت سەرەتا پێیستە لە پڕۆژەی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە]] بەشداری بکەیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٧:٥٥، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Sir.one12|Sir.one12]]ەوە لەسەر [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sir.one12]] (‏١٩:١١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٢) == سەلاو ئەوە چۆن وێنە زیاد بکەم بۆ بابەت؟ سوپاس --[[بەکارھێنەر:Sir.one12|Sir.one12]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sir.one12|لێدوان]]) ‏١٩:١١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو [[بەکارھێنەر:Sir.one12|Sir.one12]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، وێنەکە لە کوێیە لەناوەوەی ویکیپیدیایە یان لە دەرەوە؟ گەر لە دەرەوەیە لە کوێیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٣١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Resilient Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی بەھێزیی''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | نیشانی بەھێزیی دەدرێت بەوانەی کە لە ھەڵەکانی خۆیان و ڕەخنەی ئەوانی ترەوە فێر دەبن و ھەرگیز ناھێڵن ھیچ جۆرە ڕەخنەیەک کاریگەری بکاتە سەر گەورەبوونیان وەک ویکیپیدیاوانێکی باش.ھەر سەرکەوتووبن [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١١:١٣، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) |} : زۆر سپاس ئێوەش ھەمان نیشانەتان تێدایە، و ئەو ڕەخنانەی تا ئێستا ئارەستەتان کراوە بەھێزتری کردوون لەوەی دوورتان بخاتەوە، ئەمەش شتێکی نایابە کە ڕێگەت دەدات بەرەو پێشەوە بچیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٢٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :: == دەستکاری کردنەکانت == سڵاو ساکورا، بەم دواییانە چەند دەستکارییەکت کردووە، کە ھەموویان غەڵەتن، وەک دەستکاریت لە گوندی [[ئاڵمەقوڵاغ]] ئەم شوێنانە دەکەونە کوردستانی گەورەوە، لە بەشی ڕۆژھەڵات، ھەستاویت بەسڕینەوەی ئاڵای کوردستان و لابردنی چەندین زانیاری کە ئەوشتانە لە خۆوە نەھاتوون، ھیوادارم بەبێ بەڵگەو سەرچاوە و ڕوونکردنەوەی درووست ھەندێ دەستکاری نەکرێ باشترە، خۆم سەرقاڵکردووە بە بەشی جوگرافیاوە لە باشوور و ڕۆژھەڵات بەتایبەتی ئەو جێگایانەی بەرکەوتەی کورد لەگەڵ نەتەوە داگیرکارەکاندا ھەیە، و ئەمەوێ ڕاستی بایۆگرافی کورد لەو جێگایانە بسەلمێنین، بەڵام ئەوەتا بەدەستکارییەکی وەک بەڕێزت خزمەت بە دوژمن دەگەیەنیت. ھیوام وایە بەدڵێکی سافەوە لێم وەرگریت. سوپاس. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٣:٥٦، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :گیانەکەم نەدەبوایە دەستکاریەکەم بەبێ گفتوگۆ پووچەڵ بکەیتەوە، @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ئێستاش دەمەوێ بۆم بسەلمێنی بۆچی پێویستە لە بەشی وڵات بنووسین کوردستان کە ئەو پارچانە دەکەونە ژێر ئەو وڵاتانە و کوردستانی گەورە لە ئەمڕۆدا ھیچ کاریگەرییەکی یاسایی و نێودەوڵەتی نییە بەسەر ئەم خاکانە، ھیوادارم کە وەڵامم دەدەیتەوە بیر لە [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]]، [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان]] بکەیتەوە، دەمەوێ بزانم ھۆکاری یاسایی چییە بۆ نووسینی کوردستان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٩، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :: سڵاو ھاوڕێ @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]]، ئەوەتا لە وتووێژەکەدا ئاماژەم پێکردووە، لەڕووی یاساییەوە وتاری [[کوردستان]] ھەیە و ڕووبەڕوو مێژووی کوردستان شیدەکاتەوە کە بە چەندین زمان ئاماژەی پێکراوە و نکۆڵی لێ ناکرێت، ئەمە شتێک نییە من بێم سەرچاوەت بۆ بھێنم کوردستان بوونت بۆ بسەلمێنم، پێش ویکیپیدیاش بابەتی کوردستان بڕاوەتەوە، با ئێمە خۆمان ئاشنا بکەین بەم وشانە و لێکیان جودا بکەینەوە کە ھەریەکەیان جیاوازن و سنوور و جوگرافیا و باری سیاسیان جوودایە: [[کوردستان]]، [[پارێزگای کوردستان]]، [[باشووری کوردستان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[باکووری کوردستان]]، [[ڕۆژاوای کوردستان]]، وە بەتایبەتیش لەم دوانەدا زۆر ھەڵە دەکەین لەڕووی نووسینەوە ئەویش [[ھەرێمی کوردستان]] و [[باشووری کوردستان]]ە، کە وتمان [[باشووری کوردستان]] ئەوا ھەردوو [[ھەرێمی کوردستان]] و [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] دەگرێتەوە، بۆ [[کوردستان]]ەکەش ھەر چوارپارچە دەگرێتەوە بەبێ ھەردوو ناوچەی خۆراسان و کوردستانی سوور کە لەڕووی جوگرافییەوە دابڕاون واتە دوورەدەستن و وڵاتی کە لە نێوانیاندا ھەیە. لە وتارەکاندا ئاماژە بە کوردستان دەدرێت لە پاڵ وڵاتی داگیرکەردا، زیاتر مەبەست لە دیاری کردن یان ئاماژەکردن بە کوردستان ئەوەیە کە ئەو ناوچانە کوردنشینن و خاکی کوردانن، من بۆ خۆم لەئێستادا لە ھەوڵی ئەوەدام وتارەکانی ئێڵ و ھۆز و تیرەکانی کورد بنووسمەوە، ھەرچەندە خۆم ھیچ باوەڕم بە مەسەلەی ھۆز و شت نییە بەڵام لە ناچاریدا ئەمەوێ چونکە بۆ ئێستای خزمەت کردن بە دۆزی کورد پێویستە، ئەوەتا لە تەک کێشەی [[لوڕ]]ەکان خەریکە دەکرێنە دەرەوەی کێشەی کوردەوە، ھەرئەوەشنا لە زازا و لەکدا خەریکە دەبێتە بابەت، ئەمەش زیانی ھەیە نەک سوود. ھاوڕێ ھیوام وایە لە مەبەستم تێبگەیت کە ئیشکردنم لەم بابەتانەدا بۆچییە، خۆم زیاتر حەزم بە بابەتی زانستییە تا بابەتی جوگرافیا بەڵام بۆ ئێستامان جوگرافییەکە گرنگترە بە ھێزی بکەین و دەوڵەمەندی بکەین. سوپاس ھاوڕێ ببوورە کە ئەو کارانەتم پوچەڵکردووتەوە. حەزدەکەم کاک ئارامیش بۆچوونی خۆی ھەبێت بۆیە بانگی دەکەم بۆ ئەم وتووێژە.@[[بەکارھێنەر:Aram]]، [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٦:٤٧، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] نازانم گەر تۆ بۆ کوردایەتی لێرە بیت و ئامانجت خزمەتکردنی کورد بێت، بەڵام لێرە بوونی من لە یەکەمەوە ئامانجەکەم شیکردۆتەوە کە ئەویش گەورەکردنی زانستنامەکەیە گەیاندنی زانیارییەکانە، خزمەتکردنە بە مرۆڤ زیاتر لە ڕەگەزیان، سەبارەت بە نووسینی کوردستان لە بەشی وڵات [[کوردستان]] و سڕینەوەی وڵاتی یاسایی کە ئێستا پێمان ناخۆش بێت یان نا بەشێوەیەکی نێودەولەتی ئەو پارچانە کەوتوونەتە ژێر ئەم وڵاتانە، ئەوەی زیاتر وایکرد من دەست بەم پووچەڵکردنەوانە بکەم پۆلێک بوو بەناوی [[:پۆل:پارێزگاکانی_باکووری_کوردستان]]، کە لەناو وتارەکانی لە بەشی وڵات تورکیایان سڕیبویەوە لەجیاتی ئەوە کوردستانیان دەنووسی، من کێشەم نەدەبوو گەر لە بەشی "پارچە" بنووسن باکووری کوردستان، بەڵام نووسینی کوردستان لە بەشی وڵات و سڕینەوەی وڵاتە یاساییەکە، ئەوە بەڕاستی لادانە لە یاسای ویکیپیدیا یەکەمجار ([[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]]، [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]]) و دووەم جار لادان لە یاسا نێودەوڵەتییەکان کە ئەمەش پەسەندکراو نییە، من ناتوانم ئەوە پەسەند بکەم کە وڵاتە یاساییەکان بسڕنەوە و وڵاتی کوردستان بنووسن کە لە جیھانی واقعی ئەمڕۆ بەشێوەیەکی یاسایی کاریگەری نییە لەسەر ئەو پارچانە و شتێکی جوگرافی، مێژوویی، کلتوورییە، وە لەسەرووی ھەموو شتێکەوە جارێ ئەسڵەن دامەزراوەی ویکیمیدیا یاساییەکی گشتگیر کردووە بەناوی [[metawiki:Universal_Code_of_Conduct|Universal_Code_of_Conduct]] بە ھیچ شێوەیەک ئەم شتانەی لێرە بینیم ئەوان پەسەندی ناکەن، دەتوانی لەناو یاساکە بەشی "Content vandalism and abuse of the projects" بخوێنیتەوە بزانە چۆن قسە لەسەر ئەو باسانە دەکەن کە ئێستا من و تۆ وتووێژی لەسەر دەکەین، پێت وایە ئەگەر من ئەو شارانەی تورکیا کە بەپێی مێژوو دەکەونە ژێر کوردستان بەشی وڵاتم پووچەڵ نەکردبایەوە بۆ تورکیا، ناوی ویکیپیدیا نەدەزڕا؟ بۆیە من شتی وا پەسەند ناکەم نە ھیچ یاساییەکیش ئەم شتە پەسەند دەکات، جا ئەو وتارانەی تۆ ھەر زۆر باشتر بوو کە لەپاڵ کوردستان وڵاتە یاساییەکان نووسرابوون و نەسڕابونەوە ھەندێک لە شارەکانی تورکیا ئەسڵەن کرابوونە گاڵتەجاری پێیان بکرابوایە ناوی تورکیایان بەتەواوی لەناو شارەکە دەسڕیەوە، کە ئەمەش لایەنگرانەیە، و بێ یاسایی کردنە، و ھەموو ئەوانەی من دەیکەم یەکەم وەک بەڕێوەبەرێک سیاسەتەکانی ویکیپیدیا دەپارێزم، دووەم وەک مرۆڤێک دەمەوێ شتەکان وەک خۆیان بگەن، و خۆزگە وەک ئەوەی ئەوانەی ئێرە دەیڵێن کوردستانی گەورە بمابوایە بۆ من حەزدەکەم نەمێنێ؟ یاخوود "خزمەت بە دوژمن" وەک ئەوەی لە سەرەوە ئێوە بەمنتان وت؟ نەخێر بەڵام ئەمانە ھەمووی بەپێی یاسا کاری لەسەر دەکرێت، و دووبارە ئەیڵێمەوە لە بەشی پارچە دەنووسن باکووری کوردستان، باشووری کوردستان، یان لە بەشی ھەرێمی فیدرال ھەرێمی کوردستان دەنووسن من کێشەم نییە، بەڵام تکایە ئەو وڵاتە یاسایانە نابێت لاببرێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٤، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::سڵاو ھاوڕێ سەرنجەکەت لە جێی خۆیدایە، من حەزم لەڕەگەز پەرستی نییە، منیش حەزم بە مرۆڤ بوونە دیدی من وایە، بەڵام لە واقیعدا ئەوەم بەسەردا سەپاوە کە کوردبم و ھتد، بەڵێ من لەگەڵ ئەوەدا نیم ناوی وڵاتەکان لاببرێت چونکە ئەوە واقیعێکە نابێ خۆمانی لێ لادەین، سەیری وتارەکانی من بکە شتی وەھام نەکردووە، بۆ وڵات نوسیومە کوردستان، ئێران، یان شیکردنەوەم داوە، سەیری ئەوتارانەبکە بۆ نموونە [[قەرەقووش]]، نەمنووسیوە ھەرێمی کوردستان، نوسیومە باشووری کوردستان، ناوچە جێناکۆکەکان، بەڵام ھەندێ بە نەزانانە دەچن عێراقەکە یان ئێرانەکە، یان تورکیاکە لادەبەن بەس کوردستانەکە ئەھێڵنەوە کە لەڕاستیدا نابێت، وە بەڕێزیشت چووبوویت ھەموو کوردستانەکانت لابردبوو ئەمەشیان نابێت، سوپاس ھیوام وایە سوودمان بەیەک گەیاندبێت. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٤، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]]: بەڵێ لێرە ئامانجەکە خزمەتکردنە بە مرۆڤ، ھەرخۆشی ویکیپیدیا بۆ ئەوە درووستبووە، سەبارەت بە سڕینەوەی کوردستان بەڵێ بۆیە ئەوەم کرد چونکە لەسەرەتادا من بیرم کردەوە ھیچ وڵاتێکی یاسایی نییە بەناوی کوردستانی گەورە شتەکە مێژووە، لە جیھانی واقعی ئەمڕۆ ھیچ کاریگەری نێودەوڵەتی لەسەر جیھان نییە، ئیتر نووسینی لایەنگرانەیە ھەرچۆنێک بێت گەر باسەکە بەبێ لایەنی شیدەکرێتەوە کێشەم نییە بەڵام من سورم لەسەر ئەوەی یاسا بپارێزم و کوردایەتی، تورکایەتی، ھەر ڕەگەزێکی تر لەلای من یەک ڕێزیان ھەیە و مرۆڤەکان ھەمووی مرۆڤن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٤٠، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::شتێکی نایاسایی تیا نابینم لەپاڵ وڵاتەکەدا بنوسرێت کوردستان، چونکە سەیری وتارەکانی زمانەکانی دیکە بکە ئاماژە بەکوردستان دراوە و ئەو ناوچانە بە کوردنشین دانراون و لەناوخۆی ئەو وڵاتانەدا خۆیان لێلانەداوە و باسکراوە بۆیە ئاساییە نوسینی کوردستان لەپاڵ وڵاتەکەدا سوپاس. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٨، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]]: و لەسەر ئەو نموونەیەی ھێناتەوە لەسەرەوە [[قەرەقووش]]، نووسراوە ھەرێمی کوردستان لەبەشی ھەرێم، و لە بەشی وڵاتیش لە پاڵ عێراق، کوردستانیش نووسراوە، بەڕێز @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] من تۆم بە یەکێک لە بەکارھێنەرە متمانە پێکراوەکان داناوە دەزانیت؟ و متمانەم پێتە کە شتەکان بە درووستی و وەک خۆی دەگەیەنیت، و لەسەر قسەکەی سەرەوەت و مافی خەڵکی [[کورد]]، دەھێڵم کوردستان لە پاڵ ئەوانی تریش بنووسرێت، بەڵام شتەکە زیادەڕەوی تێدا نەکرێت ھیوادارم وەڵامی ئەو نموونەیەشم بدەیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٥، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::: تکایە زویر مەبن، بەس بەخوا پیاوەتی دەکەن گەر من نەخەنە ناوی ئەم شەڕەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١١:٤٠، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] سوپاس بۆ متمانەکەت، ھیوام وایە ھەرسەرکەوتووبیت، ئەمەی ئێمە دەیکەین خزمەتە بەس گرنگ ئەوەیە بە تێر و تەسەلی بێت، تۆ واز لەوکوردستانە بێنە کە لەتەک ناوی وڵاتەکەدا دەنووسرێت، سەبارەت بە وتاری [[قەرەقووش]] دروستە کە ھەڵەم کردووە و ڕەخنەکەت لە جێی خۆیدایە، بەڵام لە وتاری [[جەبارە]]دا سەیر بکە لە ھەرێمدا نوسراوە ھەرێمی کوردستان لە کەوانەدا ناوچە جێناکۆکەکان، بۆخۆی ڕوونکردنەوەیە. ھیوام وایە حیوارەکەمان بەسوود بووبێت بۆ ھەردوولا من لای خۆمەوە فکرم بۆ شتی تربچێت گەر توانیم لە ئایندەدا تەتبیقی بکەم، سوپاس ھاوڕێ [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٨:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::: سڵاو کاک @[[بەکارھێنەر:Aram]] ئێمە شەڕمان نەکردووە بەڵکو گفت و گۆیەک بوو من بەش بەحاڵی خۆم سوودم لێبینی. بەھیوای سەرکەوتن بۆ تۆش. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ‏١٨:٢٠، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == بەژداریکردن لە سەرخستنی ویکیفەرهەنگی کوردی == سڵاو ساکورا خان، داواکارمم بزانم چۆن بەژداریبکەم لە سەرخستنی ویکیفەرهەنگ؟.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢٢، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: لە پەڕەی وتووێژەکەم پەیامێکم بۆ ھاتووە کە تیایدا باس لە چۆنییەتی بەشداریکردنیش دەکات ئایا بەتەواوی خوێندتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٥، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ئێستا دەیخوێنمەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} ئێستا چۆن دەستکەم بە چاکسازیکردن لە ویکی فەرهەنگی کوردی [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٢:٥٠، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: ھەموویت خوێندەوە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٢، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} خوێندمەوە، بەس لە شێوازی دانانی داڕێژەکان تێنەگەیشتم، گەر بەشێوەیەکی سادەو ساکار پێمبڵێیت زۆر باشتردەبێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٠١، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :واتا بە دیاریکراوی لەکوێ تێنەگەیشتی مەبەستت [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی_سەرەتایی_بۆ_دروستکردنی_ویکیفەرھەنگ|لێرەیە]]؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٠٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٠٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) مەبەستم [https://incubator.m.wikimedia.org/wiki/Help:Wt/ckb/%DA%95%DB%8E%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C%DB%8C_%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%95%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%DB%86_%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF#%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86 لێرەیە] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٠٥، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بە سادەیی باسی بکەم، دەزانی ویکیفەرھەنگ چییە و ئامانجی چییە وانییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٠٧، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ویکی فەرهەنگ شێوازێکی ڕێزمانی و وەرگێڕانییە، وەک ئۆکسفۆردە بەس بە کوردی و زمانی دیکە، وەک ئەپەکانی موبایل دایڕێکشن و گۆگڵ ترانسلەیت و ئۆکسفۆرد بە کوردی [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:١٢، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٥٧، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ دەتوانی بچیتە [https://incubator.wikimedia.org/w/index.php?title=Wt/ckb/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9&redirectfrom=infopage پەڕەی سەرەکی] سەیری دوایین گۆڕانکارییەکان بکە چەن نموونەیەک ببینە، و لە ویکیفەرھەنگ ئەتوانی گشت وشەیەک تۆمار بکەیت لەھەر زمانێک بێت و وەک ویکیپدیاش پۆلێنکردن و ھەندێک شتی تری تایبەت بەخۆی ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:١٠، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) سەیرم کرد بەڵام شتێکم بۆ دەرکەوت کە هەر فەرهەنگێک کە دروست کراوە، شێوازێکە، دەتوانی شێوازێکم بۆ بنێریت لە ویکی فەرهەنگی کوردی کە بریتیبێت لە شێوازی داڕشتنەوەی فەرهەنگەکان، وەک ئەوەی کە لە ویکیپیدیا هەیە فێری چۆنییەتی دانانی بەشت دەکات لەناو وتارەکاندا وەک سەرەبەش ئینجا ژێرەسەربەش ئینجا سەرە ژێربەش ئینجا ژێرە ژێر بەش [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٢٨، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٢٨، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٤:١٩، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢) == خاتوو ساکورا چۆن پێڕست دانێم؟ --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٤:١٩، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: چ پێرستێک؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::لە وتارێکەوە دەیھێنی یان خۆت درووستی دەکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] :::من شارەزای نیم نازانم چۆنە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٥:٥٢، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: بەڵێ، واتا پێویستە بزانم دەتەوێ چی بکەیت، بۆیە وەڵامدانەوەی پرسیارەکەی سەرەوە گرنگە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٤٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] :::::لە وتارێکەوە دەیهێنم [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٠:٠٥، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: تکایە وتارەکە لێرە دابنێ. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٥٥، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] :::::::https://en.wikipedia.org/wiki/Castle_of_Magical_Dreams [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٣:١٨، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: لەکوێی ئەم وتارە پێرست ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٣٢، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] :::::::::باسی ئەو لیستە دەکەم کە دانراوە لەو پەڕە و پەڕەی جۆرج ئەلراسی کە داتناوە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٣:٣٨، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: تکایە ئەو شوێنەم پێ بدە کە پێرستەکەی لێیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٤١، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::::::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] :::::::::::خاتوو ساکورا دەمەوێت پێڕستێک خۆم دروستی بکەم لە پەڕەیەکی دیکە نەیهێنم [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏٠٧:٠٩، ٣١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: ببورە نازانم مەبەستت لە پێرست چییە داوا لە یەکێک لە بەڕێوەبەران @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] یان @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] دەکەم بتوانن وەڵامت بدەنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٤، ٣١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::::: {{وب|1silent scientist}} منیش باش لە مەبەستەکەت تێنەگەشتم، بەڵام ئەوەندەی تێی فکریم، پێم وایە مەبەستت سندووقی زانیاریدانە. بڕوانە [[ویکیپرۆژە:زانیاریدانەکان]] کە کۆمەڵێک سندووقی تێدایە و دەتوانی بەکاریان بھێنی. ھەروەھا چاوێکیش لە {{دا|داتابۆکس}} بکە و بیخوێنەوە؛ ئەمەیان لە [[ویکیدراوە]] زانیارییەکان دەھێنێت. گەر لە پرسیارەکەت مەبەستت شتێکی ترە، با بزانم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٩:٣٨، ٣١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::::::[[بەکارھێنەر:Aram|@Aram]] ::::::::::::::مەبەستم داڕێژەیە [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٠:٣٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::::::: {{وب|1silent scientist}} چ جۆرە داڕێژەیەکت دەوێ؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٠:٣٩، ٣١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::::::::::::[[بەکارھێنەر:Aram|@Aram]] ::::::::::::::::واتە لەسەر چ بابەتێک بێت؟ [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٠:٤٣، ٣١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) {{سھ|:::::::::::::::::}} {{وب|1silent scientist}} پێویستە کە داوای شتێک دەکەی یان پرسیار لە شتێک دەکەی بە شێوەیەکی دیاریکراو و ڕوون و ئاشکرا بیکەیت ئێستا بابەتەکە ئاڵۆزترە کە کەسێک یان دوان بتوانن بزانن کە ئێوە بە دیاریکراوی چیتان دەوێت و قسەکانتان ڕوون نین [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٤٥، ٣١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :{{وب|1silent scientist}} بەڵێ. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٠:٤٨، ٣١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == بەژداری ویکیپڕۆژە ی ئاواز == خاتوون، ئەونەی بزانم تۆ بۆکسی ویکیپڕۆژەت دانابوو، بۆیە داواکارم یارمەتیم بدەیت لە تەواوکردنی ئالەتی [[ڤایۆلین]].[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٤٠، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] چۆن بتوانم یارمەتیت بدەم؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٤٣، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) یارمەتیدانم بۆ وەرگێڕانی [[ڤایۆلین]].😊😊😊😊😊 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٤٨، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: کاتی خۆی بەڕێز [[بەکارھێنەر:Épine]] ھەبوو ئەو زۆر گرنگی بە مۆسیقا دەدا لە سۆرانی گەر سەیری کارەکانی بکەی چەندین بەرھەمی بەناوبانگی پێشکەش بە سۆرانی کردووە، من نازانم گەر بتوانم ئاوا بەشداری بکەم یان نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:١٦، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == ستانداردی کیبۆرد == خاتوون باشە ئێوە چۆن ستاندارد دادەنێن، من بە وینیکۆدی ئایپات دەنوسم ئایا هیچ کێشەیەکی هەیە؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٣١، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :لەوانەیە بەڕێوەبەران @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] یان @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] بتوانن باشتر وەڵامی ئەم پرسیارە بدەنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٣٤، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Aram}} و {{وب|Kushared}} زۆر سوپاسیان دەکەم گەر جوابم بدەنەوە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٤٢، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :{{وب|ئارۆ سالار محمود}} باسەکە چییە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٨:٢٤، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Aram}} ستانداردی نوسینە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%86%D9%84:%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%DB%8C_%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D9%85%DB%86%D8%B3%DB%8C%D9%82%D8%A7%DB%8C_%D9%87%DB%8E%D8%B1%D8%A8%DB%8E%D8%B1%D8%AA_%DA%A4%DB%86%D9%86_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D9%86 نمونە] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٣٥، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :{{وب|ئارۆ سالار محمود}} بە زۆری ئەو کێشەیە دەگەڕێتەوە بۆ [[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی#پیتی_(ھ_H)|کێشەی پیتی ھێ]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٠٥، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == Import == {{وب|Sakura emad}} [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٣٩، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) دەتوانی ئەم داڕێژەیەم بۆ بگوازیتەوە تاوەکو من وەریبگێڕم [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_attraction کرتە بکە]] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٤٢، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :{{کرا}} بەڵام گەر تکایە چاکسازی بۆ بکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٥٠، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]]ەوە لەسەر [[پەرەسەندنی مێشک]] (‏١٣:٢٨، ٣١ی ئابی ٢٠٢٢) == سڵاو من وەرگێرێکی شانۆنامەم و لەم ماوەیەدا کتێبێکی بێکێتم وەرگێڕان کردووە. ئێستا لامەوێ لە لێرە لاپەڕەیەک بۆ ئەو کتێبە بکەمەوە. وتم ئێوە یارمەتیم بدەن تا ئەو لاپەڕەیە بکەمەوە. --[[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|لێدوان]]) ‏١٣:٢٨، ٣١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، سەرەتا کە بابەتێک لێرە دەنووسیت دڵنیابەوە و بزانە بابەتە بایەخدارە و سەرچاوەی ھەیە؟ گەر بابەتەکە شوێن ھەر سێ سیاسەتی [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]]، [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]]، [[ویکیپیدیا:بایەخداری]] کەوت بێگوومان دەتوانیت بابەتەکە لێرە بنووسیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٣١، ٣١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) سپاس بۆ تۆ سەبارەت بە گرینگ بوونی بابەتەکە دڵنیام؟. بەس نازانم چۆن لاپەڕەیەکی بۆ درووست بکەم. لەم ماوەیە کە هاتوومەتە ئێرە چەندین بەڵگەڵم لە ویکیپیدیا هەڵە چنی کردووە و بابەتەکەم جوانتر کردوە. ئێوە دەتوانن ڕێنمووییم بکەن تا لاپەڕەیەک سەبەرەت بەو کتێبە بکەمەوە؟ من هەموو زانیارییەکم سەبارەت بەو کتێبە کۆ کردۆتەوە. بەس ڕێنمووییم بکەن چۆن لاپەڕەیەکە نوێ بۆ درووست بکەم. سپاسس [[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|لێدوان]]) ‏١١:٠١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]]: بۆ درووستکردنی وتارێکی نییە بڕوانە [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A ئەم فێرکارییە لە یوتیووب]، {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٠٤، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) سپاس، زۆر سپاس. هەوڵ دەدەم دۆستێکی باش بم بۆ: «ویکیپیدیا». [[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|لێدوان]]) ‏١١:٢٧، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) مامۆستا من بابەتێکم نووسی و لاپەڕەیەکم بۆ درووست کرد، بەڵام ئێستا کەتێ کە لە گووگڵ سێرچی دەکەم هیچ ناهێنێت. کێشەکە لە چی دایە؟ [[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|لێدوان]]) ‏١١:٥١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]]ەوە (‏١١:٤٧، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢) == سڵاو. مامۆستا گیان من ئێستا لاپەڕەیەکم زیاد کرد لە ویکیپیدیا. بەڵام کاتێ کە لە google سێرچی دەکەم نایهێنێ. کێشەکە لە چی دایە؟ --[[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|لێدوان]]) ‏١١:٤٧، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]]: مەبەستت پەڕەی بەکارھێنەریتە؟ وابزانم تۆ ئەتەوێت وتار درووست بکەیت، سەرەتا بزانە وتار چییە بڕوانە [[ویکیپیدیا:وتار چییە؟]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٥٤، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) وتارم درووست کرد بەپێ ئەو فیلمەی کە بۆتان ناردم. بەڵام بڵاو نەکراوە. [[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|لێدوان]]) ‏١١:٥٥، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]]: بەھەڵە کارەکەتان ئەنجام داوە تکایە دووبارە سەیری فێرکارییەکە بکەنەوە، فێرکارییەکە بەم شێوەیە باسی ناکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٠٦، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == کتێب == من سەرچاوەم زیاد کرد بە بابەتەکە دەتوانن سەیری بکەن بزانن بە ڕێکی دانراوە؟ [[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|لێدوان]]) ‏١٨:٢٢، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:پێشەوا ڕەهبەری|پێشەوا ڕەهبەری]]: گەر مەبەستت پەڕەی بەکارھێنەریتە ئەوە نازانم بەڵام لەسەر وتارەکە ھیچ سەرچاوەیەک نییە بڕوانە [[کۆتایی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٤٥، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == بەژداریکردن لە [[ویکیپرۆژە:فلیمەکان و زنجیرەکان]] == [[File:بانگێشتنامە.jpg|بانگێشتنامە|thumb]] [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٤٥، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: وێنەکە زۆر گەورە بوو بچووکم کردەوە. و پەڕەی پڕۆژەت زۆر بە جوانی ئامادەکردبوو دەستت خۆش بێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == داواکردن == سڵاو ساکورا خان [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٨:٠١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) دەتوانیت لە فەیس بووک ئەدەکەم وەربگریت [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٨:٠٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :بەڵێ @[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] وەرمگرت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == دیوەخان == ساکورا خان کێشەیەکم بۆ دروست بوو، تۆ بانگێشتنامەت بۆ من نارد بەس بە هیچ شێوەیەک پێمنەگەیشت. [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٤٦، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: کێشەکە لەلای ئێوە نییە، وادیارە بانگھێشتمانەکە نەڕۆیشتووە و نەگەیشتووە بە ھەمووان یان نەگەیشتووە بە ھیچ کەسێک. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) وەڵای بەس من ئاگادارم کردیتەوە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٤٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵێ ئاگادارکردنەوەکەت درووستە، ھەنێکجار بانگھێشتمانەکان ناڕوات، و گەر بڕوات ئێمە ئاگادارییەکمان پێدەگات لەلایەن سیستمی ویکیپیدیاوە کە بانگھێشتنامەکە بە سەرکەوتوویی ڕۆیشتووە، وادیارە ئەمەیان نەڕۆیشتبوو، سپاس بۆ ئاگاداری. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٠، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) شایەنی نییە😊😊😊😊😊😊😊😊😊😊 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٢١:٥٢، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:GojarHussain|GojarHussain]]ەوە (‏١٣:٥٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢) == سڵاو مامۆستا گیان باشیت ، من حەز بەزانیاری گشتی دەکەم ، ئەوەی لە ئیستادا پێویستمە زانیاری هاوسەرگیری و خانمان و دەروونناسی یە بە ئاماژەکردن بە نوسەروو سەرچاوە سوپاس بۆ هاوکاریت .... --[[بەکارھێنەر:GojarHussain|GojarHussain]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GojarHussain|لێدوان]]) ‏١٣:٥٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:GojarHussain|GojarHussain]] سڵاو بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، پرسیارێک ئایا دەروونناسی بە گشتی یان بابەتێکی دیاریکراو؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٠٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) ::مامۆستا گیان بە گشتی [[بەکارھێنەر:GojarHussain|GojarHussain]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GojarHussain|لێدوان]]) ‏١٤:٣١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:GojarHussain|GojarHussain]]: زۆر باشە بەڵام لە ئێستادا بابەت لەسەر ھاوسەرگیری بابەتێکی پوخت و درێژ لە ویکیی سۆرانی ئامادە نییە ئەتوانم لە زمانەکانی ترەوە بۆت بێنم گەر پێم بڵێی لەچ زمانێک شارەزایت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٣٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) بەتەواوی لە زمانەکانی تر شارە زانیم ، گەر هاوکاریم بکەیت ئێستا پێوویستم بە گەشەپێدانی عەقڵییە لە بیروو راکانی دەروون ناسی بەناو بانگی رووسی Jean piaget بە وەرگێری کووردی گەر هاوکارم بیت [[بەکارھێنەر:GojarHussain|GojarHussain]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GojarHussain|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٥، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:GojarHussain|GojarHussain]] پێم وانییە ئەم جۆرە بابەتانە لە ویکیپیدیا ھەبێت، و ناوەڕۆکی کتێبەکانی [[ژان پیاژێ]] لە ئێستادا لە ویکیی سۆرانی بەردەست بێت، ڕەنگە لە گووگڵ یان بازار دەستت بکەوێت، [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) دەست خۆش مامۆستا گیان [[بەکارھێنەر:GojarHussain|GojarHussain]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GojarHussain|لێدوان]]) ‏١٠:٣٥، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:زیبب|زیبب]]ەوە لەسەر [[ڕانیار گرانیت]] (‏٢٢:٤١، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢) == زەوی تەختە یان گۆی؟ لەهەمان کاتا خۆم وەلامی باوەر پیکراوی خۆمم لایە کە سەلماندنی خۆمە بۆخۆمم کردوەو سەرەنجامیشی هەبوەو برواشم بەو توانایە هەیە . --[[بەکارھێنەر:زیبب|زیبب]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:زیبب|لێدوان]]) ‏٢٢:٤١، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:زیبب|زیبب]]: لەچ ڕوویەکەوە وەڵامی پرسیارەکەت دەوێت؟ مەبەستت لە [[ئایینی ئیسلام|ئایینی ئیسلامە]] کە باسی [[زەوی]] دەکات؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٦، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Noraalkurdy|Noraalkurdy]]ەوە (‏٢٠:٤٨، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢) == سلاو ماموستا چۆن بتوانم پەرەیک چاکام بە وێنە و زانیاری ؟ --[[بەکارھێنەر:Noraalkurdy|Noraalkurdy]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Noraalkurdy|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٨، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Noraalkurdy|Noraalkurdy]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا ئەتوانی سوود لە : [[ویکیپیدیا:فێرکاری|فێرکاریی خێرا]] • [[ویکیپیدیا:فێرکاریی دەستکاریکردنی ویکیپیدیا بە وێنە|فێرکاری بە وێنە]] وەرگریت یاخوود سەیری [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A ئەم ڤیدیۆیە] بکە لە یوتیووب کە ڕوونی دەکاتەوە چۆن وتارێک درووست بکەیت {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٠٥، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:هاوژین علی|هاوژین علی]]ەوە (‏١٦:٠٤، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢) == سڵاو بەرێزم چۆن بتوانم بابەتێک بڵاو بکەمەوە لەسەر گوندێک بە باسکردن لە هەموو لایەنەکانی پێشتر باسکراوە بەس کەموو کوری زۆرە و بابەتە باسکراوەکان کەمن وەکو پێویست نین سوپاس بۆ هاوکاریت --[[بەکارھێنەر:هاوژین علی|هاوژین علی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هاوژین علی|لێدوان]]) ‏١٦:٠٤، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:هاوژین علی|هاوژین علی]]: سڵاو ئایا بابەتەکەت سەرچاوەی ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٤٣، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:هاوژین علی|هاوژین علی]] ئەو دەستکارییەی لە [[دەشتێ]] کردبووت گەڕێنرایەوە، چونکە بێسەرچاوە بوو، و [[ویکیپیدیا:شێواز|بەشێوەیەکی ناستاندارد]] نووسرابوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٥٨، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ سەرچاوەی هەیە خۆم نوسەری مێژووی گوندەکەم و دانیشتوی گوندەکەم سەرچاوەش ژمارە 17ی گۆڤاری شارباژێڕ [[بەکارھێنەر:هاوژین علی|هاوژین علی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هاوژین علی|لێدوان]]) ‏١٨:٥٢، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:هاوژین علی|هاوژین علی]]: بەڵام ئەوکاتەی من بینیم ناوەڕۆکەکە تەواو بێسەرچاوە بوو [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٠٢، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == بەسەرداچوونەوەکەران == :: سلام عليكم ::: چۆنیت، هیوادارم باش بیت، وەک دەزانن کە سبەی (بەسەرداچوونەوەکەران) بەسەر دەچێت، و دەمەوێت ئەم ماوەیە نوێ بکەمەوە و هیوادارم کە بتوانن یارمەتیدەر بن لەو کارەدا. :: لەگەڵ ڕیزدار [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٠٨:٤٨، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]، زۆر سپاس بە چاوان بیرم دەببێت و ھەوڵ دەدەم بە نزیکترین کات نوێی بکەمەوە دوای بەسەرداچوونەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٠، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: بەڵام ئێوە دڵنیان پێویستتان بەم مافە ھەیە؟ بۆ نموونە لە ٦ی تەممووزەوە کە مافەکەتان وەرگرتووە تا ئێستا تەنھا یەکجار مافەکەتان بەکارھێناوە ([https://xtools.wmflabs.org/patrollerstats/ckb.wikipedia.org/2022-07-06/2022-10-05?actions=patrol|page-curation|pc-accept|pc-reject بڕوانە]) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٠، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بڕیاری یەکەم و کۆتا لای ئێوەیە، ئینسایکلۆپیدیای کوردیش بەرفراوان نییە و کێشەی نییە کە سەرنج ڕابکێشێت، وە لەم چەند مانگەدا ڕووبەڕووی کێشە بوومەوە، بێگومان هاشتاگیشمان دانا بۆ سڕینەوەی بابەتەکان بۆ ژمارەیەک بابەت [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١٧:١٦، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::وایە بەشی کوردی سۆرانی زۆر بەرفراوان نییە، بەڵام لەم ماوەیە چالاکی بەسەرداچوونەوەکردن ھەبووە، و ببورە نازانم گەر ڕووبەرووی کێشەیەک بوبێتیەوە و من پێم نەزانی بێت، کێشە نییە من بۆ ماوەی شەش مانگی داھاتوو مافەکە زیاد دەکەم و ماف پێدان زۆر ئاسایە تەنھا ئەوەی ئێمە دەمانەوێت بەکاربھێنرێت و زانستنامەکە سوودی لێ ببینێت {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٥٨، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]ـ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٥٨، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]زۆر سوپاس بۆ ڕازیبوون بە درێژکردنەوەی ئەو ڕەوایەتیەی پێم دراوە ان شاء الله هەموو هەوڵێک دەدەم بۆ فراوانکردنی ئینسایکلۆپیدیای کوردی، لەگەڵ سڵاوی دڵسۆزانم بۆ گەلی بەڕێزتان [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == . == . [[بەکارھێنەر:Zhenar77|Zhenar77]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zhenar77|لێدوان]]) ‏١٩:٣٧، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] :بێزەحمەت بۆ ئەو ووتارەی من نووسیومە لەبارەی [[درووستبوونی گەلە ئەستێرە]] ٤ دێڕت لێ سڕیووەتەوە ؟؟؟؟ :من لەسەری خوێندوومە تۆ لەمن باشتر ئەزانی ؟ ئەگەر کێشەی شەخسیت هەیە لەگەڵ من ئەوە ئیلاقەی بە ووتارەکەمەوە چییە ؟ بۆ ئەیسڕیتەوە [[بەکارھێنەر:Zhenar77|Zhenar77]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zhenar77|لێدوان]]) ‏١٩:٤٠، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::ئەو هەموو زانایە قسەی لەسەر کردووە ناسا خۆی لە ٢٠١٠ـوە وا ئەڵێ بە سەدان هاوکێشە سەلمێندراوە تۆ باشتر ئەزانی ؟ [[بەکارھێنەر:Zhenar77|Zhenar77]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zhenar77|لێدوان]]) ‏١٩:٤٣، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Zhenar77|Zhenar77]] کێشە چییە چوار دێری چی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٦، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::بڕۆ سەیری دەستکاریەکانی بکە ٤ بۆ ٥ دێڕی لێ سڕدراوەتەوە [[بەکارھێنەر:Zhenar77|Zhenar77]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zhenar77|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Zhenar77|Zhenar77]]: نازانم ھیچم نەسڕیوەتەوە ھەڵە تێگەیشتنێک ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٩، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی بەڕێوەبەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ئەستێرەی بەڕێوەبەر دەدرێت بە بەڕێوەبەرێک کە بە دەست ویکیپیدیاوە ھیلاک دەبێت و بڕیاری دژوار دەدات بۆ ڕاگرتنی ویکیپیدیا.بێگومان ئەمەش لە بەڕێزت تێبینی دەکرێت ، سوپاس بۆ ئەو کاتانەی لێرە تەرخانی دەکەیت. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٠٧:٥٤، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) |} زۆر سپاس خۆشحاڵ بووم کە بەشدارییەکانم بووەتە ھۆی خزمەت و سوودگەیاندن بە زانستنامەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٨، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Nada Surkew|Nada Surkew]]ەوە (‏١٧:٣١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢) == سڵاو مامۆستا تکایە چۆن بتوانم زانیاری لەسەر هونەرمەندە کوردەکان بڵاوبکەمەوە؟ --[[بەکارھێنەر:Nada Surkew|Nada Surkew]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nada Surkew|لێدوان]]) ‏١٧:٣١، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، پێویستە سەرەتا بزانیت ئایا ئەوەی زانیاری لەسەر بڵاو دەکەیتەوە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخدارە]] یان نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٢٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Nada Surkew|Nada Surkew]] ـ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٢٠، ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::هەریەک لە هونەرمەندانە وەکو (چۆپی فەتاح، هەردی سەلامی، ماریا هەورامی ...) هەواداری زۆریان هەیە پێویستە وەکو هونەرمەندانی تر زانیاریان لەسەر بڵاو بکێتەوە تاکو هەوادارەکانیان زیاتر بتوانن پێیان ئاشنا بن. [[بەکارھێنەر:Nada Surkew|Nada Surkew]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nada Surkew|لێدوان]]) ‏٠٠:١٣، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Nada Surkew|Nada Surkew]]: زۆر باشە سەیری ئەم [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A فێرکارییە] بکە لە یوتیووب. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٣٧، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == سڕینەوەی وتارەکانم == {{وب|Sakura emad}} داوا دەکەم وتارەکانی https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C_%D9%BE%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DA%A9%DB%95%D8%B1_(%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%88._%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A4%DA%B5) https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%DB%8E%DA%A9%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86_(%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%88._%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A4%DA%B5) https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%DA%86%D8%A7%D8%B1%DB%95%D9%86%D9%88%D9%88%D8%B3_%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86_(%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%88._%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A4%DA%B5) https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%88%D9%88%DA%95%DB%95_%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86_(%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%88._%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A4%DA%B5) https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%88%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%95_%D9%88_%D8%AF%D9%88%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%95_(%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%88_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A4%DA%B5) https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%A7%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C https://ckb.m.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%DB%8C-%D9%87%DB%86%DA%B5%DA%A9:_%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DB%95%D8%B1_%D9%84%DB%95_%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D8%A7 بسڕێنەوە، لەبەر جێبەجێ نەکردنی هەندێ شت.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٢٢، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:کەسە گیان|کەسە گیان]]ەوە لەسەر [[لێدوانی بەکارھێنەر:کەسە گیان]] (‏٠٦:١٤، ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢) == چۆن سیمینار دروست بکەم ؟ --[[بەکارھێنەر:کەسە گیان|کەسە گیان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:کەسە گیان|لێدوان]]) ‏٠٦:١٤، ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:کەسە گیان|کەسە گیان]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا سسیمینار بۆچی شتێک؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٣، ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سڵاو بۆچی وشە زیات کراوەکانی من ئەسڕیتەوە ؟ [[بەکارھێنەر:Shkom121|Shkom121]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shkom121|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٣، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:هەستیار464433|هەستیار464433]]ەوە (‏٢١:٢١، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢) == سڵاو مامۆستا ئەگەر بتوانی بۆکسی ئایین زیاد بکەیت بۆ ئەم پەڕەیە @ئەندروو تەیت --[[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هەستیار464433|لێدوان]]) ‏٢١:٢١، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]]: بۆکسی ئایین؟ ببورە لە مەبەستەکەت تێناگەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٣، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]]: ئەگەر مەبەستت لە داڕێژەی [[Template:BoxRec]] بوو، ئەوا {{زیاد کرا}} سپاس بۆ ئاگادارکردنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٢٦، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) دادە من مەبەستم ئەوەیە بۆ شوێنی زانیاریەکە بژاردەی ئاینی تێدا نیە ئەگەر بتوانی زیادی بکەیت سوپاست ئەکەم [[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هەستیار464433|لێدوان]]) ‏٢١:٢٧، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]] دەتەوێت بەشێک بکەیتەوە لە وتارەکە بەناوی ئایین و باس لە ئایینی کەسایەتییەکە بکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٨، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::گەر وایە تکایە ھەەروەک ویکیی ئینگلیزی بکە لە بەشی ژیانی پێشوو بیکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٩، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵی ئەوەم دەوێت [[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هەستیار464433|لێدوان]]) ‏٢٢:١٧، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:هەستیار464433|هەستیار464433]]: زۆر باشە، ھەروەک ئەوە بکە کە لە ویکیی ئینگلیزی کراوە و لە بەشی ژیانی پێشوو بینووسە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٥، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == بۆچی شتەکانی من ئەسڕیتەوە ؟ == بۆچی شتەکانی من ئەسڕیتەوە [[بەکارھێنەر:Shkom121|Shkom121]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shkom121|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Shkom121|Shkom121]] بەخێربێیت، کامە شت؟، مەبەستت لەو ناوەڕۆکەیە کە لە وتاری [[کۆماری_ئەفریقای_ناوەندی]] زیادکرابوون؟، گەر وایە ھۆکاری پووچەڵکردنەوەکەم نووسیوە، کە [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|بێسەرچاوەبوون]]، گەر دەتەوێ سەرچاوەیان بۆ زیاد بکەی ئەوە ئێستا دەیانگەڕێنمەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٠، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەڵێ مەبەستم ئەوەیە بەڵام چۆن سەرچاوە دانێم من ئەمە یەکەم کارم بوو زانیاریم نیە لەسەری [[بەکارھێنەر:Shkom121|Shkom121]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shkom121|لێدوان]]) ‏٢١:٣٢، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Shkom121|Shkom121]]: بەڵێ، ببورە بۆ دواکەوتن بۆ چۆنییەتی زیادکردنی سەرچاوە تکایە بڕوانە [https://www.youtube.com/watch?v=n5rmBT5awUA ئەم فێرکارییە] لە یوتیووب. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:٠٨، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Shkom121|Shkom121]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Shkom121|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٦، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == وەرگێڕانی ئینگلیزی == سڵاو. تکایە ژیاننامەی "شوجاع حوسێن زادە" وەربگێڕە بۆ ئینگلیزی.. چونکە دەبێت ئاستێکی بەرزتری دەستڕاگەیشتنت هەبێت بۆ ئەوەی بتوانیت وەرگێڕان بکەیت. سوپاس [[تایبەت:بەشدارییەکان/185.219.220.190|185.219.220.190]] ‏٠٠:١١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بڕوا ناکەم وتاری [[شوجاع حوسێن زادە]] ڕێگە بدەن لە ویکیی ئینگلیزی درووست بکرێت، لەبەر ئەوەی [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخدار]] نییە بۆ پڕۆژەی ئینگلیزی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٦، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::ئایا دەکرێت ئێوەش بە زمانی [https://ku.wikipedia.org/ کوردی لاتینی] بڵاو بکەنەوە؟ ::من شارەزا نیم لەم بارەیەوە [[تایبەت:بەشدارییەکان/37.98.92.229|37.98.92.229]] ‏١١:٥٥، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ ::: نەخێر بەرێزم من ناتوانم وتارەکە بڵاو بکەمەوە بە ھیچ زمانێک لەبەر ئەوەی کێشەی بایەخداری ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٤، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:بـیلال|بـیلال]]ەوە (‏١٧:٢٢، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢) == سلام علیکم ، گەر کەسێک یاخود ئەندامێک لێرە ڕۆژانە چالاک بێت پۆست و زانیاری بڵاو بکاتەوە چی سوودێکی بۆ کەسەکە دەبێت ؟ ئایە داهاتی دەبێت لە ویکیپیدیا ؟ لێرە سەرەتام هیوادارم ڕوونکردنوەیەک وەربگرم سوپاسی بەڕێزتان ئەکەم. --[[بەکارھێنەر:بـیلال|بـیلال]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بـیلال|لێدوان]]) ‏١٧:٢٢، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو {{وب|بـیلال}} بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، ئێرە شوێنێکی ئازادە دەتوانی زانیاری تێدا زیاد بکەی و زانیاری لێ وەرگریت، و ئێرە شوێنێکی تەواو سەربەخۆ و خۆبەخشییە، ھیچ داھاتت نابێت لە ویکیپیدیا، مەگەر ببیتە فەرمانبەر لە ویکیمیدیا، [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤١، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سوپاسی بەڕێزتان ئەکەم بۆ وەڵامدانەوەتان.🤍 [[بەکارھێنەر:بـیلال|بـیلال]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بـیلال|لێدوان]]) ‏٠٥:١٤، ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == بۆ زانین == چۆن پەیوەندی نێوان زمانەکان دروست بکەم؟ [[بەکارھێنەر:Blqk yeloow|Blqk yeloow]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Blqk yeloow|لێدوان]]) ‏١٩:٣١، ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Blqk yeloow|Blqk yeloow]]: مەبەستت ئەوەیە چۆن وتارێک بە زمانەکان ببەستیتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٥٥، ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::بەڵێ [[بەکارھێنەر:Blqk yeloow|Blqk yeloow]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Blqk yeloow|لێدوان]]) ‏١٢:٥٦، ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Blqk yeloow|Blqk yeloow]]: لە کۆمپیوتەر بەم شێوەیە دەردەکەوێت: لە بەشی لای ڕاستی پەڕەکە [[file:Wikipedia_languages_tutorial123.png|thumb|وێنەی یەکەم]]لە خوار خوارەوە بەشی زمانەکان ھەیە، وەک لە وێنەی یەکەم دەردەکەوێت. و کرتەی لەسەر بکە و لە بەشی زمان کۆدی زمانەکە دەنووسی بۆ نموونە گەر لە ئینگلیزیەوە ھاتبوو دەنووسی "en" و لە بەشی پەڕەش ناوی پەڕەکە بنووسە بەھەمان ئەو ناوەی کە لە ویکیی ئینگلیزی ھەیە وەک لە وێنەی دووەم دەردەکەوێت :::[[File:Wikidata linking ckb tutorial.png|thumb|وێنەی دووەم]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٠، ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ويكيپيدياى كوردى == سڵاو، ڕاشکاوانە، ڕاستەوخۆ دەگەمە سەر مەبەستەکە '''ئینسایکلۆپیدیای کوردی''' درەنگ گەشە دەکات و ئەگەر ئەمە بەردەوام بێت ساڵانێک بەردەوام دەبین تا دەگەینە ١٠٠ هەزار وتار، لە کاتێکدا باقی زمانەکان زۆر بە خێرایی گەشە دەکەن، بە پێچەوانەی ئینسایکلۆپیدیای کوردییەوە، کە من ڕاشکاوانە لە حاڵەتێکدا دەزانم نزیکەی مردنی کلینیکی. :'''خاڵی دووەم''': کە حەز دەکەم زیاتر لە چوار پێنج مانگە وروژێنم و نزیکەی پێنج بابەتم هەیە چاوەڕێی دەنگدان لەسەر بابەتی باش و هەڵبژێردراوی ناو ئینسایکلۆپیدیاکە و تا ئێستاش ئەم بابەتە یەکلایی نەبووەتەوە، ئێوەش بەڵێنتان دا من کە تۆ سەیری بابەتەکەی ئەو بابەتانە بکەیت کە کاندیدت کردوون و کە من نووسیومە ::'''خاڵی سێیەم''': پێشنیار دەکەم کۆنفرانسێکی تایبەت بۆ ویکیپیدیای کوردی ببەسترێت بۆ ئەوەی ئینسایکلۆپیدیاکە گەشە بکات، دەبێت لایەنێکی دیاریکراو هەبێت بۆ پشتیوانیمان، و بیرۆکەکانی ئینسایکلۆپیدیا و ویکیپیدیا لە زانکۆ و پەیمانگاکاندا بڵاوبکرێنەوە، خولیایەک و دەبێت لە قۆناغی خولیا هەڵبکەین بۆ قۆناغی پیشەیی، پێشنیار دەکەم کە پێویستە کۆنفرانسێک بۆ ئینسایکلۆپیدیای کوردی ساز بکرێت، وە نوێنەرێک لە ئێمەوە دەبێت لەگەڵ دەزگاکانی حکومەت کۆببێتەوە و حکومەت پشتیوانمان بکات یان هەر ڕێکخراوێکی مەدەنی تایبەت، سوپاس [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١٧:٥٤، ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: : ئەم بابەتە پەیوەندی ڕاستەوخۆی بەبەڕێوەبەرایەتیی ویکیپیدیاوە ھەیە من ھەردوو بەرێز @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] و @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بانگھێشت دەکەم بۆ ئاگاداربوون لە بابەتەکە. :'''یەکەم:''' ویکیپیدیای سۆرانی یەکێکە لە ھەرە پڕۆژە چالاکەکان ئەگەرچیش بەکارھێنەری چالاکمان کەمە بڕوانە [[ویکیپیدیا:مێزی زانیاری#چالاکی ویکیپیدیای سۆرانی|ئەم لێکۆڵینەوەیە]] کە لە مێزی زانیاری دانراوە. :'''دووەم:''' ڕاستدەکەیت من وام وت و ئەوەندەی بیرم بێت سەیری چەن بابەتێکیشم کرد، بەڵام وادیارە بەتەواوی بیرم نەماوە بەھۆی بارودۆخی ناجێگیری ژیانم داوای لێبوردن دەکەم. :'''سێیەم:''' سەبارەت بە بەستنی کۆنفراس وابزانم [[metawiki:Kurdish_Wikimedians_User_Group|ئەو گرووپەی لە ویکیمیدیا دامەزراوە]] ئەوان بەرپرسن لەو کارە و ڕێکخستنی زیاتر بە ئەوان دەکرێت وەک لە تاکە بەکارھێنەرێک، گەر کەسێک ئەتوانێت کۆنفراسێک ببەستێت لەوانەیە ئەوان ھاوکاریشی بکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٠٩، ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]، لە مانگی ١٢ کۆبوونەوەیەک ڕێکدەخەین لەسەر پلان و چالاکییەکانی ساڵی ٢٠٢٣ بۆ [[metawiki:Kurdish_Wikimedians_User_Group|یوزەرگرووپی کوردی]] لە ویکیمیدیا بۆ ئەوکاتە لە کۆبوونەوەیەکی ئۆنلاین ئەگەر پلانی کۆنفڕانسەکەت ئامادە بکەیت و باسی بکەیت، ئەوا لەدوای پەسەندکردنی بەرنامەکەت لەلایەن ئەندامانی یووزەرگرووپ ئەوا داوای هاوکاریش دەکەین لە ویکیمیدیا بۆ پشتگیری دارایی. ئێمە خۆشحاڵ دەبین کە کەسی زیاتر بێت و خاوەن بەرنامەبێت وەک بەڕێزت، چونکە بەڕاستی یەکێک لە لەمپەرەکانمان بۆ چالاکی کەمیی سەرچاوەی مۆرییە (ئامادەبوونی کەسەکان). بۆیە داواکارم تا مانگی ١٢ بەرنامەی کۆنفرانسەکەت ئامادەبکەیت کە چ پلانێکی سەرەتاییت هەیە و لە چ ئاستێکدا دەبێت، وە مەرج نییە لە یەکەم کۆنفرانسدا شتێکی زۆر گەورە ڕێکبخرێت بەڵکوو بەپێی ئەو جۆری بەرنامەیەی کە بۆی دادەڕێژین. بۆ وتارە باش و هەڵبژێردراوەکانیش ئەوا ببورە بەس لەم چەند ڕۆژە حەتمەن چاوێکیان پێدا دەخشێنم. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٦:١٧، ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] :::سوپاس بۆ وەڵامدانەوەکە، وەک من بە گونجاو دەزانم، پێویستە پلانێکمان هەبێت کە ئامانجی دیاریکراوی تێدابێت و باس لەوە بکەین کە لە نێوانماندا چی مومکین هەیە، ڕەنگە هەندێک لەو پێشنیارانەی کە دەیخەمەڕوو، مومکین و لە دەستیاندا بێت، بەڵام دەبێت ڕووبەڕوو کۆببینەوە و ئامانجەکان دیاری بکەین ، بۆ نموونە ئامانجمان لە نووسین بە ویکیپیدیای کوردیدا چییە، هەریەکێکمان ئامانجێکمان هەیە، بۆچی وەک خۆبەخشێک لە ئینسایکلۆپیدیایەکی ناچالاکی وەک ویکیپیدیای کوردیدا بنووسین، ::::لەگەڵ ئێوەم لە سازدانی کۆبوونەوەی گشتی بە ئامادەبوونی ئەندامانی چالاکی ویکیپیدیای کوردی، و پێم وایە کە ڕەنگە کۆی گشتیمان لە ١٠ کەس زیاتر نەبێت، چونکە بۆ ئێمە وەک ئەندامانی چالاکی ویکیپیدیای کوردی :::: پێم وایه یه کێک له به ڕێوه به ڕه کان به ناوی سورجیا په یوه ندی باشی له گه ڵ ناوه نده کانی بڕیاردا هه یه و ده توانێت کارئاسانی بۆ هه ندێک له شته کانی په یوه ندیدار به ویکیپیدیای کوردی بکات، چونکه پێم وایه پێشتر چاوی به به ڕپرسانی ئێره کەوت کاتێک زمانی کوردی خرایە ناو... وه‌ڕگێڕانی گوگڵ ::::: لە ویکیپیدیای عەرەبی و ئەڵمانی و فەرەنسیدا پاڵپشتییەکی باش و بەخشندە بۆ سەرنوسەرەکان هەبوو بۆ ئەوەی بگەنە زۆرترین ژمارەی بابەتەکان، بێگومان ئەو لایەنەی کە پاڵپشتییەکە پارەدار دەکات ئامانج و ئامانجێکی هەیە، بێگومان منیش هیچ شتێک مەدۆزنەوە کە ڕێگری لەم کارە بکات، چونکە ژیان هەمووی بەرژەوەندی هاوبەشە :::::: '''هیوادارم گفتوگۆکەمان''' زۆرترین ژمارەی ئەندامانی چالاک لەخۆ بگرێت بۆ ئەوەی بگەینە دیدێکی هەمەلایەنە لەو ئامانجەی کە دەمانەوێت پێی بگەین و بۆ ئەوەی ویکیپیدیای کوردی نەبێتە ئینسایکلۆپیدیایەکی مردوو بە بەراورد لەگەڵ باقی زمانە چالاکەکان لەناو ئینسایکلۆپیدیای ویکیپیدیادا ::::::: سوپاس [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١٠:١٧، ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::: سڵاو {{وب|Hamaredha}} بەپێی خاڵەکان وەڵامت دەدەمەوە. :::* یەکەم: ڕاستە کە ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی لە ڕووی دروستکردنی ژمارەی وتارەوە ھێواشە، بەڵام لەگەڵ ئەوانەشدا ھێشتا لە سایەی بەکارھێنەرانێکی وەک ئێوەوە بەرەو پێش دەچێت. ئیتر ویکیپیدیا ئاوایە، جارێک من چالاکم و جارێک تۆ چالاکی. سەبارەت بە ژمارەی وتاریش، من ھەمیشە وتوومە کە تکایە ژمارە مەکەنە پێوەر؛ ناوەڕۆک گرنگە. گەر ژمارە بکەینە پێوەر، مانگی جارێک نزیکەی دوو سێ ھەزار وتار بڵاو دەکەینەوە بگرە زیاتریش. تازە ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی ناکەوێت و تا بێت زیاتر پەرە دەسەنێت چونکە تا دوو بەکارھێنەر ناچالاک دەبن، چوار کەسی نوێ و چالاک دێنە پڕۆژەکەوە بۆیە ترسی کەوتنی پڕۆژەکەتان نەبێت و وردەوردە دەچێتە پێش. حاڵی حازر لە [[ویکیپرۆژە:کۆمەڵە وتارەکان]] نزیکەی ٤٬٠٠٠ وتارێکمان لەبەردەستە، بەڵام کاتێکی گونجاومان نەدۆزیوەتەوە تا بڵاویان بکەینەوە. :::* دووەم: ببوورن، سەبارەت بەو وتارانەی کە پاڵاوتووتن بۆ باش و ھەڵبژێردراو، بەڕاستی من ئەمساڵ کاتم نییە. بەڵام گەر چاوەڕێی منن، ئەوا با کەس چاوەڕێی من نەکات چونکە من وەک پێشتر چالاک نیم و بگرە ئەمساڵیش ھەر ئاگام لە پرۆژەکە نەماوە. :::* سێیەم: دەزانم بەکارھێنەرێکی زۆر دڵسۆز و خەمخۆریت، بەڵام وەک کۆبوونەوە لەگەڵ دەزگا و شتی حکوومی، ئەوا من ئامادە نیم چونکە بەشێکی بەکارھێنەرانی ویکیپیدیا، پێیان باش نییە ئەو کارە بکەین. وەک کۆبوونەوەش لەنێوان خۆماندا کاک Kushared ڕێکی دەخات و منیش چاوەڕێی بەڕێزیانم. ::: سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٤:٢٥، ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ::::::: سوپاس بۆ وەڵامەکە و بۆ وەڵامدانەوەکە، هیوادارم کۆنفرانسێک لە ویکیپیدیای کوردیدا ببەسترێت و هیوادارم پاڵپشتی حکومی یان پشتیوانی ڕێکخراوە تایبەتەکانمان پێبدرێت، جا ئەم پشتیوانییە بە مەرجی پێشوەختە بێت یان نا.زۆربەی... زمانەکان کە لە ویکیپیدیادا نووسراون تەنها لە ڕێگەی کاری خۆبەخشییەوە فراوان نەبوون، ئەمەش وەک خولیایەک وایە زۆر، بەڵام فراوانکردنەکە بە پشتیوانییەکی زۆرەوە ئەنجامدراوە، بۆ نموونە زۆرێک لە بابەتەکانی ناو ئینسایکلۆپیدیای ئینگلیزی لە پشتیەوەن لەلایەن تەواوی دامەزراوەکان و ئینسایکلۆپیدیای عەرەبییەوە وۆرکشۆپی ناساندن و ویکیپیدیای ئەنجامداوە و هەمان شت بۆ ئینسایکلۆپیدیای ئەڵمانی دەگونجێت کە ڕاستەوخۆ لەلایەن حکومەتی ئەڵمانیاوە سەرپەرشتی دەکرێت، بێگومان ئامانجمان پەرەپێدانی ناوەڕۆک و زیادکردنی ژمارەی بەشداربووانی ئینسایکلۆپیدیایە.سوپاس ::::[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١٦:٥١، ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ئاگادارکردنەوەکان == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو، داوای لێبوردن دەکەم کە نەمتوانی لەسەر پەرەکان دانانە دانە جوابی ئاگادارکردنەوەکانت بدەمەوە، بەداخەوە ئەم ماوەیە دەرفەتی کارکردنم لە ویکیپیدیا کەمتر بووەتەوە بۆیە کارکردنم لەسەر ئەو وتارانە ڕاگرتووە، دەستخۆش بۆ لابردنی تاگی ئامادەکردن هەرکات دەرفەت بێتەوە بێگومان کاریان لەسەر دەکەم، سوپاس بۆ هەوڵ و ماندووبوونەکانت. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٠٩:١٩، ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :{{emoji|1F60A|size=28}} کێشە نییە تەنھا پێویست بوو ئاگادارییەکان جێبێلم لەدوای لابردنی داڕێژەکان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٥:٤٠، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەشکەوت == سڵاو {{وب|Sakura emad}} ، لەوانەیە لەم هەفتانەیە سەردانی هەر یەک لە ئەشکەوتی هەزارمێرد یان جاسەنە بکەم، جا بەڕای تۆ پێویستمان بە چ پرسیارێکە بۆ ئەوەی وەڵامەکانی بهێنیینە ویکیپیدیا بۆ باشترکردنی دەروازەی جوگرافیای کوردستانمان؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٠٠، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] گەر چەن وێنەیەکی ئەشکەوتەکە بگریت زۆر باش دەبێت، و زانیاری بەبێ سەرچاوە لە ویکیپیدیا بڵاو ناکرێتەوە بۆیە گەر پرسیاریش بکەی بەڵام سەرچاوەت پێنەبێت لەوانەیە زانیاریەکان پەسەند نەکرێن، بەڵام گەر ئەتوانی بەڵگەش بۆ زانیارییەکان پەیدا بکەی ھیچ کێشەیەک نابێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٢٤، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵگەی وینەی دەبێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٣٥، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەڵگەی وێنە؟ ببورە تێنەگەیشتم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٣٧، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) وێنە بکەیتە بەڵگە، واتا بەشێک لە شوێنی ئەشکەوتەکە کە کەرستەی لێبێت، و وێنەی بگریت وەک و سەرچاوە بەکاربهێنیت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٠٧، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: دەکرێت بێگوومان، بەڵام زانیارییەک کە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە وێنەکان نەبێت مەبەستم ئەوە بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٨، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == داواکردنی مافی بارکەر == ئەگەر لە بەشی داواکاری پەڕگە گواستنەوە داوا بکرێت بۆیان پەسەند دەکەم و ئەگەر وتارێک بکەوێتە بەرچاوم وێنەی بۆ دادەنێم بە مافی بارکەر [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٧:٠٤، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] تێبنییەک لەسەر قسەکانت، وادیارە دەتانەوێت بەشداری لە پڕۆژەکە بکەن، بەڵام بۆ ئەوەش پێویستە سەرەتا [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/پێڕستی بارکەران/تۆماربوون|ببن بە ئەندام]]، بۆ بابەتی دووەمیش دەست خۆش. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٣٠، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == دیارییەک لەلایەن Tessla == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:WikiDefender Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em; width: 100em;" | '''نیشانی پارێزەری ویکیپیدیا''' پێم وابێت ئەم دیارییە شایەنی کەسێکی وەک '''تۆیە''' <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏٢١:٥٧، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) |} : زۆر سپاست دەکەم، خۆشحاڵ دەبم گەر بەشدارییەکانم بە شێوازێک لە شێوازەکان زانستنامەکەیان بەرەوپێشەوە بردبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٠، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == سەرنج == سەبارەت بە وەڵامی ئەرشیڤ کراو، پێداچوونەوەی 1005823 پاشەکشە کردۆتەوە، تکایە ئەم کارە دووبارە مەکەنەوە، ئەگینا داوای بلۆککردنتان دەکەم، سوپاس بۆ تێگەیشتنتان، ئەگەر مەبەستێکتان هەیە لە ئەرشیڤەکەدا وەڵام بدەنەوە، بینووسن <pre></pre> [[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٦، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :<span style="font-size:23px">👀</span> ھممم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٢، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]] دەتەوێ [[ویکیپیدیا:سیاسەتی بەربەستن|بەربەست بکرێیت]] لە دەستکاریکردنی پەڕەکەم؟ تکایە چیتر دەەستکاری لێدوانەکەم مەکە و مەیسڕەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٥، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::: پوجى؟ [[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|لێدوان]]) ‏١٧:٢٦، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]]: تێناگەم، چی بۆچی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٣٦، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) هەروەها لە پڕۆفایلی خۆت ئاگادارکرایتەوە تکایە لە سەرەوەی شاشەی مۆبایلەکەتەوە سەیری بەستەری پەڕە بەکارهێنەر بکە لە باکووری ڕۆژئاوا [[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|لێدوان]]) ‏١٧:٤٨، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :لەچی ئاگادارکراومەتەوە؟، سەیرکە @[[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]]، قسەکانت ڕوون نین و بەکارھێنەرانی ویکییپیدیای سۆرانی بە زەحمەت (ئەستەم) دەتوانن لێت تێبگەن، تکایە لە قسەکردن پوخت و کورت بە و بە ڕوونی بڵێ چیت دەوێت و دەتەوێ چی بگەیەنیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٥٤، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ئەوەی من ئاگادارم کردینەوە بریتییە لە “دوبارەکردنەوەی سڕینەوە یان گواستنەوەی قاڵبی پێویست، لابردنی Mhab Zdan1/وتار و لاوەکی لاپەڕەکانی، یان لابردنی قاڵبی وەرگێڕانی پڕۆفایلی من” [[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|لێدوان]]) ‏١٧:٥٩، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]]: ئەوانەی من دەیکەم یاساین، سڕینەوە تا ئێستا یەک بابەتی تۆم سڕیوەتەوە ئەویش ئەتوانی داوای ھێنانەوەی بکەیت بە مەرجی زیادکردنی سەرچاوە، دەبێت تۆ بزانیت ئێمە لە ویکیپیدیای سۆرانی بابەتی بێسەرچاوە پەسەند ناکەین، و شتێکی تریش داوام لێکردیت ڕوونکردنەوە لەسەر داڕێژە (قالب) بدەی کە درووستت کردبوو ھیچ ڕوونکردنەوەیەکی گونجاوت نەدا چەندین جاریش ئاگادارم کردیتەوە کە ئەگەر ڕوونکردنەوەی پێویست نەدەی ناچاری سڕینەوەی دەبم و لە کۆتایی ناچاری سڕینەوەت کردم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:١١، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == جێبەجێکردنی داواکارییەکە == کارگێڕی چاوەڕوانکراو ئارامە، سبەی بۆت دەردەکەوێت کە چیت بەسەر دێت، تکایە چاوەڕێ بکە تا کاتژمێر ١٨:١٦، ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)، و تا کاتژمێر ١٨:١٦، ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢، و وەک وتت قەدەغەم دەکەیت لە پەیجی تایبەتی خۆت، ئەگەر ئەمە دووبارە بووەوە، تۆ بۆ هەمیشە قەدەغە دەکرێیت و لەگەڵ هەموو ئەمانە مافی کارگێڕی لە تۆ دەکشێتەوە هەروەها، سەرەتا بۆ کشانەوە ئەگەر بەردەوام بوو لە جێبەجێکردن [[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|لێدوان]]) ‏١٨:١٦، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]]: پێش ئەوەی ھەڕەشەی ماف لێسەندنەوە لەمن بکەیت تکایە پێداچوونەوەیەک بە [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mhab Zdan1|بەشدارییەکانت بکە]]، و [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەت و ڕێساکانی]] ئێرە جێبەجێ بکە و بزانە کە ناوەڕۆکی بێسەرچاوە لە ویکیپیدیای سۆرانی [[تایبەت:Permalink/967807#جیاکاری و نادادپەروەری بەرامبەر ویکیپیدیای سۆرانی|پەسەند ناکرێت]]، و شتێکی تریش درووستکردنی داڕێژەی بێ بنەما وەک ئەوانەی ئێستا کردووتە ([[داڕێژە:Huggle/article mhab-zdan1/warn 1]]، و ھەنێکی تریش کە من سڕیمەوە) وا دیار نین بایەخدار بن و سوود بە زانستنامەکە بگەیەنن پێویستە خۆت ڕوون بکەیتەوە چیدەکەیت و ئەم کارانەی دەیکەیت چییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:١٥، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]] لەوانەیە پێویست بکات بەرێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] خۆیشی ئەوە ببینێت و وەڵامی خۆی بڵێت لەسەر کارەکانت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٠٢، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::: سڵاو {{وب|Mhab Zdan1}} کێ منی کردووەتە کارگێڕی چاوەڕوانکراو لەکاتێکدا من ئاگام لە ھیچ نییە؟ نە منت بانگ کردووە و نە پەیامێکت بۆم ناردووە! تکایە بەو شێوەیە لە ویکیپیدیا ناتوانیت بەشداری بکەیت. پێش ھەموو شتێ من لە نووسینەکانی تۆ تێناگەم. ڕاستی من لە ئامانجی تۆ لەم پڕۆژەیە تێناگەم. گەر سکاڵاشت لە کەسێک ھەبوو، بەڵگە بۆ کردەوەکانی دانێ جا بە دابینکردنی بەستەر بێ یانیش ھەر شتێکی تر کە کردەوەکانی پشتڕاست بکاتەوە. ئاوا من ناتوانم ھیچ کارێک بکەم بۆیە ببوورە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٢، ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:S0milaa|S0milaa]]ەوە (‏١٣:٣٢، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢) == بۆ چی هەڵەکان لە بابەتە وەرزشەکاندا نییە؟ مێژووەکانیش تەواو ڕوون نین؟ --[[بەکارھێنەر:S0milaa|S0milaa]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:S0milaa|لێدوان]]) ‏١٣:٣٢، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:S0milaa|S0milaa]] کامە بابەت بۆ نموونە؟ چونکە ماوەیەکە ئێمە گرنگی بە بابەتە وەرزشییەکان دەدەین دەکرێت بەپێی پێویست نەبووبن، بۆیە پێم باش بوو بابەتێک وەک نموونە دەست نیشان بکەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٠، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:Hab2001|Hab2001]]ەوە (‏٢٣:٢٥، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢) == سلام باشی --[[بەکارھێنەر:Hab2001|Hab2001]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hab2001|لێدوان]]) ‏٢٣:٢٥، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hab2001|Hab2001]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٠٠، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == Statûya wargehên Başûrê Kurdistanê == {{ltr}} Silav Sakura emad tu çawanî, ez alfabeya soranî nizanim jiber vî yekê lêborînê dixwazim. Li van demên dawiyê min hewl daye ku ez gotarên navçe û bajarokên Başûrê Kurdistanê rojane bikim lê statûya hinek wargehan bi awayekî baş nizanim. Statûya Bamernê (Gund, navçe, bajarok) çiye li Başûrê Kurdistanê çiye? Tu dikarî ji min re bibî alîkar [[بەکارھێنەر:Penaber49|Penaber49]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Penaber49|لێدوان]]) ‏١٥:٢٨، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Penaber49}} slaw, bo babati nawchakani kurdistan lawanaya {{وب|MFTG}} btwanet zyatr hawkar bet chwnka awan taybetî babat lasar nawchakan danwsn. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٧، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{ltr|end}} == سوباس == زور زور سوباس [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٠٥:٣٨، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == پرسیار لە [[User:RoshnaMustafa|RoshnaMustafa]]ەوە (‏١٨:١٢، ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢) == سڵاو دەمەوێ سەبارەت بە گەرد کۆمەڵێک شت بزانم دەتوانی پێم بڵێی --[[بەکارھێنەر:RoshnaMustafa|RoshnaMustafa]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:RoshnaMustafa|لێدوان]]) ‏١٨:١٢، ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو {{وب|RoshnaMustafa}} لەسەر [[گەرد]] وتارمان ھەیە ھیوادارم سەیری بکەیت و زانیاریت لەسەر دەستبکەوێت {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٤، ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC). == پرسیار لە [[User:Sayamaghdidali|Sayamaghdidali]]ەوە (‏٢١:٣٩، ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢) == ?slaw chon dast pebkam --[[بەکارھێنەر:Sayamaghdidali|Sayamaghdidali]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sayamaghdidali|لێدوان]]) ‏٢١:٣٩، ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو {{وب|Sayamaghdidali}} گەر مەبەستت بەشداریکردنە لە ویکیپیدیای سۆرانی سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia6290/videos کەناڵی یوتیووبەکەما]ن بکە کە چەندین ڤیدیۆیی بە سوودی تێدایە {{زۆر سپاس}}. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٥٤، ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == مافی بارکەر == بەڵێ یاساکانی بارکەرم خوێندۆتەوە و دەزانم پەڕگەی ئازاد و نائازادیش چییە [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٧:٥٩، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) : {{وب|ئاریا سالار}} تکایە لە شوێنی خۆی وەڵامم بدەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٠٤، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == مافی بارکەر == . [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٨:٠٠، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == بارکردنی پەڕگە == {{وب|Sakura emad}} باشە مافی بارکەریم لێسەندراوەتەوە؟ گەر لێم سەندراوەتەوە با دانەیەکی تر پڕ بکەمەوە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٤٩، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: لێت نەسەندراوەتەوە، تەنھا ئەوەیە ماوەی مافەکەت بەسەرچووە پێویستە نوێی بکەیتەوە لە ڕێگەی دووبارە داواکردنەوەی لە شوێنی داواکردنی مافەکان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٩، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:١٧، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == سەرە بابەت == سڵاو {{وب|Sakura emad}} دەمویست بپرسم لەسەر دانانی ناو بۆ وتار، باشە دانانی ناو بۆ وتار هیچ یاسایەکی هەیە؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٤٢، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەتەواوی لە مەبەستەکەت نەگەیشتم بەڵام بڕوانە [[ویکیپیدیا:وتار چییە؟]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٩، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{وب|Sakura emad}} گەر بتوانی هەموو ئەو یاسایانەی کە پەیوەندیدارن بە وتارەوە بۆم بنێری، سوپاست دەکەم، بەس تکایە با لە بازنەی کوردی بێت، چونکە ئێمە کارمان لە ویکی کوردییە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٣٤، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: پێویستە سەرەتا مەبەستتان ڕوون بکەنەوە ئایا مەبەستتان ئەو سیاسەتانەیە کە پێویستن بە درووستکردنی وتار؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٣٩، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) بەڵێ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٤٧، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: [[ویکیپیدیا:بایەخداری]]، [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]]، [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]] سێ کلیلە سیاسەتی وتارن بۆ سیاسەتی زیاتر بڕوانە [[داڕێژە:سیاسەتەکان و ڕێساکانی ویکیپیدیا]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٤٩، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :: :: زۆر سوپاس😁😁😁😁😁 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٠، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == دەنگ == سڵاو {{وب|sakura emad}} بۆچی دەنگی من پەسەند نەکرا لە پاڵاووتنەکە ھەر تەنھا ڕوونکردنەوەیەک ی بچووکم پێ بدە [[User:Ferhad Mamosk|<font color="#4e1b65" face="comic sans ms"><strong>مامۆزک</strong></font><font color="#00008C" face="Papyrus"> </font>]]^{[[User talk:Ferhad Mamosk|<font COLOR="#14710f"><strong>وتووێژ</strong></font>]]} ‏٠٨:٠٣، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :سڵاو بەرێز @[[بەکارھێنەر:Ferhad Mamosk|Ferhad Mamosk]] ھۆکارەکە لەبەر بەڕێزت نییە بە شێوەیەکی کەسی، بەڵکو تەنھا مەرجی بەشداریکردن ھەیە بەپێی [[ویکیپیدیا:سیاسەتی دەنگدان بە پاڵێوراوان بۆ بەڕێوەبەرایەتی]] ئەوانەی نوێن و کەمتر لە ٥٠٠ دەستکاریان ھەیە ناتوانن بەشداری لە پاڵاوتنەکان بکەن و دەنگ بدەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٣، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::ئێستا تێگەیشتم ڕاستەکەیت سوپاس [[User:Ferhad Mamosk|<font color="#4e1b65" face="comic sans ms"><strong>مامۆزک</strong></font><font color="#00008C" face="Papyrus"> </font>]]^{[[User talk:Ferhad Mamosk|<font COLOR="#14710f"><strong>وتووێژ</strong></font>]]} ‏٠٩:٢٨، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == توینکڵ == سڵاو خاتوو {{وب|sakura emad}}، دەتوانیت پێم بڵێیت بۆچی توینکڵ لە ئامرازەکاندا نەماوە؟ سەیرم کرد نەمبینیەوە نازانم کە ئایا ئێستا بەکاردێت یان نا. بۆ پووچەڵکردنەوەی یەکێک لە وتارەکان پێویستم پێی بوو کە بەکاری بھێنم دژی دەستکاری ئایپییەک. سوپاس بۆ وەڵامدانەوەتان [[بەکارھێنەر:Central Kurdish|Central Kurdish]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Central Kurdish|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٦، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Central Kurdish|Central Kurdish]] ببورە بۆ دواکەوتن لە وەڵامدانەوە لە [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان]] بڕۆ بۆ ئامرازەکان یەکەم دانە توینکڵە ئەتوانی چالاکی بکەیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٨، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::کێشە نییە ھەرکاتێک بێت وەڵامەکەت، سوپاست دەکەم، بەڵام من دەمزانی لەوێ ھەیە و لەسەرەوە پێم وتیت کە لە بەشی ئامرازەکان نەماوە لە یەکەم، ھەروەھا لێی نییە لە خوارەوەش نەمدۆزییەوە. [[بەکارھێنەر:Central Kurdish|Central Kurdish]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Central Kurdish|لێدوان]]) ‏١٠:٣٢، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Central Kurdish|Central Kurdish]]: دەتوانی ئێستا سەیرێکی بکەیتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٣٧، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::سوپاست دەکەم کە منت وەک پەسەندکراوێک ھەڵبژارد، ئێستا توانیم چالاکی بکەم. ھەروەھا با من سوپاسێک بنێرم بۆتۆ کە دەزانم بەڕێوەبەران ماندوون. [[بەکارھێنەر:Central Kurdish|Central Kurdish]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Central Kurdish|لێدوان]]) ‏١٠:٤١، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Central Kurdish|Central Kurdish]]: بە پێچەوانەوە خۆشحاڵ بووم کە بەڕێزتان لێرەن، ھەوڵی گشتی ئێمە دامەزراندنی ژینگەیەکی سەلامەت و بەچێژە بۆ خوێنەران و بەکارھێنەران دووبارە سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٤٨، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == وێنە دانان لە ویکی کۆمز == سڵاو {{وب|Sakura emad}} وێنەیەکم لەلایە، دەمەوێت دایبنێم، بەڵام من وێنەکەم نەگرتووە، کەسێکی تر گرتوێتی، جا لە هیچ شوێنێک نییە بێجگە لە موبایلەکەی خۆی، جا دەمەوێت بزانم چۆن دایبنێم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:١٥، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر مافی بەکارھێنانی وێنەکە ئازادە بەرزی بکەوە بۆ [[c:Main_Page|کۆمنز]] و بەکاری بھێنە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:١٧، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) دەزانم بەڵام من وێنەکەم نەگرتووە، ئەوکاتە مافی مێتای نابێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٤:٣٨، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: وێنەکە ھی کەسێکە بتوانی ئیزنی لێ وەربگریت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٤٠، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) لێم وەرگرتووە، بەڵام چۆن بۆ ویکی کۆمز بسەلمێنم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:١٠، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] گەر ئەو ھاوڕێیەت مافیی بەکارھێنانی تەنھا بۆتۆ ئازاد بکات ناتوانی بیبەیتە کۆمنز بەڵام گەر بیخاتە ژێر پاوانی گشتی یان [https://creativecommons.org/ CC] ئەوە ئەتوانی لە کۆمنز بەرزی بکەیتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٦، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) واتا لە ویکیپیدیا بڵێم ئەم وێنەیە هی من نییە و بیخەمە ژێر پاوانی گشتی، باشە بۆ فیستیڤاڵەکانی ویکیپیدیا کێشەی هەیە؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٢٧، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) {{وب|Sakura emad}} [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٦، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تەنھا لەژێر مۆڵەتی Creative commons باری بکە گەر ھاوڕێکەت مافی بەکارھێنانی بۆ گشت کەسێک ئازاد کردووە، گەرنا شتێکی ترە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٤١، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) {{وب|Sakura emad}} لەوە تێگەیشتم بەڵام ئەی بۆ فیستیڤاڵەکانی ویکی کۆمز کە بۆ هەڵبژاردنی جوانترین وێنەیە، دەبێت گەر من لەژێر مافی گشت باری بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٠٢، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] بەڵێ گەر مافی ئازادکراوە بۆ گشت تاکێک بەکاری بھێنێ ئەتوانی باری بکەیت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢٩، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:1silent scientist|1silent scientist]]ەوە (‏١٥:١٩، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣) == سڵاو خاتوو ساکورا، کێشەیەکم بۆ دروست بووە، پێم وایە دەگمەنیشە، هەر پەڕەیەک کە وەریدەگێڕم ناوی پەڕەکە دەبێتە ناوێکی عەرەبی! واتە بۆ نموونە خۆم پەڕەی "بلو لۆک"م وەرگێڕاوە، ناوی پەڕەکەش بەکوردی کرا بە "قوفڵی شین"، کەچی دوای دانانی پەڕەکە ناوی پەڕەکە دەبێتە "إمبرالیە" ئەمە یەکەمجاریش نییە شتێکی وا ڕووبدات. --[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏١٥:١٩، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: سڵاو تکایە وێنەی پەڕەی وەرگێران بگرە و بینێرە یان ڕەنگە بتەوێت بێیت بۆ [[ویکیپیدیا:دیسکۆرد|دیسکۆرد]] لەوێ قسە بکەین؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٢٧، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::[[بەکارھێنەر:Sakura emad|@Sakura emad]] ::پێشتر دیسکۆردم هەبوو، ئێستا نیمە، گەر لە بەرنامەیەکی تر هەبن باشترە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏٠٩:٤١، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]]: بەڵی لە فەیسبووک [https://www.facebook.com/Wikipedia.Kurdi پەیجی ویکیپیدیا] دەتوانن نامەیەک بۆ ئەوێ بنێرن و باس لە کێشەکە بکەن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٥٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پۆل:وتارە باشەکان == سڵاو بەڕێز Sakura emad، سپاس بۆ خۆت و بەشدارییەکانت، بەڵام تکایە ئاگاداری {{وب|SakuraBot}} بە لەبەر ئەوەیکە پۆلی وتارە باشەکان بەو وتارانە زیاد دەکات کە تەنیا لە ویکیپیدیای ئینگلیزیدا وتاری باشن و ئەمەش ئامارەکان تێکدەدا. زۆر سپاس بۆ جەنابت. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏١٨:١٦، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] چەن شتێکی نوێم بۆ بۆتەکە زیادکردووە بۆیە وایلێھاتووە، کامە پۆلانەی زیادکردووە بەدیاریکراوی کە نابێت زیاد بکرێن ئەتوانی ئاماژەیان پێ بدەیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٣، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] بەسەر پۆلەکەدا چوومەوە و وتارەکانم چارەسەرکرد سپاس بۆ ئاگادارییەکەت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٤٥، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) زۆر سپاس بۆ بەڕێزت دەستت خۆش بێت. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏١٨:٤٥، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == کوڵەوا == سڵاو. بەڕێزی هێژا سپاس قسەکەت حەقە بەڵام هەندێک بابەت سەرچاوەی ناوێت وەکوو راستکردنەوەی نێوی شوێنەکان.بەتایبەت لە کوردەواری چونکوو هەموو سەرچاوەکان بە زمانی دیکە نووسراوە. بۆ نموونە لەکام سەرچاوە ئاماژە بە نێوی هەولێر کراوە سەرچاوە زۆرە لە پێش زایین تا ئێستا بەڵام هەموو سەرچاوەکان دەڵێن اربیل . [[بەکارھێنەر:Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rojhalatkurdistan|لێدوان]]) ‏١٤:٤٣، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] سپاس بۆ بەشدارییەکانت، بەڵام زۆر لەوانەی بینیم بێسەرچاوە بوون لە وییکیی سۆرانیش ناوەڕۆکی بێسەرچاوە پەسەند ناکرێت، ھەنێک لە بەشدارییەکانت بەجدی پێویستیان بە سەرچاوە ھەیە ھەر تەنھا ڕاستکردنەوەی ناوی شوێن نین بۆ نموونە [[تایبەت:Diff/1029667|گۆڕینی ئەم زانیارییە]] ئێمە چۆن بزانین درووستە گەر سەرچاوە نەبێت، و [[تایبەت:Diff/1029668|سەیرکە لێرە]] بەپێی سەرچاوە نوێم کردەوە، ھەر زانیارییەک زیادی دەکەیتە ویکیپیدیا پێویستی بە سەرچاوەی سەلمێنراوە بۆ سەلماندنی درووستی زانیارییەکان بۆ خوێنەر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٤٨، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::و لە ھەنێک بینیومە تەختەکلیلی کوردی بەکارنایەنێت و ژمارەی بیانی بەکاردەھێنیت وەکوو [[تایبەت:Diff/1029667|[1]]][[تایبەت:Diff/1028754|[2]]] تکایە تەختەکلیلی ستاندارد بەکاربێنە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٩، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:Adreskuchar|Adreskuchar]]ەوە لەسەر [[لێدوانی بەکارھێنەر:Adreskuchar]] (‏١٧:٥١، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣) == سلاو --[[بەکارھێنەر:Adreskuchar|Adreskuchar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Adreskuchar|لێدوان]]) ‏١٧:٥١، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو بەرێز @[[بەکارھێنەر:Adreskuchar|Adreskuchar]] بەخێرھاتن فەرموو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٠، ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]ەوە (‏٠٩:٥٥، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣) == سڵاو خاتوون {{وب|Sakura emad}} باشە چۆن دەتوانم وەک ئێوە بەژداری بکەم لە بەرداچوونەوەی وتارەکان --[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٥، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] دەتوانی سەیری ئێرە بکەیت ھەموو ئەو وتارانەیە کە [[ویکیپیدیا:پاسدان|پاس نەدراون]] و پێویستیان بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بە شێوەیەکی تەکنیکی ناتوانن وتارەکان پاس بدەن و [[ویکیپیدیا:پاسدەر|مافەکەتان]] نییە بەڵام دەتوانن بەسەرداچوونەوەی بۆ بکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == Chacha Tower تاوەری چاچا == سڵاوتان لێ بێت، ڕاستگۆیانە چۆن وەرگێڕان بۆ هەموو زمانەکان لەم بابەتەدا دابنێم، نازانم چۆن زیاد بکەم، من شێوازی کۆن دەزانم، بەڵام شێوازی نوێ و نوێکراوە بۆ زۆربەی زمانەکانی ویکیپیدیا، دەزانم نازانێت چۆن لە ڕێگەیەوە زیاد بکات. * ئەم بابەتە من لە ئینگلیزییەوە وەرمگێڕاوە بۆ کوردی، بەڵام نازانم چۆن زمانەکان لە نێوان لینکەکاندا ببەستمەوە بۆ ئەو زمانانەی کە بڕیارە لە سەرەوەی لاپەڕەکە دەربکەون * چاوەڕوانی هاوکاری ئێوەم لە چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، سوپاس [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٢٩، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :: کێشەکە چارەسەر کرا، بەڵام دوای ماوەیەک هیوادارم لەبری ئەم سیستەمە نوێیە سیستەمی کۆن لە زیادکردنی زمانەکاندا بگەڕێننەوە، و سوپاس [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٣٦، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == داواکاردنی مافی پاسدەری خۆگەر == {{وب|Sakura emad}} بەڕای تۆ ئایا من شایەنی مافی خۆگەرم چونکە هەموو دەستکارییەکانی ئەم کۆتییانەمت هەمووی پاس کردووە [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:١٩، ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: {{doing}} کەمێک کاتم پێ بدە بەسەرداچوونەوەیەک بکەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] لە وتارەکانت ئەوەم بەدی کرد کە دەروازەی نییە و بۆی زیاد نەکراوە و تووڵی شائەمراز بەکارنەھاتووە بۆ ڕێکخستنەوەی سەرتاسەری وتارەکانت و سەرچاوەکان بەسەر یەک کەڵەکە بوون کەوتوون. سەرەتا پێویستە ئەم کێشانە چارەسەر بکەی لە وتارەکانی داھاتووت مافی پاسدراوی خۆگەر واتا بە خۆگەری پاس دەدرێیت و پێویستت بەوە نییە کەس وتارەکانت چاو لێ بکات و پاسیان بدات بەڵام لە ئێستادا وتارەکانت پێداچوونەوەیان پێویستە بۆیە تکایە لە داھاتوو نیشانمی بدە کە دەتوانی وتارێک درووست بکەی پێویستی بە پێداچوونەوە نییە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٤، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) بێزەحمەت دەتوانی فێرم بکەیت چۆن دەروازە زیاد دەکرێت چونکە هەر نازانم چۆن ئەکرێ، و شائەمرازیش چییە😁😁😁😁 [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٢٠، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بێگوومان بۆ چۆنییەتی زیادکردنی دەروازە سەرەتا بڕۆ [[تایبەت:ھەڵبژاردەکان#mw-prefsection-gadgets|ئامرازەکان]] و پاشان وەرە خوارەوە تا بەشی دەستکاری دەبینی لەم بەشە لە تووڵی دەروازە بگەڕێ و چالاکی بکە. و کرتەی لەسەر بکە و سەیری فێرکارییەکەی بکە، پێم بڵێ گەر ئەمانەت جێبەجێ کرد سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٠٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) تەواو دەروازەکە فێر بووم زۆر ئاسانییشە بەڵام کاراکردنەکەم نەدەزانی، بەڵای ئە تووڵی شائەمراز چییە؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:١٥، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بڕوانە [[وپ:شائەمراز]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:١٦، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) باشە {{وب|Sakura emad}} ناچارم هەر ئەم شائەمرازە بەکاربهێنم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٣٧، ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: تووڵامراز پێویستە بەکاربێت بۆ ڕێکخستنەوەی سەرتاسەری پەڕەکە، نەخێر ناچار نیت بەڵام داوای مافی پاسدەرت کردبوو ویستم چەن تووڵێکت پێ بناسێنم کە تیمی بەسەرداچوونەوە پێویستیان پێیەتی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٣٩، ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) {{وب|Sakura emad}} دەتوانی خۆت پێناسەیەکی ئەو تووڵامزارم بۆ بکەیت، نازانم کاری چییە بە دەقیقی، سوپاست دەکەم گەر پێم بڵێی [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٣:٣٧، ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: کۆمەڵە ئامرازێکن دانراون بۆ ڕێکخستنەوەی ناوەڕۆکی پەڕەیەک ھەر ئامرازێک کاری خۆی دەکات وەکوو "چاکسازی نووسەی عەرەبی"، "چاکسازی ژمارەکان" ھتد، ھەر دووگمەیەک کاری خۆی دەکات دووگمەی شائەمراز بە نزیکە کاری ھەموو دووگمەکانی تر دەکات ھەر لە چاکسازی نووسەی عەرەبی تا دەگاتە چاکسازی ژمارەکان و خاڵبەندی و ڕێنووس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٠٣، ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) 1623efiwmyozy25lsap98y2eoshw85f 0 217793 1614034 1613916 2026-08-01T12:08:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614034 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox monarch||name=ھەرقل|image=Heraclius solidus.jpg|caption=پارەی ئیمپراتۆر ھەرقل (تەمەنی ٣٥–٣٨ ساڵ) [[قوستەنتینە]]|succession=[[ئیمپراتۆر]]ی [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|ڕۆمانی]]|reign=٥ی تشرینی یەکەم ٦١٠{{ھن}}١١ شوباتی ٦٤١|predecessor=فەوقەس|successor=[[ھەرقولناس]]|dynasty=[[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی]]|father=ھەرقلی گەورە|religion=[[مەسیحییەت|مەسیحی]]|birth_date={{circa}} 575{{sfn|Treadgold|1997|p=308}}{{sfn|Kazhdan|1991b|p=916}}|birth_place=[[کەپەدۆکیا]]، [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی]]{{ھن}}(ئێستای [[کەپەدۆکیا]]، [[تورکیا]])|death_date=11 شوبات 641 (65 ساڵ ژیاوە)|death_place=[[قوستەنتینە]]، [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی]]{{ھن}}(ئێستای [[ئەستەمبوڵ]], [[تورکیا]])|title=[[ئیمپراتۆر]]ی ڕۆمانی}}'''ھەرقل''' ھەندێک جار پێی دەوترێت '''ھەرقلی یەکەم'''، [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|ئیمپراتۆری ڕۆمانی ڕۆژھەڵات]] بوو لە ساڵانی ٦١٠ تا ٦٤١. سەرھەڵدانی بۆ دەسەڵات لە ساڵی ٦٠٨ دەستی پێکرد، کاتێک ئەو و باوکی ''ھەرقلی گەورە''، سەرکردایەتی ڕاپەڕینی کرد دژی ناباوەڕ فەوقەس.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Heraclius (October 5, 610 – February 641 A.D.) – Roman Emperors – An Online Encyclopedia of Roman Rulers and Their Families|ناونیشان=http://www.roman-emperors.org/heraclis.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220131141432/http://www.roman-emperors.org/heraclis.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام|مێژوو|سیاسەت|قورئان}} {{پۆلی کۆمنز|Heraclius}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٥٧٥]] [[پۆل:مردووانی ٦٤١]] s6hl73fttm3y4m2b8edu1mrcsnjt7t5 1 217959 1614123 1377918 2026-08-01T15:46:12Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614123 wikitext text/x-wiki == پێداچوونەوە == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] بیرتان ماوە دەقە ناڕوونەکان چی و چی بوون؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:١٠، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) :راستیەکەی زۆری تێدایە وەک :{{گێڕانەوە| {{highlight|بە شێوەیەکی سەرەکی پشتی وەک بەرگریکار یاریدەکات،}}}} :{{گێڕانەوە| {{highlight|تیمبەر یەکەمین یاری خۆی بۆ ئەیاکس ئەنجامدا لە بردنەوەی ٣-١ بەرامبەر هێرینڤێن لە ٧ ئازاری ٢٠٢٠}}}} :{{گێڕانەوە| {{highlight|گۆڵی یەکەم بوو لە بردنەوەی ٤-٠}}}} : . [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٩:٥٢، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Daniiiar|Daniiiar]] لێرە مەبەستت لە "پشتی" وەک بەرگریکار یاریدەکات چییە ::و @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] پێم وایە ڕستەی دووەم مانادارە تەنھا تێگەیشتنی لێ ئەستەم بێت گەر پێویست بکات @[[بەکارھێنەر:Daniiiar|Daniiiar]] ئەویش چارەسەر بکات سپاسی دەکەمم ::و بۆ ڕستەی کۆتایش بەھەمان شێوەی ڕستەی دووەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٨، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جوریەن تیمبەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1187574 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201011173044/https://www.ajaxshowtime.com/article/hoofdnieuws/120799/het-verhaal-achter-de-gebroeders-timber بۆ https://www.ajaxshowtime.com/article/hoofdnieuws/120799/het-verhaal-achter-de-gebroeders-timber زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٥:٣٥، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جوریەن تیمبەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323473 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201011173044/https://www.ajaxshowtime.com/article/hoofdnieuws/120799/het-verhaal-achter-de-gebroeders-timber بۆ https://www.ajaxshowtime.com/article/hoofdnieuws/120799/het-verhaal-achter-de-gebroeders-timber زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٢٦، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جوریەن تیمبەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1377917 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210612222440/https://www.tellerreport.com/sports/2020-03-07---ajax-starts-with-traor%C3%A9-and-debutant-timber-against-heerenveen-.H1ml9y_WHL.html بۆ https://www.tellerreport.com/sports/2020-03-07---ajax-starts-with-traor%C3%A9-and-debutant-timber-against-heerenveen-.H1ml9y_WHL.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٦:٠٩، ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جوریەن تیمبەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614122 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211223225010/https://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=398105 بۆ https://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=398105 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٥:٤٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) g5x3vmifd87qrf06ixpy8i2qt4twe52 1 218471 1614161 1451648 2026-08-01T17:29:27Z حوسێن 42516 /* ناوی وتار */ بەشی نوێ 1614161 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئەوراسیا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=995275 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190716045120/https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/continent/ بۆ https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/continent/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢١:٥٧، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] بۆچی ''یۆڕاسیا''ی پێ بڵێین؟ ئەمە blendی Eruope و Asiaیە. بۆ Europe ''[[ئەورووپا]]'' دانراوە، نەک ''یۆڕۆپا''! ''ئەوراسیا'' چاکتر نییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٢٩، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 6zc98mghkwbe1vew11r9uxoq94z39tt 0 220330 1614015 1613982 2026-08-01T12:02:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614015 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:NCAA DII logo c.svg|وێنۆک]] '''ئێن سی ئەی ئەی دابەشکردنی دووەم''' ({{بە ئینگلیزی|NCAA Division 2}}) بەشێکی ئاستی ناوەندییە لە پێشبڕکێکان لە [[کۆمەڵەی نیشتیمانیی وەرزشی کۆلێژ]] (NCAA). کەمتر کێبڕکێی ھەیە و کەمتر تێچووی ھەیە لە چاو [[ئێن سی ئەی ئەی دابەشکردنی یەکەم|خوولی یەکەم]]، بەڵام کێبڕکێی زیاترە لە [[ئێن سی ئەی ئەی دابەشکردنی سێیەم|خوولی سێیەم]] کە ھیچ "سکۆلەرشیپێک"ی وەرزشی پێشکەش ناکات. پێشتر خولی دووەم و سێیەم پێکەوە بە بەشی کۆلێژی NCAA ناسرابوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.ncaa.org/about/resources/media-center/news/division-ii-begins-rollout-make-it-yours-logo|سەردێڕ=Division II begins rollout of 'Make It Yours' logo|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=NCAA.org - The Official Site of the NCAA|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171225151827/http://www.ncaa.org/about/resources/media-center/news/division-ii-begins-rollout-make-it-yours-logo|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|NCAA Division II}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 15rjyt1fkaklo9vlitnsh1eawkg8b05 0 220935 1614041 1613900 2026-08-01T12:10:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614041 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:New York Comic Con logo.svg.png|وێنۆک]] '''کۆمیک کۆنی نیویۆرک''' ({{بە ئینگلیزی|New York Comic Con}}) کۆنگرەی ساڵانەی ھەوادارانی شاری نیویۆرکە کە تایبەتە بە [[کۆمیک|کۆمیکەکانی]] ڕۆژئاوایی، ڕۆمانی گرافیک، [[ئەنیمێ]]، [[مانگا (کۆمیک)|مانگا]]، [[کایەی ڤیدیۆیی]]ەکان، کۆسپلەی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://cosplaynewsnetwork.com/comic-con-cosplay/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221122210823/https://cosplaynewsnetwork.com/comic-con-cosplay/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یاری، فیلم و [[تەلەڤیزیۆن]]. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٦ بەڕێوەچوو.<ref>https://www.comicmix.com/2008/09/07/interview-harry-n-abrams-charles-kochman/</ref> کۆمیک کۆنی نیویۆرک بۆنەیەکی قازانجخوازە و لەلایەن کۆمپانیای ڕیدپۆپەوە بەرھەمدەھێنرێت و بەڕێوەدەبرێت، کە بەشێکە لە پێشانگاکانی ڕید ئێلسێڤێر، و پەیوەندی بە کۆمیک کۆنی سان دیێگۆی قازانج نەویستەوە نییە کە ماوەیەکی زۆرە ھەیە، وە نە کۆنگرەی ئەپڵی گەورە کە دواتر  ناسراوە بە بیگ ئەپڵ کۆمیک-کۆن کە خاوەنەکەی کۆمپانیای ویزارد ئینتەرتەینمەنتە.<ref>https://web.archive.org/web/20190102160839/http://tradeshowexecutive.com/archive/industry-news/greg-topalian-and-exec-team-business-journals-inc-launch-event-company/</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کتێب|ویلایەتی نیویۆرک|خەیاڵی زانستی|ھۆڵیوود|کایەی ڤیدیۆیی|دەیەی ٢٠٠٠|ئەنیمێ و مانگا|فیلم|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|New York Comic Con}} [[پۆل:تشرینی یەکەم]] 4dghjfh1oeveja4ywn42bh9ux25pkwa 10 227589 1614276 1435335 2026-08-02T01:01:42Z Hivja 64112 /* */ 1614276 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == ٢٠٢٢ == === کانوونی یەکەم === * [[٣١ی کانوونی یەکەم]] – [[پاپا]]ی پێشووی ڤاتیکان، '''[[پاپا بێنێدیکتی شازدەیەم|بێنێدیکتی شازدەیەم]]''' لە تەمەنی ٩٥ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. * [[٢٩ی کانوونی یەکەم]] – '''[[پێلێ]]''' یاریزانی پێشووی تۆپی پێی بەڕازیل لە تەمەنی ٨٢ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. * [[١٨ی کانوونی یەکەم]] – [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین]] بۆ سێیەمین جار لە مێژووی خۆیدا [[جامی جیھانیی فیفا]]ی بەدەستھێنا، دوای بردنەوەی لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|ھەڵبژاردەی فەڕەنسا]] لە '''[[یاریی کۆتایی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢|یاری کۆتایی]]''' بە [[لێدانەکانی یەکلاکەرەوە (تۆپی پێ)|لێدانە یەکلاکەرەوەکان]]. * [[١٤ی کانوونی یەکەم]] – [[ئێران]] دوای سەرکوتکردنی ژنان لە [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران|خۆپیشاندانەکانی دژی کوژرانی ژینا ئەمینی]]، لە کۆمیسیۆنی نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ مافەکانی ژنان '''[[دەرکردنی ئێران لە کۆمیسیۆنی نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ مافەکانی ژنان|دەرکرا]].''' * [[٧ی کانوونی یەکەم]] – دوای ھەوڵێکی شکستخواردوو بۆ ھەڵوەشاندنەوەی کۆنگرێس، [[پێدرۆ کاستیلۆ]] [[پێروو|سەرۆکی پێروو]] لە پۆستەکەی دووردەخرێتەوە و '''[[دینا بۆلوارت]]''' جێگای دەگرێتەوە و دەبێتە یەکەمین سەرۆکی ژنی وڵاتەکە. === تشرینی دووەم === * [[٢٥ی تشرینی یەکەم]] – لە ئەورووپا و بەشێکی ئاسیا '''[[ڕۆژگیرانی ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕۆژگیرانێک]]''' ڕووی دا. * [[٢٤ی تشرینی یەکەم]] – دوای دەستلەکارکێشانەوەی [[لیز ترەس]]، '''[[ڕیشی سووناک]]''' وەکوو [[سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتوو|سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا]] و سەرۆکی پارتی پارێزگارانی ئەو وڵاتە دەستبەکار بوو. * [[٢٢ی تشرینی یەکەم]] – لە کۆنگرەی ٢٠ی [[حیزبی کۆمۆنیستی چین|حیزبی کۆمۆنیستی چین]]، '''[[شی جین پینگ]]''' بۆ جاری سێیەم وەکوو سەرۆک کۆماری چین ھەڵبژێردرایەوە. * [[٢٠ی تشرینی دووەم]] – دەستپێکی '''[[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]''' لە [[قەتەر]]، کە بۆ یەکەمجارە لە وڵاتێکی عەرەبی ڕێکدەخرێت. * [[١٧ی تشرینی دووەم]] – لە ئەنجامی تەقینەوەی تانکی گازی ماڵێک لە [[سلێمانی]]، ١٥ کەس گیانیان لەدەست دا و ١٠ کەسیش بریندار بوون. * [[١٦ی تشرینی یەکەم]] – وەزیری گواستنەوەی عێراق بە نوێنەرایەتیی [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]]، '''[[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی کەرکووک]]ی''' کردەوە. * [[١٣ی تشرینی یەکەم]] – '''[[لەتیف ڕەشید]]''' وەکوو [[سەرۆک کۆماری عێراق]] ھەڵبژێردرا. * [[٣ی تشرینی دووەم]] – سەرۆک وەزیرانی پێشووی [[پاکستان]]، '''[[عیمران خان]]'''، لە ڕێپێوانێکی ناڕەزایەتیدا، تەقەی لێ کرا و بریندار کرا. === تشرینی یەکەم === * [[٦ی تشرینی یەکەم]] – '''[[ئانی ئێرنۆ]]''' نووسەری فەڕەنسی [[خەڵاتی نۆبێل لە وێژە|خەڵاتی نۆبێلی وێژە]]ی پێبەخشرا. === ئەیلوول === * [[٢٩ی ئەیلوول]] – لە '''[[خۆپیشاندانەکانی ژینا ئەمینی|خۆپیشاندانە سەرتاسەرییەکانی ئێران]]''' لەسەر کوژرانی '''[[ژینا ئەمینی]]'''، لانیکەم ٢١٥ کەس کوژران. * [[٨ی ئەیلوول]] – '''[[ئێلیزابێتی دووەم|ئیلیزابێتی دووەم]]''' شاژنی شانشینی بەریتانیا و ١٤ وڵاتی [[وڵکەی کۆمۆنوێلت|کۆمۆنوێلت]]، لە تەمەنی ٩٦ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد و [[چارڵسی سێیەم]] شوێنی گرتەوە. * [[٦ی ئەیلوول]] – '''[[لیز ترەس]]''' سەرۆکی پارتی پارێزگاران، بووە [[سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتوو|سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا]] و جێگەی [[بۆریس جۆنسۆن]]ی گرتەوە. * [[١ی ئەیلوول]] – '''[[کریستینا فێرناندێز دێ کیرشنێر]]''' جێگری سەرۆکی [[ئەرژەنتین]] لە '''[[هەوڵی تیرۆرکردنی کریستینا فێرناندێز دێ کیرشنێر|ھەوڵێکی تیرۆرکردن]]''' لەلایەن کەسێکی بەڕازیلیی دانیشتووی ئەرژەنتین ڕزگاری بوو. === ئاب === * [[٣١ی ئاب]] – '''[[نەتەوە یەکگرتووەکان]]''' لە ڕاپۆرتێکدا دەستدرێژییەکانی وڵاتی [[چین]]ی بەرامبەر [[موسوڵمان]]انی [[شینجیانگ]] لەنێویاندا گەلی [[ئۆیغوور]]، بە تاوانی دژی [[تاوانەکانی دژی مرۆڤایەتی|مرۆڤایەتی]] ناسێندرا. * [[٣١ی ئاب]] – بەھۆی '''[[لافاوی ٢٠٢٢ی پاکستان|زنجیرە لافاوەکانی پاکستان]]'''، نزیکەی ١١٩٠ کەس گیانیان لەدەستدا و ھەزاران کەسیش ئاوارە بوون. * [[٣٠ی ئاب]] – دوایین سەرۆکی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]، '''[[میخائیل گۆرباچۆڤ]]'''، لە تەمەنی ٩١ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. * [[٢٩ی ئاب]] – بەھۆی '''[[ئاڵۆزییەکانی ٢٠٢٢ی عێراق|شەڕ و پێکدادانەکانی بەغدا]]''' ٣٠ کەس کوژران و ٣٠٠ کەسی دیکە بریندار بوون. * [[١٤ی ئاب]] – ئاگرێک لە کڵێسایەکی [[گیزە]] لە میسر بووە ھۆی گیانلەدەستدانی ٤١ کەس، کە ژمارەیەک لەوان منداڵ بوون. * [[١٣ی ئاب]] – [[سەلمان ڕوشدی]]، نووسەری کتێبی ''ئایەتە شەیتانییەکان''، لە وتارێکدا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە '''[[چەقۆ لێدان لە سەلمان ڕوشدی|ھێرشێکی چەقۆ]]''' بەشێوەیەکی خراپ بریندار کرا. === تەممووز === * [[٣١ی تەممووز]] – [[ئەیمەن زەواھیری]]، سەرۆکی ڕێکخراوەی [[ئەلقاعیدە]] لە ھێرشێکی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانیی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا '''[[کوژرانی ئەیمەن زەواھیری|کوژرا]]'''. * [[٨ی تەممووز]] – سەرۆک وەزیرانی پێشووی [[ژاپۆن]]، [[شینزۆ ئابێ]] لەکاتی پێشکەشکردنی وتارێکدا لە شاری نارا '''[[تیرۆرکردنی شینزۆ ئابێ|تیرۆر کرا]]'''. * [[٧ی تەممووز]] – سەرۆک وەزیرانی [[شانشینی یەکگرتوو]]، '''[[بۆریس جۆنسۆن]]''' دەستی لەکار کێشایەوە. === حوزەیران === * [[٢٨ی حوزەیران]] – لە شاری [[ھەولێر]] قوتابییەک '''[[ڕووداوی کوشتن لە زانکۆی سەڵاحەدین (٢٠٢٢)|ھێرشی کردە]]''' سەر [[زانکۆی سەڵاحەدین]] و لە ئەنجامدا دوو مامۆستا کوژران. === ئایار === * [[٣٠ی ئایار]] – لە [[تۆپی پێ]]دا، [[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]] بە ئەنجامی ١ بە ٠ بەسەر [[یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول|لیڤەرپوول]] سەرکەوت و '''[[یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٢٢|جامی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای]]''' لە ساڵی ٢٠٢٢دا بردەوە. * [[٢٤ی ئایار]] – لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، ٢٢ کەس بەھۆی '''[[تەقەکردن لە قوتابخانەی بنەڕەتیی ڕۆب|تەقەکردن]]''' لە قوتابخانەیەکی بنەڕەتیی [[تێکساس]] گیانیان لە دەستدا. * [[٢٢ی ئایار]] – [[پارتی کرێکاری ئوسترالیا]] بە ڕێبەرایەتیی '''[[ئەنتۆنی ئەلبانیز]]'''، بووە براوەی سەرەکی لە ھەڵبژاردنەکانی فێدراڵیی [[ئوسترالیا]]. * [[١٥ی ئایار]] – '''[[حەسەن شێخ محەممەد]]''' وەکوو سەرۆک کۆماری [[سۆماڵیا]] دەستبەکار بوو. * [[١٣ی ئایار]] – لەدوای کۆچی دواییی [[خەلیفە بن زاید]]، '''[[محەممەد بن زاید]]''' وەکوو سەرۆکی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] ھەڵبژێردرا. * [[١١ی ئایار]] – '''[[کوردیی ناوەندی|کوردیی سۆرانی]]''' و ٢٣ زمانی تر بۆ [[وەرگێڕی گووگڵ]] زیادکران کە سەرجەم گەیشتە ١٣٣ زمان. * [[٢ی ئایار]] – لەدوای ئەوەی کە [[یەکینەکانی بەرخۆدانی شنگال]] و [[ھێزە وشکانییەکانی عێراق|سوپای عێراق]] ھەر کامەیان چەکدارێکیان لێکوژرا، '''[[پێکدادانەکانی شنگال (٢٠٢٢)|پێکدادانەکانی شنگال]]''' دەستی پێکردوە. === نیسان === * [[٢٥ی نیسان]] – '''[[تویتەر]]''' لەلایەن سەرمایەداری ئەمریکی، [[ئیلۆن مەسک]] بە ٤٤ ملیارد دۆلارەوە کڕدرا. * [[٢٤ی نیسان]] – '''[[ئێمانوێل ماکرۆن]]''' بەپێی ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان، بۆ جارێکی تر بووە [[سەرۆک کۆماری فەڕەنسا]]. * [[١٧ی نیسان]] – [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا]] لە درێژەی [[ناکۆکیی تورکیا و کورد (١٩٧٨ - ئێستا)|ناکۆکیی تورک و کورد]] لە باشووری کوردستان '''[[ھێرشی تورکیا بۆ سەر باشووری کوردستان (٢٠٢٢)|ھێرشیان کردە]]''' سەر گەریلاکانی [[پارتی کرێکارانی کوردستان|پەکەکە]]. * [[١١ی نیسان]] – '''[[شەھباز شەریف]]''' لەدوای لابردنی [[عیمران خان]] بەھۆی پێدانی ڕای نامتمانەیی، وەکوو [[سەرۆک وەزیرانی پاکستان]] دەستبەکار بوو. === ئازار === * [[٢١ی ئازار]] – فڕۆکەیەکی بۆینگ ٧٣٧ لە ھێڵی ئاسمانیی ڕۆژھەڵاتی چین لە [[گوانگشی]]، چین '''[[گەشتی ٥٧٣٥ هێڵی ئاسمانیی ڕۆژهەڵاتی چین|کەوتەخوارەوە]]''' و تەواوی ١٣٢ سەرنشینی فڕۆکەکە گیانیان لەدەستدا. * [[١٨ی ئازار]] – '''[[پردی چاناققەلعە ١٩١٥]]'''، یەکەمین پردی سەر [[داردانێل|تەنگاوی داردانێل]] و درێژترین [[پردی ھەڵواسراو]]ی جیھان، لە تورکیا کرایەوە. * [[١٣ی ئازار]] – '''[[ھێرشی مووشەکی بۆ سەر ھەولێر (٢٠٢٢)|چەند ھێرشێکی مووشەکی]]''' کرایە سەر [[ھەولێر]] و بەھۆیەوە زیانی ماددیی زۆری لێ کەوتەوە. * [[٩ی ئازار]] – '''[[یوون سووک یوول]]''' بەپێی ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان، بوو بە [[سەرۆک کۆماری کۆریای باشوور]] و جێگەی [[موون جای-ئین]]ی گرتەوە. * [[٤ی ئازار]] – [[ڕێکخراوەی نێونەتەوەییی ستانداردسازی|ڕێکخراوەی ئایزۆ]] بە فەرمی '''[[ھەرێمی کوردستان]]ی''' ناساند و بەپێی ئەو بڕیارەوە [[ئاڵای کوردستان]] بە [[ئیمۆجی]]یەکان زیاد دەکرێت. === شوبات === * [[٢٤ی شوبات]] – [[ڕووسیا]] و چەکدارەکانی سەر بەو وڵاتە '''[[ھێرشی ٢٠٢٢ی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا|ھێرشیان]]''' کردە سەر [[ئوکراینا]]. * [[٢٠ی شوبات]] – '''[[ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٢٢]]ی''' پەکین لە [[چین]] کۆتایی ھات. * [[١٥ی شوبات]] – '''[[دادگای باڵای فێدراڵیی عێراق]]''' یاسای نەوت و گازی [[ھەرێمی کوردستان]]ی ھەڵوەشاندەوە. * [[٤ی شوبات]] – ئاھەنگی کردنەوەیی یارییەکانی '''[[ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٢٢|ئۆڵۆمپیادی زستانە]]''' لە [[پەکین]] بەڕێوەچوو. * [[٣ی شوبات]] – دوای ئەوەی ھێزەکانی سوپای ئەمریکا ھێرشیان کردە سەر شوێنی مانەوەی '''[[ئەبوو ئیبراھیم ھاشمی قوڕەیشی]]'''، خەلیفەی [[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] خۆی تەقاندەوە. === کانوونی دووەم === * [[٢٨ی کانوونی دووەم]] – '''[[کوژرانی دۆسکی ئازاد|دۆسکی ئازاد]]'''، [[ترانسجێندەر (کچ)|کچە ترانسجێندەرێکی]] تەمەن ٢٣ ساڵ، لەلایەن چەکدار ئازادی برای دەکوژرێت. * [[٢٥ی کانوونی دووەم]] – شاعیری کورد، '''[[پەرتەو کرماشانی]]''' لە تەمەنی ٩٠ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. * [[٢٠ی کانوونی دووەم]] – بەھۆی '''[[شەڕی حەسیچە (٢٠٢٢)|شەڕی بەندیخانەی غوێران]]''' لە نزیکی [[حەسیچە]] لە [[ڕۆژاوای کوردستان]]، کە لە نێوان شەڕڤانانی [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا|ڕۆژاوا]] و بەندکراوانی [[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام|داعش]] ڕوویدا، زیاتر لە ١٥٠ کەس کوژران و ٤٥،٠٠٠ ھەزار کەسیش ئاوارە بوون. * [[١٩ی کانوونی دووەم]] – پارتی کرێکارانی [[باربادۆس]] بە سەرۆکایەتیی '''[[میا مۆتلی]]''' توانی سەرجەم کورسییەکانی پەرلەمان بباتەوە، کە بۆ یەکەمجار بوو دوای گۆڕینی سیستەمی وڵات لە پاشایەتی بۆ کۆماری ڕوویدا. * [[٩ی کانوونی دووەم]] – '''[[شاخەوان عەبدوڵڵا]]'''، سیاسەتوانی کورد و نوێنەری کەرکووک لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|پەرلەمانی عێراق]] وەکوو جێگری دووەمی سەرۆکی پەرلەمان ھەڵبژێردرا. * [[٨ی کانوونی دووەم]] – '''[[زارا محەممەدی]]'''، چالاکی فەرھەنگی و مامۆستای کوردی بەھۆی فێرکردنی [[زمانی کوردی]] بە خەڵک، بۆ ماوەی پێنج ساڵان خرایە لقی ژنانی بەندیخانەی سنە. * [[٥ی کانوونی دووەم]] – بەھۆی '''[[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی کازاخستان|خۆپیشاندانەکانی دژی دەوڵەتی]]''' لە [[کازاخستان]] لەبەر زۆربوونی بەھای سووتەمەنی، زیاتر لە ١٦٠ کەس گیانیان لەدەستدا و دەوروبەری ٩٩٠٠ کەسیش دەستبەسەر کران. 3y67xyddlytm0sfko79kim4gr0ykx4x 0 227657 1614040 1613902 2026-08-01T12:10:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614040 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox civilian attack|title=|location=|date=|image= |image_size=|alt=|caption= |map=|map_size=|map_alt=|map_caption=|coordinates=|time=|timezone=|target=|type=|weapons=|fatalities=|injuries=|victims=|perpetrators=|numparts=|dfens=|motive=|susperps=|تاوانباران={{flagcountry|Islamic State}}|قوربانی=٣،٥٠٠ کەس کوژراون، ٦٠٠،٠٠٠ ئاوارە بوون،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Shams|یەکەم=Alex|سەردێڕ=Iraq's Turkmen mobilise for a post-ISIL future|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/features/2017/2/13/iraqs-turkmen-mobilise-for-a-post-isil-future|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.aljazeera.com|زمان=en}}</ref> ٤٠٠٠ کەس بێسەروشوێنن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IŞİD’ın Irak’ta Türkmen Coğrafyasındaki Katliamları|ناونیشان=https://21yyte.org/tr/merkezler/bolgesel-arastirma-merkezleri/orta-dogu-ve-afrika-arastirmalari-merkezi/isidin-irakta-turkmen-cografyasindaki-katliamlari|وێبگە=21yyte.org|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>|جۆری ھێرش=کۆمەڵکوژییەکی لەڕادەبەدەر، پاکتاوی نەتەوەیی، دەستدرێژی سێکسی، کۆیلایەتی سێکسی|ئامانج=[[هەستی دژەتورک]],<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Iraqi MP: ISIS killed hundreds and displaced thousands of Turkmens |ناونیشان=https://www.dailysabah.com/mideast/2015/07/28/iraqi-mp-isis-killed-hundreds-and-displaced-thousands-of-turkmens |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Daily Sabah}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ISIS genocide of Yezidis and Christians - Department of Information Technology, KRG |ناونیشان=https://us.gov.krd/en/issues/isis-genocide-of-yezidis-and-christians/ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=us.gov.krd |زمان=en}}</ref> [[تەعریب]],<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Iraq crisis: Islamic State accused of ethnic cleansing |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-29026491 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|ئیش=BBC News |زمان=en-GB}}</ref> بازرگانیکردن بە مرۆڤەوە|ڕێکەوت=ئاب ٢٠١٤ – ٣١ ئاب ٢٠١٧<ref>https://www.nytimes.com/2017/08/31/world/asia/iraq-isis-tal-afar-abadi.html</ref>|شوێن=[[عێراق]]|وێنە=Qaratapa self-defense group.png|شرۆڤەی وێنە=چەکدارانی گرووپێکی خۆپاراستن لە شارەکەی قەرەتەپەی تورکمانی شیعە}}'''کۆمەڵکوژیی تورکمانی عێراق''' ئاماژەیە بۆ زنجیرەیەک کوشتن و دەستدرێژی و لەسێدارەدان و دەرکردن و کۆیلەکردنی سێکسی [[تورکمان]]ەکانی [[عێراق]] لەلایەن [[داعش]]ەوە. لە ساڵی ٢٠١٧ گۆشەگیریی داعش بۆ سەر تورکمانەکانی عێراق بە فەرمی وەک کۆمەڵکوژی ناسێندرا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=البرلمان العراقي يعتبر جرائم "داعش" بحق التركمان إبادة جماعية|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/ar/الدول-العربية/البرلمان-العراقي-يعتبر-جرائم-داعش-بحق-التركمان-إبادة-جماعية/865821|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi parliament recognizes ISIS persecution of Turkmen as genocide|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/200720174|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> و لە ساڵی ٢٠١٨دا کۆیلایەتی سێکسی کچان و ژنانی تورکمانی عێراقی لەلایەن [[نەتەوە یەکگرتووەکان|نەتەوە یەکگرتووەکانەوە]] دانی پێدا ناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=McKay|یەکەم=Hollie|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=The ISIS War Crime Iraqi Turkmen Won't Talk About|ناونیشان=https://newlinesmag.com/essays/the-isis-war-crime-iraqi-turkmen-wont-talk-about/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=New Lines Magazine|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkmen women call to uncover fate of 1300 missing Turkmen abducted by ISIS|ناونیشان=https://kirkuknow.com/en/news/64788|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Kirkuknow|زمان=en}}</ref> == زانیاری سەرەتایی پێش کۆمەڵکوژییەکە == === تورکمانەکانی عێراق کێن؟ === تورکمانەکانی عێراق سێیەم گەورەترین نەتەوەی [[عێراق]]ن. ئەوان بە ڕەچەڵەک [[تورک]]ن و لە ناوچەی ناوەندی عێراق دەژین و لە باشوورەوە بە [[عەرەب]] و لە باکوورەوە بە [[کورد]] دەورە دراون.{{sfn|Oğuzlu|2004|p=٣١٣}} نزیکەی بە یەکسانی لە نێوان [[سوننە]] و [[شیعە]]دا دابەش بوون کە بەشێکی گەورەی لە گۆشەگیرییان ھەبووە. ھەردوو [[تورکمان]]ی [[سوننە]] و [[شیعە]] کۆمەڵکوژ کران.{{sfn|Oğuzlu|2004|p=٣١٣}} پێشتریش بوونەتە ئامانجی کۆمەڵکوژی وەک [[کۆمەڵکوژیی پردێ]]، کۆمەڵکوژی گاڤورباغی، کۆمەڵکوژیی ١٩٥٩ی کەرکووک، کۆمەڵکوژیی ١٩٢٤ی کەرکووک. === پێش کۆمەڵکوژی === لە میانەی ھێرشی حوزەیرانی ٢٠١٤ بۆ باکووری عێراق، [[داعش]] دەستی بەسەر چەندین زەویدا گرت کە زۆرینەی تورکمانن یان ژمارەی دانیشتووانی تورکمانی بەرچاویان ھەیە، وەک [[مووسڵ]]، [[تەلەعفەر]]، [[تکریت]] و بەشێک لە پارێزگاکانی [[پارێزگای کەرکووک|کەرکووک]] و [[پارێزگای دیالە|دیالە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Urban|یەکەم=Mark|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Iraq crisis: Where next in the struggle for the country?|ئیش=BBC News|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-27979095}}</ref> == کۆمەڵکوژی == لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٤، کاتێک سوپای [[داعش]] بۆ یەکەمجار [[تەلەعفەر]]ی گرت، ١٣٠٠ تورکمانی عێراقی ڕفاند و نزیکەی ٧٠٠ پیاو و ٤٧٠ ژن و ١٣٩ منداڵیان ڕفاند. [[بەرەی تورکمانی عێراق]] ڕای گەیاندووە کە لە کۆی ١٣٠٠ کەسەکە تەنیا ٤٢ کەس گەڕاونەتەوە و ئەوانی دیکەش جارێکی تر نەبینراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkmen women call to uncover fate of 1300 missing Turkmen abducted by ISIS|ناونیشان=https://kirkuknow.com/en/news/64788|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Kirkuknow|زمان=en}}</ref> ماڵی تورکمانەکان سووتاون و ئاژەڵی جووتیارانی تورکمان دزراون و زۆرێکیان ناچاربوون ھەڵبێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNPO: Iraqi Turkmen: Intense Summer Heat Poses Danger for Refugees in Iraq|ناونیشان=https://unpo.org/article/17346|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=unpo.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140825075445/https://unpo.org/article/17346|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ٢٠١٤ لانیکەم ٣٥٠ ھەزار تورکمان کە زۆرینەیان خەڵکی تەلەعفەر بوون، ئاوارە بوون. مەترسی برسێتییان لەسەر بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AA|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Turkmen refugees in danger of starvation: Turkmen MP|ناونیشان=https://www.dailysabah.com/mideast/2014/09/21/turkmen-refugees-in-danger-of-starvation-turkmen-mp|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Daily Sabah|زمان=en-US}}</ref> لەدوای ھێرشەکانەوە، نزیکەی ٩٠٪ی تورکمانەکانی تەلەعفەر ھەڵاتوون، بەوتەی دانیشتووان و چالاکوانانی ناوچەکە.<ref name=":142">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Iraq: ISIS Kidnaps Shia Turkmen, Destroys Shrines|ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2014/06/27/iraq-isis-kidnaps-shia-turkmen-destroys-shrines|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Human Rights Watch|زمان=en}}</ref> مەھدی بەیاتی، وەزیری پێشووی مافی مرۆڤی عێراق و وتەبێژی دەزگای ڕزگارکردنی تورکمان، بانگەشەی کرد کە لە مانگی شوباتی ٢٠١٧دا ژمارەی ئاوارەکانی تورکمان بۆ ٦٠٠ ھەزار کەس بەرزبووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Shams|یەکەم=Alex|سەردێڕ=Iraq's Turkmen mobilise for a post-ISIL future|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/features/2017/2/13/iraqs-turkmen-mobilise-for-a-post-isil-future|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.aljazeera.com|زمان=en}}</ref> ھەروەھا مەھدی ئەلبەیاتی بانگەشەی کرد کە ژێرخانی ھەموو ناوچەیەکی تورکمان بەھۆی داعشەوە زیانێکی زۆری بەرکەوتووە.<ref name=":11">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNPO: Iraqi Turkmen: Looking Ahead to the Future after Daesh|ناونیشان=https://unpo.org/article/19858|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=unpo.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170215171750/https://unpo.org/article/19858|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٩ی حوزەیران، ١٥ دیل تورکمانی خەڵکی تەلەعفەر لەلایەن داعشەوە لە مووسڵ کوژران. دوای بۆردوومانکردنی مزگەوتێکی شیعەکان لە ھەمان شارۆچکە، خەڵکێکی زۆر لە شارەکە ھەڵاتن و نۆ پەنابەر گیانیان لەدەستدا.<ref name=":0">http://www.turkmen.nl/1A_Others/hrwtu.pdf</ref> لە ١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤، داعش لانیکەم ٤٠ تورکمانی لە ٤ شوێنی جیاوازەوە (چارداغلی، قەرەناز، بێشیر، بیراوچی) کۆمەڵکوژ کرد، ھەموویان لە نزیک شاری [[کەرکوک]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Shiite villagers describe "massacre" in northern Iraq|newspaper=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/shiite-villagers-describe-massacre-in-northern-iraq/2014/06/23/278b0fb2-76c8-4796-83f7-840c277e93d8_story.html}}</ref><ref name=":0"/> ھەروەھا داعش دیسان تاوانبار کرا بەوەی تورکمانەکانی کردووەتە ئامانج لەبەر نەژادەکەیان.<ref name="us.gov.krd">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ISIS genocide of Yezidis and Christians – Department of Information Technology, KRG|ناونیشان=https://us.gov.krd/en/issues/isis-genocide-of-yezidis-and-christians/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=us.gov.krd|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Iraq crisis: Islamic State accused of ethnic cleansing|زمان=en-GB|ئیش=BBC News|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-29026491|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> ڕۆژێک دوای ئەوە، ٥٢ تورکمانی دیکە لە شاری بێشیر کوژران و بە گوتەی خەڵکی ناوچەکە، کۆمەڵکوژییەکە پاڵنەری نەتەوەیی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Institute (GPPi)|یەکەم=Global Public Policy|سەردێڕ=Iraq after ISIL: Kirkuk|ناونیشان=https://www.gppi.net/2017/08/30/iraq-after-isil-kirkuk|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.gppi.net|زمان=en-US}}</ref> ھەمان شوێن جارێکی دیکە لە ١٨ی حوزەیران و لە نێوان ٢٠ بۆ ٢١ی حوزەیران زیانی بەرکەوتەوە و پێنج کەس و دواتر ١٧ کەسی سڤیل گیانیان لەدەستدا.<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٢٠١٤|سەردێڕ=Report on Human Rights in Iraq: January-June 2014|ناونیشان=https://www.prisonstudies.org/sites/default/files/resources/downloads/unami_hro_ohchr_hr_report_jan-jun2014_eng_final_18dec14.pdf|journal=UNAMI Human Rights Office/OHCHR}}</ref> بە وتەی مارکۆ بابیل، نوێنەری یونیسێف لە عێراق بانگەشەی ئەوەی کردووە کە بە وتەی گەواھیدەرێکی بێشیر، ٧٠٠ تورکمان لەو شارۆچکەیە کۆمەڵکوژ کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Women and children among massacred Iraqi Turkmen|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/en/world/women-and-children-among-massacred-iraqi-turkmen/127217|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.aa.com.tr}}</ref>داعش لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٤دا ٢٦ تورکمانی لە گوندی ئەلشەمسیات ڕفاند.<ref name=":02">http://www.turkmen.nl/1A_Others/hrwtu.pdf</ref> ھەر لە ھەمان مانگدا، تورکمانە شیعەکان دوای ھەڕەشەکانی داعش لە ئەلکیبا و شرایخان ھەڵھاتن.<ref name=":82">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNPO: Iraqi Turkmen: Minorities Face Discrimination And Violence In ISIS-controlled Areas.|ناونیشان=https://unpo.org/article/17270|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=unpo.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140714054207/https://unpo.org/article/17270|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەر لە ھەمان مانگدا، تورکمانە شیعەکان دوای ھەڕەشەکانی داعش لە ئەلکیبا و شرایخان ھەڵھاتن.<ref name=":92">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNPO: Urgent Action For Iraq's Vulnerable Components Needed: June 2014|ناونیشان=https://unpo.org/article.php?id=17646|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=unpo.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190423062243/https://unpo.org/article.php?id=17646|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڕۆژی ١٨ی حوزەیران لەکاتی تێکھەڵچوونی نێوان داعش و ھێزە زەمینییەکانی عێراق لە نێوان شارۆچکەکانی ئەمیرلی و توز، لانیکەم ٢٠ ھاووڵاتی سڤیلی تورکمان کوژران.<ref name=":12"/> لەکاتی گەمارۆدانی ئەمیرلی بەھۆی ئەو بارودۆخە سەختە ١٥٠ کەس گیانیان لەدەستداوە کە ٥٠ منداڵ و ١٠ منداڵی تازە لەدایک بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٥|سەردێڕ=Turkmens of Iraq: The Third Ethnic Component of Iraq|ناونیشان=http://www.turkmen.nl/1A_Others/zabe1.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای کەوتنی ئەمیرلی لە ساڵی ٢٠١٤ کارەبا و خۆراک و ئاوی شارۆچکەکە بڕدرا. پێش گەیاندنی یارمەتییە مرۆییەکان، دەیان کەس گیانیان لەدەستدا، لەنێویاندا ژنانی دووگیان. ماڵ و خوێندنگەکان و ھەروەھا مزگەوتەکانی قەرەناز، چەرداغلی و بیراوچی سووتێنران.<ref name=":73">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNPO: Iraqi Turkmen: Intense Summer Heat Poses Danger for Refugees in Iraq|ناونیشان=http://webcache.googleusercontent.com/search?client=ms-google-coop&q=cache:WioT2TDKz6QJ:https://unpo.org/article/17346&cx=003303006628335310519:hnta4fkjqgo|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=webcache.googleusercontent.com}}</ref> لە ٢٣ی حوزەیران، داعش لانیکەم ٧٥ تورکمانی لە ناوچەکانی قوبە، شریخان و تەلەعفەر ڕفاند. تەنیا ٢ تەرم دۆزرایەوە، لە دۆڵێک لە باکووری قوبا. پێدەچێت لەسێدارەدرابن. ٩٥٠ خێزانی تورکمان لەو ناوچانە ھەڵاتن، دوای ئەوەی داعش داوای ڕۆیشتنیان لێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=Iraq: ISIS Abducting, Killing, Expelling Minorities|ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2014/07/19/iraq-isis-abducting-killing-expelling-minorities|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Human Rights Watch|زمان=en}}</ref><ref name=":13">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Between the Millstones: The State of Iraq's Minorities Since the Fall of Mosul|بڵاوکەرەوە=IILHR, MRG, NPWJ and UNPO|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٧٩١٩-٥٨-٩|edition=1st|شوێن=Brussels, Belgium|زمان=English}}</ref> لە ٧ی ئاب ١٠٠ پیاوی تورکمان لە [[شەنگال]] لە سێدارەدران.<ref name=":2">https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/Countries/IQ/UNAMI_OHCHR_POC_Report_FINAL_6July_10September2014.pdf</ref> بە مەزەندەکردن ٦٠٠ ژنی تورکمان بە گشتی لەلایەن داعشەوە دەستگیرکراون و وەک کۆیلەی سێکسی بەکارھێنراون. نزیکەی ٤٠٠-٥٠٠ کەسیان ڕەوانەی زیندانە کاتیەکانی داعش لە سووریا کران. لە شوباتی ٢٠١٨ کۆمەڵێک ژن لە دەرەوەی نووسینگەی مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان لە کەرکوک ناڕەزایەتییان دەربڕی. ئەوان تابلۆیان بەدەستەوە بوو و داوایان لە حکومەتی عێراق کرد کارێک بکات بۆ وەرگرتنەوەی نزیکەی ٤٥٠ ژنی ونبووی تورکمان، ھەرچەندە ناڕەزایەتییەکە پشتگوێ خرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqis rally to free abducted Turkmen women in Syria|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/iraqis-rally-to-free-abducted-turkmen-women-in-syria/2131383|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=www.aa.com.tr}}</ref> حەسەن توران، سەرۆکی بەرەی تورکمانی عێراق ترسی ئەوەی ھەبوو کە ئەگەر ژنە تورکمانەکان بگەڕێنەوە، ئەگەری زۆرە ببنە قوربانی کوشتنی شەرەف لەلایەن بنەماڵەکانیانەوە. ئەو ڕای گەیاند کە «زۆرێک لە کچان ناگەڕێنەوە، و تەنیا دەتوانم ھیوادارم خێزانەکانیان ھێشتا قبوڵیان بکەن ئەگەر بگەڕێنەوە. ئەوان قوربانین». دواتر لە ساڵی ٢٠١٨، دواجار نەتەوە یەکگرتووەکان دانی بە کۆیلایەتی سێکسی ژنانی تورکماندا نا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=McKay|یەکەم=Hollie|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=The ISIS War Crime Iraqi Turkmen Won't Talk About|ناونیشان=https://newlinesmag.com/essays/the-isis-war-crime-iraqi-turkmen-wont-talk-about/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=New Lines Magazine|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkmen women call to uncover fate of 1300 missing Turkmen abducted by ISIS|ناونیشان=https://kirkuknow.com/en/news/64788|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Kirkuknow|زمان=en}}</ref> ژنێکی تورکمان کە ناوی نەھێنراوە، خەڵکی شارۆچکەی بچووکی ئەلعەلەم لە نزیک شاری تکریت، کە لە داعش ڕزگاری بووە، بە بی بی سی تورکی ڕاگەیاندووە، داعش کچانی تاقانە لە ژنە ھاوسەردارەکان جیادەکاتەوە، و لەبەرچاوی ھەمووان دەستیان کردووە بە دەستدرێژیکردنە سەر کچانی تاقانە. ھەروەھا داعش دەستدرێژی کردە سەر مامۆستای [[زمانی تورکمانی]] شارۆچکەکە تا ئەو ڕادەیەی کە لە ئەنجامدا گیانی لەدەستدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Iraqi Turkmen woman recalls horrors of IS captivity|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-41594012|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=BBC News|زمان=en-GB}}</ref> ھەندێک لە تورکمانەکانی عێراق و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ ڕایانگەیاند کە کۆمەڵکوژی دەوڵەتی ئیسلامی بۆ سەر تورکمانەکانی عێراق پاڵنەری دژە تورکیزم بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Iraqi MP: ISIS killed hundreds and displaced thousands of Turkmens|ناونیشان=https://www.dailysabah.com/mideast/2015/07/28/iraqi-mp-isis-killed-hundreds-and-displaced-thousands-of-turkmens|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230214045725/https://www.dailysabah.com/mideast/2015/07/28/iraqi-mp-isis-killed-hundreds-and-displaced-thousands-of-turkmens|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Daily Sabah}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ISIS genocide of Yezidis and Christians – Department of Information Technology, KRG|ناونیشان=https://us.gov.krd/en/issues/isis-genocide-of-yezidis-and-christians/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230125123650/https://us.gov.krd/en/issues/isis-genocide-of-yezidis-and-christians/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=us.gov.krd|زمان=en}}</ref> لە مانگی ئازاردا گۆڕێکی بەکۆمەڵ کە ھی ١٦ تورکمان بوو لە بەشیر لە نزیک کەرکوک دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Agency|یەکەم=Anadolu|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Mass grave of Turkmen fighters killed by ISIS discovered near Kirkuk|ناونیشان=https://www.dailysabah.com/mideast/2015/03/15/mass-grave-of-turkmen-fighters-killed-by-isis-discovered-near-kirkuk|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Daily Sabah|زمان=en-US}}</ref> دیسانەوە لە مانگی ئازاردا، داعش ٩ بێوەژنی تورکمانی لە قەراقویان لە [[مووسڵ|نەینەوا]] لەسێدارەدا، کە مێردەکانیان لەلایەن جیھادیەکانەوە کوژران. ھۆکاری لەسێدارەدانیان، ڕەتکردنەوەی ھاوسەرگیریان بووە لەگەڵ چەکدارانی داعش.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=d11681 :: Mar 13: Nine widows killed in Qara Quean village, Ninewa :: Iraq Body Count|ناونیشان=https://www.iraqbodycount.org/database/incidents/d11681|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.iraqbodycount.org}}</ref> لە گوندی بیراوجیلی، داعش دوو تورکمانی ڕفاند، دوای کوشتنی ٢٣ دانیشتووی گوندەکە. لە قوبا و شریخان ٦٠ کوڕ و پیاوی تورکمان ڕفێندراون. ھەر لەو مانگەدا گەنجێکی تورکمان بە ناوی ئێرھان کامچی لە ماڵەکەی خۆی لە کەرکوک ڕفێندرا.<ref name=":9">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNPO: Urgent Action For Iraq's Vulnerable Components Needed: June 2014|ناونیشان=https://unpo.org/article.php?id=17646|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=unpo.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190423062243/https://unpo.org/article.php?id=17646|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوای ساڵێک لە ماوەی مانگی ئابی ٢٠١٥ لە موسڵ، داعش ٧٠٠ تورکمانی عێراقی بەھۆی موڕتەدییەت کوشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNPO: Iraqi Turkmen: ISIS Massacre in Mosul Goes Unnoticed by the International Community|ناونیشان=https://unpo.org/article/18464|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=unpo.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220901040527/https://unpo.org/article/18464|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تاکە ئۆتۆمبیلێکی بۆمبڕێژکراوی داعش لە ساڵی ٢٠١٥ لە پارێزگای سەڵاحەدین گیانی ٤٠ تورکمانی کوشت. ڕێکخراوی تیرۆریستی داعش ڕای گەیاند کە ھێرشەکانی داعش بۆ سەر تورکمانەکانی عێراق ھەڵمەتێکی ستراتیژی پاکتاوی نەتەوەیی بووە.<ref name="dailysabah.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Iraqi MP: ISIS killed hundreds and displaced thousands of Turkmens|ناونیشان=https://www.dailysabah.com/mideast/2015/07/28/iraqi-mp-isis-killed-hundreds-and-displaced-thousands-of-turkmens|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Daily Sabah}}</ref> ٥٤٠ ھاووڵاتی مەدەنی تورکمانی خەڵکی تەلەعفەر بێسەروشوێن بوون کە ١٢٥ کەسیان ژن بوون، دیسانەوە لەسەر دەستی داعش و تەنیا ٢٢ کەسیان دیسانەوە دۆزرانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The untold tragedy of Iraq's Turkmen women abducted by Islamic State|ناونیشان=http://www.middleeasteye.net/news/iraq-islamic-state-turkmen-women-enslaved-tragedy|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Middle East Eye|زمان=en}}</ref> تازە خورماتوو لە ٨ی ئازاردا بە چەکی کیمیایی ھێرش کرایە سەر و بەھۆیەوە سێ کەس کوژران و ھەزار و ٥٠٠ کەسیش بریندار بوون. ٢٥ ھەزار کەس لە شارۆچکەکە ھەڵھاتن. ھەر لەو ساڵەدا گوندی بێشیریش بە چەکی کیمیایی ھێرش کرایە سەر.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Daesh shells Turkmen village with chemical weapons|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/en/world/daesh-shells-turkmen-village-with-chemical-weapons-/565933|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.aa.com.tr}}</ref><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNPO: Iraqi Turkmen: Inside Taza Village after the Chemical Attacks|ناونیشان=https://unpo.org/article/19022|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=unpo.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160322155918/https://unpo.org/article/19022|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ٩٠٪ی شاری بێشیر لە کاتی وەرگرتنەوەیدا لە ساڵی ٢٠١٦دا وێران بووە، لەنێویاندا ٢٥٠ خانوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi Turkmen village struggles after expulsion of Daesh|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/iraqi-turkmen-village-struggles-after-expulsion-of-daesh/570778|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.aa.com.tr}}</ref> لە گوندی تورکمانی بەشیر، ٩ ژن ڕفێندراون و دەستدرێژی سێکسییان کراوەتە سەر و لە شوێنی گشتیدا بە چەقۆ ھەڵواسراون. ھەر لەو گوندەدا کچێکی تەمەن ١٢ ساڵ دەستدرێژی بە کۆمەڵی کراوەتە سەر و بە ستوونی کارەبا ھەڵواسراوە. کاتێک دانیشتوانی تورکمانەکان ھەوڵیاندا تەرمەکەی بھێنن، ١٥ پیاو بە تەقەی قەناس بەدەستەکانی داعش کوژران. دوای کەوتنی توزخورماتوو لە مانگی حوزەیرانیشدا حاڵەتی دەستدرێژی سێکسی تۆمارکرا.<ref name=":102">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Puttick|یەکەم=Miriam|ڕێکەوت=٢٠١٥|سەردێڕ=No Place to Turn: Violence against women in the Iraq conflict|ناونیشان=https://minorityrights.org/wp-content/uploads/2015/10/ceasefire-report-no-place-to-turn.pdf|journal=CESAFIRE center for civilian rights|via=Minority Rights Group International}}</ref> لە مانگی یەکدا گۆڕێکی بەکۆمەڵ لە ڕەشیدییە نزیک موسڵ لەلایەن ھێزە چەکدارەکانی عێراقەوە دۆزرایەوە. گۆڕەکە ھی ٢٧ پیاو و کوڕی تورکمانی کۆمەڵکوژ بووە. جەستەیان شوێنەواری ئەشکەنجەی ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Army forces find mass grave containing remains of 27 Turkmens near Mosul|ناونیشان=https://www.iraqinews.com/iraq-war/army-find-grave-containing-remains-27-turkmens/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Iraqi News|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170129214216/https://www.iraqinews.com/iraq-war/army-find-grave-containing-remains-27-turkmens/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٧ ژمارەی ونبووی ژن و کچ و منداڵی تورکمان ھەزار و ٢٠٠ کەس بووە.<ref name=":112">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNPO: Iraqi Turkmen: Looking Ahead to the Future after Daesh|ناونیشان=https://unpo.org/article/19858|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=unpo.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170215171750/https://unpo.org/article/19858|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٨دا ھەزار و ٣٠٠ تورکمان بێسەروشوێن ماونەتەوە.<ref>https://www.state.gov/wp-content/uploads/2020/03/IRAQ-2019-HUMAN-RIGHTS-REPORT-1.pdf</ref> == لەناوبردنی میرات == [[داعش]] بەرپرسیارە لە وێرانکردنی بینا مێژووییەکان کە بەرچاو بوون بۆ تورکمانەکان. زۆرێک لە مزگەوتە سەدە کۆنەکان، چ [[سوننە]] یان [[شیعە]]، ھەروەھا پەرتووکخانەکان وێران بوون. کۆنترین پەرتووکخانەی تەلعەفەر تەقێندرایەوە، پەرتووکخانەیەکی دیکەش کە زیاتر لە ھەزار و ٥٠٠ پەرتووکی مێژوویی لە [[پارێزگای دیالە|دیالە]] تێدابوو، تێکشکێندرا. لەنێو ئەو شوێنەوارە وێرانبووانەدا گۆڕستانی یەحیا ئەبووقاسم (لە ساڵی ١٢٩٣ لەلایەن زەنگیدەکانەوە دروستکراوە، لە ساڵی ٢٠١٤ وێرانکراوە)، گۆڕستانی ئیمام عەونەدین (لە ساڵی ١٢٤٨ لەلایەن زەنگدەکانەوە دروستکراوە، لە ساڵی ٢٠١٤ وێرانکراوە)، مەزارگەی قادیب ئەلبان مووسڵی (لەلایەن ئەتابەگەکانی مووسڵەوە دروستکراوە، ساڵی ٢٠١٤ وێران بووە)، مزگەوتی ئیمام موحسین (لەلایەن [[سەلجوقییەکان]]ەوە دروستکراوە، لە ساڵی ٢٠١٥ زیانێکی زۆری پێگەیشتووە)، مزگەوتی گەورەی ئەلنوری (لە ساڵی ١١٧٢ لەلایەن زەنگدەکانەوە دروستکراوە، لە ساڵی ٢٠١٧ وێران کرا، مزگەوتی ئیمامی باھیر (لە ساڵی ١٢٥٩ دروستکراوە، لە ساڵی ٢٠١٤ وێران بووە)، و مزگەوتی پاشا (لە ساڵی ١٨٨١ لەلایەن [[عوسمانییەکان]]ەوە دروستکراوە، وێران بووە).<ref name=":132">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Between the Millstones: The State of Iraq's Minorities Since the Fall of Mosul|بڵاوکەرەوە=IILHR, MRG, NPWJ and UNPO|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٧٩١٩-٥٨-٩|edition=1st|شوێن=Brussels, Belgium|زمان=English}}</ref> == ھەروەھا تەماشای == * [[جینۆسایدی ئێزدییەکان لەلایەن داعش]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|مێژوو|دەیەی ٢٠١٠|شەڕ}} [[پۆل:جینۆسایدەکان]] [[پۆل:سەدەی ٢١ەم لە عێراق]] [[پۆل:کۆمەڵکوژیەکان لە عێراق]] [[پۆل:تاوانەکانی شەڕ]] [[پۆل:شەڕەکانی عێراق]] [[پۆل:پاکتاویی ڕەگەزی]] [[پۆل:شەڕی کەنداو]] [[پۆل:کۆمەڵکوژیی گرووپە ڕەگەزییەکان]] [[پۆل:ڕەگەزپەرستی لە عێراق]] 7e3p18gyhjcjiy21gx3ee1wfmthjx0b 3 227666 1614318 1271847 2026-08-02T09:30:43Z SakuraBot 51806 بۆت: گواستنەوەی پەیامەکانی Translation of the week بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation_of_the_week]] 1614318 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} == داڕێژە == دووبارە سڵاو، گەر کاتت ھەیە و حەز دەکەم گفتوگۆیەک سەبارەت بە نەبوونی داڕێژەیەکی ویکیپیدیای فارسی بکەم لەگەڵتدا. کەمێک لەمەوبەر وتارێکم بەناوی مێرک ([[مێرک (کۆمپانیا)|ئێرە]]) دروستکرد، کە سەرچاوە سەرەکییەکەی وەرگێڕانەکەم ویکیپیدیای فارسی بوو، بەڵام بەداخەوە دوو سەرچاوەی ئەوێ کاری نەکرد لە وتارەکەدا، ئایا دەتوانیت پێم بڵێیت ھۆکارەکەی چییە؟ واتا ویکیپیدیای سۆرانی نییەتی یان چ شتێک. سوپاست دەکەم یارمەتیم بدەیت، من وتارەکان لە ویکیپیدیای فارسی و ئینگلیزی دەھێنم، و ھەروەھا ئاگادارم زۆر بەکارھێنەریش پێویستی بە وتارەکانی فارسی دەبێت کە بیھێننە ویکیپیدیای کوردی سۆرانی، چونکە وتاری ئەوێ زۆر جوان و ستانداردانە نووسراون. [[بەکارھێنەر:Central Kurdish|Central Kurdish]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Central Kurdish|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٧، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو بەرێز @[[بەکارھێنەر:Central Kurdish|Central Kurdish]] بابەتێکی باشت کردۆتەوە بەڵام پێش ئەوەی ھیچ شتێک بڵێم ئایا بەڕێزتان فارسیتان باشە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٤، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::نا نەخێر ھەرگیز قسەم پێی نەکردووە و نایزانم. تەنھا بە وەرگێڕی خۆگەڕ وتارەکانی ویکیپیدیای فارسی وەردەگێڕم، چونکە ویکیپیدیایەکی ستاندارد و شێواز-ڕێکە. [[بەکارھێنەر:Central Kurdish|Central Kurdish]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Central Kurdish|لێدوان]]) ‏١٥:٠٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Central Kurdish|Central Kurdish]]: لەم حاڵەتە چۆن بتوانین کار لە داڕێژەکانی ویکیی فارسی بکەین بەبێ ئەوەی بزانین باس لە چی دەکەن؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٩، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::::زۆرباشە، ئەی کەواتە چۆن ھاوکاربم لە چارەسەرکردنی ئەو جۆرە سەرچاوانە ئەگەر تووشم ببێت، وەک دەزانیت وتارەکەی لەسەرەوە دەست نیشانم کردووە ئەو جۆرە سەرچاوەیەی تێدایە. [[بەکارھێنەر:Central Kurdish|Central Kurdish]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Central Kurdish|لێدوان]]) ‏١٥:١٨، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == .. == سلاو بەرێزم سەرەتا پێش هەموو شتێک ئەمە شوێن و نیشتنگەی منە من هەر لەوێ لە دایک بووم بە پێویستن زانی دەستکاری زانیاریارەکان بکەم و زیانیاری زیاتر زیاددبکەم بۆیە وە سەبارەت بە سەرچاوەش بە پێویستم زانی دای نەنێم چونکە روونە شتەکە. [[بەکارھێنەر:Twana Shwan Abdoolrazaq|Twana Shwan Abdoolrazaq]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Twana Shwan Abdoolrazaq|لێدوان]]) ‏١٨:٤٨، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Twana Shwan Abdoolrazaq|Twana Shwan Abdoolrazaq]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، ئەو زانیاریەی زیادت کردبوو کێشەیەکی ھەبوو ١.بێسەرچاوە بوو زانیارییەکان بۆ کەسێک کە لەوێ نیشتەجێیە و لەوێ دەژیت لەوانەیە ئاشکرا بن بەڵام [[ویکیپیدیا:پێویستە ئاماژە بەوە بدەیت کە ئاسمان شینە|بۆ ھەموو کەس وەک یەک نییە]] بۆیە پێویست بوو ئاماژە بەسەرچاوە بدەیت تا لە ڕاستی و درووستی زانیارییەکان دڵنیابینەوە، ٢. تکایە [[ویکیپیدیا:شێواز|شێوازی ویکیپیدیا]] بپارێزن کاتێک وتار دەنووسن، بۆ نموونە سەیربکەن بزانن وتارەکانی تر چۆن نووسراون و بەم شێوەیە بینووسن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:١٤، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) سوپاس بەرێز بەپێی توانا دەی نوسین دوبارە سوپاس بۆ لێدوانەکەت [[بەکارھێنەر:Twana Shwan Abdoolrazaq|Twana Shwan Abdoolrazaq]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Twana Shwan Abdoolrazaq|لێدوان]]) ‏١٧:٠١، ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:Dashta ze|Dashta ze]]ەوە (‏٢١:١٠، ٣ی شوباتی ٢٠٢٣) == سلاو من پەرەیەکم دروست کردووە بە ژێدەر و هەمو شتێکەوە تەواوە بەلام کە لە گوگل سێرچ دەکەم پیشانم نادات لۆ؟ --[[بەکارھێنەر:Dashta ze|Dashta ze]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Dashta ze|لێدوان]]) ‏٢١:١٠، ٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Dashta ze|Dashta ze]] سپاس بۆ بەشدارییەکەت، ئەمە لەبەر ئەوەیە ھێشتا پەڕەکە پێداچوونەوەی بۆ نەکراوە و پەسەند نەکراوە لەلایەن چاودێرانی ویکیپیدیا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:١٥، ٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:Dashta ze|Dashta ze]]ەوە (‏٢١:١٧، ٣ی شوباتی ٢٠٢٣) == سلاو زۆر سۆپاس ئایا چەن دە خایەنێت؟ وە توش دەتوانی سەیری پەرەکەم بکەی وە پێداچونەوەی بوو بکەی فەرموو ئەمەش لینک؛ https://ckb.m.wikipedia.org/w/index.php?redlink=1&title=%D8%B4%DB%8E%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%B2%DB%8E --[[بەکارھێنەر:Dashta ze|Dashta ze]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Dashta ze|لێدوان]]) ‏٢١:١٧، ٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Dashta ze|Dashta ze]] تیمی بەسەرداچوونەوە ژمارەیان کەمە بۆیە لەوانەیە تۆزێکی پێ بچێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٣٧، ٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == نیشانێک بۆتۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Atom Administrator Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی پارێزەریی''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سپاس بۆ ئەو کارانەی تۆ کە وا دەکات ویکیپیدیا لە کەسانی خراپکار بپارێزرێت و ھەمیشە سوودبەخش بێت بۆ خوێنەران [[User:Ferhad Mamosk|<font color="#4e1b65" face="comic sans ms"><strong>مامۆزک</strong></font><font color="#00008C" face="Papyrus"> </font>]]^{[[User talk:Ferhad Mamosk|<font COLOR="#14710f"><strong>وتووێژ</strong></font>]]} ‏١٥:٢٧، ٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) |} : زۆر سپاس بۆ بەشدارییەکانی ئێوەش خۆشحاڵین کە لێرەیت [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٤، ٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) {{emoji|1F60A|size=28}} == پرسیار لە [[User:Ramyarhassan|Ramyarhassan]]ەوە (‏١٧:٠٨، ٥ی شوباتی ٢٠٢٣) == سڵاو بەڕێز من چۆن دەتوانم بابەت دابنێم بابەتی خۆم؟ ئەکاونتەکەم نوێیە؟ --[[بەکارھێنەر:Ramyarhassan|Ramyarhassan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ramyarhassan|لێدوان]]) ‏١٧:٠٨، ٥ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Ramyarhassan|Ramyarhassan]]: بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، سەرەتا بڕوانە [[ویکیپیدیا:وتار چییە؟]]، دەتوانیت لە پەڕەی [[دەستپێک]] لە بەشی "دەتەوێت وتارێک بنووسیت؟" وتارێک درووست بکەیت بەڵام پێویستە وتارەکەت [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخدار]] بێت و [[ویکیپیدیا:ئاماژە بەسەرچاوە|ئاماژە بەسەرچاوە]] بدات و [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بەبێ لایەنانە]] بنووسرێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٢٧، ٥ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) ::زۆر سوپاس [[بەکارھێنەر:Ramyarhassan|Ramyarhassan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ramyarhassan|لێدوان]]) ‏١٧:٣٤، ٥ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:Aram sadq|Aram sadq]]ەوە (‏٢٣:٠٥، ١٢ی شوباتی ٢٠٢٣) == Slaw Mamwsta amawey aw para bakr benm bo zyad krdne zanyareyakanm la sar zanste shar3y u babata greng kan ,aenja jwan aharaza nem joon atwanm ba dway da bgarym ,zor supas bo wlam danawat❤️💙 --[[بەکارھێنەر:Aram sadq|Aram sadq]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram sadq|لێدوان]]) ‏٢٣:٠٥، ١٢ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو بەرێز @[[بەکارھێنەر:Aram sadq|Aram sadq]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، ئایا بەڕێزتان مەبەستتان لەوەیە ئەتانەوێت بابەت بنووسن لە ویکیپیدیا بەڵام نازانن چۆن؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٨، ١٢ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:ژوان هێژا|ژوان هێژا]]ەوە لەسەر [[بەکارھێنەر:ژوان هێژا]] (‏٢٣:٢٧، ١٢ی شوباتی ٢٠٢٣) == سڵاو من دەمەوێ لە ڤێکیپیدیای کوردی بەناوی شەریف فەلاح، نووسەر و وەرگێڕ پەڕەیەک بکەمەوە، تکایە یارمەتیم بکە --[[بەکارھێنەر:ژوان هێژا|ژوان هێژا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ژوان هێژا|لێدوان]]) ‏٢٣:٢٧، ١٢ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ژوان هێژا|ژوان هێژا]]: سڵاو بەڕێزم گەر وتارەکەت بایەخدارە و شوێن کلیلە سیاسەتەکانی [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]]، [[ویکیپیدیا:بایەخداری]]، [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]] دەکەوێت بڕوانە [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A ئەم فێرکارییە] لە یوتیووب. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٨، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:Lawk.amjad|Lawk.amjad]]ەوە (‏١٥:٠٦، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣) == سڵاو بەڕێزان من خاوەنی پەیمانگایەکی فێرکردنم، تەنها چەند دێڕێکم داناوە و مۆڵەتی فەرمی حکومەتی هەرێمی کوردستانم هەیە، پێم سەیرە وتارەکەم سڕاوەتەوە؟ --[[بەکارھێنەر:Lawk.amjad|Lawk.amjad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Lawk.amjad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٦، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Lawk.amjad|Lawk.amjad]] بەرێزم وادیارە وتارەکەت بەشێوەیەکی خێرا سڕدراوەتەوە و دەکرێ ھەڵەیەک ڕوویدا بێت بەڵام پرسیارەکە ئەوەیە ئایا وتارەکە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخدارە]]؟ پشت بە سەرچاوەی باوەڕپێکراو دەبەستێت تا بایەخداری وتارەکە بسەلمێنرێت؟ چونکە تەنھا لەبەر ئەوەی ئەم پەیمانگە دامەزراوە و لە کوردستان دامەزراوە ناتوانرێت وتارێکی سەربەخۆی لەسەر بنووسرێت، دەبێت بسەلمێنرێت ناوبانگی ئەم پەیمانگایە چییە؟ چی ئەم پەیمانگایە لە پەیمانگاکانی تری کوردستان جیادەکاتەوە {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:١٠، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) ::مامۆستای بەڕێز ئێمە پەیمانگایەکی مۆڵەتداری فێرکردنی پیشەیین خاوەنی خوێندکارێکی زۆرین لە شاری سلێمانی باشوری کوردستان، ئەمە چەند لینکێکی لاپەڕەکەمانە و لێرە دای دەنێم.. نازانم لەوە زیاتر چیتر پێشکەش بکەم..؟ ::[https://www.facebook.com/lawk.institute.suli/videos/658719789292188/]https://www.facebook.com/lawk.institute.suli/videos/658719789292188/ ::[https://www.facebook.com/lawk.institute.suli/videos/3370475299902138/]https://www.facebook.com/lawk.institute.suli/videos/3370475299902138/ ::[https://www.facebook.com/lawk.institute.suli/videos/755517842334488/]https://www.facebook.com/lawk.institute.suli/videos/755517842334488/ ::[https://www.facebook.com/lawk.institute.suli/videos/760831618263808/]https://www.facebook.com/lawk.institute.suli/videos/760831618263808/ [[بەکارھێنەر:Lawk.amjad|Lawk.amjad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Lawk.amjad|لێدوان]]) ‏١٥:١٦، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) سڵاو بەڕێزان من خاوەنی پەیمانگایەکی فێرکردنم، تەنها چەند دێڕێکم داناوە و مۆڵەتی فەرمی حکومەتی هەرێمی کوردستانم هەیە، پێم سەیرە وتارەکەم سڕاوەتەوە؟ [https://www.facebook.com/lawk.institute.suli/]https://www.facebook.com/lawk.institute.suli/@ [[بەکارھێنەر:Lawk.amjad|Lawk.amjad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Lawk.amjad|لێدوان]]) ‏١٥:٠٨، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Lawk.amjad|Lawk.amjad]] من دانم بەوە داناوە ئێوە پەیمانگایەکی فەرمین، ئەوە ڕوونە کێشەمان نییە، بابەتەکە ئەوە نییە، لێرە ویکیپیدیا سیاسەت و ڕێسای خۆی ھەیە، و بۆ ئەوەی وتارێک بنووسرێت پێویستە شوێن سێ سیاسەت بکەوێت ئەوانیش [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]]، [[ویکیپیدیا:بایەخداری]]، [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە]]، لێرە گرنگترین شت بایەخدارییە ئایا ئەم پەیمانگایە بەناوبانگە؟ چی ئەم پەیمانگایە لە پەیمانگاکانی تری کوردستان جیادەکاتەوە؟ بڕوانە سیاسەتەکانمان بەپێی ئەوە کارەکان جێبەجێ دەبن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٢٣، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) ::بەڕێزان هەر سێ سیاسەتەکەی باسی دەکەن پەیڕەوم کردوە.. بابەتی بایەخداری لای ئێوە چۆنە، ئەوەی شوێنەکەی ئێمە لە شوێنەکانی دیکە جیادەکاتەوە ئەوەیە کە خاوەنی کوالیتییەکەی بەرزی فێرکردنی پیشەیین، لە سادەترین پێناسەدا، دانانی ئەو بابەتەم کە سڕاوەتەوە بۆ ئەوە بوە، کە خەڵکێکی زۆر گەڕان دەکەن بەدواماندا.. دەیانەوێت زانیارییان لەسەر ئێمە هەبێت. ئەو پاساوانەی بۆم هاتوەتەوە لاوازە.. لەگەڵ ئەوەی زۆر دڵخۆشم بەوەی کەسانێکی کورد هەن کە دەتوانن لێرەوە هاوکار بن لە وەڵامدانەوە [[بەکارھێنەر:Lawk.amjad|Lawk.amjad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Lawk.amjad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٠، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Lawk.amjad|Lawk.amjad]] وادیارە بەڕێزت لێرە نوێی شارەزای بەرێوەچوونی ویکیپیدیا نیت، [[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا ئاوێنە نییە]] تا وێنەدانەوەی گشت شتێک بێت، بایەخداری بابەتێک بەوە دیاریدەکرێت کە بەناوبانگ بێت و لە چەن سەرچاوەیەکی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلمێنراو]] و باوەڕپێکراو بایەخدارییەکەی بسەلمێنرێت بڕوانە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٣، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) ::::دیسان پاساوێکی لاوازە، دەیان بابەت هەن لێرەن بەڵام بەهۆی ئەوەی لە چەند وێبسایتێک بڵاوکراونەتەوە، پێتان وایە راست و دروست و بەناوبانگە.. ئەمەی من دامناوە بڕواهێنەرە.. بەڵام کۆت و بەندی ئێوە کۆنکرێتییە.. سوپاس ئەوە دەرچوم لە بابەتەکە [[بەکارھێنەر:Lawk.amjad|Lawk.amjad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Lawk.amjad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٨، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Lawk.amjad|Lawk.amjad]] ئینکاریکردن لە سیاسەتەکانمان و پرانسیپی بەڕێوەچوونی زانستنامەکە یارمەتی ھێنانەوەی وتارەکە نادات، من ماوەیەکی زۆرە لێرەم دەزانم ئێرە چۆن کاردەکات گەر بڕواتان بەمن نییە ئەتوانن قسە لەگەڵ بەڕێوەبەرێکی تر بکەن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٤١، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) ::[https://www.facebook.com/lawk.institute.suli/videos دیارترین بابەتەکانمان لێرەدایە] [[بەکارھێنەر:Lawk.amjad|Lawk.amjad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Lawk.amjad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٤، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == شوباتی 2023 == [[پەڕگە:Information.svg|25px|alt=Information icon]] سڵاو، من [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emadم]]. ویستم ئاگادارت بکەمەوە کە یەکێک یان زیاتر لە [[تایبەت:Contributions/Sakura emad|بەشدارییە نوێکانت]] پووچەڵکراونەتەوە چوونکە بەسوود دیار نەبوون. ئەگەر ئارەزوو دەکەیت تاقیکردنەوە بکەیت، تکایە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|خۆڵەپەتانێ]] بەکار ببە. ئەگەر ھەر چەشنە پرسیارێکت ھەیە، دەتوانیت لە [[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگا]] داوای یارمەتی بکەیت. سوپاس.<!-- Template:uw-vandalism1 --> [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٥، ١٩ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == شوباتی 2023 == [[پەڕگە:Information.svg|25px|alt=Information icon]] سڵاو، من [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emadم]]. ویستم ئاگادارت بکەمەوە کە یەکێک یان زیاتر لە [[تایبەت:Contributions/Sakura emad|بەشدارییە نوێکانت]] پووچەڵکراونەتەوە چوونکە بەسوود دیار نەبوون. ئەگەر ئارەزوو دەکەیت تاقیکردنەوە بکەیت، تکایە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|خۆڵەپەتانێ]] بەکار ببە. ئەگەر ھەر چەشنە پرسیارێکت ھەیە، دەتوانیت لە [[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگا]] داوای یارمەتی بکەیت. سوپاس.<!-- Template:uw-vandalism1 --> [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٥٥، ١٩ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == ئەم پشیلەیە پێشکەش بە تۆ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" | rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" |[[پەڕگە:Sleepy_kitty.jpg|ڕاست|وێنۆک|160x160پیکسڵ]] | style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''ئەم پشیلەیە پێشکەش بە تۆ''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |سڵاو@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ئەم دیارییە پێشکەش دەکەم بە تۆ بەهۆی زۆر ماندووبونت بە منەوە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٩:٠٤، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) |} 🥰🤍 زۆر سپاس بۆ ئەم دیارییە ژیکەلەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٩:٢٩، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == وەرگرتنەوەی ماف == سڵاو {{وب|Sakura emad}} من دەستبەرداری مافەکانم دەبم چونکە کاتم بۆ ویکیپیدیا نەماوە و دەمەوێت خانەنشین بم. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ‏١٤:٠٥، ٤ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] بۆ ماوەی <abbr title="بۆ بیرکردنەوە لە بڕیاردان و ئەگەری ھەر پەشیمان بوونەوەیەک">٢٤ کاتژمێر دەوەستم</abbr>، پێش ئەوەی پرۆسەکە جێبەجێ بکەم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:١٥، ٤ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :: {{وب|Sakura emad}} دەست خۆش بەڵام پێویست بە وەستان ناکات. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ‏١٤:١٧، ٤ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :::ئەمە ئەرکێکی تا ڕادەیەک فەرمییە کە پێویستە بوار بدرێت، بۆ بیرکردنەوە :) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٤:٢٢، ٤ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] {{کرا}} لە داھاتوویەکی نزیک ھەرکاتێک ویستت ئەتوانیت مافەکانت وەربگریتەوە، مافەکان لابران جگە لە مافی پاسدراوی خۆگەر و گەڕێنەرەوە نەبێت کە پێویست ناکات لاببرێن سپاس بۆ خزمەتەکانت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٣، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) == ڕەنگی تێکەڵاو == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]<nowiki/>سڵاو باشە چۆن کۆدی ڕەنگی تێکەڵاو multicolor چۆن دەست دەکەوێت؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٥:٤٩، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: نازانم بەتەواوی مەبەستت چییە سەیری [https://www.w3docs.com/tools/code-editor/6907 ئێرە بکە] بزانە وەڵامت دەداتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٧، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::ببورە@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] مەبەستم لەوە نییە، مەبەستم لە تێکەڵەی دوو ڕەنگە واتا لە یەک پیتدا چوار ڕەنگ دیاربێت وەک [https://www.istockphoto.com/vector/test-tube-with-rainbow-gradient-colored-liquid-symbol-for-funny-chemical-gm1254436639-366651883] واتا لەیەک پیتدا ٧ ڕەنگ لەیەک پیتدا هەبێت، زۆر کەسم بینییوە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی وایان کردووە بەس من نازانم [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:١٦، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: نموونەیەک لەو کەسانە بنێرە کە لە ویکیپیدیای ئینگلیزی وایان کردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٩، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]. دەست خۆش بۆ ئەو بابەتە باشە ئەی چۆن ناوەکەم بگۆڕم؟ چەند جار کردم نەبوو [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٢٠، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :::::https://en.m.wikipedia.org/wiki/User_talk:Qwerfjkl#Second_list_of_bot_move_requests بێزەحمەت لەو شێوە واژووەم دەوێت [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٧:٣٨، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::::<span id="aro:1677521460351:User_talkFTTCLNAro" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[User:ئارۆ سالار محمود|<span style="background:#1d9ffc; color:white; padding:5px; box-shadow:darkgray 2px 2px 2px;">ئارۆ سالار محمود</span>]][[User talk:ئارۆ سالار محمود|<span style="background:#79c0f2;color:white; padding:2px; box-shadow:darkgray 2px 2px 2px;">وتووێژ</span>]] نموونە</span> ::::::<br> ::::::@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: بەم شێوەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٤، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :::::::زۆر سوپاس❤️❤️❤️❤️❤️❤️ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٠٥، ٧ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەس دەتوانیت بە شێوازی کۆد بۆم دابنێیت بۆ ئەوەی زیادەی لەگەڵ نەبەم؟ ❤️❤️❤️❤️ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٠:٠٨، ٧ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) == نەورۆز == سڵاو [[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] دەکرێ لەبەر نەورۆز لۆگۆی ویکیپیدیا بکرێتە [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nowruz_ckb.wikipedia_logo.png#mw-jump-to-license ئەمە]. [[تایبەت:بەشدارییەکان/83.120.30.9|83.120.30.9]] ‏١٠:١٢، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو بەڕێزم سپاس بۆ پێشنیارەکەت بەڵام پێویستە سەرەتا ئەم بابەتە لە [[ویکیپیدیا:دیوەخان (پێشنیارەکان)]] تاوتوێ بکرێت، سپاس و بەرێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] لەوانەیە پێشنیارێکی باشتری ھەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٤١، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :: سڵاو، Sakura emad وەک خۆت ئاماژەت پێی دا، دەبێت ئەو بابەتانە لە دیوەخان باس بکرێن و یەکدەنگیی کۆمەڵگەی لەسەر بێت. وەک خۆم بە پێویستی نازانم. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٥٢، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] لەبەر ئەوەی ئەو بەڕێزە ئەو پێشنیارەی کردووە، من بۆی دەخەمە دیوەخان.[[بەکارھێنەر:Agent aro|Agent aro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Agent aro|لێدوان]]) ‏١٩:٢٢، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) == كاكه ئارام من ياريزاني دالكوردي سويدم == ده تواني انيستكرامي خوت بنيري زور كارم پيته قسه بكه ين برام انيستكرامي من aysar_qasim [[تایبەت:بەشدارییەکان/213.89.247.86|213.89.247.86]] ‏٠١:٤٩، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] وابزانم مەبەستی بەڕێزتانە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٦، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::جون بتوانم قسه بكه م له گه لت [[تایبەت:بەشدارییەکان/213.89.247.86|213.89.247.86]] ‏٠٢:١١، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) :::من ناوم ساکورایە. گەر مەبەستت بەرێز ئارامە کاتێکی تر وەڵامت دەداتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٢:٢١، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::سڵاو Sakura emad، پەیامی بۆ پەڕەی لێدوانی منیش و زۆر شوێنی تریش ناردووە. لای خۆم وەڵامم دایەوە و گەر دەیەوێت قسە لەگەڵ من بکات، ئەوا با یا ھەر لە ویکیپیدیا قسە بکات یانیش با بێتە [[ویکیپیدیا:دیسکۆرد]]. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٠٤، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) == ساكوراي == برا بس تو انيستگرامي خوت بو من بنيره بي زحمه ت زور كارم پيته بخوا [[تایبەت:بەشدارییەکان/213.89.247.86|213.89.247.86]] ‏٠٧:٠٤، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) == ئایپییەک بەناوی تۆوە == سڵاو، ویستم ئاگاداری [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk%3ARequests_for_new_languages%2FCentral_Kurdish_Wiktionary&diff=next&oldid=23614148&diffmode=source ئەم دەستکارییە] بیت کە بەناوی تۆوەوە کراوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٣:٤٦، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) == دلشاد کاوانی == :::::: سڵاو ڕێز خاتوو شوکرییە من بۆ جاری دووەممە ژیاننامەی نووسەر و ڕۆۆماننوس دڵساد کاوانی دادەنێم ئەم بابەتە دادنێم. هەموو سەرچاوەکەنام بۆ دانابوو بەپێی پێوەرەکان کارم لەسەر کردووە. کە دەڵێن ئیسلیپیدای ئازاد کەواتە بۆ هەموو کەس وەک یەکە. بۆچی ئەو نووسەرە قبووڵ ناکان. هیوادارم لایەک لەم بابەتە بکەنەوە. سوپاس {{واژوونەکراو|شهلا رحیمی| 20:28, 2 April 2023}} سڵاو [[بەکارھێنەر:شهلا رحیمی]] بابەتەکە چەندین جارە بەھۆی [[ویکیپیدیا:بایەخداری|کێشەی بایەخداری]] دەسڕدرێتەوە، بابەتەکە بەپێی پێویست بایەخدار نییە تا وتارێکی سەربەخۆی ھەبێت لە ویکیی سۆرانی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٧، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == ڕێنوێنی == سڵاو هاوڕێی ئازیز. ئەم بابەتە دەهێنمە ناو فەزای ناوەوە.[https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%BE%DB%8E%D9%86%DB%95%D8%B1:Eiliad/%D8%AE%DB%86%DA%B5%DB%95%D9%BE%DB%95%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E] ئایا دەتوانرێت پشکنینی نووسەری بابەتەکە و دروستی ناوەڕۆکەکە بکرێت؟ [[بەکارھێنەر:Eiliad|Eiliad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Eiliad|لێدوان]]) ‏١٩:١٢، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Eiliad|Eiliad]] بەخێرھاتیت، یەکێک لە کلیلە سیاسەتەکانی ویکیپیدیا [[ویکیپیدیا:بایەخداری]]ە ئایا ئەم وتارە بۆ ویکیپیدیای سۆرانی بایەخدارە؟ ئەوەنەی سەیرم کرد تەنھا بۆ ناوخۆی ئێران بایەخداری ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٩، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) ::چونکە نووسەری بابەتەکە کوردە. وتم لەوانەیە پەیوەندی بەوەوە هەبێت [[بەکارھێنەر:Eiliad|Eiliad]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Eiliad|لێدوان]]) ‏٠٥:٥١، ٢١ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:سالیک|سالیک]]ەوە (‏١٣:٣٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٣) == سڵاو چۆن بتوانم بابەتێکی دۆکیۆمێنتاری وەک ژاننامەی کەسایەتیەک بە شێوەیەکی ستاندارد و ئەکادیمی بۆ ویکیپیدیا زیادبکەم؟ --[[بەکارھێنەر:سالیک|سالیک]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:سالیک|لێدوان]]) ‏١٣:٣٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:سالیک|سالیک]] بەخێرھاتیت، بەگشتی پێویستە بابەتەکەت شوێن سێ کلیلە [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەت]] بکەوێت، یەک: [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]، دوو: [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]، سێ:[[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]]. :ئایا پرسیارەکەت ئەوە بوو چۆن بە شێوەیەکی تەکنیکی بتوانیت بابەت بنووسیت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) == دەروازە:مۆسیقای کوردی/دەنگی ھەڵبژێردراو == {{وب|Sakura emad}} سڵاوت لێبێت، دەمەوێت گۆرانییەک بۆ بەشی [[دەروازە:مۆسیقای کوردی/دەنگی ھەڵبژێردراو]] زیادبکەم، کە گۆرانییەکە بریتییە لە شەش پەپولەکە کە شعری کاکەی فەلاح و وتنی مەرزییە فەریقییە، دەتوانرێت وەربگیرێت؟ [[بەکارھێنەر:Agent aro|Agent aro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Agent aro|لێدوان]]) ‏١٨:١٥، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Agent aro|Agent aro]] پێم وایە ھیچ کێشەی نەبێت @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]ش بیرورای خۆی بڵێت سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٦، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Agent aro|Agent aro]]: کارێکی باشە، دەروازەکە دەوڵەمەندتر دەبێت. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏٠٧:٤١، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئەمە گۆرانییەکە بۆ دڵنیابوونەتەووتان، [https://open.spotify.com/track/0xbc36yS3IdblrPXhImcO2?si=7yY_hAmCScCG9f6rHchsWA&context=spotify%3Aplaylist%3A37i9dQZF1EIYKrCNcDPMW0] [[بەکارھێنەر:Agent aro|Agent aro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Agent aro|لێدوان]]) ‏١٠:٥٨، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Agent aro|Agent aro]]: دایبنێ، کێشەی تێدا نییە. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١١:٥٦، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Sakura Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی ساکوورا''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ئەستێرەی ساکوورا بەھۆی ناوەکەتەوە پێشکەش دەکەم:) بەشدارییەکانت لێرە بەرز دەنرخێنم، ھەر بمێنن و بەردەوام بن. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏١٩:٤٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) |} : زۆر سپاس گیانم، نیشانەکەت بەرز دەنرخێنم ھەرچەندە ئەو ماوەیە خزمەتێکی وام نییە ^_^ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:سەڵاح ڕەوف عەلی|سەڵاح ڕەوف عەلی]]ەوە (‏١٩:١٢، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣) == سڵاو من کەسێکی هونەر ئامێزم چۆن کارە هونەریەکانی خۆم نمایش بکەم سوپاس --[[بەکارھێنەر:سەڵاح ڕەوف عەلی|سەڵاح ڕەوف عەلی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:سەڵاح ڕەوف عەلی|لێدوان]]) ‏١٩:١٢، ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:سەڵاح ڕەوف عەلی|سەڵاح ڕەوف عەلی]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا، دەتانەوێت چ کارێکی ھونەری پێشکەش بکەن؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٦، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئاراس خۆشناو|ئاراس خۆشناو]]ەوە (‏٠١:٣٤، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣) == چۆن بتوانم ژیان نامەی کەسایەتیێک زیاد بکەم؟ --[[بەکارھێنەر:ئاراس خۆشناو|ئاراس خۆشناو]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاراس خۆشناو|لێدوان]]) ‏٠١:٣٤، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:ئاراس خۆشناو|ئاراس خۆشناو]] بەخێرھاتیت بۆ ویکیپیدیا تکایە سەیرێکی [https://www.youtube.com/watch?v=LjC9tSbe0LE&feature=youtu.be ئەم ڤیدیۆی فێرکارییە] بکە لە یوتیووب. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٣١، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) == بڵند اسماعیل == بڵند اسماعیل/بڵند شێخ وەسانی کەسایەتییەکی سیاسی و سەربازی هەرێمی کوردستانە. لە ساڵی ١٩٦٥ لە گوندی شێخ وەسان سەر بە شارۆچکەی شەقلاوە لە دایک بووە لە بنەمالەیەکی شۆرش گێر و خاوەن شەهیدو ئەنفالە. لە تەمەنی گەنجی کاری سیاسی دەست پێکردووە لە سەرەتادا لە سەردەمی شۆرشی گوڵان لە دژی ڕژێمی بەعسی ڕوخاو لە ریزی رێکخستنە نهێنییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان کاری کردووە جگە لەمە لە رێکخراوی یەکێتی قوتابیان کاری کردووە پلەی ڕێکخراوەیی تا ئاستی کارگێری لقی هەولێری قوتابیان چوە دواتر بۆتە پێشمەرگەو چەندین چالاکی سەربازیان لە دژی ڕژێمی بەعس ئەنجام داوە و دواتر لە ساڵی ١٩٩١ بەشداری لە ڕاپەرینە گەورەکەی باشوری کوردستان کردووە لە دژی حکومەتی بەعس و بەشدار بووە لە ئازادکردنی شاری هەولێر. لە ڕوی خوێندنەوە بەکالۆریۆسی لە یاسادا هەیە لە زانکۆی صلاحدین. دیارترین بەرپرسیارەتییەکانی لەناو ئەم پارتە سیاسیە ئەمانەن( بەرپرسی ناوچەی شەقلاوە- کارگێڕی لقی دوو-جێگری بەرپرسی لقی١٦-بەرپرسی لقی٢٤/ بەرپرسی لقی١٦-بەرپرسی لقی٢ ) لە کۆنگرەی ١٣ پ.د.ك بۆتە ئەندامی سەرکردایەتی لە کۆنگرەی ١٤ی ئەم حزبە کەلە ساڵی٢٠٢٢ ئەنجامدرا بە دەنگی ئەندامانی کۆنگرە بە ئەندامی سەرکردایەتی(ئەندامی کۆمیەتی ناوەندی) ئەم حزبە هەلبژێردرا و لە ئێستادا بەرپرسی لقی دووی هەولێرە کە گرنگترین و هەستیارترین لقی ئەم حزبەیە. [[بەکارھێنەر:ئاراس خۆشناو|ئاراس خۆشناو]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاراس خۆشناو|لێدوان]]) ‏٠٢:١٣، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) == Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear interface administrator, This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well. There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability. As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]]. Have a great day!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team</bdi> ‏٢٣:٠٢، ٧ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Samuel (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_1&oldid=25272788 --> :i am semi retired @[[بەکارھێنەر:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]]-san but let me know what i can do, to best of my abilities. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١١:٣٨، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:Sewa S. Aziz|Sewa S. Aziz]]ەوە (‏٢٠:٤٢، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٣) == Slaw mamosta mn akret dway taqikrdnaway xuli 2 wzari bema wikipideia babatakani xom blawkamawa --[[بەکارھێنەر:Sewa S. Aziz|Sewa S. Aziz]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sewa S. Aziz|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٢، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC) :بەڵێ بەڕێز ھەرکاتیک ھاتیت بەخێرھاتیت {{emoji|1F60A|size=28}} لەخزمەتدام [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٠١، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC) == سڵاو == سڵاو ساکورا خان لە ئێستادا دەتوانم پەڕەیەک بۆ بینەر درووست بکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١٢:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] گیان پێویستە شوێن سیاسەتی [[ویکیپیدیا:بایەخداری]] و [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە]] بکەوێت گەر ئەمانەی تێدایە بەلێ. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:١١، ١ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) ::خۆت سێری سایتەکە بکەیت بۆ ئەوەی بزانیت دەتوانرێت بە زانیاریەک لە ویکیپیدیا دابندرێت [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏٠٧:٣٣، ٢ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) :::خوودی وێب سایتەکە بەس نییە بۆ ئەوەی بابەتی لەسەر دابنرێت، پێویستە بایەخدار بێت بەڕێز ئاریا، بایەخداریشی بەناوبانگیەتی، چەن بەناوبانگە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٥، ٢ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) == سلاو == ساکورا خان دەتوانم وتارێک لەسەر کوردسەبتایتڵ دروست بکەم ئەم وێبسایتە جیاوازە لە بینەر و ئەم ئێستا لە پێش کوردسینەماوەیە هەروەها بەرهەمێکی زۆریشیان هەیە [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریا سالار|لێدوان]]) ‏١١:٠٣، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:سامان خضر محمد|سامان خضر محمد]]ەوە لەسەر [[دەست]] (‏١١:٢١، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣) == چۆن وێنە زیاد بکەم لەبابەتێک لەڕێگای موبایلی زیرەک --[[بەکارھێنەر:سامان خضر محمد|سامان خضر محمد]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:سامان خضر محمد|لێدوان]]) ‏١١:٢١، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سپاس بۆ وەڵامدانەوەی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٥٩، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) ::لە پەڕەی لێدوانی منیش هەمان پرسیاری کردووە، لەوێ وەڵامم داوەتەوە بڕوانن بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared]]<nowiki>، سوپاس. ~~~~</nowiki> [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٣:٠٥، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) == تکایە وتارەکانی کە دروستم کردوون، هەڵەکەیان چاک بکە، با منیش زانیاری وەرگرم == دەم باش برام. کاکە من خەڵکی [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|ڕۆژهەڵاتی کوردستانم]]، ناوچەی [[موکریان]] و زاراوەی من [[موکریانی|کوردی موکریانیە]]، یەعنی لەگەڵ سۆرانیەکانی دی جیاوازی هەیە، بۆ نمونە، ([[ئەردەڵانی|سۆران ئەردەڵانی]]([[بانە]]، [[سەقز]]، [[قوروە]]،[[بیجاڕ]]، [[مەریوان]] و...) : بە تەنیایی مەڕۆ هیچ شوێنێک؛ [[موکریانی|سۆران موکریانی]]: بە تەنێ مەڕۆ هیچۆ) زاراوەی موکریانی سەبارەت بە سۆرانی‌کانی دی زۆڕ ئاسانترە، ویستم زمانی خۆمت پێ بناسێنم، دەرۆین سەر قسەی سەرەکی: هەرکەسێک کوردی ڕۆژهەڵاتە زمانی فارسی دەزانێ، بە داخەوە لە شێوازی خێندن و نوسینی کوردی هیچ زانیاڕیەکیان نیە، دڕوست وەکوو کوردانی باکوور، ئەمن ۴ مانگە لە ویکی فارسیم و ئەو ڕۆژانە بیرم کردەوە باشتر نیە بە جێی وەیکە خزمت بە زمانێکی بێگانە وەکوو فارسی بکەم، خزمت بە زمانی خۆم (کوردی) بکەم؟ و بەتەمام هەموو ڕۆژێ وتار دروست بکەم؛ لە کاتێکی کورت دا من خۆم فێری شێوازی نوسینی کوردی و تەختەکلیلی کوردی کرد، بەڵام من هیچ زانیاریەکم لە ویکی کوردی ناوەندی نیە، من چەند وتارم دروست کردووە([[قەرەپاپاک]]، [[گردی حەسەنلو]]، [[شاخی سوڵتان یەعقووب]]، [[بڕێکس]]، [[ڤالێنتین ئۆلیڤا]]، [[شارستانی ماسۆن (کێنتاکی)]]، [[شارستانی تێسلینۆگراد]]، [[لی هارڤی ئۆسڤاڵد]]، [[ئەمیر کۆستۆریتسا]]، [[کاتێک بابم ڕوێشتبو بو ئەرکیەت]]، [[کارلۆ کلۆدیۆ]]، [[کێکی شا]] و وتاری [[وەرزێری]]م فراوان کرد، تەنیا چەند وێنەی ماوە کە پێی زیاد دەکەم)، وتارەکانی وەکوو،[[قەرەپاپاک]] و [[گردی حەسەنلو]] ماویانە و فراوانیان دەکەم و وتارەکانی وەکوو [[لی هارڤی ئۆسڤاڵد]] و [[ئەمیر کۆستۆریتسا]] چەند وێنەیەکیان ماوە، بەڵام لە وتاری [[کێکی شا]] هەڵەیەک ڕووی داوە و من نازانم چۆن دروست دەبێ، تکایە دروستی بکە، با منیش فێر بم، بە سوپاسەوە[[بەکارھێنەر:Sina Khezrii|<font color="#48D1CC">'''سينا خزری'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Sina Khezrii|<font color="Red"><small> ^لێدوان</small></font>]] ‏٢٠:٠٣، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] بەخێرھاتیت و خۆشحاڵین کە لێرەیت و لەسەر شێوەزار و زاراوە کێشەی گەورەمان بۆ درووست نابێت. سپاس بۆ ئەو وتارانەی کە فراوانت کردوون و درووستیان دەکەیت، ئاستی وتارەکانت زۆر باشن، ھەوڵ بدە زیاتر لەگەڵ [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەت و ڕێساکانی]] ویکیپیدیا بیانگونجێنی. :سەبارەت بە پرسیارەکەت لەسەر وتاری [[کێکی_شا]] بەتەواوی ڕوون نییە ئەو ھەڵەیە چییە کە ڕوویداوە ئاماژەت پێی نەکردووە سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٢، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::دەم باش، لە وتاری [[کێکی شا]] باسەکانی (سەرچاوەکان و بەستەرە دەرەکییەکان) دەبێت دابخرێن، بەڵام کراوەنە. لە نیوەی وتارەکە باکسێک کراوەتەوە کە دەبێت لە باسی «بەستەرە دەرکییەکان» دابێت، تکایە ئەو هەڵانە چاک بکە با منیش لێت فێر بم، بە سوپاسەوە [[بەکارھێنەر:Sina Khezrii|<font color="#48D1CC">'''سينا خزری'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Sina Khezrii|<font color="Red"><small> ^لێدوان</small></font>]] ‏٢٢:٢٠، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] کەمێک دەستکاریم کرد سەیرێکی بکەن. بەڵام پێشنیار دەکەم سەیرێکی [https://www.youtube.com/watch?v=LjC9tSbe0LE ئەم ڤیدیۆیە] بکەن لە یوتیووب بۆ ئەوەی زانیاری زیاتر بزانن لەسەر دەستکاریکردنی وتار. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٦، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == سپاس == سوپاس لە تۆ ساکوورای بەڕێز، بۆ مافی بارکردن. لەگەڵ ڕێزم.[[بەکارھێنەر:Paraw|پەڕاو]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Paraw|لێدوان]]) ‏٠٧:٢٨، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Paraw|Paraw]]: ببورن زووتر دەمدا بەڵام ئەوکات تێنەگەیشتم مەبەستتان بەتەواوی چی بوو. زیاتر وا ھەستم کرد داواکەمتان ڕەت کردۆتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:٢٢، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == CatMaker == {{Ltr}} Hello! Hope you are doing well. I've updated the [[:ku:Bikarhêner:Balyozxane/Gadget-CatMaker.js]]. Now it directly connects categories to Wikidata after creating them one by one. [[بەکارھێنەر:Balyozxane|Balyozxane]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Balyozxane|لێدوان]]) ‏١٩:٣١، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :wow @[[بەکارھێنەر:Balyozxane|Balyozxane]], mr @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] might be interested in that to update our own cat maker as well. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::Hi {{وب|Balyozxane}} and Sakura emad! Thanks, but it doesn’t work as you described. I created [[:پۆل:ڕووسییەکان]] (and even [[ku:Kategorî:Zilamên rûsî]]), but didn't link it to other projects. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٢:١٠، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :Hi {{ping|Aram}}. My version of the script does not need "Category" or "Kategorî" at the start of the category name. I should have mentioned that sorry. As you can see from the page history for Zilamên rûsî [https://ku.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategor%C3%AE:Zilam%C3%AAn_r%C3%BBs%C3%AE&action=history] you tried to link to [[:en:Category:Category:Russian men]. You should have written "Zilamên rûsî@Russian Men" only without the double quotes. See [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q63111293&diff=prev&oldid=2025911126 example usage on WD] [[بەکارھێنەر:Balyozxane|Balyozxane]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Balyozxane|لێدوان]]) ‏٢٢:١٨، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::{{done|Updated}} Special thanks to you {{وب|Balyozxane}}. It's now working properly and I can now say "WOW" just like Sakura emad. Actually, the previous version was a little annoying because you had to connect to other projects manually or by using a bot, but now you've saved our lives from that pain. btw, don't you want to tell the original creator of the gadget? I think Persian Wikipedia is their home. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٢:٥٤، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :::{{ping|Aram}} I "WOW"ed myself when it actually worked the first time :D I don't know anyone from fa.wiki so I'm not going to go there for this but if you do please add a line to the code mentioning it was forked from [[w:en:Wikipedia:Shortdesc helper]]. That's where I got the idea and ''[[:w:en:MediaWiki:Gadget-Shortdesc-helper.js#L-666|function]]'' for linking to wikidata. Also I would recommend adding this line [[:w:ku:Bikarhêner:Balyozxane/Gadget-CatMaker.js#L-246]] to your code since most people here are used to writing "Category" and it's a good idea to remove and re-add it later just in case.--[[بەکارھێنەر:Balyozxane|Balyozxane]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Balyozxane|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC). ::::{{وب|Balyozxane}} Yeah, it really deserved a huge "WOW". At first, I wondered what the relationship was between CatMaker and Shortdesc-helper. Now I know, brilliant! What you mentioned was added in [[Special:diff/1138162|this edit]] and thanks. For the Persian Wikipedia, it may be better to tell them yourself because if I tell them, they may ask me questions and I may not be able to answer them. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠٠:١٥، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) {{Ltr/end}} == گەڕاندنەوە == سڵاو ساکورا گیان تکایە دەستکارییەکانی ئەم دوو ئایپییە [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:%D8%A8%DB%95%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/151.135.140.239 ١] و [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A8%DB%95%D8%AA:%D8%A8%DB%95%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/5.47.230.183 ٢] بە کۆمەڵ بگەڕێنەوە، پێشنیاری من بەربەست کردنیشیانە، هەڵبەت خۆت باشتر دەزانی. [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] سەیری یەکەم کۆمەڵە دەەستکاریم کرد ئاڵای وڵاتیان لە کوردستان گۆڕیوە بۆ ئێران، کە بەپێی یاسا درووستە گەر سەیری ویکیی ئینگلیزی بکەیت ھەمان شت دەبینی، ھیوادارم مەبەستەکەم گەیشت بێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢١:٤٦، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == سڕینەوە == سڵاو ساکورا تکایە ئەم دوو پەڕەیە کە بە هەڵە نووسراون پاک بکەوە: [[داڕێژە:نه خشی توره کان]] و [[پەروەردەی ئیبن ڕوشد]]. سپاس [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Keenîî|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٨، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) :{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٥، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == یارمەتی ناو تۆمارکردن == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، ببورە تەنها تۆ چالاک بوویت لە وەرگێڕەکان تا پسیاری لێبکەم، [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php?lang=ckb لەم لیستە] کە ناوی ٢٣ وەرگێڕی ckb تیایە بۆچی ناوی من زیاد نابێت؟ سەرەڕای ئەوەی پێشتر چەند وتارێکی پزیشکیم وەرگێڕاوە، بە ئامڕازەکەی ئەوانیش وتارێکم وەرگێڕا بەڵام هەر ناوم زیاد نەکراوە. سوپاس. [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ‏١٨:٠٦، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) :بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] لەوانەیە باشتر بتوانێت وەڵامی ئەم پرسیارە بداتەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٧، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::و بورینی ناوێت، تکایە گەر ھەر پرسیارێکتان ھەبوو لەسەر ویکیپیدیا دوودڵ مەبن لەوەی پرسیارم لێبکەن سپاس :) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٨، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::چاوەڕێ دەبم، سوپاس بۆ هاوکاریت🙏 [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ‏١٩:٤٢، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] ڕاستییەکەی من ئەزموونی ئەو ویکییە و ئامڕازەکەشم نییە. بڕوانە [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php?langcode=ckb ئێرە]، ناوی تۆش زیاد کراوە بەڵام تەنیا بە یەک وتارەوە. پێم وایە دەبێ وەک [https://mdwiki.org/w/index.php?title=Gout&diff=prev&oldid=1389566 ئەم دەستکارییە] نێوانویکی بۆ وتارەکەی ئەوان بدەیت. پێم وا بێت ئەوان بە بۆت و بە خۆکارانە ئەو کارانە دەکەن، بەڵام نازانم چۆناوچۆن کارەکان دەبەنە ڕێوە. باشترە لە خۆیان بپرسیت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٤:٠٥، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::::سڵاو مامۆستا[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]، چونکە بەڕێوەبەری ویستم ئاگادارت بکەمەوە لەوەی کە پڕۆژەکە ٣ ساڵ لەمەوبەر نوێکراوەتەوە بەڵام بەداخەوە جیاواز لەوەی یەکەم، ئەمجارە تەنیا ٢ کۆلکە وتارمان هەیە و پێویستمان بە وەرگێڕی کارامەیە بۆ ئەوەی هاوشانی زمانەکانی تر دوانەکەوین لەو بوارە. تکایە لینکی پڕۆژەکە بنێرە بۆ هەر کەسێک ئارەزووی هەبوو لەم کارە، دووبارە سوپاس بۆ هاوکاریت. [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ‏١٤:٢٨، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Article orange 3000+1.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی ٣٠٠١ وتارت پێشکەش!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Sakura emad، لەوەتەی لەسەر ئەم پڕۆژەیەن جێپەنجەتان لە سەرجەم پڕۆژەکان ھەیە و ھەزاران دەستکاری و وتارتان کردووە و دروست کردووە کە ئەمە بە ھەموو بەکارھێنەرێک ناکرێت، بەڵام شەرمەزارییە تا ئێستا ھیچ نیشانێکم پێوە نەکردوونە و بەشدارییەکانتانم بەرز نەنرخاندووە بۆیە، بەوپەڕی سەربەرزییەوە ئەم نیشانەتان پێوە دەکەم و بەو ھیوایەم کەمێکیش بێت ماندووبوونتان پیشانی دنیا بدات. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٩:٤٢، ١٩ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) |} == وێنەی نائازادی ھەتیو پەڕگە:97295FF6-3CB0-49BE-974B-5916BE7EF18D.jpg == [[پەڕگە:Ambox warning blue.svg|35px|text-top|ڕاست|⚠|link=]] سپاس بۆ بارکردنی '''[[:پەڕگە:97295FF6-3CB0-49BE-974B-5916BE7EF18D.jpg]]'''. پەڕەی وەسفی وێنەکە لە ئێستادا ئەوە دەردەخات کە وێنەکە نائازادە و دەتوانرێت تەنیا لە ویکیپیدیا و لەژێر [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|بەکارھێنانی داد]] بەکاربھێنرێت. بەڵام، لە ئێستادا وێنەکە لەسەر ھیچ وتارێکی ویکیپیدیا بەکارنەھاتووە. ئەگەر پێشتر وێنەکە لەناو وتارێک بوو، ئەوا تکایە بڕۆ بۆ وتارەکە و بزانە بۆچی لابراوە. لەوانەیە زیادی بکەیتەوە ئەگەر پێت وایە بەسوود بێت. بەڵام، تکایە تێبینی بکە کە ئەو وێنانەی کە دەکرێ جێگرەوەیەکیان بۆ دروست بکرێت قابیلی قبوڵکردن نییە تا لە ویکیپیدیا بەکاربێت. (بڕوانە [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|سیاسەتەکەمان لەسەر میدیای نائازاد]]). تێبینی بکە کە ھەر وێنەگەلێکی نائازاد کە لەسەر '''ھیچ وتارێک''' بەکارنەھاتبێت، دوای ٧ ڕۆژ دەسڕدرێتەوە، ھەر وەک لە [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا#پ٥|بەشی پ٥ لە پێوەری سڕینەوەی خێرا]] باس کراوە. سپاس.<!-- داڕێژە:سخ-پ٥-ئاگاداری --> [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:AramBot|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == وێنەی نائازادی ھەتیو پەڕگە:Adrian Boult signature.svg == [[پەڕگە:Ambox warning blue.svg|35px|text-top|ڕاست|⚠|link=]] سپاس بۆ بارکردنی '''[[:پەڕگە:Adrian Boult signature.svg]]'''. پەڕەی وەسفی وێنەکە لە ئێستادا ئەوە دەردەخات کە وێنەکە نائازادە و دەتوانرێت تەنیا لە ویکیپیدیا و لەژێر [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|بەکارھێنانی داد]] بەکاربھێنرێت. بەڵام، لە ئێستادا وێنەکە لەسەر ھیچ وتارێکی ویکیپیدیا بەکارنەھاتووە. ئەگەر پێشتر وێنەکە لەناو وتارێک بوو، ئەوا تکایە بڕۆ بۆ وتارەکە و بزانە بۆچی لابراوە. لەوانەیە زیادی بکەیتەوە ئەگەر پێت وایە بەسوود بێت. بەڵام، تکایە تێبینی بکە کە ئەو وێنانەی کە دەکرێ جێگرەوەیەکیان بۆ دروست بکرێت قابیلی قبوڵکردن نییە تا لە ویکیپیدیا بەکاربێت. (بڕوانە [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|سیاسەتەکەمان لەسەر میدیای نائازاد]]). تێبینی بکە کە ھەر وێنەگەلێکی نائازاد کە لەسەر '''ھیچ وتارێک''' بەکارنەھاتبێت، دوای ٧ ڕۆژ دەسڕدرێتەوە، ھەر وەک لە [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا#پ٥|بەشی پ٥ لە پێوەری سڕینەوەی خێرا]] باس کراوە. سپاس.<!-- داڕێژە:سخ-پ٥-ئاگاداری --> ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٠:١٢، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == وێنەی نائازادی ھەتیو پەڕگە:Constance Naden.jpg == [[پەڕگە:Ambox warning blue.svg|35px|text-top|ڕاست|⚠|link=]] سپاس بۆ بارکردنی '''[[:پەڕگە:Constance Naden.jpg]]'''. پەڕەی وەسفی وێنەکە لە ئێستادا ئەوە دەردەخات کە وێنەکە نائازادە و دەتوانرێت تەنیا لە ویکیپیدیا و لەژێر [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|بەکارھێنانی داد]] بەکاربھێنرێت. بەڵام، لە ئێستادا وێنەکە لەسەر ھیچ وتارێکی ویکیپیدیا بەکارنەھاتووە. ئەگەر پێشتر وێنەکە لەناو وتارێک بوو، ئەوا تکایە بڕۆ بۆ وتارەکە و بزانە بۆچی لابراوە. لەوانەیە زیادی بکەیتەوە ئەگەر پێت وایە بەسوود بێت. بەڵام، تکایە تێبینی بکە کە ئەو وێنانەی کە دەکرێ جێگرەوەیەکیان بۆ دروست بکرێت قابیلی قبوڵکردن نییە تا لە ویکیپیدیا بەکاربێت. (بڕوانە [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|سیاسەتەکەمان لەسەر میدیای نائازاد]]). تێبینی بکە کە ھەر وێنەگەلێکی نائازاد کە لەسەر '''ھیچ وتارێک''' بەکارنەھاتبێت، دوای ٧ ڕۆژ دەسڕدرێتەوە، ھەر وەک لە [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا#پ٥|بەشی پ٥ لە پێوەری سڕینەوەی خێرا]] باس کراوە. سپاس.<!-- داڕێژە:سخ-پ٥-ئاگاداری --> [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:AramBot|لێدوان]]) ‏٢٠:١٩، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == [[:پارێزگای فرا ناخۆن سی ئایوتایا]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[File:Information icon4.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>ئەگەر ئەمە یەکەمین وتارە کە نووسیوتە، لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:وتار چییە؟|ئەم پەڕەیە بخوێنیتەوە]] بۆ ئەوەی لە نووسینەوەی وتار شارەزا بیت.</p><p>لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:جادووگەری وتارەکان/وەشانی ١|جادووگەری وتارەکان]] بەکار بھێنیت بۆ ئەوەی یارمەتی دروستکردنی وتارەکانت بدات.</p>|width=20%|align=left}} تاگێک لەسەر [[:پارێزگای فرا ناخۆن سی ئایوتایا]] داندراوە کە داوای سڕینەوەی وتارەکە دەکات. ئەمە لەژێر [[وپ:پسخ#و١٠|پێوەری ژمارە ١٠ی وتارەکان بۆ سڕینەوەی خێرا]] کراوە، چونکە وادیارە وتارەکە دووبارەیە یان لەبەرگیراوەی وتارێکە کە پێشووتر سڕدراوەتەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:پارێزگای فرا ناخۆن سی ئایوتایا|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%A7%DB%8C+%D9%81%D8%B1%D8%A7+%D9%86%D8%A7%D8%AE%DB%86%D9%86+%D8%B3%DB%8C+%D8%A6%D8%A7%DB%8C%D9%88%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%A7|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. <!-- Template:Db-repost-notice --> ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٨:٥٦، ٥ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) == [[:پارێزگای فێتچابوم]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[File:Information icon4.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>ئەگەر ئەمە یەکەمین وتارە کە نووسیوتە، لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:وتار چییە؟|ئەم پەڕەیە بخوێنیتەوە]] بۆ ئەوەی لە نووسینەوەی وتار شارەزا بیت.</p><p>لەوانەیە پێویست بکات [[وپ:جادووگەری وتارەکان/وەشانی ١|جادووگەری وتارەکان]] بەکار بھێنیت بۆ ئەوەی یارمەتی دروستکردنی وتارەکانت بدات.</p>|width=20%|align=left}} تاگێک لەسەر [[:پارێزگای فێتچابوم]] داندراوە کە داوای سڕینەوەی وتارەکە دەکات. ئەمە لەژێر [[وپ:پسخ#و١٠|پێوەری ژمارە ١٠ی وتارەکان بۆ سڕینەوەی خێرا]] کراوە، چونکە وادیارە وتارەکە دووبارەیە یان لەبەرگیراوەی وتارێکە کە پێشووتر سڕدراوەتەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:پارێزگای فێتچابوم|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%A7%DB%8C+%D9%81%DB%8E%D8%AA%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. <!-- Template:Db-repost-notice --> ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٨:٥٨، ٥ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Administrator Barnstar Silver.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی بەڕێوەبەریی زیوین''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | نیشانەی بەڕێوەبەریی زیوین، لەپای یارمەتیدانی بەکارھێنەرانیی کەم ئەزموون لە ویکیپیدیا. سپاس بۆ سەرجەم یارمەتییەکانت. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٥:٠٠، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) |} دەست خۆش کاک زەمەن ^^ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:٣٨، ٦ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) == داڕێژەی بەتاڵ == سڵاو، [[داڕێژە:زانیاریدانی دەرمان/ناو|داڕێژەی دەرمان]] کارناکات بۆ [[ئۆمیپڕازۆڵ]]، ئایا هیچ ئامڕازێک هەیە بۆ وەرگێڕانی داڕێژە لە ئینگلیزییەوە؟ وەک چۆن ئێستا وێنەکان بە svgtranslate وەردەگێرم. سوپاس [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ‏١٥:١٨، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو دکتۆر @[[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] داڕێژەکەم داناوە بەڵام گشتی ئینگلیزیە تۆ وتارەەکەی خۆتی پێ درووست بکە بەپێی کات یەک بە یەکی دەکەین بە کوردی سپاس. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) ::دەستتان خۆشبێت بەردەوامبن. * یەک تێبینی؛ من دکتۆر نیم، بەو پێشگری د. تەنیا ویستوومە ناوی ڕاستەقینەم بشارمەوە. دووبارە سوپاس [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ‏١٦:٥٠، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) |} hl0jiy31wymlvv7g7nuq3cq22kt1i7p 0 229324 1614199 1047138 2026-08-01T19:40:17Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[شنه‌با]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[نەسیم]] 1047138 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[شنھ‌با]] lqd4wpwowo2qe7v0vib5h16qn13gjpi 1614201 1614199 2026-08-01T19:47:05Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[نەسیم]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[نسیم]] 1047138 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[شنھ‌با]] lqd4wpwowo2qe7v0vib5h16qn13gjpi 1614205 1614201 2026-08-01T19:51:18Z Hivja 64112 /* */ 1614205 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[نەسیم]] 3lqbrffzu2tror8jz6wjkjbdm2f1uh4 0 230799 1614010 1613994 2026-08-01T12:00:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614010 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ |ناو=ئەلێخاندرۆ بالدێ |وێنە=Esapana-inglaterra-74 (48899354493).jpg |سەردێڕ=ئەلێخاندرۆ لەگەڵ ئیسپانیا ژ١٧ لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ناوی تەواو=ئەلێخاندرۆ بالدێ مارتینێز<ref name=Official>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://players.fcbarcelona.com/en/player/2829-balde-alejandro-balde-martinez |سەردێڕ=Alejandro Balde Martínez |بڵاوکەرەوە=FC Barcelona |زمان=en |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220922062454/https://players.fcbarcelona.com/en/player/2829-balde-alejandro-balde-martinez |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|٢٠٠٣|١٠|١٨}}<ref name=Official/> |شوێنی لەدایکبوون=[[بارسێلۆنا]]، ئیسپانیا |باڵا=١٫٧٥ م<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Alejandro Balde |ناونیشان=https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/players/1863190/balde|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.fcbarcelona.com |زمان=en}}</ref> |جێگای یاریکردن=[[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری چەپ]] |یانەی ئێستا=[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک|بارسێلۆنا بی]] |ژمارەی یانە=٢٢ |youthyears1=٢٠٠٧–٢٠٠٩ |youthclubs1=[[یانەی وەرزشیی سانت گابریێلl|سانت گابریێل]] |youthyears2=٢٠٠٩–٢٠١١ |youthclubs2=[[ئیسپانیۆل|ئێسپانیۆل]] |youthyears3=٢٠١١–٢٠٢١ |youthclubs3=[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]] |years1=٢٠٢٠– |clubs1=[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک|بارسێلۆنا بی]] |caps1=٢٩ |goals1=٠ |years2=٢٠٢١– |clubs2=[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]] |caps2=٢٧ |goals2=٠ |nationalyears1=٢٠١٩ |nationalteam1=ئیسپانیا ژ١٦ |nationalcaps1=٦ |nationalgoals1=٠ |nationalyears2=٢٠١٩–٢٠٢٠ |nationalteam2=ئیسپانیا ژ١٧ |nationalcaps2=٩ |nationalgoals2=٠ |nationalyears3=٢٠١٩ |nationalteam3=ئیسپانیا ژ١٨ |nationalcaps3=٣ |nationalgoals3=٠ |nationalyears4=٢٠٢١ |nationalteam4=ئیسپانیا ژ١٩ |nationalcaps4=٥ |nationalgoals4=٠ |nationalyears5=٢٠٢٢ |nationalteam5=ئیسپانیا ژ٢١ |nationalcaps5=٢ |nationalgoals5=٠ |nationalyears6=٢٠٢٢– |nationalteam6=[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] |nationalcaps6=٤ |nationalgoals6=٠ |club-update=١٢ی ئازاری ٢٠٢٣ |nationalteam-update=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ }} '''ئەلێخاندرۆ بالدێ مارتینێز''' ({{بە ئیسپانی|Alejandro Balde}}؛ لەدایکبووی ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] پیشەگەری ئیسپانییە کە وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکاری چەپ]] یاری بۆ یانەی [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک|بارسێلۆنا ئەتلێتیک]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ھەڵبژاردەی نەتەوەییی ئیسپانیا]] دەکات. == پیشەی یانە == ئەلێخاندرۆ بالدێ لە [[بارسێلۆنا]]، کەتەلۆنیا، ئیسپانیا، لە باوکێکی گینی و دایکێکی دۆمینیکی لەدایک بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sport|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Alejandro Balde: A great opportunity for the La Masia left back|ناونیشان=https://www.sport.es/en/news/barca/alejandro-balde-a-great-opportunity-for-the-la-masia-left-back-11895698|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=sport|زمان=en}}</ref> بالدێ لە ٢٠١١ لە تەمەنی ھەشت ساڵیدا پەیوەندی بە یانەی بارسێلۆنا کردووە. == ئامارەکان == === یانە === {{updated|١٢ی ئازاری ٢٠٢٣}}<ref>{{Soccerway|alejandro-balde-martinez/632541}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center" |+'''یارییەکان و گۆڵەکان بەپێی یانە، وەرز و کێبڕکێ''' ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |[[جامی شای ئیسپانیا]] ! colspan="2" |کیشوەری ! colspan="2" |ھی تر ! colspan="2" |گشتی |- !ئاست !یاری !گۆڵ !یاری !گۆڵ !یاری !گۆڵ !یاری !گۆڵ !یاری !گۆڵ |- | rowspan="3" |[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک|بارسێلۆنا بی]] |[[سێگوندا دیڤیسیۆن بیی ٢٠٢٠–٢١|٢٠٢٠–٢١]] |[[سێگوندا دیڤیسیۆن ئاڕ ئێف ئی ئێف|سێگوندا دیڤیسیۆن بی]] |١٥ |٠ | colspan="2" |— | colspan="2" |— |١<ref name="POT" group="lower-alpha">یاری(یەکان) لە [[پاشکۆی سێگوندا دیڤیسیۆن بی]]</ref> |٠ |١٦ |٠ |- |[[٢٠٢١–٢٢ پریمێرا دیڤیسیۆن ئاڕ ئێف ئی ئێف|٢٠٢١–٢٢]] |[[پریمێرا دیڤیسیۆن ئاڕ ئێف ئی ئێف]] |١٤ |٠ | colspan="2" |— | colspan="2" |— |٠ |٠ |١٤ |٠ |- ! colspan="2" |گشتی !٢٩ !٠ !٠ !٠ !٠ !٠ !١ !٠ !٣٠ !٠ |- | rowspan="3" |[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]] |[[وەرزی ٢٠٢١–٢٢ی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|٢٠٢١–٢٢]] |[[لا لیگا]] |٥ |٠ |٠ |٠ |٢<ref name="UCL" group="lower-alpha">یاری(یەکان) لە [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] </ref> |٠ |٠ |٠ |٧ |٠ |- |[[وەرزی ٢٠٢٢–٢٣ی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|٢٠٢٢–٢٣]] |لا لیگا |٢٢ |٠ |٣ |٠ |٦<ref group="lower-alpha"> چوار یاری لە خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا، دوو یاری لە [[خولی ئەورووپا]]</ref> |٠ |١<ref name="ACL" group="lower-alpha"> یاری(یەکان) لە جامی سووپەری ئیسپانیا</ref> |٠ |٣٢ |٠ |- ! colspan="2" |گشتی !٢٧ !٠ !٣ !٠ !٨ !٠ !١ !٠ !٣٩ !٠ |- ! colspan="3" |کۆی گشتیی پیشەی وەرزشی !٥٦ !٠ !٣ !٠ !٨ !٠ !٢ !٠ !٦٩ !٠ |} ; تێبینییەکان {{Reflist|group=lower-alpha}} === نێونەتەوەیی === {{updated|٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://eu-football.info/_player.php?id=32229|سەردێڕ=Alejandro Balde|وێبگە=EU-Football.info|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+'''یارییەکان و گۆڵەکان بەپێی ھەڵبژاردەی نەتەوەیی و ساڵ''' !ھەڵبژاردەی نەتەوەیی !ساڵ !یاری !گۆڵ |- |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] |٢٠٢٢ |٤ |٠ |- ! colspan="2" |گشتی !٤ !٠ |} == دەستکەوتەکان == * [[جامی سووپەری ئیسپانیا]]: [[جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠٢٢–٢٣|٢٠٢٢–٢٣]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Church|یەکەم=Ben|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Barcelona wins Spanish Super Cup after beating Real Madrid 3-1 in final hosted by Saudi Arabia|ناونیشان=https://www.cnn.com/2023/01/16/football/barcelona-spanish-super-cup-real-madrid-spt-intl/index.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=[[سی ئێن ئێن]]|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/players/1863190/balde ئەلێخاندرۆ] لە وێبگەی فەرمیی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|ئیسپانیا|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|Alejandro Balde}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک]] [[پۆل:یاریزانانی پریمێرا فێدێراسیۆن]] [[پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن بی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بارسێلۆنا]] 6jidxf49aj70kd1vcnxpf8xa37u12mo 0 230850 1614054 1613783 2026-08-01T12:15:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614054 wikitext text/x-wiki {{Infobox anatomy | Name = میتکە | Latin = Clitoris | Image = Clitoris_anatomy_labeled-ar.svg | Caption = توێکاریی ناوەوەی کۆئەندامی زاوزێی مرۆڤ، لەگەڵ میتکە و لایبیای بچووک ئاماژەی پێکراوە. میتکە لە بەشی دیار درێژ دەبێتەوە بۆ خاڵێک لە خوار ئێسکی کۆئەندامی زاوزێ. | Width = | Caption2 =شوێنی (١) کڵاوی میتکە و (٢) گڵانس | Precursor = ڕیشاڵی ئەندامی زاوزێ | System = | Artery = [[Dorsal artery of clitoris]], [[deep artery of clitoris]] | Vein = [[Superficial dorsal veins of clitoris]], [[deep dorsal vein of clitoris]] | Nerve = پەیی پشتی میتکە | Lymph = }} '''میتکە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|edition=یەکەم|سەردێڕ=فەرھەنگی پزیشکیی دەوەن|دوایین=ڕەشید|یەکەم=جەمال|ساڵ=٢٠١٠|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٣٢٢|بەرگ=یەکەم}}</ref>''' یان '''بەلۆکە'''<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Rūḥānī|یەکەم١=Mājid Mardūkh|سەردێڕ=فرھنگ دانشگاە کردستان: فارسی-کردی-زانکۆی کوردستان، فەرھەنگی فارسی-کوردی|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Dānishgāh-i Kurdistān|شوێن=Sanandaj|ژپنک=٩٧٨٩٦٤٩٦٢٣٩٧٩|پەڕە=٨٦١|edition=Chāp-i 2|ناونیشان=http://webcatplus.nii.ac.jp/webcatplus/details/book/31591378.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=fa}}</ref> ئەندامێکی مێینەیە کە لە [[گوانداران]] و [[وشترمەل|وشترمەلەکان]] و ژمارەیەکی سنووردار لە ئاژەڵەکانی دیکەدا ھەیە. لە مرۆڤدا، بەشی دیار – گلانس – لە یەکگرتنی پێشەوەی لایبیای بچووک (لێوی ناوەوە)، لە سەرووی دەرچەی میزڵدان دایە. میتکە خوێنبەر و پەیی زۆری تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Clitoris|ناونیشان=https://www.kenhub.com/en/library/anatomy/clitoris|وێبگە=Kenhub|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref> بە پێچەوانەی ئەندامی نێرینە، ھاوتا لەگەڵ میتکە، بەزۆری بەشی دەرچەی میزڵدان لەخۆناگرێت و ھەربۆیە بۆ میزکردن بەکارناھێنرێت. لە زۆربەی جۆرەکاندا، کلیتۆر ھیچ کارێکی زاوزێی نییە. لەکاتێکدا چەن جۆر ئاژەڵ لە ڕێگەی میتکەوە میز دەکەن یان بۆ زاوزێ بەکاری دەھێنن. میتکە ھەستیارترین ناوچەی ئیرۆجینی مێینەی مرۆڤە و بەگشتی سەرچاوەی ئەناتۆمی سەرەتایی چێژی سێکسی مرۆڤی مێینەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Carroll|یەکەم١=Janell L.|سەردێڕ=Sexuality Now: Embracing Diversity-Sexuality Now: Embracing Diversity|ڕێکەوت=ی ی 2012|بڵاوکەرەوە=Cengage Learning|شوێن=Australia|ژپنک=٩٧٨-١-١١١-٨٣٥٨١-١|پەڕەکان=١١٠–١١١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=RY0n2CGS5EcC&pg|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Weiten|یەکەم١=Wayne|دوایین٢=Dunn|یەکەم٢=Dana S.|دوایین٣=Hammer|یەکەم٣=Elizabeth Yost|سەردێڕ=Psychology Applied to Modern Life: Adjustment in the 21st Century|ڕێکەوت=ی ی 2011|بڵاوکەرەوە=Cengage Learning|شوێن=Belmont, CA|ژپنک=٩٧٨-١-١١١-١٨٦٦٣-٠|پەڕە=٣٨٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=CGu96TeAZo0C&pg|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Rodgers|یەکەم١=Joann Ellison|سەردێڕ=Sex: a natural history|بڵاوکەرەوە=Henry Holt and Company|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٥٠-٧٢٨١-٥|پەڕەکان=٩٢–٩٣|edition=1st|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=eJutAwmKCPEC&pg=PA92|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Greenberg|یەکەم١=Jerrold S.|دوایین٢=Bruess|یەکەم٢=Clint E.|دوایین٣=Conklin|یەکەم٣=Sarah C.|سەردێڕ=Exploring the Dimensions of Human Sexuality|ڕێکەوت=ی ی 2010|بڵاوکەرەوە=Jones & Bartlett Publishers|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٦٣٧-٩٧٤٠-٩|پەڕە=٩٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6b36v8JHznIC&pg=PA95#v=onepage&q&f=false|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}</ref> میتکە پێکھاتەیەکی ئاڵۆزە و قەبارە و ھەستیارییەکەی دەتوانێت جیاواز بێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Clitoris}} {{تووڵی دەروازە|ژن|پزیشکی|ژینناسی|سێکسناسی}} [[پۆل:ژنان]] [[پۆل:ئەندامەکان]] [[پۆل:میتکە]] [[پۆل:تەندروستیی ژنان]] f67y7jkx17qm53dlx0udgp4i00my0os 0 231041 1614038 1613906 2026-08-01T12:09:46Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614038 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Taxobox |name=گووگلێنە |image=Scarabaeus_viettei_01.jpg |image_width=250px |image_caption= |regnum=[[گیانلەبەر|گیانلەبەران]] |phylum=[[گرێپایان]] |classis=[[مێروو|مێرووەکان]] |ordo=[[قالۆنچە|قالۆنچەکان]] }} '''گووگلێنە'''، '''گووخلێنە'''، '''خلێنکە''' یان '''گووخلێرکە''' جۆرێکە لە [[قالۆنچە|قالۆنچەکان]] کە [[پیسایی|پیساییی]] گیانلەبەران دەخوات. ھەندێک لە گووگلێنەکان دەتوانن لە یەک شەودا ٢٥٠ ھێندەی بارستەی خۆیان پیسایی بنێژن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Some Less Known Fascinating Facts about Dung Beetle|ناونیشان=https://news.biharprabha.com/2014/04/some-less-known-fascinating-facts-about-dung-beetle/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Biharprabha News {{!}} Connecting Bihar with the entire World|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230323171604/https://news.biharprabha.com/2014/04/some-less-known-fascinating-facts-about-dung-beetle/}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} {{گیانلەبەر-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Dung beetles}} {{شریتی دەروازە|میسر}} [[پۆل:ھیرۆگلیفی میسری]] fmc1try3ixl2ezuidt8usamc5mijqhd 2 234948 1614076 1069297 2026-08-01T13:57:04Z Ladsgroup 1360 Ladsgroup پەڕەی [[بەکارھێنەر:Eiliad/خۆڵەپەتانێ]]ی گواستەوە بۆ [[بەکارھێنەر:خاچی/خۆڵەپەتانێ]]: لە کاتی گۆڕینی ناوی بەکارھێنەر «[[Special:CentralAuth/Eiliad|Eiliad]]» بۆ «[[Special:CentralAuth/خاچی|خاچی]]»، پەڕە بە شێوەی خۆگەڕ گوازرایەوە 1069297 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نووسەر | ناو = برومند شکری | وێنە = | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناو = کوردی | شوێنی لەدایکبوون = {{کرماشان}} | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | شوێنی گۆڕ = | پیشە = نووسەر و ڕەخنەگر | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | نەتەوە = [[کورد]] | ڕەگەز = | ڕەگەزنامە = | خوێندن = | شوێنی بڕوانامە = | سەردەم = | بواری کارکردن = | قوتابخانەی ئەدەبی = | کارە دیارەکان = | خەڵاتە دیارەکان = | ساڵانی چالاکی = لە ساڵی ٢٠٠٥ تا ئێستا | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | خزمەکان = | واژوو = | لێدوانی واژوو = | ماڵپەڕ = }} '''برومند شکری''' لەدایک بوون ١٩٨٣ لە شاری [[کرماشان]]، [[نووسەر]]، ڕەخنەگر ، و سەرنوسەر خەڵکی ئێرانە. <ref>{{Cite web|title=زندگینامه شکری نویسنده و پژوهشگر جوان کرمانشاهی در یک نگاه|url=https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87-85/655441-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B4%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87/|url-status=live|website=borna.news}}</ref><ref>{{Cite web|title=برومند شکری|url=https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/bibliographicSimpleSearchProcess.do?simpleSearch.value=%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%85%D9%86%D8%AF+%D8%B4%DA%A9%D8%B1%DB%8C&bibliographicLimitQueryBuilder.biblioDocType=&simpleSearch.indexFieldId=&nliHolding=&command=I&simpleSearch.tokenized=true&classType=0&pageStatus=0&bibliographicLimitQueryBuilder.useDateRange=null&bibliographicLimitQueryBuilder.year=&documentType=&attributes.locale=fa|url-status=live|website=Iran's national library}}</ref><ref>{{Cite web|title=about us|url=https://namaname.ir/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d9%85%d8%a7/|url-status=live|website=namaname}}</ref><ref>{{Cite web|title=کتاب "ساز و سختی" زندگی‌نامه استاد قدرت‌الله انتظامی|url=https://www.etelanews.com/fa/news/112794/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%C2%AB%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D8%B3%D8%AE%D8%AA%DB%8C%C2%BB-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C|url-status=live|website=etelanews}}</ref><ref>{{Cite web|title=کتابی درباره قدرت‌الله انتظامی منتشر شد|url=https://www.isna.ir/news/98082616769/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF|url-status=live|website=isna}}</ref><ref>{{Cite web|title=برومند شکری نویسنده و پژوهشگر در گفت‌وگو با برنا|url=https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7-11/706491-%D8%B1%D9%88%D8%AD%DB%8C%D9%87-%D8%A2%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AFF|url-status=live|website=bornanews}}</ref><ref>{{Cite web|title=گفت و گو با "برومند شکری" منتقد و نویسنده|url=https://moosighino.ir/%da%af%d9%81%d8%aa-%d9%88-%da%af%d9%88-%d8%a8%d8%a7-%d8%a8%d8%b1%d9%88%d9%85%d9%86%d8%af-%d8%b4%da%a9%d8%b1%db%8c-%d9%85%d8%ad%d9%82%d9%82-%d9%88-%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%d9%86%d8%af%d9%87/|url-status=live|website=moosighino}}</ref><ref>{{Cite web|title=نقد کتاب تگرگ|url=https://www.fartaknews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-4/12276-%D9%86%D9%82%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%DA%AF%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1|url-status=live|website=fartaknews}}</ref><ref>{{Cite web|title=نقد رمان "آن رسید لعنتی" نوشته داریوش مهرجوئی|url=https://honarland.ir/%d9%86%d9%82%d8%af-%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%d8%a2%d9%86-%d8%b1%d8%b3%db%8c%d8%af-%d9%84%d8%b9%d9%86%d8%aa%db%8c-%d9%86%d9%88%d8%b4%d8%aa%d9%87-%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%b4-%d9%85/|url-status=live|website=honarland}}</ref><ref>{{Cite web|title=فرنجی، شناخت اقوام و لزوم توجه به سواد رسانه ای!|url=https://www.bargehonar.com/1399/11/%d9%81%d8%b1%d9%86%d8%ac%db%8c-%d8%8c%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%ae%d8%aa-%d8%a7%d9%82%d9%88%d8%a7%d9%85-%d9%88-%d9%84%d8%b2%d9%88%d9%85-%d8%aa%d9%88%d8%ac%d9%87-%d8%a8%d9%87-%d8%b3%d9%88%d8%a7%d8%af-%d8%b1/|url-status=live|website=bargehonar}}</ref> == ئیلهام == نووسینەکانی لە ژێر کاریگەری ئەدەبیاتی [[سادق هیدایەت|سادق هیدایەت]]دان.<ref>{{Cite web|title=برومند شکری محقق و پژوهشگر کرمانشاهی:نگاه لابی‌گری و بروکراسی در حوزه نشر کتاب هم وجود دارد |url= https://namehnews.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-17/478356-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%B4%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D9%85|url-status=live|website=namehnews}}</ref><ref>{{Cite web|title=Biography of Boroumand Shokri, author and researcher of Kermanshahi|url= https://namaname.ir/en/biography-of-boroumand-shokri-author-and-researcher-of-kermanshahi/|url-status=live|website=namaname}}</ref> ==ڕوانگەی سیاسی== برومند شکری دژایەتی سانسۆری ئینتەرنێت لە ئێران دەکات.<ref>{{Cite web|title=فیلترینگ راه رهایی از ارباب نیست…|url=https://honarland.ir/%D9%81%DB%8C%D9%84%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/|url-status=live|website=honarland}}</ref> ==کارە هەڵبژێردراوەکان== ===کۆکردنەوەی چیرۆک=== * زنجیرە چیرۆکی «ئاغەبات چێ خەهاد شود؟!» ٢٠٠٤، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی تەق-ی بۆستان. ===تاکە چیرۆک=== * چیرۆکی درێژی «دیڤار» 2014، *چیرۆکی درێژی «ئازاد» 2015، * چیرۆکی درێژی «ساز و سەختی» <ref>{{Cite web|title=برومند شکری|url=https://ketab.ir/search?search=%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%85%D9%86%D8%AF+%D8%B4%DA%A9%D8%B1%DB%8C+|url-status=live|website=Iranian book and literature house}}</ref> ===شاشەی شاشە=== *سیناریۆی "فاتمە ناهید" 2015، بڵاوکراوەی نەزەری * سیناریۆ "پەهلەڤان گۆڵ نەورۆز" ٢٠١٦، بڵاوکراوەی نەزاری <ref>{{Cite web|title=برومند شکری|url=https://www.gisoom.com/search/book/keyword-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%B4%DA%A9%D8%B1%DB%8C/|url-status=live|website=The comprehensive network of Gisom books}}</ref> ==بابەتی ژن== * لێکۆڵینەوە لە پەرەپێدانی سەرچاوە مرۆییەکان لە بواری ژنان بە پشتبەستن بە پێوەرەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان. <ref>{{Cite web|title=برومند شکری|url=https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/bibliographicSimpleSearchProcess.do?simpleSearch.value=%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%85%D9%86%D8%AF+%D8%B4%DA%A9%D8%B1%DB%8C&bibliographicLimitQueryBuilder.biblioDocType=&simpleSearch.indexFieldId=&nliHolding=&command=I&simpleSearch.tokenized=true&classType=0&pageStatus=0&bibliographicLimitQueryBuilder.useDateRange=null&bibliographicLimitQueryBuilder.year=&documentType=&attributes.locale=fa|url-status=live|website=Iran's national library}}</ref> == ئاماژەکان == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:شۆکری، بۆرومەند}} [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئێرانی]] [[پۆل:خەڵکی کرماشان]] 9556wpohlaq8efjid312q2l0fb1tw31 10 238837 1614262 1266223 2026-08-02T00:56:40Z Hivja 64112 /* */ 1614262 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ}} == کانوونی یەکەم == * نووسەر و لێکۆڵەری مێژووی [[کورد]] دکتۆر [[ئەفراسیاو ھەورامی]] کۆچی دوایی کرد. * فستیڤاڵی [[بابە تاھیر|بابە تاھیری لوڕ (ھەمەدانی)]] لە [[١٤ی کانوونی یەکەم|١٤]] و [[١٥ی کانوونی یەکەم]] لە [[سلێمانی]] بەڕێوەچوو. * لە [[١١ی کانوونی یەکەم]] کۆنگرەی سێزدەی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] دەستیپێکرد. == تشرینی یەکەم == * گۆرانیبێژ [[فەتانە وەلیدی]] کۆچی دوایی کرد. * بوومەلەرزە و بەدوایدا [[تسونامی]] لە [[ئەندۆنیسیا]] بووە ھۆی کوژران و بێسەروشوێنیی زیاتر لە ٣٠٠ کەس. * ئێوارەی ٢٠١٠/١٠/٢٥، ڕووناکبیری کورد د. [[مارف خەزنەدار]] کۆچی دوایی کرد. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/١٠/٧، لە ناوەندی شاری [[سنە]]، دوو کەسی چەکدار ئۆتۆمبیلێکی ھێزەکانی ئیتلاعات و بنکەیەکی پۆلیسیان بەر گوللە دا کە لە ئاکامدا لانی کەم پێنج کەس کوژران و چەند کەسی دیکەش بریندار بوون. دەوترێ یەکێک لە کوژراوان شارۆمەندی ئاسایی بووە. * هونەرمەند [[محەمەد جەزا]] لە ٢٠١٠/١٠/١ کۆچی دوایی کرد. == پێش تشرینی یەکەم == * لە ئەنجامی تەقینەوەی بۆمبێک لە ڕێوڕەسمی ڕێژەی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی لە شاری [[مەھاباد]] کە بەبۆنەی ساڵیادی دەستپێکرانی شەڕی ئێران و ئێراق بەڕێوە دەچوو ١٢ کەس کوژران و ٧٥ کەسی دیکەش بریندار بوون. * فیلمی سینەماییی کوردیی [[ماندوو]] لە [[فیستیڤاڵی لۆکارنۆ]] لە [[سویسرا]] بەشداری دەکات. * [[دادگای تاوانی نێونەتەوەیی]] (ICC) [[عومەر ئەلبەشیر]]ی بە تاوانبار زانی بۆ بەشداریکردن لە [[جینۆساید]]ی [[دارفوور]]. * لە [[ئوقیانووسی پاسیفیک]]دا [[خۆرگرتن|خۆر گیرا]]. * بۆ یەکەمین جار لە مێژوویاندا، هەڵبژاردەی [[ئیسپانیا]] لە [[جامی جیهانیی فیفای ٢٠١٠]] لە [[ئافریقای باشوور]]، پلەی یەکەمی بەدەستهێنا. * لە [[جامی جیهانیی فیفای ٢٠١٠]]، [[ئەڵمانیا]] پلەی سێھەمی بەدەستھێنا. * لە پەلامارێکی [[تیرۆريزم|تیرۆریستیی]] خۆکوژانە لە [[پاکستان]]دا زۆرتر لە ١٠٠ کەس کوژران. * لەشاری ئۆسلۆ پایتەختی نەرویج شەوی شەممە ٢٠١٠.٥.٢٩ ، ئەڵەمانیا لەکێبرکێی هەڵبژاردنی باشترین گۆرانی ئەورووپی ناسراو بە Euroviison ئێورۆڤیسۆن بەگۆرانییەک بەناوی Satellite مانگی دەسکردەوە پلەی یەکەمی بەدەستهێنا. جۆری گۆرانی: رۆمانسی. گۆرانیبێژەکە: Lena Meyer-Landrutin لینا مایر لاندروت، تەمەن ١٨ ساڵ، ٢٤٦ خاڵی بەدەستهێنا. تورکیا بەپلەی دووەهەم دەرچوو، ١٧٠ خاڵ. ڕۆمانیا بەپلەی سێهەم، ١٦٢ خاڵ. * لە ڕۆژی پێنجشەممە، ٢٠١٠/٥/١٣، لە زۆربەی شارەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا، مانگرتنێکی گشتی بە داخستنی دووکان و بازاڕ، بۆ نیشاندانی ناڕەزایەتی لە جێبەجێبوونی حوکمی ئیعدامی ٤ لاوی کورد بەڕێوەچوو. *ڕیکەوتی ٢٠١٠/٥/٠٩ [[فەرزاد کەمانگەر]] مامۆستای خوێندنگە و ٣ کەسی دیکەی [[کورد]] بە ناوەکانی فەرھاد وەکێڵی، شیرین عەلەمھوولی، عەلی حەیدەریان لە [[تاران]] لە سێدارەدران. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/٥/٤ [[سەردەشت عوسمان]] خوێندکار و ڕۆژنامەنووس لە [[هەولێر]] ڕفێندرا و ڕۆژێ پێنجشەممە ٢٠١٠/٥/٦ بە مردوویی لە [[موسڵ]] دۆزرایەوە. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/٣/١١ پەرلەمانی [[سوید]] کۆمەڵکوژی [[ئەرمەنیا|ئەرمەنییەکان]] لە لایەن ئیمپراتۆریەتی عوسمانییەوە (١٩١٥-١٩١٨) وەک [[جینۆساید]] ناساند. *ڕێکەوتی ٢٠١٠/٢/٢٧بوومەلەرزەیەک بە هێزی ٨.٨ بەر وڵاتی [[چیلی]] کەوت و بویە هۆی گیانلدەستدانی زیاتر لە ٧٢٣ کەس و زیانێکی ئابووری گەورەی لێکەوتەوە. * ڕێکخراوی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] ڕۆژی [[٢١ی ئازار]]ی وەک ڕۆژی جیھانیی [[نەورۆز]] دانا. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/٢/١٢ [[ئۆڵۆمپیای یارییە زستانییەکان]] لە [[ڤانکوڤەر]] لە [[کەنەدا]] دەستیپێکرد، تاکوو ٢/٢٨ بەردەوام دەبێت. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/٣/٢ - سزای ٨ساڵ زیندان بۆ کچە کوردێکی تەمەن ١٥ساڵانی [[باکووری کوردستان]]، بە تاوانی بەشداری لە خۆپیشاندانی دژە حوکمەت و پاڵپشتی لە [[پەکەکە]]. * ڕێکەوتی ٠١/٠٢/٢٠١٠ ئافرەتێکی خۆکوژ خۆی تەقاندەوە لە نێو هاوڵاتییە [[شیعە|شیعەکان]] لە باکووری ڕۆژهەڵاتی شاری [[بەغدا]] کە خۆیان ئامادە دەکرد بۆ بەڕێوەبردنی چلەی [[حوسەینی کوڕی عەلی]] و، لە ئەنجامی تەقینەوەکەدا ٤١ کەس کوژران و ژمارەیەکی زۆریش برینداربوون. * ڕێکەوتی ٣١/٠١/٢٠١٠ بەسەرکەوتنیدا بەسەر [[گانا]] بە [[گۆڵ]]ێکی بێ بەرامبەر، هەڵبژاردەی [[تۆپی پێ|تۆپی پێێ]] وڵاتی [[میسر]] بوو بە پاڵەوانی جامی تۆپی پێی [[ئەفریقا]] ٢٠١٠ کە لە وڵاتی [[ئەنگۆلا]] بەڕێوەچوو بۆ سێیەمین جار لە دوای یەک و بۆ حەوتەمین جار لە مێژووی خۆیدا . * فیلمی [[ئاڤاتار (فیلمی ٢٠٠٩)|ئاڤاتار]]ی [[جەیمز کامێرۆن]] بوو بە پڕداھاتترین فیلم تا ئێستا بە زیاتر لە دوو ملیارد دۆلار. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/١/٢٥ [[عەلی کیمیایی]]، دوای دەرچوونی چوارەم حوکمی ئێعدام لە سێدارە درا. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/١/١٨ [[عەلی حەسەن ئەلمەجید]] ناسراو بە [[عەلی کیمیایی]] سزای لەسێدارەدرانی بۆ دەرچوو بە ھۆی دەوری سەرەکی لە بۆردوومای شاری [[ھەڵەبجە]] لە [[١٩٨٨]]دا. * لە ڕێکەوتی ٢٠١٠/١/١٨ [[مەحەممەد عەلی ئاغجا|مەحەممەد عەلی ئاغجای]] تەمەن ٥٢ ساڵ لە زیندان دەرچوو دوای تێپەڕاندنی ٢٩ ساڵ لەزیندانەکانی [[ئیتاڵیا]] و [[تورکیا]] بە هۆی هەوڵدانی کوشتنی [[پاپ جۆن پۆلی دووەم|پاپ جۆن پۆلی دووەم]] و کوشتنی ڕۆژنامەنووسێکی تورک. * لە ٢٠١٠/١/١٣ [[بوومەلەرزەی هایتی ٢٠١٠|بوومەلەرزە]]یەکی ٧ [[ڕیختەر]]ی وڵاتی [[هایتی]] هەژاند. 9u4tiaru3chr9dp0q6jro9h6ft6d1t0 1614263 1614262 2026-08-02T00:57:14Z Hivja 64112 /* */ 1614263 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == کانوونی یەکەم == * نووسەر و لێکۆڵەری مێژووی [[کورد]] دکتۆر [[ئەفراسیاو ھەورامی]] کۆچی دوایی کرد. * فستیڤاڵی [[بابە تاھیر|بابە تاھیری لوڕ (ھەمەدانی)]] لە [[١٤ی کانوونی یەکەم|١٤]] و [[١٥ی کانوونی یەکەم]] لە [[سلێمانی]] بەڕێوەچوو. * لە [[١١ی کانوونی یەکەم]] کۆنگرەی سێزدەی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] دەستیپێکرد. == تشرینی یەکەم == * گۆرانیبێژ [[فەتانە وەلیدی]] کۆچی دوایی کرد. * بوومەلەرزە و بەدوایدا [[تسونامی]] لە [[ئەندۆنیسیا]] بووە ھۆی کوژران و بێسەروشوێنیی زیاتر لە ٣٠٠ کەس. * ئێوارەی ٢٠١٠/١٠/٢٥، ڕووناکبیری کورد د. [[مارف خەزنەدار]] کۆچی دوایی کرد. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/١٠/٧، لە ناوەندی شاری [[سنە]]، دوو کەسی چەکدار ئۆتۆمبیلێکی ھێزەکانی ئیتلاعات و بنکەیەکی پۆلیسیان بەر گوللە دا کە لە ئاکامدا لانی کەم پێنج کەس کوژران و چەند کەسی دیکەش بریندار بوون. دەوترێ یەکێک لە کوژراوان شارۆمەندی ئاسایی بووە. * هونەرمەند [[محەمەد جەزا]] لە ٢٠١٠/١٠/١ کۆچی دوایی کرد. == پێش تشرینی یەکەم == * لە ئەنجامی تەقینەوەی بۆمبێک لە ڕێوڕەسمی ڕێژەی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی لە شاری [[مەھاباد]] کە بەبۆنەی ساڵیادی دەستپێکرانی شەڕی ئێران و ئێراق بەڕێوە دەچوو ١٢ کەس کوژران و ٧٥ کەسی دیکەش بریندار بوون. * فیلمی سینەماییی کوردیی [[ماندوو]] لە [[فیستیڤاڵی لۆکارنۆ]] لە [[سویسرا]] بەشداری دەکات. * [[دادگای تاوانی نێونەتەوەیی]] (ICC) [[عومەر ئەلبەشیر]]ی بە تاوانبار زانی بۆ بەشداریکردن لە [[جینۆساید]]ی [[دارفوور]]. * لە [[ئوقیانووسی پاسیفیک]]دا [[خۆرگرتن|خۆر گیرا]]. * بۆ یەکەمین جار لە مێژوویاندا، هەڵبژاردەی [[ئیسپانیا]] لە [[جامی جیهانیی فیفای ٢٠١٠]] لە [[ئافریقای باشوور]]، پلەی یەکەمی بەدەستهێنا. * لە [[جامی جیهانیی فیفای ٢٠١٠]]، [[ئەڵمانیا]] پلەی سێھەمی بەدەستھێنا. * لە پەلامارێکی [[تیرۆريزم|تیرۆریستیی]] خۆکوژانە لە [[پاکستان]]دا زۆرتر لە ١٠٠ کەس کوژران. * لەشاری ئۆسلۆ پایتەختی نەرویج شەوی شەممە ٢٠١٠.٥.٢٩ ، ئەڵەمانیا لەکێبرکێی هەڵبژاردنی باشترین گۆرانی ئەورووپی ناسراو بە Euroviison ئێورۆڤیسۆن بەگۆرانییەک بەناوی Satellite مانگی دەسکردەوە پلەی یەکەمی بەدەستهێنا. جۆری گۆرانی: رۆمانسی. گۆرانیبێژەکە: Lena Meyer-Landrutin لینا مایر لاندروت، تەمەن ١٨ ساڵ، ٢٤٦ خاڵی بەدەستهێنا. تورکیا بەپلەی دووەهەم دەرچوو، ١٧٠ خاڵ. ڕۆمانیا بەپلەی سێهەم، ١٦٢ خاڵ. * لە ڕۆژی پێنجشەممە، ٢٠١٠/٥/١٣، لە زۆربەی شارەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا، مانگرتنێکی گشتی بە داخستنی دووکان و بازاڕ، بۆ نیشاندانی ناڕەزایەتی لە جێبەجێبوونی حوکمی ئیعدامی ٤ لاوی کورد بەڕێوەچوو. *ڕیکەوتی ٢٠١٠/٥/٠٩ [[فەرزاد کەمانگەر]] مامۆستای خوێندنگە و ٣ کەسی دیکەی [[کورد]] بە ناوەکانی فەرھاد وەکێڵی، شیرین عەلەمھوولی، عەلی حەیدەریان لە [[تاران]] لە سێدارەدران. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/٥/٤ [[سەردەشت عوسمان]] خوێندکار و ڕۆژنامەنووس لە [[هەولێر]] ڕفێندرا و ڕۆژێ پێنجشەممە ٢٠١٠/٥/٦ بە مردوویی لە [[موسڵ]] دۆزرایەوە. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/٣/١١ پەرلەمانی [[سوید]] کۆمەڵکوژی [[ئەرمەنیا|ئەرمەنییەکان]] لە لایەن ئیمپراتۆریەتی عوسمانییەوە (١٩١٥-١٩١٨) وەک [[جینۆساید]] ناساند. *ڕێکەوتی ٢٠١٠/٢/٢٧بوومەلەرزەیەک بە هێزی ٨.٨ بەر وڵاتی [[چیلی]] کەوت و بویە هۆی گیانلدەستدانی زیاتر لە ٧٢٣ کەس و زیانێکی ئابووری گەورەی لێکەوتەوە. * ڕێکخراوی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] ڕۆژی [[٢١ی ئازار]]ی وەک ڕۆژی جیھانیی [[نەورۆز]] دانا. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/٢/١٢ [[ئۆڵۆمپیای یارییە زستانییەکان]] لە [[ڤانکوڤەر]] لە [[کەنەدا]] دەستیپێکرد، تاکوو ٢/٢٨ بەردەوام دەبێت. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/٣/٢ - سزای ٨ساڵ زیندان بۆ کچە کوردێکی تەمەن ١٥ساڵانی [[باکووری کوردستان]]، بە تاوانی بەشداری لە خۆپیشاندانی دژە حوکمەت و پاڵپشتی لە [[پەکەکە]]. * ڕێکەوتی ٠١/٠٢/٢٠١٠ ئافرەتێکی خۆکوژ خۆی تەقاندەوە لە نێو هاوڵاتییە [[شیعە|شیعەکان]] لە باکووری ڕۆژهەڵاتی شاری [[بەغدا]] کە خۆیان ئامادە دەکرد بۆ بەڕێوەبردنی چلەی [[حوسەینی کوڕی عەلی]] و، لە ئەنجامی تەقینەوەکەدا ٤١ کەس کوژران و ژمارەیەکی زۆریش برینداربوون. * ڕێکەوتی ٣١/٠١/٢٠١٠ بەسەرکەوتنیدا بەسەر [[گانا]] بە [[گۆڵ]]ێکی بێ بەرامبەر، هەڵبژاردەی [[تۆپی پێ|تۆپی پێێ]] وڵاتی [[میسر]] بوو بە پاڵەوانی جامی تۆپی پێی [[ئەفریقا]] ٢٠١٠ کە لە وڵاتی [[ئەنگۆلا]] بەڕێوەچوو بۆ سێیەمین جار لە دوای یەک و بۆ حەوتەمین جار لە مێژووی خۆیدا . * فیلمی [[ئاڤاتار (فیلمی ٢٠٠٩)|ئاڤاتار]]ی [[جەیمز کامێرۆن]] بوو بە پڕداھاتترین فیلم تا ئێستا بە زیاتر لە دوو ملیارد دۆلار. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/١/٢٥ [[عەلی کیمیایی]]، دوای دەرچوونی چوارەم حوکمی ئێعدام لە سێدارە درا. * ڕێکەوتی ٢٠١٠/١/١٨ [[عەلی حەسەن ئەلمەجید]] ناسراو بە [[عەلی کیمیایی]] سزای لەسێدارەدرانی بۆ دەرچوو بە ھۆی دەوری سەرەکی لە بۆردوومای شاری [[ھەڵەبجە]] لە [[١٩٨٨]]دا. * لە ڕێکەوتی ٢٠١٠/١/١٨ [[مەحەممەد عەلی ئاغجا|مەحەممەد عەلی ئاغجای]] تەمەن ٥٢ ساڵ لە زیندان دەرچوو دوای تێپەڕاندنی ٢٩ ساڵ لەزیندانەکانی [[ئیتاڵیا]] و [[تورکیا]] بە هۆی هەوڵدانی کوشتنی [[پاپ جۆن پۆلی دووەم|پاپ جۆن پۆلی دووەم]] و کوشتنی ڕۆژنامەنووسێکی تورک. * لە ٢٠١٠/١/١٣ [[بوومەلەرزەی هایتی ٢٠١٠|بوومەلەرزە]]یەکی ٧ [[ڕیختەر]]ی وڵاتی [[هایتی]] هەژاند. 84p5fomoouqw4odzsbu66yt6m31vj0w 1 240171 1614105 1563398 2026-08-01T15:04:58Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614105 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تۆڕی نێونەتەوەیی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1096095 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201028205215/https://drimble.nl/bedrijf/den-haag/k60762241/stichting-international-network-of-iranian-kurdistan-human-rights.html بۆ https://drimble.nl/bedrijf/den-haag/k60762241/stichting-international-network-of-iranian-kurdistan-human-rights.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٢:٠٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تۆڕی نێونەتەوەیی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1563397 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210106173450/http://ikhumanrights.com/ بۆ http://ikhumanrights.com/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٢٧، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[تۆڕی نێونەتەوەیی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614104 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210109000341/https://unpo.org/article/17455 بۆ https://unpo.org/article/17455 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210109142656/https://unpo.org/article/18302 بۆ https://unpo.org/article/18302 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٥:٠٤، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) snbgg2rlnzdlwwf4e731rv6y1eedanl 3 241505 1614087 1613946 2026-08-01T14:20:10Z Kushared 5048 /* پرسیار لە Danyar bryar rustayەوە (٠٧:٤٥، ١ی ئابی ٢٠٢٦) */ وەڵامدانەوە 1614087 wikitext text/x-wiki {{بۆکسی ئەرشیڤ|*[[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared/ئەرشیڤی١|ئەرشیڤی١]] *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared/ئەرشیڤی٢|ئەرشیڤی٢]] *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared/ئەرشیڤی٣|ئەرشیڤی٣]] *[[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared//ئەرشیڤی٤|ئەرشیڤی٤]]}} == کێشەیەک لە ھەژمارەکەمدایە == سەلام، بۆچی کاتێک دەستکاری یان وتارێک دەمەوێت دروست بکەم داوای کۆدی کاپچەم لێ دەکات گەر بزانیت. تکایە بۆم چاک بکەن. [[بەکارھێنەر:Sullttan|Sullttan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sullttan|لێدوان]]) ‏١٥:٤٦، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) :ڕەنگە هەندێ چالاکی گوماناویت کردبێت کە وایزانیبێت لە ڕێی بۆتەوە کراوە، هەوڵبدە لەسەر ئامێر و ئینتەرنێتێکی دیکە تاقی بکەیتەوە بزانە هەمان کێشەت هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٦:٢١، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) ::یەکەمین وتارم لەڕێگەی وەرگێڕی خۆگەڕی ویکیپیدیا خۆی دروست کرد بۆیە داوای لێم کرد بەڵام دووەم وتار و سێیەمم وای پێم نەوت. [[بەکارھێنەر:Sullttan|Sullttan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sullttan|لێدوان]]) ‏٠٩:٥٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:سامان کوردی|سامان کوردی]]ەوە لەسەر [[گۆران (تیرە)]] (‏١١:٢٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣) == چۆن وێنەزیادکەم لەوتارێک بەموبایلی زیرەک --[[بەکارھێنەر:سامان کوردی|سامان کوردی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:سامان کوردی|لێدوان]]) ‏١١:٢٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:سامان کوردی|سامان کوردی]] سڵاو، بەداخەوە هێشتا فێرکاری مۆبایلمان نییە، بەڵام ئەگەر [https://www.youtube.com/watch?v=L9p9KFZolAs سەیری فێرکارییەکانی کۆمپیوتەر بکەیت لێرە] ئەوا ڕەنگبێ کارئاسانی زۆرت بۆ بکەن و هەنگاوەکان زۆر لەیەکەوە نزیکن، دەتوانیت لە خوارەوەی ویکیپیدیاش کلیک لەسەر بینینی کۆمپیوتەر/دیسکتۆپ بکەیت بۆ ئەوەی شێوەی دەرکەوتنی مۆبایل بگۆڕێ بۆ کۆمپیوتەر. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٨:٣٧، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:كنان الشريف|كنان الشريف]]ەوە لەسەر [[بەکارھێنەر:حسين]] (‏١٩:١٢، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣) == https://w.wiki/7Xmq --[[بەکارھێنەر:كنان الشريف|كنان الشريف]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:كنان الشريف|لێدوان]]) ‏١٩:١٢، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:زانیار مسعود هەرتەلی|زانیار مسعود هەرتەلی]]ەوە (‏١٠:٢٤، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣) == سڵاو مامۆستا، چۆن ئەتوانم بابەتێک زیادبکەم؟ --[[بەکارھێنەر:زانیار مسعود هەرتەلی|زانیار مسعود هەرتەلی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:زانیار مسعود هەرتەلی|لێدوان]]) ‏١٠:٢٤، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:زانیار مسعود هەرتەلی|زانیار مسعود هەرتەلی]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە، سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٤:٤١، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:Jamal ranjbari|Jamal ranjbari]]ەوە (‏١١:٢٢، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣) == له به ین ئاوایی مله و سرنجداخ ئاوایی نوین هه یه که ئه مه وی زیادی بکه م --[[بەکارھێنەر:Jamal ranjbari|Jamal ranjbari]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jamal ranjbari|لێدوان]]) ‏١١:٢٢، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پرسیار لە [[User:اياس عزيز محمد|اياس عزيز محمد]]ەوە (‏٢٠:٠١، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣) == سلاو پيويستم به زاراوه ى. باديني --[[بەکارھێنەر:اياس عزيز محمد|اياس عزيز محمد]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:اياس عزيز محمد|لێدوان]]) ‏٢٠:٠١، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:اياس عزيز محمد|اياس عزيز محمد]] [https://ku.wikipedia.org/ بڕوانە ئێرە] گەر مەبەستتان لە ویکیپیدیای کرمانجی دێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٩، ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پڕۆژەی ویکیمیدیاوانە کوردەکان == سڵاو، ئەو پێشبڕکێیەم بینی و بەڕاستی بەڕای من شتێکی زۆر باشە، بەڵام بۆ دەنگی لێ نەھێنین و ھەندێک پێشبڕکێیەکەی سەختتر نەکەین :) ئەگەر بکرێ لە میدیا کوردییەکان بانگەوازی بدەین بۆ ئەوەی بەکارھێنەرە نوێیەکان ڕوو بکەنە ویکیپیدیا کوردییەکان و لێرە بەشدار ببن، خەڵاتی ھەتا ٢٠٠ دۆڵار کەم پارەیەک نییە لە کوردستان. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏٢١:٥٨، ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :ئەمڕۆ بانگەشەکان بۆ پێشبڕکێیەکە زیاتر دەکەین. سوپاس بۆ پێشنیارەکانت. سەبارەت بە ناوەکەش ئەوە [[metawiki:Kurdish_Wikimedians_User_Group|ناوی کۆمەڵەکەمانە]] بۆیە ناکرێت بیگۆڕین. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٦:١٨، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سڵاو ویستم هەر لێرە پرسیار بکەم، دیارە ماوەیەکی زۆریش چاوەڕێی ئەم کاتەم دەکرد دواجار سوپاس بۆ خوا توانیتان ڕێکی بخەن و سوپاستان دەکەم. پرسیارەکەم ئەوەیە کە ئەگەر ئێمە وتارەکان بنوسین لە ڕێگای بۆتەوە دیار دەکرێت کە ئەم بەکارهێنەرە چەند وتار و بایتی زیاد کردووە؟. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٠٧:٣٥، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :::زۆر سوپاس @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]، بەڵێ ئەوەی ئێمە وامان کردووە کە بە بۆت وتارەکانتان کۆ بکرێتەوە و ئامارەکان دابنرێن. بەمەش کاتی زیاترتان دەبێت بۆ نووسینی زۆرترین وتار و بایتی زیاتر. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٤١، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] زۆر باشە، دەستان خۆشبێت و هیوادارم زۆرترین کەس بەشداری بکات. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٣، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) ::سەیری بەشداربووانم کرد، ھیوای سەرکەوتن بۆ بەکارھێنەران دەخوازم، ھەروەھا ھیوادارام ببێتە ھۆی ئەوی بەکارھێنەرانی نوێ زیاتر ڕوو بکەنە ویکیپیدیای کوردی. سپاس بۆ ئێوە. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏٢٠:٤٥، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :::بژین و هیوای سەرکەوتن بۆ ئێوەش لە پێشبڕکێیەکە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٦:٤١، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Wikimedia Barnstar no TEXT.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی ویکیمیدیا''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو، نیشانی ویکیمیدیا پێشکەشی بەڕێزتان بێت بەھۆی بەشدارییەکانتان لە پڕۆژەکەدا و بەتایبەتی گرووپی ویکیمیدیاوانە کوردەکان. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٠، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) |} == پرسیار لە [[User:Bashdar Krzhay|Bashdar Krzhay]]ەوە (‏٠٥:٢٥، ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣) == سڵاو و ڕێز سڵاو لە برایانی ویکیپیدیای کوردی دەستان خۆش بێت و ماندو نەبن برایان ❤️ چەن پرسیارێکم هەیە بەڵام هەموی لە لە یەک ڕستەدا کۆ ئەکەمەوە چۆن بتوانم متمانەی ویکیپیدیای کوردی بەدەست بێنم؟؟ ڕاستە ئێستا هەژمارێکم هەیە بەڵام زۆر بابەت هەیە ئەمەوێت زیادیان بکەم ناتوانی بە ڕونی و بە تێری بڵاویان بکەمەوە بۆیە ئەمەوێت قبوڵکردنی ئێوە بە دەست بێنم و خزمەت بە ویکپیدیای کوردی بکەم و چەندین وتار زیاد بکەم لەگەڵ ڕێزدا… --[[بەکارھێنەر:Bashdar Krzhay|Bashdar Krzhay]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bashdar Krzhay|لێدوان]]) ‏٠٥:٢٥، ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Bashdar Krzhay|Bashdar Krzhay]]، پێموایە وەک سەرەتا باشترین کار ئەوەیە وەرگێڕان لە ویکیپیدیای ئینگلیزی بکەیت. ئەمەش بۆ ئەوەیە کە لەسەر شێوازی نووسین لە ویکیپیدیا ڕابێیت کە دواتر خۆشت دەتوانیت بەپێی گەڕانی خۆت ئەوا بابەتی هاوشێوە درووست بکەیت بەڵام ئەگەر سەرەتا بە وەرگێڕان دەست پێ بکەیت زۆر باش دەبێت. لە کەناڵی یوتیووبی ویکیپیدیاش فێرکاری پێویست بەردەست خراون و تکایە [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos سەیریان بکە لێرەوە]. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٨:٤٢، ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:محمد محسن 90|محمد محسن 90]]ەوە (‏٠٨:٣٤، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤) == سڵاو، ماموستایى بەرێز تکایە هاریکارم بکە لە وتارەکانم لەبارەى رێزمان و لەبارەى داڕێژراوەکان، چوونکە وتارەکانم سەرچاوەى باوەرپێکراوى نووسەر و کتێبەکانى تێدایە. لە گەل ڕێزم --[[بەکارھێنەر:محمد محسن 90|محمد محسن 90]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:محمد محسن 90|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٤، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Kurdan kurdan|Kurdan kurdan]]ەوە (‏٢٠:٠٦، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤) == سڵاو بەڕێز ، بێزەحمەت من بابەتێکی نوێم داناوە لە ویکیپیدیا بەڵام دەرناکەوێ و ونە لەکاتی گەڕان و سێرچ کردن بۆی هۆکار چیە ؟ --[[بەکارھێنەر:Kurdan kurdan|Kurdan kurdan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurdan kurdan|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) :بەڕێز ڕەنگە وتار یان بەشدارییەکەت سڕابێتەوە بەهۆی نەگونجان لەگەڵ شێوازی وتارەکانی ویکیپیدیا. پێشنیار دەکەم چەند وتارێکی هاوشێوەی وتارەکەی خۆت بدۆزیتەوە و بە چاولێکردن لەوانەوە وتارەکەی خۆت بنووسیت + چەند شتێک گرنگە لە ویکیپیدیا ئەوەیە کە سەرچاوەی ىڕواپێکراو هەبێت، وتارەکەت گرنگی هەبێت نەوەک شتی نوێ و کەم بایەخ و نەناسراوبن لە ناو کۆمەڵگا. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٩:١٤، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == کێبڕکێیەکە == سڵاو بەڕێز {{وب|Kushared}} زەحمەت نەبێت دەتوانیت لە دیسکۆرد جوابم بدەیتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ‏١٩:٤٣، ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:HRH.ph|HRH.ph]]ەوە (‏٠٢:٥٨، ٦ی شوباتی ٢٠٢٤) == سلاو بەرێز ... چون دەتوانم بابەتەکی زانستی لە ویکیپیدیادا بنوسم و نەشری بکەم --[[بەکارھێنەر:HRH.ph|HRH.ph]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:HRH.ph|لێدوان]]) ‏٠٢:٥٨، ٦ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:HRH.ph|HRH.ph]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە، سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٢:٤٩، ١٠ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == پێداچوونەوە بۆ دەستکاریەکانی بەکارھێنەر: Kurdzag1946 == سڵاو بەڕێز Kushared، تکایە بە پێداچوونەوەیەک بۆ دەستکاریەکانی بەکارھێنەر Kurdzag1946 بکەن، ئەوە چەندین جارە بە ڕیکلام و دەستەواژەی خراپ دەستکاری وتارەکان دەکات، تەماشای دوایین دەستکاری [[کوردایەتی]] و [[ڕەمزی نافیع]] بکە. ئەمە سەرەڕای ئەوەی پێشتر بە ھەژمارێکی دیکەش ئاگادار کراوەتەوە. (ببورە لەبیرم کرد ناونیشانی بابەت لە پەیامی پێشووتر دابنێم). سپاس. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;">زەمەنCefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٨:٥٦، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:زانا وەهاب مەرزانی|زانا وەهاب مەرزانی]]ەوە (‏٠٨:١٨، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤) == کاکە دەمەوێ ژیان نامەی خۆم بنووسم کەسێک بگەڕێ بە دوام ژیان نامسگ منی تێدا بێ --[[بەکارھێنەر:زانا وەهاب مەرزانی|زانا وەهاب مەرزانی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:زانا وەهاب مەرزانی|لێدوان]]) ‏٠٨:١٨، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == وێنەی نائازادی ھەتیو پەڕگە:335px-ACF Fiorentina 2.svg.png == [[پەڕگە:Ambox warning blue.svg|35px|text-top|ڕاست|⚠|link=]] سپاس بۆ بارکردنی '''[[:پەڕگە:335px-ACF Fiorentina 2.svg.png]]'''. پەڕەی وەسفی وێنەکە لە ئێستادا ئەوە دەردەخات کە وێنەکە نائازادە و دەتوانرێت تەنیا لە ویکیپیدیا و لەژێر [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|بەکارھێنانی داد]] بەکاربھێنرێت. بەڵام، لە ئێستادا وێنەکە لەسەر ھیچ وتارێکی ویکیپیدیا بەکارنەھاتووە. ئەگەر پێشتر وێنەکە لەناو وتارێک بوو، ئەوا تکایە بڕۆ بۆ وتارەکە و بزانە بۆچی لابراوە. لەوانەیە زیادی بکەیتەوە ئەگەر پێت وایە بەسوود بێت. بەڵام، تکایە تێبینی بکە کە ئەو وێنانەی کە دەکرێ جێگرەوەیەکیان بۆ دروست بکرێت قابیلی قبوڵکردن نییە تا لە ویکیپیدیا بەکاربێت. (بڕوانە [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|سیاسەتەکەمان لەسەر میدیای نائازاد]]). تێبینی بکە کە ھەر وێنەگەلێکی نائازاد کە لەسەر '''ھیچ وتارێک''' بەکارنەھاتبێت، دوای ٧ ڕۆژ دەسڕدرێتەوە، ھەر وەک لە [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا#پ٥|بەشی پ٥ لە پێوەری سڕینەوەی خێرا]] باس کراوە. سپاس.<!-- داڕێژە:سخ-پ٥-ئاگاداری --> [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:AramBot|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == وێنەی نائازادی ھەتیو پەڕگە:390px-Bolognafc.svg.png == [[پەڕگە:Ambox warning blue.svg|35px|text-top|ڕاست|⚠|link=]] سپاس بۆ بارکردنی '''[[:پەڕگە:390px-Bolognafc.svg.png]]'''. پەڕەی وەسفی وێنەکە لە ئێستادا ئەوە دەردەخات کە وێنەکە نائازادە و دەتوانرێت تەنیا لە ویکیپیدیا و لەژێر [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|بەکارھێنانی داد]] بەکاربھێنرێت. بەڵام، لە ئێستادا وێنەکە لەسەر ھیچ وتارێکی ویکیپیدیا بەکارنەھاتووە. ئەگەر پێشتر وێنەکە لەناو وتارێک بوو، ئەوا تکایە بڕۆ بۆ وتارەکە و بزانە بۆچی لابراوە. لەوانەیە زیادی بکەیتەوە ئەگەر پێت وایە بەسوود بێت. بەڵام، تکایە تێبینی بکە کە ئەو وێنانەی کە دەکرێ جێگرەوەیەکیان بۆ دروست بکرێت قابیلی قبوڵکردن نییە تا لە ویکیپیدیا بەکاربێت. (بڕوانە [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|سیاسەتەکەمان لەسەر میدیای نائازاد]]). تێبینی بکە کە ھەر وێنەگەلێکی نائازاد کە لەسەر '''ھیچ وتارێک''' بەکارنەھاتبێت، دوای ٧ ڕۆژ دەسڕدرێتەوە، ھەر وەک لە [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا#پ٥|بەشی پ٥ لە پێوەری سڕینەوەی خێرا]] باس کراوە. سپاس.<!-- داڕێژە:سخ-پ٥-ئاگاداری --> ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٠:١٤، ٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == کێبڕکییکە == @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سڵاوت لێبێت زۆر سوپاس بۆ کێبڕکێیەکە، زەحەمت نەبێت چەند وتارم لابراوە و ناویان چییە، و پارەکە چۆن وەردەگیرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ‏١٩:٢٣، ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئەوین دارا حسێن|ئەوین دارا حسێن]]ەوە (‏١٦:٥٠، ٢ی ئازاری ٢٠٢٤) == سڵاوت لێ بێ . ماندوو نەبی من ئەمەوێ بە شێوازێکی خێرا باسی دەسکاری کردن و بەکارهێنانی ویکیپیدیای کوردیم بۆ بکەی چۆن ئیش بکەم --[[بەکارھێنەر:ئەوین دارا حسێن|ئەوین دارا حسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئەوین دارا حسێن|لێدوان]]) ‏١٦:٥٠، ٢ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئەوین دارا حسێن|ئەوین دارا حسێن]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٩:٠٨، ٢ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:کارا دلێر|کارا دلێر]]ەوە (‏٠٣:١١، ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٤) == سڵاو چۆن بتوانم وتار دروست بکەم؟ --[[بەکارھێنەر:کارا دلێر|کارا دلێر]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:کارا دلێر|لێدوان]]) ‏٠٣:١١، ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:کارا دلێر|کارا دلێر]] تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٣:٤٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Abdulrahmaaannn|Abdulrahmaaannn]]ەوە لەسەر [[ماددەی ھۆشمەند]] (‏٠٦:٣٧، ٤ی نیسانی ٢٠٢٤) == ماددەی ھۆشمەند یان هۆشبەر ؟ --[[بەکارھێنەر:Abdulrahmaaannn|Abdulrahmaaannn]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Abdulrahmaaannn|لێدوان]]) ‏٠٦:٣٧، ٤ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) :وتاری ماددەی ھۆشمەند جیاوازە لەگەڵ ماددەی ھۆشبەر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٣:٣٩، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Hassan Malahassan|Hassan Malahassan]]ەوە لەسەر [[بەکارھێنەر:Hassan Malahassan]] (‏٠٠:٢٢، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤) == سلاو بێزاحمەت چۆن بابەت پۆست بکەم دەمەوێ بابەتێک پۆست بکەم بە وێنەوە --[[بەکارھێنەر:Hassan Malahassan|Hassan Malahassan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hassan Malahassan|لێدوان]]) ‏٠٠:٢٢، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hassan Malahassan|Hassan Malahassan]] تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٣:٤٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ‏٢٣:١٦، ٢ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:RamzyM (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list&oldid=26721206 --> == پرسیار لە [[User:Kati1363|Kati1363]]ەوە (‏١١:٣٥، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤) == سلاو چۆن بتوانیم بابەتێک بە زمانی کوردی هەڵگرم و بیگۆرم بەزمانی تر و بلاوی بکەمەوە --[[بەکارھێنەر:Kati1363|Kati1363]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kati1363|لێدوان]]) ‏١١:٣٥، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی|ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی]]ەوە (‏١٥:٥٠، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤) == بەڕێزان سڵاو. من ئەندامی تازەم. دەتوانن بە وێنە فێرکاریی دانێن، بۆ ئەوەی باستر بتوانین پەڕە بە زمانی کوردیی زیاد بکەین؟ ڕێز --[[بەکارھێنەر:ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی|ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی|لێدوان]]) ‏١٥:٥٠، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی|ئاوارە عبداللە گەڵاڵەیی]]٫ تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٠:١٤، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Siokid|Siokid]]ەوە (‏١٢:١٦، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٤) == سڵاو مامۆستا، تکایە دەروازەی جوگرافیا و دەروازەی تاجیکستان بەو پۆلانە زیاد بکە، خۆم ناتوانم ژمارەیان زۆرە: «پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی تاجیکستان»، «پۆل:شارەکانی تاجیکستان». --[[بەکارھێنەر:Siokid|Siokid]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Siokid|لێدوان]]) ‏١٢:١٦، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] وابزانم بەڕێزت بتوانی کارێک بکەی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٢٢:٠٥، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] و @[[بەکارھێنەر:Siokid|Siokid]] {{کرا}}. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠٢:٥٢، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Rawa mohammad saeed|Rawa mohammad saeed]]ەوە لەسەر [[بەکارھێنەر:Rawa mohammad saeed]] (‏٠٩:٥١، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤) == سڵاو مامۆستا .... ئەمەوێ زانیاری بڵاو بکەمەوە و پەڕە دروست بکەم ئەتوانی یارمەتیم بدەیت --[[بەکارھێنەر:Rawa mohammad saeed|Rawa mohammad saeed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rawa mohammad saeed|لێدوان]]) ‏٠٩:٥١، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:سداد ولی|سداد ولی]]ەوە (‏١١:١٧، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤) == سڵاو ،بەرێزەکەم ، من بەشدارم لە ویکپیدیا، بەڵام چۆن دەتوانم هاوکاریت بکەم --[[بەکارھێنەر:سداد ولی|سداد ولی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:سداد ولی|لێدوان]]) ‏١١:١٧، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:محەمەد دۆڵەڕووتی|محەمەد دۆڵەڕووتی]]ەوە (‏١٨:٥٣، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤) == سڵاو...ببورە بۆ بێزارکردن ..من تازە هاتوومەتە ناو ویکیپیدیاو ئەمەوێت لێداوان بنوسم ..زۆر شارەزایم نییە..ئەوان پێشنیاری چاک کردنی وتارێکم بۆ دەکەن لەسەر چی بنەمایەک چاکی بکەم ؟؟..بنەمای پیت یان خاڵبەندی ..زۆرسوپاس❤ --[[بەکارھێنەر:محەمەد دۆڵەڕووتی|محەمەد دۆڵەڕووتی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:محەمەد دۆڵەڕووتی|لێدوان]]) ‏١٨:٥٣، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:محەمەد دۆڵەڕووتی|محەمەد دۆڵەڕووتی]] بە خێربێی بۆ ویکیپیدیا، هەر دەستکارییەک خزمەت بە ویکیپیدیا دەکات ئەگەر ئەرێنی بێت، تەنانەت ڕاستکردنەوەی ڕێنووس و خاڵبەندیش کە زۆر گرنگن. بەڵام خزمەتی سەرەکی ئەگەر بیکەیت ئەوەیە بۆ ماوەیەکی باش لەسەر بابەتێکی دیاریکراو کاربکەیت و دەوڵەمەندی بکەیت. ئەوەیان زۆر بەباشی شوێنی خۆی دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٨:٣٠، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Dlvin Qadr|Dlvin Qadr]]ەوە (‏١٣:١٦، ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤) == سلأو من ئه مه وێ زانيارى وه ربگرم دهرباره ى ژيانى زانكؤ --[[بەکارھێنەر:Dlvin Qadr|Dlvin Qadr]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Dlvin Qadr|لێدوان]]) ‏١٣:١٦، ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Dlvin Qadr|Dlvin Qadr]]، بەداخەوە ویکیپیدیا ئەم ڕێنمایی و بابەتانە لە خۆ ناگرێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٣١، ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:محمود بەرزنجی|محمود بەرزنجی]]ەوە (‏٠٧:٢٩، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤) == لە کوێ زانیاری تەواوم لەسەر اسماعیل ولیانی پێ دەدرێت --[[بەکارھێنەر:محمود بەرزنجی|محمود بەرزنجی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:محمود بەرزنجی|لێدوان]]) ‏٠٧:٢٩، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لە [[User:Im hanaray|Im hanaray]]ەوە (٢٠:١٦، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥) == سڵاو ئایا من چۆن بابەتێک بڵاوبکەمەوە --[[بەکارھێنەر:Im hanaray|Im hanaray]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Im hanaray|لێدوان]]) ٢٠:١٦، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Im hanaray|Im hanaray]] تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٥٣، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:شاکێو|شاکێو]]ەوە (٠٥:٤٢، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٥) == چۆن مافی بڵاو کردنەوە وەربگرم --[[بەکارھێنەر:شاکێو|شاکێو]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:شاکێو|لێدوان]]) ٠٥:٤٢، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :بەڕێز@[[بەکارھێنەر:شاکێو|شاکێو]]، پرسیارەکەت زۆر ڕوون نییە. دەکرێ زیاتر وردەکاریی بنووسیت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٥٣، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:Kurdinoma|Kurdinoma]]ەوە (١٤:٥٧، ١٧ی ئازاری ٢٠٢٥) == سڵاو. بەشی disambiguation چۆن زیاد بکەم؟ --[[بەکارھێنەر:Kurdinoma|Kurdinoma]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurdinoma|لێدوان]]) ١٤:٥٧، ١٧ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :بڕوانە پەڕەی [[ویکیپیدیا:ڕوونکردنەوە]] [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٢:٠٩، ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:سوورکێو زەکی|سوورکێو زەکی]]ەوە (١٥:٠٨، ٩ی نیسانی ٢٠٢٥) == سڵاو و ڕێز مامۆستای هێژا دەمهەوێت لاپەڕەیەک بۆ نووسراوەکانی خۆم دروست بکەم و پاشکەوتی بکەم لە ویکی پێدیا. ئەم شوێنە یا لاپەڕەیە نادۆزمەوە کە دەتوانم کاری لەسەر بکەم. سپاس و ڕێز بۆ هاوکاریتان! سوورکێو زەکی --[[بەکارھێنەر:سوورکێو زەکی|سوورکێو زەکی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:سوورکێو زەکی|لێدوان]]) ١٥:٠٨، ٩ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:Lakmedia|Lakmedia]]ەوە لەسەر [[ویکیپیدیا:سەبارەت]] (١١:٥٠، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٥) == سڵاو چۆن له ک نیوز بڵاو بکه مه وه؟ --[[بەکارھێنەر:Lakmedia|Lakmedia]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Lakmedia|لێدوان]]) ١١:٥٠، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Lakmedia|Lakmedia]] زۆر بەباشی لە پرسیارەکەت تێنەگەیشتم. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٢٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:YaElllllllla|YaElllllllla]]ەوە (٠٧:٤٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٥) == Chon btwanm ba dway marzamay bgarem? --[[بەکارھێنەر:YaElllllllla|YaElllllllla]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:YaElllllllla|لێدوان]]) ٠٧:٤٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:YaElllllllla|YaElllllllla]]، ئەگەر مەبەستت مەلزەمەیە ئەوا لە ویکیپیدیا دەستناکەوێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:٢٨، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:بەختیار زێباری|بەختیار زێباری]]ەوە (١٠:٥٣، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥) == سلاو، چوون بابەتێك دانێم --[[بەکارھێنەر:بەختیار زێباری|بەختیار زێباری]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بەختیار زێباری|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:بەختیار زێباری|بەختیار زێباری]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٨:٠٤، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]]ەوە (١١:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٥) == سڵاو برای بەڕێزم. هیوادارم باش و بێوەی بن. ئەرک نەبێت دەتوانن ئەم بابەتە بسڕنەوە لەبەرئەوەی کاتێک ئەندامێکی نوێی ئێرە بووم، بە هەڵە دروستم کرد. هەرچەندە مانگێک دەبێ تاگی سڕینەوەم داناوە بەڵام هەرماوە. بۆ زانیاریتان بابەتە ڕاستەکەم داناوە. زۆر سوپاس https://ckb.wikipedia.org/wiki/West_Bromwich --[[بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|لێدوان]]) ١١:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]]، وتارەکە سڕایەوە، بژیت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٠٢، ٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) ::دەستەکانت خۆشبێت برا گیان. [[بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|لێدوان]]) ٠٨:١٣، ٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == [[:پەڕگە:AS Roma.png:]] == سڵاو، [[:پەڕگە:AS Roma.png|ئەم پەڕگەیە]] داواکاری سڕینەوەی لەسەر دانراوە، لەبەر ئەوەی ماف پارێزراوە لە ھیچ شوێنێک بەکارنەھاتووە، ئەتوانن چاکی بکەن؟ ئەگەرنا پێویستە بیسڕینەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٠١، ١٨ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو، هەندێ لەو پەڕگانە کاتی خۆی بەهەڵە بارکراوە و دواتر وێنەکە لە کۆمنز هەبووە. بژیت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:مام شوان|مام شوان]]ەوە لەسەر [[بەکارھێنەر:مام شوان]] (١٨:٠٣، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥) == سڵاو مامۆستا ئەمەوێ بابەتێک بڵاو بکەمەوە --[[بەکارھێنەر:مام شوان|مام شوان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مام شوان|لێدوان]]) ١٨:٠٣، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:مام شوان|مام شوان]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٨:٠٥، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:Kara Dleer|Kara Dleer]]ەوە لەسەر [[ویکیپیدیا:داخوازی وتارێکی نوێ]] (٢٠:٠١، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥) == دەمەوێ پەڕەیەک دروست بکەم لەسەر کەسایەتیەکی دیار --[[بەکارھێنەر:Kara Dleer|Kara Dleer]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kara Dleer|لێدوان]]) ٢٠:٠١، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Kara Dleer|Kara Dleer]]، تکایە سەیری [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia/videos فێرکارییەکانی یوتیووبی ویکیپیدیای کوردی] بکە بۆ فێربوون و بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی، سوپاس [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) == پرسیار لە [[User:فرمان موحسین|فرمان موحسین]]ەوە لەسەر [[وتووێژ:عەلی بەردەشانی]] (٠٩:٣٨، ٣ی شوباتی ٢٠٢٦) == بابەتێکم لەسەر عەلی بەردەشانی بڵاوکردەوە --[[بەکارھێنەر:فرمان موحسین|فرمان موحسین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:فرمان موحسین|لێدوان]]) ٠٩:٣٨، ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئەوین صدرالدین|ئەوین صدرالدین]]ەوە لەسەر [[جوگرافیای باشووری کوردستان]] (١٣:٠٠، ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦) == سڵاو چۆن بتوانم چاکی بکەم؟ --[[بەکارھێنەر:ئەوین صدرالدین|ئەوین صدرالدین]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئەوین صدرالدین|لێدوان]]) ١٣:٠٠، ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) == کارنەکردنى دەستکارى سەرچاوە == @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سلاو برا چۆنى ھیوادارم باش و تەندروست بن.پرسیارێکم ھەبوو لاى من کاتێک شێوازى دەستکارى ھەڵدەبژیرى بەس دەستکارى دیدارى چالاکە کاتێک دەمەوێ شێوازى دەستکارى سەرچاوە بەکاربێنم کار ناکات. لە ویکیى عەرەبى و ئینگلیزى کێشەى نییە بەس لێرە ناتوانم ئەو کارە بکەم چارەسەرى چییە؟. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ٠٨:١٧، ١١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]]، دەبێت ئێستا چاک بووبێت. دەتوانیت سەیرێکی بکەیتەوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٣٥، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] سڵاو برا. بەڵێ دەستخۆش. [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ١٦:٣٧، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ١٨:٣٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی == سڵاو بەڕێز Kushared، ھیوادارم باش و تەندروست بن، ویستم بپرسم [[:meta:Kurdish Wikimedians User Group|گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی]] چی لێھاتووە لە ئێستادا! ئایا ھیچ چالاکیییەکی ماوە؟ ئەوە ویکیپیدیای عەرەبی لە ئێستادا خەریکی بەڕێوەچوونی [[:ar:ويكيبيديا:مسابقة فلسطين الرابعة|«چوارەم» کێبڕکێی فەلەستینە]] و لەو دوو ساڵ و نیوەدا (لە ٢٠٢٣ەوە)، چەندین پڕۆژەی خەڵاتداری تریشیان بەڕێوە بردوون و ھەزاران ھەزار دۆلاریشیان لە مێتا بۆ پڕۆژەکانیان وەرگرتووە! بەڵام ئێمە لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ەوە ئەوە زیاتر لە دوو ساڵە کە ھیچ پڕۆژەیەکمان نەبووە! سەیری ویکیمیدیای کوردیم کرد و بینیم کە دوو ساڵە ھیچ چالاکییەکی نەبووە و پڕۆژەکانی سڕ بوون. لە ئێستادا ویکیپیدیای کوردی ڕەوشی زۆر باش نییە، ھەتا بەکارھێنەرێکی نوێی ناچالاک دێت، ئەوە سێ بەکارھێنەری چالاک و بەئەزموونی وەک کاک ئارام خانەنشین دەبن و وازدێنن لە چالاکییەکانیان! ئەوە نەوەی یەکەم و دووەمی ویکیپیدیا وەک بەڕێزتان یان بەتەواوی خانەنشین بوون و یانیش نیمچەخانەنشین، نەوەی سێیەم و چوارەمیش وەکوو من ئەوە نیوەیان وازیان ھێناوە، نەوەی پێنجەمیشمان زۆر زۆر کەمن و جێگای ھیچ یەک لەوانەی پێشوویان نەگرتووەتەوە. بە بۆچوونی من ئەگەر پڕۆژەک شتێک یان بیرۆکەیەک بدۆزینەوە ئەوە دەتوانین سەرنجی بەکارھێنەری نوێی زیاتر ڕاکێشین بۆ ئەوەی ببنە ئەندام و چالاکی بکەن. پێم خۆشە ڕا و بۆچوونی ئێوەش بزانم و ئەگەر بیرۆکەیەک یان ڕێگاچارەیەکتان لە مێشک دایە ئەوە خۆشحاڵ دەبم باسی بکەن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:١٠، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] @[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:Sorou6sh|Sorou6sh]] @[[بەکارھێنەر:Saad Goran|Saad Goran]] @[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] @[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] @[[بەکارھێنەر:Serchia|Serchia]] @[[بەکارھێنەر:فەرهاد|فەرهاد]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و ھتد... تکایە ئێوەش بۆچوونی خۆتان بڵێن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٢٤، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] نازانم بۆ پڕۆژە بەڵام ویکی سۆرانی لە کرمانجی و زازاکی باشترە لەڕووی قووڵی وتار و سەرچاوەکان، بەڵام کەسانی چالاکی کەم بووەتەوە پێم وایە زیرەکی دەستکردیش ڕۆڵی ھەیە. خۆم دوو مانگە تاکو ئێستا ٢٧٤ وتارم لە کۆلکەیی نەھێشتووە، گەر ٥ کەسی چالاکی وەک من ھەبا لایەنی کەم ١٠٪ی کۆی وتارە کورتەکانی ویکی سۆرانیمان نەدەھێشت لە ماوەی نۆ مانگدا! [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٢٠:٢٦، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ڕاستە، دەستت خۆش بێت و بەھیوای بەردەوامبوونت. ئێمەش زیاتر خەریکی کۆمەڵە وتارەکانین و چەند بەکارھێنەری تریش ھەر یەکەو بە جۆرێک بەشداری دەکەن، بەڵام زۆر نا! ئێستا سەیری ئەو بەکارھێنەرانەی تاگم کردوون بکە، ١٧ کەسن کە ئەو مانگە هەر ١٠یان بەباشی چالاک ببوون. تۆ بڵێ بە ھەموویەوە ٤٠ بەکارھێنەری سەرەکیمان ھەبێ بە چالاک و ناچالاکەوە، ئایا ئەوەندە تەواوە؟ لێرە ھەر بەکارھێنەرێک زیاتر شتێکی دیاریکراو دەکا و کێشە ئەوەیە بە ناچالاکبوونی ئەوە ئەم بەشە سەقەت دەبێ! ئێستا بۆ نموونە کاک ئارام ڕۆیشتووە و بەھۆیەوە بەرەو پێشچوونمان لە تەواوی بابەتە تەکنیکییەکاندا گیری خواردووە، یان بۆ نموونە بەڕێز کوشارێد ناچالاک بووە و بەھۆیەوە پڕۆژەی ویکیمیدیای کوردیش سڕ بووە؛ ناشزانین چۆن جێگایان پڕ بکەینەوە. ئێستا ئەگەر لە ئەوەندەی ئێستاشمان ١٠ کەسێکی تر بڕوات خۆ ئەوە ویکیپیدیای کوردی داماو دەبێ! ئێمە نەوەیەک بووین کە لە سەردەمی کۆتایییەکانی کۆرۆنادا ڕوومان کردە ئێرە و خۆمان لێرەدا دۆزییەوە؛ بەڵام ئێستا ھەموو چینەکانی کۆمەڵگا بە بەشە خوێندەوارەکەشی خۆی لە ناو ژیریی دەستکرددا دەدۆزێتەوە! ترسی من ئەوەیە کە ئەگەر ھات و ئێمەش بەرەو خانەنشینبوون ڕۆیشتن ئەوە کێ دێت جێگامان بگرێتەوە؟ بۆیە ھەمووانم بانگھێشت کرد تاوەکوو ڕێگایەک شتێک بدۆزنەوە ھەتا لانیکەم ١٠ بەکارھێنەری نوێی چالاک ڕوو بکەنە ئێرە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:١٧، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Hivja}}: ئەزانم یەکێکی لە دڵسۆزەکانی ویکیی کوردی و قسەکانتان لە خەمخۆرییەوەیە بۆ پڕۆژەکە. دەربارەی پڕۆژە و چالاکییەکانی گرووپی بەکارھێنەرانی ویکیمیدیای کوردی، وەکو خۆم ئەندام نیم تیایە و کاک محەممەد ئەتوانێ زیاتر ڕوونکردنەوەی لەسەر بات؛ چونکە خۆی یەکێکە لە بەڕێوەبەرانی گرووپەکە. لەوانەیە ئاگادار نەبی تازەترین پڕۆژەی ویکیمیدیای کوردی ئەمەیە: [[ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026]] کە چالاکییەکی ھاوبەشی ئەندامانی گرووپی ویکیمیدیای کوردییە. کار لەسەر وتاری زانستی ئەکەن و ئەگەر کاتت ھەبێ ئەتوانی ناوی خۆت تۆمار بکەیت و بەشدار بیت تیایە. ئینجا سەبارەت بە پڕۆژەکان، خۆتەزانی یەکێک لە ھۆکارە گرنگەکانی گەشەسەندنیان ئەوەیە پشت ئەبەستێ بە چالاکیی بەکارھێنەران (کێشەی دواکەوتنی ویکیی کوردی ھەر ئەمە بووە). لەسەر بەکارھێنەرانە کە پڕۆژەیەک دامەزرا بەردەوام بن و پەرەی پێ بەن. لەبەر ئەوە ناکرێ ویکیی عەرەبی (بە سەروو ملیۆنێک وتارەوە) بەراورد بکەین بە ویکیی کوردی، بێگومان ئەوان پشتیان قایمە بە بەکارھێنەرانیان، زیاتر ھانیان ئەیەن و پێشبڕکێیان بۆ دروست ئەکەن. منیش بەتەمای زۆر پڕۆژەم بەڵام کە دایبمەزرێنم و بەکارھێنەران بانگھێشت بکەم، ھەتا ئێوارە ھەر من و تۆ و چەن کەسێکی کەمین کە لێرە وەڵام ئەیاتەوە، بۆیە ئاوا سەر ناگرێت. بەداخیشەوەم بۆ خانەنیشنبوونی بەڕێوەبەران (کاک ئارام) و بەکارھێنەرانی دێرین؛ چونکە ڕاگری ویکیی کوردی ئەوان بوون. ھەرچۆنێک بێ ئەوەی ئێستا گرنگ ئەوەیە چارەسەرێک بدۆزینەوە، ئێمە وەکو ئەو نەوەیە لەو چەن ساڵەی ھێناومانە ئیتر ئەبێ پشت بە خۆمان بەستین، ئەو بۆشایییە پڕ کەینەوە و نەیەڵین کارەکان لەوە زیاتر دواکەون. وەکو خۆم زیاتر لەسەر بەسەرداچوونەوەی وتارەکان کارم کردووە و خەریکی باشترکردنیان بووم. چونکە کوالێتیی وتارەکان زۆر بەلامەوە گرنگ بووە، و ئێستاش خەریکی نووسینەوەی سیاسەت و ڕێسا و دروستکردنی ئامراز و لایەنە تەکنیکییەکانم بۆ ویکیفەرھەنگ. بۆ پڕۆژەی کۆمەڵەوتاریش چیم لە دەست بێ و پێم بکرێ یارمەتیتان ئەیەم. سپاس. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:١٠، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سپاس بۆ بەڕێزت، ھەر ئەو جۆرەی خۆشت ئەزانی لەو پڕۆژانەدا ئێمە کێشەی ڕیکلامیشمان هەیە، ئەوە ئێستا بۆ نموونە کەس ١٥ ڕۆژە ئەو کێبڕکێیە دەست پێکراوە بەڵام کەس دەستی بە بەشداریکردن نەکردووە! بۆ نموونە خۆم ئەوە ئێستا زانیم شتێکی وا بوونی ھەیە! سپاس بۆ ھەموو بەشدارییەکانی بەڕێزیشت، ھیوادارم ھەم لێرە و ھەمیش لە ویکیفەرھەنگدا سەرکەوتوو بی. ھەر ئەو جۆرەی خۆت وتت دەبێ ڕێگاچارەیەکی باش بدۆزینەوە بۆ ویکیپیدیا و پلانێکی ڕێکوپێک داڕێژین. بۆ کۆمەڵە وتارەکانیش ئەگەر توانیت تکایە لە کارە تەکنیکییەکاندا ھاوکاریمان بکە، کاک ئاراممان نەماوە گیرمان خواردووە؛ ئەگەر توانیت یارمەتیمان بدەی تکایە [[لێدوانی ویکیپرۆژە:کۆمەڵە وتارەکان/شارەکانی ئیسرائیل|لێرە]] نامەیەک بنێرە. دیسان زۆر سپاس بۆ بەڕێزتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٨:٤٨، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: لەوەتەی کاک ئارام نماوە بەشی تێبینی (ڕێکلام) داڕماوە و ئێمەش ئاگادار نین. من زیاتر لە ئێستادا چاوەڕێی خۆم و خۆتم شتێک لە پڕۆژەی کۆمەڵەوتارەکان بکەین. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٣٢، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ڕاستە بەداخەوە، ھەر شتێک کە پەیوەندیی بە بواری تەکنییەکەوە ھەیە سڕ بووە. ئەوە کاک ھەریادیش یارمەتیمان دەدات، بزانین چی دەکەین. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٥٩، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::ڕاستە، نەمانی ڕیکلامەکان کێشەیەکی ترە کە ئەتوانرێ لە دوایین گۆڕانکارییەکان یا سەر پەڕەکان دانرێ، تا ھەموو بەکارھێنەران ئاگاداربن. بۆ کۆمەڵەوتارەکان لەوێ وەڵامم یایەوە. سپاس بۆ تۆش. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٠:٠٠، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::: سڵاو و ڕێز هاوڕێیان، دەستان خۆش بۆ کردنەوەی ئەم بابەتە کە پێویستە باسبکرێ. ڕاستی وەک خۆشمان ڕازی نین لە دۆخی ئەم کۆمەڵەیە بەڵام پێویستی بە وزەی زۆر هەیە و بە تەنیا یەک-دوو کەسیش ناکرێت. پارساڵ لەگەڵ دوو گرووپی جیاواز کۆبوونەوەی زۆرمان ئەنجامدا بۆ ئەوەی پڕۆژەی هاوبەش بکەین و خەڵکی زیاتر بهێنین بۆ ویکیپیدیا بەڵام بەداخەوە سەریان نەگرت، ڕەنگبێ لەگەڵ گرووپێکیان ١٠ کۆبوونەوەشمان کردبێت بەڵام چوارچێوەی پڕۆژەکە زۆر فراوان بوو بە بودجەی کەم نەدەکرا بۆیە جارێ وەستێندراون. لە ئێستادا داواکاریمان پێشکەش کردووە بۆ فەند ـی تازە و چالاکییەکانی چەنگ مانگی داهاتوو و پەسەندیش کراون٫ بەڵام وەرگرتنی پارەکە ماوە. من لەگەڵ خاتوو ڕاڤان و خاتوو شەوین بەیەکەوە کاریان لەسەر دەکەین٫ دەخوازم ئێوەش لەگەڵمان بەشداربن لەو چالاکییانە چونکە بەشێکی لە هەولێر و سلێمانی ئەنجام دەدرێت و پێویستە ئامادەبین و خەلک فێربکەین. جا هەرکەسێ مەیلی هەیە دەتوانێت پەیوەندییم پێوەبکات. هاوکات لە ئێستادا، لە پەیوەندیداین لەگەڵ پەیمانگای کوردستان لە سلێمانی بۆ ئەوەی پانێل و چەند چالاکییەکیان لەگەڵ ئەنجام بدەین. دەربارەی ئەم پێشبڕكێیە زانستییەش هێشتا دەستی پێ نەکردووە، چونکە هەندێ چاککردنی ماوە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٠:١٢، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::سپاس بۆ بەڕێزت کاک محەممەد، ھەر بژی، بێگومان ئێمە ئاگاداری تەواوی بەشدارییە بەنرخەکانی بەڕێزتین لەو ساڵانەدا. ھیوادارین ھەر بژین و بەردەوام بن. من وەک خۆم تەنیا ناتوانم بە شێوەی فیزیکی یارمەتیدەر بم، ئەگەرنا بە ھەر شێوازێکی تر بێ و ھەر کارێک ئیشێک بێ ئەوە لە خزمەتدام. لەسەر وزەی ئێمەش حیسێب بکە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٠٥، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دەستخۆش بۆ کارە جوانەکانتان، هەر پێم کرا بەشدار ئەبم لە چالاکییەکان. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٧:٤٦، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ::::::::::سڵاو، ماوەیەک پێش ئێستا بەکارھێنەرێکی تورک ڕەخنەی گرت لەوەی وەسفی وتاری شارە کوردییەکانی باکووری کوردستانم دەکرد بە «شارێک لە باکووری کوردستان» لە ویکی کوردیی سۆرانی. ئێستا دەڵێت توانای سکاڵام ھەیە شتی وا ھەیە؟ ناکرێ کە خۆم کورد زمان بم و لە ویکی کوردی خۆمدا بم ڕەخنە بگرێت! [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٦:٥٤، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ویکیپیدیای عەرەبی بە تەواوی و ١٠٠٪ لایەنگرییان لە دژی ئیسرائیل و لە پاڵپشتیی فەلەستیندا کرد لە شەڕی غەززەدا، جارێک سکاڵایان لە وابزانم ویکیمیدیادا لێ تۆمار کرد بەڵام ھیچ ئەنجامێکی نەبوو. ئەوەیکە بڵێی ویکیپیدیا لایەنگری تێدا نەبێ شتێکە قەت پێی ناگەین! دواتریش لەلایەن ئەوانەوە ھەر ناوی کوردستان کوفرە بەڵام لەلای ئێمە و لە خوودی واقعیشدا شتێکی فاکت و ئاسایییە؛ بۆیە با چییان پێخۆشە بیکەن بەڵام ناگەنە ھیچ ئەنجامێک. گۆڕینی ناو و ئەو جۆرە شتانە لە ھەر ویکیپیدیایەک دەبێ لە خوودی ئەو ویکیپیدیایە ئەنجام بدرێ و یەکدەنگی لەسەر بکرێ و شتێکە پەیوەندیی بە ویکیمیدیا و مێتا و ئەوانەوە نییە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:١٩، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەگەر بچێ سکاڵات لێ بکا پێی دەڵێن بچۆ بە بەڕێوەبەرانی ویکیپیدیای کوردی بڵێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٢١، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] :::::::::::::ھەژمارەکەی ئەمەیە https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1%3ABSRF?wprov=sfla1 کەمێک پێش ئێستا یەک دوونیا دەستکاری منی گەڕاندەوە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ١٩:١٨، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] لە کام ویکیپیدیا دەستکارییەکانی تۆی گەڕاندووەتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٠:١٧، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ئەوە ئەو بەکارھێنەرە لە ویکیداتا دا سکاڵای لێ تۆمار کردی، بەڵام بەڵێنت پێ دەدەم ناگاتە ھیچ کوێ، چونکە خوودی شێوازی نووسینی سکاڵاکەی لایەنگری تێدایە! ھەست دەکا ئێرەش تورکیایە بتوانێ دەمکوتمان بکا :) ویستم لە پاڵپشتی لە تۆوە وەڵامی بدەمەوە، بەڵام کێشەی بێجگە لە ویکیمیدیا و ویکیکوردی زیاتر ناتوانم لە هیچ کوێ بەشداری بکەم! خۆت بچۆ بەرگری لە خۆت بکە؛ لەبیرت بێ ئەو بابەتانە ھەموو بڵێ: ١؛ بەپێی یاساکانی ویکی ھەر خراپکارییەک یان کێشەیەک لە بەکارھێنەرێک بینرا لە ویکیپیدیایەکی دیاریکراودا، ئەوە دەبێ لە ھەمان ویکیپیدیادا سکاڵای لەسەر تۆمار بکرێ. ٢؛ گۆڕانی بابەتە گشتییەکانی ھەر ویکیپیدیایەک دەبێ لە خوودی ئەو ویکیپیدیایەدا یەکدەنگی لەسەر بکرێ و ئێمە لە ویکیپیدیای کوردی کردوومانە و بەپێی زۆربەی ھەرە زۆری بەکارھێنەران بڕیار درا کە ھەر دوو ناوی باکووری کوردستان و تورکیا بۆ ئەو شارانە بنووسرێت. ٣؛ ئەگەر ئەو بابەتانەی پێشوو لەبەر چاو نەگیرێت، بە بەربەستکردنی ھەر ژمارە لە بەکارھێنەران ئەوە سیاسەتی ناوخۆییی ئەو ویکیپیدیایە ناگۆڕێ و وەک خۆی دەمێنێتەوە. ئەو خاڵانە یارمەتیت دەدەن بۆ باسەکە، خۆت چۆنت پێ خۆش بوو وەڵام بدەوە و لێی زیاد و کەم بکە، بەڵام لەبیرت بێ لە قسەکردندا لە سیاسەتەکانی ویکی لامەدە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:١٧، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ::::::::::::::::ئەگەر دەتوانن لە دەستکارییەکان لە ویکی سۆرانی بەربەستی بکەن، چونکە دەستکارییەکانم دەگەڕێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ٠٦:٠٦، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:ئاریان محەمەد|ئاریان محەمەد]]ەوە (١٢:٥٠، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦) == سڵاو مامۆستا بۆچی کاتێک سێرچی بۆ دەکەم نایهێنێت؟ --[[بەکارھێنەر:ئاریان محەمەد|ئاریان محەمەد]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاریان محەمەد|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:ئاریان محەمەد|ئاریان محەمەد]]، بەدوای چیدا گەڕاویت؟ [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٠٣، ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:سەڵاح حەسەن پاڵەوان|سەڵاح حەسەن پاڵەوان]]ەوە (٠٧:٥٥، ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) == سڵاو بابەتێکم نووسیوە بەڵام کاتێک بۆی دەگەڕێم لە ویکیپیدیا نایدۆزمەوە،بۆچی؟ --[[بەکارھێنەر:سەڵاح حەسەن پاڵەوان|سەڵاح حەسەن پاڵەوان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:سەڵاح حەسەن پاڵەوان|لێدوان]]) ٠٧:٥٥، ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]]ەوە (١٤:٤٧، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦) == سڵاو، من بەکارهێنەر ڕێباز قەرەداغی (Rebaz Qaradaxi) م. ویستم وتارێک لەسەر ژیاننامەی خۆم دروست بکەم، بەڵام چەند جارێک ڕەت کرایەوە و پێم وایە هەڵەیەک لە شێوازی نووسین یان پۆلێنکردندا هەیە. داواکارم یارمەتیم بدەن بزانم چۆن دەتوانم بە شێوازێکی بێلایەن و گونجاو لەگەڵ سیاسەتی ویکیپیدیا، ژیاننامەی خۆم وەک هونەرمەند و دۆبلێرێک دابنێم؟ سوپاس --[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]]، لە ویکیپیدیا ناتوانیت لەسەر خۆت بنووسیت بەڵکوو دەبێ کەسانی دیکە بێن وتارت لەسەر بنووسن. هاوکات پێویستە وتارەکە سەرچاوەی تێدابێت و گرنگی هەبوونی ژیاننامەی تۆ بسەلمێنێت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٣٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::باشە بەڵام من کەسێک ناناسم کەبتوانن هاوکاریم بکەن سێ سەرچاوەش هەیە کەباسیان کردوم وناو وژیننامەم ئەرشیفکراوە [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ٠٧:٥٣، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سڕینەوەی ناوەڕۆکی سەرچاوەدار == سڵاو کوشەیرد، تکایە ناوەڕۆکی سەرچاوەدار مەسڕەوە لە وتارەکان. سوپاس. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٧:٥٩، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == U4C Case notification == <div dir="ltr"> Hello {{<includeonly>safesubst:</includeonly>PAGENAME}},<br> First of all apologies for writing in English. You are named in a recently filed request to the [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Please review the request at [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Cases/2026/Systemic UCoC Violations on ckb.wikipedia: Admin Abuse and Outing]]. You are requested to enter your statement and any other material you wish to submit, so that the U4C can get a better overview of the situation. All writing should be complete, but also as concise as possible. Please ensure that you make all comments in your own section and in the discussion section only. If the U4C makes a decision, this will be binding for you and so your participation is recommended. Please do not reply here, but on the linked case page, or on the associated talk page. If you would like to contact the U4C directly, you will find an e-mail address [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee#How to contact U4C|here]]. Please use the email only if privacy is necessary (e.g. personal information). On behalf of the U4C, [[بەکارھێنەر:Civvì|Civvì]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Civvì|لێدوان]]) ٠٧:٢٠، ٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) </div> == پرسیار لە [[User:BerivanMahdi|BerivanMahdi]]ەوە لەسەر [[:ویکیپیدیا:داخوازی وتارێکی نوێ|ویکیپیدیا:داخوازی وتارێکی نوێ]] (١٦:٥٠، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦) == == ئابووری و بازرگانی == ناونیشانی ووتار:گەشتیاری لە کوردستان؛دیمەنە سرووشتییەکان و گرنگی ئابووری پێشەکی: هەرێمی کوردستان بەهۆی هەڵکەوتە جوگرافیەکەی و خاوەندارێتی لە کەشوهەوایەکی فێنک و چیا بەرزەکان،بووەتە یەکێک لە ناوچە هەرە سەرنج ڕاکێشەکانی ناوچەکە بۆ کەرتی گەشتیاری.ساڵانە ملیۆنان گەشتیار لە ناوەڕاست و خوارووی عێراق و وڵاتانی دراوسێوە ڕوو لە هاوینەهەوار و ناوچە باڵاکانی ئەم هەرێمە دەکەن،ئەمەش کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆی لەسەر گەشەپێدانی ئابووری ناوخۆیی هەیە.ژینگەی سرووشتی چیا سەختەکان چیای هاوتا و زنجیرە چیا بەرزەکانی وەک هەڵگورد،سەفین،و کۆرەک،ژینگەیەکی دەوڵەمەند بۆ گەشتیاریی شاخەوانی دابین دەکەن.ئەم ناوچانە لە وەرزی هاویندا پلەی گەرمایان نزمە،لە وەرزی زستانیشدا دەبنە ناوەندێکی گرنگ بۆ خلیسکێنەی سەر بەفر و وەرزشە زستانیەکان.بوونی ڕووبارە خوێنەکان وەک زێی بچووک و زێی گەورە،لەگەڵ چەندین تاڤگەی بەناوبانگ وەک تاڤگەی گەلی عەلی بەگ و بێخاڵ، جوانییەکی تایبەتیان بە سرووشتی ناوچەکە بەخشیوە. لایەنی مێژوویی شوێنەوار ناسی جگە لە سرووشت،کوردستان لانکەی شارستانییە کۆنەکانە.ئەشکەوتی شانەدەر کە دەکەوێتە سنووری پارێزگای هەولێر،یەکێکە لە گرنگترین شوێنەوارە جیهانییەکان کە پاشماوەی مرۆڤی نیاندەرتاڵی تێدا دۆزراوەتەوە.هەروەها قەڵای هەولێر کە مێژوویەکەی بۆ هەزاران ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە و وەک شوێنەواری جیهانی لە یونسکۆ تۆمارکراوە، نموونەیەکی باڵای شارستانییەتی کۆنی مرۆڤایەتییە ساڵانە هەزاران گەشتیاری بیانی و خۆماڵی ڕادەکێشێت.کاریگەری گەشتیاری لەسەر ئابووری کەرتی گەشتیاری وەک سەرچاوەیەکی داهاتی بەدیل دادەنرێت بۆ داهاتی نەوتی. گەشەکردنی ئەم کەرتە دەبێتە هۆی: ١- رەخساندنی هەلی کار بۆ گەنجان لە هۆتێل، ڕێستۆرانت و ناوچە گەشتیارییەکان. ٢- بوژاندنەوەی بازاڕی دەستڕەنگین و بەرهەمە ناوخۆییەکان وەک کاری دەستی،قوماش و کەرەستە فەرهەنگییەکان. ٣- بەرەوپێشبردنی ژێرخانی خزمەتگوزاریی گشتی وەک ڕێگاوبان،هۆتێل و شوێنە حەوانەوەکان. دەرئەنجام گەشتیاری لە کوردستان تەنها بۆ ڕابواردن و بەسەربردنی کاتێکی خۆش نییە، بەڵکو پردێکی گرنگە بۆ ناساندنی کەلتور، مێژوو و میواندۆستی دانیشتووانی ناوچەکە بە جیهان.پێویستە حکومەت و کەرتی تایبەت زیاتر وەبەرهێنان لەم کەرتەدا بکەن بۆ ئەوەی بە شێوازێکی هاوچەرخ و ژینگەپارێزان --[[بەکارھێنەر:BerivanMahdi|BerivanMahdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:BerivanMahdi|لێدوان]]) ١٦:٥٠، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:ڕێبەر قەرەداغی|ڕێبەر قەرەداغی]]ەوە (٢٢:١٩، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦) == سڵاو بەڕیز چۆن بتوانم وێنە دابنێم ئایە هیچ کۆرسیکی تۆمار کراوتان هەیە تا سودی لێ ببینم بۆ زیاتر ئاشنابون لە توڵەکان - ئایە هیچ گروپێکتان هەیە تا لە نزیکەوە ئاشنای کارەکان وچالاکیەکان بم --[[بەکارھێنەر:ڕێبەر قەرەداغی|ڕێبەر قەرەداغی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ڕێبەر قەرەداغی|لێدوان]]) ٢٢:١٩، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ڕێبەر قەرەداغی|ڕێبەر قەرەداغی]] گرووپی تێلێگرام مان ھەیە ([https://t.me/KurdishWikipedia بەستەر]). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٩، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:Danyar bryar rustay|Danyar bryar rustay]]ەوە (٠٧:٤٥، ١ی ئابی ٢٠٢٦) == دەمەوێت ژیانامەی خۆم بڵاو بکەمەوە --[[بەکارھێنەر:Danyar bryar rustay|Danyar bryar rustay]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Danyar bryar rustay|لێدوان]]) ٠٧:٤٥، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Danyar bryar rustay|Danyar bryar rustay]]، لە ویکیپیدیا ناتوانیت دەربارەی ژیانی خۆت بنووسیت. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٤:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) jqku180dc5y37a9sqg1ramayrmycpy1 4 241625 1614217 1613858 2026-08-01T21:01:14Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1614217 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠١، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|١ی ئابی ٢٠٢٦]] || ٨٨٧٤٢ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|١ی ئابی ٢٠٢٦]] || ٧٢٨٨٨٤ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/SakuraBot|١ی ئابی ٢٠٢٦]] || ١٩٦٥٤ || bot || ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|١ی ئابی ٢٠٢٦]] || ٨٣٨٨ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٦]] || ٢٠٠٩٤ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦]] || ٣٥٤١ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:HaryaddBot|HaryaddBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/HaryaddBot|٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٦]] || ٣٥ || bot || ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ |- | ٨ || [[بەکارھێنەر:HivjaBot|HivjaBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/HivjaBot|١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦]] || ١٣٢ || bot || ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] 2bzckb88gv75m95lhe44ff98lefvug7 1 243799 1614133 1323634 2026-08-01T16:10:15Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614133 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جین ھی-کیونگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1122625 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140819150222/http://article.joins.com/news/article/article.asp?ctg=15&total_id=1039801 بۆ http://article.joins.com/news/article/article.asp?total_id=1039801&ctg=15 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٠٧، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جین ھی-کیونگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323633 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140819150222/http://article.joins.com/news/article/article.asp?ctg=15&total_id=1039801 بۆ http://article.joins.com/news/article/article.asp?total_id=1039801&ctg=15 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٥٥، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جین ھی-کیونگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614132 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180704063444/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2728180 بۆ http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2728180 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 6qgmrxe9cjgvmkdcizsbh7kteg3z5oo 4 244575 1614216 1613859 2026-08-01T21:01:03Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1614216 wikitext text/x-wiki {{/سەرپەڕە}} {{چینی ناوەند}} <onlyinclude>'''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ٢١:٠١، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)</onlyinclude> {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بەکارھێنەرە ناچالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! ژمارەی دەستکارییەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن !! دوایین دەستکاری !! مافەکان |- | ١ || [[بەکارھێنەر:Bradergian|Bradergian]] || ٣١٧ || ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bradergian|٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ || ١٧ی ئابی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Paraw|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,uploader |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:Hosseinblue|Hosseinblue]] || ١١٩ || ٤ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hosseinblue|١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ || ٢٥ی تەممووزی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyako kazm|٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ٨٧٣ || ١٨ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئاراس نوری|٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:Xozge|Xozge]] || ١٤٢ || ٢١ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xozge|١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ || ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mohammed Mahdi Mohammed|١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٨ || [[بەکارھێنەر:Hiwak82|Hiwak82]] || ٢٥٥ || ١٩ی ئایاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hiwak82|٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٩ || [[بەکارھێنەر:Halvada|Halvada]] || ٧٨٥ || ١٣ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Halvada|٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || autopatrolled |- | ١٠ || [[بەکارھێنەر:Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧ || ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamedvahid|٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١١ || [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] || ٢٤١ || ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jackhanma69|٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٢ || [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] || ١٠٢ || ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyary27|١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٣ || [[بەکارھێنەر:Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ || ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Blqk yeloow|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٤ || [[بەکارھێنەر:علاء|علاء]] || ١٨٦ || ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/علاء|٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || rollbacker |- | ١٥ || [[بەکارھێنەر:Masoud bukani|Masoud bukani]] || ١٢٧ || ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Masoud bukani|٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥]] || |- | ١٦ || [[بەکارھێنەر:Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ || ٢٦ی ئازاری ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Abdurhman Ahmad|٢ی ئابی ٢٠٢٥]] || autopatrolled |- | ١٧ || [[بەکارھێنەر:Kamanchejan|Kamanchejan]] || ٢٦٠ || ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kamanchejan|١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ١٨ || [[بەکارھێنەر:DanyMations|DanyMations]] || ٢٧٠ || ٣ی تەممووزی ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/DanyMations|١١ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ١٩ || [[بەکارھێنەر:Balaktribe|Balaktribe]] || ١٠٢ || ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Balaktribe|٨ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٠ || [[بەکارھێنەر:Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ || ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ayoub Majeed|٧ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢١ || [[بەکارھێنەر:JC Love 20420|JC Love 20420]] || ١٢٨ || ٨ی ئایاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/JC Love 20420|١ی تەممووزی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٢ || [[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئاسۆ|١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٥]] || autopatrolled,interface-editor,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ٢٣ || [[بەکارھێنەر:کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢ || ١٩ی شوباتی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/کاردۆ جاف|١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥]] || autopatrolled |- | ٢٤ || [[بەکارھێنەر:سامم|سامم]] || ١٢٩ || ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/سامم|٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٥ || [[بەکارھێنەر:Arez pro|Arez pro]] || ٢١٠ || ١٤ی ئازاری ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Arez pro|٧ی نیسانی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٦ || [[بەکارھێنەر:Ebrequ|Ebrequ]] || ٢٣٣ || ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ebrequ|٢٦ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٧ || [[بەکارھێنەر:Shahrwzi|Shahrwzi]] || ١٩٥ || ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shahrwzi|٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٨ || [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨ || ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/د. توانا ع. بەرزنجی|١٨ی شوباتی ٢٠٢٥]] || |- | ٢٩ || [[بەکارھێنەر:Ghamgeen|Ghamgeen]] || ٤١٠ || ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ghamgeen|٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٣٠ || [[بەکارھێنەر:444radio|444radio]] || ٦٢٢ || ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/444radio|١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥]] || |- | ٣١ || [[بەکارھێنەر:Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ || ٢٢ی ئایاری ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rebin galaly|٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٢ || [[بەکارھێنەر:Ahmad870|Ahmad870]] || ١٢١ || ٧ی ئازاری ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmad870|٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٣ || [[بەکارھێنەر:Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ || ١ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmad.Kurdistan|٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٤ || [[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] || ٣٧٠ || ٢٤ی ئایاری ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Daniel abdullah|٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٥ || [[بەکارھێنەر:Kamarantofiq|Kamarantofiq]] || ١٣٣ || ١٤ی شوباتی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kamarantofiq|٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٦ || [[بەکارھێنەر:Pathoschild|Pathoschild]] || ٣٥٤ || ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Pathoschild|٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٧ || [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ || ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamaredha|٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤]] || autopatrolled |- | ٣٨ || [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] || ١٤١ || ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ranjzaidan|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤]] || |- | ٣٩ || [[بەکارھێنەر:Ebrahim|Ebrahim]] || ٢٠٠ || ٢٣ی ئایاری ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ebrahim|٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤]] || interface-editor,rollbacker,suppressredirect |- | ٤٠ || [[بەکارھێنەر:بڕوا کامەران|بڕوا کامەران]] || ١٦٤ || ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بڕوا کامەران|١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤]] || |- | ٤١ || [[بەکارھێنەر:Siokid|Siokid]] || ٣٤٩ || ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Siokid|٩ی تەممووزی ٢٠٢٤]] || |- | ٤٢ || [[بەکارھێنەر:ZheenCenter|ZheenCenter]] || ٣٠٨ || ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ZheenCenter|١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤]] || |- | ٤٣ || [[بەکارھێنەر:Sullttan|Sullttan]] || ١٧٩ || ٢٥ی ئابی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sullttan|٢٢ی ئایاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٤ || [[بەکارھێنەر:ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ || ٢٦ی ئازاری ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ساکاتا گینتۆکی|١٩ی ئایاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled,uploader |- | ٤٥ || [[بەکارھێنەر:Akam Nawzad|Akam Nawzad]] || ١٤٩ || ٦ی ئایاری ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Akam Nawzad|١٠ی ئایاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٦ || [[بەکارھێنەر:Bn7abib|Bn7abib]] || ٢٩٨ || ١٥ی ئایاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bn7abib|٣١ی ئازاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٧ || [[بەکارھێنەر:بەهات بەلقیسە ئازاد|بەهات بەلقیسە ئازاد]] || ١٠٤ || ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بەهات بەلقیسە ئازاد|٢٠ی ئازاری ٢٠٢٤]] || |- | ٤٨ || [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ || ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Nskoalj|١٢ی ئازاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled |- | ٤٩ || [[بەکارھێنەر:Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ || ٢٦ی ئازاری ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Danial2703kurdistan|١٢ی ئازاری ٢٠٢٤]] || autopatrolled,rollbacker |- | ٥٠ || [[بەکارھێنەر:Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ || ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Keenîî|٢٣ی شوباتی ٢٠٢٤]] || autopatrolled,ipblock-exempt,suppressredirect,uploader |- | ٥١ || [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٥٧٠ || ٣ی تەممووزی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bilalinfo|١٩ی شوباتی ٢٠٢٤]] || |- | ٥٢ || [[بەکارھێنەر:کۆرن|کۆرن]] || ١١٩ || ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/کۆرن|١٥ی شوباتی ٢٠٢٤]] || |- | ٥٣ || [[بەکارھێنەر:Omid Qasre|Omid Qasre]] || ١٦٩ || ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Omid Qasre|٧ی شوباتی ٢٠٢٤]] || |- | ٥٤ || [[بەکارھێنەر:Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٥٤ || ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Helen S Abdulrahman|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٥ || [[بەکارھێنەر:ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤ || ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ئاریا سالار|١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٦ || [[بەکارھێنەر:Kurdistanler|Kurdistanler]] || ١٢٥ || ٢٨ی ئابی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdistanler|٢٧ی ئابی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٧ || [[بەکارھێنەر:Arma1991|Arma1991]] || ١٧٢ || ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Arma1991|١٥ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || |- | ٥٨ || [[بەکارھێنەر:Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ || ١٣ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ibrahim aziz|١٣ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٥٩ || [[بەکارھێنەر:Zhyar Afc|Zhyar Afc]] || ٤٤٠ || ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zhyar Afc|٧ی تەممووزی ٢٠٢٣]] || uploader |- | ٦٠ || [[بەکارھێنەر:Dashta ze|Dashta ze]] || ١٠٨ || ١ی شوباتی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dashta ze|١٦ی ئایاری ٢٠٢٣]] || |- | ٦١ || [[بەکارھێنەر:پەھلەوی|پەھلەوی]] || ١١٦ || ٤ی نیسانی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/پەھلەوی|٢٣ی نیسانی ٢٠٢٣]] || |- | ٦٢ || [[بەکارھێنەر:Klein Muçi|Klein Muçi]] || ١١٩ || ١٤ی ئابی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Klein Muçi|١٧ی نیسانی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٣ || [[بەکارھێنەر:Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥ || ١٩ی نیسانی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sako Nanakli|١٦ی نیسانی ٢٠٢٣]] || |- | ٦٤ || [[بەکارھێنەر:Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥ || ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rojhalatkurdistan|٣١ی ئازاری ٢٠٢٣]] || |- | ٦٥ || [[بەکارھێنەر:Encrypt0r|Encrypt0r]] || ٤٤٦ || ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Encrypt0r|١٨ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٦ || [[بەکارھێنەر:Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Marmzok|١٤ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٦٧ || [[بەکارھێنەر:Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦ || ١ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kareeeeem|٤ی شوباتی ٢٠٢٣]] || autopatrolled |- | ٦٨ || [[بەکارھێنەر:Saman1378|Saman1378]] || ١١٨ || ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Saman1378|٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣]] || |- | ٦٩ || [[بەکارھێنەر:RasberryPedia|RasberryPedia]] || ٥٠٩ || ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/RasberryPedia|٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٠ || [[بەکارھێنەر:Shoreshjina|Shoreshjina]] || ١٢٩ || ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shoreshjina|١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧١ || [[بەکارھێنەر:Yad nursi|Yad nursi]] || ١١٤ || ١٧ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Yad nursi|١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٢ || [[بەکارھێنەر:Mhab Zdan1|Mhab Zdan1]] || ٢٥٦ || ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mhab Zdan1|٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٣ || [[بەکارھێنەر:Baaqo92|Baaqo92]] || ١٢٨ || ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Baaqo92|١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٤ || [[بەکارھێنەر:Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ || ١٨ی ئابی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahrir|٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٥ || [[بەکارھێنەر:Roj im|Roj im]] || ٣٦٥ || ٨ی نیسانی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Roj im|٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٦ || [[بەکارھێنەر:Daniiiar|Daniiiar]] || ١٩٠ || ٦ی نیسانی ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Daniiiar|١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٧ || [[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] || ١٦٣ || ١٧ی ئابی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ruwaym|١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٨ || [[بەکارھێنەر:Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٣٣٥ || ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rauf t jabar|١١ی ئابی ٢٠٢٢]] || |- | ٧٩ || [[بەکارھێنەر:Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢ || ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ibrahim N. Qader|٥ی ئابی ٢٠٢٢]] || |- | ٨٠ || [[بەکارھێنەر:Regaazad|Regaazad]] || ١٣٩ || ٧ی ئایاری ٢٠٢٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Regaazad|٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢]] || |- | ٨١ || [[بەکارھێنەر:Vanished user 18426782427|Vanished user 18426782427]] || ٢٩٥ || ٢٢ی ئایاری ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Vanished user 18426782427|١٤ی ئایاری ٢٠٢٢]] || |- | ٨٢ || [[بەکارھێنەر:Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ || ٦ی شوباتی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Khabat4545|١٦ی ئازاری ٢٠٢٢]] || |- | ٨٣ || [[بەکارھێنەر:Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ || ١٦ی ئازاری ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Diyar se|١١ی شوباتی ٢٠٢٢]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٨٤ || [[بەکارھێنەر:Jutyaar|Jutyaar]] || ٤٧٩ || ٧ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jutyaar|٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢]] || |- | ٨٥ || [[بەکارھێنەر:عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ١٥٧ || ١٨ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١]] || autopatrolled |- | ٨٦ || [[بەکارھێنەر:Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧ || ٢٢ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Cwtiyar|٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || |- | ٨٧ || [[بەکارھێنەر:Maniu13|Maniu13]] || ٣١١ || ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Maniu13|٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || |- | ٨٨ || [[بەکارھێنەر:Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٣٢٢ || ١٧ی نیسانی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Houshang tabrizi|٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١]] || autopatrolled |- | ٨٩ || [[بەکارھێنەر:Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤ || ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hastyar Abdullah|٩ی ئایاری ٢٠٢١]] || autopatrolled,uploader |- | ٩٠ || [[بەکارھێنەر:Halsho98|Halsho98]] || ١٣٨ || ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Halsho98|٣٠ی ئازاری ٢٠٢١]] || |- | ٩١ || [[بەکارھێنەر:Hevar333|Hevar333]] || ٣٢٢ || ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hevar333|٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١]] || |- | ٩٢ || [[بەکارھێنەر:Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٤٠٦ || ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Karwandoorandish|١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١]] || |- | ٩٣ || [[بەکارھێنەر:Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢ || ٧ی ئابی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rasan emprator page|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٤ || [[بەکارھێنەر:بنار|بنار]] || ٣٣٧ || ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/بنار|١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠]] || autopatrolled,uploader |- | ٩٥ || [[بەکارھێنەر:Dilo2121|Dilo2121]] || ٢٢٢ || ١٨ی شوباتی ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dilo2121|٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٦ || [[بەکارھێنەر:Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ || ٢٥ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Gyan333|٢٩ی ئابی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٧ || [[بەکارھێنەر:Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ || ٣٠ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Broosk|٩ی ئابی ٢٠٢٠]] || autopatrolled,rollbacker,uploader |- | ٩٨ || [[بەکارھێنەر:D.daniel42|D.daniel42]] || ١٥٠ || ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/D.daniel42|٤ی ئابی ٢٠٢٠]] || |- | ٩٩ || [[بەکارھێنەر:Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠ || ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Baneh k|٢١ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٠ || [[بەکارھێنەر:Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩ || ١ی ئەیلوولی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Qezwan|٦ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠١ || [[بەکارھێنەر:محەمەد دانشگەر|محەمەد دانشگەر]] || ١٣٢ || ٤ی تەممووزی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/محەمەد دانشگەر|٥ی تەممووزی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٢ || [[بەکارھێنەر:دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ || ٢١ی تەممووزی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/دیاکۆ|١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٣ || [[بەکارھێنەر:Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨ || ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hîwa Seqiz|٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٤ || [[بەکارھێنەر:Rabar ajax|Rabar ajax]] || ١٢٣ || ٣ی ئایاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rabar ajax|١٨ی ئایاری ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٥ || [[بەکارھێنەر:Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ || ١٤ی تەممووزی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ali Sardar 06|١٧ی نیسانی ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٦ || [[بەکارھێنەر:Wshkanaw|Wshkanaw]] || ١٠٨ || ٢ی ئازاری ٢٠٢٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Wshkanaw|٨ی نیسانی ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٧ || [[بەکارھێنەر:Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١٣٩ || ٣ی شوباتی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Abdullah Arfa|٣١ی ئازاری ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١٠٨ || [[بەکارھێنەر:Milan Alimohammadi|Milan Alimohammadi]] || ١٦٠ || ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Milan Alimohammadi|٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠]] || |- | ١٠٩ || [[بەکارھێنەر:Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١ || ٢٣ی ئازاری ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Eyubm|٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠]] || autopatrolled |- | ١١٠ || [[بەکارھێنەر:Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٥ || ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ismail.Sharifi|١ی ئازاری ٢٠٢٠]] || autopatrolled,uploader |- | ١١١ || [[بەکارھێنەر:Zanear alves|Zanear alves]] || ٢٣٠ || ٦ی ئازاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zanear alves|١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠]] || |- | ١١٢ || [[بەکارھێنەر:Muhammad ND|Muhammad ND]] || ١١٥ || ١٢ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammad ND|٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠]] || |- | ١١٣ || [[بەکارھێنەر:Barez Dara|Barez Dara]] || ١٢٤ || ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barez Dara|٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩]] || |- | ١١٤ || [[بەکارھێنەر:Hershedm96|Hershedm96]] || ١١٩ || ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hershedm96|١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩]] || autopatrolled |- | ١١٥ || [[بەکارھێنەر:Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢ || ١١ی تەممووزی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barrazinji|٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || |- | ١١٦ || [[بەکارھێنەر:Kován|Kován]] || ١٣٧٦ || ٢٧ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kován|٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ١١٧ || [[بەکارھێنەر:Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ || ٢٩ی نیسانی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Aminijian|٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩]] || autopatrolled,suppressredirect |- | ١١٨ || [[بەکارھێنەر:Muhammafb|Muhammafb]] || ١٩٠ || ١٩ی شوباتی ٢٠١٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammafb|١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩]] || |- | ١١٩ || [[بەکارھێنەر:Roj2006|Roj2006]] || ٢٧٥ || ١ی ئەیلوولی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Roj2006|٢٥ی ئایاری ٢٠١٩]] || |- | ١٢٠ || [[بەکارھێنەر:Zhiyar Sp|Zhiyar Sp]] || ٢٤٥ || ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zhiyar Sp|٢١ی ئازاری ٢٠١٩]] || uploader |- | ١٢١ || [[بەکارھێنەر:Mhamad rzgar|Mhamad rzgar]] || ١٥٥ || ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mhamad rzgar|١٤ی ئازاری ٢٠١٩]] || |- | ١٢٢ || [[بەکارھێنەر:Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠ || ٢٣ی ئایاری ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Shaxstan|١٠ی ئازاری ٢٠١٩]] || autopatrolled |- | ١٢٣ || [[بەکارھێنەر:Kurdbuddha|Kurdbuddha]] || ١٧٤ || ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdbuddha|١٠ی شوباتی ٢٠١٩]] || |- | ١٢٤ || [[بەکارھێنەر:Redur Nerway|Redur Nerway]] || ١٩٧ || ٩ی شوباتی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Redur Nerway|١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩]] || |- | ١٢٥ || [[بەکارھێنەر:شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧ || ٣٠ی ئابی ٢٠١٨ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/شنەی ئازادی|٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨]] || autopatrolled |- | ١٢٦ || [[بەکارھێنەر:Ghybu|Ghybu]] || ١١٦ || ١٨ی شوباتی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ghybu|٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨]] || autopatrolled,rollbacker,suppressredirect,uploader |- | ١٢٧ || [[بەکارھێنەر:گرووپی قوتابخانە|گرووپی قوتابخانە]] || ٥٢١ || ٢٤ی ئابی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/گرووپی قوتابخانە|٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٨ || [[بەکارھێنەر:ماني|ماني]] || ٣١٢ || ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/ماني|١٢ی تەممووزی ٢٠١٨]] || |- | ١٢٩ || [[بەکارھێنەر:میر فه رهاد|میر فه رهاد]] || ٢٩٤ || ١ی تەممووزی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/میر فه رهاد|١٨ی نیسانی ٢٠١٨]] || |- | ١٣٠ || [[بەکارھێنەر:Sherwan bajallan|Sherwan bajallan]] || ٣٠٩ || ٩ی نیسانی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Sherwan bajallan|٢٥ی شوباتی ٢٠١٨]] || |- | ١٣١ || [[بەکارھێنەر:AsosShafeek|AsosShafeek]] || ٢٦٣ || ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AsosShafeek|١٢ی شوباتی ٢٠١٨]] || |- | ١٣٢ || [[بەکارھێنەر:Mudric|Mudric]] || ١٥٠ || ٧ی ئابی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Mudric|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٣ || [[بەکارھێنەر:Bawar ss|Bawar ss]] || ١٦٧ || ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bawar ss|٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٤ || [[بەکارھێنەر:Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ || ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Twana.ismail|٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٥ || [[بەکارھێنەر:Muhammad Othman Maaruf|Muhammad Othman Maaruf]] || ١٦٨ || ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Muhammad Othman Maaruf|٢٤ی شوباتی ٢٠١٧]] || |- | ١٣٦ || [[بەکارھێنەر:Saad sazani|Saad sazani]] || ٢٧١ || ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Saad sazani|٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦]] || |- | ١٣٧ || [[بەکارھێنەر:Delan.jaff|Delan.jaff]] || ٤٤٣ || ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Delan.jaff|١٤ی ئابی ٢٠١٦]] || |- | ١٣٨ || [[بەکارھێنەر:Hamatatlises17|Hamatatlises17]] || ١٢٧ || ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hamatatlises17|١٠ی ئایاری ٢٠١٦]] || |- | ١٣٩ || [[بەکارھێنەر:Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ || ١ی نیسانی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Rannda|٢٥ی ئازاری ٢٠١٦]] || |- | ١٤٠ || [[بەکارھێنەر:Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧ || ١٩ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ara Qadir|١٥ی ئابی ٢٠١٥]] || |- | ١٤١ || [[بەکارھێنەر:محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ٢٠٨ || ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/محمد فاتح حامد|١٠ی شوباتی ٢٠١٥]] || |- | ١٤٢ || [[بەکارھێنەر:Zartoshtkurd|Zartoshtkurd]] || ١٤٣ || ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zartoshtkurd|١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٣ || [[بەکارھێنەر:Zimnako|Zimnako]] || ١٤٢ || ٢٧ی شوباتی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Zimnako|٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٤ || [[بەکارھێنەر:Ku&Kurdistan|Ku&Kurdistan]] || ٣٠١ || ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ku&Kurdistan|١٩ی ئابی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٥ || [[بەکارھێنەر:Soran kawani|Soran kawani]] || ١١١ || ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Soran kawani|١٢ی ئابی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٦ || [[بەکارھێنەر:Jarah Design|Jarah Design]] || ٤٩١ || ٤ی ئازاری ٢٠١٤ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Jarah Design|١١ی نیسانی ٢٠١٤]] || |- | ١٤٧ || [[بەکارھێنەر:Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ || ١٤ی ئابی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ferxwaz|٦ی نیسانی ٢٠١٤]] || autopatrolled |- | ١٤٨ || [[بەکارھێنەر:Kaywan shirzad|Kaywan shirzad]] || ١٣٢ || ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kaywan shirzad|١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣]] || |- | ١٤٩ || [[بەکارھێنەر:Eroe|Eroe]] || ١٣٨ || ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Eroe|١٤ی ئابی ٢٠١٣]] || |- | ١٥٠ || [[بەکارھێنەر:Umedm43|Umedm43]] || ١٤٨ || ٢٦ی ئایاری ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Umedm43|٩ی ئازاری ٢٠١٣]] || |- | ١٥١ || [[بەکارھێنەر:Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ || ١٥ی شوباتی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Merkhas|٢٣ی شوباتی ٢٠١٣]] || |- | ١٥٢ || [[بەکارھێنەر:پێشین|پێشین]] || ١١٧ || ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/پێشین|١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣]] || |- | ١٥٣ || [[بەکارھێنەر:Hevarhendren|Hevarhendren]] || ١٢١ || ١٤ی تەممووزی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Hevarhendren|١٣ی ئابی ٢٠١٢]] || |- | ١٥٤ || [[بەکارھێنەر:Kwrakurd|Kwrakurd]] || ١١٤ || ١٨ی تەممووزی ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kwrakurd|١ی ئابی ٢٠١٢]] || |- | ١٥٥ || [[بەکارھێنەر:Faridfakhri|Faridfakhri]] || ٢١١ || ١٦ی ئایاری ٢٠١٢ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Faridfakhri|٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٢]] || |- | ١٥٦ || [[بەکارھێنەر:Kurdish EAgle|Kurdish EAgle]] || ١١٠ || ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Kurdish EAgle|٤ی ئایاری ٢٠١٢]] || |- | ١٥٧ || [[بەکارھێنەر:Barham|Barham]] || ٢٤٨١ || ١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Barham|٢٤ی ئازاری ٢٠١٢]] || |- | ١٥٨ || [[بەکارھێنەر:Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٥٤٤ || ١٨ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Cyrus abdi~ckbwiki|١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١]] || |- | ١٥٩ || [[بەکارھێنەر:سوران كفرى|سوران كفرى]] || ١٢١ || ١٥ی تەممووزی ٢٠١٠ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/سوران كفرى|١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١]] || |- | ١٦٠ || [[بەکارھێنەر:Bahoz|Bahoz]] || ١١٨ || ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Bahoz|٤ی ئەیلوولی ٢٠١١]] || |- | ١٦١ || [[بەکارھێنەر:Ahmed-shaqlawa|Ahmed-shaqlawa]] || ١٧٩ || ٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ahmed-shaqlawa|١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٠]] || |- | ١٦٢ || [[بەکارھێنەر:Ferhad y|Ferhad y]] || ١٧٢ || ١٣ی ئابی ٢٠٠٩ || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ferhad y|٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩]] || |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] 1snsglguit7oxwwgn6cqjz2q5ecsvm7 0 245220 1614014 1613984 2026-08-01T12:02:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614014 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئێچ دی ئێم''' یان '''ڕووکاری ماڵتیمیدیای ڕوونی بەرز''' ({{بە ئینگلیزی |HDMI}}) [[تەکنۆلۆژیا]]یەکی بەکارھێنراوی بەرفراوانە بۆ گواستنەوەی نیشانەی دەنگی و ڤیدیۆیی کوالێتی بەرز لە نێوان [[ئامێر]]ەکاندا. بووەتە ستاندارد بۆ بەستنەوەی ئامێرە جۆراوجۆرەکانی وەک [[تەلەڤیزیۆن]] و کارپێکەری کایە و بلوڕەی پلەیەر و [[کۆمپیوتەر]] بە شاشەکانی وەک «مۆنیتەر و پرۆژێکتۆر».<ref name="HDMIFAQ">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hdmi.org/learningcenter/faq.aspx|سەردێڕ=HDMI FAQ|بڵاوکەرەوە=HDMI.org|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180222200543/https://www.hdmi.org/learningcenter/faq.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکێک لە سوودە سەرەکییەکانی ئێچ دی ئێم ئای توانای گواستنەوەی ھەردوو نیشانەی دەنگی و ڤیدیۆیە لە ڕێگەی یەک کێبڵەوە، ئەمەش پرۆسەی پەیوەندیکردن ئاسان دەکات و شلۆقی کەم دەکاتەوە.<ref>{{cite press release |url=http://www.hdmi.org/press/pr/pr_20030905.aspx |title=The First HDMI Consumer Electronics Products Debut at Cedia 2003 |publisher=HDMI.org |location=[[Indianapolis|Indianapolis, IN]] |date=September 5, 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180423034006/http://www.hdmi.org/press/pr/pr_20030905.aspx |archive-date= ١ی حوزەیرانی ٢٠١٩ |url-status=dead |access-date=August 17, 2022 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190601232009/https://www.hdmi.org/press/pr/pr_20030905.aspx }}</ref> ئەمەش وای لێدەکات ببێتە چارەسەرێکی گونجاو و کارا بۆ سیستمی کات بەسەربردنی ماڵەوە و ڕێکخستنە بینراو و بیستراوەکانی پیشەیی.<ref name="HDMIAdopters">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=HDMI Adopters and Founders|ناونیشان=http://www.hdmi.org/learningcenter/adopters_founders.aspx|وێبگە=HDMI|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120801061524/http://www.hdmi.org/learningcenter/adopters_founders.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="HDMI1.3a">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.microprocessor.org/HDMISpecification13a.pdf|سەردێڕ=High-Definition Multimedia Interface Specification 1.3a|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=HDMI Licensing, LLC|via=Microprocessor.org|ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305072940/http://www.microprocessor.org/HDMISpecification13a.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}</ref> ئێچ دی ئێم ئای پشتگیری لە ڕوونی ڤیدیۆیی بەرز دەکات، لەوانە ٧٢٠ پی، ١٠٨٠ ئای، و ١٠٨٠ پی، ھەروەھا ڕوونی فۆڕ کەی و تەنانەت ئەیت کەی بە نوێترین ستانداردەکانی ئێچ دی ئێم ئای.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |ناونیشان=http://www.dpreview.com/news/0602/06022402samsungl85.asp |سەردێڕ=Samsung Camera Releases New High-Performance Digimax L85 Featuring World's First High Definition Multimedia Interface |بڵاوکەرەوە=dpreview.com |نووسەر=Samsung |ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٠٦ |ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٠٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠٠٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080424073527/http://www.dpreview.com/news/0602/06022402samsungl85.asp |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.usa.canon.com/templatedata/pressrelease/20070131_hv20.html |سەردێڕ=Canon's new feature-packed HV20 HD camcorder expands high definition camcorder capabilities and choices for consumers |بڵاوکەرەوە=Canon |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190303120840/https://www.usa.canon.com/templatedata/pressrelease/20070131_hv20.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەمەش ڕێگە بە وێنەی ڕوون و تیژ و ڕەنگی زیندوو دەدات، و ھەروەھا ئەزموونی بینین بۆ بەکارھێنەران بەرز دەکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=About DCP |بڵاوکەرەوە=Digital Content Protection LLC |ناونیشان=http://www.digital-cp.com/about_dcp |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref> جگە لە ڤیدیۆ، ئێچ دی ئێم ئای پشتگیری لە فۆرماتە دەنگییە جیاوازەکانیش دەکات، لەوانە ستێریۆی پاڵەپەستۆنەکراو و دەنگی فرە کەناڵی، ھەروەھا فۆرماتە پێشکەوتووەکانی وەک "دۆڵبی تروو ئێچ دی، تروو ئێچ دی و دی تی ئێس-ئێچ دی ماستەر ئودیۆ". ئەمەش دڵنیای دەدات لەوەی بەکارھێنەران دەتوانن چێژ لە دەنگی کوالێتی بەرز وەربگرن بۆ ھاوڕێیەتی ناوەڕۆکی ڤیدیۆیی ڕوونی بەرزیان.<ref name="HDMIpart1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=HDMI&nbsp;– A Digital Interface Solution |بڵاوکەرەوە=HDTV Magazine |ناونیشان=http://www.hdtvmagazine.com/articles/2006/07/hdmi_part_1_-_a.php |نووسەر=Rodolfo La Maestra |ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160530220657/http://www.hdtvmagazine.com/articles/2006/07/hdmi_part_1_-_a.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="HDMIWGpaper">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=HDMI{{Snd}} Presentation for the HDMI Working Group |نووسەر=Michael Stelts |بڵاوکەرەوە=Copy Protection Technical Working Group |ناونیشان=http://www.hdmi.org/pdf/HDMI_CPTWG_4-17-02.PDF |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٠٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160106223845/http://www.hdmi.org/pdf/HDMI_CPTWG_4-17-02.PDF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکێکی تر لە تایبەتمەندییە گرنگەکانی ئێچ دی ئێم ئای پشتگیریکردنی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو وەک ڤیدیۆی سێ ڕەھەندی، ئێچ دی ئاڕ (ھای داینامیک ڕەینج)، و ئەی ئاڕ سی (ئودیۆ ڕیترن چەناڵ). ئەم تایبەتمەندیانە بەکارھێنەران دەتوانن ناوەڕۆکی سێ ڕەھەندی گەورە و باشترکردنی کۆنتراست و ڕەنگ لە ناوەڕۆکی ئێچ دی ئاڕ و توانای ناردنی دەنگ لە شاشەیەکەوە بۆ وەرگرێکی ئەی ڤی یان دەنگی بار لە ڕێگەی یەک کێبڵی ئێچ دی ئێم ئایەوە ئەزموون بکەن.<ref name="HDMI2007WhitePaper">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=White Paper&nbsp;– HDMI: The Digital Display Link |بڵاوکەرەوە=Silicon Image |ناونیشان=http://www.hdmi.org/pdf/whitepaper/SilicaonImageHDMIWhitePaperv73(2).pdf |نووسەر=Bob O'Donnell |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160106223845/http://www.hdmi.org/pdf/whitepaper/SilicaonImageHDMIWhitePaperv73(2).pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Alen Koebel |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٠٣|سەردێڕ=DVI and HDMI: Digital A/V Interfaces for A New Age |journal=Widescreen Review |issue=69 |پەڕە=٦٤|ناونیشان=http://www.widescreenreview.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|وتەگێڕانەوە=When HDCP is added to DVI, the result is often called "DVI+HDCP." When this is used on an HDTV, HD monitor or set-top box, a further standard is usually applied: IEA/CEA-861 (currently 861-B)...the interface is commonly known as DVI-HDTV.}}</ref> کێبڵەکانی ئێچ دی ئێم ئای بە وەشانی جیاواز دێن، ھەر وەشانێک توانا و تایبەتمەندی جیاواز پێشکەش دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Silicon Image Opens HDMI Authorized Testing Center |بڵاوکەرەوە=HDMI.org |ناونیشان=http://www.hdmi.org/press/pr/pr_20030626.aspx |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160413200738/http://www.hdmi.org/press/pr/pr_20030626.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بۆ نموونە ئێچ دی ئێم ئای ٢٬١ نوێترین وەشانە، پشتگیری بۆ ڕوونی بەرزتر، ڕێژەی نوێبوونەوەی بەرزتر، ڕێژەی نوێبوونەوەی گۆڕاو (VRR) بۆ یاریکردن، کەناڵی گەڕانەوەی دەنگی بەرزکراوە (eARC) و زۆر شتی تر پێشکەش دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Silicon Image Expands HDMI and PanelLink Cinema Testing Operations to China |بڵاوکەرەوە=HDMI.org |ناونیشان=http://www.hdmi.org/press/pr/pr_20051121.aspx |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314101922/http://www.hdmi.org/press/pr/pr_20051121.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> گرنگە وەشانی گونجاوی کێبڵی ئێچ دی ئێم ئای بەکاربھێنرێت بۆ ئەوەی سوودی تەواو لە تواناکانی ئامێرە بەستراوەکان وەربگریت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Philips opens first Authorized Test Center in Europe for HDMI compliance testing |بڵاوکەرەوە=HDMI.org |ناونیشان=https://www.hdmi.org/press/pr/pr_20050525.aspx |ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٠٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190303120951/https://www.hdmi.org/press/pr/pr_20050525.aspx |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Philips Sets Up India's First HDMI Authorized Testing Center |بڵاوکەرەوە=HDMI.org |ناونیشان=http://www.hdmi.org/press/press_release.aspx?prid=91 |ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160413200509/http://www.hdmi.org/press/press_release.aspx?prid=91 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> جگە لەوەش، ئێچ دی ئێم ئای لەگەڵ ئێچ دی سی پی (ھای-باندویت دیجیتاڵ کۆنتێنت پرۆتێکشن) دەگونجێت، کە دڵنیای دەدات لەوەی کە ناوەڕۆکی مافی کۆپیکردن لە دووبارەکردنەوە و دابەشکردنی بێ مۆڵەت پارێزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=HDCP{{Snd}} the FTA broadcasters' perspective |بڵاوکەرەوە=EBU Technical Review |ناونیشان=http://www.ebu.ch/en/technical/trev/trev_312-evain_hdcp.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091009103933/http://www.ebu.ch/en/technical/trev/trev_312-evain_hdcp.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ |نووسەر=Jean-Pierre Evain |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=DVI and HDMI Connections and HDCP Explained |بڵاوکەرەوە=Secrets of Home Theater and High Fidelity |ناونیشان=http://www.hometheaterhifi.com/volume_11_4/feature-dvi-hdmi-hdcp-connections-11-2004.html |نووسەر=Brian Weatherhead |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The HDMI future |بڵاوکەرەوە=Secrets of Home Theater and High Fidelity |ناونیشان=http://broadcastengineering.com/infrastructure/broadcasting_hdmi_future/ |نووسەر=Paul Mcgoldgrick |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071113201537/http://broadcastengineering.com/infrastructure/broadcasting_hdmi_future/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ |df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Testing your High Definition embedded devices using the HDMI Version 1.3 specification |بڵاوکەرەوە=Audio Design Line |ناونیشان=http://www.audiodesignline.com/howto/202803907 |نووسەر=Evan Sun |ڕێکەوت=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20120720054039/http://www.audiodesignline.com/howto/202803907 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەمەش گرنگە بۆ دروستکەر و دابەشکەرانی ناوەڕۆک بۆ پاراستنی مافی خاوەندارێتی فیکری خۆیان؛ بۆیە ئێچ دی ئێم ئای بووەتە تەکنەلۆژیایەکی بنەڕەتی بۆ بەستنەوەی ئامێرە بینراو و بیستراوەکان و گەیاندنی ناوەڕۆکی دەنگی و ڤیدیۆیی کوالێتی بەرز. وەرگرتنی بەربڵاو و پەرەسەندنی بەردەوامی بە تایبەتمەندی و توانای نوێ، وای لێدەکات ببێتە چارەسەرێکی گشتگیر و متمانەپێکراو بۆ ھەردوو بەرنامەی بەکاربەر و پیشەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Authorized Test Centers |بڵاوکەرەوە=HDMI.org |ناونیشان=http://www.hdmi.org/manufacturer/authorized_test_centers.aspx |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160426002820/http://www.hdmi.org/manufacturer/authorized_test_centers.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەگەڵ بەردەوامبوونی پێشکەوتنی تەکنەلۆژیا، پێدەچێت ئێچ دی ئێم ئای بەردەوام بێت لە ڕۆڵێکی گرنگ لە گواستنەوەی ناوەڕۆکی مالتیمیدیادا.<ref name="HDMIIn-Stat"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=HDMI Gaining as DVI Heads for a Slide |بڵاوکەرەوە=instat.com |ناونیشان=http://www.instat.com/newmk.asp?ID=1558 |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070808075706/http://www.instat.com/newmk.asp?ID=1558 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئابی ٢٠٠٧ |df=mdy-all}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Silicon Image Inc&nbsp;– SIMG Annual Report |بڵاوکەرەوە=Edgar Online |ناونیشان=http://sec.edgar-online.com/silicon-image-inc/10-k-annual-report/2007/03/01/Section3.aspx |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231028234232/https://sec.edgar-online.com/silicon-image-inc/10-k-annual-report/2007/03/01/Section3.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|زانست|کایەی ڤیدیۆیی}} {{پۆلی کۆمنز|HDMI}} [[پۆل:داھێنانە ژاپۆنییەکان]] [[پۆل:تێپەڕگە زنجیرەیییەکان]] [[پۆل:تەکنۆلۆژیای تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن]] i0bi8jiw3vbittapaot62eyg2i2pv2n 0 246347 1614050 1613805 2026-08-01T12:13:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614050 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox actor|name=ڕامزان میا|birth_date={{Birth date and age|1993|07|19|df=y}}{{citation needed|date=April 2023}}|birth_place=ئینگلتەرا|alma_mater=زانکۆی بێرد|occupation=ئەکتەر، سەماکار، مۆدێل|years_active=٢٠١٠-ئێستا|notable_works=*'' چیرۆکی جنۆکە'' (٢٠١٨) *''ڕۆکێتمان'' (٢٠١٩) *''لادین'' (٢٠١٩) *''ھەموو کەسێک باسی جەیمی دەکات'' (٢٠٢١) *''ئینۆلا ھۆڵمز 2'' (٢٠٢٣)}} '''ڕامزان میا''' ({{بە ئینگلیزی|Ramzan Miah}}) ئەکتەری بەریتانی و مۆدێل و سەماکار و کەسایەتی تەلەفزیۆنی ڕەچەڵەکی بەنگلادیشییە.<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rakshanda Rahman Misha|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Meet Ramzan Miah: Barbie's Bangladeshi actor|ناونیشان=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/meet-ramzan-miah-barbies-bangladeshi-actor-3291861|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=The Daily Star|زمان=en}}</ref> میا وەک مۆدێلێک دەستی بە کارەکانی لە پیشەسازی کات بەسەربردن کرد و دواتر گواسترایەوە بۆ نواندن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=BBC Asian Network - Noreen Khan, Ramzan Miah|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/programmes/m000tdn3|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=BBC|زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Today|یەکەم=I. C. E.|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Master Of Colours Featuring ZURHEM|ناونیشان=https://icetoday.net/2022/08/master-of-colours/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Ice Today]]|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230408145648/https://icetoday.net/2022/08/master-of-colours/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٢٣|سەردێڕ=Ramzan Miah|ناونیشان=https://www.metacritic.com/person/ramzan-miah/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.metacritic.com|زمان=en}}</ref> == سەرەتای ژیانی == ڕامزان میا لە شاری لوتۆن لە ئینگلتەرا لەدایکبووە و گەورە بووە. دایک و باوکی خەڵکی بەنگلادیشە. لە کۆلێژی باڵندە لە شانۆ و سەمای مۆسیقا ڕاھێنانی کردووە و لە ساڵی ٢٠١٦ دەرچووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='My first catwalk was with Norwich Fashion week' First Bangladeshi male model at London Fashion Week|ناونیشان=https://www.eveningnews24.co.uk/news/22372945.my-first-catwalk-norwich-fashion-week-first-bangladeshi-male-model-london-fashion-week/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=Norwich Evening News|زمان=en}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bakar|یەکەم=Faima|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Muslims Who Fast: British-Bangladeshi model Ramzan shows off his iftar in style|ناونیشان=https://metro.co.uk/2020/05/13/muslims-who-fast-ramzan-british-bangladeshi-model-shows-off-iftar-style-12687630/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=Metro|زمان=en}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Ramzan Miah}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی بەریتانیا]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم]] i3ug8h691uqenzlxrktycij0erdw94u 10 248034 1614277 1266207 2026-08-02T01:02:12Z Hivja 64112 /* */ 1614277 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == ٢٠٢٣ == === کانوونی یەکەم === * [[٨ی کانوونی یەکەم]] ‒ ئاگر لە باڵەخانەیەکی '''[[سۆران (شار)|شاری سۆران]]''' کەوتەوە، و بووە ھۆی گیانلەدەستدانی ١٤ کەس. === تشرینی دووەم === * [[٢٩ی تشرینی دووەم]] – [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەزیری دەرەوەی پێشووی ئەمریکا]]، '''[[ھێنری کیسینجەر]]''' لە تەمەنی ١٠٠ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. * [[١٦ی تشرینی دووەم]] – '''[[پێدرۆ سانچێز]]''' دوای پەسەندکردنی یاسای لێبوردن بۆ سەربەخۆییخوازە کەتەلۆنییەکان، وەکوو [[سەرۆک وەزیرانی ئیسپانیا]] ھەڵبژێردرایەوە. === تشرینی یەکەم === * [[٧ی تشرینی یەکەم]] – حەماس '''[[شەڕی ٢٠٢٣ی ئیسرائیل و حەماس|ھێرشی کردە]]''' سەر [[ئیسرائیل]] و چەکدارەکانی توانییان سنووری ئیسرائیل ببەزێنن و زیاتر لە ٥،٠٠٠ مووشەک ئاڕاستەی ئەم وڵاتە بکەن. === ئەیلوول === * [[١٨ی ئەیلوول]] – لە کردەوەیەکی تیرۆریستیدا '''[[دەنیز ھێڤی]]''' ئەندامی [[کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان]] لە بەرامبەر نوێنەرایەتیی کەنەکە لە ھەولێر تیرۆرکرا. === ئاب === * [[٣٠ی ئاب]] – لە [[گابۆن]]، [[عەلی بۆنگۆ]] '' دوای ماوەیەکی کەم لە دووبارە ھەڵبژاردنەوەی وەک سەرۆک، بە '''[[کوودەتای ٢٠٢٣ى گابۆن|کودەتایەکی سەربازی]]''' لە پۆستەکەی دووردەخرێتەوە. * [[٢٣ی ئاب]] – بەھۆی کەوتنەخوارەوەی فڕۆکەیەک لە ھەرێمی ئۆبلاستی تڤێری [[ڕووسیا]]، '''[[یەڤگێنی پریگۆژین]]''' سەرۆکی [[گرووپی ڤاگنەر]] و ٩ کەسی دیکە گیانیان لەدەستدا. * [[١٨ی ئاب]] – لە [[بەریتانیای مەزن|بەڕیتانیا]]، '''[[لوسی لێتبی]]''' بەھۆی کوشتنی حەوت کۆرپەلە و ھەوڵدان بۆ کوشتنی شەشدانەی دیکە، سزای زیندانی ھەتاھەتایی بەسەردا سەپێنرا. * [[ئاب|مانگی ئاب]] – '''[[ئاگرکەوتنەوەی دارستان لە ھاوای ٢٠٢٣|گەورەئاگرێک]]''' لە [[ھاوایی|ویلایەتی ھاوایی]]، [[ئەمریکا]] سەریھەڵدا، و بەھۆیەوە تا ئێستا ١١٠ کەس مردوون. === تەممووز === * [[٢٠ی تەممووز]] – بەھۆی '''[[لافاوی کۆریای باشوور لە ساڵی ٢٠٢٣|لافاو و ڕۆچوونی زەوی]]''' لە [[کۆریای باشوور]] زیاتر لە ٤٠ کەس گیانیان لەدەستداوە و ٦ کەسی دیکەش بێسەروشوێنن. * [[١ی تەممووز]] – بەھۆی '''[[کوژرانی ناھێل مەرزووق|کوژرانی]]''' ھەرزەکارێکی تەمەن ١٧ ساڵە لەلایەن پۆلیسی [[فەڕەنسا]]وە، چەندین خۆپیشاندان و ئاژاوە لەم وڵاتە ڕوویدا. === حوزەیران === * [[٢٤ی حوزەیران]] – لە [[ڕووسیا]]، [[گرووپی ڤاگنەر]] لە حکوومەت '''[[یاخیبوونی گرووپی ڤاگنەر|یاخی]]''' دەبێت. * [[١٠ی حوزەیران]] – [[یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی|مانچستەر سیتی]] لە '''[[یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٢٣|یاریی کۆتاییی]]''' [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]ی ٢٠٢٢-٢٣، نازناوەکەی بەرزکردەوە دوای ئەوەی بە ئەنجامی یەک گۆڵی بێبەرامبەر لە [[ئینتەر میلان]]ی بردەوە. * [[٢ی حوزەیران]] – لە ئەنجامی '''[[پێکدادانی شەمەندەفەری ئۆدیشا ٢٠٢٣|پێکدادانی سێ شەمەندەفەر]]''' لە ویلایەتی ئۆدیشای [[ھیندستان]]، زیاتر لە ٢٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا و ٩٠٠ کەسی دیکەش برینداربوون. === ئایار === * [[٢٨ی ئایار]] – [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]] بەپێی ئەنجامی خولی دووەمی '''[[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی تورکیای ٢٠٢٣|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی تورکیا]]'''، بۆ سێیەمین جار بووە [[سەرۆک کۆماری تورکیا|سەرۆک کۆمار]]ی ئەو وڵاتە. * [[٦ی ئایار]] – ڕێوڕەسمی تاج لەسەرنانی '''[[چارڵسی سێیەم]]'''، [[بەریتانیای مەزن|پادشای شانشینی بەڕیتانیا]] و [[شاژن کامیلا]]ی هاوژینی لە کڵێسای وێستمینیستەر، بەرێوەچوو. === نیسان === * [[٢٩ی نیسان]] – '''[[ھادی مەحموود]]''' ھونەرمەندی کورد، ناسراو بە عەریف حەمە تاڵ، بەهۆی جەڵتەوە لە نەخۆشخانە شاری [[سلێمانی]] کۆچی دواییی کرد. * [[٤ی نیسان]] – '''[[فینلاند]]''' وەک ٣١ەمین وڵات دەبێتە ئەندامی [[ناتۆ]]. === ئازار === * [[١٢ی ئازار]] – ٩٥ەمین خولی '''[[خەڵاتەکانی ئۆسکار]]''' بەڕێوەچوو. === شوبات === * [[٢٨ی شوبات]] – کەوتنەخوارەوەی شەمەندەفەرێک لە شاری '''[[سیسالی]]''' لە [[یۆنان]]، بەھۆیەوە نزیکەی ٥٧ کەس گیانیان لەدەستدا. * [[٦ی شوبات]] – '''[[بوومەلەرزەی باکوور-ڕۆژاوای کوردستان ٢٠٢٣|بومەلەرزەیەک]]''' بە گوڕی ٧.٨ پلە [[تورکیا]] و [[سووریا]]ی گرتەوە، و بەھۆیەوە نزیکەی ٤٢ ھەزار کەس گیانیان لەدەست دا و زیاتر لە ٨٠ ھەزار کەسی دیکەش بریندار بوون. === کانوونی دووەم === * [[٢٥ی کانوونی دووەم]] – '''[[کریس ھیپکینز]]''' لە شوێنی [[جاسیندا ئاردێرن]] وەک سەرۆک وەزیرانی نیوزیلاند و سەرۆکی [[پارتی کرێکاران (نیوزیلاند)|پارتی کرێکاران]] دەستبەکاربوو. * [[١٩ی کانوونی دووەم]] – '''[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|ھەڵبژاردەی عێراق]]''' بۆ جاری چوارەم نازناوی پاڵەوانییەتی [[جامی ٢٥ی کەنداوی عەرەبی|کەنداو ٢٥ی]] بەدەست ھێنا، دوای ئەوەی لە یاری کۆتاییدا لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عومان|ھەڵبژاردەی عومانی]] بردەوە. * [[٦ی کانوونی دووەم]] – ئاھەنگی کردنەوەی '''[[جامی ٢٥ی کەنداوی عەرەبی]]''' لە شاری [[بەسرە]]، [[عێراق]] دەستی پێکرد. 4eplunf1183x8kbs38zz5ijdjvly9rs 0 248209 1614163 1471813 2026-08-01T17:40:42Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614163 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|حەماسی عێراق|بەرەی ئیسلامی بۆ خۆڕاگریی عێراق}} '''خۆڕاگریی ئیسلامی لە عێراق''' (بە عەرەبی: المقاومة الإسلامية في العراق) وشەیەکی گشتییە بۆ گرووپە یاخیبووە [[ئیسلامەتی|ئیسلامییە]] [[شیعە|شیعەکانی]] لایەنگری [[ئێران]] لە عێراق. ئەم ناوە تاقە گروپێکی دیاریکراو لە خۆیدا نییە، بەڵکوو وەک براندێکی گشتی یان تۆڕێک<ref name=tout>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.longwarjournal.org/archives/2021/04/iranian-backed-groups-tout-operations-in-iraq.php|سەردێڕ=Iranian-backed groups tout operations in Iraq|ئیش=[[The Long War Journal]]|نووسەر١=Caleb Weiss|نووسەر٢=Joe Truzman|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> لە گرووپە ئایدیۆلۆژییە ھاوشێوەکان وەسف کراوە کە ئێران پشتگیریان لێ دەکات.<ref name=WashInst>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/profile-islamic-resistance-iraq|سەردێڕ=Profile: The Islamic Resistance of Iraq|ئیش=[[The Washington Institute for Near East Policy]]|نووسەر١=Hamdi Malik|نووسەر٢=Michael Knights|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢٣دا، خۆڕاگریی ئیسلامی لە عێراق دەستیکرد بە [[ھێرشەکان بۆ سەر بنکەکانی ئەمریکا لە عێراق و سووریا (٢٠٢٣-ئێستا)|ھەڵدانی موشەک و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان بۆ بنکەکانی ئەمریکا لە عێراق و سوریا]] کە بووەتە ھۆی برینداربوونی سووکی سەربازە ئەمریکییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=What to Know About the Attacks on U.S. Military Bases in the Middle East|ناونیشان=https://time.com/6328458/military-base-attacks-middle-east-israel-iran/|دوایین=Hammer|یەکەم=Mathias|magazine=TIME|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240102194513/https://time.com/6328458/military-base-attacks-middle-east-israel-iran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi Shiite militia claim drone, rocket attacks on U.S. bases in Syria|ناونیشان=https://english.news.cn/20231019/4cb3cae272314265abfdf94ff7d901cf/c.html|وێبگە=Xinhua (via News.cn)|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fifth drone strike in past week targets U.S. troops|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/32918-Fifth-drone-strike-in-past-week-targets-U.S.-troops|وێبگە=Kurdistan 24|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi Islamic Front targets US forces in Syria|ناونیشان=https://npasyria.com/en/106572/|وێبگە=North Press Agency|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107044529/https://npasyria.com/en/106572/|url-status=dead}}</ref> خۆڕاگریی ئیسلامی لە عێراق ھەروەھا مووشەکی بەکارھێناوە بۆ ھێرشکردن لەسەر [[ئیسرائیل]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi militant group claims responsibility for missile attack on Israel|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/33041-Iraqi-militant-group-claims-responsibility-for-missile-attack-on-Israel|وێبگە=Kurdistan 24|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> برینداربوونی مێشک زۆرترین ئاکامی پزیشکیی ئاماژەپێکراو لە پێنج دەیان ھێرش بۆ سەر ھێزەکانی ئەمریکا لە عێراق بووە و لە ئەنجامی ئەو، ھەوڵی دیپلۆماسی لەلایەن [[تۆنی بلینکن|ئەنتۆنی بلینکن]] وەزیری دەرەوەی ئەمریکا و ڕاستەوخۆتر لەلایەن [[محەممەد شەییاع سوودانی]] سەرۆکوەزیرانی عێراق لە سەردانێکیدا بۆ تاران دەستپێکردووە.<ref>Lolita C. Baldor and Qassim Abdul-Zahra. Associated Press reporters. (18 November 2023). "How the US strikes a delicate balance in responding to attacks on its forces by Iran-backed militias". [https://www.msn.com/en-us/news/world/how-the-us-strikes-a-delicate-balance-in-responding-to-attacks-on-its-forces-by-iran-backed-militias/ar-AA1k7NtF Microsoft Start website] Retrieved 24 November 2023.</ref><ref>Fatima Hussein and Tara Copp. Associated Press reporters. "Treasury sanctions Iran-backed militia members attacking US forces". [https://www.armytimes.com/news/your-military/2023/11/17/treasury-sanctions-iran-backed-militia-members-attacking-us-forces/ Army Times website] Retrieved 24 November 2023.</ref> == گرووپەکان == *[[حیزبوڵڵای عێراق]]<ref name = isw1018>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://understandingwar.org/backgrounder/iran-update-october-18-2023|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Iran Update, October 18, 2023|وێبگە=[[Institute for the Study of War]]}}</ref> *[[بزووتنەوەی نوجەبا]]<ref name = isw1018/><ref name="who">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.newarab.com/news/who-islamic-resistance-iraq|سەردێڕ=Who is the Islamic Resistance in Iraq, the mysterious group attacking US and Israeli targets over Gaza?|ئیش=[[The New Arab]]|نووسەر١=Dana Taib Menmy|نووسەر٢=Oliver Mizzi|ڕێکەوت=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> *[[عەسائیبی ئەھلی حەق]]<ref name = isw1018/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.understandingwar.org/backgrounder/iran-update-november-3-2023|بڵاوکەرەوە=[[Institute for the Study of War]]|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Iran Update, November 3, 2023}}</ref> *[[لیواکانی سەیدی شوھدا]]<ref name = isw1018/> == ئۆپەراسیۆنەکان لە عێراق و سوریا == {{وتاری سەرەکی|ھێرشەکان بۆ سەر بنکەکانی ئەمریکا لە عێراق و سووریا (٢٠٢٣-ئێستا)}} == ئۆپەراسیۆنەکان لە ئیسرائیل == {{وتاری سەرەکی|شەڕی ٢٠٢٣ی ئیسرائیل و حەماس}} == ئەگەری دەستێوەردان لە ململانێی ئیسرائیل و حزبوڵڵا == {{وتاری سەرەکی|ململانێی ئیسرائیل و حزبوڵڵا (٢٠٢٣–ئێستا)}} == ئەگەری دەستێوەردان لە ململانێی ئەمریکا و حووسییەکان == {{وتاری سەرەکی|ململانێی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و حووسییەکان (٢٠٢٣–ئێستا)}} == ھێرشە ئاسمانییەکانی تۆڵەسەندنەوەی ئەمریکا == {{وتاری سەرەکی|ھێرشەکان بۆ سەر بنکەکانی ئەمریکا لە عێراق و سووریا (٢٠٢٣-ئێستا)}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|شەڕ|شیعە|عێراق|سووریا}} {{پۆلی کۆمنز|Islamic Resistance in Iraq}} [[پۆل:گرووپە چەکدارە عەرەبییەکان]] [[پۆل:گرووپە یاخیبووە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:گرووپە سەربزێوەکان لە عێراق]] [[پۆل:ناسیۆنالیزمی عێراقی]] [[پۆل:گرووپە خومەینیستەکان]] [[پۆل:تەوەری بەرگری]] [[پۆل:گرووپە ئیسلامییە شیعەکان]] 4s0n8stugesel0cawldzyw6zrmff9si 0 249720 1614225 1547660 2026-08-01T21:10:14Z SakuraBot 51806 بۆت:چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان-> ڕێکخستنی پیتی (ي/ك)ی عەرەبی بۆ (ی/ک)ی کوردی 1614225 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Duty_After_School_poster.jpg }} '''ئەرکی دوایی قوتابخانە''' ({{بە ئینگلیزی|Duty After School}}) [[درامای کۆری|زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی کۆریای باشوورە]] لە ساڵی ٢٠٢٣ کە شین هیون-سو، لی سۆن-وۆن، [[ئیم سێ می]]، [[کون ئیون-بین]]، کیم کی-هی، کیم مین-چول، کیم سوو-هی، کیم سوو-گیوم، شین سوو هیون, شین هی جی, ئاهن دا ئۆن, ئەن دۆ گیۆ, یو جو ها, ئۆو سێ ئۆن, وو مین گیۆ, یۆن جونگ بین, لی یۆن, جی مین هیوک, چۆی مون هی، هۆنگ سا بین ڕۆڵی تێدا دەبینن. زنجیرەکە بەسەر دوو بەشدا دابەشکرابوو: بەشی یەکەم لە ٣١ی ئازاری ٢٠٢٣ پەخشکرا و بەشی دووەم لە ٢١ی نیسانی ٢٠٢٣ پەخشکرا. چیرۆکی زنجیرەکە باسی قوتابیانی قۆناغی سێیه‌می قوتابخانه‌یه‌كی ئاماده‌یی ده‌كات له‌کاتێکدا كه‌ زه‌وی ڕووبه‌ڕووی داگیرکاری بوونه‌وه‌رانی نامۆی ئاسمانی بووه‌ته‌وه‌‌ و له‌بری ئه‌وه‌ی تاقیكردنه‌وه‌ی قبوڵکردنی زانکۆ ئه‌نجام بده‌ن ده‌بێت له‌دژی بوونه‌وه‌ره‌كان بجه‌نگن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ko:단독]신현수, '방과 후 전쟁활동' 출연...'보쌈' 이어 대세행보|trans-title=[Exclusive] Shin Hyun-soo, appeared in 'War Activities After School'... Following 'Bossam', a trending move|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000315808|سەردێڕ=[단독]신현수, '방과 후 전쟁활동' 출연…'보쌈' 이어 대세행보|via=[[Naver]]|ئیش=SpoTV News|زمان=ko|نووسەر=Kang Hyo-jin|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230308130300/https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000315808|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> وێنەگرتن لە مانگی ئابی ٢٠٢١ دەستی پێکرد. لە مانگی شوباتی ٢٠٢٣ پێکهاتەی کاستی فیلمەکە و وادەی بڵاوکردنەوەی زنجیرەکە ئاشکرا بوو. لە ٨ی ئازاری ٢٠٢٣ بڵاوکرایەوە کە سێ ئەڵقەی یەکەم بە یەکجار لە ٣١ی مانگدا بڵاودەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ko:지구 종말 맞은 수능 D-50 고3들...'방과 후 전쟁활동' 3월 티빙 공개|trans-title=D-50 high school seniors facing the end of the earth... 'War Activities After School' released on March TVING|ناونیشان=https://www.sedaily.com/NewsView/29LREOQ4NO|سەردێڕ=지구 종말 맞은 수능 D-50 고3들…'방과 후 전쟁활동' 3월 티빙 공개|وێبگە=Seoul Economic Daily|زمان=ko|نووسەر=Park Joo-won|ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230308134207/https://www.sedaily.com/NewsView/29LREOQ4NO|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|فیلم|شەڕ|پەروەردە|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ستۆدیۆی دراگۆن]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دیستۆپی]] 7nn4k12y0u3ij40vjlzksctedparyl6 0 253924 1614379 1613838 2026-08-02T11:47:05Z ~2026-42621-68 78135 /* */ چاککردنەوەی کێشەی تەکنیکی و شێواز 1614379 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=|youthyears1={{0|0000}}–٢٠١٧|youthclubs1=[[یانەی وەرزشیی ھەولێر|ھەولێر]]|years1=٢٠١٧–|clubs1=[[یانەی وەرزشیی ھەولێر|ھەولێر]]|caps1=|goals1=|nationalyears1=٢٠٢٤–|nationalteam1=[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|عێراق]]|nationalcaps1=17|nationalgoals1=1|club-update=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|nationalteam-update=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦}} '''ئاکام ھاشم ڕەحمان''' ({{بە عەرەبی|أكام هاشم رحمن}}، لەدایکبووی ١٦ی ئابی ١٩٩٨)، یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی عێراقییە و وەک یاریزانی [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]] یان [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]] یاری دەکات بۆ [[یانەی وەرزشیی ھەولێر|یانەی ھەولێر]]، و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|ھەڵبژاردەی عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Akam Hashim|ناونیشان=https://www.365scores.com/ar/football/player/akam-hashem-87211|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.365scores.com}}</ref>ھاشم لەدایکبووی [[ھەولێر|شاری ھەولێرە]] و بەرھەمی لاوانی تیپی [[یانەی وەرزشیی ھەولێر|یانەی وەرزشیی ھەولێرە]].<ref name="khaleej">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=آكام هاشم بديلاً لعطوان في تشكيلة «أسود الرافدين»|ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/2024-01-02/آكام-هاشم-بديلاً-لعطوان-في-تشكيلة-أسود-الرافدين/رياضة-عربي/رياضة|وێبگە=www.alkhaleej.ae|زمان=ar}}</ref> بۆندی هەر یەک لە یانەکانی پۆرتۆ و بێنفیکای ڕەتکردۆتەوە. == ھەڵبژاردە == لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢٤، ھاشم بانگھێشتی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|ھەڵبژاردەی عێراق]] کرا بۆ بەشداریکردن لە [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٢٣|جامی ئاسیای ٢٠٢٣ی ئاسیا]] دوای ئەوەی [[ئەمجەد عەتوان]] بەھۆی پێکانەوە لە پێکھاتەکە دوورخرایەوە.<ref name="khaleej"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=National team player Amjad Attwan was injured|ناونیشان=https://www.alsharqiya.com/en/news/national-team-player-amjad-atwan-was-injured|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Al Sharqiya|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240103161807/https://www.alsharqiya.com/en/news/national-team-player-amjad-atwan-was-injured|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>لەم پاڵەوانێتیەدا ئاکام بەشداری ھیچ یارییەکی نەکرد. ھاشم یەکەم یاری خۆی لە ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ لە پاڵاوتنەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦ بەرامبەر ڤێتنام لە یاریگای نێودەوڵەتی بەسرە ئەنجامدا. لە خولەکی ٧٢ لە جێگای موھەناد عەلی ھاتە ناویاریگاوە لە خولەکی ٢ی زیادکراوی گێمی دووەم تۆپێکی لە دەرەوەی ھیڵی سزا ھاوێشت بەلام بەرستوون کەوت، لەگەرانەوەی تۆپەکە [[ئەیمەن حەسەن]] گۆڵی سێیەمی ھەڵبژاردەی عێراقی کرد و یارییەکە بە ئەنجامی ٣–١ کۆتایی ھات. عێراق بە ئەنجامی ٣–١ بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Iraq v Vietnam game report|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/687448/|بڵاوکەرەوە=ESPN}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|تۆپی پێ|کوردستان }} [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی ھەولێر]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] oktmjn7183c4vifgb7u8y6xi5cvrqpx 10 266686 1614278 1412261 2026-08-02T01:02:25Z Hivja 64112 /* */ 1614278 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == ٢٠٢٤ == === کانوونی یەکەم === * [[٨ی کانوونی یەکەم]] – ھێرشەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا بووە ھۆی '''[[کەوتنی دیمەشق]]''' و [[کەوتنی ڕژێمی ئەسەد|ڕووخانی حکوومەتی بەعس]]، لە کاتێکدا [[بەشار ئەسەد]] بەرەو ڕووسیا ڕای کرد. === تشرینی دووەم === * [[٢٧ی تشرینی دووەم]] – ھێزەکانی [[ئۆپۆزیسیۆنی سووریا]] دەستیان بە '''[[ھێرشەکانی ٢٠٢٤ی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا|ھێرشێکی بەرفراوان]]''' لە دژی [[سووریای بەعس|ڕژێمی ئەسەد]] کرد. * [[٦ی تشرینی دووەم]] – [[دۆناڵد ترامپ]] لە '''[[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]دا''' سەرکەوت. === تشرینی یەکەم === * [[٢٠ی تشرینی یەکەم]] – '''[[ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، ٢٠٢٤|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان]]''' بە بەشداریی ٣٨ حیزب و لایەن بەڕێوەچوو. * [[١٦ی تشرینی یەکەم]] – [[یەحیا سینوار]]، سەرۆکی مەکتەبی سیاسیی [[حەماس]] لەلایەن [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل]]ەوە '''[[کوشتنی یەحیا سینوار|کوژرا]]'''. * [[١٠ی تشرینی یەکەم]] – '''[[ھان کانگ]]'''، شاعیر و ڕۆماننوسی کۆریی باشووری [[خەڵاتی نۆبێل لە وێژە|خەڵاتی نۆبێلی وێژە]]ی پێبەخشرا. * [[٩ی تشرینی یەکەم]] – '''[[دێمیس ھەسابیس]]''' و '''[[جۆن ئێم. جامپەر]]''' بۆ کارەکانیان لە بواری پێشبینیکردنی پێکھاتەی [[پرۆتین]] و '''[[دەیڤد بەیکەر]]''' بۆ کارەکانی لە دیزاینی پرۆتینی لێکدانەوەییدا، [[خەڵاتی نۆبێل لە کیمیا|خەڵاتی نوبێلی کیمیا]]یان پێبەخشرا. * [[٩ی تشرینی یەکەم]] – '''[[زریانی میڵتن]]''' گەیشتە ویلایەتی [[فلۆریدا]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. * [[٨ی تشرینی یەکەم]] – '''[[جۆن ھۆپفیڵد]]''' و '''[[جێفری ھینتۆن]]''' [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبێلی فیزیک]]یان بەھۆی لێکۆڵینەوەکانیان لە [[فێربوونی مەکینە]] بۆ [[تۆڕی دەماریی دەستکرد]] وەرگرت. * [[١ی تشرینی یەکەم]] – لە درێژەی گرژییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناویندا، [[ئیسرائیل]] '''[[داگیرکاریی ٢٠٢٤ی ئیسرائیل بۆ سەر لوبنان|ھێرشی وشکانی]]ی''' بۆ سەر [[لوبنان]] ئەنجامدا و [[ئێران]]یش بە ھاویشتنی [[مووشەکی بالیستیکی]] لە چەندین شەپۆلدا '''[[ھێرشی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ی ئێران بۆ سەر ئیسرائیل|ھێرشی کردە]]''' سەر ئیسرائیل. === ئەیلوول === * [[٢٧ی ئەیلوول]] – [[حەسەن نەسروڵڵا]]، سکرتێری گشتیی [[حیزبوڵڵای لوبنان]] لە ھێرشێکی ئاسمانیی [[ھێزی ئاسمانیی ئیسرائیل|ئیسرائیل]]دا '''[[ھێرشی ئاسمانی بۆ سەر ناوەندی سەرکردایەتیی حیزبوڵڵا (٢٠٢٤)|تیرۆر کرا]]'''. * [[٢٣ی ئەیلوول]] – لە '''[[ھێرشەکانی ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ بۆ سەر لوبنان|ھێرشە ئاسمانییەکانی ئیسرائیل]]''' بۆ سەر [[حیزبوڵڵای لوبنان|حیزبوڵڵا]] لە [[لوبنان]]، نزیکەی ٦٠٠ کەس کوژران و زیاتر لە ١٨٠٠ کەسیش بریندار بوون. * [[١٧ی ئەیلوول]] – بەھۆی '''[[تەقینەوەی پەیجەرەکانی ٢٠٢٤ی لوبنان|تەقینەوەی پەیجەرە]]''' بەکارھێنراوەکان لەلایەن ئەندامانی [[حیزبوڵڵای لوبنان|حیزبوڵڵا]]وە لە سووریا و لوبنان، لانیکەم ٤٢ کەس کوژران و ھەزاران کەسیش بریندار بوون. * [[١٦ی ئەیلوول]] – لە [[ئەورووپای ناوەندی]] بەھۆی '''[[لافاوەکانی ٢٠٢٤ی ئەورووپای ناوەندی|زنجیرە لافاوێک]]''' لانیکەم ٢٥ کەس گیانیان لەدەستدا، ١١ کەس بێسەروشوێن بوون و چەند شارۆچکەش کەوتنە ژێر ئاو. * [[١٢ی ئەیلوول]] – [[مەسعوود پزیشکیان]] وەک یەکەمین [[سەرۆک کۆماری ئێران]] '''[[پێڕستی گەشتە دەرەکییەکانی سەرۆکی حکوومەتی ١٤یەمی ئێران|سەردانی]]''' [[ھەرێمی کوردستان]]ی کرد. * [[١١ی ئەیلوول]] – '''[[ئەلبێرتۆ فوجیمۆری]]''' سەرۆک کۆماری پێشووی [[پێروو]] لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. === ئاب === * [[١٠ی ئاب]] – '''[[ڕێبوار تەھا]]''' وەک پارێزگاری [[پارێزگای کەرکووک|کەرکووک]] ھەڵبژێردرا و بەھۆیەوە لایەنە [[کورد]]ەکان دوای ٧ ساڵان توانییان ئەو پۆستە بگرنەوە دەستیان. * [[٥ی ئاب]] – '''[[شێخ حەسینە]]'''، سەرۆک وەزیرانی [[بەنگلادێش]] بەھۆی [[بزووتنەوەی ھاوکارینەکردن (٢٠٢٤)|خۆپیشاندانەکانی دژی دوەڵەتەکەی]] بەرەو ھیندستان ھەڵھات و لە پۆستەکەی کشایەوە. * [[١ی ئاب]] – [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، [[ڕووسیا]] و ھاوپەیمانەکانیان ٢٦ بەندکراویان '''[[ئاڵوگۆڕی بەندکراوانی ڕووسی (٢٠٢٤)|ئاڵوگۆڕ]]''' پێکرد. === تەممووز === * [[٣١ی تەممووز]] – [[ئیسماعیل ھەنییە]]، سەرۆکی مەکتەبی سیاسیی [[حەماس]] لە [[تاران]]، ئێران '''[[تیرۆرکردنی ئیسماعیل ھەنییە|تیرۆر کرا]]'''. * [[٢٦ی تەممووز]] – '''[[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤]]''' لە [[پاریس]] دەستیپێکرد. * [[٢١ی تەممووز]] – [[جۆ بایدن]]، [[سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠٢٤]] '''[[کشانەوەی جۆ بایدن لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ٢٠٢٤ی ویلایەتە یەکگرتووەکان|کشایەوە]]'''. * [[١٣ی تەممووز]] – [[دۆناڵد ترامپ]]، [[سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان|سەرۆک کۆمار]]ی پێشووی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] لە کاتی گردبوونەوەیەکی سیاسی لە ویلایەتی [[پێنسیلڤانیا]] لە '''[[ھەوڵی تیرۆرکردنی دۆناڵد ترامپ|ھەوڵێکی تیرۆرکردن]]''' ڕزگاری بوو. * [[٦ی تەممووز]] – [[مەسعوود پزیشکیان]] لە '''[[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران (٢٠٢٤)|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران]]''' سەرکەوتنی بەدەستھێنا. * [[٥ی تەممووز]] – '''[[پارتی کرێکاران (بەریتانیا)|پارتی کرێکاران]]''' بە سەرکردایەتیی [[کیەر ستارمەر]] لە ھەڵبژاردنە گشتییەکانی بەریتانیا سەرکەوتنی بەدەستھێنا. === حوزەیران === [[٤ی حوزەیران]] – '''[[نارێندرا مۆدی]]'''، سەرۆک وەزیرانی [[ھیندستان]] جارێکی دیکە لە ھەڵبژاردنی سەرانسەریی ھیندستان سەرکەوتنی بەدەستھێنا. === ئایار === * [[١٩ی ئایار]] – بەھۆی '''[[کەوتنەخوارەوەی فڕۆکەکەی ئیبراھیم ڕەئیسی|کەوتنەخوارەوەی ھەلیکۆپتەرێک]]''' لە [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات|ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]] لە [[ئێران]]، ٩ کەس کوژران کە [[ئیبراھیم ڕەئیسی]]، سەرۆککۆماری ئێران و [[حوسێن ئەمیرعەبدوڵڵاھیان]]، وەزیری کاروباری دەرەوەی ئەو وڵاتە لەناو کوژراوەکاندا بوون. * [[١٦ی ئایار]] – بڕیاری '''[[دادگای کۆبانی]]''' کە تێیدا ١٠٨ سیاسەتوانی [[کورد]] و ئەندامانی [[پارتی دیموکراتی گەلان|ھەدەپە]] دادگایی کران ڕاگەیەندرا و بۆ [[سەلاحەدین دەمیرتاش]] ٤٢ ساڵ، [[فیگەن یوکسەکداغ]] ٣٢ ساڵ و [[ئەحمەد تورک]] ١٠ ساڵ بەندکران دەرکرا. * [[١٥ی ئایار]] – '''[[ھەوڵی تیرۆرکردنی ڕۆبەرت فیکۆ|ھەوڵی تیرۆرکردن]]ی''' [[ڕۆبەرت فیکۆ]]، سەرۆک وەزیرانی [[سلۆڤاکیا]] درا و بەھۆیەوە ڕەوانەی نەخۆشخانە کرا. === نیسان === * [[٢٣ی نیسان]] – [[ناسا]] ڕای گەیاند کە [[کەشتیی ئاسمانیی بێسەرنشین|پشکنەری ئاسمانی]]ی '''[[ڤۆیجر ١]]''' بۆ یەکەمجار لە دوای پێنج مانگ پەیوەندیی کردەوە بە زەوی. * [[١٣ی نیسان]] – ئێران لە کاردانەوەی [[ھێرشی ئیسرائیل بۆ سەر باڵیۆزخانەی ئێران لە دیمەشق|ھێرشی ئاسمانیی ئیسرائیل]] بۆ سەر باڵیۆزخانەکەی لە [[دیمەشق]]، '''[[ھێرشی ٢٠٢٤ی ئێران بۆ سەر ئیسرائیل|ئۆپەراسیۆنی بەڵێنی ڕاستی]]ی''' بۆ سەر خاکی ئیسرائیل ئەنجامدا. * [[٨ی نیسان]] – [[فیزیکی تیۆریک|فیزیکزانی تیۆری]]ی خاوەن [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبێل]]، '''[[پیتەر ھیگز]]''' لە تەمەنی ٩٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. === ئازار === * [[٢٦ی ئازار]] – [[پردی فرانسیس سکۆت کی]] لە شاری [[بالتیمۆر]]ی ئەمریکا '''[[داڕمانی پردی فرانسیس سکۆت کی|داڕما]]''' دوای ئەوەی لەلایەن کەشتییەکی سینگاپوور پێکدادرا. * [[٢٢ی ئازار]] – لە '''[[ھێرشی ھۆڵی کرۆکۆس سیتی|ھێرشێکی تیرۆریستیدا]]''' لە [[مۆسکۆ|کراسنۆگۆرسک]]ی ڕووسیا، لانیکەم ١٤٠ کوژران و ٣٦٠ کەسیش بریندار بوون. * [[١٠ی ئازار]] – [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عەرەبستانی سعوودی]] و زۆربەی وڵاتانی ئیسلامی ڕۆژی ١١ی ئازاریان وەکوو یەکەمین ڕۆژی '''[[مانگی ڕەمەزان]]''' دیاریکرد، بەشێکی تریان وەکوو [[ئێران]] ڕۆژەکەیان بە تەواوکەری [[شەعبان|مانگی شەعبان]] دانا. * [[١ی ئازار]] – ھونەرمەندی [[مانگا (کۆمیک)|مانگای]] ژاپۆنی '''[[ئاکیرا توریاما]]'''، نووسەری [[دراگۆن بۆڵ]]، لە تەمەنی ٦٨ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. === شوبات === * [[٧ی شوبات]] – [[ئیلھام عەلیێڤ]] بۆ جاری پێنجەم وەکوو سەرۆک کۆماری ئازەربایجان '''[[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئازەربایجان (٢٠٢٤)|ھەڵبژێردرایەوە]]'''. === کانوونی دووەم === * [[٣١ی کانوونی دووەم]] – '''[[عیمران خان]]'''، [[سەرۆک وەزیرانی پاکستان|سەرۆک وەزیرانی پێشوو]]ی [[پاکستان]] بەھۆی دزەپێکردنی نھێنییەکانی دەوڵەت سزای ١٠ ساڵ و بەھۆی گەندەڵیشەوە سزای ١٤ ساڵ بەندکرانی بەسەردا سەپێندرا. * [[٢٩ی کانوونی دووەم]] – چوار بەندکراوی سیاسیی کورد بە ناوەکانی '''[[محەممەد فەرامەرزی]]'''، '''[[وەفا ئازەربار]]'''، '''[[پێژمان فاتحی]]''' و '''[[موحسین مەزڵووم]]''' لەلایەن [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ەوە لەسێدارەدران. * [[٢٥ی کانوونی دووەم]] – دوای ئەوەی باڵەکانی '''[[بلیمەت (ھەلیکۆپتەر)|ھەلیکۆپتەری بلیمەت]]''' زیانیان پێگەیشت، [[ناسا]] ئەرکی ھەلیکۆپتەرەکەی لە [[مەریخ]] کۆتاییی پێھێنا. * [[١٩ی کانوونی دووەم]] – '''[[مەکۆی زیرەک بۆ گەڕان بەدوای مانگدا|مەکۆی گەڕانچیی مانگ]]ی''' [[دەزگای بۆشاییی ژاپۆن]] بە سەرکەوتوویی لەسەر ڕووی [[مانگ]] نیشتەوە. * [[١٨ی کانوونی دووەم]] – لە کاردانەوەی [[ھێرشە مووشەکییەکانی ٢٠٢٤ی ئێران بۆ سەر پاکستان|ھێرشە مووشەکییەکانی ئێران بۆ سەر خاکی پاکستان]]، ھێزی ئاسمانیی پاکستان '''[[ئۆپەراسیۆنی مردن بۆ سەرمەچار]]ی''' لەناو خاکی [[ئێران]]دا ئەنجامدا. * [[١٦ی کانوونی دووەم]] ‒ [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپای پاسدارانی ئێران]] لەناو خاکی [[پاکستان]]دا چەند '''[[ھێرشە مووشەکییەکانی ٢٠٢٤ی ئێران بۆ سەر پاکستان|ھێرشێک]]ی''' ئەنجامدا و بەھۆیەوە دوو منداڵ کوژران. * [[١٥ی کانوونی دووەم]] ‒ لە '''[[ھێرشی مووشەکی بۆ سەر ھەولێر (٢٠٢٤)|ھێرشێکی مووشەکیی سپای پاسدارانی ئێران]]''' بۆ سەر خەڵکی مەدەنی لە [[ھەولێر]]، ٤ کەس گیانیان لەدەستدا و ٦ کەسیش بریندار بوون. * [[١٢ی کانوونی دووەم]] ‒ دوای پێکھێنانی ھاوپەیمانییەک بە سەرکردایەتیی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]]، زنجیرەیەک '''[[ھێرشە مووشەکییەکانی ٢٠٢٤ بۆ سەر یەمەن|ھێرشی مووشەکی]]''' بۆ سەر [[حووسییەکان]] لە [[یەمەن]] ئەنجامدرا. * [[٧ی کانوونی دووەم]] ‒ یاریزان و ڕاهێنەری تۆپی پێی ئەڵمانی، '''[[فرانتس بێکنباوەر]]''' لە تەمەنی ٧٨ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. * [[٣ی کانوونی دووەم]] ‒ لە چوارەمین ساڵیادی کوژرانی [[قاسم سولەیمانی]]، '''[[تەقینەوەکانی ٢٠٢٤ی کرمان|تەقینەوەیەک]]''' لە ڕۆژھەڵاتی شاری [[کرمان]] لە وڵاتی [[ئێران]]، دەبێتە ھۆی کوژرانی دەیان کەس. 5pk9pzyvim6fhfoxl0mbot7ohwix8ch 0 269348 1614290 1613611 2026-08-02T08:17:53Z Saad Goran 41181 نوێکردنەوەی پێشەکی 1614290 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = سەمیرە کارزان |وێنە = Samira Karzan.jpg |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٩٩ |شوێنی لەدایکبوون = [[بۆکان]]، [[ئێران]] |نەتەوە = [[کورد]] |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |نەتەوە = [[کورد]] |پیشە = [[گۆرانیبێژ]] |ئامێر = |ساڵانی چالاکی = ٢٠٢٠-ئێستا |ھاوسەر = [[ڕێباز شەمامی]] |کارە دیارەکان = دوکتۆر، تاقانەکەم، نەمدیوە |ئایین = [[ئیسلام]] }} '''سەمیرە کارزان''' (١٩٩٩ لە [[بۆکان]]، [[ئێران]]) خانمەگۆرانیبێژێکی کوردە.<ref name="speemedia-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ کلیپی (نەمدیوەی) بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=131809&Jor=35 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="wishe-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان "نەمدیوە"ی بڵاو كردەوە |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=162168&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> ئەو زیاتر بەھۆی بڵاوکردنەوەی گۆرانیی «دوکتۆر» لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە شێوەیەکی بەربڵاو لە نێو گوێگرانی مۆسیقای کوردیدا ناسرا.<ref name="speemedia-namdiwa" /><ref name="nrttv-mucize">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان'موعجیزە"ی بڵاوکردەوە |ناونیشان=https://nrttv.com/nrt2/detail2/7759 |وێبگە=nrttv.com |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەر|ئێران|کوردستان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]] o83wnpqgz391kr2lizf10vm5i95q697 1614296 1614290 2026-08-02T08:45:16Z Saad Goran 41181 کاروانی ھونەری 1614296 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = سەمیرە کارزان |وێنە = Samira Karzan.jpg |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٩٩ |شوێنی لەدایکبوون = [[بۆکان]]، [[ئێران]] |نەتەوە = [[کورد]] |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |نەتەوە = [[کورد]] |پیشە = [[گۆرانیبێژ]] |ئامێر = |ساڵانی چالاکی = ٢٠٢٠-ئێستا |ھاوسەر = [[ڕێباز شەمامی]] |کارە دیارەکان = دوکتۆر، تاقانەکەم، نەمدیوە |ئایین = [[ئیسلام]] }} '''سەمیرە کارزان''' (١٩٩٩ لە [[بۆکان]]، [[ئێران]]) خانمەگۆرانیبێژێکی کوردە.<ref name="speemedia-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ کلیپی (نەمدیوەی) بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=131809&Jor=35 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="wishe-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان "نەمدیوە"ی بڵاو كردەوە |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=162168&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> ئەو زیاتر بەھۆی بڵاوکردنەوەی گۆرانیی «دوکتۆر» لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە شێوەیەکی بەربڵاو لە نێو گوێگرانی مۆسیقای کوردیدا ناسرا.<ref name="speemedia-namdiwa" /><ref name="nrttv-mucize">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان'موعجیزە"ی بڵاوکردەوە |ناونیشان=https://nrttv.com/nrt2/detail2/7759 |وێبگە=nrttv.com |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == کاروانی ھونەری == سەمیرە کارزان لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە بە شێوەیەکی فەرمی دەستی بە بڵاوکردنەوەی بەرھەمە ھونەرییەکانی کردووە. لە حوزەیرانی ٢٠٢٠دا دووەم ڤیدیۆکلیپی خۆی بە ناوی «تاقانەکەم» بڵاوکردەوە کە ئاواز و تێکستەکەی لەلایەن خۆیەوە ئامادەکرابوو.<ref name="gulan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ كلیپێكی نوێی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173627 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان "تاقانەکەم" بڵاودەکاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=16377&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> دوای بڵاوکردنەوەی گۆرانی «نابێ» لە تەممووزی ٢٠٢٠دا، لە ٢ی تشرینی دووەمی ھەمان ساڵ گۆرانی «دوکتۆر»ی بڵاوکردەوە کە مێلۆدییەکەی لەلایەن ئەحلام و تێکستەکەی لەلایەن کاوە ئیسماعیلییەوە نووسرابوو و سەرنجی زۆری پێ کێشرا.<ref name="gulan-dktor">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(دوكتۆر)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173835 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەر|ئێران|کوردستان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]] gn0at65z3fn8jwichttnihw9xdkfl5k 1614300 1614296 2026-08-02T09:08:24Z Saad Goran 41181 1614300 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = سەمیرە کارزان |وێنە = Samira Karzan.jpg |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٩٩ |شوێنی لەدایکبوون = [[بۆکان]]، [[ئێران]] |نەتەوە = [[کورد]] |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |نەتەوە = [[کورد]] |پیشە = [[گۆرانیبێژ]] |ئامێر = |ساڵانی چالاکی = ٢٠٢٠-ئێستا |ھاوسەر = [[ڕێباز شەمامی]] |کارە دیارەکان = دوکتۆر، تاقانەکەم، نەمدیوە |ئایین = [[ئیسلام]] }} '''سەمیرە کارزان''' (١٩٩٩ لە [[بۆکان]]، [[ئێران]]) خانمەگۆرانیبێژێکی کوردە.<ref name="speemedia-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ کلیپی (نەمدیوەی) بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=131809&Jor=35 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="wishe-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان "نەمدیوە"ی بڵاو كردەوە |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=162168&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> ئەو زیاتر بەھۆی بڵاوکردنەوەی گۆرانیی «دوکتۆر» لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە شێوەیەکی بەربڵاو لە نێو گوێگرانی مۆسیقای کوردیدا ناسرا.<ref name="speemedia-namdiwa" /><ref name="nrttv-mucize">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان'موعجیزە"ی بڵاوکردەوە |ناونیشان=https://nrttv.com/nrt2/detail2/7759 |وێبگە=nrttv.com |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == کاروانی ھونەری == سەمیرە کارزان لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە بە شێوەیەکی فەرمی دەستی بە بڵاوکردنەوەی بەرھەمە ھونەرییەکانی کردووە. لە حوزەیرانی ٢٠٢٠دا دووەم ڤیدیۆکلیپی خۆی بە ناوی «تاقانەکەم» بڵاوکردەوە کە ئاواز و تێکستەکەی لەلایەن خۆیەوە ئامادەکرابوو.<ref name="gulan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ كلیپێكی نوێی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173627 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان "تاقانەکەم" بڵاودەکاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=16377&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> دوای بڵاوکردنەوەی گۆرانی «نابێ» لە تەممووزی ٢٠٢٠دا، لە ٢ی تشرینی دووەمی ھەمان ساڵ گۆرانی «دوکتۆر»ی بڵاوکردەوە کە مێلۆدییەکەی لەلایەن ئەحلام و تێکستەکەی لەلایەن کاوە ئیسماعیلییەوە نووسرابوو و سەرنجی زۆری پێ کێشرا.<ref name="gulan-dktor">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(دوكتۆر)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173835 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە دوای ھاوسەرگیرییەکەی لە ئابی ساڵی ٢٠٢١دا یەکەم ڤیدیۆکلیپی بە ناوی «بووک و زاوا» بە شێوەیەکی شاد بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-bukuzawa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(بوك و زاوا)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/266373 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> لە کارە ھونەرییەکانیدا ھاوبەشیی لەگەڵ ھاوسەرەکەی ڕێباز شەمامی کردووە، لەوانە گۆرانیی دوێتی «لەیل و مەجنون» (تشرینی دووەمی ٢٠٢١)<ref name="xendan-layl">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان و هاوسەرەكەی دەبن بە "لەیل و مەجنون" |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=20605&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی سێقۆڵی «سەرگەردانم بێ تۆ» لەگەڵ ڕێباز شەمامی و ئەفشین شوکری لە ئابی ٢٠٢٣دا.<ref name="xendan-sargardanm">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان لەگەڵ هاوسەرەكەی گۆرانی دەڵێت |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=23196&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە کارزان جگە لە کارە تایبەتەکانی، گۆرانی چەندین ھونەرمەندی دیاری کوردی نوێ کردووەتەوە؛ لەوانە گۆرانییەکانی «قەدەر» (٢٠٢١) و «چۆن دڵت دێ» (٢٠٢٥) لە بەرھەمەکانی [[زەکەریا عەبدوڵڵا]]،<ref name="wishe-qadar">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سه‌میره‌ گۆرانیی "قه‌ده‌ر" ده‌ڵێته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=127114&Jor=6 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-chon-dlt-de">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان گۆرانییەكی زەكەریا عەبدوڵا دەڵێتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=25470&babet=40&relat=8127 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> گۆرانیی «ئەی ڕەفیقان» لە بەرھەمەکانی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی (٢٠٢٤)<ref name="speemedia-ay-rafiqan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ڤیدیۆ.. سەمیرا کارزان گۆرانییەکی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی دەڵێتەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=137152&Jor=25 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی «دەست مەدەن یاران»ی ھونەرمەند [[حەسەن زیرەک]] لە ئاداری ٢٠٢٥دا.<ref name="wishe-dast-madan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان بە گۆرانییەكی حەسەن زیرەك تۆڕە كۆمەڵایەتییەکەی هەژماند |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=180545&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی ئاداری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە شوباتی ٢٠٢٥دا یەکەمین تراکی ئەلبومی نوێی خۆی بە ناوی «دڵم تەنگە» بە تێکستی سەعدون ڕەحمانی بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-dlm-tanga">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان ڤیدیۆ كلیپی(دڵم تەنگە)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/336024 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> پاشان لە تەممووزی ٢٠٢٦دا، نوێترین ڤیدیۆکلیپی خۆی بۆ گۆرانیی «بەسە بۆم» لە نووسینی مەسعود حەسەنزادە لە یوتیوب بڵاوکردەوە.<ref name="xendan-bassa-bom">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان كلیپی "بەسە بۆم" بڵاودەكاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews/26669 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەر|ئێران|کوردستان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]] n172l13jeoztl9rfnjksuo6qhumpj58 1614303 1614300 2026-08-02T09:24:23Z Hivja 64112 1614303 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = سەمیرە کارزان |وێنە = Samira Karzan.jpg |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٩٩ |شوێنی لەدایکبوون = [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |نەتەوە = [[کورد]] |پیشە = [[گۆرانیبێژ]] |ئامێر = |ساڵانی چالاکی = ٢٠٢٠–ئێستا |ھاوسەر = [[ڕێباز شەمامی]] |کارە دیارەکان = دوکتۆر، تاقانەکەم، نەمدیوە |ئایین = [[ئیسلام]] }} '''سەمیرە کارزان''' (لەدایکبووی ١٩٩٩ لە [[بۆکان]]) خانمەگۆرانیبێژێکی کوردە.<ref name="speemedia-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ کلیپی (نەمدیوەی) بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=131809&Jor=35 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="wishe-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان "نەمدیوە"ی بڵاو كردەوە |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=162168&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> ئەو زیاتر بەھۆی بڵاوکردنەوەی گۆرانیی «دوکتۆر» لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە شێوەیەکی بەربڵاو لە نێو گوێگرانی مۆسیقای کوردیدا ناسرا.<ref name="speemedia-namdiwa" /><ref name="nrttv-mucize">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان'موعجیزە"ی بڵاوکردەوە |ناونیشان=https://nrttv.com/nrt2/detail2/7759 |وێبگە=nrttv.com |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == کاروانی ھونەری == سەمیرە کارزان لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە بە شێوەیەکی فەرمی دەستی بە بڵاوکردنەوەی بەرھەمە ھونەرییەکانی کردووە. لە حوزەیرانی ٢٠٢٠دا دووەم ڤیدیۆکلیپی خۆی بە ناوی «تاقانەکەم» بڵاوکردەوە کە ئاواز و تێکستەکەی لەلایەن خۆیەوە ئامادەکرابوو.<ref name="gulan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ كلیپێكی نوێی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173627 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان "تاقانەکەم" بڵاودەکاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=16377&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> دوای بڵاوکردنەوەی گۆرانی «نابێ» لە تەممووزی ٢٠٢٠دا، لە ٢ی تشرینی دووەمی ھەمان ساڵ گۆرانی «دوکتۆر»ی بڵاوکردەوە کە مێلۆدییەکەی لەلایەن ئەحلام و تێکستەکەی لەلایەن کاوە ئیسماعیلییەوە نووسرابوو و سەرنجی زۆری پێ کێشرا.<ref name="gulan-dktor">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(دوكتۆر)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173835 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە دوای ھاوسەرگیرییەکەی لە ئابی ساڵی ٢٠٢١دا یەکەم ڤیدیۆکلیپی بە ناوی «بووک و زاوا» بە شێوەیەکی شاد بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-bukuzawa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(بوك و زاوا)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/266373 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> لە کارە ھونەرییەکانیدا ھاوبەشیی لەگەڵ ھاوسەرەکەی ڕێباز شەمامی کردووە، لەوانە گۆرانیی دوێتی «لەیل و مەجنون» (تشرینی دووەمی ٢٠٢١)<ref name="xendan-layl">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان و هاوسەرەكەی دەبن بە "لەیل و مەجنون" |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=20605&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی سێقۆڵی «سەرگەردانم بێ تۆ» لەگەڵ ڕێباز شەمامی و ئەفشین شوکری لە ئابی ٢٠٢٣دا.<ref name="xendan-sargardanm">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان لەگەڵ هاوسەرەكەی گۆرانی دەڵێت |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=23196&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە کارزان جگە لە کارە تایبەتەکانی، گۆرانی چەندین ھونەرمەندی دیاری کوردی نوێ کردووەتەوە؛ لەوانە گۆرانییەکانی «قەدەر» (٢٠٢١) و «چۆن دڵت دێ» (٢٠٢٥) لە بەرھەمەکانی [[زەکەریا عەبدوڵڵا]]،<ref name="wishe-qadar">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سه‌میره‌ گۆرانیی "قه‌ده‌ر" ده‌ڵێته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=127114&Jor=6 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-chon-dlt-de">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان گۆرانییەكی زەكەریا عەبدوڵا دەڵێتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=25470&babet=40&relat=8127 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> گۆرانیی «ئەی ڕەفیقان» لە بەرھەمەکانی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی (٢٠٢٤)<ref name="speemedia-ay-rafiqan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ڤیدیۆ.. سەمیرا کارزان گۆرانییەکی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی دەڵێتەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=137152&Jor=25 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی «دەست مەدەن یاران»ی ھونەرمەند [[حەسەن زیرەک]] لە ئاداری ٢٠٢٥دا.<ref name="wishe-dast-madan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان بە گۆرانییەكی حەسەن زیرەك تۆڕە كۆمەڵایەتییەکەی هەژماند |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=180545&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی ئاداری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە شوباتی ٢٠٢٥دا یەکەمین تراکی ئەلبومی نوێی خۆی بە ناوی «دڵم تەنگە» بە تێکستی سەعدون ڕەحمانی بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-dlm-tanga">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان ڤیدیۆ كلیپی(دڵم تەنگە)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/336024 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> پاشان لە تەممووزی ٢٠٢٦دا، نوێترین ڤیدیۆکلیپی خۆی بۆ گۆرانیی «بەسە بۆم» لە نووسینی مەسعود حەسەنزادە لە یوتیوب بڵاوکردەوە.<ref name="xendan-bassa-bom">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان كلیپی "بەسە بۆم" بڵاودەكاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews/26669 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەر|ئێران|کوردستان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]] f0aja1j93eivg57w70swzp5e5j1f5ex 1614304 1614303 2026-08-02T09:24:36Z Hivja 64112 1614304 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = سەمیرە کارزان |وێنە = Samira Karzan.jpg |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٩٩ |شوێنی لەدایکبوون = [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |نەتەوە = [[کورد]] |پیشە = [[گۆرانیبێژ]] |ئامێر = |ساڵانی چالاکی = ٢٠٢٠–ئێستا |ھاوسەر = [[ڕێباز شەمامی]] |کارە دیارەکان = دوکتۆر، تاقانەکەم، نەمدیوە |ئایین = [[ئیسلام]] }} '''سەمیرە کارزان''' (لەدایکبووی ١٩٩٩ لە [[بۆکان]]) خانمەگۆرانیبێژێکی کوردە.<ref name="speemedia-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ کلیپی (نەمدیوەی) بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=131809&Jor=35 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="wishe-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان "نەمدیوە"ی بڵاو كردەوە |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=162168&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> ئەو زیاتر بەھۆی بڵاوکردنەوەی گۆرانیی «دوکتۆر» لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە شێوەیەکی بەربڵاو لە نێو گوێگرانی مۆسیقای کوردیدا ناسرا.<ref name="speemedia-namdiwa" /><ref name="nrttv-mucize">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان'موعجیزە"ی بڵاوکردەوە |ناونیشان=https://nrttv.com/nrt2/detail2/7759 |وێبگە=nrttv.com |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == پیشە == سەمیرە کارزان لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە بە شێوەیەکی فەرمی دەستی بە بڵاوکردنەوەی بەرھەمە ھونەرییەکانی کردووە. لە حوزەیرانی ٢٠٢٠دا دووەم ڤیدیۆکلیپی خۆی بە ناوی «تاقانەکەم» بڵاوکردەوە کە ئاواز و تێکستەکەی لەلایەن خۆیەوە ئامادەکرابوو.<ref name="gulan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ كلیپێكی نوێی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173627 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان "تاقانەکەم" بڵاودەکاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=16377&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> دوای بڵاوکردنەوەی گۆرانی «نابێ» لە تەممووزی ٢٠٢٠دا، لە ٢ی تشرینی دووەمی ھەمان ساڵ گۆرانی «دوکتۆر»ی بڵاوکردەوە کە مێلۆدییەکەی لەلایەن ئەحلام و تێکستەکەی لەلایەن کاوە ئیسماعیلییەوە نووسرابوو و سەرنجی زۆری پێ کێشرا.<ref name="gulan-dktor">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(دوكتۆر)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173835 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە دوای ھاوسەرگیرییەکەی لە ئابی ساڵی ٢٠٢١دا یەکەم ڤیدیۆکلیپی بە ناوی «بووک و زاوا» بە شێوەیەکی شاد بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-bukuzawa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(بوك و زاوا)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/266373 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> لە کارە ھونەرییەکانیدا ھاوبەشیی لەگەڵ ھاوسەرەکەی ڕێباز شەمامی کردووە، لەوانە گۆرانیی دوێتی «لەیل و مەجنون» (تشرینی دووەمی ٢٠٢١)<ref name="xendan-layl">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان و هاوسەرەكەی دەبن بە "لەیل و مەجنون" |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=20605&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی سێقۆڵی «سەرگەردانم بێ تۆ» لەگەڵ ڕێباز شەمامی و ئەفشین شوکری لە ئابی ٢٠٢٣دا.<ref name="xendan-sargardanm">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان لەگەڵ هاوسەرەكەی گۆرانی دەڵێت |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=23196&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە کارزان جگە لە کارە تایبەتەکانی، گۆرانی چەندین ھونەرمەندی دیاری کوردی نوێ کردووەتەوە؛ لەوانە گۆرانییەکانی «قەدەر» (٢٠٢١) و «چۆن دڵت دێ» (٢٠٢٥) لە بەرھەمەکانی [[زەکەریا عەبدوڵڵا]]،<ref name="wishe-qadar">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سه‌میره‌ گۆرانیی "قه‌ده‌ر" ده‌ڵێته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=127114&Jor=6 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-chon-dlt-de">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان گۆرانییەكی زەكەریا عەبدوڵا دەڵێتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=25470&babet=40&relat=8127 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> گۆرانیی «ئەی ڕەفیقان» لە بەرھەمەکانی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی (٢٠٢٤)<ref name="speemedia-ay-rafiqan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ڤیدیۆ.. سەمیرا کارزان گۆرانییەکی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی دەڵێتەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=137152&Jor=25 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی «دەست مەدەن یاران»ی ھونەرمەند [[حەسەن زیرەک]] لە ئاداری ٢٠٢٥دا.<ref name="wishe-dast-madan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان بە گۆرانییەكی حەسەن زیرەك تۆڕە كۆمەڵایەتییەکەی هەژماند |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=180545&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی ئاداری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە شوباتی ٢٠٢٥دا یەکەمین تراکی ئەلبومی نوێی خۆی بە ناوی «دڵم تەنگە» بە تێکستی سەعدون ڕەحمانی بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-dlm-tanga">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان ڤیدیۆ كلیپی(دڵم تەنگە)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/336024 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> پاشان لە تەممووزی ٢٠٢٦دا، نوێترین ڤیدیۆکلیپی خۆی بۆ گۆرانیی «بەسە بۆم» لە نووسینی مەسعود حەسەنزادە لە یوتیوب بڵاوکردەوە.<ref name="xendan-bassa-bom">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان كلیپی "بەسە بۆم" بڵاودەكاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews/26669 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەر|ئێران|کوردستان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]] 3xwn2ysydee1ibmr6fipgn4054ccy93 1614313 1614304 2026-08-02T09:28:50Z Hivja 64112 /* */ 1614313 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = سەمیرە کارزان |وێنە = Samira Karzan.jpg |ناوی لەدایکبوون = زەھرا قۆلیزادە |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٩٩ |شوێنی لەدایکبوون = [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |نەتەوە = [[کورد]] |پیشە = [[گۆرانیبێژ]] |ئامێر = |ساڵانی چالاکی = ٢٠٢٠–ئێستا |ھاوسەر = [[ڕێباز شەمامی]] |کارە دیارەکان = دوکتۆر، تاقانەکەم، نەمدیوە |ئایین = [[ئیسلام]] }} '''سەمیرە کارزان''' (لەدایکبووی ١٩٩٩ لە [[بۆکان]]) خانمەگۆرانیبێژێکی کوردە.<ref name="speemedia-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ کلیپی (نەمدیوەی) بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=131809&Jor=35 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="wishe-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان "نەمدیوە"ی بڵاو كردەوە |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=162168&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> ئەو زیاتر بەھۆی بڵاوکردنەوەی گۆرانیی «دوکتۆر» لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە شێوەیەکی بەربڵاو لە نێو گوێگرانی مۆسیقای کوردیدا ناسرا.<ref name="speemedia-namdiwa" /><ref name="nrttv-mucize">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان'موعجیزە"ی بڵاوکردەوە |ناونیشان=https://nrttv.com/nrt2/detail2/7759 |وێبگە=nrttv.com |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == پیشە == سەمیرە کارزان لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە بە شێوەیەکی فەرمی دەستی بە بڵاوکردنەوەی بەرھەمە ھونەرییەکانی کردووە. لە حوزەیرانی ٢٠٢٠دا دووەم ڤیدیۆکلیپی خۆی بە ناوی «تاقانەکەم» بڵاوکردەوە کە ئاواز و تێکستەکەی لەلایەن خۆیەوە ئامادەکرابوو.<ref name="gulan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ كلیپێكی نوێی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173627 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان "تاقانەکەم" بڵاودەکاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=16377&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> دوای بڵاوکردنەوەی گۆرانی «نابێ» لە تەممووزی ٢٠٢٠دا، لە ٢ی تشرینی دووەمی ھەمان ساڵ گۆرانی «دوکتۆر»ی بڵاوکردەوە کە مێلۆدییەکەی لەلایەن ئەحلام و تێکستەکەی لەلایەن کاوە ئیسماعیلییەوە نووسرابوو و سەرنجی زۆری پێ کێشرا.<ref name="gulan-dktor">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(دوكتۆر)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173835 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە دوای ھاوسەرگیرییەکەی لە ئابی ساڵی ٢٠٢١دا یەکەم ڤیدیۆکلیپی بە ناوی «بووک و زاوا» بە شێوەیەکی شاد بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-bukuzawa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(بوك و زاوا)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/266373 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> لە کارە ھونەرییەکانیدا ھاوبەشیی لەگەڵ ھاوسەرەکەی ڕێباز شەمامی کردووە، لەوانە گۆرانیی دوێتی «لەیل و مەجنون» (تشرینی دووەمی ٢٠٢١)<ref name="xendan-layl">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان و هاوسەرەكەی دەبن بە "لەیل و مەجنون" |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=20605&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی سێقۆڵی «سەرگەردانم بێ تۆ» لەگەڵ ڕێباز شەمامی و ئەفشین شوکری لە ئابی ٢٠٢٣دا.<ref name="xendan-sargardanm">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان لەگەڵ هاوسەرەكەی گۆرانی دەڵێت |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=23196&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە کارزان جگە لە کارە تایبەتەکانی، گۆرانی چەندین ھونەرمەندی دیاری کوردی نوێ کردووەتەوە؛ لەوانە گۆرانییەکانی «قەدەر» (٢٠٢١) و «چۆن دڵت دێ» (٢٠٢٥) لە بەرھەمەکانی [[زەکەریا عەبدوڵڵا]]،<ref name="wishe-qadar">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سه‌میره‌ گۆرانیی "قه‌ده‌ر" ده‌ڵێته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=127114&Jor=6 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-chon-dlt-de">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان گۆرانییەكی زەكەریا عەبدوڵا دەڵێتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=25470&babet=40&relat=8127 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> گۆرانیی «ئەی ڕەفیقان» لە بەرھەمەکانی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی (٢٠٢٤)<ref name="speemedia-ay-rafiqan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ڤیدیۆ.. سەمیرا کارزان گۆرانییەکی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی دەڵێتەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=137152&Jor=25 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی «دەست مەدەن یاران»ی ھونەرمەند [[حەسەن زیرەک]] لە ئاداری ٢٠٢٥دا.<ref name="wishe-dast-madan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان بە گۆرانییەكی حەسەن زیرەك تۆڕە كۆمەڵایەتییەکەی هەژماند |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=180545&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی ئاداری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە شوباتی ٢٠٢٥دا یەکەمین تراکی ئەلبومی نوێی خۆی بە ناوی «دڵم تەنگە» بە تێکستی سەعدون ڕەحمانی بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-dlm-tanga">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان ڤیدیۆ كلیپی(دڵم تەنگە)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/336024 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> پاشان لە تەممووزی ٢٠٢٦دا، نوێترین ڤیدیۆکلیپی خۆی بۆ گۆرانیی «بەسە بۆم» لە نووسینی مەسعود حەسەنزادە لە یوتیوب بڵاوکردەوە.<ref name="xendan-bassa-bom">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان كلیپی "بەسە بۆم" بڵاودەكاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews/26669 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەر|ئێران|کوردستان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]] jtq9zgmr0d0da9gv54as0lroi6518qq 1614367 1614313 2026-08-02T11:27:45Z Saad Goran 41181 [[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] لە ویکیپیدیا پێویستە بێلایەن دیار بین. 1614367 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = سەمیرە کارزان |وێنە = Samira Karzan.jpg |ناوی لەدایکبوون = زەھرا قۆلیزادە |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٩٩ |شوێنی لەدایکبوون = [[بۆکان]]، [[ئێران]] |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |نەتەوە = [[کورد]] |پیشە = [[گۆرانیبێژ]] |ئامێر = |ساڵانی چالاکی = ٢٠٢٠–ئێستا |ھاوسەر = [[ڕێباز شەمامی]] |کارە دیارەکان = دوکتۆر، تاقانەکەم، نەمدیوە |ئایین = [[ئیسلام]] }} '''سەمیرە کارزان''' (لەدایکبووی ١٩٩٩ لە [[بۆکان]]، [[ئێران]]) خانمەگۆرانیبێژێکی کوردە.<ref name="speemedia-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ کلیپی (نەمدیوەی) بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=131809&Jor=35 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="wishe-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان "نەمدیوە"ی بڵاو كردەوە |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=162168&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> ئەو زیاتر بەھۆی بڵاوکردنەوەی گۆرانیی «دوکتۆر» لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە شێوەیەکی بەربڵاو لە نێو گوێگرانی مۆسیقای کوردیدا ناسرا.<ref name="speemedia-namdiwa" /><ref name="nrttv-mucize">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان'موعجیزە"ی بڵاوکردەوە |ناونیشان=https://nrttv.com/nrt2/detail2/7759 |وێبگە=nrttv.com |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == پیشە == سەمیرە کارزان لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە بە شێوەیەکی فەرمی دەستی بە بڵاوکردنەوەی بەرھەمە ھونەرییەکانی کردووە. لە حوزەیرانی ٢٠٢٠دا دووەم ڤیدیۆکلیپی خۆی بە ناوی «تاقانەکەم» بڵاوکردەوە کە ئاواز و تێکستەکەی لەلایەن خۆیەوە ئامادەکرابوو.<ref name="gulan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ كلیپێكی نوێی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173627 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان "تاقانەکەم" بڵاودەکاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=16377&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> دوای بڵاوکردنەوەی گۆرانی «نابێ» لە تەممووزی ٢٠٢٠دا، لە ٢ی تشرینی دووەمی ھەمان ساڵ گۆرانی «دوکتۆر»ی بڵاوکردەوە کە مێلۆدییەکەی لەلایەن ئەحلام و تێکستەکەی لەلایەن کاوە ئیسماعیلییەوە نووسرابوو و سەرنجی زۆری پێ کێشرا.<ref name="gulan-dktor">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(دوكتۆر)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173835 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە دوای ھاوسەرگیرییەکەی لە ئابی ساڵی ٢٠٢١دا یەکەم ڤیدیۆکلیپی بە ناوی «بووک و زاوا» بە شێوەیەکی شاد بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-bukuzawa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(بوك و زاوا)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/266373 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> لە کارە ھونەرییەکانیدا ھاوبەشیی لەگەڵ ھاوسەرەکەی ڕێباز شەمامی کردووە، لەوانە گۆرانیی دوێتی «لەیل و مەجنون» (تشرینی دووەمی ٢٠٢١)<ref name="xendan-layl">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان و هاوسەرەكەی دەبن بە "لەیل و مەجنون" |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=20605&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی سێقۆڵی «سەرگەردانم بێ تۆ» لەگەڵ ڕێباز شەمامی و ئەفشین شوکری لە ئابی ٢٠٢٣دا.<ref name="xendan-sargardanm">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان لەگەڵ هاوسەرەكەی گۆرانی دەڵێت |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=23196&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە کارزان جگە لە کارە تایبەتەکانی، گۆرانی چەندین ھونەرمەندی دیاری کوردی نوێ کردووەتەوە؛ لەوانە گۆرانییەکانی «قەدەر» (٢٠٢١) و «چۆن دڵت دێ» (٢٠٢٥) لە بەرھەمەکانی [[زەکەریا عەبدوڵڵا]]،<ref name="wishe-qadar">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سه‌میره‌ گۆرانیی "قه‌ده‌ر" ده‌ڵێته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=127114&Jor=6 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-chon-dlt-de">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان گۆرانییەكی زەكەریا عەبدوڵا دەڵێتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=25470&babet=40&relat=8127 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> گۆرانیی «ئەی ڕەفیقان» لە بەرھەمەکانی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی (٢٠٢٤)<ref name="speemedia-ay-rafiqan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ڤیدیۆ.. سەمیرا کارزان گۆرانییەکی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی دەڵێتەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=137152&Jor=25 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی «دەست مەدەن یاران»ی ھونەرمەند [[حەسەن زیرەک]] لە ئاداری ٢٠٢٥دا.<ref name="wishe-dast-madan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان بە گۆرانییەكی حەسەن زیرەك تۆڕە كۆمەڵایەتییەکەی هەژماند |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=180545&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی ئاداری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە شوباتی ٢٠٢٥دا یەکەمین تراکی ئەلبومی نوێی خۆی بە ناوی «دڵم تەنگە» بە تێکستی سەعدون ڕەحمانی بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-dlm-tanga">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان ڤیدیۆ كلیپی(دڵم تەنگە)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/336024 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> پاشان لە تەممووزی ٢٠٢٦دا، نوێترین ڤیدیۆکلیپی خۆی بۆ گۆرانیی «بەسە بۆم» لە نووسینی مەسعود حەسەنزادە لە یوتیوب بڵاوکردەوە.<ref name="xendan-bassa-bom">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان كلیپی "بەسە بۆم" بڵاودەكاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews/26669 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەر|ئێران|کوردستان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]] i91n225jy7ugvzctwiw18xuvibtyzch 1614372 1614367 2026-08-02T11:35:05Z Hivja 64112 پووچەڵکردنەوەی پێداچوونەوەی [[Special:Diff/1614367|1614367]] لە لایەن [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] ([[User talk:Saad Goran|لێدوان]]) لە کام یەکدەنگی و وتووێژدا نووسینی ڕۆژهەڵات/باشووری کوردستان لەجیانی وڵات وەک لایەنگری دەستنیشان کراوە؟ تەنانەت لە ویکیپیدیای ئینگلیزیشدا زۆرجار ناوی ویلایەت بەتەنیا لە جێگای ناوی وڵات دەنووسرێت. 1614372 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = سەمیرە کارزان |وێنە = Samira Karzan.jpg |ناوی لەدایکبوون = زەھرا قۆلیزادە |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٩٩ |شوێنی لەدایکبوون = [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |نەتەوە = [[کورد]] |پیشە = [[گۆرانیبێژ]] |ئامێر = |ساڵانی چالاکی = ٢٠٢٠–ئێستا |ھاوسەر = [[ڕێباز شەمامی]] |کارە دیارەکان = دوکتۆر، تاقانەکەم، نەمدیوە |ئایین = [[ئیسلام]] }} '''سەمیرە کارزان''' (لەدایکبووی ١٩٩٩ لە [[بۆکان]]) خانمەگۆرانیبێژێکی کوردە.<ref name="speemedia-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ کلیپی (نەمدیوەی) بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=131809&Jor=35 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="wishe-namdiwa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان "نەمدیوە"ی بڵاو كردەوە |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=162168&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> ئەو زیاتر بەھۆی بڵاوکردنەوەی گۆرانیی «دوکتۆر» لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە شێوەیەکی بەربڵاو لە نێو گوێگرانی مۆسیقای کوردیدا ناسرا.<ref name="speemedia-namdiwa" /><ref name="nrttv-mucize">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان'موعجیزە"ی بڵاوکردەوە |ناونیشان=https://nrttv.com/nrt2/detail2/7759 |وێبگە=nrttv.com |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == پیشە == سەمیرە کارزان لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە بە شێوەیەکی فەرمی دەستی بە بڵاوکردنەوەی بەرھەمە ھونەرییەکانی کردووە. لە حوزەیرانی ٢٠٢٠دا دووەم ڤیدیۆکلیپی خۆی بە ناوی «تاقانەکەم» بڵاوکردەوە کە ئاواز و تێکستەکەی لەلایەن خۆیەوە ئامادەکرابوو.<ref name="gulan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان ڤیدیۆ كلیپێكی نوێی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173627 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-taqanakam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە کارزان "تاقانەکەم" بڵاودەکاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=16377&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> دوای بڵاوکردنەوەی گۆرانی «نابێ» لە تەممووزی ٢٠٢٠دا، لە ٢ی تشرینی دووەمی ھەمان ساڵ گۆرانی «دوکتۆر»ی بڵاوکردەوە کە مێلۆدییەکەی لەلایەن ئەحلام و تێکستەکەی لەلایەن کاوە ئیسماعیلییەوە نووسرابوو و سەرنجی زۆری پێ کێشرا.<ref name="gulan-dktor">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(دوكتۆر)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/173835 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە دوای ھاوسەرگیرییەکەی لە ئابی ساڵی ٢٠٢١دا یەکەم ڤیدیۆکلیپی بە ناوی «بووک و زاوا» بە شێوەیەکی شاد بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-bukuzawa">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان(بوك و زاوا)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/266373 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> لە کارە ھونەرییەکانیدا ھاوبەشیی لەگەڵ ھاوسەرەکەی ڕێباز شەمامی کردووە، لەوانە گۆرانیی دوێتی «لەیل و مەجنون» (تشرینی دووەمی ٢٠٢١)<ref name="xendan-layl">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان و هاوسەرەكەی دەبن بە "لەیل و مەجنون" |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=20605&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی سێقۆڵی «سەرگەردانم بێ تۆ» لەگەڵ ڕێباز شەمامی و ئەفشین شوکری لە ئابی ٢٠٢٣دا.<ref name="xendan-sargardanm">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان لەگەڵ هاوسەرەكەی گۆرانی دەڵێت |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=23196&babet=40&relat=7038 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە کارزان جگە لە کارە تایبەتەکانی، گۆرانی چەندین ھونەرمەندی دیاری کوردی نوێ کردووەتەوە؛ لەوانە گۆرانییەکانی «قەدەر» (٢٠٢١) و «چۆن دڵت دێ» (٢٠٢٥) لە بەرھەمەکانی [[زەکەریا عەبدوڵڵا]]،<ref name="wishe-qadar">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سه‌میره‌ گۆرانیی "قه‌ده‌ر" ده‌ڵێته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=127114&Jor=6 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref><ref name="xendan-chon-dlt-de">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان گۆرانییەكی زەكەریا عەبدوڵا دەڵێتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews?jimare=25470&babet=40&relat=8127 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> گۆرانیی «ئەی ڕەفیقان» لە بەرھەمەکانی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی (٢٠٢٤)<ref name="speemedia-ay-rafiqan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ڤیدیۆ.. سەمیرا کارزان گۆرانییەکی سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی دەڵێتەوە |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=137152&Jor=25 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> و گۆرانیی «دەست مەدەن یاران»ی ھونەرمەند [[حەسەن زیرەک]] لە ئاداری ٢٠٢٥دا.<ref name="wishe-dast-madan">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان بە گۆرانییەكی حەسەن زیرەك تۆڕە كۆمەڵایەتییەکەی هەژماند |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=180545&Jor=5 |وێبگە=wishe.net |ڕێکەوت=٢٥ی ئاداری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> سەمیرە لە شوباتی ٢٠٢٥دا یەکەمین تراکی ئەلبومی نوێی خۆی بە ناوی «دڵم تەنگە» بە تێکستی سەعدون ڕەحمانی بڵاوکردەوە.<ref name="gulan-dlm-tanga">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرە كارزان ڤیدیۆ كلیپی(دڵم تەنگە)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/336024 |وێبگە=gulanmedia.com |ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> پاشان لە تەممووزی ٢٠٢٦دا، نوێترین ڤیدیۆکلیپی خۆی بۆ گۆرانیی «بەسە بۆم» لە نووسینی مەسعود حەسەنزادە لە یوتیوب بڵاوکردەوە.<ref name="xendan-bassa-bom">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سەمیرا كارزان كلیپی "بەسە بۆم" بڵاودەكاتەوە |ناونیشان=https://www.xendan.org/life/detailnews/26669 |وێبگە=xendan.org |ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەر|ئێران|کوردستان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]] jtq9zgmr0d0da9gv54as0lroi6518qq 3 270757 1614319 1601997 2026-08-02T09:30:53Z SakuraBot 51806 بۆت: گواستنەوەی پەیامەکانی Translation of the week بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation_of_the_week]] 1614319 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} == [[:پەڕگە:Sony-Music-Logo.svg]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:پەڕگە:Sony-Music-Logo.svg]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>لە کۆمنز ھەیە</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:پەڕگە:Sony-Music-Logo.svg|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95%3ASony-Music-Logo.svg|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٥١، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == [[:پەڕگە:Logo of the 100.jpg]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:پەڕگە:Logo of the 100.jpg]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>لە کۆمنز ھەیە</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:پەڕگە:Logo of the 100.jpg|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95%3ALogo+of+the+100.jpg|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٥١، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == [[:پەڕگە:Junko Icon.png]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:پەڕگە:Junko Icon.png]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیە</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:پەڕگە:Junko Icon.png|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95%3AJunko+Icon.png|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٥١، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == [[:پەڕگە:She-hulk.jpg]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:پەڕگە:She-hulk.jpg]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>دووبارەیە</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:پەڕگە:She-hulk.jpg|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D9%BE%DB%95%DA%95%DA%AF%DB%95%3AShe-hulk.jpg|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٥١، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == وێنەی نائازادی ھەتیو پەڕگە:Hur Jun 1999 drama promotional image.jpg == [[پەڕگە:Ambox warning blue.svg|35px|text-top|ڕاست|⚠|link=]] سپاس بۆ بارکردنی '''[[:پەڕگە:Hur Jun 1999 drama promotional image.jpg]]'''. پەڕەی وەسفی وێنەکە لە ئێستادا ئەوە دەردەخات کە وێنەکە نائازادە و دەتوانرێت تەنیا لە ویکیپیدیا و لەژێر [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|بەکارھێنانی داد]] بەکاربھێنرێت. بەڵام، لە ئێستادا وێنەکە لەسەر ھیچ وتارێکی ویکیپیدیا بەکارنەھاتووە. ئەگەر پێشتر وێنەکە لەناو وتارێک بوو، ئەوا تکایە بڕۆ بۆ وتارەکە و بزانە بۆچی لابراوە. لەوانەیە زیادی بکەیتەوە ئەگەر پێت وایە بەسوود بێت. بەڵام، تکایە تێبینی بکە کە ئەو وێنانەی کە دەکرێ جێگرەوەیەکیان بۆ دروست بکرێت قابیلی قبوڵکردن نییە تا لە ویکیپیدیا بەکاربێت. (بڕوانە [[ویکیپیدیا:ناوەرۆکی نائازاد|سیاسەتەکەمان لەسەر میدیای نائازاد]]). تێبینی بکە کە ھەر وێنەگەلێکی نائازاد کە لەسەر '''ھیچ وتارێک''' بەکارنەھاتبێت، دوای ٧ ڕۆژ دەسڕدرێتەوە، ھەر وەک لە [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا#پ٥|بەشی پ٥ لە پێوەری سڕینەوەی خێرا]] باس کراوە. سپاس.<!-- داڕێژە:سخ-پ٥-ئاگاداری --> ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٥١، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == دەستکاری لە پەڕەی بەکارھێنەری == سڵاو بەڕێز ساکوورا؛ بە ھەڵە دەستکاریی پەڕەی بەکارھێنەری بەڕێزتانم کرد کە بووە ھۆی تێکچوونی نووسینەکانتان؛ تکایە دەستکارییەکانم بسڕەوە و ئەگەریش دەکرێت جۆرێک ناوی خۆتان بخەنە ناو پۆلی بەڕێوەبەران. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:٠٥، ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) == پاراستن == سڵاو ساکورا، تکایە ئاستی پاراستنی لەسەر ئەم پەڕانە بەرز بکەوە بۆ پاسدەری خۆگەڕ: * [[ویکیپیدیا:جادووگەری_وتارەکان/ڕاوێژکاریی_دژایەتیی_خواستەکان_(کرێ)]] * [[ویکیپیدیا:جادووگەری_وتارەکان]] * [[WP:Article_wizard/Content]] * [[WP:Article_wizard/Header]] * [[ویکیپیدیا:جادووگەری_وتارەکان/سەرچاوەدان]] * [[ویکیپیدیا:جادووگەری_وتارەکان/ھەڵە_باوەکان]] * [[ویکیپیدیا:جادووگەری_وتارەکان/دروستکردنی_وتار]] * [[ویکیپیدیا:جادووگەری_وتارەکان/ڕاوێژکاریی_دژایەتیی_خواستەکان]] * [[ویکیپیدیا:جادووگەری_وتارەکان/نووسینەوەی_وتار_بە_دژایەتیی_خواستەکانەوە]] * [[ویکیپیدیا:جادووگەری_وتارەکان/ئاشکراکردن]] * [[داڕێژە:بەکرێگیراو]] &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:#9B4DFF;font-size:1">&#9836;</span>]]} ١٨:١٢، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] دەست خۆش بەڵام لە کۆتا داڕێژە تێنەگەیشتم لە ویکیی سۆرانی کێ ھەیە سەربە دامەزراوە بێت و فەرمانبەر بێت لایان سوودی چییە ئەم داڕێژەیە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٢:٥٧، ٨ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) ::داڕێژەکە بۆ ئاشکراکردنی ئەو دەستکاریانە کە لە بەرامبەر پارەدا ئەنجام دراون کە دەکرێ هەر کەسێ لە ویکیپیدیا کاری وا ئەنجام بدا. لەگەڵ گەەرەبوونی ویکییەکان زیاتر ڕوو دەدات. ڕەنگە ئێستا لە ویکی کوردی نەبێ، بەڵام باشە بۆ داهاتوو. داڕێژەکە بەشێکی لە پرۆسەکەی جادووگەر. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:#9B4DFF;font-size:1">&#9836;</span>]]} ٠٤:٢٩، ٨ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) |} == پەڕگەی سڕاوە == سڵاو @Sakura emad: بینیم پەڕگەی Hamid Effendi.jpg سڕیوەتەوە بە هۆکاری بە کار نەهاتوو، تکایە بیھێنەرەوە چونکە ئەو پەڕگەیە لە وتارەکەی [[حەمید ئەفەندی|خۆی]] بە کار هاتبوو. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٠٧، ١٨ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) :{{کرا}} ببورن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:٠٩، ١٨ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] پرسیارێک [[:پەڕگە:KomelleFlag.png|ئەم پەڕگەیە]] ھی کام وتارە؟ تا گەر سوودی نییە بیسرمەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٢، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) :::هی ئەم [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان|وتارەیە]]، ھەمان پەڕگە لە [[:پەڕگە:The Official Logo Of Komala.png|کۆمنز]]یش ھەیە. سودێکی نییە، بە ئەرک نەبێ بیسڕیتەوە. ‏‎[[بەکارھێنەر:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٥٨، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == پاراستنی وەشانی جێگیر == سڵاو ساکورا، وتاری [[زایەندێتیی مرۆڤ]] هەڵبژێردراوە و دەبێ بە وەشانی جێگیر بپارێزرێت. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:#9B4DFF;font-size:1">&#9836;</span>]]} ١١:٥٨، ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٧:٢٤، ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) == edits by KiranBOT == Hello. I made some edits using KiranBOT, but I cant be sure if they are correct. I have stopped the bot for now. would you kindly take a look at few edits? especially [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%BE%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%AA%D9%88%D9%84%D9%85%D9%88%D9%82%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=prev&oldid=1454379 this edit]. I am getting confused because of the indention. I am not sure if it working properly. The bot is working fine on Arabic wikipedia. [[بەکارھێنەر:Usernamekiran|Usernamekiran]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Usernamekiran|لێدوان]]) ٠٩:٥٥، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ١٨:٣٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> c02f7l87rpf7ojs1f3t53d77q8oecs2 0 277825 1614147 1477369 2026-08-01T16:56:33Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614147 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:NZ_PM_Jacinda_Ardern_-_Kirk_HargreavesCCC.jpg|وێنۆک|سەرۆکی پێشووی [[نیووزیلاند]]، [[جاسیندا ئاردێرن]] بە حیجابەوە.]] لە بەکارھێنانی سەردەمییانەدا، '''حیجاب''' بەگشتی ئاماژەیە بۆ جۆرەھا سەرپۆش کە بە شێوەیەکی ئاسایی لەلایەن زۆرێک لە [[ژن لە ئیسلامدا|ژنانی موسڵمانی]] ئایینی وەک دەربڕینی ئیمانداریی خۆیان لەسەری دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Piela |یەکەم=Anna |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://daily.jstor.org/muslim-women-and-the-politics-of-the-headscarf/|سەردێڕ=Muslim Women and the Politics of the Headscarf |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Jstor}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mitchell |یەکەم=Travis |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.pewresearch.org/religion/2021/06/29/religious-clothing-and-personal-appearance/|سەردێڕ=9. Religious clothing and personal appearance |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٣}}</ref> دەکرێ ئەم جۆرە ژنانە بە «'''حیجابی'''» بانگ بکرێن. حیجاب زۆرجار ئاماژە بە ڕووپۆشێک دەکات کە بە دەوری سەردا دەپێچرێتەوە، قژ و مل و گوێچکەکان دادەپۆشێت و دەموچاو بە دیاری دەھێڵێتەوە. بەکارھێنانی حیجاب لە حەفتاکانی سەدەی ڕابردووەوە لە ئاستی جیھانیدا گەشەی کردووە و زۆرێک لە موسڵمانان وەک ھێمای [[حەیا]] و [[ئیمان]] سەیری دەکەن؛ ھەروەھا وەک جۆرێک لە ڕازاندنەوە لەسەر دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nasir|یەکەم=Kamaludeen Mohamed|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ejf_DwAAQBAJ&dq=hijab+as+adornment&pg=PA117|سەردێڕ=Representing Islam: Hip-Hop of the September 11 Generation|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Indiana University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٥٣-٠٥٣٠٥-٣}}</ref> لە نێوان زانایانی ئایینی ئیسلامیدا کۆدەنگی ھەیە کە سەر داپۆشین پێویستە یان باشترە بەکاربھێندرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://yaqeeninstitute.ca/read/paper/is-hijab-religious-or-cultural-how-islamic-rulings-are-formed|سەردێڕ=Is Hijab Religious or Cultural? How Islamic Rulings Are Formed}}</ref><ref name="ReferenceC">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Aziz|یەکەم=Shamsa|ڕێکەوت=٢٠١١|سەردێڕ=Veiling and Unveiling: Attitudes and Experiences of University Students in the Punjab|ناونیشان=https://www.academia.edu/68752350|journal=International Journal of Social Sciences and Education|بەرگ=١|پەڕەکان=٣٥٣–٣٦٦}}</ref><ref name="iranprimer.usip.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://iranprimer.usip.org/blog/2020/dec/08/part-4-khomeini-khamenei-women|سەردێڕ=Part 4: Khomeini & Khamenei on Women {{!}} The Iran Primer |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230313092727/https://iranprimer.usip.org/blog/2020/dec/08/part-4-khomeini-khamenei-women |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref><ref name="d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/61479107/Epro2019_IDMAC20191210-77450-1dt8ads-libre.pdf?1576032562=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DINTEGRITI_DALAM_AGIHAN_BANTUAN_KEWANGAN.pdf&Expires=1724062473&Signature=P7LwcgSorc42SfZkR8Ci6bKVy4OyqGHLLdM7WG-hkVFFdULmcxXPLWPzAgsslhUiqw9U7x96afEwyPp4YPdThMSyv-53NgHtl4ledmn0LYkBTuF1yEfR24WEaET6sbRexVmztPjHF-OI5qG~ULZjO2f~9q6ZZAioirja5WY2K5CRzTpcXrtx6xb3tp9o0tlXRk8rnmVCwdUiR3bUffK7M8-NgfdWNMhxMgMND0QNJM2Lsg1un6iZ8USwlpQ3cfbWFjZ7bB--9wZM0HvQ0vj~j12oZz5qSnsTsOGfJWTvQCyQE~NRkzIPcasFvt-4cC851XKmJqHWukVuYvX4PJJmhQ__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA#page=629|سەردێڕ=Wayback Machine |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|پەڕە=٦٢١}}</ref> بە کردەوە زۆربەی ژنانی موسڵمان لەسەرکردنی ھەڵدەبژێرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Blake |یەکەم=John |ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://edition.cnn.com/2009/US/08/12/generation.islam.hijab/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=CNN |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240819035745/http://edition.cnn.com/2009/US/08/12/generation.islam.hijab/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Qamarunissa|یەکەم=Maryam|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://feministajournal.com/myth-busting-hijab-the-perspective-of-a-muslim-woman/|سەردێڕ=Myth-busting Hijab: the Perspective of a Muslim Woman * Feminista Journal|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Feminista Journal|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819035746/https://feministajournal.com/myth-busting-hijab-the-perspective-of-a-muslim-woman/|url-status=dead}}</ref><ref name="ReferenceC"/><ref name="npr.org">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Inskeep |یەکەم=Steve |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.npr.org/2023/09/25/1201128942/jamileh-alamolhoda-interview-hijab-laws-mahsa-amini|سەردێڕ=Why Iran won't budge on mandatory hijab laws — according to the president's wife |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=NPR}}</ref> زاراوەی حیجاب ({{Transl|ar|ALA-LC|ḥijāb}}) لە سەرەتادا بۆ ئاماژەدان بە جیاکردنەوە یان پەردەیەک بەکارھاتووە و ھەندێکجار بۆ [[حەیا|یاساکانی حەیا لە ئیسلام]]دا بەکارھاتووە.<ref name="El Guindi">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=El Guindi|یەکەم=Fadwa|سەردێڕ=Hijab|ناونیشان=https://archive.org/details/oxfordencycloped0002unse_t7m9|دوایین٢=Sherifa Zahur|بڵاوکەرەوە=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٣٠٥١٣-٥|doi=10.1093/acref/9780195305135.001.0001}}</ref> لە ئایەتەکانی [[قورئان]]دا، ئەم زاراوەیە ئاماژەیە بۆ پەردەیەکە بۆ سەردانیکەرانی ماڵی [[محەممەد]] کە لە ژنەکانی لەسەریان دەکرد و جیایانی دەکردەوە لە خەڵکی. ئەمەش وای کردووە ھەندێک بانگەشەی ئەوە بکەن کە ھەڵبژاردەی قورئان مەبەستی ئەوەیە ئەمە تەنھا ژنەکانی محەممەد دەگرێتەوە و ھەموو ژنان ناگرێتەوە.<ref name="ahmedWomIslam">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ahmed|یەکەم=Leila|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=U0Grq2BzaUgC&pg=PA55|سەردێڕ=Women and Gender in Islam: Historical Roots of a Modern Debate|بڵاوکەرەوە=Yale University Press|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-٠٥٥٨٣-٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref> قورئان ھەرگیز وشەی ''حیجاب'' بەکارناھێنێت بۆ ئاماژەدان بە جلوبەرگی ژنان، بەڵام بڕگەکانی باس لە پۆشاکی ژنان دەکەن بە بەکارھێنانی زاراوەی دیکەی وەک ''جلباب'' و ''خیمار''.<ref name="El Guindi"/> == وشەناسی == وشەی عەرەبیی حیجاب ({{بە عەرەبی|حجاب}}) ئەو ناوە وشەیییەیە کە لە کرداری {{عەرەبی|ﺣَﺠَﺐَ}} سەرچاوەی گرتووە، و پۆلێکی گەورەی وشە پێکدەھێنێت کە زیاتر پەیوەندییان بە چەمکەکانی شاردنەوە، حەشاردان و قەدەغەوە ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://en.wiktionary.org/wiki/ح_ج_ب|سەردێڕ=ح ج ب - Wiktionary, the free dictionary}}</ref> == لە سەرچاوە ئیسلامییەکاندا == === قورئان === نزیکەی حەوت ئایەت باس لە شێوازی جلوبەرگی ژن دەکەن لەکاتی ڕۆیشتن و لە شوێنی گشتیدا؛ زانایانی موسڵمان جیاوازییان ھەبووە سەبارەت بە چۆنییەتی تێگەیشتن لەم ئایەتانە، ھەندێک باسیان لەوە کردووە کە حیجاب پێویستە و ھەندێکی تریش دەڵێن پێویست نییە. ئایەتەکانی قورئانی تایبەت بە کەرەستەی جلوبەرگ لە ''خیمار'' کەڵک وەردەگرن کە بە کوردی دەبێتە «پەردە»،<ref name="haj">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Samira Haj|سەردێڕ=Reconfiguring Islamic Tradition: Reform, Rationality, and Modernity|بڵاوکەرەوە=[[Stanford University Press]]|ساڵ=٢٠٠٨|پەڕە=١٣٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=John Richard Bowen|سەردێڕ=A New Anthropology of Islam|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|ساڵ=٢٠١٢|پەڕە=٦٧}}</ref> ئەو داپۆشراوانەی کە ژنان لە عەرەبستان لە کاتی ھاتنی ئیسلامدا لەبەریان دەکەن زیاتر بۆ پاراستن لە خۆری گەرم و بیابان<ref name="khimar1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ghufran Khir-Allah|سەردێڕ=Framing Hijab in the European Mind: Press Discourse, Social Categorization and Stereotypes|بڵاوکەرەوە=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|ساڵ=٢٠٢١|پەڕە=٥٩}}</ref> لەلایەن ھەندێکەوە، سەرپۆشە<ref name="haj"/> و ''جلبابە'' نەک ''حیجاب''.<ref name="El Guindi"/> {{Refn|The term hijab is used in the Qur'an in the sense of "a curtain" or "partition"; verses that use the term (eg. 7:46, 33:53) are not related to dress code.<ref name=worldwideenc>{{cite encyclopedia|title=Islam: A Worldwide Encyclopedia|entry=Hijab|publisher=[[ABC-CLIO]]|year=2017|editor=Cenap Çakmak|page=595}}</ref><ref name="El Guindi"/>}} ڕوونترین ئایەتەکان لەسەر ئەم بابەتە بریتین لە [[نوور (سوورەت)|سورەتی نوور]]، بە ھەردوو ژن و پیاو دەڵێت کە جلوبەرگی شیاو لەبەر بکەن، لەگەڵ وردەکاری زیاتر لەسەر پێگەی ژنان.<ref name="Islamonline">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٠٣|ناونیشان=http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?pagename=IslamOnline-English-Ask_Scholar/FatwaE/FatwaE&cid=1119503546760|سەردێڕ=Evidence in the Qur'an for Covering Women's Hair |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100626064435/http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?pagename=IslamOnline-English-Ask_Scholar/FatwaE/FatwaE&cid=1119503546760 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=IslamonLine.net}}</ref><ref name="Hameed">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hameed |یەکەم=Shahul |ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣|ناونیشان=https://islamonline.net/en/is-hijab-a-quranic-commandment/|سەردێڕ=Is Hijab a Qur’anic Commandment? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404160153/https://islamonline.net/en/is-hijab-a-quranic-commandment/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref> {{وتە١|ئەی محەممەد، بە پیاوانی ئیماندار بڵێ: چاویان بپارێزن (لە سەرنجدانی ژنانی دیکە) ھەروەھا نامووس و عەورەتی خۆیان لە حەرام بپارێزن، بێگومان ئەوە پاکتر و پوختترە بۆیان (بۆ دڵ و دەروون و ڕواڵەت و ڕۆح و لاشەیان) بەڕاستی خوا ئاگادارە بەو ھەڵسوکەوت و ڕەفتارانەی کە دەیکەن.|}} === فەرموودە === سەرچاوەکانی [[فەرموودە]] وردەکارییەکانی حیجاب بۆ ژن و پیاو دیاری دەکەن، [[زانستی تەفسیر|تەفسیری]] ئایەتەکانی قورئان کە دەگەڕێندرێنەوە بۆ [[ھاوەڵان]]، سەرچاوەیەکی سەرەکین کە [[عالم (ئیسلام)|زانایانی ئیسلام]] بۆ وەرگرتنی یاساکان بەکاریان ھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.virtualmosque.com/ummah/women/hijab-niqab/hijab-fard-obligation-or-fiction/#footnote_7_22932|سەردێڕ=Hijab: Fard (Obligation) or Fiction? {{!}} Virtual Mosque |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181109024735/http://www.virtualmosque.com/ummah/women/hijab-niqab/hijab-fard-obligation-or-fiction/#footnote_7_22932 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشان=http://seekershub.org/ans-blog/2017/09/25/how-should-we-understand-the-obligation-of-khimar-head-covering/|سەردێڕ=How Should We Understand the Obligation of Khimar (Head Covering)? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181108224726/http://seekershub.org/ans-blog/2017/09/25/how-should-we-understand-the-obligation-of-khimar-head-covering/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref><ref name="Kamali">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kamali|یەکەم=Mohammad|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Eb-JMQEACAAJ&q=principles+of+islamic+jurisprudence|سەردێڕ=Principles of Islamic Jurisprudence|بڵاوکەرەوە=Islamic Texts Society|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٠-٩٤٦٦٢١-٨١-٠|edition=3|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=2005|پەڕە=٦٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> == شێواز == زانایانی موسڵمان بەزۆری داوا لە ژنان دەکەن کە ھەموو شتێک داپۆشن جگە لە دەست و دەموچاویان لەبەردەم خەڵکدا، بەڵام پێویستیان بە ''[[نیقاب]]'' نییە (ڕووپۆشێکی دەموچاوە کە ھەندێک لە ژنانی موسڵمان لەبەری دەکەن). لە نزیکەی ھەموو کلتوورە ئیسلامییەکاندا، کچانی گەنج مەرج نییە حیجاب لەبەر بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mwnuk.co.uk/mediaStatmentDetail.php?id=187|سەردێڕ=Muslim Women Network |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.mwnuk.co.uk}}</ref> ھەندێک لە زانایان دەڵێن کە لە دەرەوەی جەستەی ژن، دەنگیش بەشێکە لە عەورەت و نابێت لەلایەن پیاوانی دەرەوەی بنەماڵەی نزیکییەوە بیبیسترێت. ئەوان ھەندێک فەرموودە دەھێننەوە کە دەنگی ژنان وەک سەرچاوەی ئاژاوە و فیتنە (سۆز و سەرنجڕاکێشی) دەھێننەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.islamonweb.net/is-a-womans-voice-awrah|سەردێڕ=Is a Woman's Voice 'Awrah'?}}</ref> === سوننە === چوار [[ڕێباز (فیقھ)|ڕێبازی سەرەکیی سوننە]] ([[حەنەفی]]، [[شافعی]]، [[مالیکی]] و [[حەنبەلی]]) پێیان وایە [[فەڕز|فەڕزە]] لەسەر ژنانی ئازاد قژیان داپۆشن،<ref name="amer37">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sahar Amer|سەردێڕ=What Is Veiling?|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[University of North Carolina Press]]|پەڕە=٣٧}}</ref> و ھەموو جەستەی جگە لە دەم و دەستەکانی، لەکاتێکدا لەناو خەڵکدا بێت لە ڕەگەزی بەرامبەر جگە لە [[مەحرەم (ئیسلام)|ئەندامانی نزیک لە خێزانەکەی]].<ref name="seekershub.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشان=http://seekershub.org/ans-blog/2010/09/19/a-detailed-exposition-of-the-fiqh-of-covering-ones-nakedness-awra/|سەردێڕ=A Detailed Exposition of the Fiqh of Covering One's Nakedness (awra) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190224055556/http://seekershub.org/ans-blog/2010/09/19/a-detailed-exposition-of-the-fiqh-of-covering-ones-nakedness-awra/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref name="ReferenceA">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشان=http://seekershub.org/ans-blog/2016/04/11/can-you-clarify-the-standard-explanation-of-the-verse-of-hijab/|سەردێڕ=Can You Clarify the Standard Explanation of the Verse of Hijab? [Shafi'i] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190226170717/http://seekershub.org/ans-blog/2016/04/11/can-you-clarify-the-standard-explanation-of-the-verse-of-hijab/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> پیاوان دەبێت لە ناوچەی سکیانەوە تا ئەژنۆکانیان داپۆشن، ھەرچەندە مەزھەبەکان جیاوازن لەوەی کە ئایا ئەمە داپۆشینی ناوک و ئەژنۆکان دەگرێتەوە یان تەنھا ئەوەی لە نێوانیاندایە.<ref name="askimam.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://askimam.org/public/question_detail/16965|سەردێڕ=Fatwas by Mufti Ebrahim Desai » Askimam |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190219072838/http://askimam.org/public/question_detail/16965 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref name="ReferenceB">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=http://seekershub.org/ans-blog/2014/05/26/covering-the-nakedness-for-a-man-answers/|سەردێڕ=Covering the Nakedness for a Man: Answers |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190214141514/http://seekershub.org/ans-blog/2014/05/26/covering-the-nakedness-for-a-man-answers/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref name="academia.edu">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ali|یەکەم=Abdul Samad|سەردێڕ=Maliki Fiqh: Matn al-'Ashmāwiyyah (English Translation)|ناونیشان=https://www.academia.edu/7434270|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|journal=Academia|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190328020341/https://www.academia.edu/7434270/Maliki_Fiqh_Matn_al-Ashmāwiyyah_English_Translation_|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref name="darululoomtt.net">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://darululoomtt.net/awrah-men-imams-shafi-ahmad-malik-a-r/|سەردێڕ=The Awrah Of Men According To Imams Shafi, Ahmad And Malik (A.R). – Darul Uloom Trinidad & Tobago |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190219015940/https://darululoomtt.net/awrah-men-imams-shafi-ahmad-malik-a-r/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> === شیعە === لای شیعەکان، بە گشتی، فەڕزە ژنان قژیان داپۆشن، و ھەموو جەستەیان جگە لە دەست و دەموچاو، لە کاتی ئامادەبوونی کەسانی ڕەگەزی بەرامبەر جگە لە ئەندامانی نزیکی خێزانەکەی.<ref name="iranprimer.usip.org"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sistani.org/english/qa/01208/|سەردێڕ=Hijab (Islamic Dress) - Question & Answer - The Official Website of the Office of His Eminence Al-Sayyid Ali Al-Husseini Al-Sistani |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rizvi |یەکەم=Sayyid Sa'eed Akhtar |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.al-islam.org/articles/hijab-dress-modesty-islam-sayyid-saeed-akhtar-rizvi|سەردێڕ=Hijab, The Dress of Modesty in Islam |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref><ref name="npr.org"/> کۆکراوە گەورە و گرنگەکانی فەرموودەی شیعە لە زۆربەی بەشەکانیدا ھیچ وردەکارییەک لەبارەی سیاسەتەکانی حیجابەوە نادەن. ھەرچەندە وەرگێڕانێکی [[مووسا کازم]] ھەیە لە وەڵامی براکەیدا ئاماژە بە مەرجەکانی حیجابی مێینە دەکات لە کاتی نوێژدا، کە دەڵێت «جەستە و سەری پێ دادەپۆشرێت پاشان نوێژ دەکرێ. و ئەگەر پێیەکانی دەربچن ھیچ کێشە نییە». == ڕۆژی جیھانی حیجاب == {{وتاری سەرەکی|ڕۆژی جیھانی حیجاب}} ڕۆژی جیھانی حیجاب (WHD) لە ساڵی ٢٠١٣ کە بۆنەیەکی ساڵانەیە لەلایەن نازمەخانەوە دامەزراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://worldhijabday.com/|سەردێڕ=World Hijab Day - Better Awareness. Greater Understanding. Peaceful World |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161006192248/http://worldhijabday.com/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> لە ١ی شوباتی ھەموو ساڵێک لە ١٤٠ وڵاتی جیھان بەڕێوەدەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Participating Countries |ناونیشان=http://worldhijabday.com/worldwidesupport/|سەردێڕ=Worldwide Support - World Hijab Day |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160310102705/http://worldhijabday.com/worldwidesupport/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> مەبەستی ڕاگەیەندراوی ھاندانی ژنانی ھەموو ئایین و پێشینەکانە بۆ لەسەرکردن و ئەزموونکردنی حیجاب بۆ ماوەی ڕۆژێک و پەروەردەکردن و بڵاوکردنەوەی ھۆشیاری لەسەر ھۆکاری لەسەرکردنی حیجاب.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://worldhijabday.com/world-hijab-day-2013/|سەردێڕ=You can't judge a book by its cover |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠١٣}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[توندوتیژی دژی ژنان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/pop_ups/05/europe_muslim_veils/html/1.stm بە وێنە: پەردەی موسڵمانان]. [[بی بی سی]]. - وێنەکێشانی جۆرە جیاوازەکانی جلوبەرگی ژنانی ئیسلامی * [http://veil.unc.edu/ ئاڕاستەکردنەوەی پەردە] - ماڵپەڕێک کە باس لە بەکارھێنانی جیھانیی حیجاب دەکات لەلایەن زانکۆی کارۆلینای باکوور لە چاپڵ ھیڵ {{تد|ئیسلام|کۆمەڵگا|ژن|ئایین|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Hijabs}} {{شریتی دەروازە|ئایین|ئیسلام|مێژوو|ژن}} [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:ئیسلام]] [[پۆل:ئیسلامی سیاسی]] [[پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی]] [[پۆل:بۆکسی ڕەوانەکەری پۆل پێویست بە چاکسازیی پارامەتر]] [[پۆل:ئوسوڵیەتی ئیسلامی]] [[پۆل:حەیا لە ئیسلامدا]] rw4l4qwra20w1nqrsnsp9brxeh8rt9i 1614220 1614147 2026-08-01T21:02:32Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1614220 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:NZ_PM_Jacinda_Ardern_-_Kirk_HargreavesCCC.jpg|وێنۆک|سەرۆکی پێشووی [[نیووزیلاند]]، [[جاسیندا ئاردێرن]] بە حیجابەوە.]] لە بەکارھێنانی سەردەمییانەدا، '''حیجاب''' بەگشتی ئاماژەیە بۆ جۆرەھا سەرپۆش کە بە شێوەیەکی ئاسایی لەلایەن زۆرێک لە [[ژن لە ئیسلامدا|ژنانی موسڵمانی]] ئایینی وەک دەربڕینی ئیمانداریی خۆیان لەسەری دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Piela |یەکەم=Anna |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://daily.jstor.org/muslim-women-and-the-politics-of-the-headscarf/|سەردێڕ=Muslim Women and the Politics of the Headscarf |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Jstor}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mitchell |یەکەم=Travis |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.pewresearch.org/religion/2021/06/29/religious-clothing-and-personal-appearance/|سەردێڕ=9. Religious clothing and personal appearance |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٣}}</ref> دەکرێ ئەم جۆرە ژنانە بە «'''حیجابی'''» بانگ بکرێن. حیجاب زۆرجار ئاماژە بە ڕووپۆشێک دەکات کە بە دەوری سەردا دەپێچرێتەوە، قژ و مل و گوێچکەکان دادەپۆشێت و دەموچاو بە دیاری دەھێڵێتەوە. بەکارھێنانی حیجاب لە حەفتاکانی سەدەی ڕابردووەوە لە ئاستی جیھانیدا گەشەی کردووە و زۆرێک لە موسڵمانان وەک ھێمای [[حەیا]] و [[ئیمان]] سەیری دەکەن؛ ھەروەھا وەک جۆرێک لە ڕازاندنەوە لەسەر دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nasir|یەکەم=Kamaludeen Mohamed|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ejf_DwAAQBAJ&dq=hijab+as+adornment&pg=PA117|سەردێڕ=Representing Islam: Hip-Hop of the September 11 Generation|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Indiana University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٥٣-٠٥٣٠٥-٣}}</ref> لە نێوان زانایانی ئایینی ئیسلامیدا کۆدەنگی ھەیە کە سەر داپۆشین پێویستە یان باشترە بەکاربھێندرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://yaqeeninstitute.ca/read/paper/is-hijab-religious-or-cultural-how-islamic-rulings-are-formed|سەردێڕ=Is Hijab Religious or Cultural? How Islamic Rulings Are Formed}}</ref><ref name="ReferenceC">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Aziz|یەکەم=Shamsa|ڕێکەوت=٢٠١١|سەردێڕ=Veiling and Unveiling: Attitudes and Experiences of University Students in the Punjab|ناونیشان=https://www.academia.edu/68752350|journal=International Journal of Social Sciences and Education|بەرگ=١|پەڕەکان=٣٥٣–٣٦٦}}</ref><ref name="iranprimer.usip.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://iranprimer.usip.org/blog/2020/dec/08/part-4-khomeini-khamenei-women|سەردێڕ=Part 4: Khomeini & Khamenei on Women {{!}} The Iran Primer |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230313092727/https://iranprimer.usip.org/blog/2020/dec/08/part-4-khomeini-khamenei-women |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref><ref name="d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/61479107/Epro2019_IDMAC20191210-77450-1dt8ads-libre.pdf?1576032562=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DINTEGRITI_DALAM_AGIHAN_BANTUAN_KEWANGAN.pdf&Expires=1724062473&Signature=P7LwcgSorc42SfZkR8Ci6bKVy4OyqGHLLdM7WG-hkVFFdULmcxXPLWPzAgsslhUiqw9U7x96afEwyPp4YPdThMSyv-53NgHtl4ledmn0LYkBTuF1yEfR24WEaET6sbRexVmztPjHF-OI5qG~ULZjO2f~9q6ZZAioirja5WY2K5CRzTpcXrtx6xb3tp9o0tlXRk8rnmVCwdUiR3bUffK7M8-NgfdWNMhxMgMND0QNJM2Lsg1un6iZ8USwlpQ3cfbWFjZ7bB--9wZM0HvQ0vj~j12oZz5qSnsTsOGfJWTvQCyQE~NRkzIPcasFvt-4cC851XKmJqHWukVuYvX4PJJmhQ__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA#page=629|سەردێڕ=Wayback Machine |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|پەڕە=٦٢١}}</ref> بە کردەوە زۆربەی ژنانی موسڵمان لەسەرکردنی ھەڵدەبژێرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Blake |یەکەم=John |ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://edition.cnn.com/2009/US/08/12/generation.islam.hijab/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=CNN |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240819035745/http://edition.cnn.com/2009/US/08/12/generation.islam.hijab/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Qamarunissa|یەکەم=Maryam|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://feministajournal.com/myth-busting-hijab-the-perspective-of-a-muslim-woman/|سەردێڕ=Myth-busting Hijab: the Perspective of a Muslim Woman * Feminista Journal|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Feminista Journal|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819035746/https://feministajournal.com/myth-busting-hijab-the-perspective-of-a-muslim-woman/|url-status=dead}}</ref><ref name="ReferenceC"/><ref name="npr.org">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Inskeep |یەکەم=Steve |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.npr.org/2023/09/25/1201128942/jamileh-alamolhoda-interview-hijab-laws-mahsa-amini|سەردێڕ=Why Iran won't budge on mandatory hijab laws — according to the president's wife |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=NPR}}</ref> زاراوەی حیجاب ({{Transl|ar|ALA-LC|ḥijāb}}) لە سەرەتادا بۆ ئاماژەدان بە جیاکردنەوە یان پەردەیەک بەکارھاتووە و ھەندێکجار بۆ [[حەیا|یاساکانی حەیا لە ئیسلام]]دا بەکارھاتووە.<ref name="El Guindi">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=El Guindi|یەکەم=Fadwa|سەردێڕ=Hijab|ناونیشان=https://archive.org/details/oxfordencycloped0002unse_t7m9|دوایین٢=Sherifa Zahur|بڵاوکەرەوە=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٣٠٥١٣-٥|doi=10.1093/acref/9780195305135.001.0001}}</ref> لە ئایەتەکانی [[قورئان]]دا، ئەم زاراوەیە ئاماژەیە بۆ پەردەیەکە بۆ سەردانیکەرانی ماڵی [[محەممەد]] کە لە ژنەکانی لەسەریان دەکرد و جیایانی دەکردەوە لە خەڵکی. ئەمەش وای کردووە ھەندێک بانگەشەی ئەوە بکەن کە ھەڵبژاردەی قورئان مەبەستی ئەوەیە ئەمە تەنھا ژنەکانی محەممەد دەگرێتەوە و ھەموو ژنان ناگرێتەوە.<ref name="ahmedWomIslam">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ahmed|یەکەم=Leila|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=U0Grq2BzaUgC&pg=PA55|سەردێڕ=Women and Gender in Islam: Historical Roots of a Modern Debate|بڵاوکەرەوە=Yale University Press|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٠٠-٠٥٥٨٣-٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref> قورئان ھەرگیز وشەی ''حیجاب'' بەکارناھێنێت بۆ ئاماژەدان بە جلوبەرگی ژنان، بەڵام بڕگەکانی باس لە پۆشاکی ژنان دەکەن بە بەکارھێنانی زاراوەی دیکەی وەک ''جلباب'' و ''خیمار''.<ref name="El Guindi"/> == وشەناسی == وشەی عەرەبیی حیجاب ({{بە عەرەبی|حجاب}}) ئەو ناوە وشەیییەیە کە لە کرداری {{عەرەبی|ﺣَﺠَﺐَ}} سەرچاوەی گرتووە، و پۆلێکی گەورەی وشە پێکدەھێنێت کە زیاتر پەیوەندییان بە چەمکەکانی شاردنەوە، حەشاردان و قەدەغەوە ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://en.wiktionary.org/wiki/ح_ج_ب|سەردێڕ=ح ج ب - Wiktionary, the free dictionary}}</ref> == لە سەرچاوە ئیسلامییەکاندا == === قورئان === نزیکەی حەوت ئایەت باس لە شێوازی جلوبەرگی ژن دەکەن لەکاتی ڕۆیشتن و لە شوێنی گشتیدا؛ زانایانی موسڵمان جیاوازییان ھەبووە سەبارەت بە چۆنییەتی تێگەیشتن لەم ئایەتانە، ھەندێک باسیان لەوە کردووە کە حیجاب پێویستە و ھەندێکی تریش دەڵێن پێویست نییە. ئایەتەکانی قورئانی تایبەت بە کەرەستەی جلوبەرگ لە ''خیمار'' کەڵک وەردەگرن کە بە کوردی دەبێتە «پەردە»،<ref name="haj">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Samira Haj|سەردێڕ=Reconfiguring Islamic Tradition: Reform, Rationality, and Modernity|بڵاوکەرەوە=[[Stanford University Press]]|ساڵ=٢٠٠٨|پەڕە=١٣٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=John Richard Bowen|سەردێڕ=A New Anthropology of Islam|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|ساڵ=٢٠١٢|پەڕە=٦٧}}</ref> ئەو داپۆشراوانەی کە ژنان لە عەرەبستان لە کاتی ھاتنی ئیسلامدا لەبەریان دەکەن زیاتر بۆ پاراستن لە خۆری گەرم و بیابان<ref name="khimar1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ghufran Khir-Allah|سەردێڕ=Framing Hijab in the European Mind: Press Discourse, Social Categorization and Stereotypes|بڵاوکەرەوە=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|ساڵ=٢٠٢١|پەڕە=٥٩}}</ref> لەلایەن ھەندێکەوە، سەرپۆشە<ref name="haj"/> و ''جلبابە'' نەک ''حیجاب''.<ref name="El Guindi"/> {{Refn|The term hijab is used in the Qur'an in the sense of "a curtain" or "partition"; verses that use the term (eg. 7:46, 33:53) are not related to dress code.<ref name=worldwideenc>{{cite encyclopedia|title=Islam: A Worldwide Encyclopedia|entry=Hijab|publisher=[[ABC-CLIO]]|year=2017|editor=Cenap Çakmak|page=595}}</ref><ref name="El Guindi"/>}} ڕوونترین ئایەتەکان لەسەر ئەم بابەتە بریتین لە [[نوور (سوورەت)|سورەتی نوور]]، بە ھەردوو ژن و پیاو دەڵێت کە جلوبەرگی شیاو لەبەر بکەن، لەگەڵ وردەکاری زیاتر لەسەر پێگەی ژنان.<ref name="Islamonline">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٠٣|ناونیشان=http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?pagename=IslamOnline-English-Ask_Scholar/FatwaE/FatwaE&cid=1119503546760|سەردێڕ=Evidence in the Qur'an for Covering Women's Hair |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100626064435/http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?pagename=IslamOnline-English-Ask_Scholar/FatwaE/FatwaE&cid=1119503546760 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=IslamonLine.net}}</ref><ref name="Hameed">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hameed |یەکەم=Shahul |ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣|ناونیشان=https://islamonline.net/en/is-hijab-a-quranic-commandment/|سەردێڕ=Is Hijab a Qur’anic Commandment? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404160153/https://islamonline.net/en/is-hijab-a-quranic-commandment/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref> {{وتە١|ئەی محەممەد، بە پیاوانی ئیماندار بڵێ: چاویان بپارێزن (لە سەرنجدانی ژنانی دیکە) ھەروەھا نامووس و عەورەتی خۆیان لە حەرام بپارێزن، بێگومان ئەوە پاکتر و پوختترە بۆیان (بۆ دڵ و دەروون و ڕواڵەت و ڕۆح و لاشەیان) بەڕاستی خوا ئاگادارە بەو ھەڵسوکەوت و ڕەفتارانەی کە دەیکەن.|}} === فەرموودە === سەرچاوەکانی [[فەرموودە]] وردەکارییەکانی حیجاب بۆ ژن و پیاو دیاری دەکەن، [[زانستی تەفسیر|تەفسیری]] ئایەتەکانی قورئان کە دەگەڕێندرێنەوە بۆ [[ھاوەڵان]]، سەرچاوەیەکی سەرەکین کە [[عالم (ئیسلام)|زانایانی ئیسلام]] بۆ وەرگرتنی یاساکان بەکاریان ھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.virtualmosque.com/ummah/women/hijab-niqab/hijab-fard-obligation-or-fiction/#footnote_7_22932|سەردێڕ=Hijab: Fard (Obligation) or Fiction? {{!}} Virtual Mosque |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181109024735/http://www.virtualmosque.com/ummah/women/hijab-niqab/hijab-fard-obligation-or-fiction/#footnote_7_22932 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشان=http://seekershub.org/ans-blog/2017/09/25/how-should-we-understand-the-obligation-of-khimar-head-covering/|سەردێڕ=How Should We Understand the Obligation of Khimar (Head Covering)? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181108224726/http://seekershub.org/ans-blog/2017/09/25/how-should-we-understand-the-obligation-of-khimar-head-covering/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref><ref name="Kamali">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kamali|یەکەم=Mohammad|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Eb-JMQEACAAJ&q=principles+of+islamic+jurisprudence|سەردێڕ=Principles of Islamic Jurisprudence|بڵاوکەرەوە=Islamic Texts Society|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٠-٩٤٦٦٢١-٨١-٠|edition=3|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=2005|پەڕە=٦٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> == شێواز == زانایانی موسڵمان بەزۆری داوا لە ژنان دەکەن کە ھەموو شتێک داپۆشن جگە لە دەست و دەموچاویان لەبەردەم خەڵکدا، بەڵام پێویستیان بە ''[[نیقاب]]'' نییە (ڕووپۆشێکی دەموچاوە کە ھەندێک لە ژنانی موسڵمان لەبەری دەکەن). لە نزیکەی ھەموو کلتوورە ئیسلامییەکاندا، کچانی گەنج مەرج نییە حیجاب لەبەر بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mwnuk.co.uk/mediaStatmentDetail.php?id=187|سەردێڕ=Muslim Women Network |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.mwnuk.co.uk}}</ref> ھەندێک لە زانایان دەڵێن کە لە دەرەوەی جەستەی ژن، دەنگیش بەشێکە لە عەورەت و نابێت لەلایەن پیاوانی دەرەوەی بنەماڵەی نزیکییەوە بیبیسترێت. ئەوان ھەندێک فەرموودە دەھێننەوە کە دەنگی ژنان وەک سەرچاوەی ئاژاوە و فیتنە (سۆز و سەرنجڕاکێشی) دەھێننەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.islamonweb.net/is-a-womans-voice-awrah|سەردێڕ=Is a Woman's Voice 'Awrah'?}}</ref> === سوننە === چوار [[ڕێباز (فیقھ)|ڕێبازی سەرەکیی سوننە]] ([[حەنەفی]]، [[شافعی]]، [[مالیکی]] و [[حەنبەلی]]) پێیان وایە [[فەڕز|فەڕزە]] لەسەر ژنانی ئازاد قژیان داپۆشن،<ref name="amer37">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sahar Amer|سەردێڕ=What Is Veiling?|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[University of North Carolina Press]]|پەڕە=٣٧}}</ref> و ھەموو جەستەی جگە لە دەم و دەستەکانی، لەکاتێکدا لەناو خەڵکدا بێت لە ڕەگەزی بەرامبەر جگە لە [[مەحرەم (ئیسلام)|ئەندامانی نزیک لە خێزانەکەی]].<ref name="seekershub.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ناونیشان=http://seekershub.org/ans-blog/2010/09/19/a-detailed-exposition-of-the-fiqh-of-covering-ones-nakedness-awra/|سەردێڕ=A Detailed Exposition of the Fiqh of Covering One's Nakedness (awra) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190224055556/http://seekershub.org/ans-blog/2010/09/19/a-detailed-exposition-of-the-fiqh-of-covering-ones-nakedness-awra/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref name="ReferenceA">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشان=http://seekershub.org/ans-blog/2016/04/11/can-you-clarify-the-standard-explanation-of-the-verse-of-hijab/|سەردێڕ=Can You Clarify the Standard Explanation of the Verse of Hijab? [Shafi'i] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190226170717/http://seekershub.org/ans-blog/2016/04/11/can-you-clarify-the-standard-explanation-of-the-verse-of-hijab/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> پیاوان دەبێت لە ناوچەی سکیانەوە تا ئەژنۆکانیان داپۆشن، ھەرچەندە مەزھەبەکان جیاوازن لەوەی کە ئایا ئەمە داپۆشینی ناوک و ئەژنۆکان دەگرێتەوە یان تەنھا ئەوەی لە نێوانیاندایە.<ref name="askimam.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://askimam.org/public/question_detail/16965|سەردێڕ=Fatwas by Mufti Ebrahim Desai » Askimam |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190219072838/http://askimam.org/public/question_detail/16965 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref name="ReferenceB">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=http://seekershub.org/ans-blog/2014/05/26/covering-the-nakedness-for-a-man-answers/|سەردێڕ=Covering the Nakedness for a Man: Answers |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190214141514/http://seekershub.org/ans-blog/2014/05/26/covering-the-nakedness-for-a-man-answers/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref name="academia.edu">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ali|یەکەم=Abdul Samad|سەردێڕ=Maliki Fiqh: Matn al-'Ashmāwiyyah (English Translation)|ناونیشان=https://www.academia.edu/7434270|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|journal=Academia|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190328020341/https://www.academia.edu/7434270/Maliki_Fiqh_Matn_al-Ashmāwiyyah_English_Translation_|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref><ref name="darululoomtt.net">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشان=https://darululoomtt.net/awrah-men-imams-shafi-ahmad-malik-a-r/|سەردێڕ=The Awrah Of Men According To Imams Shafi, Ahmad And Malik (A.R). – Darul Uloom Trinidad & Tobago |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190219015940/https://darululoomtt.net/awrah-men-imams-shafi-ahmad-malik-a-r/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> === شیعە === لای شیعەکان، بە گشتی، فەڕزە ژنان قژیان داپۆشن، و ھەموو جەستەیان جگە لە دەست و دەموچاو، لە کاتی ئامادەبوونی کەسانی ڕەگەزی بەرامبەر جگە لە ئەندامانی نزیکی خێزانەکەی.<ref name="iranprimer.usip.org"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sistani.org/english/qa/01208/|سەردێڕ=Hijab (Islamic Dress) - Question & Answer - The Official Website of the Office of His Eminence Al-Sayyid Ali Al-Husseini Al-Sistani |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rizvi |یەکەم=Sayyid Sa'eed Akhtar |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.al-islam.org/articles/hijab-dress-modesty-islam-sayyid-saeed-akhtar-rizvi|سەردێڕ=Hijab, The Dress of Modesty in Islam |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref><ref name="npr.org"/> کۆکراوە گەورە و گرنگەکانی فەرموودەی شیعە لە زۆربەی بەشەکانیدا ھیچ وردەکارییەک لەبارەی سیاسەتەکانی حیجابەوە نادەن. ھەرچەندە وەرگێڕانێکی [[مووسا کازم]] ھەیە لە وەڵامی براکەیدا ئاماژە بە مەرجەکانی حیجابی مێینە دەکات لە کاتی نوێژدا، کە دەڵێت «جەستە و سەری پێ دادەپۆشرێت پاشان نوێژ دەکرێ. و ئەگەر پێیەکانی دەربچن ھیچ کێشە نییە». == ڕۆژی جیھانی حیجاب == {{وتاری سەرەکی|ڕۆژی جیھانی حیجاب}} ڕۆژی جیھانی حیجاب (WHD) لە ساڵی ٢٠١٣ کە بۆنەیەکی ساڵانەیە لەلایەن نازمەخانەوە دامەزراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://worldhijabday.com/|سەردێڕ=World Hijab Day - Better Awareness. Greater Understanding. Peaceful World |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161006192248/http://worldhijabday.com/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}</ref> لە ١ی شوباتی ھەموو ساڵێک لە ١٤٠ وڵاتی جیھان بەڕێوەدەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Participating Countries |ناونیشان=http://worldhijabday.com/worldwidesupport/|سەردێڕ=Worldwide Support - World Hijab Day |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160310102705/http://worldhijabday.com/worldwidesupport/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> مەبەستی ڕاگەیەندراوی ھاندانی ژنانی ھەموو ئایین و پێشینەکانە بۆ لەسەرکردن و ئەزموونکردنی حیجاب بۆ ماوەی ڕۆژێک و پەروەردەکردن و بڵاوکردنەوەی ھۆشیاری لەسەر ھۆکاری لەسەرکردنی حیجاب.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://worldhijabday.com/world-hijab-day-2013/|سەردێڕ=You can't judge a book by its cover |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠١٣}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[توندوتیژی دژی ژنان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/pop_ups/05/europe_muslim_veils/html/1.stm بە وێنە: پەردەی موسڵمانان]. [[بی بی سی]]. - وێنەکێشانی جۆرە جیاوازەکانی جلوبەرگی ژنانی ئیسلامی * [http://veil.unc.edu/ ئاڕاستەکردنەوەی پەردە] - ماڵپەڕێک کە باس لە بەکارھێنانی جیھانیی حیجاب دەکات لەلایەن زانکۆی کارۆلینای باکوور لە چاپڵ ھیڵ {{تد|ئیسلام|کۆمەڵگا|ژن|ئایین|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Hijabs}} {{شریتی دەروازە|ئایین|ئیسلام|مێژوو|ژن}} [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:ئیسلام]] [[پۆل:ئیسلامی سیاسی]] [[پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی]] [[پۆل:بۆکسی ڕەوانەکەری پۆل پێویست بە چاکسازیی پارامەتر]] [[پۆل:ئوسوڵیەتی ئیسلامی]] [[پۆل:حەیا لە ئیسلامدا]] [[پۆل:زاراوە یاساییەکانی شەریعەت]] tjbnaq580g7ggl35lsemiemasuk74a6 1 278168 1614148 1380292 2026-08-01T16:56:34Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614148 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حیجاب]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1380291 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240819035745/http://edition.cnn.com/2009/US/08/12/generation.islam.hijab/ بۆ http://edition.cnn.com/2009/US/08/12/generation.islam.hijab/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠١:٣٣، ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حیجاب]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614147 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240819035746/https://feministajournal.com/myth-busting-hijab-the-perspective-of-a-muslim-woman/ بۆ https://feministajournal.com/myth-busting-hijab-the-perspective-of-a-muslim-woman/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:٥٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) tk10gn9fznh90vx2m43sovkfl7qhyyn 0 283519 1614149 1512402 2026-08-01T17:05:19Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[قەل]]ی گواستەوە بۆ [[قەلەموون]]: بەپێی وتووێژی پەڕە 1512402 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Male wild turkey (Meleagris gallopavo) strutting.jpg|وێنۆک|نێرەیەکی قەلی کێوی]] '''قەل''' [[مەل|باڵندە]]یەکی گەورەیە لە [[جنس (ژینناسی)|جۆر]]ی میڵیاگرس ({{بە ئینگلیزی|Meleagris}}) و سەرچاوەکەی [[ئەمریکای باکوور]]ە. دوو جۆری قەل لە ئێستا ھەیە: قەلی کێوی ({{بە ئینگلیزی|Meleagris gallopavo}}) لە ڕۆژھەڵات و ناوەڕاستی ئەمریکای باکوور و قەلی ئۆسێلێت ({{بە ئینگلیزی|Meleagris ocellata}}) لە نیمچە دوورگەی یوکاتان لە [[مەکسیک]]. لە گەورەترین باڵندەکانی مەودای خۆیانن. وەک زۆربەی باڵندە گەورەکانی زەوی، نێرەکەی گەورەترە و زۆر ڕەنگاوڕەنگترە لە مێیەکە. سەرەتاییترین قەل لە ئەمریکای باکوور زیاتر لە ٢٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر پەرەی سەندووە. قەل پێشینەیەکی ھاوبەشی لەگەڵ پۆڕ و باڵندەکانی تردا ھەیە. جۆری قەلی کێوی باپیرەی جۆرەکانی تری قەلە کە نزیکەی ٢٠٠٠ ساڵ لەمەوبەر لەلایەن گەلانی ڕەسەنەوە ماڵی کراوە. ھەر ئەم قەلە ماڵییە بوو کە دواتر گەیشتە [[ئەوراسیا]]، لە کاتی [[ئاڵوگۆڕی کۆلۆمبیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٥ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Turkeys|قەل}} {{تووڵی دەروازە|باڵندەکان}} [[پۆل:مەلە نەفڕەکان]] [[پۆل:گیانلەبەرە دەستەمۆکان]] [[پۆل:مەلەکان]] [[پۆل:مەلەکان بەپێی شوێن]] [[پۆل:مەلەکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:مەلەکان بەپێی کیشوەرەکان]] [[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە]] fqsby55xjmz5bq9hs1dpdc5xy9udg2z 1614153 1614149 2026-08-01T17:13:35Z حوسێن 42516 ناوی نوێ 1614153 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Male wild turkey (Meleagris gallopavo) strutting.jpg|وێنۆک|قەلەموونی کێویی نێرینە]] '''قەلەموون'''، '''عەلیشیش''' یان '''قەل''' [[باڵندە|باڵندەیەکی]] گەورەیە لە [[جنس (ژینناسی)|جنس]]ی میڵیاگرس ({{بە ئینگلیزی|Meleagris}}) و سەرچاوەکەی [[ئەمریکای باکوور]]ە. دوو جۆری قەلەموون لە ئێستا ھەیە: قەلەموونی کێوی ({{بە ئینگلیزی|Meleagris gallopavo}}) لە ڕۆژھەڵات و ناوەڕاستی ئەمریکای باکوور و قەلەموونی ئۆسێلێت ({{بە ئینگلیزی|Meleagris ocellata}}) لە نیوەدوورگەی یوکاتان لە [[مەکسیک]]. لە گەورەترین باڵندەکانی مەودای خۆیانن. وەک زۆربەی باڵندە گەورەکانی زەوی، نێرەکەی گەورەترە و لە مێیەکە ڕەنگاوڕەنگترە. سەرەتاییترین قەلەموون لە ئەمریکای باکوور زیاتر لە ٢٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر پەرەی سەندووە. قەلەموون پێشینەیەکی ھاوبەشی لەگەڵ پۆڕ و باڵندەکانی تردا ھەیە. جۆری قەلەموونی کێوی باپیرەی جۆرەکانی تری قەلەموونە کە نزیکەی ٢٠٠٠ ساڵ لەمەوبەر لەلایەن گەلانی ڕەسەنەوە ماڵی کراوە. ھەر ئەم قەلەموونە ماڵییە بوو کە دواتر گەیشتە [[ئەوراسیا]]، لە کاتی [[ئاڵوگۆڕی کۆلۆمبیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٥ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Turkeys|قەل}} {{تووڵی دەروازە|باڵندەکان}} [[پۆل:مەلە نەفڕەکان]] [[پۆل:گیانلەبەرە دەستەمۆکان]] [[پۆل:مەلەکان]] [[پۆل:مەلەکان بەپێی شوێن]] [[پۆل:مەلەکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:مەلەکان بەپێی کیشوەرەکان]] [[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە]] itdeiytkfg0cdjzqllbbdhbinhaq0qf 1614215 1614153 2026-08-01T20:54:22Z Pirehelokan 5097 بۆقلە 1614215 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Male wild turkey (Meleagris gallopavo) strutting.jpg|وێنۆک|قەلەموونی کێویی نێرینە]] '''قەلەموون'''، '''بۆقلە'''، '''عەلیشیش''' یان '''قەل''' [[باڵندە|باڵندەیەکی]] گەورەیە لە [[جنس (ژینناسی)|جنس]]ی میڵیاگرس ({{بە ئینگلیزی|Meleagris}}) و سەرچاوەکەی [[ئەمریکای باکوور]]ە. دوو جۆری قەلەموون لە ئێستا ھەیە: قەلەموونی کێوی ({{بە ئینگلیزی|Meleagris gallopavo}}) لە ڕۆژھەڵات و ناوەڕاستی ئەمریکای باکوور و قەلەموونی ئۆسێلێت ({{بە ئینگلیزی|Meleagris ocellata}}) لە نیوەدوورگەی یوکاتان لە [[مەکسیک]]. لە گەورەترین باڵندەکانی مەودای خۆیانن. وەک زۆربەی باڵندە گەورەکانی زەوی، نێرەکەی گەورەترە و لە مێیەکە ڕەنگاوڕەنگترە. سەرەتاییترین قەلەموون لە ئەمریکای باکوور زیاتر لە ٢٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر پەرەی سەندووە. قەلەموون پێشینەیەکی ھاوبەشی لەگەڵ پۆڕ و باڵندەکانی تردا ھەیە. جۆری قەلەموونی کێوی باپیرەی جۆرەکانی تری قەلەموونە کە نزیکەی ٢٠٠٠ ساڵ لەمەوبەر لەلایەن گەلانی ڕەسەنەوە ماڵی کراوە. ھەر ئەم قەلەموونە ماڵییە بوو کە دواتر گەیشتە [[ئەوراسیا]]، لە کاتی [[ئاڵوگۆڕی کۆلۆمبیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٥ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Turkeys|قەل}} {{تووڵی دەروازە|باڵندەکان}} [[پۆل:مەلە نەفڕەکان]] [[پۆل:گیانلەبەرە دەستەمۆکان]] [[پۆل:مەلەکان]] [[پۆل:مەلەکان بەپێی شوێن]] [[پۆل:مەلەکان بەپێی وڵات]] [[پۆل:مەلەکان بەپێی کیشوەرەکان]] [[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە]] 0l9k7b02r3g8fvwqtkoo31w15zdznl7 0 283598 1614238 1436172 2026-08-01T22:04:00Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614238 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q993254}} '''پەپەپکی پەستێنراوی شێوەدار''' یان '''سی دی شێوەدار''' ({{بە ئینگلیزی|Shaped CD, Shaped compact disc}}) سی دی شێوەدار بریتییە لە [[پەپکی پەستێنراو|پەپکێکی پەستێنراوی]] نابازنەیی. نموونە بۆی [[سی دی-بزنس کارد|سی دی-بزنس کاردە]]، سی دییێک لە شێوەیی [[ئەستێرە]]، [[نەخشە]]ی وڵاتێک، یان ھەر جۆرە شێوەیەکی تر بێجگەلە [[بازنە (ئەندازە)|بازنە]]. ئەم پەپکانە بەزۆری بۆ مەبەستی [[بازرگانی]] دروست دەکرێن و لەلایەن زۆربەی زۆری [[درایڤی پەپکی بینایی|درایڤەکانی پەپکی بینایی]] دەخوێنرێنەوە (یان [[سی دی خوێنەر|سی دی خوێنەرەکان]]) ھەرچەندە سی دییە شێوەدارەکان [[دراوە|داتای]] کەمتر دەگرنە خۆ.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Smazenko |یەکەم=Martin |ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=Advanced Media: What Can You Do with Shaped CDs? |ناونیشان=https://amifw.com/advanced-media-shaped-cds/ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=Advanced Media Integration |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Our production of shaped CD & DVD |ناونیشان=https://m-design.bg/en/useful-information/shaped-cd-dvd/ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٥ |وێبگە=M-DESIGN |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312060905/https://m-design.bg/en/useful-information/shaped-cd-dvd/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Shaped CD's and DVD's {{!}} By: andypaul - Digital Storm Forums |ناونیشان=https://www.digitalstorm.com/forums/shaped-cd-039-s-and-dvd-039-s-tidf14449/ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.digitalstorm.com}}</ref> سی دییە شێوەدارەکان بە پێچەوانەی [[مینی سی دی|مینی سی دییەکان]]، کە مینی سی دییەکان بچووکترن، بەڵام ھێشتا ھەر لە شێوەی بازنەدان و لەسەر وەشانی [[پەپکی پەستێنراو|سی دی]] ئاسایین بەڵام بچووکترن. سی دییە شێوەدارەکان دەتوانن ھەر ژمارەیەک لە شێوە بن، تەنانەت شێوەی ئاڵۆزتر وەک [[گیڕەکان]] (Gears) کە دەورووبەریان ددانی ھەیە،<ref name=":0"/> بەڵام بە گشتی لێوارەکانیان لووسن و لێوارێکی بازنەییان ھەیە.<ref name=":1"/> [[دراوە|داتاکان]] تەنیا دەتوانرێن لەسەر ئەو بەشانە [[نووسینی پەپکی بینایی|بنووسرێن]] و تۆماربکرێن کە تراکێکی تەواوی بێ پچڕان پێک دێنن (واتا ناکەونە سەر ئەو بەشانەی کە دەپچڕێت). بە شەکانی تری سی دییەکە تەنھا دیکۆرات و جوانکارین و ناتوانرێن بنووسرێن و بخوێنرێنەوە.{{ژێدەر پێویستە|date=ئازار ٢٠٢٥}} == پێشانگا == <gallery> پەڕگە:Shaped CD Front.jpg|بەشی پێشەوەی سی دییەکی شێوەدار پەڕگە:Shaped-cd.svg|شێوەیەک لە شێوەکانی سی دی شێوەدار پەڕگە:Shape-CD OS 2 Warp IBM.jpg|سی دی شێوەدار پەڕگە:Business card CD-R (8743811867).jpg|[[سی دی-بزنس کارد]] (سی دی شێوەدار) </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Shaped compact discs}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر|ئەندازە|دەیەی ١٩٩٠}} {{پەپکی پەستێنراو}} [[پۆل:پەپکی پەستێنراو]] 8m7qe8d1wxyckli8s273t00ghdbgyw5 0 285286 1614145 1500351 2026-08-01T16:52:06Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614145 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox|وێنە=Emblem_of_Kuwait.svg }}'''حکوومەتی کووەیت''' ئەو شێوازەیە کە دەوڵەت سیستمی حکوومەت بەڕێوەدەبات و دەگوازێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Selvik |یەکەم=Kjetil |ڕێکەوت=٢٠١١|سەردێڕ=Elite Rivalry in a Semi-Democracy: The Kuwaiti Press Scene |ناونیشان=https://archive.org/details/sim_middle-eastern-studies_2011-05_47_3/page/477 |journal=Middle Eastern Studies |بەرگ=٤٧|issue=3 |پەڕەکان=٤٧٧–٤٩٦|doi=10.1080/00263206.2011.565143}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nathan J. Brown |ناونیشان=ftp://pogar.org/LocalUser/pogarp/governance/nbrown/mechanisms.pdf|سەردێڕ=ftp://pogar.org/localuser/pogarp/governance/nbrown/mechanisms.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171010154516/ftp://pogar.org/LocalUser/pogarp/governance/nbrown/mechanisms.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|پەڕەکان=١٦–١٨}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Robert F. Worth |ساڵ=٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2008/05/06/world/middleeast/06kuwait.html?pagewanted=print&_r=0|سەردێڕ=In Democracy Kuwait Trusts, but Not Much (Published 2008) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171018085127/http://www.nytimes.com/2008/05/06/world/middleeast/06kuwait.html?pagewanted=print&_r=0 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=[[نيويورك تايمز]]}}</ref> دەسەڵاتەکان لە [[کووەیت]] دابەش دەکرێن بەسەر دەسەڵاتەکانی یاسادانان، [[دەسەڵاتی جێبەجێکردن|جێبەجێکردن]] و دادوەری. [[ئەمیر]] سەرۆکی ھەر سێ لقەکەیە. دەستوور دروستکردنی حیزبی سیاسی قەدەغە دەکات، سەرەڕای بوونی کوتلەی [[پەرلەمان]]ی. سیستەمی حکوومەتی [[کووەیت]] سیستەمێکی بۆماوەیی دەستورییە. سیستەمەکە شەرعییەتی خۆی لە دەستوورەوە وەردەگرێت، کە ڕێگە بە گواستنەوەی دەسەڵات دەدات لەناو بنەماڵەی دەسەڵاتدار، لە نەوەکانی موبارەک ئەلسەباحەوە. نازناوی حاکم ئەمیر (شازادە)یە لە ڕێگەی وەزیرەکانییەوە دەسەڵاتی جێبەجێکردن بەکاردەھێنێت. بڕیارە دادوەرییەکان تا ئەو کاتەی لەلایەن ئەمیرەوە پەسەند نەکرێن، جێبەجێ ناکرێن. تاکە کەسە کە دەتوانێت لە سزاکان خۆش بێت و ھەموو ئەو یاسایانەی ئەنجومەنی نیشتمانی دەردەچن کاریگەر نابن تا لە ماوەی یەک مانگدا واژوویان لەسەر نەکات. [[سیستەم]] لە [[کووەیت]] تێکەڵەیەک لە سیستەمی پەرلەمانی و سیستەمی سەرۆکایەتییە. === دەسەڵاتی جێبەجێکردن === دەستووری [[کووەیت]] لە ١٧ی تشرینی دووەمی ١٩٦٢ پەسەند کرا و ڕاگەیەندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://search.worldcat.org/title/897815115|سەردێڕ=The wages of oil : Parliaments and Economic Development in Kuwait and the UAE {{!}} WorldCat.org |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=search.worldcat.org}}</ref> ==== حکوومەت ==== پەرلەمان ئەنجومەنی وەزیران دیاری دەکات کە حکوومەت پێکدەھێنن. [[سەرۆک وەزیران|سەرۆکی حکوومەت]] لەلایەن ئەنجومەنی وەزیرانەوە ھەڵدەبژێردرێت. ==== ئەمیری کووەیت ==== ئەمیری ئێستا: [[مەشعەل ئەحمەد جابر سەباح]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://e.gov.kw/sites/kgoenglish/Pages/Visitors/AboutKuwait/GoverningBodyKuwaitGoverners.aspx|سەردێڕ=Kuwait Government Online Kuwait Rulers’ History|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=e.gov.kw|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|archive-url=https://web.archive.org/web/20250105095315/https://e.gov.kw/sites/kgoenglish/Pages/Visitors/AboutKuwait/GoverningBodyKuwaitGoverners.aspx|url-status=dead}}</ref> جێنشینی ئێستا: سەباح خالد ئەلسەباح <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://e.gov.kw/sites/kgoarabic/Pages/Visitors/AboutKuwait/GoverningBodyKuwaitGoverners.aspx|سەردێڕ=البوابة الالكترونية الرسمية لدولة الكويت تاريخ حكام دولة الكويت |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=e.gov.kw}}</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Government of Kuwait}} {{شریتی دەروازە|کووەیت|سیاسەت}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} n3fg6apvngy5lbe9vd00jj0rw5rko26 0 286867 1614080 1585545 2026-08-01T14:00:46Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614080 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}'''بەنداوی عەفرین''' کە بە فەرمی بە '''بەنداوی ١٧ی نیسان''' ناسراوە و ھەروەھا بە '''بەنداوی میدانکی''' ناودەبرێت، کۆگایەکی پڕ لە خۆڵ و [[بەنداو]]ی کارەبای ئاوییە لەسەر [[ڕووباری عەفرین]] لە [[ڕۆژاوای کوردستان]]. [[ئاو]]ی پاک بۆ نزیکەی ٢٠٠ ھەزار کەس دابین دەکات، نزیکەی ٣٠ ھەزار ھێکتار زەیتوون و دار میوە و بەرھەمی [[کشتوکاڵ]]ی [[ئاودێری]] دەکات و ٢٥ [[مێگاوات]] کارەبای ئاوی دابین دەکات. == شوێن == بەنداوەکە لە باکووری شارۆچکەی [[عەفرین]] لە [[ڕۆژاوای کوردستان]].{{sfn|Al Dbiyat|Geyer}} {{convert|٧٠|km}} لە شاری [[حەلەب]] و {{convert|١٢|km}} لە شارۆچکەی عەفرینەوە دوورە، لە نزیک گوندی میدانک (میدانکی). بەشێکی زۆری ناوچەکە بە دارزەیتوون و دارمیوە چێندراوە. نزیکەی ٨٠٪ی ناوچەکە پشت بە ئاودێریی باراناو دەبەستێت، و ئەوەی دیکەشی پشت بە بیر و پەمپەکان دەبەستێت. پێش دروستکردنی بەنداوەکە، باخەکان و بەروبوومەکانی تر ئاو دەدران، بەڵام دارزەیتوونەکان ئاو نەدەدران.{{sfn|سد 17 نيسان}} [[قەزای عەفرین]] دانیشتووانەکەی [[کورد]]ن، کە دوورترین ناوچەی کوردنشینی سووریایە لە لای ڕۆژاوا.{{sfn|Balanche|2016}} ڕووبەری حەوزەکەی {{convert|١٣٦٥|km2}}، و بڕی بارانبارینی ساڵانە لە نێوان {{convert|٣٣٠|to|٧٠٠|mm}}.{{sfn|سد 17 نيسان}} [[ڕووباری عەفرین]] لە باشووری [[چیاکانی کارتاڵ]] لە تورکیاوە سەرچاوە دەگرێت، دەچێتە ناو سووریا و لەوێ بە ناو شاری عەفریندا تێپەڕ دەبێت، و پاشان دەگەڕێتەوە ناو [[تورکیا]]. نزیکەی {{convert|٢٥٠٠٠٠٠٠٠|m3}} لە لێشاوی ساڵانەی ڕووبارەکە لە [[پارێزگای ھاتای]] لە تورکیاوە دێت، لەکاتێکدا نزیکەی {{convert|٦٠٠٠٠٠٠٠|m3}} لە سووریاوە سەرچاوە دەگرێت.{{sfn|7: Orontes River Basin|p=228}} == مێژوو == بەنداوەکە بۆ ئاودێریی زەوییەکانی دۆڵی ڕووبارەکە لە ناوچەی نێوان [[حەلەب]] و [[سنووری سووریا و تورکیا|سنووری لەگەڵ تورکیا]] مەبەست بوو.{{sfn|Sofer|1999|p=208}} پڕۆژەکە لە ١٩٨٤دا دوای لێکۆڵینەوەیەکی بەرفراوان لەلایەن وەزارەتی ئاودێرییەوە پەسەند کرا. بەنداوەکە لێشاوی ڕووبارەکە کۆنتڕۆڵ دەکات و ڕێگری لە لافاو دەکات، تا ٣٠٠٠٠ [[ھەکتار|ھێکتار]] زەوی ئاو دەدات، ئاوی خواردنەوە لە ناوچەکەدا دابین دەکات، تا ٢٠ مێگاوات کارەبای ئاوی دابین دەکات و دەبێتە شوێنێکی گەشتیاری.{{sfn|سد 17 نيسان في منطقة عفرين}} کارەکانی دروستکردنی لە ١٩٩٧دا دەستی پێ کرد.{{sfn|7: Orontes River Basin|p=228}} بەنداوەکە بۆ دەستەی گشتیی سەرچاوە ئاوییەکان بە تێچووی گشتیی ٥٨.٢ ملیار [[لیرەی سووری]] دروست کرا، بە تێچووی وەرگرتنی زەوییەکان بۆ حەوزەکەشەوە.{{sfn|سد 17 نيسان}} لە کاتی دروستکردنیدا {{convert|١٨٠٠٠٠٠|m3}} خۆڵ و بەرد ھەڵکەندرا. بەنداوەکە لە ٢٤ی نیسانی ٢٠٠٤دا بە ئامادەبوونی سەرۆک وەزیران [[محەممەد ناجی عەتری]] کرایەوە.{{sfn|سد 17 نيسان}} بڕیاری دەوڵەتی سووریا ژمارە ١٨٤٩ی ساڵی ٢٠٠٤ ڕای گەیاند کە دەریاچەی بەنداوی ١٧ی نیسان ناوچەیەکی پارێزراوە.{{sfn|Resolution No. 1849 of 2004}} ڕاپۆرتێکی ٢٠١٦ ئاماژەی بەوە کردووە کە وا دیارە بەکارھێنانی ئاو بەھۆی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]]وە کەمی کردووە.{{sfn|Karatas|2016|p=117}} لە ٩ی ئازاری ٢٠١٨دا، لە کاتی [[ئۆپێراسیۆنی چڵە زەیتوون|ھێرشی تورکیا بۆ سەر عەفرین]]دا، یەکە چەکدارەکانی سەر بە لایەنی یاخیبووی [[سوپای نیشتمانیی سووریا]] و [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا]] کۆنتڕۆڵی بەنداوەکەیان گرتە دەست، و لە دەست [[یەکینەکانی پاراستنی گەل]] (یەپەگە) دەریانھێنا. لە ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩دا، پڕکردنەوەی جەستەی بەنداوەکە، پێکھاتەی وەرگرتنی ئاو، کۆنکرێتی بەھێزکراو و سیستمەکانی داپۆشینی میکانیکی لەلایەن کارە ئاوییەکانی دەوڵەتی تورکیا (دی ئێس ئای) تەواو کران و چاک کرانەوە، کە ناوی بەنداوەکەیان گۆڕی بۆ «بەنداوی سەرووی عەفرین».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Afrin'de su hatları iyileştiriliyor|ناونیشان=https://www.trthaber.com/haber/gundem/afrinde-su-hatlari-iyilestiriliyor-358944.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=www.trthaber.com|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٨|زمان=tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=statues of dam by state news agency|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/yukari-afrin-barajinda-su-tutulmaya-baslandi/1363264}}</ref> دوای [[بوومەلەرزەی باکوور-ڕۆژاوای کوردستان ٢٠٢٣]]، بەنداوی عەفرین زیانی بەرکەوت، بەجۆرێک درزی دیار لەسەر ڕووەکەی دروست بوو، ئەمەش نیگەرانیی لێکەوتەوە کە ئەگەری ھەیە بەنداوەکە بڕووخێت. لەلایەن [[سوپای نیشتمانیی سووریا]]وە ڕێگری لە چالاکوانان و ڕۆژنامەنووسان کرا کە سەردانی بەنداوەکە بکەن. باس لەوە کرا کە لەو کاتەدا ئاستی ئاو نزم بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین= Hamo|یەکەم= Farouq|سەردێڕ= Turkish-backed SNA prevents journalists from covering cracks in dam in Syria's Afrin|ئیش= North Press Agency|ڕێکەوتی سەردان= ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوت= ٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشان= https://npasyria.com/en/92435/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٣|archive-url= https://web.archive.org/web/20230224104214/https://npasyria.com/en/92435/|url-status= dead}}</ref> == بەنداو == بەنداوە خاکییەکە بەرزییەکەی {{convert|٧٣|m}}، و درێژیی لوتکەکەی {{convert|٩٨٣|m}}. پانییەکەی لە بنکەکەیدا {{convert|٣٨٥|m}} و لە لوتکەکەیدا {{convert|٢٢|m}}. لوتکەی بەنداوەکە لە بەرزیی {{convert|٣٣٩|m}} دایە. بورجی دەرچەی ئاوەکە بڕگەیەکی پانەبڕی {{convert|٢٠|by|٢٠|m}} و بەرزییەکەی {{convert|٨٩.٥|m}} ھەیە. سەرڕێژە نیوە-پانکەیییەکە توانای {{convert|١٣٢٩|m3/s}} ھەیە.{{sfn|سد 17 نيسان}} تونێلێک بە تیرەی {{convert|٥.٥|m}} و درێژیی {{convert|٢٨٠|m}} بۆ بەردانەوەی فریاگوزاری دابین کراوە. تونێلێکی تر، بە تیرەی {{convert|١٥|m}} و درێژیی {{convert|٢٩٥|m}} بۆ بەردانەوەی ئاوی خواردنەوە و ئاودێری بەکاردێت. ھەروەھا بیر و تونێل بۆ پشکنین و ئاوەڕۆی ئەو ئاوانەی دەچنە ناو بەنداوەکەوە ھەن. تۆڕێکی نوێی ئامێرە پێوانەیییە کارەبایییەکان لە ناو جەستەی بەنداوەکە و دامەزراوە جیاوازەکاندا جێگیر کراوە، لەوانەش ئەوانەی بۆ پێوانەکردنی پلەی گەرمی و چالاکیی بوومەلەرزەزانی بەکاردێن. وێستگەی کارەبای ئاوی ٢٥ مێگاوات وزە دابین دەکات.{{sfn|سد 17 نيسان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|سووریا|ئاو|وزە|کوردستان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} gd697qa664ftafgnqt77s8nyrm3ghl2 0 288343 1614364 1569403 2026-08-02T11:22:40Z ~2026-42854-67 78181 /* */ 1614364 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو = بەکر عەلی |وێنە = |قەبارەی وێنە = |لێدوانی وێنە = |ناوبانگ = گوڵە سوورەکەی حامیە، شاعیری چەوساوەکان |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩ی حوزەیرانی ١٩٦٨ |شوێنی لەدایکبوون = [[گەڕەکی کانێسکان]]، [[سلێمانی]]، [[کوردستان]] |ڕێکەوتی مردن = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|١٩٩٤|٩|١|١٩٦٨|٦|١٩}} |شوێنی مردن = [[شەقامی بێسارانی]]، [[سلێمانی]] |ھۆکاری مردن = [[تیرۆرکردن]] |نەتەوە = [[کورد]] |پیشە = [[شاعیر]]، [[نووسەر]]، [[چاڵاکوان]] }} '''بەکر عەلی''' (١٩ی حوزەیرانی ١٩٦٨ لە [[سلێمانی]]، [[عێراق]] – ١ی ئەیلوولی ١٩٩٤ لە سلێمانی) شاعیر، نووسەر و چالاکوانێکی '''ئارام و لەسەرخۆ بەڵام یاخیی'''<ref name="nrttv-payam">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پەیامێک لەیادی شەھیدکردنی بەکر عەلی دا |ناونیشان=https://www.nrttv.com/Nrt2/detail2/1123 |وێبگە=NRT2 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> کوردی خاوەن ھەڵوێست بوو کە بە «گوڵە سوورەکەی حامیە» ناسرابوو؛<ref name="rojnews-gullala">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بەکر عەلی؛ گوڵاڵە سوورەکەی حامییە و شاعیرەکەی گەل - دۆسیە |ناونیشان=https://rojnews.news/?p=501428 |وێبگە=Rojnews |ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> نازناوێک کە هەم ئاماژە بوو بە داکۆکییە سەرسەختانەکەی لە هەژاران و هەم بە ناسکی و دڵداریی شیعرەکانی.<ref name="nrttv-payam" /> ژیانی تەرخان کردبوو بۆ داکۆکیکردن لە مافی ھەژاران و چەوساوەکان، بەتایبەتی دانیشتووانی گەڕەکی ھەژارنشینی «حامیە» لە [[سلێمانی]].<ref name="wishe-asayish">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئاسایشی یەكێتی بۆچی بەكر عەلی تیرۆر كرد؟ |ناونیشان=https://wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=155490&Jor=4 |وێبگە=Wishe |ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> تیرۆرکردنی لە کاتی ڕابەرایەتیکردنی خۆپیشاندانێکی ھێمنانەدا، بووە یەکێک لە یەکەمین کردەوەکانی تیرۆری سیاسی دژی دەنگە ئازادەکان لە دوای ڕاپەڕین و وەک سیمبولی قوربانیدان لەپێناو ئازادیی ڕادەربڕیندا دەبینرێت.<ref name="rojnews-gullala" /> == ژیاننامە == بەکر عەلی لە ١٩ی حوزەیرانی ١٩٦٨ لە گەڕەکی کانێسکانی شاری سلێمانی لەدایک بووە.<ref name="westga-salyad">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئەمڕۆ ساڵیادی شەهید (بەکر عەلی)ی شاعیرە |ناونیشان=https://westganews.net/dreja.aspx?=hewal&jmara=116666&Jor=1 |وێبگە=Westganews |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> بەھۆی بارودۆخی سەختی ژیان و ھەژارییەوە، تەنھا تا پۆلی دووی ناوەندی خوێندووە، بەڵام ھەرگیز وازی لە خوێندنەوە و خۆپەروەردەکردن نەھێناوە.<ref name="knnc-30sal">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=30 ساڵ بەسەر شەهیدکردنی بەکرعەلی شاعیردا تێپەردەبێت |ناونیشان=https://www.knnc.net/Details.aspx?jimare=57434 |وێبگە=KNNC |ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> ھەژارییەکەی ئەوەندە سەخت بوو کە لە یاداشتەکانیدا ھاتووە ڕۆژێک لەبەر برسێتی چووەتە مەزادخانە بۆ فرۆشتنی پێڵاوەکانی، بەڵام پێڵاوەکانی نەفرۆشراون و ئەو ژەمە بە برسێتی ماوەتەوە.<ref name="mewda-jengawer">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بەکر عەلی؛ جەنگاوەرێکی برسی کە شەڕی لەپێناو هەژاراندا |ناونیشان=https://mewdamedia.com/articles/18981 |وێبگە=Mewda Media |ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251213182353/https://mewdamedia.com/articles/18981 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ژیانی بنەماڵەکەی پڕ بووە لە کارەسات؛ لە ساڵی ١٩٨٩، دوو برای بە ناوەکانی ئاکۆ و عومەر بەھۆی ئەندامێتییان لە [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] لە [[زیندانی ئەبووغرێب]] لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە لەسێدارە دران.<ref name="westga-salyad" /> بەر لە ڕاپەڕین، بەکر عەلی خۆیشی چەندین جار لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە دەستگیر کرابوو؛ لە ساڵی ١٩٨٧ بە تۆمەتی ھێنانی پێشمەرگە بۆ ناو شار لەلایەن «بەکری فاتە»وە، کە بە یەکێک لە جەللادەکانی ڕژێم لە سلێمانی ناسرابوو، دەستگیر کرا.<ref name="knnc-30sal" /><ref name="awene-yekem">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بەکر عەلی، یەکەمین شاعیری تیرۆرکراو |ناونیشان=https://www.awene.com/detail?article=10576 |وێبگە=Awene |ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> هەروەها دوای ئەوەی ڕەتی کردەوە لە بەرامبەر پارەدا بۆ «قادسیە»ی ڕژێم بنووسێت و وتبووی «من ویژدانم بۆ پارە نادۆڕێنم»، جارێکی تر دەستگیر کرایەوە.<ref name="knnc-30sal" /> لە حوزەیرانی ١٩٩٣یش، لە کاتی ئەنجامدانی چالاکییەکدا بۆ یەکێتی، فیشەکێک بەر ڕانی کەوتووە و بریندار بووە.<ref name="knnc-30sal" /> کارەساتی بنەماڵەکەی بە تیرۆرکردنی خۆی کۆتایی نەھات؛ دایکی دوای ماوەیەک لە خەفەتی کوڕەکەی کۆچی دوایی کرد.<ref name="mewda-jengawer" /> ھەروەھا برایەکی تری کە پێشمەرگەی دێرین بوو، کاتێک ھەواڵی تیرۆرکردنی براکەی پێ گەیشت، لە شاری بانە لەسەر باڵەخانەیەک کەوتە خوارەوە و دواتر تووشی نەخۆشیی دەروونی بوو و لە ساڵی ٢٠٠٦ گیانی لەدەست دا.<ref name="knnc-30sal" /> == چاڵاکییەکان == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، بەکر عەلی بووە دەنگێکی بوێر و ڕەخنەگر لە دەسەڵاتی کوردی.<ref name="rojnews-gullala" /> دوای ئەوەی [[یەکێتیی بێکاران]] پشتیوانیی لە خەڵکی حامیە کرد، بەکر عەلی بووە یەکێک لە «ڕابەرە» دیارەکانی ڕێکخراوەکە و نوێنەری خۆڕسکی دانیشتووانی گەڕەکی حامیە (پارکی ئازادیی ئێستا)، کە گەڕەکێکی ھەژارنشین بوو و خانووەکانی لە قوڕ و چینکۆ دروست کرابوون.<ref name="bopeshawa-hawre">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=لەیادی هاوڕێ ”بەکر عەلی“ تێکۆشەرو شاعیری بێبەشاندا |ناونیشان=https://bopeshawa.net/index/?p=5735 |وێبگە=Bopeshawa |ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> هەرچەندە بیروڕای چەپی هەبوو و نزیک بوو لە [[حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق|حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری]]، بەڵام هیچ بەڵگەیەکی دۆکیۆمێنتکراو نییە کە بیسەلمێنێت ئەندامی فەرمیی هیچ حیزبێک بووبێت.<ref name="knnc-30sal" /> لە ١ی ئایاری ١٩٩٤، لە یادی [[ڕۆژی جیھانیی کرێکاران]] لە [[یاریگای سلێمانی]]، بەکر عەلی وتارێکی مێژوویی پێشکەش کرد و ڕوو لە دەسەڵاتداران وتی: <blockquote>ئێوە کە بیر لە گۆڕینی ئەو ژیانە (قوڕینە)مان ناکەنەوە بە ژیانێکی وەک ھی خۆتان (گوڵین)، بۆ ھێندەشمان پێ ڕەوا نابینن؟<ref name="ashte-yekem">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بەکر عەلی، یەکەمین شاعیری تیرۆرکراو |ناونیشان=https://ashte.org/index/?p=9338 |وێبگە=Ashte.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref></blockquote> ئەم وتارە کە دژایەتیی بڕیاری پارێزگاری ئەوکاتی سلێمانی بوو بۆ ڕووخاندنی خانووەکانی حامیە، دەنگدانەوەیەکی گەورەی ھەبوو و بووە ھۆی ئەوەی بکەوێتە ژێر ھەڕەشەی دەسەڵاتەوە.<ref name="mewda-jengawer" /><ref name="wishe-asayish" /> == ھەڵوێستی ئەدەبی == بەکر عەلی باوەڕی وابوو کە شاعیر و نووسەر دەبێت لە سەنگەری گەلدا بێت. لە ساڵی ١٩٩٣، لە کۆڕێکی شیعریی یادی ڕاپەڕیندا، لە کاتێکدا ھەموو شاعیران شیعری نیشتمانییان دەخوێندەوە، ئەو شیعرێکی دڵداری خوێندەوە. دواتر لە یاداشتەکانیدا نووسیبووی: <blockquote>من ھەرگیز خۆم بە کەڵەبابی بەر مایکرۆفۆن نەزانیوە... بەنیازیش نیم خۆم تەرشیح بکەم بۆ دەزگایەکی باڵا، تا شیعر و نەڕەنەڕ پاسپۆرتی ئەو خەونەم بن.<ref name="ashte-yekem" /></blockquote> == بەرھەمەکان == *'''ئەو شەوانەی لە پرچەکانت ڕەشترن''': یەکەمین کۆمەڵە شیعری بوو کە لە ٣٤ لاپەڕەدا لە ساڵی ١٩٩٣ بڵاوی کردەوە.<ref name="westga-salyad" /> *'''تریشقەکان''': دەقێکی شانۆیی بوو کە دوو مانگ پێش تیرۆرکردنی لە [[ھەڵەبجە]] نووسی و پێشکەش کرا.<ref name="rojnews-gullala" /> *'''خاک و خۆڵ''': سەرنووسەری ئەم گۆڤارە بوو کە تەنھا چەند ژمارەیەکی کەمی لێ دەرچوو.<ref name="westga-salyad" /> *'''کاسکێتەکەم بسپێرن بە پاییز''': دوای تیرۆرکردنی، کۆی شیعر و نووسینەکانی لەم کتێبەدا کۆکرانەوە.<ref name="politicmedia-yaxi">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بەکر عەلی.. شاعیرێکی یاخی ڕەشەبای غەدر ھەڵیوەراند |ناونیشان=https://politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8804&cor=5&related=2 |وێبگە=Politicmedia |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == تیرۆرکردن == دوای وتارەکەی یەکی ئایار، گوشارەکان لەسەر بەکر عەلی زیاد بوون. بۆ ماوەیەک سلێمانی جێھێشت و ڕووی کردە ھەڵەبجە، ئەمەش وای کرد [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی]] گومانی ئەوەی لێ بکات کە پەیوەندیی بە [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتییەوە]] کردبێت.<ref name="knnc-30sal" /> لە ١٧ی ئابی ١٩٩٤، لە ماڵە قوڕینەکەی خۆیدا لە حامیە، لەلایەن ئاسایشی سلێمانییەوە دەستگیر کرا و بۆ ماوەی شەش ڕۆژ ئەشکەنجەیەکی توند درا.<ref name="wishe-asayish" /><ref name="ashte-yekem" /> شیکاران پێیان وایە پاڵنەری سەرەکی بۆ لەناوبردنی، تێکەڵەیەک بووە لە خواستی ئەو چینە سەرمایەدارەی کە چاویان لەسەر زەوییەکانی حامیە بوو، لەگەڵ کەمئەزموونیی دەسەڵاتی کوردی لە مامەڵەکردن لەگەڵ دەنگی ناڕازیی مەدەنیدا.<ref name="ashte-chontiror">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بەکر عەلی شاعیر و نوسەر بۆ تیرۆر کرا ؟ |ناونیشان=https://ashte.org/index/?p=2004 |وێبگە=Ashte.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> لە ڕۆژی ١ی ئەیلوولی ١٩٩٤، کاتێک دانیشتووانی حامیە بە ڕابەرایەتیی بەکر عەلی خۆپیشاندانێکی ھێمنانەیان بەرەو باڵەخانەی پارێزگای سلێمانی ڕێک خست،<ref name="ashte-chontiror" /> ھێزە ئەمنییەکان تەقەیان کرد بۆ بڵاوەپێکردنیان. بەپێی گێڕانەوەی شایەتحاڵان، چەکدارەکان شوێن بەکر عەلی کەوتن و لە پشتەوە برینداریان کرد، دواتر ئەفسەرێک گەیشتە سەری و دوو فیشەکی بە دەمییەوە نا و تیرۆری کرد.<ref name="mewda-jengawer" /> ئەو ئەفسەرە چەند مانگێک دواتر لە [[شەڕی براکوژی|شەڕی ناوخۆدا]] کوژرا.<ref name="mewda-jengawer" /> دوو ڕۆژ دوای تیرۆرکردنی بەکر عەلیش، پیاوێکی تری دانیشتووی حامیە لە برساندا گیانی لەدەست دا.<ref name="mewda-jengawer" /> == دۆسییەکەی دوای تیرۆرکردن == کەیسی تیرۆرکردنی بەکر عەلی تا ئەمڕۆش بە کراوەیی ماوەتەوە و ھیچ کەسێک لەسەر ئەو تاوانە دادگایی نەکراوە.<ref name="mewda-jengawer" /> یەکێک لە ھۆکارەکان بۆ بەلاڕێدابردنی کەیسەکە، گۆڕانی ھەڵوێستی سیاسیی سالار عەزیز (پارێزگاری ئەوکات) بووە لەنێوان یەکێتی و [[بزووتنەوەی گۆڕان|گۆڕاندا]]، کە وای کردووە کەیسەکە ببێتە بابەتی موجامەلەی سیاسی.<ref name="culture-kushtin">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کوشتنی بەکر عەلی و لۆرکای شاعیر ! – كولتور مه‌گه‌زین |ناونیشان=https://cultureproject.org.uk/kurdish/%da%a9%d9%88%d8%b4 |وێبگە=Kultur Magazine |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥، کاتێک بڕیار بوو چاپی دووەمی کتێبی «کاسکێتەکەم بسپێرن بە پاییز» بڵاو بکرێتەوە، بەڕێوەبەرایەتیی کتێبخانە گشتییەکانی سلێمانی ژمارەی سپاردنی پێنەدا، بە بیانووی ئەوەی ناوی تۆمەتبارانی تێدا ھاتووە.<ref name="culture-wezaret">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=وەزارەتی ڕۆشنبیری جارێکیتر بەکر عەلی شاعیر دەکوژنەوە! – كولتور مه‌گه‌زین |ناونیشان=https://cultureproject.org.uk/kurdish/%d9%88%db%95%d8%b2%d8%a7%d8%b1%db%95%d8%aa%db%8c-%da%95%db%86%d8%b4%d9%86%d8%a8%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d8%b1%db%8e%da%a9%db%8c%d8%aa%d8%b1-%d8%a8%db%95%da%a9%d8%b1-%d8%b9%db%95/ |وێبگە=Kultur Magazine |ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> جێگەی ئاماژەیە، لە ساڵی ٢٠٢١دا، ھەواڵ بڵاو بووەوە کە بەشێک لە پارکی ئازادی (شوێنی پێشووی حامیە) لەلایەن «تاقمێکی باڵادەستەوە» داگیر کراوە و باڵەخانەی لەسەر دروست دەکرێت، ئەمەش دوای بڕینەوەی ژمارەیەکی زۆر لە درەختەکانی پارکەکە.<ref name="basnews-zewi">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئەو زەوییەی سلێمانی كە بەكر عەلیی شاعیری لەسەر كوژرا لە لایەن تاقمێكی باڵادەستەوە داگیر دەكرێت |ناونیشان=https://www.basnews.com/so/babat/665979 |وێبگە=Basnews |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == میرات == بەکر عەلی وەک دەستپێکی زنجیرەیەک تیرۆری سیاسی دژی ڕۆژنامەنووسان و دەنگە ئازادەکان لە هەرێمی کوردستان وێنا دەکرێت، کە دواتر کەسانی وەک [[سەردەشت عوسمان]]، [[سۆرانی مامە حەمە]] و [[کاوە گەرمیانی]] بوونە قوربانی.<ref name="rojnews-gullala" /> شێوازی کوشتنەکەی بەراورد کراوە بە تیرۆرکردنی شاعیری بەناوبانگی ئیسپانی [[فێدێریکۆ گارسیا لۆرکا]].<ref name="culture-kushtin" /> باوەڕی قووڵی بەکر عەلی بە مانەوەی پەیامەکەی لەو قسەیەیدا ڕەنگی داوەتەوە کە بە دایکی وتبوو: <blockquote>دایە گیان، کەسێک ئەم شیعرانەی من ئەخوێنێتەوە و ئەیانڵێتەوە، کە ھێشتا لە دایک نەبووە.<ref name="politicmedia-yaxi" /></blockquote> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شیعری نوێی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وێژەی کوردی|وێژە|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:شاعیرە کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٤]] [[پۆل:مردووان]] 1ojbi78zwuai4bpmcc3g28lnq8incid 0 288722 1614048 1613843 2026-08-01T12:13:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614048 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی ڕووبارەکان|ناو=|ناوی خۆماڵی=River Eden, Cumbria|وێنە=The River Eden - geograph.org.uk - 4686050.jpg|شرۆڤەی وێنە=ڕووباری ئیدن لە دیمەنێکی ئاساییدا لەناو سروشتی کامبریادا.|وڵات=[[ئینگلتەرا]]|شارەکان=[[کارلایل]]، ئاپڵبی-ئین-وێستمۆرلەند، کێربی ستیڤن|سەرچاوە=بلاک فێڵ مۆس، مالەرستانگ|شوێنی سەرچاوە=سنووری نێوان کامبریا و یۆرکشایەری باکوور|ڕژێنگە=کەنداوی سۆڵوەی|درێژی_کیلۆمەتر=١٤٥|ڕووبەر=٢٣٩٨|ناوی فەرمی=ڕووباری ئیدن، کامبریا}} '''ڕووباری ئیدن، کامبریا''' (بە ئینگلیزی: River Eden, Cumbria) یەکێکە لە ڕووبارە سەرەکییەکانی باکووری [[ئینگلتەرا]] کە بە تەواوی لەناو پارێزگای مێژوویی [[کامبریا]] ھەڵکەوتووە. ئەم ڕووبارە بە سروشتە جوانەکەی، بایەخی ژینگەیی و ڕۆڵی لە ژیانی دانیشتووانی ناوچەکەدا ناسراوە. بەھۆی گرنگییەکی زۆرییەوە، وەک ناوچەیەکی پارێزراوی تایبەت (Special Area of Conservation - SAC) دەستنیشان کراوە.<ref name="trust">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Your Eden |ناونیشان=https://edenriverstrust.org.uk/your-eden/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == ڕێڕەو و جوگرافیا == ڕووباری ئیدن لە بەرزاییەکانی نێوان کامبریا و یۆرکشایەری باکوور، لە ناوچەیەک بە ناوی "بلاک فێڵ مۆس" لە گردەکانی مالەرستانگ سەرچاوە دەگرێت. یەکێک لە تایبەتمەندییە سەرنجڕاکێشەکانی ئەوەیە کە بە پێچەوانەی زۆربەی ڕووبارەکانی دیکەی ئینگلتەرا، بەرەو باکوور دەڕوات. ڕێڕەوەکەی بە درێژایی نزیکەی ١٤٥ کیلۆمەتر (٩٠ میل) بەناو دۆڵێکی بەپیت و جواندا تێدەپەڕێت کە بە "[[دۆڵی ئیدن]]" ناسراوە.<ref name="wiki_eden">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=River Eden, Cumbria |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/River_Eden%2C_Cumbria?wprov=sfla1 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> ڕووبارەکە بەلای چەندین شار و شارۆچکەی گرنگدا گوزەر دەکات، لەوانە: '''[[کێربی ستیڤن]]''' '''[[ئاپڵبی-ئین-وێستمۆرلەند]]''' '''[[کارلایل]]''' لە کۆتاییدا، دوای ئەوەی چەندین لقی دیکەی وەک ڕووبارەکانی ئیمۆنت، ئیرتینگ و کاڵدیوی تێکەڵ دەبێت، دەڕژێتە ناو کەنداوی سۆڵوەی. جوگرافیای ناوچەکە بە بەردی لمینی سوور (Red Sandstone) ناسراوە، کە بووەتە ھۆی دروستبوونی چەندین قەراغی بەردینی جوان، وەک ئەشکەوتەکانی لاسی (Lacy's Caves).<ref name="visit_cumbria">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The River Eden |ناونیشان=https://www.visitcumbria.com/evnp/rivereden/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260419025308/https://www.visitcumbria.com/evnp/rivereden/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پەڕگە:River_Eden_and_molehills_near_Nateby_-_geograph.org.uk_-_1817337.jpg|وێنۆک|ڕووباری ئیدن لە نزیک گوندی نەیتبی، کە سروشتی دەوروبەری بە جوانی نیشان دەدات.]] == ژینگە و گیانلەبەران == ڕووباری ئیدن بە یەکێک لە پاکترین ڕووبارەکانی ئینگلتەرا دادەنرێت و ماڵێکی گرنگە بۆ کۆمەڵگەیەکی دەوڵەمەندی [[گیانلەبەران]]. ئاوی خاوێنی ڕووبارەکە ژینگەیەکی لەباری بۆ ژیانی چەندین جۆری [[ماسی]]، [[شیردەر]] و [[بێبڕبڕەکان]] ڕەخساندووە. بەھۆی ئەم بایەخە ژینگەییەوە، وەک "ناوچەیەکی بایەخی زانستیی تایبەت" (Site of Special Scientific Interest) پۆلێن کراوە.<ref name="wiki_eden" /> ھەندێک لەو گیانلەبەرە گرنگانەی کە لەم ڕووبارەدا دەژین بریتین لە: '''ماسی سەلەمۆنی ئەتڵەسی''': ڕووبارەکە بە یەکێک لە باشترین شوێنەکانی ماسیگرتنی سەلەمۆن لە ئینگلتەرا ناسراوە. '''قڕژاڵی چنگ-سپی''': جۆرێکی دەگمەن و پارێزراوی قڕژاڵە کە بوونی ئاوی زۆر پاکی دەوێت. '''سەگی ئاوی (Otters'''): بوونی ئەم گیانلەبەرە نیشانەی تەندروستیی سیستەمی ژینگەیی ڕووبارەکەیە. '''ماسی مارماھی و لامپری''': دوو جۆری ماسیی کۆن و گرنگن لە زنجیرەی خۆراکی ڕووبارەکەدا. ڕێکخراوی "Eden Rivers Trust" ئاماژە بەوە دەکات کە ڕووبارەکە وەک "ڕێگایەکی خێرای گیانلەبەران" کار دەکات، کە یارمەتیی جووڵە و مانەوەی جۆرە جیاوازەکان دەدات.<ref name="trust" /> [[پەڕگە:River_Eden_-_geograph.org.uk_-_269435.jpg|وێنۆک|ڕووبارەکە بەناو دۆڵی ئیدندا تێدەپەڕێت و ژینگەیەکی سروشتیی دەوڵەمەندی دروست کردووە.]] == گەشتیاری و کات بەسەربردن == [[پەڕگە:River Eden below Baron Wood - geograph.org.uk - 1769389.jpg|وێنۆک|ڕووباری ئیدن لە خوارووی دارستانی بارۆن (Baron Wood).]] دۆڵی ئیدن و ڕووبارەکە خۆی شوێنێکی بەناوبانگە بۆ [[گەشتیاری|گەشتیاران]] و چالاکییەکانی دەرەوە. جوانیی سروشتیی ناوچەکە وای کردووە کە ببێتە شوێنێکی دڵخواز بۆ پیاسەکردن، [[ڕاوەماسی]] و چێژوەرگرتن لە دیمەنەکان. یەکێک لە پڕۆژە ھونەرییە ناوازەکانی کەناری ڕووبارەکە بریتییە لە "[[پەیکەرەکانی ئیدن]]" (Eden Benchmarks)، کە زنجیرەیەک لە ١٠ پەیکەری بەردینن و لەلایەن ھونەرمەندانی جیاوازەوە دروست کراون و بە درێژایی ڕووبارەکە دابەش بوون. ئەم کارە ھونەرییانە گەشتیاران ھان دەدەن کە بەناو دیمەنە جیاوازەکانی ڕووبارەکەدا بگەڕێن و جوانییەکەی بدۆزنەوە.<ref name="visit_cumbria" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|River Eden, Cumbria}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} 32cyfwnl0j1idmnyypgacimtjchxwpw 1 289054 1614164 1471317 2026-08-01T17:40:42Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614164 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خۆڕاگریی ئیسلامی لە عێراق (٢٠٢٠-ئێستا)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1471316 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240102194513/https://time.com/6328458/military-base-attacks-middle-east-israel-iran/ بۆ https://time.com/6328458/military-base-attacks-middle-east-israel-iran/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٨:١٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خۆڕاگریی ئیسلامی لە عێراق (٢٠٢٠-ئێستا)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614163 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231107044529/https://npasyria.com/en/106572/ بۆ https://npasyria.com/en/106572/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٧:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) s7dsa7d7bf1mogtm49vt8i4sfhfvmai 0 289225 1614037 1613908 2026-08-01T12:09:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614037 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = گوگریال | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_type = | blank_emblem_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = شوێنی گۆگریال لەسەر نەخشەکە | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | image_dot_map = | dot_mapsize = | dot_map_caption = | dot_x = | dot_y = | pushpin_map = سوودانی باشوور | pushpin_label_position = خوارەوە | pushpin_map_caption = شوێن لە باشووری سودان | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|South Sudan}} | subdivision_type1 = [[دەوڵەتەکانی باشووری سودان|دەوڵەت]]. | subdivision_name1 = [[واراب (ایالت)|واراب]] | subdivision_type2 = [[کاونتی]] | subdivision_name2 = ''کواک ساوس کاونتی'' | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | established_title = | established_date = | established_title2 = | established_date2 = | established_title3 = | established_date3 = | area_magnitude = | unit_pref = Imperial | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | area_blank1_title = | area_blank1_km2 = | area_blank1_sq_mi = | population_as_of = 2011 Estimate | population_footnotes = | population_note = | population_total = ٤٤٦٠٠ | population_density_km2 = | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_sq_mi = | population_blank1_title = Ethnicities | population_blank1 = | population_blank2 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = | timezone = | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | elevation_ft = ١٣٠٢ | postal_code_type = | postal_code = | area_code = | blank_name = | blank_info = | blank1_name = | blank1_info = | website = | footnotes = | elevation_m = ٣٩٧ }} '''گۆگریال''' ([[زمانی لاتینی|لاتینی]]: Gogrial) شارۆچکەیەکە لە [[سوودانی باشوور]]، دەکەوێتە ویلایەتی [[وەرب (والەت)|وەرب]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=NBA Star Manute Bol Buried in Sudan {{!}} TheCelebrityCafe.com |ناونیشان=http://thecelebritycafe.com/feature/nba-star-manute-bol-buried-sudan-07-05-2010 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120324211729/http://thecelebritycafe.com/feature/nba-star-manute-bol-buried-sudan-07-05-2010 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=thecelebritycafe.com |زمان=en}}</ref> == تایبەتمەندییەکان == '''گۆگریە''' ژمارەی دانیشتووانی ٤٤ ھەزار و ٦٠٠ کەسە و لە بەرزی ٣٩٧ مەتر لە ئاستی دەریاوە ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Maps, Weather, Videos, and Airports for Gogrial, Sudan |ناونیشان=http://www.fallingrain.com/world/SU/32/Gogrial.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |وێبگە=www.fallingrain.com |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190605171716/http://www.fallingrain.com/world/SU/32/Gogrial.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Gogrial}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} b3g89zdkuoh0q3lx9ymat3m9czjmzrn 0 292350 1614240 1562361 2026-08-01T22:19:04Z Halbast1 41381 درئژکردنەوەی وتار 1614240 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=گۆران ئینزیبات|وێنە=272a7025.jpg|ناوی لەدایکبوون=گۆران عومەر عەلی|ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٣|٠٧|١٥}}|شوێنی لەدایکبوون=سلێمانی، کوردستان|پیشە={{plainlist| * گۆرانیبێژی میللی * پەرلەمانتار (پێشوو) * ئینزیبات (پێشوو)}} | other_names = گۆرانی ئینزبات | occupation = گۆرانیبێژ، سیاسەتمەدار | known_for = گۆرانیبێژی و ئەندامێتی [[پەرلەمانی کوردستان]] | party = [[بزووتنەوەی گۆڕان]] | office = ئەندامی [[پەرلەمانی کوردستان]] | term = خولی پێنجەم (٢٠١٨–٢٠٢٤) }} '''گۆران عومەر عەلی''' (لەدایکبووی ١٥ی تەممووزی ١٩٨٣) گۆرانیبێژێکی میللی کوردە. پێشووتر لە پۆستی ئینزباتی عەسکەریی فرقەی جوقی عەسکەریدا خزمەتی کردووە و ھەر لەوەشەوە نازناوەکەی سەری ھەڵداوە. سەرپەرشتیاری ڕادیۆی تەکسی بووە و پەرلەمانتاری[[بزووتنەوەی گۆڕان]] بووە و ماوەیەک ئەندام بووە لە لیژنەکانی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی ھەرێم، ڕۆشنبیری و کۆمەڵگەی مەدەنی و وەرزش و لاوان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=گۆران عمر علی - پەرلەمانی کوردستان - عێراق |ناونیشان=https://www.parliament.krd/mps/previous-mps/mps-term-5/گۆران-عمر-علی/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |وێبگە=پەرلەمانی کوردستان}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردستان 24 |یەکەم=Kurdistan24- |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=پەرلەمانتارێک لە سەری ساڵ شەوە ئاھەنگی تایبەتی ھەیە |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/214807/slug |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=پەرلەمانتارێک لە سەری ساڵ شەوە ئاھەنگی تایبەتی ھەیە}}</ref> == ژیان == گۆران عومەر عەلی لە ١٥ی تەممووزی ١٩٨٣ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە و هەر لەو شارەش نیشتەجێیە. خوێندنی تەواو نەکردووە و بڕوانامەی قۆناغی سەرەتایی هەیە. لە پۆستی ئینزباتی عەسکەریدا خزمەتی کردووە و نازناوی «ئینزبات»یشی لەوێوە سەری هەڵداوە. پێش چوونە ناو کاری سیاسی، سەرپەرشتیاری «ڕادیۆی تەکسی» بووە.<ref name="parl" /> == پیشەی گۆرانیبێژی == گۆران ئینزیبات وەک گۆرانیبێژێکی میللی و فۆلکلۆری کوردی ناسراوە. چەندین بەرهەمی هاوبەشی لەگەڵ هونەرمەندانی دیکەدا هەیە، لەوانە [[سمایل سەردەشتی]]، [[ئاراس ڕەباتی]]، [[ئارام شەیدا]]، [[ساڵح پێنجوێنی]]، [[عومەر میشاوی]]، [[حەمە کرماشانی]] و [[کاروان خەباتی]].<ref name="applemusic">{{cite web |title=Goran Inzibat |url=https://music.apple.com/us/artist/goran-inzibat/1518567060 |website=Apple Music |access-date=٢ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="shazam">{{cite web |title=Goran Inzibat |url=https://www.shazam.com/artist/goran-inzibat/1518567060 |website=Shazam |access-date=٢ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref> == کاری سیاسی == گۆران ئینزیبات بە لیستی [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بووە ئەندامی [[پەرلەمانی کوردستان]] لە خولی پێنجەمدا، کە هەڵبژاردنەکەی لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨ بەڕێوەچوو.<ref name="parl" /><ref name="gorranlist">{{cite web |title=لیستی گۆڕان |url=https://www.parliament.krd/mps/parties-term-5/لیستی-گۆڕان/ |website=پەرلەمانی کوردستان — عێراق |access-date=٢ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref> لە ماوەی ئەندامێتیدا ئەندام بووە لە دوو لیژنە: لیژنەی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم، و لیژنەی ڕۆشنبیری و کۆمەڵگای مەدەنی و لاوان و وەرزش.<ref name="parl" /> هەبوونی کەسایەتییەکی هونەری لە ناو پەرلەماندا سەرنجی ڕاگەیاندنی ڕاکێشا؛ بۆ نموونە لە کۆتایی ٢٠٢١دا کوردستان٢٤ باسی لەوە کرد کە وەک پەرلەمانتارێک لە شەوی سەری ساڵدا ئاهەنگی هونەری تایبەتی هەبووە.<ref name="k24">{{cite web |title=پەرلەمانتارێک لە سەری ساڵ شەوە ئاهەنگی تایبەتی هەیە |website=کوردستان٢٤ |date=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Wikidata|Q138040730}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی باشووری]] [[پۆل:سیاسەتمەدارانی کورد]] [[پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان]] [[پۆل:کەسانی زیندوو]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی باشووری]] e3x1s3w65l6tgnv4thu4ldovdxev7am 1614241 1614240 2026-08-01T22:19:36Z Halbast1 41381 /* سەرچاوەکان 2 */ 1614241 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=گۆران ئینزیبات|وێنە=272a7025.jpg|ناوی لەدایکبوون=گۆران عومەر عەلی|ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٣|٠٧|١٥}}|شوێنی لەدایکبوون=سلێمانی، کوردستان|پیشە={{plainlist| * گۆرانیبێژی میللی * پەرلەمانتار (پێشوو) * ئینزیبات (پێشوو)}} | other_names = گۆرانی ئینزبات | occupation = گۆرانیبێژ، سیاسەتمەدار | known_for = گۆرانیبێژی و ئەندامێتی [[پەرلەمانی کوردستان]] | party = [[بزووتنەوەی گۆڕان]] | office = ئەندامی [[پەرلەمانی کوردستان]] | term = خولی پێنجەم (٢٠١٨–٢٠٢٤) }} '''گۆران عومەر عەلی''' (لەدایکبووی ١٥ی تەممووزی ١٩٨٣) گۆرانیبێژێکی میللی کوردە. پێشووتر لە پۆستی ئینزباتی عەسکەریی فرقەی جوقی عەسکەریدا خزمەتی کردووە و ھەر لەوەشەوە نازناوەکەی سەری ھەڵداوە. سەرپەرشتیاری ڕادیۆی تەکسی بووە و پەرلەمانتاری[[بزووتنەوەی گۆڕان]] بووە و ماوەیەک ئەندام بووە لە لیژنەکانی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی ھەرێم، ڕۆشنبیری و کۆمەڵگەی مەدەنی و وەرزش و لاوان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=گۆران عمر علی - پەرلەمانی کوردستان - عێراق |ناونیشان=https://www.parliament.krd/mps/previous-mps/mps-term-5/گۆران-عمر-علی/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |وێبگە=پەرلەمانی کوردستان}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردستان 24 |یەکەم=Kurdistan24- |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=پەرلەمانتارێک لە سەری ساڵ شەوە ئاھەنگی تایبەتی ھەیە |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/214807/slug |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=پەرلەمانتارێک لە سەری ساڵ شەوە ئاھەنگی تایبەتی ھەیە}}</ref> == ژیان == گۆران عومەر عەلی لە ١٥ی تەممووزی ١٩٨٣ لە شاری [[سلێمانی]] لەدایکبووە و هەر لەو شارەش نیشتەجێیە. خوێندنی تەواو نەکردووە و بڕوانامەی قۆناغی سەرەتایی هەیە. لە پۆستی ئینزباتی عەسکەریدا خزمەتی کردووە و نازناوی «ئینزبات»یشی لەوێوە سەری هەڵداوە. پێش چوونە ناو کاری سیاسی، سەرپەرشتیاری «ڕادیۆی تەکسی» بووە.<ref name="parl" /> == پیشەی گۆرانیبێژی == گۆران ئینزیبات وەک گۆرانیبێژێکی میللی و فۆلکلۆری کوردی ناسراوە. چەندین بەرهەمی هاوبەشی لەگەڵ هونەرمەندانی دیکەدا هەیە، لەوانە [[سمایل سەردەشتی]]، [[ئاراس ڕەباتی]]، [[ئارام شەیدا]]، [[ساڵح پێنجوێنی]]، [[عومەر میشاوی]]، [[حەمە کرماشانی]] و [[کاروان خەباتی]].<ref name="applemusic">{{cite web |title=Goran Inzibat |url=https://music.apple.com/us/artist/goran-inzibat/1518567060 |website=Apple Music |access-date=٢ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="shazam">{{cite web |title=Goran Inzibat |url=https://www.shazam.com/artist/goran-inzibat/1518567060 |website=Shazam |access-date=٢ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref> == کاری سیاسی == گۆران ئینزیبات بە لیستی [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بووە ئەندامی [[پەرلەمانی کوردستان]] لە خولی پێنجەمدا، کە هەڵبژاردنەکەی لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨ بەڕێوەچوو.<ref name="parl" /><ref name="gorranlist">{{cite web |title=لیستی گۆڕان |url=https://www.parliament.krd/mps/parties-term-5/لیستی-گۆڕان/ |website=پەرلەمانی کوردستان — عێراق |access-date=٢ی ئابی ٢٠٢٦}}</ref> لە ماوەی ئەندامێتیدا ئەندام بووە لە دوو لیژنە: لیژنەی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم، و لیژنەی ڕۆشنبیری و کۆمەڵگای مەدەنی و لاوان و وەرزش.<ref name="parl" /> هەبوونی کەسایەتییەکی هونەری لە ناو پەرلەماندا سەرنجی ڕاگەیاندنی ڕاکێشا؛ بۆ نموونە لە کۆتایی ٢٠٢١دا کوردستان٢٤ باسی لەوە کرد کە وەک پەرلەمانتارێک لە شەوی سەری ساڵدا ئاهەنگی هونەری تایبەتی هەبووە.<ref name="k24">{{cite web |title=پەرلەمانتارێک لە سەری ساڵ شەوە ئاهەنگی تایبەتی هەیە |website=کوردستان٢٤ |date=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Wikidata|Q138040730}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی باشووری]] [[پۆل:سیاسەتمەدارانی کورد]] [[پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان]] [[پۆل:کەسانی زیندوو]] jmsfze4s8d6c32m46h6h0ela6wxy3gc 10 293998 1614279 1578942 2026-08-02T01:03:25Z Hivja 64112 /* */ 1614279 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} {{ئەرشیڤەکانی لە ھەواڵەکاندا}} == ٢٠٢٥ == === کانوونی یەکەم === * [[٢٨ی کانوونی یەکەم]] – بەھۆی قەیرانی ئابووری لە [[ئێران]]، '''[[خۆپیشاندانەکانی ئێران (٢٠٢٥–٢٠٢٦)|خۆپیشاندانە جەماوەرییەکان]]''' سەریان ھەڵدا. === تشرینی دووەم === * [[١١ی تشرینی دووەم]] – '''[[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠٢٥|ھەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق]]''' بە بەشداریی دەیان لایەنی سیاسی لە [[ھەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]] بەڕێوە چوو. === تشرینی یەکەم === * [[١٠ی تشرینی یەکەم]] – '''[[ماریا کۆرینا ماچادۆ]]''' [[خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل]]ی بۆ چالاکییە دیموکراسییەکانی لە ڤێنیزوێلا [[خەڵاتی نۆبڵی ئاشتیی ٢٠٢٥|پێ بەخشرا]]. === ئەیلوول === * [[١٦ی ئەیلوول]] – '''[[ڕۆبێرت ڕێدفۆرد]]'''، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی لە ٨٩ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. === ئاب === * [[٢٢ی ئاب]] – لە ئەنجامی '''[[پێکدادانەکانی ٢٠٢٥ی سلێمانی|پێکدادانەکانی لالەزار]]''' لە [[سلێمانی]]، [[لاھور تاڵەبانی|لاھوور شێخ جەنگی]] لەگەڵ براکەی و چەندین چەکداری تر دەستبەسەر کران. * [[٧ی ئاب]] – '''[[جیم لۆڤێڵ]]'''، ئەستێرەگەڕی ئەمریکی و فەرماندەی [[ئەپۆلۆ ١٣]] لە تەمەنی ٩٧ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. === تەممووز === * [[٢٤ی تەممووز]] – '''[[ململانێی سنووریی ٢٠٢٥ی کەمبۆدیا و تایلەند|پێکدادانی چەکداری]]''' لەسەر [[سنووری کەمبۆدیا و تایلەند]] لە درێژەی ناکۆکییە سنوورییەکاندا دەستی پێکرد. * [[١١ی تەممووز]] – گرووپێکی ٣٠ کەسی لە '''[[پارتی کرێکارانی کوردستان]]''' پێکھاتوو لە ١٥ گەریلای ژن و ١٥ گەریلای پیاو لە [[ئەشکەوتی جاسەنە]] لە نزیک گوندی [[کانی خان]]، وەک نیازپاکییەک بۆ پرۆسەی ئاشتی چەکەکانیان سووتاند. === حوزەیران === * [[٢٢ی حوزەیران]] – '''[[ھێرش بۆ سەر کڵێسای مار ئیلیاس|ھێرش]]''' بۆ سەر [[کڵێسای ئۆرتۆدۆکسی یۆنانی|کڵێسایەکی ئۆرتۆدۆکسی یۆنانی]] لە [[دیمەشق]]، لانیکەم بووە ھۆی کوژرانی ٢٥ کەس. * [[١٣ی حوزەیران]] – [[ئیسرائیل]] بنکە ئەتۆمییەکان و ھەندێک لە کەسایەتییە ئەتۆمی و سەربازییەکانی ئێرانی لە '''[[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|چەندین ھێرش]]دا''' کردە ئامانج. * [[٣ی حوزەیران]] – '''[[لی جای میوونگ]]''' وەک [[سەرۆک کۆماری کۆریای باشوور]] ھەڵبژێردرا. === ئایار === * [[٣١ی ئایار]] – '''[[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان]]''' لە [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]دا بۆ یەکەمین جار نازناوی یەکەمی بەدەستھێنا. * [[٢٦ی ئایار]] – لە [[تۆپی پێ]]دا، '''[[یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول|یانەی لیڤەرپوول]]''' بووە براوەی [[خولی نایابی ئینگلیزی]]. * [[١٧ی ئایار]] – [[نەمسا]] بووە براوەی جامی '''[[پێشبڕکێی گۆرانیی یورۆڤیژن]]'''. * [[١٣ی ئایار]] – '''[[خۆزێ موخیکا]]''' سەرۆک کۆماری پێشووی [[ئوروگوای]]، لە تەمەنی ٨٩ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. * [[١٢ی ئایار]] – '''[[پارتی کرێکارانی کوردستان]]''' دوای زیاتر لە چوار دەیە خەباتی چەکداری، بڕیاری دا خۆی ھەڵبوەشێنێتەوە و کۆتایی بە [[ناکۆکیی تورکیا و پەکەکە|ناکۆکییەکەی لەگەڵ تورکیا]] بھێنێت. * [[٨ی ئایار]] – ڕۆبێرت فڕانسس پڕۆڤست وەک '''[[پاپا لیۆی چواردەیەم]]''' ھەڵبژێردرا و بووە یەکەم [[پاپا]]ی ئەمریکیی کڵێسای کاتۆلیک. * [[٧ی ئایار]] – [[ھیندستان]] بە '''[[پێکدادانەکانی ٢٠٢٥ی ھیندستان و پاکستان|چەند لێدانێکی مووشەکی]]''' ھێرشی کردە سەر ھەندێک شوێن لە [[پاکستان]]. * [[٦ی ئایار]] – '''[[فریدریش مێرتس]]''' وەک [[ڕاوێژکاری ئەڵمانیا|ڕاوێژکاری نوێی ئەڵمانیا]] دەستبەکار بوو. === نیسان === * [[٢١ی نیسان]] – '''[[پاپا فرانسیس]]''' لە تەمەنی ٨٨ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد. === ئازار === * [[١٩ی ئازار]] – دوای [[گرتنی ئەکرەم ئیمامئۆغلوو|دەستبەسەرکردن]]ی سەرۆکی شارەوانیی ئەستەمبوڵ، [[ئەکرەم ئیمامئۆغلوو]] لەلایەن [[بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ئاسایش (تورکیا)|پۆلیسی نیشتمانی]]یەوە، '''[[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٥ی تورکیا|خۆپیشاندانەکانی دژی حکوومەت]]''' لە سەرتاسەری تورکیادا دەستی پێکرد. * [[١٥ی ئازار]] – لە [[یەمەن]]، ٥٣ کەس بەھۆی '''[[ھێرشەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بۆ سەر یەمەن (ئازاری ٢٠٢٥)|ھێرشە دەریایی و ئاسمانییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]''' کوژران. * [[١٤ی ئازار]] – [[مارک کارنی]] ''(لە وێنەکەدا)'' دوای سەرکەوتن لە '''[[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی پارتی لیبراڵی کەنەدا (٢٠٢٥)|ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی پارتی لیبراڵ]]'''، بووە [[سەرۆک وەزیرانی کەنەدا]] و جێگای [[جەستن تروودۆو]]ی گرتەوە. * [[١٢ی ئازار]] – [[مارتن فیستەر]] وەک ئەندامی [[ئەنجومەنی فیدراڵی (سویس)|ئەنجومەنی فیدراڵیی سویس]] '''[[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی فیدراڵیی سویس (٢٠٢٥)|ھەڵبژێردرا]]'''. * [[١١ی ئازار]] – [[سوپای ڕزگاریخوازیی بەلۆچستان]] لە [[پاکستان]]، '''[[ڕفاندنی شەمەندەفەری جەعفەر ئێکسپرێس (٢٠٢٥)|شەمەندەفەرێکی ڕفاند]]''' کە لە [[کوێتە]]وە بەرەو [[پێشاوەر]] دەڕۆیشت، لە ئەنجامدا ٣٨ کەس کوژران و زیاتر لە ٤٤٠ کەسیش ھەتا کاتی ڕزگارکردنیان ڕفێندران. * [[٤ی ئازار]] – نژیاروانی چینی، '''[[لیۆ جیاکون]]''' بووە براوەی [[خەڵاتی نژیاروانیی پریتزکەر]]. * [[٤ی ئازار]] – [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بەسەر کەنەدا و مەکسیکدا '''[[شەڕی بازرگانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان لەگەڵ کەنەدا و مەکسیک (٢٠٢٥)|باج دەسەپێنێت]]'''. * [[٢ی ئازار]] – '''[[بلوو گۆست میشن ١]]ی''' [[فایەرفڵای ئیرۆسپەیس]] وەک بەشێک لە پرۆگرامی [[ناسا]] بە سەرکەوتوویی لەسەر مانگ دەنیشێت. * [[٢ی ئازار]] – لە '''[[٩٧ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار]]'''، [[ئانۆرا]] پێنج خەڵاتی بردەوە و وەک [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم|باشترین فیلم]] دەستنیشان کرا. === شوبات === * [[٢٣ی شوبات]] – لە '''[[ھەڵبژاردنی فیدراڵی ئەڵمانیا (٢٠٢٥)|ھەڵبژاردنی فیدراڵی ئەڵمانیا]]'''، [[پارتەکانی یەکێتی (ئەڵمانیا)|پارتەکانی یەکێتی]] بە ڕێبەرایەتیی [[فریدریش مێرتس]]، زۆرترین کورسییان لە [[بوندێستاگ]] بەدەستھێنا. * [[١٢ی شوبات]] – [[سەرۆک کۆماری ڕۆمانیا]]، '''[[کلاوس یۆھانس]]''' لە پۆستەکەی کشایەوە و [[ئیلی بۆلۆجان]] بەشێوەی کاتی جێگای گرتەوە. === کانوونی دووەم === * [[٣١ی کانوونی دووەم]] – بەھۆی '''[[گەشتی فڕۆکەی پزیشکیی ٠٥٦|کەوتن]]ی''' فڕۆکەیەکی [[لێرجێت ٥٥]] لە [[فیلادێلفیا]]ی ویلایەتە یەکگرتووەکان، لانیکەم ٧ کەس کوژران و ٢٢ کەس بریندار بوون. * [[٢٩ی کانوونی دووەم]] – فڕۆکەیەکی [[بیچکرافت ١٩٠٠]] لە [[ویلایەتی یوونیتی]]، [[باشووری سوودان]] '''[[کارەساتی کەوتنی فڕۆکەی بیچکرافت ١٩٠٠ی خزمەتگوزاریی ڕووناکی لە ٢٠٢٥|کەوت]]''' و لە ٢١ سەرنشینی فڕۆکەکە ٢٠ کەس گیانیان لەدەستدا. * [[٢٩ی کانوونی دووەم]] – '''[[ئەحمەد شەرع]]''' وەک [[سەرۆک کۆماری سووریا|سەرۆک کۆمار]]ی [[حکوومەتی ڕاگوێزراوی سووریا]] دەسنیشان کرا. * [[٢٦ی کانوونی دووەم]] – '''[[ئەلێکساندەر لوکاشینکۆ]]'''، دوای ڕەتکردنەوەی خۆبەربژێرکردنی کەسایەتییەکانی ئۆپۆزیسیۆن، جارێکی تر وەک سەرۆک کۆماری [[بیلاڕووس]] ھەڵبژێردرایەوە. * [[٢٤ی کانوونی دووەم]] – '''[[بایکۆتی ٢٠٢٥ی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا|زنجیرەیەک بایکۆت]]''' دژی فرۆشگاکان لە چەند وڵاتێکی [[باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا]] دەستی پێکرد. * [[٢٠ی کانوونی دووەم]] – '''[[دۆناڵد ترامپ]]''' وەک ٤٧ەمین [[سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] سوێندی خوارد و دەستبەکار بوو. * [[٩ی کانوونی دووەم]] – '''[[جۆزێف عەون]]''' دوای دوو ساڵان قەیرانی سیاسی وەک سەرۆک کۆماری [[لوبنان]] دەستنیشان کرا. * [[٧ی کانوونی دووەم]] – بەھۆی '''[[ئاگرکەوتنەوەکانی باشووری کالیفۆڕنیا لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|زنجیرەیەک ئاگری گەورە]]''' لە [[باشووری کالیفۆڕنیا]]ی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لانیکەم ٢٥ کەس گیانیان لەدەستدا و زیاتر لە ١٢ ھەزار پێکھاتەی ناوچەکە لەناوچوون. <!--کۆتاییی ھەواڵەکان--> iqidvrsbss2p0khavznkbnoj8hwkgbc 0 295360 1614209 1583730 2026-08-01T20:40:26Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614209 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''سام بەختیار''' (١ی ئایاری ١٩٧٣ – ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠) [[خاوەنکار]] و [[نووسەر]]ێک بوو لە بواری [[لەشجوانی]]، [[ئەمریکییە ئێرانییەکان|ئەمریکی ئێرانی]] بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.hitc.com/en-gb/2020/12/24/who-was-sam-bakhtiar-entrepreneur-and-fitness-youtuber-passes-away/|سەردێڕ=Who was Sam Bakhtiar? Entrepreneur and fitness YouTuber passes away|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=hitc.com}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.hitc.com/en-gb/2020/12/24/who-was-sam-bakhtiar-entrepreneur-and-fitness-youtuber-passes-away/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.entrepreneur.com/article/342280|سەردێڕ=Entrepreneur en Espanol|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=entrepreneur.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416235928/https://www.entrepreneur.com/article/342280|url-status=dead}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]] nsqidw7ejityzr1qsdangm2ne3qlaln 0 296042 1614053 1613785 2026-08-01T12:14:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614053 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''شەڕ و پێکدادانی بۆزانێ لە ساڵی ٢٠٢٠–٢٠٢١''' زنجیرەیەک پێکدادان بوو لە نێوان [[ھێزەکانی سووریای دیموکرات]] سەر بە [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]] و [[سوپای نیشتمانیی سووریا]] کە لەلایەن [[تورکیا]]وە پشتیوانی دەکرێت لە [[بۆزانێ]] لە کاتی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا|شەڕی ناوخۆییی سووریادا]]. == پێکدادانەکان == === تۆپبارانی سەرەتایی === گرژییەکان زیادیان کرد کاتێک ھێزە تورکییەکان و ھێزە ھاوپەیمانەکانیان تۆپبارانیان بۆ سەر بۆزانێ و دەوروبەری لە گوندەواری باکووری [[پارێزگای ڕەققە|ڕەققە]] لە ٢٣ی تشرینی دووەمدا چڕکردەوە، بەمەش [[ناوچەی ئارامی باکووری سووریا|ڕێککەوتنەکانی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩]]یان پێشێل کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=SDF official: Russian grantor keeps watching Turkish attacks on Syria's Ain Issa|ناونیشان=https://npasyria.com/en/50314/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=North press agency|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201125064815/https://npasyria.com/en/50314/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەرپرسان ڕایان گەیاند کە پێشێلکارییەکان لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا خراپتر بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=SDF official: Russian grantor keeps watching Turkish attacks on Syria's Ain Issa|ناونیشان=https://npasyria.com/en/50314/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=North press agency|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201125064815/https://npasyria.com/en/50314/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڕاپۆرت کرا کە ١١ شەڕکەری [[سوپای نیشتمانیی سووریا]] و چەند شەڕکەرێکی [[ھەسەدە]] لە کاتی پێکدادانەکاندا کوژراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Infiltration attempt {{!}} 11 Turkish-backed militiamen killed in clashes with SDF nearby Ain Issa|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/193211/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|زمان=en-US}}</ref> ڕۆژی دواتر، ڕاپۆرت کرا کە زیاتر لە ٣٠ شەڕکەری سوپای نیشتمانیی سووریا لە کاتی ھەوڵێکی شکستخواردووی دزەکردن لە دەوروبەری بۆزانێ کوژراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Dozens among opposition groups killed and injured in Syria's Raqqa countryside|ناونیشان=https://npasyria.com/en/50327/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=North press agency|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201124211902/https://npasyria.com/en/50327/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوای چەند ڕۆژێک ھێرشێکی مووشەکیی تورکیا لە نزیک شارۆچکەکە بەپێی ڕاپۆرتەکان دوو منداڵی بریندار کرد و ھەندێک خانوویشی وێران کرد. بەھۆی ئەمە و چەند ڕووداوێکی تر، خەڵکی مەدەنی دەستیان کرد بە ڕاکردن لە ناوچەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/193779/|سەردێڕ=In full sight of Russian troops &#124; Residents of Ain Issa in northern Raqqa flee their area, as Turkish shelling on the region continues|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> لە ١ی کانوونی یەکەمدا، تۆپبارانە تورکییەکان لە گوندی سەیدا و دەوروبەری [[بۆزانێ]] نوێ بوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=North of Raqqa {{!}} Turkish forces and proxy factions shell villages near M4 road|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/194257/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US}}</ref> دەزگاکانی ھەواڵی ناوخۆیی لە ٦ی کانوونی یەکەمدا ڕایان گەیاند کە شەڕکەرانی سوپای نیشتمانیی سووریا کە لەلایەن توخمە تورکییەکانەوە پشتگیری دەکران، ھێرشەکانیان بۆ سەر بۆزانێ چڕکردەوە لە نێو ترس و دڵەڕاوکێ لە ھێرشێکی نوێی تورکیا بۆ سەر ناوچەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Turkish-Backed Rebels Intensify Attacks on Syrian Town|ناونیشان=https://www.voanews.com/a/extremism-watch_turkish-backed-rebels-intensify-attacks-syrian-town/6199248.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Voice of America|زمان=en}}</ref> لە ١٠ی کانوونی یەکەمدا، [[ڕووانگەی سووری بۆ مافەکانی مرۆڤ]] (SOHR) ڕای گەیاند کە ٧،٠٠٠ کەس لە ماڵەکانیان لە بۆزانێ لە ماوەی مانگی ڕابردوودا ھەڵاتوون، لە ترسی ھەڵمەتێکی سەربازیی تورکیا. تۆپبارانی ڕۆژانە چڕ ببووەوە لەسەر بۆزانێ و دەوروبەری و ڕێگای «M4». لە وەڵامی بێدەنگیی [[ڕووسیا]] بەرامبەر بە پەرەسەندنەکان، دانیشتووانی شارۆچکەکە دوو خۆپیشاندانیان ئەنجام دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Turkish military escalation in a month {{!}} Nearly 7,000 people flee from Ain Issa and countryside, amid fears of imminent military operation|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/195410/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US}}</ref> === ھەوڵی پێشڕەویی سوپای نیشتمانیی سووریا === دوای ھەفتەیەک لە ئارامیی ڕێژەیی، ھێزەکانی سوپای نیشتمانیی سووریا کە لەلایەن تۆپخانەی تورکیاوە پشتگیری دەکران، لە ١٨ی کانوونی یەکەمدا ھێرشێکیان بۆ سەر گوندەکانی جەھبەل و مشێرفە لە گوندەواری ڕۆژھەڵاتی بۆزانێ ئەنجام دا. گرووپەکان نەیانتوانی ھیچ پێگەیەکی نوێ بگرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Turkey-backed fighters clash with Kurdish forces in north Syria town|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-syria-security-ainissa-idUSKBN28S298|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201218164041/https://www.reuters.com/article/us-syria-security-ainissa-idUSKBN28S298 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Reuters}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Backed by intensive Turkish artillery fire {{!}} Turkish-backed factions launch violent attacks on east Ain Issa frontlines|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/196453/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US}}</ref> نۆ شەڕکەری سوپای نیشتمانیی سووریا و دوو شەڕکەری ھەسەدە لە کاتی ھێرشەکەدا کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ain Issa countryside {{!}} Two SDF members killed in shelling and clashes with Turkish-backed factions, as shelling continues on frontlines|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/196473/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US}}</ref> لە ١٩ی کانوونی یەکەمدا، جارێکی تر پێکدادان لە ھەمان بەرەی شەڕدا ڕاپۆرت کرا بەبێ ئەوەی ھیچ گۆڕانکارییەکی زەوینی ڕوو بدات. ھەفتەی دواتر بە تۆپبارانی ڕۆژانە و پێکدادان لە گوندەکانی جەھبەل و مشێرفە لە دەوروبەری باکووری ڕۆژھەڵاتی بۆزانێ تایبەتمەند بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Turkish-backed opposition renew shelling on Syria's northeast Ain Issa|ناونیشان=https://npasyria.com/en/51898/|وێبگە=North press agency|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201226160653/https://npasyria.com/en/51898/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پێکدادانەکان چەندین ھەوڵی سوپای نیشتمانیی سووریایان لەخۆگرتبوو بۆ دەستبەسەرداگرتنی گوندی مشێرفە. ئەم گوندە وەک گوندێکی ستراتیژی دەبینرێت، چونکە دەکەوێتە سەر ڕێگای نێونەتەوەیی [[ڕێگای ئێم ٤ (سووریا)|M4]]، کە ھێزەکانی ژێر پشتگیریی تورکیا ھەوڵیان دەدا بیبڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Infiltration attempt {{!}} Turkish forces and their proxies sneak to key village in rural Ain Issa, amid intensive shelling and clashes|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/197553/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US}}</ref> لەم نێوەندەدا، فەرماندەیەکی [[ھەسەدە]] ڕەخنەی لە ھەڵوێستی [[تورکیا]] و [[ڕووسیا]] لە ململانێکاندا گرت. لە وتووێژەکانی ئەم دواییانەدا ئەو ھاوتا ڕووسییەکەی تۆمەتبار کرد بەوەی گوشار دەخاتە سەر ھەسەدە بۆ ڕادەستکردنی زەوییەکانی [[بۆزانێ]] بە [[حکوومەتی سووریا]] لە بەرامبەر پاراستنی ڕووسیا دژی ھێرشەکانی تورکیا. شەڕەکە لە ھەفتەی یەکەمی کانوونی دووەمی ٢٠٢١دا بەرەو گوندەواری باکووری ڕۆژاوای بۆزانێ گۆڕا. پێکدادانەکان کاتێک سەریان ھەڵدا کە سوپای نیشتمانیی سووریا، بە پاڵپشتی تۆپخانەی تورکیا، ھەوڵیان دا بەرەو گوندەکانی خالدییە و موعەلەق پێشڕەوی بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Turkish-backed factions try to advance on western frontlines of Ain Issa|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/198749/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US}}</ref> گوندەکان لە ٦ی کانوونی دووەمدا دیسانەوە شاھیدی پێکدادان بوون، کە تێیدا ھەسەدە توانی تەکنیکاڵێکی سەر بە سوپای نیشتمانیی سووریا لە بەرەی موعەلەق تێکبشکێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Renewed clashes in villages in Syria's Ain Issa|ناونیشان=https://npasyria.com/en/52524/|وێبگە=North press agency|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210106103332/https://npasyria.com/en/52524/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەرپرسانی [[کورد]] بانگەشەیان کرد کە تورکیا ھەوڵەکانی خێراتر دەکات بۆ دەستبەسەرداگرتنی خاکی زیاتر لە باکووری سووریا لە ماوەی [[ڕاگوزەری سەرۆکایەتیی جۆ بایدن|ماوەی ڕاگوزەری سەرۆکایەتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. بەرپرسێک ڕای گەیاند کە ئەنقەرە دەزانێت ئیدارەی داھاتووی [[ئەمریکا]] [[ڕامیاری]]یەکی جیاوازی بەرامبەر ناوچەکە دەبێت، و ئەمەش ھۆکاری ئەوە بووە کە گوشارێکی زۆر بخرێتە سەر [[ھەسەدە]] لە دەوروبەری بۆزانێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fighting Continues Over Flashpoint Town in Northern Syria|ناونیشان=https://www.voanews.com/a/extremism-watch_fighting-continues-over-flashpoint-town-northern-syria/6200367.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=Voice of America|زمان=en}}</ref> === پێکدادانەکانی دواتر === دوای شەش ڕۆژ لە ئارامییەکی پڕ لە گرژی، لە ١٢ی کانوونی دووەمدا پێکدادانەکان لە گوندەکانی جەھبەل و مشێرفە نوێ بوونەوە، ئەمەش دوای ھەوڵێکی ھێزەکانی ژێر پشتگیریی [[تورکیا]] ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=After nearly six days of tense calm {{!}} Clashes resume in Ain Issa countryside between SDF and Turkish-backed factions|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/200233/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US}}</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمدا، بەپێی ڕاپۆرتەکان ھەسەدە ھەوڵێکی دزەکردنی سوپای نیشتمانیی سووریای لە ھەمان بەرەدا پووچەڵ کردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=SDF foils infiltration attempt by Turkish-backed groups in Syria's Ain Issa|ناونیشان=https://npasyria.com/en/53401/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=North press agency|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210129132113/https://npasyria.com/en/53401/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سێ ڕۆژ دواتر، ھێزە تورکییەکان پێگەکانی ھەسەدەیان لە گوندی سەیدا و ڕێگای «M4» تۆپباران کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=North of Raqqa {{!}} Turkish forces shell Ain Issa frontlines and "M4" road|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/202284/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US}}</ref> لەکاتێکدا ھێزە تورکییەکان گوندەکانی خالدییە، موعەلەق و ئیستیراحەت سەقریان لە باکووری ڕەققە تۆپباران کرد، [[ھێزە چەکدارەکانی سووریا]] دەیان سەربازیان ھێنایە ناو لیوای ٩٣ لە باشووری بۆزانێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ain Issa {{!}} Turkish forces and proxies shell several positions, while tens of regime soldiers brought in to the 93rd Brigade|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/203139/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٠|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US}}</ref> گرژییەکانی نێوان ھەسەدە و سوپای سووریاش دوای [[گەمارۆدانی قامیشلۆ و حەسیچە]] زیادی کرد. ھەسەدە دەترسا کە حکوومەتی سووریا، لەگەڵ ڕووسیا، ڕێککەوتنێک لەگەڵ تورکیا بکەن و لە بۆزانێ بکشێنەوە وەک ناپاکی. لە بەرامبەردا، دیمەشق بەدوای پلانێکدا دەگەڕا بۆ دەرکردنی ھێزە یاخیبووەکان و کۆتاییھێنان بە ئامادەیی سەربازیی تورکیا لە [[پارێزگای ئیدلیب]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Fresh Clashes Erupt Between Kurdish, Government Forces in Northeast Syria|ناونیشان=https://www.voanews.com/a/extremism-watch_fresh-clashes-erupt-between-kurdish-government-forces-northeast-syria/6201448.html|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٠|وێبگە=Voice of America|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=How Turkey fits in regime-Kurdish showdown in Syria|ناونیشان=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2021/02/turkey-syria-damascus-kurds-escalation-where-ankara-stands.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210204190201/http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2021/02/turkey-syria-damascus-kurds-escalation-where-ankara-stands.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Al-Monitor}}</ref> ڕووسیا لە ٢١ی شوباتدا لە بۆزانێ و [[حەسیچە]] کشایەوە بە مەبەستی گوشارخستنە سەر ھەسەدە دوای ئەوەی ڕەتی کردەوە گوندە نزیکەکان و سایلۆکانی خۆراک ڕادەستی ھێزەکانی ڕژێم بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=To exert pressure on SDF and force it to agree to their demands {{!}} Russian forces withdraw from military bases in al-Hasakeh and Raqqa provinces|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/206112/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US}}</ref> دوای چەند کاتژمێرێک، ھێزەکانی ڕووسیا گەڕانەوە دوای ناڕەزایەتی دانیشتووانی ناوچەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Hours after withdrawal {{!}} The Russians return to Ain Issa base, amid popular anger over "Russia's extortion against SDF"|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/206128/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US}}</ref> لە مانگی دواتردا ئەفسەرێکی تورک، ٣ چەکداری ژێر پشتگیریی تورکیا، و ٢ شەڕکەری ھەسەدە لە ١٩ی ئازاردا بەپێی ڕووانگەی سووری بۆ مافەکانی مرۆڤ کوژران دوای چەندین پێکدادان و ئاڵوگۆڕی تۆپباران لە نێوان ھەردوولادا.<ref name="violent" /> تۆپبارانی تورکیا بۆ سەر گوندی حەدریات لە ڕۆژھەڵاتی [[بۆزانێ]] بووە ھۆی گیانلەدەستدانی منداڵێک، ھەروەھا ڕایان گەیاند کە چوار کەسی دیکەش بریندار بوون. لە ڕۆژی دواتردا ھێزە تورکییەکان دەستیان کرد بە بەکارھێنانی فڕۆکە بۆ بەئامانجگرتنی پێگەکانی [[ھەسەدە]] لە دەوروبەری بۆزانێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Military escalation {{!}} Turkish aircraft join Ain Issa battles, as ground troops failing to advance into its villages|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/210203/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210321073742/https://www.syriahr.com/en/210203/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=First aerial operation in 17 months {{!}} Turkish jet strikes positions near contested areas between SDF and Turkish-backed factions in northern Al-Raqqah|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/210202/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210320230554/https://www.syriahr.com/en/210202/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢١}}</ref> [[ڕووانگەی سووری بۆ مافەکانی مرۆڤ]] گیانلەدەستدانی ٥ شەڕکەری ھەسەدەی تۆمارکرد کە لە کاتی تۆپبارانەکانی تورکیا و پێکدادانەکانی زیاتری شارۆچکەکە لە ٢١ی ئازاردا کوژرابوون. دوای چەند ڕۆژێک، ھێزەکانی ژێر پشتگیریی تورکیا ٧ ئەندامی دیکەی [[ئەنجومەنی سەربازیی ڕەققە]]ی سەر بە ھەسەدەیان کوشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=With the help of agents {{!}} Turkish-backed faction kills seven members of "Tahrir Al-Raqqah Forces" in infiltration operation near Ain Issa|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/211091/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210324130133/https://www.syriahr.com/en/211091/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢١}}</ref> لەگەڵ پێشڕەویی وەرزی بەھاردا، بارودۆخەکە ئارام بووەوە، دوایین پێکدادانەکان لە ١٩ی نیساندا ڕاپۆرت کران کاتێک ھێزەکانی ژێر پشتگیریی تورکیا پێگەکانیان لە بۆزانێ تۆپباران کرد و سێ کەسیان لە وێستگەیەکی بەنزیندا بریندار کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Renewed bombardment {{!}} Turkish forces and their proxies shell positions in Ain Issa countryside and M4 highway|ناونیشان=https://www.syriahr.com/en/214165/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=The Syrian Observatory For Human Rights|زمان=en-US|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210418200725/https://www.syriahr.com/en/214165/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠٢١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تد|کوردستان|سووریا|شەڕ|دەیەی ٢٠٢٠|تورکیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} cn92d7yw7bqk1jcc6te7p0fcr8bmubc 0 296486 1614042 1613898 2026-08-01T12:11:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614042 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی زانکۆ|ناو=Shaqlawa Technical College|ناوی_ڕەسەن=کۆلێژی تەکنیکی شەقڵاوە|جۆر=حکوومی|دامەزران=٢٠٠٢|زانکۆ=[[زانکۆی پۆلیتەکنیکی ھەولێر]]|ڕاگر=د. عبدالخالق نادر|شار=[[شەقڵاوە]]|وڵات=[[عێراق]]|ماڵپەڕ={{URL|https://epu.edu.iq/shaqlawa-technical-college}}|پۆتانەکان={{coord|36.4065279|N|44.3112479|E|display=inline,title}}|نەخشەی_شوێن=Iraq|mapframe=yes}} '''کۆلێژی تەکنیکیی شەقڵاوە''' دامەزراوەیەکی خوێندنی باڵای حکوومییە کە دەکەوێتە شارۆچکەی [[شەقڵاوە]] لە پارێزگای [[ھەولێر]]، لە [[ھەرێمی کوردستان]]ی عێراق. ئەم کۆلێژە لە ساڵی ٢٠٠٢ دامەزراوە و یەکێکە لە کۆلێژەکانی سەر بە [[:en:Erbil_Polytechnic_University|زانکۆی پۆلیتەکنیکی ھەولێر]]. کۆلێژەکە خوێندنی تەکنیکی و پیشەیی لە چەندین بواری جیاوازی زانستی و کارگێڕیدا دابین دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Shaqlawa Technical Collage |ناونیشان=https://epu.edu.iq/shaqlawa-technical-collage/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=Erbil Polytechnic University |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260417035438/https://epu.edu.iq/shaqlawa-technical-collage/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مێژوو == ئەم دامەزراوەیە سەرەتا لە ساڵی ٢٠٠٢ وەک «پەیمانگای تەکنیکی شەقڵاوە» دەستی بەکارەکانی کرد. بەھۆی فراوانبوونی پڕۆگرامە ئەکادیمییەکان و زیادبوونی ژمارەی خوێندکاران، دواتر گۆڕدرا بۆ کۆلێژی تەکنیکی و خوێندنی چوار ساڵەی (بەکالۆریۆسی تەکنیکی) تێدا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Shaqlawa Technical Collage |ناونیشان=https://epu.edu.iq/shaqlawa-technical-collage/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=Erbil Polytechnic University |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260417035438/https://epu.edu.iq/shaqlawa-technical-collage/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == بەشە زانستییەکان == کۆلێژەکە لە ڕێگەی چەند بەشێکی پسپۆڕەوە بڕوانامەی بەکالۆریۆس دەبەخشێت:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Shaqlawa Technical Collage |ناونیشان=https://epu.edu.iq/shaqlawa-technical-collage/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=Erbil Polytechnic University |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260417035438/https://epu.edu.iq/shaqlawa-technical-collage/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * '''[[پەرستاری]]:''' مەشق و ڕاھێنانی کلینیکی و تەندروستی دابین دەکات. * '''[[تەکنۆلۆژیای زانیاری|تەکنەلۆژیای زانیاری (IT)]]:''' جەخت لەسەر سیستەمە نەرمامێرەکان و تۆڕەکان دەکاتەوە. * '''شیکاری نەخۆشییەکان:''' پەرە بە کارامەیییەکانی دەستنیشانکردنی تاقیگەیی دەدات. * '''[[نژیاروان|تەکنیکی نژیاروانی]]:''' تایبەتە بە دیزاینی ئەندازیاری و وێنەکێشانی تەکنیکی. * '''[[تەلارسازی|دروستکردن و تەلارسازی]]:''' جەخت لەسەر بنەماکانی ئەندازیاری شارستانی و بەڕێوەبردنی پڕۆژە دەکاتەوە. * '''[[پزیشکیی ئاژەڵ|ڤێتێرنەری]]:''' تایبەتە بە تەندروستی ئاژەڵ و زانستە ڤێتێرنەرییەکان. * '''کارگێڕی کار:''' بوارەکانی بەڕێوەبردنی ڕێکخراوەیی و ژمێریاری دەگرێتەوە. * '''سیستەمی زانیاریی کارگێڕی (MIS):''' بەڕێوەبردنی کار و تەکنەلۆژیای زانیاری پێکەوە دەبەستێتەوە. * '''کۆنترۆڵی جۆری خۆراک:''' جەخت لەسەر سەلامەتی خۆراک و ستانداردەکانی تاقیگە دەکاتەوە. * '''کارگێڕی گەشتیاری:''' ئامانجی پێگەیاندنی کادری شارەزایە بۆ کەرتی گەشتیاری و میوانداری لە ناوچەکەدا. == داھێنان و چالاکییەکان == خوێندکارانی کۆلێژەکە ڕۆڵیان ھەبووە لە داھێنانی تەکنیکیدا. لە ساڵی ٢٠٢٣، گرووپێک لە خوێندکارانی کۆلێژەکە نموونەیەکی سەرەتایییان بۆ چاویلکەیەکی زیرەک داھێنا کە یارمەتی کەسانی نابینا دەدات، ئەم پڕۆژەیە دەنگدانەوەیەکی میدیایی باشی ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردستان 24 |یەکەم=Kurdistan24- |ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=چوار خوێندکار دوو چاویلکەی زیرەکیان بۆ نابینایان دروست کردووە |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/258062/slug |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=چوار خوێندکار دوو چاویلکەی زیرەکیان بۆ نابینایان دروست کردووە}}</ref> ھەروەھا کۆلێژەکە پەیوەندی ئەکادیمی بەردەوامی لەگەڵ زانکۆکانی تری ناوچەکەدا ھەیە، وەک [https://knu.edu.iq/news-single.php?newsId=238&lang=ku زانکۆی نۆڵج]، بە مەبەستی ئاڵوگۆڕی زانستی و بەکارھێنانی تاقیگەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=University |یەکەم=Knowledge |سەردێڕ=Shaqlawa Technical College held a scientific trip to Knowledge University |ناونیشان=https://knu.edu.iq/news-single.php?newsId=238 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=Knowledge University |زمان=ar-IQ}}</ref> == دانپێدانانی زانستی == کۆلێژی تەکنیکی شەقڵاوە بە فەرمی لەلایەن وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە ناسراوە و دانپێدانراوە. ھەروەھا پەیڕەوی ھەموو ستانداردە ئەکادیمییەکانی زانکۆی پۆلیتەکنیکی ھەولێر دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Shaqlawa Technical Collage |ناونیشان=https://epu.edu.iq/shaqlawa-technical-collage/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=Erbil Polytechnic University |زمان=en-US }}{{بەستەری مردوو|url=https://epu.edu.iq/shaqlawa-technical-collage/ |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{تووڵی دەروازە|زانکۆکان|کوردستان|زانست}} f9u20vn8sgs477dccq3oyhrkhy5p8ex 0 296524 1614169 1613283 2026-08-01T17:49:41Z Hivja 64112 1614169 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition | name = مێلانۆما{{ھن}}Melanoma | synonyms = مێلانۆمای مەترسیدار ({{بە ئینگلیزی|Malignant melanoma}}) | image = Melanoma.jpg | alt = A back irregular Tumor {{convert|2.5|cm|in|0|abbr=on}} by {{convert|1.5|cm|in|1|abbr=on}} | pronounce = {{IPAc-en|audio=En-melanoma.oga|ˌ|m|ɛ|l|ə|ˈ|n|oʊ|m|ə}} | field = [[شێرپەنجەناسی]] و [[پێستناسی]] | symptoms = [[خاڵ (پێست)|خاڵ]]ێک کە قەبارەکەی گەورەتر دەبێت، لێوارەکانی ناڕێکن، ڕەنگەکەی دەگۆڕێت، خورانی ھەیە یان پێستەکەی تێک چووە.<ref name=NCI2015/> | complications = | onset = | duration = | causes = [[تیشکی سەروو وەنەوشەیی]] (خۆر، [[گڵۆپی دەباخیکردن]])<ref name=WCR2014/> | risks = Family history, many moles, [[immunosuppression|poor immune function]]<ref name=NCI2015/> | diagnosis = [[Tissue biopsy]]<ref name=NCI2015/> | differential = [[Seborrheic keratosis]], [[lentigo]], [[blue nevus]], [[dermatofibroma]]<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Goldstein BG, Goldstein AO |سەردێڕ= Diagnosis and management of malignant melanoma | journal = American Family Physician |بەرگ= ٦٣| issue = 7 |پەڕەکان= ١٣٥٩–٦٨, ١٣٧٤|ڕێکەوت= نیسانی ٢٠٠١| pmid = ١١٣١٠٦٥٠}}</ref> | prevention = [[کرێمی دژەخۆر]]، دوورکەوتنەوە لە تیشکی سەروو وەنەوشەیی<ref name=WCR2014/> | treatment = Surgery<ref name=NCI2015/> | medication = | prognosis = [[Five-year survival rates]] 100% (localized), 35% (disseminated) in the US (٢٠١٥–٢٠٢١)<ref name=SEER2026/> | frequency = ٣٫١ ملیۆن (٢٠١٥)<!-- prevalence --><ref name=GBD2015Pre/> | deaths = ٥٩،٨٠٠ (٢٠١٥)<ref name=GBD2015De/> }} <!-- پێناسە و نیشانەکان --> '''مێلانۆما''' ({{بە ئینگلیزی|Melanoma}}) جۆرێکە لە [[شێرپەنجە]]، بە شێوەیەکی گشتی [[شێرپەنجەی پێست]]؛ ئەم شێرپەنجەیە لە خانە بەرھەمھێنەرەکانی [[مێلانین]] کە بە [[مێلانۆسایت]] ناسراون گەشە دەکات.<ref name="NCI2015">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Melanoma Treatment – for health professionals |ناونیشان=http://www.cancer.gov/types/skin/hp/melanoma-treatment-pdq|وێبگە=National Cancer Institute|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150704213842/http://www.cancer.gov/types/skin/hp/melanoma-treatment-pdq|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> مێلانۆما بە شێوەیەکی گشتی لە پێستدا ڕوودەدات، بەڵام ڕەنگە بە دەگمەن لە دەم، ڕیخۆڵە یان چاویشدا ([[مێلانۆمای یووڤێئال]]) ببینرێت.<ref name="NCI2015" /><ref name="WCR2014" /> لە شێوازی زۆر دەگمەنتردا دەتوانرێت لە [[سی (ئەندام)|سییەکان]]یشدا ڕوو بدات، کە وەک مێلانۆمای سەرەتاییی سییەکان ناسراوە و تەنیا لە ٠٫٠١٪ی [[تومۆری سی|تومۆری سەرەتاییی سییەکان]]دا ڕوو دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ= Malignant melanoma of the lung: case series |journal= Kardiochirurgia I Torakochirurgia Polska = Polish Journal of Cardio-Thoracic Surgery |بەرگ= ١٢|issue= 1 |پەڕەکان= ٧٢–٧٦|doi= 10.5114/kitp.2015.50575 |pmid= ٢٦٣٣٦٤٨٥|pmc=٤٥٢٠٥٠٧| vauthors = Postrzech-Adamczyk K, Chabowski M, Głuszczyk-Ferenc B, Wodzińska A, Muszczyńska-Bernhard B, Szuba A, Janczak D}}</ref> لە مێینەکاندا، مێلانۆما زۆربەی جاران لە قاچەکان و لە نێرەکاندا، لە شوێنەکانی پشت ڕوو دەدات.<ref name=WCR2014/> مێلانۆما زۆر جار بە «مێلانۆمای مەترسیدار» دەناسرێت، بەڵام کۆمەڵگای پزیشکی جەخت لەوە دەکاتەوە کە شتێک نییە بە ناوی ''مێلانۆمای بێمەترسی'' و پێشنیاری ئەوە دەکەن کە پێویستە لە زاراوەی ''مێلانۆمای مەترسیدار'' دوور بکەونەوە چونکە زیادییە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Schwartzman RM, Orkin M |سەردێڕ=A Comparative Study of Diseases of Dog and Man |ڕێکەوت=١٩٦٢|بڵاوکەرەوە=Thomas |شوێن=Springfield, IL |پەڕە=٨٥|وتەگێڕانەوە=The term 'melanoma' in human medicine indicates a malignant growth; the prefix 'malignant' is redundant.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Bobonich M, Nolen ME |سەردێڕ=Dermatology for Advanced Practice Clinicians |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Wolters Kluwer |شوێن=Philadelphia |پەڕە=١٠٦|وتەگێڕانەوە=The term malignant melanoma is becoming obsolete because the word 'malignant' is redundant as there are no benign melanomas.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Farlex Partner Medical Dictionary |ڕێکەوت=٢٠١٢|ناونیشان=https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Melanoma%2c+Malignant |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Avoid the redundant phrase malignant melanoma. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220610135029/https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Melanoma%2c+Malignant |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نزیکەی ٣٠٪ی مێلانۆمەکان لە [[خاڵ (پێست)|خاڵ]]ەکانەوە گەشە دەکەن.<ref name="Joshi 2025">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Joshi |یەکەم١=Urvashi Mitbander |دوایین٢=Kashani-Sabet |یەکەم٢=Mohammed |دوایین٣=Kirkwood |یەکەم٣=John M. |سەردێڕ=Cutaneous Melanoma: A Review |journal=JAMA |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠٢٥|doi=10.1001/jama.2025.13074 |pmid=٤٠٨٥٣٥٥٧}}</ref> گۆڕانکارییەکانی خاڵێک کە دەتوانێت ئاماژە بە مێلانۆما بکات بریتین لە زۆربوون؛ بەتایبەتی زۆربوونی خێرا لە قەبارەدا، لێوارەکانی ناڕێکوپێک، گۆڕانی ڕەنگ، خوران، یان تێکچوونی پێست. <!-- ھۆکارەکان و دەستنیشانکردن --> ھۆکاری سەرەکیی مێلانۆما، بەرکەوتنی [[تیشکی سەروو وەنەوشەیی]]یە بۆ ئەو کەسانەی ئاستی مێلانینی [[ڕەنگی پێستی مرۆڤ|ڕەنگی پێست]]یان کەمە.<ref name=WCR2014/><ref name="SunM"/> تیشکی سەروو وەنەوشەیی لەوانەیە لە خۆر یان سەرچاوەی ترەوە بێت، وەک [[گڵۆپی دەباخیکردن]].<ref name=WCR2014/> ئەو کەسانەی کە خاڵی زۆر، مێژووی ئەندامانی تووشبووی خێزانی و [[سەرکوتی کۆئەندامی بەرگری|کۆئەندامی بەرگریی لاواز]]یان ھەیە مەترسیی زیاتریان لەسەرە.<ref name=NCI2015/> ھەروەھا ژمارەیەک [[تێکچوونی بۆماوەیی|نەخۆشیی بۆماوەیی]]ی دەگمەنیش، وەک [[زیرۆدەرما پیگمەنتۆسوم]]، مەترسییەکە زیاد دەکەن.<ref name=Az2014/> دەستنیشانکردن بە [[بایۆپسی]] و شیکاریی ھەر برینێکی پێست کە نیشانەکانی تووشبوون بە شێرپەنجەی ھەیە ئەنجام دەدرێت.<ref name=NCI2015/> <!-- خۆپاراستن، چارەسەرکردن و پێشبینیکردن --> دوورکەوتنەوە لە تیشکی سەروو وەنەوشەیی و بەکارھێنانی [[کرێمی دژەخۆر]] لە بارودۆخی تیشکدانەوەی زۆری سەروو وەنەوشەییی خۆر، ڕەنگە ڕێگری لە مێلانۆما بکات.<ref name=WCR2014/> چارەسەرکردن بە شێوەیەکی گشتی بریتییە لە لابردنی مێلانۆما و شانە تێکچووەکانی دەوروبەری بە نەشتەرگەری.<ref name=NCI2015/> بۆ ئەو کەسانەی کە شێرپەنجەکەیان ھەندێک گەورەترە، [[لیمفەگرێ]]کانی دەوروبەر ڕەنگە لەبەر دەرکەوتنی ئاستی بڵاوبوونەوە ([[مێتاستاز]]) پشکنینیان بۆ بکرێت.<ref name=NCI2015/> ئەگەر مێتاستاز ڕووی نەدابێت، زۆربەی تووشبووان چارەسەریان بۆ دەکرێت.<ref name=NCI2015/> بۆ ئەوانەی کە مێلانۆمایەکەیان گەشەی پێیدا کردووە، [[چارەسەرکردنی بەرگریی شێرپەنجە]]، [[دەرمانە ژینناسییەکان]]، [[چارەسەری تیشکی]] یان [[چارەسەری کیمیایی]] لەوانەیە مانەوەیان باشتر بکات.<ref name=NCI2015/><ref name="Syn2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Syn NL, Teng MW, Mok TS, Soo RA |سەردێڕ= De-novo and acquired resistance to immune checkpoint targeting | journal = The Lancet. Oncology |بەرگ= ١٨| issue = 12 |پەڕەکان= e٧٣١–e٧٤١|ڕێکەوت= کانوونی یەکەمی ٢٠١٧| pmid = ٢٩٢٠٨٤٣٩| doi = 10.1016/s1470-2045(17)30607-1}}</ref> بەھۆی چارەسەرکردن، ڕێژەی مانەوەی پێنج ساڵە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لەناو ئەو کەسانە کە نەخۆشییەکی ناوچەیییان ھەیە ١٠٠٪، لە شێوازی تەشەنەکردنی نەخۆشییەکە بۆ لیمفەگرێکان ٣٥٪ و لەناو ئەوانەی کە تەشەنەکردنی دوورمەودایان ھەیە ٣٥٪ تۆمار کراوە.<ref name=SEER2026>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=SEER Stat Fact Sheets: Melanoma of the Skin|ناونیشان=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/melan.html|وێبگە=NCI|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئەگەری دووبارەبوونەوە یان بڵاوبوونەوەی مێلانۆما بە ئەستوورییەکەی، خێراییی دابەشبوونی خانەکان و تێکچوون یان تێکنەچوونی پێستی سەرەوەی پەیوەندیی ھەیە.<ref name=WCR2014/> <!-- پەتاناسی --> مێلانۆما مەترسیدارترین جۆری شێرپەنجەی پێستە.<ref name=WCR2014/> لە ساڵی ٢٠١٥دا، ٣٫١ ملیۆن کەس نەخۆشیی چالاکیان ھەبووە کە بووە ھۆی مردنی ٥٩،٨٠٠ کەس.<ref name=GBD2015Pre>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet |بەرگ= ٣٨٨| issue = 10053 |پەڕەکان= ١٥٤٥–١٦٠٢|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٦| pmid = ٢٧٧٣٣٢٨٢| pmc = ٥٠٥٥٥٧٧| doi = 10.1016/S0140-6736(16)31678-6 | collaboration = GBD 2015 Disease Injury Incidence Prevalence Collaborators | vauthors = Vos T, Allen C, Arora M, Barber RM, Bhutta ZA, Brown A, Carter A, Casey DC, Charlson FJ, Chen AZ, Coggeshall M, Cornaby L, Dandona L, Dicker DJ, Dilegge T, Erskine HE, Ferrari AJ, Fitzmaurice C, Fleming T, Forouzanfar MH, Fullman N, Gething PW, Goldberg EM, Graetz N, Haagsma JA, Hay SI, Johnson CO, Kassebaum NJ, Kawashima T, Kemmer L}}</ref><ref name=GBD2015De>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet |بەرگ= ٣٨٨| issue = 10053 |پەڕەکان= ١٤٥٩–١٥٤٤|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٦| pmid = ٢٧٧٣٣٢٨١| pmc = ٥٣٨٨٩٠٣| doi = 10.1016/s0140-6736(16)31012-1 | collaboration = GBD 2015 Mortality Causes of Death Collaborators | vauthors = Wang H, Naghavi M, Allen C, Barber RM, Bhutta ZA, Carter A, Casey DC, Charlson FJ, Chen AZ, Coates MM, Coggeshall M, Dandona L, Dicker DJ, Erskine HE, Ferrari AJ, Fitzmaurice C, Foreman K, Forouzanfar MH, Fraser MS, Fullman N, Gething PW, Goldberg EM, Graetz N, Haagsma JA, Hay SI, Huynh C, Johnson CO, Kassebaum NJ, Kinfu Y, Kulikoff XR}}</ref> پێشبینی دەکرێت ڕێژەی تووشبوون بە مێلانۆما لە ئاست جیھاندا، لە ٣٣١،٧٢٢ تووشبوو لە ساڵی ٢٠٢٢دا، بۆ ٥١٠،٠٠٠ تووشبوو لە ساڵی ٢٠٤٠دا بەرز ببێتەوە.<ref name="Joshi 2025"/> ھەرچەندە لەگەڵ بەردەستبوونی چارەسەرە نوێترەکان، ڕێژەی مردن کەمتر دەبێتەوە مردن کەم دەبێتەوە.<ref name="Joshi 2025"/> نزیکەی ٨٠٪ی ڕێژەی تووشبوون لە ئاست جیھاندا لە کەسانی تەمەن ٥٠ ساڵ یان گەورەتر ڕوو دەدات.<ref name="Joshi 2025"/> ئوسترالیا و نیوزیلاند زۆرترین ڕێژەی تووشبوون بە مێلانۆمایان لە جیھاندا ھەیە.<ref name=WCR2014/> ڕێژەی بەرزی تووشبوون لە باکووری ئەورووپا و ئەمریکای باکووریشدا ڕوو دەدات، لە کاتێکدا ڕێژەی تووشبوون لە ئاسیا، ئەفریقا و ئەمریکای لاتیندا کەمترە.<ref name=WCR2014/> لە ویلایەتە یەکگرتووەکان مێلانۆما نزیکەی ١٫٦ ھێندە زیاتر لە پیاواندا بەراورد بە ژنان ڕوو دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=USCS Data Visualizations |ناونیشان=https://gis.cdc.gov/Cancer/USCS/DataViz.html |وێبگە=gis.cdc.gov |وتەگێڕانەوە=Need to select "melanoma" |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200317210642/https://gis.cdc.gov/Cancer/USCS/DataViz.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مێلانۆما لە دەیەی ١٩٦٠ەوە زیاتر لەو ناوچانەدا باوتر بووە کە زۆربەی دانیشتووانی لە [[کۆچکردنی ئەورووپییەکان|کەسانی بە ڕەچەڵەک ئەورووپی]] پێکدێن.<ref name="WCR2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=World Cancer Report|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=World Health Organization|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٨٣٢-٠٤٢٩-٩|پەڕەکان=Chapter ٥.١٤|ناونیشان=https://www.iarc.fr/en/publications/pdfs-online/wcr/2003/WorldCancerReport.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140530232406/http://www.iarc.fr/en/publications/pdfs-online/wcr/2003/WorldCancerReport.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref><ref name="Az2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Azoury SC, Lange JR |سەردێڕ= Epidemiology, risk factors, prevention, and early detection of melanoma | journal = The Surgical Clinics of North America |بەرگ= ٩٤| issue = 5 |پەڕەکان= ٩٤٥–٦٢, vii|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٤| pmid = ٢٥٢٤٥٩٦٠| doi = 10.1016/j.suc.2014.07.013}}</ref> == نیشانەکان == نیشانە سەرەتاییەکانی مێلانۆما بریتین لە گۆڕانکاری لە شێوە یان ڕەنگی [[خاڵ (پێست)|خاڵەکان]]ی پێشوو، یانیش لە [[مێلانۆمای گرێدار]]دا دەرکەوتنی گرێیەکی نوێ لە ھەر شوێنێکی پێستدا. لە قۆناغەکانی دواتردا، ڕەنگە خاڵەکە [[خوران]]، [[برینی پێست|برین]] یان خوێنبەربوونی ھەبێت. نیشانە سەرەتاییەکانی مێلانۆما{{تێبینی|بە شێوازی کورتکراوی پیتی سەرەتای ھەر نیشانەیەک بە ئینگلیزی دەبێتە ABCDEEFG.}} بریتین لە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cdc.gov/cancer/skin/basic_info/symptoms.htm|سەردێڕ=CDC - What Are the Symptoms of Skin Cancer?|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=www.cdc.gov|زمان=en-us|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181207125444/https://www.cdc.gov/cancer/skin/basic_info/symptoms.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Daniel Jensen J, Elewski BE |سەردێڕ= The ABCDEF Rule: Combining the "ABCDE Rule" and the "Ugly Duckling Sign" in an Effort to Improve Patient Self-Screening Examinations | journal = The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology |بەرگ= ٨| issue = 2 |پەڕە= ١٥|ڕێکەوت= شوباتی ٢٠١٥| pmid = ٢٥٧٤١٣٩٧| pmc = ٤٣٤٥٩٢٧}}</ref> * ناھاوسەنگی * سنوورەکان (ناڕێکی بە لێوار و گۆشەوە) * ڕەنگ ([[جۆراوجۆری (شانەناسی)|جۆراوجۆر]]) * تیرە (گەورەتر لە ٦ میلیمەتر وەک قەبارەی [[ڕەشکەرەوە]]ی پێنووسێک) * پەرەسەندن بە تێپەڕبوونی کات ئەم پۆلێنکردنە مێلانۆمای گرێدار کە پۆلێنبەندیی تایبەتی خۆی ھەیە ناگرێتەوە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.molemap.co.nz/knowledge-centre/efg-nodular-melanomas|سەردێڕ=The EFG of Nodular Melanomas {{!}} MoleMap New Zealand|وێبگە=The EFG of Nodular Melanomas {{!}} MoleMap New Zealand|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190202041434/https://www.molemap.co.nz/knowledge-centre/efg-nodular-melanomas|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * بەرزتر لە ئاستی پێست * ھەستی ڕەقبوون لە کاتی دەستلێدان * گەشەکردن مێلانۆمای گوازراو لەوانەیە ببێتە ھۆی نیشانە نادیاریکراوەکانی [[سیندرۆمی پارانیۆپلاستیک|پارانیۆپلاستیک]]، لەوانە لەدەستدانی ئارەزووی خواردن، [[دڵتێکەڵھاتن]]، ڕشانەوە و ماندووبوون. [[مێتاستازی مێشک|مێتاستازەکانی مێشک]] بەتایبەتی لە نەخۆشانی تووشبوو بە مێلانۆمای گوازراوەدا باوترن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Fiddler IJ |سەردێڕ= Melanoma Metastasis | journal = Cancer Control |بەرگ= ٢| issue = 5 |پەڕەکان= ٣٩٨–٤٠٤|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٩٩٥| pmid = ١٠٨٦٢١٨٠| doi = 10.1177/107327489500200503 | doi-access = free}}</ref> شوێنە باوەکانی تری مێتاستازی مێلانۆما بریتین لە [[جەرگ]]، ڕیخۆڵەکان، [[ئێسک]]، [[سی (ئەندام)|سییەکان]] و لیمفەگرێ دوورەکان.<ref name="Joshi 2025"/> == مێژوو == ھەرچەندە مێلانۆما نەخۆشییەکی نوێ نییە، بەڵام بەڵگەکانی سەربارەت بە ڕوودانی لە سەردەمە کۆنەکاندا ھەتا ڕادەیەکی بەرچاو کەمن. بەم دۆخەش، نموونەیەک لە پشکنینی دەیەی ١٩٦٠ لەسەر نۆ [[مۆمیا]] لە [[پێروو]]دا، کە لە ڕێگای [[کاربۆن-١٤|ڕادیۆکاربۆن]]ەوە تەمەنی ٢٤٠٠ ساڵەی دەرکەوت، نیشانە دیارەکانی مێلانۆمای نیشان دەدا: بارستە مێلانۆتییەکان لە پێستدا و مێتاستازە بڵاوبووەکان بۆ ئێسکەکان.<ref name="urteaga">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Urteaga O, Pack GT |سەردێڕ= On the antiquity of melanoma | journal = Cancer |بەرگ= ١٩| issue = 5 |پەڕەکان= ٦٠٧–٦١٠|ڕێکەوت= ئایاری ١٩٦٦| pmid = ٥٣٢٦٢٤٧| doi = 10.1002/1097-0142(196605)19:5<607::AID-CNCR2820190502>3.0.CO;2-8 | doi-access = free}}</ref> دەوترێت [[جۆن ھانتەر (نەشتەرگەر)|جۆن ھانتەر]] یەکەمین کەسە کە نەشتەرگەریی بۆ مێلانۆمای بڵاوبووەوە کردووە لە ساڵی ١٧٨٧دا. ھەرچەندە بە وردی نەیدەزانی چییە، بەڵام بە «گرێی کوارگیی شێرپەنجەیی» وەسفی کردووە. ئەو تومۆرە بڕاوە لە ''مۆزەخانەی ھانتەریان'' لە [[کۆلێژی شاھانەی نەشتەرگەرانی ئینگلتەرا]] دانراوە. ھەتا ساڵی ١٩٦٨ درێژەی کێشا ھەتا پشکنینی وردبینیی نموونەکە نیشانی بدات کە نموونەکە مێلانۆمی بڵاوبووەوەیە.<ref name="bodenham">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Bodenham DC |سەردێڕ= A study of 650 observed malignant melanomas in the South-West region | journal = Annals of the Royal College of Surgeons of England |بەرگ= ٤٣| issue = 4 |پەڕەکان= ٢١٨–٢٣٩|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٩٦٨| pmid = ٥٦٩٨٤٩٣| pmc = ٢٣١٢٣١٠}}</ref> پزیشکی فەڕەنسی، [[ڕێنی لاینێک]] یەکەمین کەس بوو کە مێلانۆمای وەک نەخۆشییەک وەسف کرد. ڕاپۆرتەکەی ئەو سەرەتا لە درێژەی گوتارێکدا بۆ ''فاکەڵتیی پزیشکیی پاریس'' لە ساڵی ١٨٠٤دا پێشکەش کرا و دواتر لە ساڵی ١٨٠٦دا وەک بووڵتەنێک بڵاو کرایەوە.<ref name="laennec">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Laennec RT |ساڵ= ١٨٠٦|سەردێڕ= Sur les melanoses |journal= Bulletin de la Faculté de Médecine de Paris |بەرگ= ١|پەڕەکان= ٢٤–٢٦}}</ref> یەکەمین ڕاپۆرتی زمانی ئینگلیزی لەبارەی مێلانۆمادا لەلایەن پزیشکێکی گشتیی ئینگلیزی لە ستۆربریج، ویلیام نۆریسەوە لە ساڵی ١٨٢٠ بڵاو کرایەوە.<ref name="norris1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Norris W |سەردێڕ= Case of Fungoid Disease | journal = Edinburgh Medical and Surgical Journal |بەرگ= ١٦| issue = 65 |پەڕەکان= ٥٦٢–٥٦٥|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٨٢٠| pmid = ٣٠٣٣٢٠٨٩| pmc = ٥٨٣٠٢٠٩}}</ref> ئەو لە کارەکانی دواتری خۆی لە ساڵی ١٨٥٧دا ئاماژەی بەوە کرد کە مەیلی خێزانیی بۆ گەشەکردنی مێلانۆما ھەیە ''(ھەشت حاڵەتی [[مێلانۆز]] لەگەڵ تێبینییەکانی سەبارەت بە نەخۆشیناسی و چارەسەری لەسەر ئەو نەخۆشییە)''. نۆریس ھەروەھا بە دیتنی ئەوەی کە زۆربەی نەخۆشەکانی ڕەنگی پێستیان کاڵ بووە، پێشەنگ بوو لە پێشنیارکردنی پەیوەندیی نێوان خاڵ و مێلانۆما و ئەگەری پەیوەندیی نێوان مێلانۆما و بەرکەوتنە ژینگەیییەکان.<ref>Norris W. Eight cases of Melanosis with pathological and therapeutical remarks on that disease. London: Longman; 1857.</ref> ھەروەھا ئەو باسی لەوە کرد کە مێلانۆماکان دەتوانن بێ مێلانین بن و دواتر بە دیتنی ئەوەی کە دەتوانن بۆ ئەندامە ناوەکییەکانی تر بڵاو ببنەوە، سروشتی گوازراوەی مێلانۆمای نیشان دا. یەکەمین دانپێدانانی فەرمی بە نەبوونی توانای چارەسەرکردنی مێلانۆمای پێشکەوتوو، لەلایەن [[ساموێل کووپەر (نەشتەرگەر)|ساموێل کووپەر]]ەوە بوو لە ساڵی ١٨٤٠. ئەو ڕای گەیاند کە تاکە چانسی چارەسەرکردن پەیوەستە بە لابردنی پێشوەختەی نەخۆشییەکە (واتە ھەڵگرتنی پێشوەختەی خاڵە مەترسیدارەکە).<ref name="cooper">{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Cooper S |سەردێڕ=The First Lines of the Theory and Practice of Surgery: Including the Principle Operations|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=hgE0AQAAMAAJ|ساڵ=١٨٤٤|بڵاوکەرەوە=S.S. and W. Wood|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210804234929/https://books.google.com/books?id=hgE0AQAAMAAJ|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای زیاتر لە سەدە و نیوێک، ئەم دۆخە ھەتا ڕادەیەکی زۆر بەبێ گۆڕانکاری ماوەتەوە. === زاراوەناسی === وشەی ''مێلانۆما'' لە سەدەی نۆزدەدا ھاتووەتە ناو ئینگلیزی لە [[لاتینی نوێ]]وە<ref name="MW_Collegiate">{{بیرخستنەوە|نووسەر=Merriam-Webster |بەستەری نووسەر=Merriam-Webster |سەردێڕ=Merriam-Webster's Collegiate Dictionary |بڵاوکەرەوە=Merriam-Webster |ناونیشان=http://unabridged.merriam-webster.com/collegiate/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201010163505/https://unabridged.merriam-webster.com/subscriber/login?redirect_to=%2Fcollegiate%2F}}</ref> و لە فۆرمەکانی تێکەڵبوو لە ڕەگەکانی [[زمانی یۆنانیی کۆن|یۆنانیی کۆن]]ەوە وەرگیراوە: ''[[wikt:melano-#Prefix|مێلانۆ-]]'' (بەواتای [[مێلانین]]) + ''[[wikt:-oma#Suffix|-ئۆما]]'' (بەواتای کوتلەی شانەیی و بەتایبەتی [[نیۆپلاسم]])، کە ئەویش لە [[wikt:μέλας|μέλας]] (''مێلاس'')، «تاریک»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| vauthors = Liddell HG, Scott R |ناونیشان= https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dme%2Flas |سەردێڕ= μέλας |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110605183904/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dme%2Flas |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|ئیش= A Greek-English Lexicon |بڵاوکەرەوە= Perseus}}</ref> و [[wikt:-ωμα|-ωμα]] (''ئۆما'')، «پرۆسە»ی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]یەوە ھاتووە. وشەی ''مێلانۆما'' مێژوویەکی دوور و درێژی ھەیە لە بەکارھێنانی وەک مانایەکی فراوانتر بۆ ئاماژەکردن بە ھەر [[تومۆری مێلانۆسایتی|تومۆرێکی مێلانۆسایتی]]، کە بە شێوەیەکی گشتی، بەڵام نەک ھەمیشە مەترسیدارە،<ref name="Dorlands">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dorland's Illustrated Medical Dictionary |بڵاوکەرەوە=Elsevier |ناونیشان=http://dorlands.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140111192614/http://dorlands.com/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="AHD">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The American Heritage Dictionary of the English Language |بڵاوکەرەوە=Houghton Mifflin Harcourt |ناونیشان=https://ahdictionary.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150925104737/https://ahdictionary.com/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەڵام ئەمڕۆکە مانا سنووردارترەکەی کە تەنیا ئاماژە بە جۆرە مەترسیدارەكان دەکات، ئەوەندە زاڵ بووە کە زیاتر تومۆرە بێمەترسییەکان چیتر مێلانۆمایان پێ ناوترێت و وشەی ''مێلانۆما'' ئێستا زیاتر وەک مانای مێلانۆمی مەترسیدار دێت، مەگەر ئەوەیکە بە پێچەوانەوە دیاری کرابێت. ئەو دەستەواژانەی وەک «تومۆری مێلانۆسایتیی بێمەترسی» بە شێوەیەکی بەرچاو جۆرە بێمەترسییەکان نیشان دەدەن و پۆلێنکردنە خەسارناسییە شانەیییەکانی تومۆری مۆدێرن کە لە پزیشکیدا بەکار دەھێنرێن، ئەو وشەیە بۆ تومۆرە بێمەترسییەکان بەکار ناھێنن. == توێژینەوە == توێژینەوەکانی چارەسەری دەرمانی بۆ مێلانۆمایەک کە ناکرێت نەشتەرگەریی بۆ بکرێت یان بڵاو بووەتەوە بەردەوامە.<ref name="melanoma2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Drugs in Clinical Development for Melanoma|journal=Pharmaceutical Medicine|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بەرگ=٢٦|issue=3|پەڕەکان=١٧١–٨٣|doi=10.1007/BF03262391|ناونیشان=http://adisonline.com/pharmaceuticalmedicine/Abstract/2012/26030/Drugs_in_Clinical_Development_for_Melanoma__.4.aspx|s2cid=13247048|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> === چارەسە ئامانجدارەکان === لە توێژینەوە نۆرینگەیییەکاندا، چارەسەری خانەی ھەڵبژێردراو و [[چارەسەرکردنی بۆھێلی]] تاقی دەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Sotomayor MG, Yu H, Antonia S, Sotomayor EM, Pardoll DM |سەردێڕ= Advances in gene therapy for malignant melanoma | journal = Cancer Control |بەرگ= ٩| issue = 1 |پەڕەکان= ٣٩–٤٨|ساڵ= ٢٠٠٢| pmid = ١١٩٠٧٤٦٥| doi = 10.1177/107327480200900106}}</ref> دوو جۆر چارەسەری تاقیکاری کە لە لەلایەن [[پەیمانگای نیشتمانیی شێرپەنجە]]وە پەرەیان پێدراوە لە مێلانۆمای گوازراوەدا بە سەرکەوتنێکی سەرەتایییەوە بەکار ھێنراون.<ref name="Hershkovitz10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Hershkovitz L, Schachter J, Treves AJ, Besser MJ |سەردێڕ= Focus on adoptive T cell transfer trials in melanoma | journal = Clinical & Developmental Immunology |بەرگ= ٢٠١٠| article-number = 260267 |ساڵ= ٢٠١٠| pmid = ٢١٢٣٤٣٥٣| pmc = ٣٠١٨٠٦٩| doi = 10.1155/2010/260267 | doi-access = free}}</ref> The first treatment involves adoptive cell therapy (ACT) using TILs, immune cells (tumor-infiltrating lymphocytes) isolated from a person's own melanoma tumor.<ref name="Current_Future_Melanoma"/> These cells are grown in large numbers in a laboratory and returned to the patient after a treatment that temporarily reduces normal T cells in the patient's body. TIL therapy following lymphodepletion can result in durable complete response in a variety of setups.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Dudley ME, Yang JC, Sherry R, Hughes MS, Royal R, Kammula U, Robbins PF, Huang J, Citrin DE, Leitman SF, Wunderlich J, Restifo NP, Thomasian A, Downey SG, Smith FO, Klapper J, Morton K, Laurencot C, White DE, Rosenberg SA |سەردێڕ= Adoptive cell therapy for patients with metastatic melanoma: evaluation of intensive myeloablative chemoradiation preparative regimens | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٢٦| issue = 32 |پەڕەکان= ٥٢٣٣–٥٢٣٩|ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠٠٨| pmid = ١٨٨٠٩٦١٣| pmc = ٢٦٥٢٠٩٠| doi = 10.1200/JCO.2008.16.5449}}</ref><ref name="Besser10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Besser MJ, Shapira-Frommer R, Treves AJ, Zippel D, Itzhaki O, Hershkovitz L, Levy D, Kubi A, Hovav E, Chermoshniuk N, Shalmon B, Hardan I, Catane R, Markel G, Apter S, Ben-Nun A, Kuchuk I, Shimoni A, Nagler A, Schachter J |سەردێڕ= Clinical responses in a phase II study using adoptive transfer of short-term cultured tumor infiltration lymphocytes in metastatic melanoma patients | journal = Clinical Cancer Research |بەرگ= ١٦| issue = 9 |پەڕەکان= ٢٦٤٦–٢٦٥٥|ڕێکەوت= ئایاری ٢٠١٠| pmid = ٢٠٤٠٦٨٣٥| doi = 10.1158/1078-0432.CCR-10-0041 |ناونیشان= https://aacr.figshare.com/articles/journal_contribution/Supplementary_Data_from_Clinical_Responses_in_a_Phase_II_Study_Using_Adoptive_Transfer_of_Short-term_Cultured_Tumor_Infiltration_Lymphocytes_in_Metastatic_Melanoma_Patients/22442211/1/files/39893097.pdf |ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئابی ٢٠١١| s2cid = 32568 | doi-access = free}}</ref> The second treatment, adoptive transfer of genetically altered autologous lymphocytes, depends on delivering genes that encode so-called [[T cell receptor]]s (TCRs) into the patient's lymphocytes.<ref name="Current_Future_Melanoma"/> After that manipulation, lymphocytes recognize and bind to certain [[Molecular biology|molecules]] found on the surface of melanoma cells and kill them.<ref name="nih">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nih.gov/news/pr/aug2006/nci-31b.htm|سەردێڕ=New Method of Gene Therapy Alters Immune Cells for Treatment of Advanced Melanoma; Technique May Also Apply to Other Common Cancers|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060928214625/http://www.nih.gov/news/pr/aug2006/nci-31b.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٦}}</ref> A [[cancer vaccine]] showed modest benefit in late-stage testing in 2009 against melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Immune System Taught To Fight Melanoma |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=CBSNews |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/immune-system-taught-to-fight-melanoma/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101029214646/http://www.cbsnews.com/stories/2009/05/30/health/main5050957.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Schwartzentruber DJ, Lawson DH, Richards JM, Conry RM, Miller DM, Treisman J, Gailani F, Riley L, Conlon K, Pockaj B, Kendra KL, White RL, Gonzalez R, Kuzel TM, Curti B, Leming PD, Whitman ED, Balkissoon J, Reintgen DS, Kaufman H, Marincola FM, Merino MJ, Rosenberg SA, Choyke P, Vena D, Hwu P |سەردێڕ= gp100 peptide vaccine and interleukin-2 in patients with advanced melanoma | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 22 |پەڕەکان= ٢١١٩–٢١٢٧|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣١٣٢٤| pmc = ٣٥١٧١٨٢| doi = 10.1056/NEJMoa1012863}}</ref> ===BRAF inhibitors=== About 60% of melanomas contain a mutation in the [[BRAF (gene)|B-Raf gene]]. Early clinical trials suggested that B-Raf inhibitors including Plexxicon's [[vemurafenib]] could lead to substantial tumor regression in a majority of patients if their tumor contain the B-Raf mutation.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/02/22/health/research/22trial.html |ئیش=The New York Times |سەردێڕ=A Roller Coaster Chase for a Cure | vauthors = Harmon A |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170210085433/http://www.nytimes.com/2010/02/22/health/research/22trial.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> In June 2011, a large [[clinical trial]] confirmed the positive findings from those earlier trials.<ref name="studies">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=[[The New York Times]]| vauthors = Pollack A |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Drugs Show Promise Slowing Advanced Melanoma|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/06/06/health/research/06melanoma.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170131105246/http://www.nytimes.com/2011/06/06/health/research/06melanoma.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><ref name="pmid21639808">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Chapman PB, Hauschild A, Robert C, Haanen JB, Ascierto P, Larkin J, Dummer R, Garbe C, Testori A, Maio M, Hogg D, Lorigan P, Lebbe C, Jouary T, Schadendorf D, Ribas A, O'Day SJ, Sosman JA, Kirkwood JM, Eggermont AM, Dreno B, Nolop K, Li J, Nelson B, Hou J, Lee RJ, Flaherty KT, McArthur GA |سەردێڕ= Improved survival with vemurafenib in melanoma with BRAF V600E mutation | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 26 |پەڕەکان= ٢٥٠٧–٢٥١٦|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣٩٨٠٨| pmc = ٣٥٤٩٢٩٦| doi = 10.1056/NEJMoa1103782}}</ref> In August 2011, Vemurafenib received FDA approval for the treatment of late-stage melanoma. In May 2013, the [[Food and Drug Administration|US FDA]] approved dabrafenib as a single-agent treatment for patients with BRAF V600E mutation-positive advanced melanoma.<ref name="r20150530">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.reuters.com/article/us-glaxosmithkline-approvals-idUSBRE94S1A020130530 |سەردێڕ= GSK melanoma drugs add to tally of U.S. drug approvals |بڵاوکەرەوە= Reuters |ڕێکەوت= ٣٠ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20150924181713/http://www.reuters.com/article/2013/05/30/us-glaxosmithkline-approvals-idUSBRE94S1A020130530 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> Some researchers believe that combination therapies that simultaneously block multiple pathways may improve efficacy by making it more difficult for the tumor cells to mutate before being destroyed. In October 2012, a study reported that combining Dabrafenib with a [[MEK inhibitor]] [[trametinib]] led to even better outcomes. Compared to Dabrafenib alone, progression-free survival was increased to 41% from 9%, and the median [[progression-free survival]] increased to 9.4 months versus 5.8 months. Some side effects were, however, increased in the combined study.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|بڵاوکەرەوە=News Medical|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Combination of dabrafenib and trametinib delays development of treatment resistance in MM patients|ناونیشان=http://www.news-medical.net/news/20121001/Combination-of-dabrafenib-and-trametinib-delays-development-of-treatment-resistance-in-MM-patients.aspx?page=2|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130514034005/http://www.news-medical.net/news/20121001/Combination-of-dabrafenib-and-trametinib-delays-development-of-treatment-resistance-in-MM-patients.aspx?page=2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref><ref name="pmid23020132">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Flaherty KT, Infante JR, Daud A, Gonzalez R, Kefford RF, Sosman J, Hamid O, Schuchter L, Cebon J, Ibrahim N, Kudchadkar R, Burris HA, Falchook G, Algazi A, Lewis K, Long GV, Puzanov I, Lebowitz P, Singh A, Little S, Sun P, Allred A, Ouellet D, Kim KB, Patel K, Weber J |سەردێڕ= Combined BRAF and MEK inhibition in melanoma with BRAF V600 mutations | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٧| issue = 18 |پەڕەکان= ١٦٩٤–١٧٠٣|ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠١٢| pmid = ٢٣٠٢٠١٣٢| pmc = ٣٥٤٩٢٩٥| doi = 10.1056/NEJMoa1210093}}</ref> In January 2014, the FDA approved the combination of dabrafenib and trametinib for the treatment of people with BRAF V600E/K-mutant metastatic melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= http://www.onclive.com/web-exclusives/FDA-Approves-First-Ever-Combination-for-Metastatic-Melanoma |سەردێڕ= Dabrafenib/Trametinib Combination Approved for Advanced Melanoma |بڵاوکەرەوە= OncLive |ڕێکەوت= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20140125190539/http://www.onclive.com/web-exclusives/FDA-Approves-First-Ever-Combination-for-Metastatic-Melanoma |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> In June 2018, the FDA approved the combination of a BRAF inhibitor [[encorafenib]] and a MEK inhibitor [[binimetinib]] for the treatment of un-resectable or metastatic melanoma with a BRAF V600E or V600K mutation.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Shirley M |سەردێڕ= Encorafenib and Binimetinib: First Global Approvals | journal = Drugs |بەرگ= ٧٨| issue = 12 |پەڕەکان= ١٢٧٧–١٢٨٤|ڕێکەوت= ئابی ٢٠١٨| pmid = ٣٠١١٧٠٢١| doi = 10.1007/s40265-018-0963-x | s2cid = 52020890}}</ref> Eventual resistance to BRAF and MEK inhibitors may be due to a cell surface protein known as [[EPH receptor A2|EphA2]] which is now being investigated.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oncotherapynetwork.com/skin-cancer-melanoma-targets/counteracting-drug-resistance-melanoma |سەردێڕ=Counteracting Drug Resistance in Melanoma |ئیش=OncoTherapy Network |ساڵ=٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150204044952/http://www.oncotherapynetwork.com/skin-cancer-melanoma-targets/counteracting-drug-resistance-melanoma |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> ===Ipilimumab=== At the [[American Society of Clinical Oncology]] Conference in June 2010, the [[Bristol Myers Squibb]] pharmaceutical company reported the clinical findings of their drug [[ipilimumab]]. The study found an increase in median survival from 6.4 to 10 months in patients with advanced melanomas treated with the monoclonal ipilimumab, versus an experimental vaccine. It also found a one-year survival rate of 25% in the control group using the vaccine, 44% in the vaccine and ipilimumab group, and 46% in the group treated with ipilimumab alone.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ= Bristol drug cuts death risk in advanced melanoma |ناونیشان= https://www.reuters.com/article/idUSN0218461520100605 |ئیش= Reuters |ڕێکەوت= ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20101109095301/http://www.reuters.com/article/idUSN0218461520100605 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> However, some have raised concerns about this study for its use of the unconventional control arm, rather than comparing the drug against a placebo or standard treatment.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://blogs.forbes.com/sciencebiz/2010/06/the-risk-for-bristol/ |سەردێڕ=The Risk For Bristol |ئیش=Forbes |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110315041905/http://blogs.forbes.com/sciencebiz/2010/06/06/the-risk-for-bristol/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.news-medical.net/news/20100609/Phase-3-clinical-study-Ipilimumab-boosts-sustains-immune-system-responses-against-melanoma-tumors.aspx |سەردێڕ=Phase 3 clinical study: Ipilimumab boosts, sustains immune system responses against melanoma tumors |بڵاوکەرەوە=News-medical.net |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121019003945/http://www.news-medical.net/news/20100609/Phase-3-clinical-study-Ipilimumab-boosts-sustains-immune-system-responses-against-melanoma-tumors.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> The criticism was that although Ipilimumab performed better than the vaccine, the vaccine has not been tested before and may be causing toxicity, making the drug appear better by comparison. Ipilimumab was approved by the FDA in March 2011 to treat patients with late-stage melanoma that has spread or cannot be removed by surgery.<ref>{{cite press release |url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm1193237.htm |title=FDA approves new treatment for a type of late-stage skin cancer | vauthors = Jefferson E |date=25 March 2011 |publisher=[[Food and Drug Administration (United States)|U.S. Food and Drug Administration]] (FDA) |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110327063147/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm1193237.htm |archive-date=27 March 2011 }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/03/26/business/26drug.html |سەردێڕ=Approval for Drug That Treats Melanoma | vauthors = Pollack A |ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١١|ئیش=[[The New York Times]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110401011816/http://www.nytimes.com/2011/03/26/business/26drug.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی نیسانی ٢٠١١}}</ref><ref name="Drugs.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ئیش= Drugs.com |ناونیشان= https://www.drugs.com/yervoy.html |سەردێڕ= Yervoy |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110809231412/http://www.drugs.com/yervoy.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١١}}</ref> In June 2011, a clinical trial of ipilimumab plus [[dacarbazine]] combined this immune system booster with the standard chemotherapy drug that targets cell division. It showed an increase in median survival for these late-stage patients to 11 months instead of the 9 months normally seen. Researchers were also hopeful of improving the five-year survival rate, though serious adverse side effects were seen in some patients. A course of treatment costs $120,000. The drug's brandname is Yervoy.<ref name="studies"/><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Robert C, Thomas L, Bondarenko I, O'Day S, Weber J, Garbe C, Lebbe C, Baurain JF, Testori A, Grob JJ, Davidson N, Richards J, Maio M, Hauschild A, Miller WH, Gascon P, Lotem M, Harmankaya K, Ibrahim R, Francis S, Chen TT, Humphrey R, Hoos A, Wolchok JD |سەردێڕ= Ipilimumab plus dacarbazine for previously untreated metastatic melanoma | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 26 |پەڕەکان= ٢٥١٧–٢٥٢٦|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣٩٨١٠| doi = 10.1056/NEJMoa1104621 | doi-access = free}}</ref> === شێوازەکانی چاودێریکردن === پێشکەوتنەکان لە پشکنینی سەرەتاییی سەروو دەنگ بە ڕوونیی بەرز، ڕێگەیان بۆ چاودێریکردنی بارگرانیی بڵاوبووەوە بە لیمفەگرێ پاسەوانەکان خۆش کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Voit C, Van Akkooi AC, Schäfer-Hesterberg G, Schoengen A, Kowalczyk K, Roewert JC, Sterry W, Eggermont AM |سەردێڕ= Ultrasound morphology criteria predict metastatic disease of the sentinel nodes in patients with melanoma | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٢٨| issue = 5 |پەڕەکان= ٨٤٧–٨٥٢|ڕێکەوت= شوباتی ٢٠١٠| pmid = ٢٠٠٦٥١٧٥| doi = 10.1200/JCO.2009.25.7428 | doi-access = free}}</ref> پشکنینی سەرەتایی و چاودێریکردنی سەروو دەنگ لە تاقیکردنەوەی مێلانۆما{{تێبینی|بە ئینگلیزی: Screening and Surveillance of Ultrasound in Melanoma trial، بە کورتە: SUNMEL.}} خەریکی ھەڵسەنگاندنی سەروو دەنگە وەک جێگرەوەیەک بۆ شێوازەکانی نەشتەرگەریی ھێرشبەرانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.malignant-melanoma.org/sunmel |سەردێڕ=malignant-melanoma.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111014181613/http://www.malignant-melanoma.org/sunmel/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> === چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک === لە ھەندێک وڵاتاندا، شێوازەکانی چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک لێکۆڵینەوەیان لەسەر دەکرێت و بۆ چارەسەرکردنی مێلانۆما بەکار دەھێنرێن. چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک لقێکی ھیواردارکەری [[چارەسەری ڤایرۆسی]]یە، کە تێیدا [[ڤایرۆسی ئۆنکۆلیتیک|ڤایرۆسەکانی ئۆنکۆلیتیک]] بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکان بەکار دەھێنرێن؛ ڤایرۆسەکان دەتوانن [[مێتابۆلیزم]] زیاتر بکەن، بەرگریی دژەتومۆر کەمتر بکەنەوە و ڕەگەکان تێک بدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Forbes NE, Abdelbary H, Lupien M, Bell JC, Diallo JS |سەردێڕ= Exploiting tumor epigenetics to improve oncolytic virotherapy | journal = Frontiers in Genetics |بەرگ= ٤|پەڕە= ١٨٤|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠١٣| pmid = ٢٤٠٦٢٧٦٨| pmc = ٣٧٧٨٨٥٠| doi = 10.3389/fgene.2013.00184 | doi-access = free}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥دا نیشان درا کە تالیمۆجین لاھێرپارێپڤێک{{تێبینی|بە ئینگلیزی: Talimogene laherparepvec / T-VEC.}} (کە چارەسەرێکی بەرگریی ئۆنکۆلیتیکی وەرگیراو لە ڤایرۆسی ھێرپیس سیمپلێکسی جۆری یەکەمە) لە بەرامبەر مێلانۆمای گوازراوەدا بەسوودە و ماوەی زیندوومانەوەی نەخۆشەکان ٤٫٤ مانگان زۆرتر دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Andtbacka RH, Kaufman HL, Collichio F, Amatruda T, Senzer N, Chesney J, Delman KA, Spitler LE, Puzanov I, Agarwala SS, Milhem M, Cranmer L, Curti B, Lewis K, Ross M, Guthrie T, Linette GP, Daniels GA, Harrington K, Middleton MR, Miller WH, Zager JS, Ye Y, Yao B, Li A, Doleman S, VanderWalde A, Gansert J, Coffin RS |سەردێڕ= Talimogene Laherparepvec Improves Durable Response Rate in Patients With Advanced Melanoma | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٣٣| issue = 25 |پەڕەکان= ٢٧٨٠–٢٧٨٨|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠١٥| pmid = ٢٦٠١٤٢٩٣| doi = 10.1200/JCO.2014.58.3377 | s2cid = 23663167 | doi-access = free}}</ref><ref name=Syn2017/> === دژە ڤایرۆسییەکان === Antiretrovirals have been tested [[in vitro]] against melanoma. The rationale behind this lies in their potential to inhibit human endogenous [[retrovirus]]es, whose activity has been associated with the development of melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Costa B, Vale N |سەردێڕ= Exploring HERV-K (HML-2) Influence in Cancer and Prospects for Therapeutic Interventions | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٤| issue = 19 |پەڕە= ١٦١٥|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠٢٣| pmid = ٣٧٨٣٤٠٧٨| doi = 10.3390/ijms25031615 | doi-access = free | pmc = ١٠٥٧٢٣٨٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Müller MD, Holst PJ, Nielsen KN |سەردێڕ= A Systematic Review of Expression and Immunogenicity of Human Endogenous Retroviral Proteins in Cancer and Discussion of Therapeutic Approaches | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٣| issue = 3 |پەڕە= ١٣٣٠|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠٢٢| pmid = ٣٥١٦٣٢٥٤| pmc = ٨٨٣٦١٥٦| doi = 10.3390/ijms23031330 | doi-access = free}}</ref> Evidence from studies on melanoma cell lines indicates that antiretroviral drugs, including lamivudine, doravirine, and cabotegravir, can effectively downregulate the expression of human endogenous retroviruses (HERV-K). These drugs not only reduce cell growth and invasiveness but also enhance the potential of immune checkpoint therapies.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Zanrè V, Bellinato F, Cardile A, Passarini C, Monticelli J, Di Bella S, Menegazzi M |سەردێڕ= Lamivudine, Doravirine, and Cabotegravir Downregulate the Expression of Human Endogenous Retroviruses (HERVs), Inhibit Cell Growth, and Reduce Invasive Capability in Melanoma Cell Lines | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٥| issue = 3 |پەڕە= ١٦١٥|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠٢٤| pmid = ٣٨٣٣٨٨٩٣| pmc = ١٠٨٥٥٣٦٣| doi = 10.3390/ijms25031615 | doi-access = free}}</ref> Furthermore, they have shown promise in addressing resistance mechanisms that emerge following prolonged treatment with BRAF inhibitors like dabrafenib and AZ628. By restoring apoptosis, decreasing cell viability, and influencing tumor suppressor proteins, these antiretrovirals offer a compelling strategy to tackle therapeutic resistance in melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Zanrè V, Bellinato F, Cardile A, Passarini C, Di Bella S, Menegazzi M |سەردێڕ= BRAF-Mutated Melanoma Cell Lines Develop Distinct Molecular Signatures After Prolonged Exposure to AZ628 or Dabrafenib: Potential Benefits of the Antiretroviral Treatments Cabotegravir or Doravirine on BRAF-Inhibitor-Resistant Cells | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٥| issue = 22 | article-number = 11939 |ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠٢٤| pmid = ٣٩٥٩٦٠٠٩| pmc = ١١٥٩٣٤٠٣| doi = 10.3390/ijms252211939 | doi-access = free}}</ref> Further developments are awaited through animal model testing. === MicroRNAs === Recent research has identified miR-139-5p, a small noncoding RNA, as a potential tumor suppressor in melanoma. Overexpression of miR-139-5p has been shown to inhibit cell proliferation, migration, and invasion while inducing apoptosis in melanoma cells. These effects are associated with the downregulation of IGF1R, a receptor that activates the PI3K/AKT signaling pathway. By suppressing IGF1R-mediated signaling, miR-139-5p reduces melanoma cell aggressiveness. These findings highlight miR-139-5p as a potential therapeutic agent and emphasize the significance of miRNA regulation in melanoma development and treatment.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Yang |یەکەم١=Chaoying |دوایین٢=Xia |یەکەم٢=Zhaoxia |دوایین٣=Zhu |یەکەم٣=Lifei |دوایین٤=Li |یەکەم٤=Yanchang |دوایین٥=Zheng |یەکەم٥=Zhixin |دوایین٦=Liang |یەکەم٦=Jianying |دوایین٧=Wu |یەکەم٧=Liangcai |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=MicroRNA-139-5p modulates the growth and metastasis of malignant melanoma cells via the PI3K/AKT signaling pathway by binding to IGF1R |journal=Cell Cycle |بەرگ=١٨|issue=24 |پەڕەکان=٣٥١٣–٣٥٢٤|doi=10.1080/15384101.2019.1690881 |issn=1551-4005 |pmc=٦٩٢٧٧٠٢|pmid=٣١٧٢٤٤٥٤}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{sister project links||d=Q180614|c=Category:Melanoma|n=no|q=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=مێلانۆما|species=no}} {{Medical resources | DiseasesDB = 7947 | ICD11 = {{ICD11|XH4846}} | ICD10 = {{ICD10|C|43|9|c|43}}, {{ICD10|D03}} | ICD9 = {{ICD9|172.9}} | ICDO = {{ICDO|8720|3}} | OMIM = 155600 | MedlinePlus = 000850 | eMedicineSubj = derm | eMedicineTopic = 257 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|med|1386}} {{eMedicine2|ent|27}} {{eMedicine2|plastic|456}} | MeshID = D008545 }} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:مێلانۆما| ]] [[پۆل:شێرپەنجەی پێست]] [[پۆل:بیرھێنەرەوە پزیشکییەکان]] 946b58k2fmboply0ou92g0l2a6hht79 1614170 1614169 2026-08-01T17:50:19Z Hivja 64112 /* */ 1614170 wikitext text/x-wiki {{ئامادەکردن}} {{Infobox medical condition | name = مێلانۆما{{ھن}}Melanoma | synonyms = مێلانۆمای مەترسیدار ({{بە ئینگلیزی|Malignant melanoma}}) | image = Melanoma.jpg | alt = A back irregular Tumor {{convert|2.5|cm|in|0|abbr=on}} by {{convert|1.5|cm|in|1|abbr=on}} | pronounce = {{IPAc-en|audio=En-melanoma.oga|ˌ|m|ɛ|l|ə|ˈ|n|oʊ|m|ə}} | field = [[شێرپەنجەناسی]] و [[پێستناسی]] | symptoms = [[خاڵ (پێست)|خاڵ]]ێک کە قەبارەکەی گەورەتر دەبێت، لێوارەکانی ناڕێکن، ڕەنگەکەی دەگۆڕێت، خورانی ھەیە یان پێستەکەی تێک چووە.<ref name=NCI2015/> | complications = | onset = | duration = | causes = [[تیشکی سەروو وەنەوشەیی]] (خۆر، [[گڵۆپی دەباخیکردن]])<ref name=WCR2014/> | risks = Family history, many moles, [[immunosuppression|poor immune function]]<ref name=NCI2015/> | diagnosis = [[Tissue biopsy]]<ref name=NCI2015/> | differential = [[Seborrheic keratosis]], [[lentigo]], [[blue nevus]], [[dermatofibroma]]<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Goldstein BG, Goldstein AO |سەردێڕ= Diagnosis and management of malignant melanoma | journal = American Family Physician |بەرگ= ٦٣| issue = 7 |پەڕەکان= ١٣٥٩–٦٨, ١٣٧٤|ڕێکەوت= نیسانی ٢٠٠١| pmid = ١١٣١٠٦٥٠}}</ref> | prevention = [[کرێمی دژەخۆر]]، دوورکەوتنەوە لە تیشکی سەروو وەنەوشەیی<ref name=WCR2014/> | treatment = Surgery<ref name=NCI2015/> | medication = | prognosis = [[Five-year survival rates]] 100% (localized), 35% (disseminated) in the US (٢٠١٥–٢٠٢١)<ref name=SEER2026/> | frequency = ٣٫١ ملیۆن (٢٠١٥)<!-- prevalence --><ref name=GBD2015Pre/> | deaths = ٥٩،٨٠٠ (٢٠١٥)<ref name=GBD2015De/> }} <!-- پێناسە و نیشانەکان --> '''مێلانۆما''' ({{بە ئینگلیزی|Melanoma}}) جۆرێکە لە [[شێرپەنجە]]، بە شێوەیەکی گشتی [[شێرپەنجەی پێست]]؛ ئەم شێرپەنجەیە لە خانە بەرھەمھێنەرەکانی [[مێلانین]] کە بە [[مێلانۆسایت]] ناسراون گەشە دەکات.<ref name="NCI2015">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Melanoma Treatment – for health professionals |ناونیشان=http://www.cancer.gov/types/skin/hp/melanoma-treatment-pdq|وێبگە=National Cancer Institute|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150704213842/http://www.cancer.gov/types/skin/hp/melanoma-treatment-pdq|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> مێلانۆما بە شێوەیەکی گشتی لە پێستدا ڕوودەدات، بەڵام ڕەنگە بە دەگمەن لە دەم، ڕیخۆڵە یان چاویشدا ([[مێلانۆمای یووڤێئال]]) ببینرێت.<ref name="NCI2015" /><ref name="WCR2014" /> لە شێوازی زۆر دەگمەنتردا دەتوانرێت لە [[سی (ئەندام)|سییەکان]]یشدا ڕوو بدات، کە وەک مێلانۆمای سەرەتاییی سییەکان ناسراوە و تەنیا لە ٠٫٠١٪ی [[تومۆری سی|تومۆری سەرەتاییی سییەکان]]دا ڕوو دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ= Malignant melanoma of the lung: case series |journal= Kardiochirurgia I Torakochirurgia Polska = Polish Journal of Cardio-Thoracic Surgery |بەرگ= ١٢|issue= 1 |پەڕەکان= ٧٢–٧٦|doi= 10.5114/kitp.2015.50575 |pmid= ٢٦٣٣٦٤٨٥|pmc=٤٥٢٠٥٠٧| vauthors = Postrzech-Adamczyk K, Chabowski M, Głuszczyk-Ferenc B, Wodzińska A, Muszczyńska-Bernhard B, Szuba A, Janczak D}}</ref> لە مێینەکاندا، مێلانۆما زۆربەی جاران لە قاچەکان و لە نێرەکاندا، لە شوێنەکانی پشت ڕوو دەدات.<ref name=WCR2014/> مێلانۆما زۆر جار بە «مێلانۆمای مەترسیدار» دەناسرێت، بەڵام کۆمەڵگای پزیشکی جەخت لەوە دەکاتەوە کە شتێک نییە بە ناوی ''مێلانۆمای بێمەترسی'' و پێشنیاری ئەوە دەکەن کە پێویستە لە زاراوەی ''مێلانۆمای مەترسیدار'' دوور بکەونەوە چونکە زیادییە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Schwartzman RM, Orkin M |سەردێڕ=A Comparative Study of Diseases of Dog and Man |ڕێکەوت=١٩٦٢|بڵاوکەرەوە=Thomas |شوێن=Springfield, IL |پەڕە=٨٥|وتەگێڕانەوە=The term 'melanoma' in human medicine indicates a malignant growth; the prefix 'malignant' is redundant.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Bobonich M, Nolen ME |سەردێڕ=Dermatology for Advanced Practice Clinicians |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Wolters Kluwer |شوێن=Philadelphia |پەڕە=١٠٦|وتەگێڕانەوە=The term malignant melanoma is becoming obsolete because the word 'malignant' is redundant as there are no benign melanomas.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Farlex Partner Medical Dictionary |ڕێکەوت=٢٠١٢|ناونیشان=https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Melanoma%2c+Malignant |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Avoid the redundant phrase malignant melanoma. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220610135029/https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Melanoma%2c+Malignant |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نزیکەی ٣٠٪ی مێلانۆمەکان لە [[خاڵ (پێست)|خاڵ]]ەکانەوە گەشە دەکەن.<ref name="Joshi 2025">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Joshi |یەکەم١=Urvashi Mitbander |دوایین٢=Kashani-Sabet |یەکەم٢=Mohammed |دوایین٣=Kirkwood |یەکەم٣=John M. |سەردێڕ=Cutaneous Melanoma: A Review |journal=JAMA |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠٢٥|doi=10.1001/jama.2025.13074 |pmid=٤٠٨٥٣٥٥٧}}</ref> گۆڕانکارییەکانی خاڵێک کە دەتوانێت ئاماژە بە مێلانۆما بکات بریتین لە زۆربوون؛ بەتایبەتی زۆربوونی خێرا لە قەبارەدا، لێوارەکانی ناڕێکوپێک، گۆڕانی ڕەنگ، خوران، یان تێکچوونی پێست. <!-- ھۆکارەکان و دەستنیشانکردن --> ھۆکاری سەرەکیی مێلانۆما، بەرکەوتنی [[تیشکی سەروو وەنەوشەیی]]یە بۆ ئەو کەسانەی ئاستی مێلانینی [[ڕەنگی پێستی مرۆڤ|ڕەنگی پێست]]یان کەمە.<ref name=WCR2014/><ref name="SunM"/> تیشکی سەروو وەنەوشەیی لەوانەیە لە خۆر یان سەرچاوەی ترەوە بێت، وەک [[گڵۆپی دەباخیکردن]].<ref name=WCR2014/> ئەو کەسانەی کە خاڵی زۆر، مێژووی ئەندامانی تووشبووی خێزانی و [[سەرکوتی کۆئەندامی بەرگری|کۆئەندامی بەرگریی لاواز]]یان ھەیە مەترسیی زیاتریان لەسەرە.<ref name=NCI2015/> ھەروەھا ژمارەیەک [[تێکچوونی بۆماوەیی|نەخۆشیی بۆماوەیی]]ی دەگمەنیش، وەک [[زیرۆدەرما پیگمەنتۆسوم]]، مەترسییەکە زیاد دەکەن.<ref name=Az2014/> دەستنیشانکردن بە [[بایۆپسی]] و شیکاریی ھەر برینێکی پێست کە نیشانەکانی تووشبوون بە شێرپەنجەی ھەیە ئەنجام دەدرێت.<ref name=NCI2015/> <!-- خۆپاراستن، چارەسەرکردن و پێشبینیکردن --> دوورکەوتنەوە لە تیشکی سەروو وەنەوشەیی و بەکارھێنانی [[کرێمی دژەخۆر]] لە بارودۆخی تیشکدانەوەی زۆری سەروو وەنەوشەییی خۆر، ڕەنگە ڕێگری لە مێلانۆما بکات.<ref name=WCR2014/> چارەسەرکردن بە شێوەیەکی گشتی بریتییە لە لابردنی مێلانۆما و شانە تێکچووەکانی دەوروبەری بە نەشتەرگەری.<ref name=NCI2015/> بۆ ئەو کەسانەی کە شێرپەنجەکەیان ھەندێک گەورەترە، [[لیمفەگرێ]]کانی دەوروبەر ڕەنگە لەبەر دەرکەوتنی ئاستی بڵاوبوونەوە ([[مێتاستاز]]) پشکنینیان بۆ بکرێت.<ref name=NCI2015/> ئەگەر مێتاستاز ڕووی نەدابێت، زۆربەی تووشبووان چارەسەریان بۆ دەکرێت.<ref name=NCI2015/> بۆ ئەوانەی کە مێلانۆمایەکەیان گەشەی پێیدا کردووە، [[چارەسەرکردنی بەرگریی شێرپەنجە]]، [[دەرمانە ژینناسییەکان]]، [[چارەسەری تیشکی]] یان [[چارەسەری کیمیایی]] لەوانەیە مانەوەیان باشتر بکات.<ref name=NCI2015/><ref name="Syn2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Syn NL, Teng MW, Mok TS, Soo RA |سەردێڕ= De-novo and acquired resistance to immune checkpoint targeting | journal = The Lancet. Oncology |بەرگ= ١٨| issue = 12 |پەڕەکان= e٧٣١–e٧٤١|ڕێکەوت= کانوونی یەکەمی ٢٠١٧| pmid = ٢٩٢٠٨٤٣٩| doi = 10.1016/s1470-2045(17)30607-1}}</ref> بەھۆی چارەسەرکردن، ڕێژەی مانەوەی پێنج ساڵە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لەناو ئەو کەسانە کە نەخۆشییەکی ناوچەیییان ھەیە ١٠٠٪، لە شێوازی تەشەنەکردنی نەخۆشییەکە بۆ لیمفەگرێکان ٣٥٪ و لەناو ئەوانەی کە تەشەنەکردنی دوورمەودایان ھەیە ٣٥٪ تۆمار کراوە.<ref name=SEER2026>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=SEER Stat Fact Sheets: Melanoma of the Skin|ناونیشان=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/melan.html|وێبگە=NCI|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئەگەری دووبارەبوونەوە یان بڵاوبوونەوەی مێلانۆما بە ئەستوورییەکەی، خێراییی دابەشبوونی خانەکان و تێکچوون یان تێکنەچوونی پێستی سەرەوەی پەیوەندیی ھەیە.<ref name=WCR2014/> <!-- پەتاناسی --> مێلانۆما مەترسیدارترین جۆری شێرپەنجەی پێستە.<ref name=WCR2014/> لە ساڵی ٢٠١٥دا، ٣٫١ ملیۆن کەس نەخۆشیی چالاکیان ھەبووە کە بووە ھۆی مردنی ٥٩،٨٠٠ کەس.<ref name=GBD2015Pre>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet |بەرگ= ٣٨٨| issue = 10053 |پەڕەکان= ١٥٤٥–١٦٠٢|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٦| pmid = ٢٧٧٣٣٢٨٢| pmc = ٥٠٥٥٥٧٧| doi = 10.1016/S0140-6736(16)31678-6 | collaboration = GBD 2015 Disease Injury Incidence Prevalence Collaborators | vauthors = Vos T, Allen C, Arora M, Barber RM, Bhutta ZA, Brown A, Carter A, Casey DC, Charlson FJ, Chen AZ, Coggeshall M, Cornaby L, Dandona L, Dicker DJ, Dilegge T, Erskine HE, Ferrari AJ, Fitzmaurice C, Fleming T, Forouzanfar MH, Fullman N, Gething PW, Goldberg EM, Graetz N, Haagsma JA, Hay SI, Johnson CO, Kassebaum NJ, Kawashima T, Kemmer L}}</ref><ref name=GBD2015De>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet |بەرگ= ٣٨٨| issue = 10053 |پەڕەکان= ١٤٥٩–١٥٤٤|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٦| pmid = ٢٧٧٣٣٢٨١| pmc = ٥٣٨٨٩٠٣| doi = 10.1016/s0140-6736(16)31012-1 | collaboration = GBD 2015 Mortality Causes of Death Collaborators | vauthors = Wang H, Naghavi M, Allen C, Barber RM, Bhutta ZA, Carter A, Casey DC, Charlson FJ, Chen AZ, Coates MM, Coggeshall M, Dandona L, Dicker DJ, Erskine HE, Ferrari AJ, Fitzmaurice C, Foreman K, Forouzanfar MH, Fraser MS, Fullman N, Gething PW, Goldberg EM, Graetz N, Haagsma JA, Hay SI, Huynh C, Johnson CO, Kassebaum NJ, Kinfu Y, Kulikoff XR}}</ref> پێشبینی دەکرێت ڕێژەی تووشبوون بە مێلانۆما لە ئاست جیھاندا، لە ٣٣١،٧٢٢ تووشبوو لە ساڵی ٢٠٢٢دا، بۆ ٥١٠،٠٠٠ تووشبوو لە ساڵی ٢٠٤٠دا بەرز ببێتەوە.<ref name="Joshi 2025"/> ھەرچەندە لەگەڵ بەردەستبوونی چارەسەرە نوێترەکان، ڕێژەی مردن کەمتر دەبێتەوە مردن کەم دەبێتەوە.<ref name="Joshi 2025"/> نزیکەی ٨٠٪ی ڕێژەی تووشبوون لە ئاست جیھاندا لە کەسانی تەمەن ٥٠ ساڵ یان گەورەتر ڕوو دەدات.<ref name="Joshi 2025"/> ئوسترالیا و نیوزیلاند زۆرترین ڕێژەی تووشبوون بە مێلانۆمایان لە جیھاندا ھەیە.<ref name=WCR2014/> ڕێژەی بەرزی تووشبوون لە باکووری ئەورووپا و ئەمریکای باکووریشدا ڕوو دەدات، لە کاتێکدا ڕێژەی تووشبوون لە ئاسیا، ئەفریقا و ئەمریکای لاتیندا کەمترە.<ref name=WCR2014/> لە ویلایەتە یەکگرتووەکان مێلانۆما نزیکەی ١٫٦ ھێندە زیاتر لە پیاواندا بەراورد بە ژنان ڕوو دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=USCS Data Visualizations |ناونیشان=https://gis.cdc.gov/Cancer/USCS/DataViz.html |وێبگە=gis.cdc.gov |وتەگێڕانەوە=Need to select "melanoma" |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200317210642/https://gis.cdc.gov/Cancer/USCS/DataViz.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مێلانۆما لە دەیەی ١٩٦٠ەوە زیاتر لەو ناوچانەدا باوتر بووە کە زۆربەی دانیشتووانی لە [[کۆچکردنی ئەورووپییەکان|کەسانی بە ڕەچەڵەک ئەورووپی]] پێکدێن.<ref name="WCR2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=World Cancer Report|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=World Health Organization|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٨٣٢-٠٤٢٩-٩|پەڕەکان=Chapter ٥.١٤|ناونیشان=https://www.iarc.fr/en/publications/pdfs-online/wcr/2003/WorldCancerReport.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140530232406/http://www.iarc.fr/en/publications/pdfs-online/wcr/2003/WorldCancerReport.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref><ref name="Az2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Azoury SC, Lange JR |سەردێڕ= Epidemiology, risk factors, prevention, and early detection of melanoma | journal = The Surgical Clinics of North America |بەرگ= ٩٤| issue = 5 |پەڕەکان= ٩٤٥–٦٢, vii|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٤| pmid = ٢٥٢٤٥٩٦٠| doi = 10.1016/j.suc.2014.07.013}}</ref> == نیشانەکان == نیشانە سەرەتاییەکانی مێلانۆما بریتین لە گۆڕانکاری لە شێوە یان ڕەنگی [[خاڵ (پێست)|خاڵەکان]]ی پێشوو، یانیش لە [[مێلانۆمای گرێدار]]دا دەرکەوتنی گرێیەکی نوێ لە ھەر شوێنێکی پێستدا. لە قۆناغەکانی دواتردا، ڕەنگە خاڵەکە [[خوران]]، [[برینی پێست|برین]] یان خوێنبەربوونی ھەبێت. نیشانە سەرەتاییەکانی مێلانۆما{{تێبینی|بە شێوازی کورتکراوی پیتی سەرەتای ھەر نیشانەیەک بە ئینگلیزی دەبێتە ABCDEEFG.}} بریتین لە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cdc.gov/cancer/skin/basic_info/symptoms.htm|سەردێڕ=CDC - What Are the Symptoms of Skin Cancer?|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=www.cdc.gov|زمان=en-us|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181207125444/https://www.cdc.gov/cancer/skin/basic_info/symptoms.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Daniel Jensen J, Elewski BE |سەردێڕ= The ABCDEF Rule: Combining the "ABCDE Rule" and the "Ugly Duckling Sign" in an Effort to Improve Patient Self-Screening Examinations | journal = The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology |بەرگ= ٨| issue = 2 |پەڕە= ١٥|ڕێکەوت= شوباتی ٢٠١٥| pmid = ٢٥٧٤١٣٩٧| pmc = ٤٣٤٥٩٢٧}}</ref> * ناھاوسەنگی * سنوورەکان (ناڕێکی بە لێوار و گۆشەوە) * ڕەنگ ([[جۆراوجۆری (شانەناسی)|جۆراوجۆر]]) * تیرە (گەورەتر لە ٦ میلیمەتر وەک قەبارەی [[ڕەشکەرەوە]]ی پێنووسێک) * پەرەسەندن بە تێپەڕبوونی کات ئەم پۆلێنکردنە مێلانۆمای گرێدار کە پۆلێنبەندیی تایبەتی خۆی ھەیە ناگرێتەوە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.molemap.co.nz/knowledge-centre/efg-nodular-melanomas|سەردێڕ=The EFG of Nodular Melanomas {{!}} MoleMap New Zealand|وێبگە=The EFG of Nodular Melanomas {{!}} MoleMap New Zealand|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190202041434/https://www.molemap.co.nz/knowledge-centre/efg-nodular-melanomas|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * بەرزتر لە ئاستی پێست * ھەستی ڕەقبوون لە کاتی دەستلێدان * گەشەکردن مێلانۆمای گوازراو لەوانەیە ببێتە ھۆی نیشانە نادیاریکراوەکانی [[سیندرۆمی پارانیۆپلاستیک|پارانیۆپلاستیک]]، لەوانە لەدەستدانی ئارەزووی خواردن، [[دڵتێکەڵھاتن]]، ڕشانەوە و ماندووبوون. [[مێتاستازی مێشک|مێتاستازەکانی مێشک]] بەتایبەتی لە نەخۆشانی تووشبوو بە مێلانۆمای گوازراوەدا باوترن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Fiddler IJ |سەردێڕ= Melanoma Metastasis | journal = Cancer Control |بەرگ= ٢| issue = 5 |پەڕەکان= ٣٩٨–٤٠٤|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٩٩٥| pmid = ١٠٨٦٢١٨٠| doi = 10.1177/107327489500200503 | doi-access = free}}</ref> شوێنە باوەکانی تری مێتاستازی مێلانۆما بریتین لە [[جەرگ]]، ڕیخۆڵەکان، [[ئێسک]]، [[سی (ئەندام)|سییەکان]] و لیمفەگرێ دوورەکان.<ref name="Joshi 2025"/> == مێژوو == ھەرچەندە مێلانۆما نەخۆشییەکی نوێ نییە، بەڵام بەڵگەکانی سەربارەت بە ڕوودانی لە سەردەمە کۆنەکاندا ھەتا ڕادەیەکی بەرچاو کەمن. بەم دۆخەش، نموونەیەک لە پشکنینی دەیەی ١٩٦٠ لەسەر نۆ [[مۆمیا]] لە [[پێروو]]دا، کە لە ڕێگای [[کاربۆن-١٤|ڕادیۆکاربۆن]]ەوە تەمەنی ٢٤٠٠ ساڵەی دەرکەوت، نیشانە دیارەکانی مێلانۆمای نیشان دەدا: بارستە مێلانۆتییەکان لە پێستدا و مێتاستازە بڵاوبووەکان بۆ ئێسکەکان.<ref name="urteaga">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Urteaga O, Pack GT |سەردێڕ= On the antiquity of melanoma | journal = Cancer |بەرگ= ١٩| issue = 5 |پەڕەکان= ٦٠٧–٦١٠|ڕێکەوت= ئایاری ١٩٦٦| pmid = ٥٣٢٦٢٤٧| doi = 10.1002/1097-0142(196605)19:5<607::AID-CNCR2820190502>3.0.CO;2-8 | doi-access = free}}</ref> دەوترێت [[جۆن ھانتەر (نەشتەرگەر)|جۆن ھانتەر]] یەکەمین کەسە کە نەشتەرگەریی بۆ مێلانۆمای بڵاوبووەوە کردووە لە ساڵی ١٧٨٧دا. ھەرچەندە بە وردی نەیدەزانی چییە، بەڵام بە «گرێی کوارگیی شێرپەنجەیی» وەسفی کردووە. ئەو تومۆرە بڕاوە لە ''مۆزەخانەی ھانتەریان'' لە [[کۆلێژی شاھانەی نەشتەرگەرانی ئینگلتەرا]] دانراوە. ھەتا ساڵی ١٩٦٨ درێژەی کێشا ھەتا پشکنینی وردبینیی نموونەکە نیشانی بدات کە نموونەکە مێلانۆمی بڵاوبووەوەیە.<ref name="bodenham">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Bodenham DC |سەردێڕ= A study of 650 observed malignant melanomas in the South-West region | journal = Annals of the Royal College of Surgeons of England |بەرگ= ٤٣| issue = 4 |پەڕەکان= ٢١٨–٢٣٩|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٩٦٨| pmid = ٥٦٩٨٤٩٣| pmc = ٢٣١٢٣١٠}}</ref> پزیشکی فەڕەنسی، [[ڕێنی لاینێک]] یەکەمین کەس بوو کە مێلانۆمای وەک نەخۆشییەک وەسف کرد. ڕاپۆرتەکەی ئەو سەرەتا لە درێژەی گوتارێکدا بۆ ''فاکەڵتیی پزیشکیی پاریس'' لە ساڵی ١٨٠٤دا پێشکەش کرا و دواتر لە ساڵی ١٨٠٦دا وەک بووڵتەنێک بڵاو کرایەوە.<ref name="laennec">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Laennec RT |ساڵ= ١٨٠٦|سەردێڕ= Sur les melanoses |journal= Bulletin de la Faculté de Médecine de Paris |بەرگ= ١|پەڕەکان= ٢٤–٢٦}}</ref> یەکەمین ڕاپۆرتی زمانی ئینگلیزی لەبارەی مێلانۆمادا لەلایەن پزیشکێکی گشتیی ئینگلیزی لە ستۆربریج، ویلیام نۆریسەوە لە ساڵی ١٨٢٠ بڵاو کرایەوە.<ref name="norris1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Norris W |سەردێڕ= Case of Fungoid Disease | journal = Edinburgh Medical and Surgical Journal |بەرگ= ١٦| issue = 65 |پەڕەکان= ٥٦٢–٥٦٥|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٨٢٠| pmid = ٣٠٣٣٢٠٨٩| pmc = ٥٨٣٠٢٠٩}}</ref> ئەو لە کارەکانی دواتری خۆی لە ساڵی ١٨٥٧دا ئاماژەی بەوە کرد کە مەیلی خێزانیی بۆ گەشەکردنی مێلانۆما ھەیە ''(ھەشت حاڵەتی [[مێلانۆز]] لەگەڵ تێبینییەکانی سەبارەت بە نەخۆشیناسی و چارەسەری لەسەر ئەو نەخۆشییە)''. نۆریس ھەروەھا بە دیتنی ئەوەی کە زۆربەی نەخۆشەکانی ڕەنگی پێستیان کاڵ بووە، پێشەنگ بوو لە پێشنیارکردنی پەیوەندیی نێوان خاڵ و مێلانۆما و ئەگەری پەیوەندیی نێوان مێلانۆما و بەرکەوتنە ژینگەیییەکان.<ref>Norris W. Eight cases of Melanosis with pathological and therapeutical remarks on that disease. London: Longman; 1857.</ref> ھەروەھا ئەو باسی لەوە کرد کە مێلانۆماکان دەتوانن بێ مێلانین بن و دواتر بە دیتنی ئەوەی کە دەتوانن بۆ ئەندامە ناوەکییەکانی تر بڵاو ببنەوە، سروشتی گوازراوەی مێلانۆمای نیشان دا. یەکەمین دانپێدانانی فەرمی بە نەبوونی توانای چارەسەرکردنی مێلانۆمای پێشکەوتوو، لەلایەن [[ساموێل کووپەر (نەشتەرگەر)|ساموێل کووپەر]]ەوە بوو لە ساڵی ١٨٤٠. ئەو ڕای گەیاند کە تاکە چانسی چارەسەرکردن پەیوەستە بە لابردنی پێشوەختەی نەخۆشییەکە (واتە ھەڵگرتنی پێشوەختەی خاڵە مەترسیدارەکە).<ref name="cooper">{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Cooper S |سەردێڕ=The First Lines of the Theory and Practice of Surgery: Including the Principle Operations|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=hgE0AQAAMAAJ|ساڵ=١٨٤٤|بڵاوکەرەوە=S.S. and W. Wood|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210804234929/https://books.google.com/books?id=hgE0AQAAMAAJ|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای زیاتر لە سەدە و نیوێک، ئەم دۆخە ھەتا ڕادەیەکی زۆر بەبێ گۆڕانکاری ماوەتەوە. === زاراوەناسی === وشەی ''مێلانۆما'' لە سەدەی نۆزدەدا ھاتووەتە ناو ئینگلیزی لە [[لاتینی نوێ]]وە<ref name="MW_Collegiate">{{بیرخستنەوە|نووسەر=Merriam-Webster |بەستەری نووسەر=Merriam-Webster |سەردێڕ=Merriam-Webster's Collegiate Dictionary |بڵاوکەرەوە=Merriam-Webster |ناونیشان=http://unabridged.merriam-webster.com/collegiate/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201010163505/https://unabridged.merriam-webster.com/subscriber/login?redirect_to=%2Fcollegiate%2F}}</ref> و لە فۆرمەکانی تێکەڵبوو لە ڕەگەکانی [[زمانی یۆنانیی کۆن|یۆنانیی کۆن]]ەوە وەرگیراوە: ''[[wikt:melano-#Prefix|مێلانۆ-]]'' (بەواتای [[مێلانین]]) + ''[[wikt:-oma#Suffix|-ئۆما]]'' (بەواتای کوتلەی شانەیی و بەتایبەتی [[نیۆپلاسم]])، کە ئەویش لە [[wikt:μέλας|μέλας]] (''مێلاس'')، «تاریک»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| vauthors = Liddell HG, Scott R |ناونیشان= https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dme%2Flas |سەردێڕ= μέλας |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110605183904/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dme%2Flas |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|ئیش= A Greek-English Lexicon |بڵاوکەرەوە= Perseus}}</ref> و [[wikt:-ωμα|-ωμα]] (''ئۆما'')، «پرۆسە»ی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]یەوە ھاتووە. وشەی ''مێلانۆما'' مێژوویەکی دوور و درێژی ھەیە لە بەکارھێنانی وەک مانایەکی فراوانتر بۆ ئاماژەکردن بە ھەر [[تومۆری مێلانۆسایتی|تومۆرێکی مێلانۆسایتی]]، کە بە شێوەیەکی گشتی، بەڵام نەک ھەمیشە مەترسیدارە،<ref name="Dorlands">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dorland's Illustrated Medical Dictionary |بڵاوکەرەوە=Elsevier |ناونیشان=http://dorlands.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140111192614/http://dorlands.com/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="AHD">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The American Heritage Dictionary of the English Language |بڵاوکەرەوە=Houghton Mifflin Harcourt |ناونیشان=https://ahdictionary.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150925104737/https://ahdictionary.com/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەڵام ئەمڕۆکە مانا سنووردارترەکەی کە تەنیا ئاماژە بە جۆرە مەترسیدارەكان دەکات، ئەوەندە زاڵ بووە کە زیاتر تومۆرە بێمەترسییەکان چیتر مێلانۆمایان پێ ناوترێت و وشەی ''مێلانۆما'' ئێستا زیاتر وەک مانای مێلانۆمی مەترسیدار دێت، مەگەر ئەوەیکە بە پێچەوانەوە دیاری کرابێت. ئەو دەستەواژانەی وەک «تومۆری مێلانۆسایتیی بێمەترسی» بە شێوەیەکی بەرچاو جۆرە بێمەترسییەکان نیشان دەدەن و پۆلێنکردنە خەسارناسییە شانەیییەکانی تومۆری مۆدێرن کە لە پزیشکیدا بەکار دەھێنرێن، ئەو وشەیە بۆ تومۆرە بێمەترسییەکان بەکار ناھێنن. == توێژینەوە == توێژینەوەکانی چارەسەری دەرمانی بۆ مێلانۆمایەک کە ناکرێت نەشتەرگەریی بۆ بکرێت یان بڵاو بووەتەوە بەردەوامە.<ref name="melanoma2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Drugs in Clinical Development for Melanoma|journal=Pharmaceutical Medicine|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بەرگ=٢٦|issue=3|پەڕەکان=١٧١–٨٣|doi=10.1007/BF03262391|ناونیشان=http://adisonline.com/pharmaceuticalmedicine/Abstract/2012/26030/Drugs_in_Clinical_Development_for_Melanoma__.4.aspx|s2cid=13247048|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> === چارەسە ئامانجدارەکان === لە توێژینەوە نۆرینگەیییەکاندا، چارەسەری خانەی ھەڵبژێردراو و [[چارەسەرکردنی بۆھێلی]] تاقی دەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Sotomayor MG, Yu H, Antonia S, Sotomayor EM, Pardoll DM |سەردێڕ= Advances in gene therapy for malignant melanoma | journal = Cancer Control |بەرگ= ٩| issue = 1 |پەڕەکان= ٣٩–٤٨|ساڵ= ٢٠٠٢| pmid = ١١٩٠٧٤٦٥| doi = 10.1177/107327480200900106}}</ref> دوو جۆر چارەسەری تاقیکاری کە لە لەلایەن [[پەیمانگای نیشتمانیی شێرپەنجە]]وە پەرەیان پێدراوە لە مێلانۆمای گوازراوەدا بە سەرکەوتنێکی سەرەتایییەوە بەکار ھێنراون.<ref name="Hershkovitz10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Hershkovitz L, Schachter J, Treves AJ, Besser MJ |سەردێڕ= Focus on adoptive T cell transfer trials in melanoma | journal = Clinical & Developmental Immunology |بەرگ= ٢٠١٠| article-number = 260267 |ساڵ= ٢٠١٠| pmid = ٢١٢٣٤٣٥٣| pmc = ٣٠١٨٠٦٩| doi = 10.1155/2010/260267 | doi-access = free}}</ref> The first treatment involves adoptive cell therapy (ACT) using TILs, immune cells (tumor-infiltrating lymphocytes) isolated from a person's own melanoma tumor.<ref name="Current_Future_Melanoma"/> These cells are grown in large numbers in a laboratory and returned to the patient after a treatment that temporarily reduces normal T cells in the patient's body. TIL therapy following lymphodepletion can result in durable complete response in a variety of setups.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Dudley ME, Yang JC, Sherry R, Hughes MS, Royal R, Kammula U, Robbins PF, Huang J, Citrin DE, Leitman SF, Wunderlich J, Restifo NP, Thomasian A, Downey SG, Smith FO, Klapper J, Morton K, Laurencot C, White DE, Rosenberg SA |سەردێڕ= Adoptive cell therapy for patients with metastatic melanoma: evaluation of intensive myeloablative chemoradiation preparative regimens | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٢٦| issue = 32 |پەڕەکان= ٥٢٣٣–٥٢٣٩|ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠٠٨| pmid = ١٨٨٠٩٦١٣| pmc = ٢٦٥٢٠٩٠| doi = 10.1200/JCO.2008.16.5449}}</ref><ref name="Besser10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Besser MJ, Shapira-Frommer R, Treves AJ, Zippel D, Itzhaki O, Hershkovitz L, Levy D, Kubi A, Hovav E, Chermoshniuk N, Shalmon B, Hardan I, Catane R, Markel G, Apter S, Ben-Nun A, Kuchuk I, Shimoni A, Nagler A, Schachter J |سەردێڕ= Clinical responses in a phase II study using adoptive transfer of short-term cultured tumor infiltration lymphocytes in metastatic melanoma patients | journal = Clinical Cancer Research |بەرگ= ١٦| issue = 9 |پەڕەکان= ٢٦٤٦–٢٦٥٥|ڕێکەوت= ئایاری ٢٠١٠| pmid = ٢٠٤٠٦٨٣٥| doi = 10.1158/1078-0432.CCR-10-0041 |ناونیشان= https://aacr.figshare.com/articles/journal_contribution/Supplementary_Data_from_Clinical_Responses_in_a_Phase_II_Study_Using_Adoptive_Transfer_of_Short-term_Cultured_Tumor_Infiltration_Lymphocytes_in_Metastatic_Melanoma_Patients/22442211/1/files/39893097.pdf |ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئابی ٢٠١١| s2cid = 32568 | doi-access = free}}</ref> The second treatment, adoptive transfer of genetically altered autologous lymphocytes, depends on delivering genes that encode so-called [[T cell receptor]]s (TCRs) into the patient's lymphocytes.<ref name="Current_Future_Melanoma"/> After that manipulation, lymphocytes recognize and bind to certain [[Molecular biology|molecules]] found on the surface of melanoma cells and kill them.<ref name="nih">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nih.gov/news/pr/aug2006/nci-31b.htm|سەردێڕ=New Method of Gene Therapy Alters Immune Cells for Treatment of Advanced Melanoma; Technique May Also Apply to Other Common Cancers|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060928214625/http://www.nih.gov/news/pr/aug2006/nci-31b.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٦}}</ref> A [[cancer vaccine]] showed modest benefit in late-stage testing in 2009 against melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Immune System Taught To Fight Melanoma |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=CBSNews |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/immune-system-taught-to-fight-melanoma/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101029214646/http://www.cbsnews.com/stories/2009/05/30/health/main5050957.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Schwartzentruber DJ, Lawson DH, Richards JM, Conry RM, Miller DM, Treisman J, Gailani F, Riley L, Conlon K, Pockaj B, Kendra KL, White RL, Gonzalez R, Kuzel TM, Curti B, Leming PD, Whitman ED, Balkissoon J, Reintgen DS, Kaufman H, Marincola FM, Merino MJ, Rosenberg SA, Choyke P, Vena D, Hwu P |سەردێڕ= gp100 peptide vaccine and interleukin-2 in patients with advanced melanoma | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 22 |پەڕەکان= ٢١١٩–٢١٢٧|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣١٣٢٤| pmc = ٣٥١٧١٨٢| doi = 10.1056/NEJMoa1012863}}</ref> ===BRAF inhibitors=== About 60% of melanomas contain a mutation in the [[BRAF (gene)|B-Raf gene]]. Early clinical trials suggested that B-Raf inhibitors including Plexxicon's [[vemurafenib]] could lead to substantial tumor regression in a majority of patients if their tumor contain the B-Raf mutation.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/02/22/health/research/22trial.html |ئیش=The New York Times |سەردێڕ=A Roller Coaster Chase for a Cure | vauthors = Harmon A |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170210085433/http://www.nytimes.com/2010/02/22/health/research/22trial.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> In June 2011, a large [[clinical trial]] confirmed the positive findings from those earlier trials.<ref name="studies">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=[[The New York Times]]| vauthors = Pollack A |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Drugs Show Promise Slowing Advanced Melanoma|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/06/06/health/research/06melanoma.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170131105246/http://www.nytimes.com/2011/06/06/health/research/06melanoma.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><ref name="pmid21639808">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Chapman PB, Hauschild A, Robert C, Haanen JB, Ascierto P, Larkin J, Dummer R, Garbe C, Testori A, Maio M, Hogg D, Lorigan P, Lebbe C, Jouary T, Schadendorf D, Ribas A, O'Day SJ, Sosman JA, Kirkwood JM, Eggermont AM, Dreno B, Nolop K, Li J, Nelson B, Hou J, Lee RJ, Flaherty KT, McArthur GA |سەردێڕ= Improved survival with vemurafenib in melanoma with BRAF V600E mutation | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 26 |پەڕەکان= ٢٥٠٧–٢٥١٦|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣٩٨٠٨| pmc = ٣٥٤٩٢٩٦| doi = 10.1056/NEJMoa1103782}}</ref> In August 2011, Vemurafenib received FDA approval for the treatment of late-stage melanoma. In May 2013, the [[Food and Drug Administration|US FDA]] approved dabrafenib as a single-agent treatment for patients with BRAF V600E mutation-positive advanced melanoma.<ref name="r20150530">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.reuters.com/article/us-glaxosmithkline-approvals-idUSBRE94S1A020130530 |سەردێڕ= GSK melanoma drugs add to tally of U.S. drug approvals |بڵاوکەرەوە= Reuters |ڕێکەوت= ٣٠ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20150924181713/http://www.reuters.com/article/2013/05/30/us-glaxosmithkline-approvals-idUSBRE94S1A020130530 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> Some researchers believe that combination therapies that simultaneously block multiple pathways may improve efficacy by making it more difficult for the tumor cells to mutate before being destroyed. In October 2012, a study reported that combining Dabrafenib with a [[MEK inhibitor]] [[trametinib]] led to even better outcomes. Compared to Dabrafenib alone, progression-free survival was increased to 41% from 9%, and the median [[progression-free survival]] increased to 9.4 months versus 5.8 months. Some side effects were, however, increased in the combined study.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|بڵاوکەرەوە=News Medical|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Combination of dabrafenib and trametinib delays development of treatment resistance in MM patients|ناونیشان=http://www.news-medical.net/news/20121001/Combination-of-dabrafenib-and-trametinib-delays-development-of-treatment-resistance-in-MM-patients.aspx?page=2|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130514034005/http://www.news-medical.net/news/20121001/Combination-of-dabrafenib-and-trametinib-delays-development-of-treatment-resistance-in-MM-patients.aspx?page=2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref><ref name="pmid23020132">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Flaherty KT, Infante JR, Daud A, Gonzalez R, Kefford RF, Sosman J, Hamid O, Schuchter L, Cebon J, Ibrahim N, Kudchadkar R, Burris HA, Falchook G, Algazi A, Lewis K, Long GV, Puzanov I, Lebowitz P, Singh A, Little S, Sun P, Allred A, Ouellet D, Kim KB, Patel K, Weber J |سەردێڕ= Combined BRAF and MEK inhibition in melanoma with BRAF V600 mutations | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٧| issue = 18 |پەڕەکان= ١٦٩٤–١٧٠٣|ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠١٢| pmid = ٢٣٠٢٠١٣٢| pmc = ٣٥٤٩٢٩٥| doi = 10.1056/NEJMoa1210093}}</ref> In January 2014, the FDA approved the combination of dabrafenib and trametinib for the treatment of people with BRAF V600E/K-mutant metastatic melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= http://www.onclive.com/web-exclusives/FDA-Approves-First-Ever-Combination-for-Metastatic-Melanoma |سەردێڕ= Dabrafenib/Trametinib Combination Approved for Advanced Melanoma |بڵاوکەرەوە= OncLive |ڕێکەوت= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20140125190539/http://www.onclive.com/web-exclusives/FDA-Approves-First-Ever-Combination-for-Metastatic-Melanoma |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> In June 2018, the FDA approved the combination of a BRAF inhibitor [[encorafenib]] and a MEK inhibitor [[binimetinib]] for the treatment of un-resectable or metastatic melanoma with a BRAF V600E or V600K mutation.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Shirley M |سەردێڕ= Encorafenib and Binimetinib: First Global Approvals | journal = Drugs |بەرگ= ٧٨| issue = 12 |پەڕەکان= ١٢٧٧–١٢٨٤|ڕێکەوت= ئابی ٢٠١٨| pmid = ٣٠١١٧٠٢١| doi = 10.1007/s40265-018-0963-x | s2cid = 52020890}}</ref> Eventual resistance to BRAF and MEK inhibitors may be due to a cell surface protein known as [[EPH receptor A2|EphA2]] which is now being investigated.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oncotherapynetwork.com/skin-cancer-melanoma-targets/counteracting-drug-resistance-melanoma |سەردێڕ=Counteracting Drug Resistance in Melanoma |ئیش=OncoTherapy Network |ساڵ=٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150204044952/http://www.oncotherapynetwork.com/skin-cancer-melanoma-targets/counteracting-drug-resistance-melanoma |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> ===Ipilimumab=== At the [[American Society of Clinical Oncology]] Conference in June 2010, the [[Bristol Myers Squibb]] pharmaceutical company reported the clinical findings of their drug [[ipilimumab]]. The study found an increase in median survival from 6.4 to 10 months in patients with advanced melanomas treated with the monoclonal ipilimumab, versus an experimental vaccine. It also found a one-year survival rate of 25% in the control group using the vaccine, 44% in the vaccine and ipilimumab group, and 46% in the group treated with ipilimumab alone.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ= Bristol drug cuts death risk in advanced melanoma |ناونیشان= https://www.reuters.com/article/idUSN0218461520100605 |ئیش= Reuters |ڕێکەوت= ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20101109095301/http://www.reuters.com/article/idUSN0218461520100605 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> However, some have raised concerns about this study for its use of the unconventional control arm, rather than comparing the drug against a placebo or standard treatment.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://blogs.forbes.com/sciencebiz/2010/06/the-risk-for-bristol/ |سەردێڕ=The Risk For Bristol |ئیش=Forbes |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110315041905/http://blogs.forbes.com/sciencebiz/2010/06/06/the-risk-for-bristol/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.news-medical.net/news/20100609/Phase-3-clinical-study-Ipilimumab-boosts-sustains-immune-system-responses-against-melanoma-tumors.aspx |سەردێڕ=Phase 3 clinical study: Ipilimumab boosts, sustains immune system responses against melanoma tumors |بڵاوکەرەوە=News-medical.net |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121019003945/http://www.news-medical.net/news/20100609/Phase-3-clinical-study-Ipilimumab-boosts-sustains-immune-system-responses-against-melanoma-tumors.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> The criticism was that although Ipilimumab performed better than the vaccine, the vaccine has not been tested before and may be causing toxicity, making the drug appear better by comparison. Ipilimumab was approved by the FDA in March 2011 to treat patients with late-stage melanoma that has spread or cannot be removed by surgery.<ref>{{cite press release |url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm1193237.htm |title=FDA approves new treatment for a type of late-stage skin cancer | vauthors = Jefferson E |date=25 March 2011 |publisher=[[Food and Drug Administration (United States)|U.S. Food and Drug Administration]] (FDA) |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110327063147/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm1193237.htm |archive-date=27 March 2011 }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/03/26/business/26drug.html |سەردێڕ=Approval for Drug That Treats Melanoma | vauthors = Pollack A |ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١١|ئیش=[[The New York Times]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110401011816/http://www.nytimes.com/2011/03/26/business/26drug.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی نیسانی ٢٠١١}}</ref><ref name="Drugs.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ئیش= Drugs.com |ناونیشان= https://www.drugs.com/yervoy.html |سەردێڕ= Yervoy |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110809231412/http://www.drugs.com/yervoy.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١١}}</ref> In June 2011, a clinical trial of ipilimumab plus [[dacarbazine]] combined this immune system booster with the standard chemotherapy drug that targets cell division. It showed an increase in median survival for these late-stage patients to 11 months instead of the 9 months normally seen. Researchers were also hopeful of improving the five-year survival rate, though serious adverse side effects were seen in some patients. A course of treatment costs $120,000. The drug's brandname is Yervoy.<ref name="studies"/><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Robert C, Thomas L, Bondarenko I, O'Day S, Weber J, Garbe C, Lebbe C, Baurain JF, Testori A, Grob JJ, Davidson N, Richards J, Maio M, Hauschild A, Miller WH, Gascon P, Lotem M, Harmankaya K, Ibrahim R, Francis S, Chen TT, Humphrey R, Hoos A, Wolchok JD |سەردێڕ= Ipilimumab plus dacarbazine for previously untreated metastatic melanoma | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 26 |پەڕەکان= ٢٥١٧–٢٥٢٦|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣٩٨١٠| doi = 10.1056/NEJMoa1104621 | doi-access = free}}</ref> === شێوازەکانی چاودێریکردن === پێشکەوتنەکان لە پشکنینی سەرەتاییی سەروو دەنگ بە ڕوونیی بەرز، ڕێگەیان بۆ چاودێریکردنی بارگرانیی بڵاوبووەوە بە لیمفەگرێ پاسەوانەکان خۆش کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Voit C, Van Akkooi AC, Schäfer-Hesterberg G, Schoengen A, Kowalczyk K, Roewert JC, Sterry W, Eggermont AM |سەردێڕ= Ultrasound morphology criteria predict metastatic disease of the sentinel nodes in patients with melanoma | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٢٨| issue = 5 |پەڕەکان= ٨٤٧–٨٥٢|ڕێکەوت= شوباتی ٢٠١٠| pmid = ٢٠٠٦٥١٧٥| doi = 10.1200/JCO.2009.25.7428 | doi-access = free}}</ref> پشکنینی سەرەتایی و چاودێریکردنی سەروو دەنگ لە تاقیکردنەوەی مێلانۆما{{تێبینی|بە ئینگلیزی: Screening and Surveillance of Ultrasound in Melanoma trial، بە کورتە: SUNMEL.}} خەریکی ھەڵسەنگاندنی سەروو دەنگە وەک جێگرەوەیەک بۆ شێوازەکانی نەشتەرگەریی ھێرشبەرانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.malignant-melanoma.org/sunmel |سەردێڕ=malignant-melanoma.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111014181613/http://www.malignant-melanoma.org/sunmel/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> === چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک === لە ھەندێک وڵاتاندا، شێوازەکانی چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک لێکۆڵینەوەیان لەسەر دەکرێت و بۆ چارەسەرکردنی مێلانۆما بەکار دەھێنرێن. چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک لقێکی ھیواردارکەری [[چارەسەری ڤایرۆسی]]یە، کە تێیدا [[ڤایرۆسی ئۆنکۆلیتیک|ڤایرۆسەکانی ئۆنکۆلیتیک]] بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکان بەکار دەھێنرێن؛ ڤایرۆسەکان دەتوانن [[مێتابۆلیزم]] زیاتر بکەن، بەرگریی دژەتومۆر کەمتر بکەنەوە و ڕەگەکان تێک بدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Forbes NE, Abdelbary H, Lupien M, Bell JC, Diallo JS |سەردێڕ= Exploiting tumor epigenetics to improve oncolytic virotherapy | journal = Frontiers in Genetics |بەرگ= ٤|پەڕە= ١٨٤|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠١٣| pmid = ٢٤٠٦٢٧٦٨| pmc = ٣٧٧٨٨٥٠| doi = 10.3389/fgene.2013.00184 | doi-access = free}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥دا نیشان درا کە تالیمۆجین لاھێرپارێپڤێک{{تێبینی|بە ئینگلیزی: Talimogene laherparepvec / T-VEC.}} (کە چارەسەرێکی بەرگریی ئۆنکۆلیتیکی وەرگیراو لە ڤایرۆسی ھێرپیس سیمپلێکسی جۆری یەکەمە) لە بەرامبەر مێلانۆمای گوازراوەدا بەسوودە و ماوەی زیندوومانەوەی نەخۆشەکان ٤٫٤ مانگان زۆرتر دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Andtbacka RH, Kaufman HL, Collichio F, Amatruda T, Senzer N, Chesney J, Delman KA, Spitler LE, Puzanov I, Agarwala SS, Milhem M, Cranmer L, Curti B, Lewis K, Ross M, Guthrie T, Linette GP, Daniels GA, Harrington K, Middleton MR, Miller WH, Zager JS, Ye Y, Yao B, Li A, Doleman S, VanderWalde A, Gansert J, Coffin RS |سەردێڕ= Talimogene Laherparepvec Improves Durable Response Rate in Patients With Advanced Melanoma | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٣٣| issue = 25 |پەڕەکان= ٢٧٨٠–٢٧٨٨|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠١٥| pmid = ٢٦٠١٤٢٩٣| doi = 10.1200/JCO.2014.58.3377 | s2cid = 23663167 | doi-access = free}}</ref><ref name=Syn2017/> === دژە ڤایرۆسییەکان === Antiretrovirals have been tested [[in vitro]] against melanoma. The rationale behind this lies in their potential to inhibit human endogenous [[retrovirus]]es, whose activity has been associated with the development of melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Costa B, Vale N |سەردێڕ= Exploring HERV-K (HML-2) Influence in Cancer and Prospects for Therapeutic Interventions | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٤| issue = 19 |پەڕە= ١٦١٥|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠٢٣| pmid = ٣٧٨٣٤٠٧٨| doi = 10.3390/ijms25031615 | doi-access = free | pmc = ١٠٥٧٢٣٨٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Müller MD, Holst PJ, Nielsen KN |سەردێڕ= A Systematic Review of Expression and Immunogenicity of Human Endogenous Retroviral Proteins in Cancer and Discussion of Therapeutic Approaches | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٣| issue = 3 |پەڕە= ١٣٣٠|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠٢٢| pmid = ٣٥١٦٣٢٥٤| pmc = ٨٨٣٦١٥٦| doi = 10.3390/ijms23031330 | doi-access = free}}</ref> Evidence from studies on melanoma cell lines indicates that antiretroviral drugs, including lamivudine, doravirine, and cabotegravir, can effectively downregulate the expression of human endogenous retroviruses (HERV-K). These drugs not only reduce cell growth and invasiveness but also enhance the potential of immune checkpoint therapies.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Zanrè V, Bellinato F, Cardile A, Passarini C, Monticelli J, Di Bella S, Menegazzi M |سەردێڕ= Lamivudine, Doravirine, and Cabotegravir Downregulate the Expression of Human Endogenous Retroviruses (HERVs), Inhibit Cell Growth, and Reduce Invasive Capability in Melanoma Cell Lines | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٥| issue = 3 |پەڕە= ١٦١٥|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠٢٤| pmid = ٣٨٣٣٨٨٩٣| pmc = ١٠٨٥٥٣٦٣| doi = 10.3390/ijms25031615 | doi-access = free}}</ref> Furthermore, they have shown promise in addressing resistance mechanisms that emerge following prolonged treatment with BRAF inhibitors like dabrafenib and AZ628. By restoring apoptosis, decreasing cell viability, and influencing tumor suppressor proteins, these antiretrovirals offer a compelling strategy to tackle therapeutic resistance in melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Zanrè V, Bellinato F, Cardile A, Passarini C, Di Bella S, Menegazzi M |سەردێڕ= BRAF-Mutated Melanoma Cell Lines Develop Distinct Molecular Signatures After Prolonged Exposure to AZ628 or Dabrafenib: Potential Benefits of the Antiretroviral Treatments Cabotegravir or Doravirine on BRAF-Inhibitor-Resistant Cells | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٥| issue = 22 | article-number = 11939 |ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠٢٤| pmid = ٣٩٥٩٦٠٠٩| pmc = ١١٥٩٣٤٠٣| doi = 10.3390/ijms252211939 | doi-access = free}}</ref> Further developments are awaited through animal model testing. === MicroRNAs === Recent research has identified miR-139-5p, a small noncoding RNA, as a potential tumor suppressor in melanoma. Overexpression of miR-139-5p has been shown to inhibit cell proliferation, migration, and invasion while inducing apoptosis in melanoma cells. These effects are associated with the downregulation of IGF1R, a receptor that activates the PI3K/AKT signaling pathway. By suppressing IGF1R-mediated signaling, miR-139-5p reduces melanoma cell aggressiveness. These findings highlight miR-139-5p as a potential therapeutic agent and emphasize the significance of miRNA regulation in melanoma development and treatment.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Yang |یەکەم١=Chaoying |دوایین٢=Xia |یەکەم٢=Zhaoxia |دوایین٣=Zhu |یەکەم٣=Lifei |دوایین٤=Li |یەکەم٤=Yanchang |دوایین٥=Zheng |یەکەم٥=Zhixin |دوایین٦=Liang |یەکەم٦=Jianying |دوایین٧=Wu |یەکەم٧=Liangcai |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=MicroRNA-139-5p modulates the growth and metastasis of malignant melanoma cells via the PI3K/AKT signaling pathway by binding to IGF1R |journal=Cell Cycle |بەرگ=١٨|issue=24 |پەڕەکان=٣٥١٣–٣٥٢٤|doi=10.1080/15384101.2019.1690881 |issn=1551-4005 |pmc=٦٩٢٧٧٠٢|pmid=٣١٧٢٤٤٥٤}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{sister project links||d=Q180614|c=Category:Melanoma|n=no|q=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=مێلانۆما|species=no}} {{Medical resources | DiseasesDB = 7947 | ICD11 = {{ICD11|XH4846}} | ICD10 = {{ICD10|C|43|9|c|43}}, {{ICD10|D03}} | ICD9 = {{ICD9|172.9}} | ICDO = {{ICDO|8720|3}} | OMIM = 155600 | MedlinePlus = 000850 | eMedicineSubj = derm | eMedicineTopic = 257 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|med|1386}} {{eMedicine2|ent|27}} {{eMedicine2|plastic|456}} | MeshID = D008545 }} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:مێلانۆما| ]] [[پۆل:شێرپەنجەی پێست]] [[پۆل:بیرھێنەرەوە پزیشکییەکان]] b2vmp0p9pmymi3iczi397ofo507qwhy 1614175 1614170 2026-08-01T18:15:14Z Hivja 64112 /* چارەسە ئامانجدارەکان */ 1614175 wikitext text/x-wiki {{ئامادەکردن}} {{Infobox medical condition | name = مێلانۆما{{ھن}}Melanoma | synonyms = مێلانۆمای مەترسیدار ({{بە ئینگلیزی|Malignant melanoma}}) | image = Melanoma.jpg | alt = A back irregular Tumor {{convert|2.5|cm|in|0|abbr=on}} by {{convert|1.5|cm|in|1|abbr=on}} | pronounce = {{IPAc-en|audio=En-melanoma.oga|ˌ|m|ɛ|l|ə|ˈ|n|oʊ|m|ə}} | field = [[شێرپەنجەناسی]] و [[پێستناسی]] | symptoms = [[خاڵ (پێست)|خاڵ]]ێک کە قەبارەکەی گەورەتر دەبێت، لێوارەکانی ناڕێکن، ڕەنگەکەی دەگۆڕێت، خورانی ھەیە یان پێستەکەی تێک چووە.<ref name=NCI2015/> | complications = | onset = | duration = | causes = [[تیشکی سەروو وەنەوشەیی]] (خۆر، [[گڵۆپی دەباخیکردن]])<ref name=WCR2014/> | risks = Family history, many moles, [[immunosuppression|poor immune function]]<ref name=NCI2015/> | diagnosis = [[Tissue biopsy]]<ref name=NCI2015/> | differential = [[Seborrheic keratosis]], [[lentigo]], [[blue nevus]], [[dermatofibroma]]<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Goldstein BG, Goldstein AO |سەردێڕ= Diagnosis and management of malignant melanoma | journal = American Family Physician |بەرگ= ٦٣| issue = 7 |پەڕەکان= ١٣٥٩–٦٨, ١٣٧٤|ڕێکەوت= نیسانی ٢٠٠١| pmid = ١١٣١٠٦٥٠}}</ref> | prevention = [[کرێمی دژەخۆر]]، دوورکەوتنەوە لە تیشکی سەروو وەنەوشەیی<ref name=WCR2014/> | treatment = Surgery<ref name=NCI2015/> | medication = | prognosis = [[Five-year survival rates]] 100% (localized), 35% (disseminated) in the US (٢٠١٥–٢٠٢١)<ref name=SEER2026/> | frequency = ٣٫١ ملیۆن (٢٠١٥)<!-- prevalence --><ref name=GBD2015Pre/> | deaths = ٥٩،٨٠٠ (٢٠١٥)<ref name=GBD2015De/> }} <!-- پێناسە و نیشانەکان --> '''مێلانۆما''' ({{بە ئینگلیزی|Melanoma}}) جۆرێکە لە [[شێرپەنجە]]، بە شێوەیەکی گشتی [[شێرپەنجەی پێست]]؛ ئەم شێرپەنجەیە لە خانە بەرھەمھێنەرەکانی [[مێلانین]] کە بە [[مێلانۆسایت]] ناسراون گەشە دەکات.<ref name="NCI2015">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Melanoma Treatment – for health professionals |ناونیشان=http://www.cancer.gov/types/skin/hp/melanoma-treatment-pdq|وێبگە=National Cancer Institute|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150704213842/http://www.cancer.gov/types/skin/hp/melanoma-treatment-pdq|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> مێلانۆما بە شێوەیەکی گشتی لە پێستدا ڕوودەدات، بەڵام ڕەنگە بە دەگمەن لە دەم، ڕیخۆڵە یان چاویشدا ([[مێلانۆمای یووڤێئال]]) ببینرێت.<ref name="NCI2015" /><ref name="WCR2014" /> لە شێوازی زۆر دەگمەنتردا دەتوانرێت لە [[سی (ئەندام)|سییەکان]]یشدا ڕوو بدات، کە وەک مێلانۆمای سەرەتاییی سییەکان ناسراوە و تەنیا لە ٠٫٠١٪ی [[تومۆری سی|تومۆری سەرەتاییی سییەکان]]دا ڕوو دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ= Malignant melanoma of the lung: case series |journal= Kardiochirurgia I Torakochirurgia Polska = Polish Journal of Cardio-Thoracic Surgery |بەرگ= ١٢|issue= 1 |پەڕەکان= ٧٢–٧٦|doi= 10.5114/kitp.2015.50575 |pmid= ٢٦٣٣٦٤٨٥|pmc=٤٥٢٠٥٠٧| vauthors = Postrzech-Adamczyk K, Chabowski M, Głuszczyk-Ferenc B, Wodzińska A, Muszczyńska-Bernhard B, Szuba A, Janczak D}}</ref> لە مێینەکاندا، مێلانۆما زۆربەی جاران لە قاچەکان و لە نێرەکاندا، لە شوێنەکانی پشت ڕوو دەدات.<ref name=WCR2014/> مێلانۆما زۆر جار بە «مێلانۆمای مەترسیدار» دەناسرێت، بەڵام کۆمەڵگای پزیشکی جەخت لەوە دەکاتەوە کە شتێک نییە بە ناوی ''مێلانۆمای بێمەترسی'' و پێشنیاری ئەوە دەکەن کە پێویستە لە زاراوەی ''مێلانۆمای مەترسیدار'' دوور بکەونەوە چونکە زیادییە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Schwartzman RM, Orkin M |سەردێڕ=A Comparative Study of Diseases of Dog and Man |ڕێکەوت=١٩٦٢|بڵاوکەرەوە=Thomas |شوێن=Springfield, IL |پەڕە=٨٥|وتەگێڕانەوە=The term 'melanoma' in human medicine indicates a malignant growth; the prefix 'malignant' is redundant.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Bobonich M, Nolen ME |سەردێڕ=Dermatology for Advanced Practice Clinicians |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Wolters Kluwer |شوێن=Philadelphia |پەڕە=١٠٦|وتەگێڕانەوە=The term malignant melanoma is becoming obsolete because the word 'malignant' is redundant as there are no benign melanomas.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Farlex Partner Medical Dictionary |ڕێکەوت=٢٠١٢|ناونیشان=https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Melanoma%2c+Malignant |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Avoid the redundant phrase malignant melanoma. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220610135029/https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Melanoma%2c+Malignant |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نزیکەی ٣٠٪ی مێلانۆمەکان لە [[خاڵ (پێست)|خاڵ]]ەکانەوە گەشە دەکەن.<ref name="Joshi 2025">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Joshi |یەکەم١=Urvashi Mitbander |دوایین٢=Kashani-Sabet |یەکەم٢=Mohammed |دوایین٣=Kirkwood |یەکەم٣=John M. |سەردێڕ=Cutaneous Melanoma: A Review |journal=JAMA |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠٢٥|doi=10.1001/jama.2025.13074 |pmid=٤٠٨٥٣٥٥٧}}</ref> گۆڕانکارییەکانی خاڵێک کە دەتوانێت ئاماژە بە مێلانۆما بکات بریتین لە زۆربوون؛ بەتایبەتی زۆربوونی خێرا لە قەبارەدا، لێوارەکانی ناڕێکوپێک، گۆڕانی ڕەنگ، خوران، یان تێکچوونی پێست. <!-- ھۆکارەکان و دەستنیشانکردن --> ھۆکاری سەرەکیی مێلانۆما، بەرکەوتنی [[تیشکی سەروو وەنەوشەیی]]یە بۆ ئەو کەسانەی ئاستی مێلانینی [[ڕەنگی پێستی مرۆڤ|ڕەنگی پێست]]یان کەمە.<ref name=WCR2014/><ref name="SunM"/> تیشکی سەروو وەنەوشەیی لەوانەیە لە خۆر یان سەرچاوەی ترەوە بێت، وەک [[گڵۆپی دەباخیکردن]].<ref name=WCR2014/> ئەو کەسانەی کە خاڵی زۆر، مێژووی ئەندامانی تووشبووی خێزانی و [[سەرکوتی کۆئەندامی بەرگری|کۆئەندامی بەرگریی لاواز]]یان ھەیە مەترسیی زیاتریان لەسەرە.<ref name=NCI2015/> ھەروەھا ژمارەیەک [[تێکچوونی بۆماوەیی|نەخۆشیی بۆماوەیی]]ی دەگمەنیش، وەک [[زیرۆدەرما پیگمەنتۆسوم]]، مەترسییەکە زیاد دەکەن.<ref name=Az2014/> دەستنیشانکردن بە [[بایۆپسی]] و شیکاریی ھەر برینێکی پێست کە نیشانەکانی تووشبوون بە شێرپەنجەی ھەیە ئەنجام دەدرێت.<ref name=NCI2015/> <!-- خۆپاراستن، چارەسەرکردن و پێشبینیکردن --> دوورکەوتنەوە لە تیشکی سەروو وەنەوشەیی و بەکارھێنانی [[کرێمی دژەخۆر]] لە بارودۆخی تیشکدانەوەی زۆری سەروو وەنەوشەییی خۆر، ڕەنگە ڕێگری لە مێلانۆما بکات.<ref name=WCR2014/> چارەسەرکردن بە شێوەیەکی گشتی بریتییە لە لابردنی مێلانۆما و شانە تێکچووەکانی دەوروبەری بە نەشتەرگەری.<ref name=NCI2015/> بۆ ئەو کەسانەی کە شێرپەنجەکەیان ھەندێک گەورەترە، [[لیمفەگرێ]]کانی دەوروبەر ڕەنگە لەبەر دەرکەوتنی ئاستی بڵاوبوونەوە ([[مێتاستاز]]) پشکنینیان بۆ بکرێت.<ref name=NCI2015/> ئەگەر مێتاستاز ڕووی نەدابێت، زۆربەی تووشبووان چارەسەریان بۆ دەکرێت.<ref name=NCI2015/> بۆ ئەوانەی کە مێلانۆمایەکەیان گەشەی پێیدا کردووە، [[چارەسەرکردنی بەرگریی شێرپەنجە]]، [[دەرمانە ژینناسییەکان]]، [[چارەسەری تیشکی]] یان [[چارەسەری کیمیایی]] لەوانەیە مانەوەیان باشتر بکات.<ref name=NCI2015/><ref name="Syn2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Syn NL, Teng MW, Mok TS, Soo RA |سەردێڕ= De-novo and acquired resistance to immune checkpoint targeting | journal = The Lancet. Oncology |بەرگ= ١٨| issue = 12 |پەڕەکان= e٧٣١–e٧٤١|ڕێکەوت= کانوونی یەکەمی ٢٠١٧| pmid = ٢٩٢٠٨٤٣٩| doi = 10.1016/s1470-2045(17)30607-1}}</ref> بەھۆی چارەسەرکردن، ڕێژەی مانەوەی پێنج ساڵە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لەناو ئەو کەسانە کە نەخۆشییەکی ناوچەیییان ھەیە ١٠٠٪، لە شێوازی تەشەنەکردنی نەخۆشییەکە بۆ لیمفەگرێکان ٣٥٪ و لەناو ئەوانەی کە تەشەنەکردنی دوورمەودایان ھەیە ٣٥٪ تۆمار کراوە.<ref name=SEER2026>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=SEER Stat Fact Sheets: Melanoma of the Skin|ناونیشان=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/melan.html|وێبگە=NCI|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئەگەری دووبارەبوونەوە یان بڵاوبوونەوەی مێلانۆما بە ئەستوورییەکەی، خێراییی دابەشبوونی خانەکان و تێکچوون یان تێکنەچوونی پێستی سەرەوەی پەیوەندیی ھەیە.<ref name=WCR2014/> <!-- پەتاناسی --> مێلانۆما مەترسیدارترین جۆری شێرپەنجەی پێستە.<ref name=WCR2014/> لە ساڵی ٢٠١٥دا، ٣٫١ ملیۆن کەس نەخۆشیی چالاکیان ھەبووە کە بووە ھۆی مردنی ٥٩،٨٠٠ کەس.<ref name=GBD2015Pre>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet |بەرگ= ٣٨٨| issue = 10053 |پەڕەکان= ١٥٤٥–١٦٠٢|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٦| pmid = ٢٧٧٣٣٢٨٢| pmc = ٥٠٥٥٥٧٧| doi = 10.1016/S0140-6736(16)31678-6 | collaboration = GBD 2015 Disease Injury Incidence Prevalence Collaborators | vauthors = Vos T, Allen C, Arora M, Barber RM, Bhutta ZA, Brown A, Carter A, Casey DC, Charlson FJ, Chen AZ, Coggeshall M, Cornaby L, Dandona L, Dicker DJ, Dilegge T, Erskine HE, Ferrari AJ, Fitzmaurice C, Fleming T, Forouzanfar MH, Fullman N, Gething PW, Goldberg EM, Graetz N, Haagsma JA, Hay SI, Johnson CO, Kassebaum NJ, Kawashima T, Kemmer L}}</ref><ref name=GBD2015De>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet |بەرگ= ٣٨٨| issue = 10053 |پەڕەکان= ١٤٥٩–١٥٤٤|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٦| pmid = ٢٧٧٣٣٢٨١| pmc = ٥٣٨٨٩٠٣| doi = 10.1016/s0140-6736(16)31012-1 | collaboration = GBD 2015 Mortality Causes of Death Collaborators | vauthors = Wang H, Naghavi M, Allen C, Barber RM, Bhutta ZA, Carter A, Casey DC, Charlson FJ, Chen AZ, Coates MM, Coggeshall M, Dandona L, Dicker DJ, Erskine HE, Ferrari AJ, Fitzmaurice C, Foreman K, Forouzanfar MH, Fraser MS, Fullman N, Gething PW, Goldberg EM, Graetz N, Haagsma JA, Hay SI, Huynh C, Johnson CO, Kassebaum NJ, Kinfu Y, Kulikoff XR}}</ref> پێشبینی دەکرێت ڕێژەی تووشبوون بە مێلانۆما لە ئاست جیھاندا، لە ٣٣١،٧٢٢ تووشبوو لە ساڵی ٢٠٢٢دا، بۆ ٥١٠،٠٠٠ تووشبوو لە ساڵی ٢٠٤٠دا بەرز ببێتەوە.<ref name="Joshi 2025"/> ھەرچەندە لەگەڵ بەردەستبوونی چارەسەرە نوێترەکان، ڕێژەی مردن کەمتر دەبێتەوە مردن کەم دەبێتەوە.<ref name="Joshi 2025"/> نزیکەی ٨٠٪ی ڕێژەی تووشبوون لە ئاست جیھاندا لە کەسانی تەمەن ٥٠ ساڵ یان گەورەتر ڕوو دەدات.<ref name="Joshi 2025"/> ئوسترالیا و نیوزیلاند زۆرترین ڕێژەی تووشبوون بە مێلانۆمایان لە جیھاندا ھەیە.<ref name=WCR2014/> ڕێژەی بەرزی تووشبوون لە باکووری ئەورووپا و ئەمریکای باکووریشدا ڕوو دەدات، لە کاتێکدا ڕێژەی تووشبوون لە ئاسیا، ئەفریقا و ئەمریکای لاتیندا کەمترە.<ref name=WCR2014/> لە ویلایەتە یەکگرتووەکان مێلانۆما نزیکەی ١٫٦ ھێندە زیاتر لە پیاواندا بەراورد بە ژنان ڕوو دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=USCS Data Visualizations |ناونیشان=https://gis.cdc.gov/Cancer/USCS/DataViz.html |وێبگە=gis.cdc.gov |وتەگێڕانەوە=Need to select "melanoma" |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200317210642/https://gis.cdc.gov/Cancer/USCS/DataViz.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مێلانۆما لە دەیەی ١٩٦٠ەوە زیاتر لەو ناوچانەدا باوتر بووە کە زۆربەی دانیشتووانی لە [[کۆچکردنی ئەورووپییەکان|کەسانی بە ڕەچەڵەک ئەورووپی]] پێکدێن.<ref name="WCR2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=World Cancer Report|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=World Health Organization|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٨٣٢-٠٤٢٩-٩|پەڕەکان=Chapter ٥.١٤|ناونیشان=https://www.iarc.fr/en/publications/pdfs-online/wcr/2003/WorldCancerReport.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140530232406/http://www.iarc.fr/en/publications/pdfs-online/wcr/2003/WorldCancerReport.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref><ref name="Az2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Azoury SC, Lange JR |سەردێڕ= Epidemiology, risk factors, prevention, and early detection of melanoma | journal = The Surgical Clinics of North America |بەرگ= ٩٤| issue = 5 |پەڕەکان= ٩٤٥–٦٢, vii|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٤| pmid = ٢٥٢٤٥٩٦٠| doi = 10.1016/j.suc.2014.07.013}}</ref> == نیشانەکان == نیشانە سەرەتاییەکانی مێلانۆما بریتین لە گۆڕانکاری لە شێوە یان ڕەنگی [[خاڵ (پێست)|خاڵەکان]]ی پێشوو، یانیش لە [[مێلانۆمای گرێدار]]دا دەرکەوتنی گرێیەکی نوێ لە ھەر شوێنێکی پێستدا. لە قۆناغەکانی دواتردا، ڕەنگە خاڵەکە [[خوران]]، [[برینی پێست|برین]] یان خوێنبەربوونی ھەبێت. نیشانە سەرەتاییەکانی مێلانۆما{{تێبینی|بە شێوازی کورتکراوی پیتی سەرەتای ھەر نیشانەیەک بە ئینگلیزی دەبێتە ABCDEEFG.}} بریتین لە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cdc.gov/cancer/skin/basic_info/symptoms.htm|سەردێڕ=CDC - What Are the Symptoms of Skin Cancer?|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=www.cdc.gov|زمان=en-us|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181207125444/https://www.cdc.gov/cancer/skin/basic_info/symptoms.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Daniel Jensen J, Elewski BE |سەردێڕ= The ABCDEF Rule: Combining the "ABCDE Rule" and the "Ugly Duckling Sign" in an Effort to Improve Patient Self-Screening Examinations | journal = The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology |بەرگ= ٨| issue = 2 |پەڕە= ١٥|ڕێکەوت= شوباتی ٢٠١٥| pmid = ٢٥٧٤١٣٩٧| pmc = ٤٣٤٥٩٢٧}}</ref> * ناھاوسەنگی * سنوورەکان (ناڕێکی بە لێوار و گۆشەوە) * ڕەنگ ([[جۆراوجۆری (شانەناسی)|جۆراوجۆر]]) * تیرە (گەورەتر لە ٦ میلیمەتر وەک قەبارەی [[ڕەشکەرەوە]]ی پێنووسێک) * پەرەسەندن بە تێپەڕبوونی کات ئەم پۆلێنکردنە مێلانۆمای گرێدار کە پۆلێنبەندیی تایبەتی خۆی ھەیە ناگرێتەوە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.molemap.co.nz/knowledge-centre/efg-nodular-melanomas|سەردێڕ=The EFG of Nodular Melanomas {{!}} MoleMap New Zealand|وێبگە=The EFG of Nodular Melanomas {{!}} MoleMap New Zealand|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190202041434/https://www.molemap.co.nz/knowledge-centre/efg-nodular-melanomas|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * بەرزتر لە ئاستی پێست * ھەستی ڕەقبوون لە کاتی دەستلێدان * گەشەکردن مێلانۆمای گوازراو لەوانەیە ببێتە ھۆی نیشانە نادیاریکراوەکانی [[سیندرۆمی پارانیۆپلاستیک|پارانیۆپلاستیک]]، لەوانە لەدەستدانی ئارەزووی خواردن، [[دڵتێکەڵھاتن]]، ڕشانەوە و ماندووبوون. [[مێتاستازی مێشک|مێتاستازەکانی مێشک]] بەتایبەتی لە نەخۆشانی تووشبوو بە مێلانۆمای گوازراوەدا باوترن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Fiddler IJ |سەردێڕ= Melanoma Metastasis | journal = Cancer Control |بەرگ= ٢| issue = 5 |پەڕەکان= ٣٩٨–٤٠٤|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٩٩٥| pmid = ١٠٨٦٢١٨٠| doi = 10.1177/107327489500200503 | doi-access = free}}</ref> شوێنە باوەکانی تری مێتاستازی مێلانۆما بریتین لە [[جەرگ]]، ڕیخۆڵەکان، [[ئێسک]]، [[سی (ئەندام)|سییەکان]] و لیمفەگرێ دوورەکان.<ref name="Joshi 2025"/> == مێژوو == ھەرچەندە مێلانۆما نەخۆشییەکی نوێ نییە، بەڵام بەڵگەکانی سەربارەت بە ڕوودانی لە سەردەمە کۆنەکاندا ھەتا ڕادەیەکی بەرچاو کەمن. بەم دۆخەش، نموونەیەک لە پشکنینی دەیەی ١٩٦٠ لەسەر نۆ [[مۆمیا]] لە [[پێروو]]دا، کە لە ڕێگای [[کاربۆن-١٤|ڕادیۆکاربۆن]]ەوە تەمەنی ٢٤٠٠ ساڵەی دەرکەوت، نیشانە دیارەکانی مێلانۆمای نیشان دەدا: بارستە مێلانۆتییەکان لە پێستدا و مێتاستازە بڵاوبووەکان بۆ ئێسکەکان.<ref name="urteaga">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Urteaga O, Pack GT |سەردێڕ= On the antiquity of melanoma | journal = Cancer |بەرگ= ١٩| issue = 5 |پەڕەکان= ٦٠٧–٦١٠|ڕێکەوت= ئایاری ١٩٦٦| pmid = ٥٣٢٦٢٤٧| doi = 10.1002/1097-0142(196605)19:5<607::AID-CNCR2820190502>3.0.CO;2-8 | doi-access = free}}</ref> دەوترێت [[جۆن ھانتەر (نەشتەرگەر)|جۆن ھانتەر]] یەکەمین کەسە کە نەشتەرگەریی بۆ مێلانۆمای بڵاوبووەوە کردووە لە ساڵی ١٧٨٧دا. ھەرچەندە بە وردی نەیدەزانی چییە، بەڵام بە «گرێی کوارگیی شێرپەنجەیی» وەسفی کردووە. ئەو تومۆرە بڕاوە لە ''مۆزەخانەی ھانتەریان'' لە [[کۆلێژی شاھانەی نەشتەرگەرانی ئینگلتەرا]] دانراوە. ھەتا ساڵی ١٩٦٨ درێژەی کێشا ھەتا پشکنینی وردبینیی نموونەکە نیشانی بدات کە نموونەکە مێلانۆمی بڵاوبووەوەیە.<ref name="bodenham">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Bodenham DC |سەردێڕ= A study of 650 observed malignant melanomas in the South-West region | journal = Annals of the Royal College of Surgeons of England |بەرگ= ٤٣| issue = 4 |پەڕەکان= ٢١٨–٢٣٩|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٩٦٨| pmid = ٥٦٩٨٤٩٣| pmc = ٢٣١٢٣١٠}}</ref> پزیشکی فەڕەنسی، [[ڕێنی لاینێک]] یەکەمین کەس بوو کە مێلانۆمای وەک نەخۆشییەک وەسف کرد. ڕاپۆرتەکەی ئەو سەرەتا لە درێژەی گوتارێکدا بۆ ''فاکەڵتیی پزیشکیی پاریس'' لە ساڵی ١٨٠٤دا پێشکەش کرا و دواتر لە ساڵی ١٨٠٦دا وەک بووڵتەنێک بڵاو کرایەوە.<ref name="laennec">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Laennec RT |ساڵ= ١٨٠٦|سەردێڕ= Sur les melanoses |journal= Bulletin de la Faculté de Médecine de Paris |بەرگ= ١|پەڕەکان= ٢٤–٢٦}}</ref> یەکەمین ڕاپۆرتی زمانی ئینگلیزی لەبارەی مێلانۆمادا لەلایەن پزیشکێکی گشتیی ئینگلیزی لە ستۆربریج، ویلیام نۆریسەوە لە ساڵی ١٨٢٠ بڵاو کرایەوە.<ref name="norris1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Norris W |سەردێڕ= Case of Fungoid Disease | journal = Edinburgh Medical and Surgical Journal |بەرگ= ١٦| issue = 65 |پەڕەکان= ٥٦٢–٥٦٥|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٨٢٠| pmid = ٣٠٣٣٢٠٨٩| pmc = ٥٨٣٠٢٠٩}}</ref> ئەو لە کارەکانی دواتری خۆی لە ساڵی ١٨٥٧دا ئاماژەی بەوە کرد کە مەیلی خێزانیی بۆ گەشەکردنی مێلانۆما ھەیە ''(ھەشت حاڵەتی [[مێلانۆز]] لەگەڵ تێبینییەکانی سەبارەت بە نەخۆشیناسی و چارەسەری لەسەر ئەو نەخۆشییە)''. نۆریس ھەروەھا بە دیتنی ئەوەی کە زۆربەی نەخۆشەکانی ڕەنگی پێستیان کاڵ بووە، پێشەنگ بوو لە پێشنیارکردنی پەیوەندیی نێوان خاڵ و مێلانۆما و ئەگەری پەیوەندیی نێوان مێلانۆما و بەرکەوتنە ژینگەیییەکان.<ref>Norris W. Eight cases of Melanosis with pathological and therapeutical remarks on that disease. London: Longman; 1857.</ref> ھەروەھا ئەو باسی لەوە کرد کە مێلانۆماکان دەتوانن بێ مێلانین بن و دواتر بە دیتنی ئەوەی کە دەتوانن بۆ ئەندامە ناوەکییەکانی تر بڵاو ببنەوە، سروشتی گوازراوەی مێلانۆمای نیشان دا. یەکەمین دانپێدانانی فەرمی بە نەبوونی توانای چارەسەرکردنی مێلانۆمای پێشکەوتوو، لەلایەن [[ساموێل کووپەر (نەشتەرگەر)|ساموێل کووپەر]]ەوە بوو لە ساڵی ١٨٤٠. ئەو ڕای گەیاند کە تاکە چانسی چارەسەرکردن پەیوەستە بە لابردنی پێشوەختەی نەخۆشییەکە (واتە ھەڵگرتنی پێشوەختەی خاڵە مەترسیدارەکە).<ref name="cooper">{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Cooper S |سەردێڕ=The First Lines of the Theory and Practice of Surgery: Including the Principle Operations|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=hgE0AQAAMAAJ|ساڵ=١٨٤٤|بڵاوکەرەوە=S.S. and W. Wood|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210804234929/https://books.google.com/books?id=hgE0AQAAMAAJ|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای زیاتر لە سەدە و نیوێک، ئەم دۆخە ھەتا ڕادەیەکی زۆر بەبێ گۆڕانکاری ماوەتەوە. === زاراوەناسی === وشەی ''مێلانۆما'' لە سەدەی نۆزدەدا ھاتووەتە ناو ئینگلیزی لە [[لاتینی نوێ]]وە<ref name="MW_Collegiate">{{بیرخستنەوە|نووسەر=Merriam-Webster |بەستەری نووسەر=Merriam-Webster |سەردێڕ=Merriam-Webster's Collegiate Dictionary |بڵاوکەرەوە=Merriam-Webster |ناونیشان=http://unabridged.merriam-webster.com/collegiate/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201010163505/https://unabridged.merriam-webster.com/subscriber/login?redirect_to=%2Fcollegiate%2F}}</ref> و لە فۆرمەکانی تێکەڵبوو لە ڕەگەکانی [[زمانی یۆنانیی کۆن|یۆنانیی کۆن]]ەوە وەرگیراوە: ''[[wikt:melano-#Prefix|مێلانۆ-]]'' (بەواتای [[مێلانین]]) + ''[[wikt:-oma#Suffix|-ئۆما]]'' (بەواتای کوتلەی شانەیی و بەتایبەتی [[نیۆپلاسم]])، کە ئەویش لە [[wikt:μέλας|μέλας]] (''مێلاس'')، «تاریک»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| vauthors = Liddell HG, Scott R |ناونیشان= https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dme%2Flas |سەردێڕ= μέλας |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110605183904/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dme%2Flas |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|ئیش= A Greek-English Lexicon |بڵاوکەرەوە= Perseus}}</ref> و [[wikt:-ωμα|-ωμα]] (''ئۆما'')، «پرۆسە»ی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]یەوە ھاتووە. وشەی ''مێلانۆما'' مێژوویەکی دوور و درێژی ھەیە لە بەکارھێنانی وەک مانایەکی فراوانتر بۆ ئاماژەکردن بە ھەر [[تومۆری مێلانۆسایتی|تومۆرێکی مێلانۆسایتی]]، کە بە شێوەیەکی گشتی، بەڵام نەک ھەمیشە مەترسیدارە،<ref name="Dorlands">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dorland's Illustrated Medical Dictionary |بڵاوکەرەوە=Elsevier |ناونیشان=http://dorlands.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140111192614/http://dorlands.com/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="AHD">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The American Heritage Dictionary of the English Language |بڵاوکەرەوە=Houghton Mifflin Harcourt |ناونیشان=https://ahdictionary.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150925104737/https://ahdictionary.com/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەڵام ئەمڕۆکە مانا سنووردارترەکەی کە تەنیا ئاماژە بە جۆرە مەترسیدارەكان دەکات، ئەوەندە زاڵ بووە کە زیاتر تومۆرە بێمەترسییەکان چیتر مێلانۆمایان پێ ناوترێت و وشەی ''مێلانۆما'' ئێستا زیاتر وەک مانای مێلانۆمی مەترسیدار دێت، مەگەر ئەوەیکە بە پێچەوانەوە دیاری کرابێت. ئەو دەستەواژانەی وەک «تومۆری مێلانۆسایتیی بێمەترسی» بە شێوەیەکی بەرچاو جۆرە بێمەترسییەکان نیشان دەدەن و پۆلێنکردنە خەسارناسییە شانەیییەکانی تومۆری مۆدێرن کە لە پزیشکیدا بەکار دەھێنرێن، ئەو وشەیە بۆ تومۆرە بێمەترسییەکان بەکار ناھێنن. == توێژینەوە == توێژینەوەکانی چارەسەری دەرمانی بۆ مێلانۆمایەک کە ناکرێت نەشتەرگەریی بۆ بکرێت یان بڵاو بووەتەوە بەردەوامە.<ref name="melanoma2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Drugs in Clinical Development for Melanoma|journal=Pharmaceutical Medicine|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بەرگ=٢٦|issue=3|پەڕەکان=١٧١–٨٣|doi=10.1007/BF03262391|ناونیشان=http://adisonline.com/pharmaceuticalmedicine/Abstract/2012/26030/Drugs_in_Clinical_Development_for_Melanoma__.4.aspx|s2cid=13247048|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> === چارەسە ئامانجدارەکان === لە توێژینەوە نۆرینگەیییەکاندا، چارەسەری خانەی ھەڵبژێردراو و [[چارەسەرکردنی بۆھێلی]] تاقی دەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Sotomayor MG, Yu H, Antonia S, Sotomayor EM, Pardoll DM |سەردێڕ= Advances in gene therapy for malignant melanoma | journal = Cancer Control |بەرگ= ٩| issue = 1 |پەڕەکان= ٣٩–٤٨|ساڵ= ٢٠٠٢| pmid = ١١٩٠٧٤٦٥| doi = 10.1177/107327480200900106}}</ref> دوو جۆر چارەسەری تاقیکاری کە لە لەلایەن [[پەیمانگای نیشتمانیی شێرپەنجە]]وە پەرەیان پێدراوە لە مێلانۆمای گوازراوەدا بە سەرکەوتنێکی سەرەتایییەوە بەکار ھێنراون.<ref name="Hershkovitz10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Hershkovitz L, Schachter J, Treves AJ, Besser MJ |سەردێڕ= Focus on adoptive T cell transfer trials in melanoma | journal = Clinical & Developmental Immunology |بەرگ= ٢٠١٠| article-number = 260267 |ساڵ= ٢٠١٠| pmid = ٢١٢٣٤٣٥٣| pmc = ٣٠١٨٠٦٩| doi = 10.1155/2010/260267 | doi-access = free}}</ref> The first treatment involves adoptive cell therapy (ACT) using TILs, immune cells (tumor-infiltrating lymphocytes) isolated from a person's own melanoma tumor.<ref name="Current_Future_Melanoma"/> These cells are grown in large numbers in a laboratory and returned to the patient after a treatment that temporarily reduces normal T cells in the patient's body. TIL therapy following lymphodepletion can result in durable complete response in a variety of setups.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Dudley ME, Yang JC, Sherry R, Hughes MS, Royal R, Kammula U, Robbins PF, Huang J, Citrin DE, Leitman SF, Wunderlich J, Restifo NP, Thomasian A, Downey SG, Smith FO, Klapper J, Morton K, Laurencot C, White DE, Rosenberg SA |سەردێڕ= Adoptive cell therapy for patients with metastatic melanoma: evaluation of intensive myeloablative chemoradiation preparative regimens | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٢٦| issue = 32 |پەڕەکان= ٥٢٣٣–٥٢٣٩|ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠٠٨| pmid = ١٨٨٠٩٦١٣| pmc = ٢٦٥٢٠٩٠| doi = 10.1200/JCO.2008.16.5449}}</ref><ref name="Besser10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Besser MJ, Shapira-Frommer R, Treves AJ, Zippel D, Itzhaki O, Hershkovitz L, Levy D, Kubi A, Hovav E, Chermoshniuk N, Shalmon B, Hardan I, Catane R, Markel G, Apter S, Ben-Nun A, Kuchuk I, Shimoni A, Nagler A, Schachter J |سەردێڕ= Clinical responses in a phase II study using adoptive transfer of short-term cultured tumor infiltration lymphocytes in metastatic melanoma patients | journal = Clinical Cancer Research |بەرگ= ١٦| issue = 9 |پەڕەکان= ٢٦٤٦–٢٦٥٥|ڕێکەوت= ئایاری ٢٠١٠| pmid = ٢٠٤٠٦٨٣٥| doi = 10.1158/1078-0432.CCR-10-0041 |ناونیشان= https://aacr.figshare.com/articles/journal_contribution/Supplementary_Data_from_Clinical_Responses_in_a_Phase_II_Study_Using_Adoptive_Transfer_of_Short-term_Cultured_Tumor_Infiltration_Lymphocytes_in_Metastatic_Melanoma_Patients/22442211/1/files/39893097.pdf |ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئابی ٢٠١١| s2cid = 32568 | doi-access = free}}</ref> چارەسەری دووەم، کە گواستنەوەی وەرگرتنی لیمفەخانە خۆجێییە دەستکاریکراوەکانی بۆماوەیییە، پشت بە گەیاندنی ئەو جینانە دەبەستێت کە [[وەرگری خانەی تی]] بۆ ناو لیمفەخانەکانی نەخۆشەکە کۆد دەکەن.<ref name="Current_Future_Melanoma"/> دوای ئەو دەستکارییە، لیمفەخانەکان ھەندێک [[ژینناسیی گەردی|گەرد]] کە لەسەر ڕووی خانەکانی مێلانۆما دەبینرێن، دەناسنەوە و پێیان دەبەسترێنەوە و دەیانکوژن.<ref name="nih">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nih.gov/news/pr/aug2006/nci-31b.htm|سەردێڕ=New Method of Gene Therapy Alters Immune Cells for Treatment of Advanced Melanoma; Technique May Also Apply to Other Common Cancers|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060928214625/http://www.nih.gov/news/pr/aug2006/nci-31b.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٦}}</ref> A [[cancer vaccine]] showed modest benefit in late-stage testing in 2009 against melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Immune System Taught To Fight Melanoma |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=CBSNews |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/immune-system-taught-to-fight-melanoma/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101029214646/http://www.cbsnews.com/stories/2009/05/30/health/main5050957.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Schwartzentruber DJ, Lawson DH, Richards JM, Conry RM, Miller DM, Treisman J, Gailani F, Riley L, Conlon K, Pockaj B, Kendra KL, White RL, Gonzalez R, Kuzel TM, Curti B, Leming PD, Whitman ED, Balkissoon J, Reintgen DS, Kaufman H, Marincola FM, Merino MJ, Rosenberg SA, Choyke P, Vena D, Hwu P |سەردێڕ= gp100 peptide vaccine and interleukin-2 in patients with advanced melanoma | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 22 |پەڕەکان= ٢١١٩–٢١٢٧|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣١٣٢٤| pmc = ٣٥١٧١٨٢| doi = 10.1056/NEJMoa1012863}}</ref> ===BRAF inhibitors=== About 60% of melanomas contain a mutation in the [[BRAF (gene)|B-Raf gene]]. Early clinical trials suggested that B-Raf inhibitors including Plexxicon's [[vemurafenib]] could lead to substantial tumor regression in a majority of patients if their tumor contain the B-Raf mutation.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/02/22/health/research/22trial.html |ئیش=The New York Times |سەردێڕ=A Roller Coaster Chase for a Cure | vauthors = Harmon A |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170210085433/http://www.nytimes.com/2010/02/22/health/research/22trial.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> In June 2011, a large [[clinical trial]] confirmed the positive findings from those earlier trials.<ref name="studies">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=[[The New York Times]]| vauthors = Pollack A |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Drugs Show Promise Slowing Advanced Melanoma|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/06/06/health/research/06melanoma.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170131105246/http://www.nytimes.com/2011/06/06/health/research/06melanoma.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><ref name="pmid21639808">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Chapman PB, Hauschild A, Robert C, Haanen JB, Ascierto P, Larkin J, Dummer R, Garbe C, Testori A, Maio M, Hogg D, Lorigan P, Lebbe C, Jouary T, Schadendorf D, Ribas A, O'Day SJ, Sosman JA, Kirkwood JM, Eggermont AM, Dreno B, Nolop K, Li J, Nelson B, Hou J, Lee RJ, Flaherty KT, McArthur GA |سەردێڕ= Improved survival with vemurafenib in melanoma with BRAF V600E mutation | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 26 |پەڕەکان= ٢٥٠٧–٢٥١٦|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣٩٨٠٨| pmc = ٣٥٤٩٢٩٦| doi = 10.1056/NEJMoa1103782}}</ref> In August 2011, Vemurafenib received FDA approval for the treatment of late-stage melanoma. In May 2013, the [[Food and Drug Administration|US FDA]] approved dabrafenib as a single-agent treatment for patients with BRAF V600E mutation-positive advanced melanoma.<ref name="r20150530">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.reuters.com/article/us-glaxosmithkline-approvals-idUSBRE94S1A020130530 |سەردێڕ= GSK melanoma drugs add to tally of U.S. drug approvals |بڵاوکەرەوە= Reuters |ڕێکەوت= ٣٠ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20150924181713/http://www.reuters.com/article/2013/05/30/us-glaxosmithkline-approvals-idUSBRE94S1A020130530 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> Some researchers believe that combination therapies that simultaneously block multiple pathways may improve efficacy by making it more difficult for the tumor cells to mutate before being destroyed. In October 2012, a study reported that combining Dabrafenib with a [[MEK inhibitor]] [[trametinib]] led to even better outcomes. Compared to Dabrafenib alone, progression-free survival was increased to 41% from 9%, and the median [[progression-free survival]] increased to 9.4 months versus 5.8 months. Some side effects were, however, increased in the combined study.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|بڵاوکەرەوە=News Medical|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Combination of dabrafenib and trametinib delays development of treatment resistance in MM patients|ناونیشان=http://www.news-medical.net/news/20121001/Combination-of-dabrafenib-and-trametinib-delays-development-of-treatment-resistance-in-MM-patients.aspx?page=2|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130514034005/http://www.news-medical.net/news/20121001/Combination-of-dabrafenib-and-trametinib-delays-development-of-treatment-resistance-in-MM-patients.aspx?page=2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref><ref name="pmid23020132">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Flaherty KT, Infante JR, Daud A, Gonzalez R, Kefford RF, Sosman J, Hamid O, Schuchter L, Cebon J, Ibrahim N, Kudchadkar R, Burris HA, Falchook G, Algazi A, Lewis K, Long GV, Puzanov I, Lebowitz P, Singh A, Little S, Sun P, Allred A, Ouellet D, Kim KB, Patel K, Weber J |سەردێڕ= Combined BRAF and MEK inhibition in melanoma with BRAF V600 mutations | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٧| issue = 18 |پەڕەکان= ١٦٩٤–١٧٠٣|ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠١٢| pmid = ٢٣٠٢٠١٣٢| pmc = ٣٥٤٩٢٩٥| doi = 10.1056/NEJMoa1210093}}</ref> In January 2014, the FDA approved the combination of dabrafenib and trametinib for the treatment of people with BRAF V600E/K-mutant metastatic melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= http://www.onclive.com/web-exclusives/FDA-Approves-First-Ever-Combination-for-Metastatic-Melanoma |سەردێڕ= Dabrafenib/Trametinib Combination Approved for Advanced Melanoma |بڵاوکەرەوە= OncLive |ڕێکەوت= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20140125190539/http://www.onclive.com/web-exclusives/FDA-Approves-First-Ever-Combination-for-Metastatic-Melanoma |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> In June 2018, the FDA approved the combination of a BRAF inhibitor [[encorafenib]] and a MEK inhibitor [[binimetinib]] for the treatment of un-resectable or metastatic melanoma with a BRAF V600E or V600K mutation.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Shirley M |سەردێڕ= Encorafenib and Binimetinib: First Global Approvals | journal = Drugs |بەرگ= ٧٨| issue = 12 |پەڕەکان= ١٢٧٧–١٢٨٤|ڕێکەوت= ئابی ٢٠١٨| pmid = ٣٠١١٧٠٢١| doi = 10.1007/s40265-018-0963-x | s2cid = 52020890}}</ref> Eventual resistance to BRAF and MEK inhibitors may be due to a cell surface protein known as [[EPH receptor A2|EphA2]] which is now being investigated.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oncotherapynetwork.com/skin-cancer-melanoma-targets/counteracting-drug-resistance-melanoma |سەردێڕ=Counteracting Drug Resistance in Melanoma |ئیش=OncoTherapy Network |ساڵ=٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150204044952/http://www.oncotherapynetwork.com/skin-cancer-melanoma-targets/counteracting-drug-resistance-melanoma |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> ===Ipilimumab=== At the [[American Society of Clinical Oncology]] Conference in June 2010, the [[Bristol Myers Squibb]] pharmaceutical company reported the clinical findings of their drug [[ipilimumab]]. The study found an increase in median survival from 6.4 to 10 months in patients with advanced melanomas treated with the monoclonal ipilimumab, versus an experimental vaccine. It also found a one-year survival rate of 25% in the control group using the vaccine, 44% in the vaccine and ipilimumab group, and 46% in the group treated with ipilimumab alone.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ= Bristol drug cuts death risk in advanced melanoma |ناونیشان= https://www.reuters.com/article/idUSN0218461520100605 |ئیش= Reuters |ڕێکەوت= ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20101109095301/http://www.reuters.com/article/idUSN0218461520100605 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> However, some have raised concerns about this study for its use of the unconventional control arm, rather than comparing the drug against a placebo or standard treatment.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://blogs.forbes.com/sciencebiz/2010/06/the-risk-for-bristol/ |سەردێڕ=The Risk For Bristol |ئیش=Forbes |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110315041905/http://blogs.forbes.com/sciencebiz/2010/06/06/the-risk-for-bristol/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.news-medical.net/news/20100609/Phase-3-clinical-study-Ipilimumab-boosts-sustains-immune-system-responses-against-melanoma-tumors.aspx |سەردێڕ=Phase 3 clinical study: Ipilimumab boosts, sustains immune system responses against melanoma tumors |بڵاوکەرەوە=News-medical.net |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121019003945/http://www.news-medical.net/news/20100609/Phase-3-clinical-study-Ipilimumab-boosts-sustains-immune-system-responses-against-melanoma-tumors.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> The criticism was that although Ipilimumab performed better than the vaccine, the vaccine has not been tested before and may be causing toxicity, making the drug appear better by comparison. Ipilimumab was approved by the FDA in March 2011 to treat patients with late-stage melanoma that has spread or cannot be removed by surgery.<ref>{{cite press release |url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm1193237.htm |title=FDA approves new treatment for a type of late-stage skin cancer | vauthors = Jefferson E |date=25 March 2011 |publisher=[[Food and Drug Administration (United States)|U.S. Food and Drug Administration]] (FDA) |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110327063147/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm1193237.htm |archive-date=27 March 2011 }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/03/26/business/26drug.html |سەردێڕ=Approval for Drug That Treats Melanoma | vauthors = Pollack A |ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١١|ئیش=[[The New York Times]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110401011816/http://www.nytimes.com/2011/03/26/business/26drug.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی نیسانی ٢٠١١}}</ref><ref name="Drugs.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ئیش= Drugs.com |ناونیشان= https://www.drugs.com/yervoy.html |سەردێڕ= Yervoy |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110809231412/http://www.drugs.com/yervoy.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١١}}</ref> In June 2011, a clinical trial of ipilimumab plus [[dacarbazine]] combined this immune system booster with the standard chemotherapy drug that targets cell division. It showed an increase in median survival for these late-stage patients to 11 months instead of the 9 months normally seen. Researchers were also hopeful of improving the five-year survival rate, though serious adverse side effects were seen in some patients. A course of treatment costs $120,000. The drug's brandname is Yervoy.<ref name="studies"/><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Robert C, Thomas L, Bondarenko I, O'Day S, Weber J, Garbe C, Lebbe C, Baurain JF, Testori A, Grob JJ, Davidson N, Richards J, Maio M, Hauschild A, Miller WH, Gascon P, Lotem M, Harmankaya K, Ibrahim R, Francis S, Chen TT, Humphrey R, Hoos A, Wolchok JD |سەردێڕ= Ipilimumab plus dacarbazine for previously untreated metastatic melanoma | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 26 |پەڕەکان= ٢٥١٧–٢٥٢٦|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣٩٨١٠| doi = 10.1056/NEJMoa1104621 | doi-access = free}}</ref> === شێوازەکانی چاودێریکردن === پێشکەوتنەکان لە پشکنینی سەرەتاییی سەروو دەنگ بە ڕوونیی بەرز، ڕێگەیان بۆ چاودێریکردنی بارگرانیی بڵاوبووەوە بە لیمفەگرێ پاسەوانەکان خۆش کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Voit C, Van Akkooi AC, Schäfer-Hesterberg G, Schoengen A, Kowalczyk K, Roewert JC, Sterry W, Eggermont AM |سەردێڕ= Ultrasound morphology criteria predict metastatic disease of the sentinel nodes in patients with melanoma | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٢٨| issue = 5 |پەڕەکان= ٨٤٧–٨٥٢|ڕێکەوت= شوباتی ٢٠١٠| pmid = ٢٠٠٦٥١٧٥| doi = 10.1200/JCO.2009.25.7428 | doi-access = free}}</ref> پشکنینی سەرەتایی و چاودێریکردنی سەروو دەنگ لە تاقیکردنەوەی مێلانۆما{{تێبینی|بە ئینگلیزی: Screening and Surveillance of Ultrasound in Melanoma trial، بە کورتە: SUNMEL.}} خەریکی ھەڵسەنگاندنی سەروو دەنگە وەک جێگرەوەیەک بۆ شێوازەکانی نەشتەرگەریی ھێرشبەرانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.malignant-melanoma.org/sunmel |سەردێڕ=malignant-melanoma.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111014181613/http://www.malignant-melanoma.org/sunmel/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> === چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک === لە ھەندێک وڵاتاندا، شێوازەکانی چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک لێکۆڵینەوەیان لەسەر دەکرێت و بۆ چارەسەرکردنی مێلانۆما بەکار دەھێنرێن. چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک لقێکی ھیواردارکەری [[چارەسەری ڤایرۆسی]]یە، کە تێیدا [[ڤایرۆسی ئۆنکۆلیتیک|ڤایرۆسەکانی ئۆنکۆلیتیک]] بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکان بەکار دەھێنرێن؛ ڤایرۆسەکان دەتوانن [[مێتابۆلیزم]] زیاتر بکەن، بەرگریی دژەتومۆر کەمتر بکەنەوە و ڕەگەکان تێک بدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Forbes NE, Abdelbary H, Lupien M, Bell JC, Diallo JS |سەردێڕ= Exploiting tumor epigenetics to improve oncolytic virotherapy | journal = Frontiers in Genetics |بەرگ= ٤|پەڕە= ١٨٤|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠١٣| pmid = ٢٤٠٦٢٧٦٨| pmc = ٣٧٧٨٨٥٠| doi = 10.3389/fgene.2013.00184 | doi-access = free}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥دا نیشان درا کە تالیمۆجین لاھێرپارێپڤێک{{تێبینی|بە ئینگلیزی: Talimogene laherparepvec / T-VEC.}} (کە چارەسەرێکی بەرگریی ئۆنکۆلیتیکی وەرگیراو لە ڤایرۆسی ھێرپیس سیمپلێکسی جۆری یەکەمە) لە بەرامبەر مێلانۆمای گوازراوەدا بەسوودە و ماوەی زیندوومانەوەی نەخۆشەکان ٤٫٤ مانگان زۆرتر دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Andtbacka RH, Kaufman HL, Collichio F, Amatruda T, Senzer N, Chesney J, Delman KA, Spitler LE, Puzanov I, Agarwala SS, Milhem M, Cranmer L, Curti B, Lewis K, Ross M, Guthrie T, Linette GP, Daniels GA, Harrington K, Middleton MR, Miller WH, Zager JS, Ye Y, Yao B, Li A, Doleman S, VanderWalde A, Gansert J, Coffin RS |سەردێڕ= Talimogene Laherparepvec Improves Durable Response Rate in Patients With Advanced Melanoma | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٣٣| issue = 25 |پەڕەکان= ٢٧٨٠–٢٧٨٨|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠١٥| pmid = ٢٦٠١٤٢٩٣| doi = 10.1200/JCO.2014.58.3377 | s2cid = 23663167 | doi-access = free}}</ref><ref name=Syn2017/> === دژە ڤایرۆسییەکان === Antiretrovirals have been tested [[in vitro]] against melanoma. The rationale behind this lies in their potential to inhibit human endogenous [[retrovirus]]es, whose activity has been associated with the development of melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Costa B, Vale N |سەردێڕ= Exploring HERV-K (HML-2) Influence in Cancer and Prospects for Therapeutic Interventions | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٤| issue = 19 |پەڕە= ١٦١٥|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠٢٣| pmid = ٣٧٨٣٤٠٧٨| doi = 10.3390/ijms25031615 | doi-access = free | pmc = ١٠٥٧٢٣٨٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Müller MD, Holst PJ, Nielsen KN |سەردێڕ= A Systematic Review of Expression and Immunogenicity of Human Endogenous Retroviral Proteins in Cancer and Discussion of Therapeutic Approaches | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٣| issue = 3 |پەڕە= ١٣٣٠|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠٢٢| pmid = ٣٥١٦٣٢٥٤| pmc = ٨٨٣٦١٥٦| doi = 10.3390/ijms23031330 | doi-access = free}}</ref> Evidence from studies on melanoma cell lines indicates that antiretroviral drugs, including lamivudine, doravirine, and cabotegravir, can effectively downregulate the expression of human endogenous retroviruses (HERV-K). These drugs not only reduce cell growth and invasiveness but also enhance the potential of immune checkpoint therapies.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Zanrè V, Bellinato F, Cardile A, Passarini C, Monticelli J, Di Bella S, Menegazzi M |سەردێڕ= Lamivudine, Doravirine, and Cabotegravir Downregulate the Expression of Human Endogenous Retroviruses (HERVs), Inhibit Cell Growth, and Reduce Invasive Capability in Melanoma Cell Lines | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٥| issue = 3 |پەڕە= ١٦١٥|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠٢٤| pmid = ٣٨٣٣٨٨٩٣| pmc = ١٠٨٥٥٣٦٣| doi = 10.3390/ijms25031615 | doi-access = free}}</ref> Furthermore, they have shown promise in addressing resistance mechanisms that emerge following prolonged treatment with BRAF inhibitors like dabrafenib and AZ628. By restoring apoptosis, decreasing cell viability, and influencing tumor suppressor proteins, these antiretrovirals offer a compelling strategy to tackle therapeutic resistance in melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Zanrè V, Bellinato F, Cardile A, Passarini C, Di Bella S, Menegazzi M |سەردێڕ= BRAF-Mutated Melanoma Cell Lines Develop Distinct Molecular Signatures After Prolonged Exposure to AZ628 or Dabrafenib: Potential Benefits of the Antiretroviral Treatments Cabotegravir or Doravirine on BRAF-Inhibitor-Resistant Cells | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٥| issue = 22 | article-number = 11939 |ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠٢٤| pmid = ٣٩٥٩٦٠٠٩| pmc = ١١٥٩٣٤٠٣| doi = 10.3390/ijms252211939 | doi-access = free}}</ref> Further developments are awaited through animal model testing. === MicroRNAs === Recent research has identified miR-139-5p, a small noncoding RNA, as a potential tumor suppressor in melanoma. Overexpression of miR-139-5p has been shown to inhibit cell proliferation, migration, and invasion while inducing apoptosis in melanoma cells. These effects are associated with the downregulation of IGF1R, a receptor that activates the PI3K/AKT signaling pathway. By suppressing IGF1R-mediated signaling, miR-139-5p reduces melanoma cell aggressiveness. These findings highlight miR-139-5p as a potential therapeutic agent and emphasize the significance of miRNA regulation in melanoma development and treatment.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Yang |یەکەم١=Chaoying |دوایین٢=Xia |یەکەم٢=Zhaoxia |دوایین٣=Zhu |یەکەم٣=Lifei |دوایین٤=Li |یەکەم٤=Yanchang |دوایین٥=Zheng |یەکەم٥=Zhixin |دوایین٦=Liang |یەکەم٦=Jianying |دوایین٧=Wu |یەکەم٧=Liangcai |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=MicroRNA-139-5p modulates the growth and metastasis of malignant melanoma cells via the PI3K/AKT signaling pathway by binding to IGF1R |journal=Cell Cycle |بەرگ=١٨|issue=24 |پەڕەکان=٣٥١٣–٣٥٢٤|doi=10.1080/15384101.2019.1690881 |issn=1551-4005 |pmc=٦٩٢٧٧٠٢|pmid=٣١٧٢٤٤٥٤}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{sister project links||d=Q180614|c=Category:Melanoma|n=no|q=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=مێلانۆما|species=no}} {{Medical resources | DiseasesDB = 7947 | ICD11 = {{ICD11|XH4846}} | ICD10 = {{ICD10|C|43|9|c|43}}, {{ICD10|D03}} | ICD9 = {{ICD9|172.9}} | ICDO = {{ICDO|8720|3}} | OMIM = 155600 | MedlinePlus = 000850 | eMedicineSubj = derm | eMedicineTopic = 257 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|med|1386}} {{eMedicine2|ent|27}} {{eMedicine2|plastic|456}} | MeshID = D008545 }} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:مێلانۆما| ]] [[پۆل:شێرپەنجەی پێست]] [[پۆل:بیرھێنەرەوە پزیشکییەکان]] 3c2hrqbscrhvr2s965rwoutoi4l3v4d 1614195 1614175 2026-08-01T19:29:53Z Hivja 64112 /* چارەسە ئامانجدارەکان */ 1614195 wikitext text/x-wiki {{ئامادەکردن}} {{Infobox medical condition | name = مێلانۆما{{ھن}}Melanoma | synonyms = مێلانۆمای مەترسیدار ({{بە ئینگلیزی|Malignant melanoma}}) | image = Melanoma.jpg | alt = A back irregular Tumor {{convert|2.5|cm|in|0|abbr=on}} by {{convert|1.5|cm|in|1|abbr=on}} | pronounce = {{IPAc-en|audio=En-melanoma.oga|ˌ|m|ɛ|l|ə|ˈ|n|oʊ|m|ə}} | field = [[شێرپەنجەناسی]] و [[پێستناسی]] | symptoms = [[خاڵ (پێست)|خاڵ]]ێک کە قەبارەکەی گەورەتر دەبێت، لێوارەکانی ناڕێکن، ڕەنگەکەی دەگۆڕێت، خورانی ھەیە یان پێستەکەی تێک چووە.<ref name=NCI2015/> | complications = | onset = | duration = | causes = [[تیشکی سەروو وەنەوشەیی]] (خۆر، [[گڵۆپی دەباخیکردن]])<ref name=WCR2014/> | risks = Family history, many moles, [[immunosuppression|poor immune function]]<ref name=NCI2015/> | diagnosis = [[Tissue biopsy]]<ref name=NCI2015/> | differential = [[Seborrheic keratosis]], [[lentigo]], [[blue nevus]], [[dermatofibroma]]<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Goldstein BG, Goldstein AO |سەردێڕ= Diagnosis and management of malignant melanoma | journal = American Family Physician |بەرگ= ٦٣| issue = 7 |پەڕەکان= ١٣٥٩–٦٨, ١٣٧٤|ڕێکەوت= نیسانی ٢٠٠١| pmid = ١١٣١٠٦٥٠}}</ref> | prevention = [[کرێمی دژەخۆر]]، دوورکەوتنەوە لە تیشکی سەروو وەنەوشەیی<ref name=WCR2014/> | treatment = Surgery<ref name=NCI2015/> | medication = | prognosis = [[Five-year survival rates]] 100% (localized), 35% (disseminated) in the US (٢٠١٥–٢٠٢١)<ref name=SEER2026/> | frequency = ٣٫١ ملیۆن (٢٠١٥)<!-- prevalence --><ref name=GBD2015Pre/> | deaths = ٥٩،٨٠٠ (٢٠١٥)<ref name=GBD2015De/> }} <!-- پێناسە و نیشانەکان --> '''مێلانۆما''' ({{بە ئینگلیزی|Melanoma}}) جۆرێکە لە [[شێرپەنجە]]، بە شێوەیەکی گشتی [[شێرپەنجەی پێست]]؛ ئەم شێرپەنجەیە لە خانە بەرھەمھێنەرەکانی [[مێلانین]] کە بە [[مێلانۆسایت]] ناسراون گەشە دەکات.<ref name="NCI2015">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Melanoma Treatment – for health professionals |ناونیشان=http://www.cancer.gov/types/skin/hp/melanoma-treatment-pdq|وێبگە=National Cancer Institute|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150704213842/http://www.cancer.gov/types/skin/hp/melanoma-treatment-pdq|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> مێلانۆما بە شێوەیەکی گشتی لە پێستدا ڕوودەدات، بەڵام ڕەنگە بە دەگمەن لە دەم، ڕیخۆڵە یان چاویشدا ([[مێلانۆمای یووڤێئال]]) ببینرێت.<ref name="NCI2015" /><ref name="WCR2014" /> لە شێوازی زۆر دەگمەنتردا دەتوانرێت لە [[سی (ئەندام)|سییەکان]]یشدا ڕوو بدات، کە وەک مێلانۆمای سەرەتاییی سییەکان ناسراوە و تەنیا لە ٠٫٠١٪ی [[تومۆری سی|تومۆری سەرەتاییی سییەکان]]دا ڕوو دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ= Malignant melanoma of the lung: case series |journal= Kardiochirurgia I Torakochirurgia Polska = Polish Journal of Cardio-Thoracic Surgery |بەرگ= ١٢|issue= 1 |پەڕەکان= ٧٢–٧٦|doi= 10.5114/kitp.2015.50575 |pmid= ٢٦٣٣٦٤٨٥|pmc=٤٥٢٠٥٠٧| vauthors = Postrzech-Adamczyk K, Chabowski M, Głuszczyk-Ferenc B, Wodzińska A, Muszczyńska-Bernhard B, Szuba A, Janczak D}}</ref> لە مێینەکاندا، مێلانۆما زۆربەی جاران لە قاچەکان و لە نێرەکاندا، لە شوێنەکانی پشت ڕوو دەدات.<ref name=WCR2014/> مێلانۆما زۆر جار بە «مێلانۆمای مەترسیدار» دەناسرێت، بەڵام کۆمەڵگای پزیشکی جەخت لەوە دەکاتەوە کە شتێک نییە بە ناوی ''مێلانۆمای بێمەترسی'' و پێشنیاری ئەوە دەکەن کە پێویستە لە زاراوەی ''مێلانۆمای مەترسیدار'' دوور بکەونەوە چونکە زیادییە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Schwartzman RM, Orkin M |سەردێڕ=A Comparative Study of Diseases of Dog and Man |ڕێکەوت=١٩٦٢|بڵاوکەرەوە=Thomas |شوێن=Springfield, IL |پەڕە=٨٥|وتەگێڕانەوە=The term 'melanoma' in human medicine indicates a malignant growth; the prefix 'malignant' is redundant.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Bobonich M, Nolen ME |سەردێڕ=Dermatology for Advanced Practice Clinicians |ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Wolters Kluwer |شوێن=Philadelphia |پەڕە=١٠٦|وتەگێڕانەوە=The term malignant melanoma is becoming obsolete because the word 'malignant' is redundant as there are no benign melanomas.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Farlex Partner Medical Dictionary |ڕێکەوت=٢٠١٢|ناونیشان=https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Melanoma%2c+Malignant |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Avoid the redundant phrase malignant melanoma. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220610135029/https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Melanoma%2c+Malignant |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نزیکەی ٣٠٪ی مێلانۆمەکان لە [[خاڵ (پێست)|خاڵ]]ەکانەوە گەشە دەکەن.<ref name="Joshi 2025">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Joshi |یەکەم١=Urvashi Mitbander |دوایین٢=Kashani-Sabet |یەکەم٢=Mohammed |دوایین٣=Kirkwood |یەکەم٣=John M. |سەردێڕ=Cutaneous Melanoma: A Review |journal=JAMA |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠٢٥|doi=10.1001/jama.2025.13074 |pmid=٤٠٨٥٣٥٥٧}}</ref> گۆڕانکارییەکانی خاڵێک کە دەتوانێت ئاماژە بە مێلانۆما بکات بریتین لە زۆربوون؛ بەتایبەتی زۆربوونی خێرا لە قەبارەدا، لێوارەکانی ناڕێکوپێک، گۆڕانی ڕەنگ، خوران، یان تێکچوونی پێست. <!-- ھۆکارەکان و دەستنیشانکردن --> ھۆکاری سەرەکیی مێلانۆما، بەرکەوتنی [[تیشکی سەروو وەنەوشەیی]]یە بۆ ئەو کەسانەی ئاستی مێلانینی [[ڕەنگی پێستی مرۆڤ|ڕەنگی پێست]]یان کەمە.<ref name=WCR2014/><ref name="SunM"/> تیشکی سەروو وەنەوشەیی لەوانەیە لە خۆر یان سەرچاوەی ترەوە بێت، وەک [[گڵۆپی دەباخیکردن]].<ref name=WCR2014/> ئەو کەسانەی کە خاڵی زۆر، مێژووی ئەندامانی تووشبووی خێزانی و [[سەرکوتی کۆئەندامی بەرگری|کۆئەندامی بەرگریی لاواز]]یان ھەیە مەترسیی زیاتریان لەسەرە.<ref name=NCI2015/> ھەروەھا ژمارەیەک [[تێکچوونی بۆماوەیی|نەخۆشیی بۆماوەیی]]ی دەگمەنیش، وەک [[زیرۆدەرما پیگمەنتۆسوم]]، مەترسییەکە زیاد دەکەن.<ref name=Az2014/> دەستنیشانکردن بە [[بایۆپسی]] و شیکاریی ھەر برینێکی پێست کە نیشانەکانی تووشبوون بە شێرپەنجەی ھەیە ئەنجام دەدرێت.<ref name=NCI2015/> <!-- خۆپاراستن، چارەسەرکردن و پێشبینیکردن --> دوورکەوتنەوە لە تیشکی سەروو وەنەوشەیی و بەکارھێنانی [[کرێمی دژەخۆر]] لە بارودۆخی تیشکدانەوەی زۆری سەروو وەنەوشەییی خۆر، ڕەنگە ڕێگری لە مێلانۆما بکات.<ref name=WCR2014/> چارەسەرکردن بە شێوەیەکی گشتی بریتییە لە لابردنی مێلانۆما و شانە تێکچووەکانی دەوروبەری بە نەشتەرگەری.<ref name=NCI2015/> بۆ ئەو کەسانەی کە شێرپەنجەکەیان ھەندێک گەورەترە، [[لیمفەگرێ]]کانی دەوروبەر ڕەنگە لەبەر دەرکەوتنی ئاستی بڵاوبوونەوە ([[مێتاستاز]]) پشکنینیان بۆ بکرێت.<ref name=NCI2015/> ئەگەر مێتاستاز ڕووی نەدابێت، زۆربەی تووشبووان چارەسەریان بۆ دەکرێت.<ref name=NCI2015/> بۆ ئەوانەی کە مێلانۆمایەکەیان گەشەی پێیدا کردووە، [[چارەسەرکردنی بەرگریی شێرپەنجە]]، [[دەرمانە ژینناسییەکان]]، [[چارەسەری تیشکی]] یان [[چارەسەری کیمیایی]] لەوانەیە مانەوەیان باشتر بکات.<ref name=NCI2015/><ref name="Syn2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Syn NL, Teng MW, Mok TS, Soo RA |سەردێڕ= De-novo and acquired resistance to immune checkpoint targeting | journal = The Lancet. Oncology |بەرگ= ١٨| issue = 12 |پەڕەکان= e٧٣١–e٧٤١|ڕێکەوت= کانوونی یەکەمی ٢٠١٧| pmid = ٢٩٢٠٨٤٣٩| doi = 10.1016/s1470-2045(17)30607-1}}</ref> بەھۆی چارەسەرکردن، ڕێژەی مانەوەی پێنج ساڵە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لەناو ئەو کەسانە کە نەخۆشییەکی ناوچەیییان ھەیە ١٠٠٪، لە شێوازی تەشەنەکردنی نەخۆشییەکە بۆ لیمفەگرێکان ٣٥٪ و لەناو ئەوانەی کە تەشەنەکردنی دوورمەودایان ھەیە ٣٥٪ تۆمار کراوە.<ref name=SEER2026>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=SEER Stat Fact Sheets: Melanoma of the Skin|ناونیشان=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/melan.html|وێبگە=NCI|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> ئەگەری دووبارەبوونەوە یان بڵاوبوونەوەی مێلانۆما بە ئەستوورییەکەی، خێراییی دابەشبوونی خانەکان و تێکچوون یان تێکنەچوونی پێستی سەرەوەی پەیوەندیی ھەیە.<ref name=WCR2014/> <!-- پەتاناسی --> مێلانۆما مەترسیدارترین جۆری شێرپەنجەی پێستە.<ref name=WCR2014/> لە ساڵی ٢٠١٥دا، ٣٫١ ملیۆن کەس نەخۆشیی چالاکیان ھەبووە کە بووە ھۆی مردنی ٥٩،٨٠٠ کەس.<ref name=GBD2015Pre>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet |بەرگ= ٣٨٨| issue = 10053 |پەڕەکان= ١٥٤٥–١٦٠٢|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٦| pmid = ٢٧٧٣٣٢٨٢| pmc = ٥٠٥٥٥٧٧| doi = 10.1016/S0140-6736(16)31678-6 | collaboration = GBD 2015 Disease Injury Incidence Prevalence Collaborators | vauthors = Vos T, Allen C, Arora M, Barber RM, Bhutta ZA, Brown A, Carter A, Casey DC, Charlson FJ, Chen AZ, Coggeshall M, Cornaby L, Dandona L, Dicker DJ, Dilegge T, Erskine HE, Ferrari AJ, Fitzmaurice C, Fleming T, Forouzanfar MH, Fullman N, Gething PW, Goldberg EM, Graetz N, Haagsma JA, Hay SI, Johnson CO, Kassebaum NJ, Kawashima T, Kemmer L}}</ref><ref name=GBD2015De>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ= Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet |بەرگ= ٣٨٨| issue = 10053 |پەڕەکان= ١٤٥٩–١٥٤٤|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٦| pmid = ٢٧٧٣٣٢٨١| pmc = ٥٣٨٨٩٠٣| doi = 10.1016/s0140-6736(16)31012-1 | collaboration = GBD 2015 Mortality Causes of Death Collaborators | vauthors = Wang H, Naghavi M, Allen C, Barber RM, Bhutta ZA, Carter A, Casey DC, Charlson FJ, Chen AZ, Coates MM, Coggeshall M, Dandona L, Dicker DJ, Erskine HE, Ferrari AJ, Fitzmaurice C, Foreman K, Forouzanfar MH, Fraser MS, Fullman N, Gething PW, Goldberg EM, Graetz N, Haagsma JA, Hay SI, Huynh C, Johnson CO, Kassebaum NJ, Kinfu Y, Kulikoff XR}}</ref> پێشبینی دەکرێت ڕێژەی تووشبوون بە مێلانۆما لە ئاست جیھاندا، لە ٣٣١،٧٢٢ تووشبوو لە ساڵی ٢٠٢٢دا، بۆ ٥١٠،٠٠٠ تووشبوو لە ساڵی ٢٠٤٠دا بەرز ببێتەوە.<ref name="Joshi 2025"/> ھەرچەندە لەگەڵ بەردەستبوونی چارەسەرە نوێترەکان، ڕێژەی مردن کەمتر دەبێتەوە مردن کەم دەبێتەوە.<ref name="Joshi 2025"/> نزیکەی ٨٠٪ی ڕێژەی تووشبوون لە ئاست جیھاندا لە کەسانی تەمەن ٥٠ ساڵ یان گەورەتر ڕوو دەدات.<ref name="Joshi 2025"/> ئوسترالیا و نیوزیلاند زۆرترین ڕێژەی تووشبوون بە مێلانۆمایان لە جیھاندا ھەیە.<ref name=WCR2014/> ڕێژەی بەرزی تووشبوون لە باکووری ئەورووپا و ئەمریکای باکووریشدا ڕوو دەدات، لە کاتێکدا ڕێژەی تووشبوون لە ئاسیا، ئەفریقا و ئەمریکای لاتیندا کەمترە.<ref name=WCR2014/> لە ویلایەتە یەکگرتووەکان مێلانۆما نزیکەی ١٫٦ ھێندە زیاتر لە پیاواندا بەراورد بە ژنان ڕوو دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=USCS Data Visualizations |ناونیشان=https://gis.cdc.gov/Cancer/USCS/DataViz.html |وێبگە=gis.cdc.gov |وتەگێڕانەوە=Need to select "melanoma" |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200317210642/https://gis.cdc.gov/Cancer/USCS/DataViz.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مێلانۆما لە دەیەی ١٩٦٠ەوە زیاتر لەو ناوچانەدا باوتر بووە کە زۆربەی دانیشتووانی لە [[کۆچکردنی ئەورووپییەکان|کەسانی بە ڕەچەڵەک ئەورووپی]] پێکدێن.<ref name="WCR2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=World Cancer Report|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=World Health Organization|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٨٣٢-٠٤٢٩-٩|پەڕەکان=Chapter ٥.١٤|ناونیشان=https://www.iarc.fr/en/publications/pdfs-online/wcr/2003/WorldCancerReport.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140530232406/http://www.iarc.fr/en/publications/pdfs-online/wcr/2003/WorldCancerReport.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref><ref name="Az2014">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Azoury SC, Lange JR |سەردێڕ= Epidemiology, risk factors, prevention, and early detection of melanoma | journal = The Surgical Clinics of North America |بەرگ= ٩٤| issue = 5 |پەڕەکان= ٩٤٥–٦٢, vii|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٤| pmid = ٢٥٢٤٥٩٦٠| doi = 10.1016/j.suc.2014.07.013}}</ref> == نیشانەکان == نیشانە سەرەتاییەکانی مێلانۆما بریتین لە گۆڕانکاری لە شێوە یان ڕەنگی [[خاڵ (پێست)|خاڵەکان]]ی پێشوو، یانیش لە [[مێلانۆمای گرێدار]]دا دەرکەوتنی گرێیەکی نوێ لە ھەر شوێنێکی پێستدا. لە قۆناغەکانی دواتردا، ڕەنگە خاڵەکە [[خوران]]، [[برینی پێست|برین]] یان خوێنبەربوونی ھەبێت. نیشانە سەرەتاییەکانی مێلانۆما{{تێبینی|بە شێوازی کورتکراوی پیتی سەرەتای ھەر نیشانەیەک بە ئینگلیزی دەبێتە ABCDEEFG.}} بریتین لە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cdc.gov/cancer/skin/basic_info/symptoms.htm|سەردێڕ=CDC - What Are the Symptoms of Skin Cancer?|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=www.cdc.gov|زمان=en-us|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181207125444/https://www.cdc.gov/cancer/skin/basic_info/symptoms.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Daniel Jensen J, Elewski BE |سەردێڕ= The ABCDEF Rule: Combining the "ABCDE Rule" and the "Ugly Duckling Sign" in an Effort to Improve Patient Self-Screening Examinations | journal = The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology |بەرگ= ٨| issue = 2 |پەڕە= ١٥|ڕێکەوت= شوباتی ٢٠١٥| pmid = ٢٥٧٤١٣٩٧| pmc = ٤٣٤٥٩٢٧}}</ref> * ناھاوسەنگی * سنوورەکان (ناڕێکی بە لێوار و گۆشەوە) * ڕەنگ ([[جۆراوجۆری (شانەناسی)|جۆراوجۆر]]) * تیرە (گەورەتر لە ٦ میلیمەتر وەک قەبارەی [[ڕەشکەرەوە]]ی پێنووسێک) * پەرەسەندن بە تێپەڕبوونی کات ئەم پۆلێنکردنە مێلانۆمای گرێدار کە پۆلێنبەندیی تایبەتی خۆی ھەیە ناگرێتەوە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.molemap.co.nz/knowledge-centre/efg-nodular-melanomas|سەردێڕ=The EFG of Nodular Melanomas {{!}} MoleMap New Zealand|وێبگە=The EFG of Nodular Melanomas {{!}} MoleMap New Zealand|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190202041434/https://www.molemap.co.nz/knowledge-centre/efg-nodular-melanomas|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * بەرزتر لە ئاستی پێست * ھەستی ڕەقبوون لە کاتی دەستلێدان * گەشەکردن مێلانۆمای گوازراو لەوانەیە ببێتە ھۆی نیشانە نادیاریکراوەکانی [[سیندرۆمی پارانیۆپلاستیک|پارانیۆپلاستیک]]، لەوانە لەدەستدانی ئارەزووی خواردن، [[دڵتێکەڵھاتن]]، ڕشانەوە و ماندووبوون. [[مێتاستازی مێشک|مێتاستازەکانی مێشک]] بەتایبەتی لە نەخۆشانی تووشبوو بە مێلانۆمای گوازراوەدا باوترن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Fiddler IJ |سەردێڕ= Melanoma Metastasis | journal = Cancer Control |بەرگ= ٢| issue = 5 |پەڕەکان= ٣٩٨–٤٠٤|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٩٩٥| pmid = ١٠٨٦٢١٨٠| doi = 10.1177/107327489500200503 | doi-access = free}}</ref> شوێنە باوەکانی تری مێتاستازی مێلانۆما بریتین لە [[جەرگ]]، ڕیخۆڵەکان، [[ئێسک]]، [[سی (ئەندام)|سییەکان]] و لیمفەگرێ دوورەکان.<ref name="Joshi 2025"/> == مێژوو == ھەرچەندە مێلانۆما نەخۆشییەکی نوێ نییە، بەڵام بەڵگەکانی سەربارەت بە ڕوودانی لە سەردەمە کۆنەکاندا ھەتا ڕادەیەکی بەرچاو کەمن. بەم دۆخەش، نموونەیەک لە پشکنینی دەیەی ١٩٦٠ لەسەر نۆ [[مۆمیا]] لە [[پێروو]]دا، کە لە ڕێگای [[کاربۆن-١٤|ڕادیۆکاربۆن]]ەوە تەمەنی ٢٤٠٠ ساڵەی دەرکەوت، نیشانە دیارەکانی مێلانۆمای نیشان دەدا: بارستە مێلانۆتییەکان لە پێستدا و مێتاستازە بڵاوبووەکان بۆ ئێسکەکان.<ref name="urteaga">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Urteaga O, Pack GT |سەردێڕ= On the antiquity of melanoma | journal = Cancer |بەرگ= ١٩| issue = 5 |پەڕەکان= ٦٠٧–٦١٠|ڕێکەوت= ئایاری ١٩٦٦| pmid = ٥٣٢٦٢٤٧| doi = 10.1002/1097-0142(196605)19:5<607::AID-CNCR2820190502>3.0.CO;2-8 | doi-access = free}}</ref> دەوترێت [[جۆن ھانتەر (نەشتەرگەر)|جۆن ھانتەر]] یەکەمین کەسە کە نەشتەرگەریی بۆ مێلانۆمای بڵاوبووەوە کردووە لە ساڵی ١٧٨٧دا. ھەرچەندە بە وردی نەیدەزانی چییە، بەڵام بە «گرێی کوارگیی شێرپەنجەیی» وەسفی کردووە. ئەو تومۆرە بڕاوە لە ''مۆزەخانەی ھانتەریان'' لە [[کۆلێژی شاھانەی نەشتەرگەرانی ئینگلتەرا]] دانراوە. ھەتا ساڵی ١٩٦٨ درێژەی کێشا ھەتا پشکنینی وردبینیی نموونەکە نیشانی بدات کە نموونەکە مێلانۆمی بڵاوبووەوەیە.<ref name="bodenham">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Bodenham DC |سەردێڕ= A study of 650 observed malignant melanomas in the South-West region | journal = Annals of the Royal College of Surgeons of England |بەرگ= ٤٣| issue = 4 |پەڕەکان= ٢١٨–٢٣٩|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٩٦٨| pmid = ٥٦٩٨٤٩٣| pmc = ٢٣١٢٣١٠}}</ref> پزیشکی فەڕەنسی، [[ڕێنی لاینێک]] یەکەمین کەس بوو کە مێلانۆمای وەک نەخۆشییەک وەسف کرد. ڕاپۆرتەکەی ئەو سەرەتا لە درێژەی گوتارێکدا بۆ ''فاکەڵتیی پزیشکیی پاریس'' لە ساڵی ١٨٠٤دا پێشکەش کرا و دواتر لە ساڵی ١٨٠٦دا وەک بووڵتەنێک بڵاو کرایەوە.<ref name="laennec">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Laennec RT |ساڵ= ١٨٠٦|سەردێڕ= Sur les melanoses |journal= Bulletin de la Faculté de Médecine de Paris |بەرگ= ١|پەڕەکان= ٢٤–٢٦}}</ref> یەکەمین ڕاپۆرتی زمانی ئینگلیزی لەبارەی مێلانۆمادا لەلایەن پزیشکێکی گشتیی ئینگلیزی لە ستۆربریج، ویلیام نۆریسەوە لە ساڵی ١٨٢٠ بڵاو کرایەوە.<ref name="norris1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Norris W |سەردێڕ= Case of Fungoid Disease | journal = Edinburgh Medical and Surgical Journal |بەرگ= ١٦| issue = 65 |پەڕەکان= ٥٦٢–٥٦٥|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ١٨٢٠| pmid = ٣٠٣٣٢٠٨٩| pmc = ٥٨٣٠٢٠٩}}</ref> ئەو لە کارەکانی دواتری خۆی لە ساڵی ١٨٥٧دا ئاماژەی بەوە کرد کە مەیلی خێزانیی بۆ گەشەکردنی مێلانۆما ھەیە ''(ھەشت حاڵەتی [[مێلانۆز]] لەگەڵ تێبینییەکانی سەبارەت بە نەخۆشیناسی و چارەسەری لەسەر ئەو نەخۆشییە)''. نۆریس ھەروەھا بە دیتنی ئەوەی کە زۆربەی نەخۆشەکانی ڕەنگی پێستیان کاڵ بووە، پێشەنگ بوو لە پێشنیارکردنی پەیوەندیی نێوان خاڵ و مێلانۆما و ئەگەری پەیوەندیی نێوان مێلانۆما و بەرکەوتنە ژینگەیییەکان.<ref>Norris W. Eight cases of Melanosis with pathological and therapeutical remarks on that disease. London: Longman; 1857.</ref> ھەروەھا ئەو باسی لەوە کرد کە مێلانۆماکان دەتوانن بێ مێلانین بن و دواتر بە دیتنی ئەوەی کە دەتوانن بۆ ئەندامە ناوەکییەکانی تر بڵاو ببنەوە، سروشتی گوازراوەی مێلانۆمای نیشان دا. یەکەمین دانپێدانانی فەرمی بە نەبوونی توانای چارەسەرکردنی مێلانۆمای پێشکەوتوو، لەلایەن [[ساموێل کووپەر (نەشتەرگەر)|ساموێل کووپەر]]ەوە بوو لە ساڵی ١٨٤٠. ئەو ڕای گەیاند کە تاکە چانسی چارەسەرکردن پەیوەستە بە لابردنی پێشوەختەی نەخۆشییەکە (واتە ھەڵگرتنی پێشوەختەی خاڵە مەترسیدارەکە).<ref name="cooper">{{بیرخستنەوەی کتێب| vauthors = Cooper S |سەردێڕ=The First Lines of the Theory and Practice of Surgery: Including the Principle Operations|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=hgE0AQAAMAAJ|ساڵ=١٨٤٤|بڵاوکەرەوە=S.S. and W. Wood|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210804234929/https://books.google.com/books?id=hgE0AQAAMAAJ|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای زیاتر لە سەدە و نیوێک، ئەم دۆخە ھەتا ڕادەیەکی زۆر بەبێ گۆڕانکاری ماوەتەوە. === زاراوەناسی === وشەی ''مێلانۆما'' لە سەدەی نۆزدەدا ھاتووەتە ناو ئینگلیزی لە [[لاتینی نوێ]]وە<ref name="MW_Collegiate">{{بیرخستنەوە|نووسەر=Merriam-Webster |بەستەری نووسەر=Merriam-Webster |سەردێڕ=Merriam-Webster's Collegiate Dictionary |بڵاوکەرەوە=Merriam-Webster |ناونیشان=http://unabridged.merriam-webster.com/collegiate/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201010163505/https://unabridged.merriam-webster.com/subscriber/login?redirect_to=%2Fcollegiate%2F}}</ref> و لە فۆرمەکانی تێکەڵبوو لە ڕەگەکانی [[زمانی یۆنانیی کۆن|یۆنانیی کۆن]]ەوە وەرگیراوە: ''[[wikt:melano-#Prefix|مێلانۆ-]]'' (بەواتای [[مێلانین]]) + ''[[wikt:-oma#Suffix|-ئۆما]]'' (بەواتای کوتلەی شانەیی و بەتایبەتی [[نیۆپلاسم]])، کە ئەویش لە [[wikt:μέλας|μέλας]] (''مێلاس'')، «تاریک»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| vauthors = Liddell HG, Scott R |ناونیشان= https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dme%2Flas |سەردێڕ= μέλας |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110605183904/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dme%2Flas |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|ئیش= A Greek-English Lexicon |بڵاوکەرەوە= Perseus}}</ref> و [[wikt:-ωμα|-ωμα]] (''ئۆما'')، «پرۆسە»ی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]یەوە ھاتووە. وشەی ''مێلانۆما'' مێژوویەکی دوور و درێژی ھەیە لە بەکارھێنانی وەک مانایەکی فراوانتر بۆ ئاماژەکردن بە ھەر [[تومۆری مێلانۆسایتی|تومۆرێکی مێلانۆسایتی]]، کە بە شێوەیەکی گشتی، بەڵام نەک ھەمیشە مەترسیدارە،<ref name="Dorlands">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dorland's Illustrated Medical Dictionary |بڵاوکەرەوە=Elsevier |ناونیشان=http://dorlands.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140111192614/http://dorlands.com/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="AHD">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The American Heritage Dictionary of the English Language |بڵاوکەرەوە=Houghton Mifflin Harcourt |ناونیشان=https://ahdictionary.com/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150925104737/https://ahdictionary.com/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەڵام ئەمڕۆکە مانا سنووردارترەکەی کە تەنیا ئاماژە بە جۆرە مەترسیدارەكان دەکات، ئەوەندە زاڵ بووە کە زیاتر تومۆرە بێمەترسییەکان چیتر مێلانۆمایان پێ ناوترێت و وشەی ''مێلانۆما'' ئێستا زیاتر وەک مانای مێلانۆمی مەترسیدار دێت، مەگەر ئەوەیکە بە پێچەوانەوە دیاری کرابێت. ئەو دەستەواژانەی وەک «تومۆری مێلانۆسایتیی بێمەترسی» بە شێوەیەکی بەرچاو جۆرە بێمەترسییەکان نیشان دەدەن و پۆلێنکردنە خەسارناسییە شانەیییەکانی تومۆری مۆدێرن کە لە پزیشکیدا بەکار دەھێنرێن، ئەو وشەیە بۆ تومۆرە بێمەترسییەکان بەکار ناھێنن. == توێژینەوە == توێژینەوەکانی چارەسەری دەرمانی بۆ مێلانۆمایەک کە ناکرێت نەشتەرگەریی بۆ بکرێت یان بڵاو بووەتەوە بەردەوامە.<ref name="melanoma2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Drugs in Clinical Development for Melanoma|journal=Pharmaceutical Medicine|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بەرگ=٢٦|issue=3|پەڕەکان=١٧١–٨٣|doi=10.1007/BF03262391|ناونیشان=http://adisonline.com/pharmaceuticalmedicine/Abstract/2012/26030/Drugs_in_Clinical_Development_for_Melanoma__.4.aspx|s2cid=13247048|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> === چارەسە ئامانجدارەکان === لە توێژینەوە نۆرینگەیییەکاندا، چارەسەری خانەی ھەڵبژێردراو و [[چارەسەرکردنی بۆھێلی]] تاقی دەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Sotomayor MG, Yu H, Antonia S, Sotomayor EM, Pardoll DM |سەردێڕ= Advances in gene therapy for malignant melanoma | journal = Cancer Control |بەرگ= ٩| issue = 1 |پەڕەکان= ٣٩–٤٨|ساڵ= ٢٠٠٢| pmid = ١١٩٠٧٤٦٥| doi = 10.1177/107327480200900106}}</ref> دوو جۆر چارەسەری تاقیکاری کە لە لەلایەن [[پەیمانگای نیشتمانیی شێرپەنجە]]وە پەرەیان پێدراوە لە مێلانۆمای گوازراوەدا بە سەرکەوتنێکی سەرەتایییەوە بەکار ھێنراون.<ref name="Hershkovitz10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Hershkovitz L, Schachter J, Treves AJ, Besser MJ |سەردێڕ= Focus on adoptive T cell transfer trials in melanoma | journal = Clinical & Developmental Immunology |بەرگ= ٢٠١٠| article-number = 260267 |ساڵ= ٢٠١٠| pmid = ٢١٢٣٤٣٥٣| pmc = ٣٠١٨٠٦٩| doi = 10.1155/2010/260267 | doi-access = free}}</ref> چارەسەری یەکەم بریتییە لە چارەسەری خانەییی بەخێوکردن (ئەی سی تی) بە بەکارھێنانی لیمفەخانەکانی دزەپێکەری تومۆر (تی ئای ئێڵەکان)، خانە بەرگرییەکانی جیاکراو لە وەرەمی مێلانۆمای خوودی کەسەکە.<ref name="Current_Future_Melanoma"/> ئەم خانانە لە تاقیگەدا بە ژمارەیەکی زۆر دەچێندرێن و دوای چارەسەرێک کە بۆ ماوەیەکی کاتی خانەکانی تیی ئاسایی لە جەستەی نەخۆشەکەدا کەم دەکاتەوە، بۆ نەخۆشەکە دەگەڕێندرێنەوە. چارەسەری لیمفەخانەکانی دزەپێکەری تومۆر دوای کەمبوونەوەی لیمفەخانەکان دەتوانێت ببێتە ھۆی وەڵامدانەوەی تەواو و بەردەوام لە چەندین شێوازی جۆراوجۆردا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Dudley ME, Yang JC, Sherry R, Hughes MS, Royal R, Kammula U, Robbins PF, Huang J, Citrin DE, Leitman SF, Wunderlich J, Restifo NP, Thomasian A, Downey SG, Smith FO, Klapper J, Morton K, Laurencot C, White DE, Rosenberg SA |سەردێڕ= Adoptive cell therapy for patients with metastatic melanoma: evaluation of intensive myeloablative chemoradiation preparative regimens | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٢٦| issue = 32 |پەڕەکان= ٥٢٣٣–٥٢٣٩|ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠٠٨| pmid = ١٨٨٠٩٦١٣| pmc = ٢٦٥٢٠٩٠| doi = 10.1200/JCO.2008.16.5449}}</ref><ref name="Besser10">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Besser MJ, Shapira-Frommer R, Treves AJ, Zippel D, Itzhaki O, Hershkovitz L, Levy D, Kubi A, Hovav E, Chermoshniuk N, Shalmon B, Hardan I, Catane R, Markel G, Apter S, Ben-Nun A, Kuchuk I, Shimoni A, Nagler A, Schachter J |سەردێڕ= Clinical responses in a phase II study using adoptive transfer of short-term cultured tumor infiltration lymphocytes in metastatic melanoma patients | journal = Clinical Cancer Research |بەرگ= ١٦| issue = 9 |پەڕەکان= ٢٦٤٦–٢٦٥٥|ڕێکەوت= ئایاری ٢٠١٠| pmid = ٢٠٤٠٦٨٣٥| doi = 10.1158/1078-0432.CCR-10-0041 |ناونیشان= https://aacr.figshare.com/articles/journal_contribution/Supplementary_Data_from_Clinical_Responses_in_a_Phase_II_Study_Using_Adoptive_Transfer_of_Short-term_Cultured_Tumor_Infiltration_Lymphocytes_in_Metastatic_Melanoma_Patients/22442211/1/files/39893097.pdf |ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئابی ٢٠١١| s2cid = 32568 | doi-access = free}}</ref> چارەسەری دووەم، کە گواستنەوەی وەرگرتنی لیمفەخانە خۆجێییە دەستکاریکراوەکانی بۆماوەیییە، پشت بە گەیاندنی ئەو جینانە دەبەستێت کە [[وەرگری خانەی تی]] بۆ ناو لیمفەخانەکانی نەخۆشەکە کۆد دەکەن.<ref name="Current_Future_Melanoma"/> دوای ئەو دەستکارییە، لیمفەخانەکان ھەندێک [[ژینناسیی گەردی|گەرد]] کە لەسەر ڕووی خانەکانی مێلانۆما دەبینرێن، دەناسنەوە و پێیان دەبەسترێنەوە و دەیانکوژن.<ref name="nih">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nih.gov/news/pr/aug2006/nci-31b.htm|سەردێڕ=New Method of Gene Therapy Alters Immune Cells for Treatment of Advanced Melanoma; Technique May Also Apply to Other Common Cancers|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060928214625/http://www.nih.gov/news/pr/aug2006/nci-31b.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٦}}</ref> [[ڤاکسینی شێرپەنجە|ڤاکسینێکی شێرپەنجە]] لە تاقیکردنەوە کۆتایییەکان لە ساڵی ٢٠٠٩ لە دژی مێلانۆما، سوودێکی مامناوەندی لەخۆی نیشان دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Immune System Taught To Fight Melanoma |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=CBSNews |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/immune-system-taught-to-fight-melanoma/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101029214646/http://www.cbsnews.com/stories/2009/05/30/health/main5050957.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Schwartzentruber DJ, Lawson DH, Richards JM, Conry RM, Miller DM, Treisman J, Gailani F, Riley L, Conlon K, Pockaj B, Kendra KL, White RL, Gonzalez R, Kuzel TM, Curti B, Leming PD, Whitman ED, Balkissoon J, Reintgen DS, Kaufman H, Marincola FM, Merino MJ, Rosenberg SA, Choyke P, Vena D, Hwu P |سەردێڕ= gp100 peptide vaccine and interleukin-2 in patients with advanced melanoma | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 22 |پەڕەکان= ٢١١٩–٢١٢٧|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣١٣٢٤| pmc = ٣٥١٧١٨٢| doi = 10.1056/NEJMoa1012863}}</ref> ===BRAF inhibitors=== About 60% of melanomas contain a mutation in the [[BRAF (gene)|B-Raf gene]]. Early clinical trials suggested that B-Raf inhibitors including Plexxicon's [[vemurafenib]] could lead to substantial tumor regression in a majority of patients if their tumor contain the B-Raf mutation.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2010/02/22/health/research/22trial.html |ئیش=The New York Times |سەردێڕ=A Roller Coaster Chase for a Cure | vauthors = Harmon A |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170210085433/http://www.nytimes.com/2010/02/22/health/research/22trial.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref> In June 2011, a large [[clinical trial]] confirmed the positive findings from those earlier trials.<ref name="studies">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=[[The New York Times]]| vauthors = Pollack A |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Drugs Show Promise Slowing Advanced Melanoma|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/06/06/health/research/06melanoma.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170131105246/http://www.nytimes.com/2011/06/06/health/research/06melanoma.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><ref name="pmid21639808">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Chapman PB, Hauschild A, Robert C, Haanen JB, Ascierto P, Larkin J, Dummer R, Garbe C, Testori A, Maio M, Hogg D, Lorigan P, Lebbe C, Jouary T, Schadendorf D, Ribas A, O'Day SJ, Sosman JA, Kirkwood JM, Eggermont AM, Dreno B, Nolop K, Li J, Nelson B, Hou J, Lee RJ, Flaherty KT, McArthur GA |سەردێڕ= Improved survival with vemurafenib in melanoma with BRAF V600E mutation | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 26 |پەڕەکان= ٢٥٠٧–٢٥١٦|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣٩٨٠٨| pmc = ٣٥٤٩٢٩٦| doi = 10.1056/NEJMoa1103782}}</ref> In August 2011, Vemurafenib received FDA approval for the treatment of late-stage melanoma. In May 2013, the [[Food and Drug Administration|US FDA]] approved dabrafenib as a single-agent treatment for patients with BRAF V600E mutation-positive advanced melanoma.<ref name="r20150530">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.reuters.com/article/us-glaxosmithkline-approvals-idUSBRE94S1A020130530 |سەردێڕ= GSK melanoma drugs add to tally of U.S. drug approvals |بڵاوکەرەوە= Reuters |ڕێکەوت= ٣٠ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20150924181713/http://www.reuters.com/article/2013/05/30/us-glaxosmithkline-approvals-idUSBRE94S1A020130530 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref> Some researchers believe that combination therapies that simultaneously block multiple pathways may improve efficacy by making it more difficult for the tumor cells to mutate before being destroyed. In October 2012, a study reported that combining Dabrafenib with a [[MEK inhibitor]] [[trametinib]] led to even better outcomes. Compared to Dabrafenib alone, progression-free survival was increased to 41% from 9%, and the median [[progression-free survival]] increased to 9.4 months versus 5.8 months. Some side effects were, however, increased in the combined study.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|بڵاوکەرەوە=News Medical|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Combination of dabrafenib and trametinib delays development of treatment resistance in MM patients|ناونیشان=http://www.news-medical.net/news/20121001/Combination-of-dabrafenib-and-trametinib-delays-development-of-treatment-resistance-in-MM-patients.aspx?page=2|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130514034005/http://www.news-medical.net/news/20121001/Combination-of-dabrafenib-and-trametinib-delays-development-of-treatment-resistance-in-MM-patients.aspx?page=2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref><ref name="pmid23020132">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Flaherty KT, Infante JR, Daud A, Gonzalez R, Kefford RF, Sosman J, Hamid O, Schuchter L, Cebon J, Ibrahim N, Kudchadkar R, Burris HA, Falchook G, Algazi A, Lewis K, Long GV, Puzanov I, Lebowitz P, Singh A, Little S, Sun P, Allred A, Ouellet D, Kim KB, Patel K, Weber J |سەردێڕ= Combined BRAF and MEK inhibition in melanoma with BRAF V600 mutations | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٧| issue = 18 |پەڕەکان= ١٦٩٤–١٧٠٣|ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠١٢| pmid = ٢٣٠٢٠١٣٢| pmc = ٣٥٤٩٢٩٥| doi = 10.1056/NEJMoa1210093}}</ref> In January 2014, the FDA approved the combination of dabrafenib and trametinib for the treatment of people with BRAF V600E/K-mutant metastatic melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= http://www.onclive.com/web-exclusives/FDA-Approves-First-Ever-Combination-for-Metastatic-Melanoma |سەردێڕ= Dabrafenib/Trametinib Combination Approved for Advanced Melanoma |بڵاوکەرەوە= OncLive |ڕێکەوت= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20140125190539/http://www.onclive.com/web-exclusives/FDA-Approves-First-Ever-Combination-for-Metastatic-Melanoma |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> In June 2018, the FDA approved the combination of a BRAF inhibitor [[encorafenib]] and a MEK inhibitor [[binimetinib]] for the treatment of un-resectable or metastatic melanoma with a BRAF V600E or V600K mutation.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Shirley M |سەردێڕ= Encorafenib and Binimetinib: First Global Approvals | journal = Drugs |بەرگ= ٧٨| issue = 12 |پەڕەکان= ١٢٧٧–١٢٨٤|ڕێکەوت= ئابی ٢٠١٨| pmid = ٣٠١١٧٠٢١| doi = 10.1007/s40265-018-0963-x | s2cid = 52020890}}</ref> Eventual resistance to BRAF and MEK inhibitors may be due to a cell surface protein known as [[EPH receptor A2|EphA2]] which is now being investigated.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oncotherapynetwork.com/skin-cancer-melanoma-targets/counteracting-drug-resistance-melanoma |سەردێڕ=Counteracting Drug Resistance in Melanoma |ئیش=OncoTherapy Network |ساڵ=٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150204044952/http://www.oncotherapynetwork.com/skin-cancer-melanoma-targets/counteracting-drug-resistance-melanoma |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref> ===Ipilimumab=== At the [[American Society of Clinical Oncology]] Conference in June 2010, the [[Bristol Myers Squibb]] pharmaceutical company reported the clinical findings of their drug [[ipilimumab]]. The study found an increase in median survival from 6.4 to 10 months in patients with advanced melanomas treated with the monoclonal ipilimumab, versus an experimental vaccine. It also found a one-year survival rate of 25% in the control group using the vaccine, 44% in the vaccine and ipilimumab group, and 46% in the group treated with ipilimumab alone.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ= Bristol drug cuts death risk in advanced melanoma |ناونیشان= https://www.reuters.com/article/idUSN0218461520100605 |ئیش= Reuters |ڕێکەوت= ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20101109095301/http://www.reuters.com/article/idUSN0218461520100605 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> However, some have raised concerns about this study for its use of the unconventional control arm, rather than comparing the drug against a placebo or standard treatment.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://blogs.forbes.com/sciencebiz/2010/06/the-risk-for-bristol/ |سەردێڕ=The Risk For Bristol |ئیش=Forbes |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110315041905/http://blogs.forbes.com/sciencebiz/2010/06/06/the-risk-for-bristol/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.news-medical.net/news/20100609/Phase-3-clinical-study-Ipilimumab-boosts-sustains-immune-system-responses-against-melanoma-tumors.aspx |سەردێڕ=Phase 3 clinical study: Ipilimumab boosts, sustains immune system responses against melanoma tumors |بڵاوکەرەوە=News-medical.net |ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121019003945/http://www.news-medical.net/news/20100609/Phase-3-clinical-study-Ipilimumab-boosts-sustains-immune-system-responses-against-melanoma-tumors.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> The criticism was that although Ipilimumab performed better than the vaccine, the vaccine has not been tested before and may be causing toxicity, making the drug appear better by comparison. Ipilimumab was approved by the FDA in March 2011 to treat patients with late-stage melanoma that has spread or cannot be removed by surgery.<ref>{{cite press release |url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm1193237.htm |title=FDA approves new treatment for a type of late-stage skin cancer | vauthors = Jefferson E |date=25 March 2011 |publisher=[[Food and Drug Administration (United States)|U.S. Food and Drug Administration]] (FDA) |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110327063147/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm1193237.htm |archive-date=27 March 2011 }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/03/26/business/26drug.html |سەردێڕ=Approval for Drug That Treats Melanoma | vauthors = Pollack A |ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١١|ئیش=[[The New York Times]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110401011816/http://www.nytimes.com/2011/03/26/business/26drug.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی نیسانی ٢٠١١}}</ref><ref name="Drugs.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ئیش= Drugs.com |ناونیشان= https://www.drugs.com/yervoy.html |سەردێڕ= Yervoy |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110809231412/http://www.drugs.com/yervoy.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١١}}</ref> In June 2011, a clinical trial of ipilimumab plus [[dacarbazine]] combined this immune system booster with the standard chemotherapy drug that targets cell division. It showed an increase in median survival for these late-stage patients to 11 months instead of the 9 months normally seen. Researchers were also hopeful of improving the five-year survival rate, though serious adverse side effects were seen in some patients. A course of treatment costs $120,000. The drug's brandname is Yervoy.<ref name="studies"/><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Robert C, Thomas L, Bondarenko I, O'Day S, Weber J, Garbe C, Lebbe C, Baurain JF, Testori A, Grob JJ, Davidson N, Richards J, Maio M, Hauschild A, Miller WH, Gascon P, Lotem M, Harmankaya K, Ibrahim R, Francis S, Chen TT, Humphrey R, Hoos A, Wolchok JD |سەردێڕ= Ipilimumab plus dacarbazine for previously untreated metastatic melanoma | journal = The New England Journal of Medicine |بەرگ= ٣٦٤| issue = 26 |پەڕەکان= ٢٥١٧–٢٥٢٦|ڕێکەوت= حوزەیرانی ٢٠١١| pmid = ٢١٦٣٩٨١٠| doi = 10.1056/NEJMoa1104621 | doi-access = free}}</ref> === شێوازەکانی چاودێریکردن === پێشکەوتنەکان لە پشکنینی سەرەتاییی سەروو دەنگ بە ڕوونیی بەرز، ڕێگەیان بۆ چاودێریکردنی بارگرانیی بڵاوبووەوە بە لیمفەگرێ پاسەوانەکان خۆش کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Voit C, Van Akkooi AC, Schäfer-Hesterberg G, Schoengen A, Kowalczyk K, Roewert JC, Sterry W, Eggermont AM |سەردێڕ= Ultrasound morphology criteria predict metastatic disease of the sentinel nodes in patients with melanoma | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٢٨| issue = 5 |پەڕەکان= ٨٤٧–٨٥٢|ڕێکەوت= شوباتی ٢٠١٠| pmid = ٢٠٠٦٥١٧٥| doi = 10.1200/JCO.2009.25.7428 | doi-access = free}}</ref> پشکنینی سەرەتایی و چاودێریکردنی سەروو دەنگ لە تاقیکردنەوەی مێلانۆما{{تێبینی|بە ئینگلیزی: Screening and Surveillance of Ultrasound in Melanoma trial، بە کورتە: SUNMEL.}} خەریکی ھەڵسەنگاندنی سەروو دەنگە وەک جێگرەوەیەک بۆ شێوازەکانی نەشتەرگەریی ھێرشبەرانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.malignant-melanoma.org/sunmel |سەردێڕ=malignant-melanoma.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111014181613/http://www.malignant-melanoma.org/sunmel/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> === چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک === لە ھەندێک وڵاتاندا، شێوازەکانی چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک لێکۆڵینەوەیان لەسەر دەکرێت و بۆ چارەسەرکردنی مێلانۆما بەکار دەھێنرێن. چارەسەری ڤایرۆسیی ئۆنکۆلیتیک لقێکی ھیواردارکەری [[چارەسەری ڤایرۆسی]]یە، کە تێیدا [[ڤایرۆسی ئۆنکۆلیتیک|ڤایرۆسەکانی ئۆنکۆلیتیک]] بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکان بەکار دەھێنرێن؛ ڤایرۆسەکان دەتوانن [[مێتابۆلیزم]] زیاتر بکەن، بەرگریی دژەتومۆر کەمتر بکەنەوە و ڕەگەکان تێک بدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Forbes NE, Abdelbary H, Lupien M, Bell JC, Diallo JS |سەردێڕ= Exploiting tumor epigenetics to improve oncolytic virotherapy | journal = Frontiers in Genetics |بەرگ= ٤|پەڕە= ١٨٤|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠١٣| pmid = ٢٤٠٦٢٧٦٨| pmc = ٣٧٧٨٨٥٠| doi = 10.3389/fgene.2013.00184 | doi-access = free}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥دا نیشان درا کە تالیمۆجین لاھێرپارێپڤێک{{تێبینی|بە ئینگلیزی: Talimogene laherparepvec / T-VEC.}} (کە چارەسەرێکی بەرگریی ئۆنکۆلیتیکی وەرگیراو لە ڤایرۆسی ھێرپیس سیمپلێکسی جۆری یەکەمە) لە بەرامبەر مێلانۆمای گوازراوەدا بەسوودە و ماوەی زیندوومانەوەی نەخۆشەکان ٤٫٤ مانگان زۆرتر دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Andtbacka RH, Kaufman HL, Collichio F, Amatruda T, Senzer N, Chesney J, Delman KA, Spitler LE, Puzanov I, Agarwala SS, Milhem M, Cranmer L, Curti B, Lewis K, Ross M, Guthrie T, Linette GP, Daniels GA, Harrington K, Middleton MR, Miller WH, Zager JS, Ye Y, Yao B, Li A, Doleman S, VanderWalde A, Gansert J, Coffin RS |سەردێڕ= Talimogene Laherparepvec Improves Durable Response Rate in Patients With Advanced Melanoma | journal = Journal of Clinical Oncology |بەرگ= ٣٣| issue = 25 |پەڕەکان= ٢٧٨٠–٢٧٨٨|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠١٥| pmid = ٢٦٠١٤٢٩٣| doi = 10.1200/JCO.2014.58.3377 | s2cid = 23663167 | doi-access = free}}</ref><ref name=Syn2017/> === دژە ڤایرۆسییەکان === Antiretrovirals have been tested [[in vitro]] against melanoma. The rationale behind this lies in their potential to inhibit human endogenous [[retrovirus]]es, whose activity has been associated with the development of melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Costa B, Vale N |سەردێڕ= Exploring HERV-K (HML-2) Influence in Cancer and Prospects for Therapeutic Interventions | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٤| issue = 19 |پەڕە= ١٦١٥|ڕێکەوت= ئەیلوولی ٢٠٢٣| pmid = ٣٧٨٣٤٠٧٨| doi = 10.3390/ijms25031615 | doi-access = free | pmc = ١٠٥٧٢٣٨٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Müller MD, Holst PJ, Nielsen KN |سەردێڕ= A Systematic Review of Expression and Immunogenicity of Human Endogenous Retroviral Proteins in Cancer and Discussion of Therapeutic Approaches | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٣| issue = 3 |پەڕە= ١٣٣٠|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠٢٢| pmid = ٣٥١٦٣٢٥٤| pmc = ٨٨٣٦١٥٦| doi = 10.3390/ijms23031330 | doi-access = free}}</ref> Evidence from studies on melanoma cell lines indicates that antiretroviral drugs, including lamivudine, doravirine, and cabotegravir, can effectively downregulate the expression of human endogenous retroviruses (HERV-K). These drugs not only reduce cell growth and invasiveness but also enhance the potential of immune checkpoint therapies.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Zanrè V, Bellinato F, Cardile A, Passarini C, Monticelli J, Di Bella S, Menegazzi M |سەردێڕ= Lamivudine, Doravirine, and Cabotegravir Downregulate the Expression of Human Endogenous Retroviruses (HERVs), Inhibit Cell Growth, and Reduce Invasive Capability in Melanoma Cell Lines | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٥| issue = 3 |پەڕە= ١٦١٥|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠٢٤| pmid = ٣٨٣٣٨٨٩٣| pmc = ١٠٨٥٥٣٦٣| doi = 10.3390/ijms25031615 | doi-access = free}}</ref> Furthermore, they have shown promise in addressing resistance mechanisms that emerge following prolonged treatment with BRAF inhibitors like dabrafenib and AZ628. By restoring apoptosis, decreasing cell viability, and influencing tumor suppressor proteins, these antiretrovirals offer a compelling strategy to tackle therapeutic resistance in melanoma.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Zanrè V, Bellinato F, Cardile A, Passarini C, Di Bella S, Menegazzi M |سەردێڕ= BRAF-Mutated Melanoma Cell Lines Develop Distinct Molecular Signatures After Prolonged Exposure to AZ628 or Dabrafenib: Potential Benefits of the Antiretroviral Treatments Cabotegravir or Doravirine on BRAF-Inhibitor-Resistant Cells | journal = International Journal of Molecular Sciences |بەرگ= ٢٥| issue = 22 | article-number = 11939 |ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠٢٤| pmid = ٣٩٥٩٦٠٠٩| pmc = ١١٥٩٣٤٠٣| doi = 10.3390/ijms252211939 | doi-access = free}}</ref> Further developments are awaited through animal model testing. === MicroRNAs === Recent research has identified miR-139-5p, a small noncoding RNA, as a potential tumor suppressor in melanoma. Overexpression of miR-139-5p has been shown to inhibit cell proliferation, migration, and invasion while inducing apoptosis in melanoma cells. These effects are associated with the downregulation of IGF1R, a receptor that activates the PI3K/AKT signaling pathway. By suppressing IGF1R-mediated signaling, miR-139-5p reduces melanoma cell aggressiveness. These findings highlight miR-139-5p as a potential therapeutic agent and emphasize the significance of miRNA regulation in melanoma development and treatment.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Yang |یەکەم١=Chaoying |دوایین٢=Xia |یەکەم٢=Zhaoxia |دوایین٣=Zhu |یەکەم٣=Lifei |دوایین٤=Li |یەکەم٤=Yanchang |دوایین٥=Zheng |یەکەم٥=Zhixin |دوایین٦=Liang |یەکەم٦=Jianying |دوایین٧=Wu |یەکەم٧=Liangcai |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=MicroRNA-139-5p modulates the growth and metastasis of malignant melanoma cells via the PI3K/AKT signaling pathway by binding to IGF1R |journal=Cell Cycle |بەرگ=١٨|issue=24 |پەڕەکان=٣٥١٣–٣٥٢٤|doi=10.1080/15384101.2019.1690881 |issn=1551-4005 |pmc=٦٩٢٧٧٠٢|pmid=٣١٧٢٤٤٥٤}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{sister project links||d=Q180614|c=Category:Melanoma|n=no|q=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=مێلانۆما|species=no}} {{Medical resources | DiseasesDB = 7947 | ICD11 = {{ICD11|XH4846}} | ICD10 = {{ICD10|C|43|9|c|43}}, {{ICD10|D03}} | ICD9 = {{ICD9|172.9}} | ICDO = {{ICDO|8720|3}} | OMIM = 155600 | MedlinePlus = 000850 | eMedicineSubj = derm | eMedicineTopic = 257 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|med|1386}} {{eMedicine2|ent|27}} {{eMedicine2|plastic|456}} | MeshID = D008545 }} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:مێلانۆما| ]] [[پۆل:شێرپەنجەی پێست]] [[پۆل:بیرھێنەرەوە پزیشکییەکان]] dzxr9rfpfm9ckdyahvpr9odiii85ebh 0 296531 1614097 1592168 2026-08-01T14:53:39Z Kushared 5048 1614097 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Drawings_of_a_woman_in_catalepsy_by_Albert_Londe.jpg|alt=refer to caption|وێنۆک|وێنایەکی ساڵی ١٨٩٣ی ژنێک کە تووشی هیستێریا بووە]] '''هیستێریا''' زاراوەیەکە کە بە واتای هەڵچوونێکی سۆزداریی لەڕادەبەدەر و کۆنترۆڵنەکراو دێت، و دەکرێت ئاماژە بێت بۆ حاڵەتێکی کاتیی دەروونی یان سۆزداری.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Basavarajappa |یەکەم=Chethan |دوایین٢=Dahale |یەکەم٢=Ajit Bhalchandra |دوایین٣=Desai |یەکەم٣=Geetha |ساڵ=٢٠٢٠|سەردێڕ=Evolution of bodily distress disorders |journal=Current Opinion in Psychiatry |بەرگ=٣٣|issue=5 |پەڕەکان=٤٤٧–٤٥٠|doi=10.1097/YCO.0000000000000630 |issn=0951-7367 |pmid=٣٢٧٠١٥٢٠|s2cid=220731306}}</ref> لە سەدەی نۆزدەهەمدا، هیستێریای ژنان وەک نەخۆشییەکی جەستەییی دەستنیشانکراو لە ژناندا سەیر دەکرا. وا مەزەندە دەکرێت کە بنەمای ئەم دەستنیشانکردنە لەسەر ئەو باوەڕە بووە کە ژنان زیاتر ئامادەییان تێدایە بۆ تووشبوون بە حاڵەتە دەروونی و ڕەفتارییەکان, کە ئەمەش لێکدانەوەیەکە لەسەر بنەمای جیاوازیی نێوان ڕەگەزەکان لە کاتی کاردانەوەیان بەرامبەر بە [[فشاری دەروونی]].<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Chaplin TM, Hong K, Bergquist K, Sinha R |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Gender differences in response to emotional stress: an assessment across subjective, behavioral, and physiological domains and relations to alcohol craving |journal=Alcoholism: Clinical and Experimental Research |بەرگ=٣٢|issue=7 |پەڕەکان=١٢٤٢–١٢٥٠|doi=10.1111/j.1530-0277.2008.00679.x |pmc=٢٥٧٥٠١٨|pmid=١٨٤٨٢١٦٣}}</ref> لە [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەمدا]]، ئەم تێڕوانینە گۆڕدرا کە وەک نەخۆشییەکی دەروونی سەیر بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Counselling Skills for Working with Gender Diversity and Identity|vauthors=Beattie M, Lenihan P|بڵاوکەرەوە=Jessica Kingsley Publishers|ساڵ=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨١٧٨٥٩٢٧٤١٦|شوێن=London|پەڕەکان=٨٣}}</ref> پزیشکە کاریگەرەکانی وەک [[زیگمۆند فرۆید|سیگمۆند فرۆید]] و [[ژان مارتن شارکۆت]] لێکۆڵینەکانیان تەرخان کردبوو بۆ نەخۆشانی هیستێریا.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=North CS |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=The Classification of Hysteria and Related Disorders: Historical and Phenomenological Considerations |journal=Behavioral Sciences |بەرگ=٥|issue=4 |پەڕەکان=٤٩٦–٥١٧|doi=10.3390/bs5040496 |pmc=٤٦٩٥٧٧٥|pmid=٢٦٥٦١٨٣٦|doi-access=free}}</ref> لە ئێستادا، زۆربەی پزیشکان هیستێریا وەک حاڵەتێکی پزیشکی قبوڵ ناکەن. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=SX96DwAAQBAJ&q=Approaching+hysteria:+Disease+and+its+interpretations&pg=PA3|سەردێڕ=Approaching Hysteria: Disease and Its Interpretations|vauthors=Micale MS|ڕێکەوت=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٩١-٦٠٥٦١-٦}}</ref> لە ئەمڕۆدا، ڕەنگە پزیشکانی دەروونی ئەم زاراوەیە بەکاربهێنن بۆ ئاماژەدان بەو ڕەفتارانەی کە تێیدا نەخۆشەکان "لاسایی ئەو نەخۆشییە جەستەیی یان دەروونییانە دەکەنەوە بە جۆرێک کە سەرنجی چواردەور بۆ خۆیان ڕابکێشن"، کە زۆرجار ئەمەش وەک خۆخەڵەتاندنێکە نەوەک هەوڵدان بۆ فێڵکردن یان ساختەکاری.<ref name=":17">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McHugh|یەکەم=Paul R.|سەردێڕ=Try to remember: psychiatry's clash over meaning, memory, and mind|ڕێکەوت=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Dana Press|ژپنک=٩٧٨-١-٩٣٢٥٩٤-٣٩-٣|شوێن=New York|پەڕە=١٥٣}}</ref> دەستنیشانکردنە گشتییەکەی هیستێریا دابەش کراوە بەسەر چەندین پۆلێنی پزیشکیی جۆراوجۆردا، وەک [[فێ]] (epilepsy)، تێکچوونی کەسایەتیی نواندنکارانە (histrionic personality disorder)، تێکچوونەکانی گۆڕین (conversion disorders)، تێکچوونە دابڕانەکان (dissociative disorders)، یان حاڵەتە پزیشکییەکانی تر.<ref name=":0" /><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Slater E |ڕێکەوت=ئایاری ١٩٦٥|سەردێڕ=Diagnosis of "Hysteria" |journal=British Medical Journal |بەرگ=١|issue=5447 |پەڕەکان=١٣٩٥–١٣٩٩|doi=10.1136/bmj.1.5447.1395 |pmc=٢١٦٦٣٠٠|pmid=١٤٢٨٦٩٩٨}}</ref> جگە لەوەش، هەڵبژاردنی شێوازی ژیانکردن، نموونە بڕیاری نەکردنی [[ھاوسەرگیری|هاوسەرگیری]]، چیتر بە نیشانەکانی تێکچوونی دەروونی وەک هیستێریا نازانرێت.<ref name=":0" />[[پەڕگە:Pr_Charcot_DSC09405.jpg|وێنۆک|''ئاندرێ برویلێت: وانەیەکی کلینیکی لە [[:en:Pitié-Salpêtrière_Hospital|سالپێتریێر]]'']] == مێژوو == وشەی هیستێریا لە وشەی یۆنانی هیستێرا (hystera) هاتووە کە بە مانای منداڵدان (ڕەحم) دێت. کۆنترین تۆمار دەربارەی هیستێریا بۆ ساڵی ١٩٠٠ی پێش زایین دەگەڕێتەوە، کاتێک میسرییە کۆنەکان لە تۆماری [[پاپیروسی کاهوندا]] هەندێک ناڕێکی ڕەفتاری لە ئافرەتانی پێگەشتوو تۆمار کرد. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ |سەردێڕ=Women and hysteria in the history of mental health |journal=Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health |بەرگ=٨ |پەڕەکان=١١٠–١١٩ |doi=10.2174/1745017901208010110 |pmc=٣٤٨٠٦٨٦ |pmid=٢٣١١٥٥٧٦}}</ref> میسرییەکان پێیان وابوو ئەو ناڕێکییە هۆکارەکەی گۆڕانی بەردەوامی شوێنی منداڵدان بوو؛ بۆیە دواتر ئەم دۆخە بە ناوی هیستێریا ناسرا. بۆ چارەسەرکردنی هیستێریا، پزیشکانی میسر دەرمانی جۆراوجۆریان پێشنیار دەکرد. بۆ نموونە، ماددەی بەهێز و بۆنی توندیان لە نزیک ئەندامی زاوزێی ئافرەتاب دادەنا بۆ ئەوەی منداڵدان بگەڕێتەوە شوێنی سروشتی خۆی. شێوازێکی دیکە ئەوە بوو کە ئافرەتان بۆنی ڕووەکی ناخۆشیان دەکرد یان دەرمانی تاڵیان دەخوارد، بۆ ئەوەی منداڵدان بگەڕێتەوە بۆ بەشی خوارەوەی سک. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=SX96DwAAQBAJ&q=Approaching+hysteria:+Disease+and+its+interpretations&pg=PA3|سەردێڕ=Approaching Hysteria: Disease and Its Interpretations|vauthors=Micale MS|ڕێکەوت=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٩١-٦٠٥٦١-٦}}</ref> یۆنانییە کۆنەکان ئەو ڕوونکردنەوەیەی میسرییە کۆنەکانیان سەبارەت بە هیستێریا قبووڵ بوو؛ بەڵام لە پێناسەی خۆیاندا بۆ هیستێریا، ناتوانایی لە منداڵبوون یان نەبوونی ئارەزووی هاوسەرگیریشیان بۆ زیاد کرد. <ref name=":14">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Krasny|یەکەم=Elke|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/j.ctv18dvt2d.10|سەردێڕ=Hysteria Activism: Feminist Collectives for the Twenty-First Century|ڕێکەوت=٢٠٢٠|ئیش=Performing Hysteria|بڵاوکەرەوە=Leuven University Press|ژپنک=٩٧٨-٩٤-٦٢٧٠-٢١١-٠|editor-last=Braun|editor-first=Johanna|زنجیرە=Images and Imaginations of Hysteria|پەڕەکان=١٢٥–١٤٦|chapter=Hysteria Activism|doi=10.2307/j.ctv18dvt2d.10|jstor=j.ctv18dvt2d.10|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> [[ئەفلاتوون]] و [[ئەرستۆ]] چەندین بۆچوونیان خستەڕوو کە دەکرێت بە گەڕانەوە بۆ دواوە (Retroactively) وەکو هیستێریا پۆلێن بکرێن. لە پەڕتووکی "تیمایۆس - [[:en:Timaeus_(dialogue)|Timaeus]]"ی ئەفلاتووندا، تیمایۆس چیرۆکێکی مەزەندەکراو (ئەفسانەیەک) سەبارەت بە گەردوون دەگێڕێتەوە کە باسی حاڵەتێکی هاوشێوەی هیستێریا لەخۆدەگرێت؛ تێیدا منداڵدان، کاتێک لە دوای کاتی سروشتیی خۆی بە نەزۆکی دەمێنێتەوە، تووشی شڵەژان دەبێت و بەناو جەستەدا وێڵ دەبێت، ئەمەش دەبێتە هۆی گیرانی ڕێڕەوەکان و دروستبوونی خنکان و چەندین نەخۆشیی جۆراوجۆر. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Women and hysteria in the history of mental health |journal=Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health |بەرگ=٨|پەڕەکان=١١٠–١١٩|doi=10.2174/1745017901208010110 |pmc=٣٤٨٠٦٨٦|pmid=٢٣١١٥٥٧٦}}</ref> لە سەدەی پێنجەمی پێش زاییندا، [[ھیپۆکرات|هیپۆکرات]] (بوقرات) بۆ یەکەمجار زاراوەی هیستێریای بەکارهێنا. <ref name=":2" /> ڕۆمانییە کۆنەکانیش هیستێریایان دەگەڕاندەوە بۆ بوونی کێشە لە منداڵداندا؛ بەڵام ڕوونکردنەوە باوەکەی (وێڵبوونی منداڵدان)یان ڕەتکردەوە. لەبری ئەوە، ڕۆمانییەکان پێیان وابوو هیستێریا دەگەڕێتەوە بۆ نەخۆشییەکی منداڵدان یان تێکچوونێک لە کرداری زاوزێدا (بۆ نموونە: لەبارچوون، وەستانی سووڕی مانگانە، هتد). تیۆرییەکانی تایبەت بە هیستێریا لەلایەن میسری، یۆنانی، و ڕۆمانییە کۆنەکانەوە بوونە بەردی بناغەی تێگەیشتنی ڕۆژئاوا بۆ نەخۆشیی هیستێریا. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=SX96DwAAQBAJ&q=Approaching+hysteria:+Disease+and+its+interpretations&pg=PA3|سەردێڕ=Approaching Hysteria: Disease and Its Interpretations|vauthors=Micale MS|ڕێکەوت=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٩١-٦٠٥٦١-٦}}</ref> بەڵام لە نێوان سەدەکانی پێنجەم و سێزدەهەمدا، زیادبوونی هەژموونی مەسیحییەت لە ڕۆژئاوای لاتینیدا تێگەیشتنی پزیشکی و گشتیی بۆ هیستێریا گۆڕی. نووسینەکانی قەشە ([[ئۆگەستین]]) ئاماژەیان بەوە دەکرد کە ئازارەکانی مرۆڤ دەرەنجامی گوناهەکانن، هەر بۆیە هیستێریا وەکو (شەیتانگیری یان شەیتان چوونە جەستە - Satanic possession) سەیر دەکرا. لەگەڵ ئەم گۆڕانکارییە لە تێڕوانین بۆ هیستێریادا، بژاردەکانی چارەسەریش گۆڕان. کەنیسە لە ڕێگەی نزاکردن، چاوەزار (Amulets)، و دەرکردنی ڕۆحە پیسەکانەوە ([[:en:Exorcism|Exorcism]]) چارەسەری نەخۆشەکانی دەکرد. لەو سەردەمەدا، نووسینەکانی وەکو پەڕتووکەکانی "ڤیاتیکۆم - Viaticum" و "پانتێگنی - Pantegni" لە نووسینی (کۆنستنتینی ئەفریقی)، ژنانی تووشبوو بە هیستێریا یان وەکو هۆکاری دروستبوونی حاڵەتی "ئامۆر هێرۆیکوس - Amor heroycus" وەسف دەکرد، کە جۆرێک بوو لە ئارەزوویەکی سێکسیی هێندە بەهێز کە دەبووە هۆی شێتبوون، نەک وەکو کەسێک کە کێشەیەکی هەبێت و پێویستی بە چارەسەر بێت. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Women and hysteria in the history of mental health |journal=Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health |بەرگ=٨|پەڕەکان=١١٠–١١٩|doi=10.2174/1745017901208010110 |pmc=٣٤٨٠٦٨٦|pmid=٢٣١١٥٥٧٦}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTascaRapettiCartaFadda2012">Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B (October 19, 2012). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3480686 "Women and hysteria in the history of mental health"]. ''Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health''. '''8''': <span class="nowrap">110–</span>119. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2174/1745017901208010110|10.2174/1745017901208010110]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3480686 3480686]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23115576 23115576].</cite></ref> (ترۆتا دێ ڕوگێرۆ - Trota de Ruggiero) بە یەکەمین پزیشکی ژن لە ئەوروپای مەسیحیدا و یەکەمین پزیشکی نەخۆشییەکانی ژنان دادەنرێت، هەرچەندە نەیتوانی پلەی (ماجستێر - [[:en:Magisterium|Magister]]) بەدەست بهێنێت. ئەو درکی بەوە کرد کە زۆرجار ژنان شەرم دەکەن بۆ کێشەکانی تایبەت بە ژنان سەردانی پزیشک بکەن، بۆیە دەستی کرد بە لێکۆڵینەوە لە نەخۆشییەکانی ژنان. هەروەها چارەسەری وەکو نەعنای بۆ ئەو ژنانە دەنووسی کە بەدەست هیستێریاوە دەیانناڵاند. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Women and hysteria in the history of mental health |journal=Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health |بەرگ=٨|پەڕەکان=١١٠–١١٩|doi=10.2174/1745017901208010110 |pmc=٣٤٨٠٦٨٦|pmid=٢٣١١٥٥٧٦}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTascaRapettiCartaFadda2012">Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B (October 19, 2012). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3480686 "Women and hysteria in the history of mental health"]. ''Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health''. '''8''': <span class="nowrap">110–</span>119. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2174/1745017901208010110|10.2174/1745017901208010110]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3480686 3480686]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23115576 23115576].</cite></ref> (هێلدێگارد ئۆڤ بینگین - Hildegard of Bingen) پزیشکێکی تری ژن بوو کە کارەکانی بەشێک بوون لە هەوڵێک بۆ یەکخستنی زانست و باوەڕ. ئەو لەگەڵ تیۆرییەکانی هیپۆکراتدا هاوڕا بوو و پێشنیاری ئەوەی کرد کە ڕەنگە هیستێریا پەیوەندیی بە بیرۆکەی "گوناهی بنەڕەتی - Original sin"یەوە هەبێت؛ پێی وابوو کە پیاوان و ژنان هەردووکیان بەرپرسیارن لە گوناهی بنەڕەتی و دەشێت هەردوو ڕەگەز تووشی هیستێریا ببن. <ref name=":2" /> سەرەڕای ئەوەش، لە سەردەمی ڕێنسانسدا، زۆرێک لە تووشبووانی هیستێریا وەکو جادووگەر مامەڵەیان لەگەڵ دەکرا و ڕووبەڕووی لێکۆڵینەوە، ئەشکەنجەدان، دەرکردنی ڕۆحە پیسەکان، و لەسێدارەدان دەبوونەوە. <ref name=":9">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=KYFGBQAAQBAJ&pg=PP1|سەردێڕ=Hysteria and Related Mental Disorders: An Approach to Psychological Medicine|vauthors=Abse DW|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Butterworth-Heinemann|ژپنک=٩٧٨-١-٤٨٣٢-٢١٦٦-٣|زمان=en}}</ref> لەو ماوەیەدا، تێڕوانینی باو ئەوە بوو کە ژنان بوونەوەرێکی نزمترن، ئەمەش بەستراوەتەوە بە بۆچوونەکانی ئەرستۆ سەبارەت بە باڵادەستیی پیاوان. قەشە (تۆماس ئەکویناس) پشتگیریی لەم بیرۆکەیە دەکرد و لە پەڕتووکی (سوما سیۆلۆجیکا - Summa Theologica)دا ئاماژەی بەوە کرد کە "'هەندێک ژنی پیر' بیرخراپن؛ بە شێوەیەکی ژەهراوی و شەڕانگێزانە دەڕواننە منداڵان، و ئەو شەیتانانەی کە جادووگەرەکان ڕێککەوتنیان لەگەڵدا دەکەن، لە ڕێگەی چاوەکانیانەوە کارلێک دەکەن". <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Aquinas|یەکەم=Saint Thomas|سەردێڕ=The "Summa theologica" of St. Thomas Aquinas|ڕێکەوت=١٨٤٥|بڵاوکەرەوە=Burns Oates & Washbourne Ltd|oclc=٣٠٤٣٥٠}}</ref> ئەم جۆرە ترسە لە جادووگەران و فاڵچێتی بەشێکە لە یاساکانی ڕەبەنی و داوێنپاکی کە بەسەر پیاوانی ئایینیدا سەپێنراون. <ref name=":2" /> (فیلیپ پینێڵ) پێی وابوو کە جیاوازییەکی کەم لە نێوان شێتبوون و کەسانی تەندروستدا هەیە، و بڕوای وابوو کە دەبێت خەڵک چارەسەر بکرێن ئەگەر باری تەندروستییان باش نەبوو. ئەو هیستێریای وەکو تێکچوونێکی تایبەت بە ژنان لە قەڵەم دەدا. <ref name=":2" /> لەگەڵ ئەوەشدا، لە ماوەی سەدەکانی شازدەهەم و حەڤدەهەمدا، چالاکوانان و زانایان کاریان لەسەر ئەوە کرد کە تێڕوانین بۆ هیستێریا بگەڕێننەوە بۆ ئەوەی وەکو حاڵەتێکی پزیشکی سەیر بکرێت. بەتایبەتی، پزیشکی فەڕەنسی (چارڵز لێ پوا) پێداگری لەسەر ئەوە کرد کە هیستێریا نەخۆشییەکی مێشکە. سەرەڕای ئەوەش، لە ساڵی ١٦٩٧دا، پزیشکی ئینگلیزی (تۆماس سیدینهام) ئەو تیۆرییەی خستەڕوو کە هیستێریا حاڵەتێکی سۆزدارییە، نەک حاڵەتێکی جەستەیی. زۆرێک لە پزیشکان شوێنپێی لێ پوا و سیدینهامیان هەڵگرت، و بەمجۆرە هیستێریا لە پەیوەندییەکەی بە ڕۆح و منداڵدانەوە جیاکرایەوە. لەم قۆناغەدا، زانست دەستی کرد بەوەی تیشک بخاتە سەر پەیوەندیی هیستێریا بە سیستەمی دەماریی ناوەندییەوە. کاتێک پزیشکان تێگەیشتنێکی باشتریان بۆ سیستەمی دەماریی مرۆڤ پەرەپێدا، مۆدێلە دەمارناسییەکەی هیستێریا دروست بوو، کە زیاتر پاڵنەر بوو بۆ سەیرکردنی چەمکی هیستێریا وەکو تێکچوونێکی دەروونی. <ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=North CS |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=The Classification of Hysteria and Related Disorders: Historical and Phenomenological Considerations |journal=Behavioral Sciences |بەرگ=٥|issue=4 |پەڕەکان=٤٩٦–٥١٧|doi=10.3390/bs5040496 |pmc=٤٦٩٥٧٧٥|pmid=٢٦٥٦١٨٣٦|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNorth2015">North CS (November 2015). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4695775 "The Classification of Hysteria and Related Disorders: Historical and Phenomenological Considerations"]. ''Behavioral Sciences''. '''5''' (4): <span class="nowrap">496–</span>517. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.3390/bs5040496|10.3390/bs5040496]]</span>. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4695775 4695775]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26561836 26561836].</cite></ref> <ref name=":10">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=LdxmV5J0pPkC&q=hysteria+beyond+freud&pg=PA3|سەردێڕ=Hysteria Beyond Freud|vauthors=Gilman SL, King H, Porter R, Rousseau GS|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=University of California Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٠٨٠٦٤-٥|زمان=en}}</ref> (جۆزێف ڕاولین) لە ساڵی ١٧٤٨دا بەرهەمێکی بڵاوکردەوە کە تێیدا هیستێریای بەستەوە بە کوالێتیی هەوای شارەکانەوە. ئەو پێشنیاری ئەوەی کرد کە هەردوو ڕەگەزی نێر و مێ دەکرێت تووشی هیستێریا ببن، بەڵام ئەگەری تووشبوونی ژنان زیاترە بەهۆی تەممەڵی و بێجووڵەییەوە. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Women and hysteria in the history of mental health |journal=Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health |بەرگ=٨|پەڕەکان=١١٠–١١٩|doi=10.2174/1745017901208010110 |pmc=٣٤٨٠٦٨٦|pmid=٢٣١١٥٥٧٦}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTascaRapettiCartaFadda2012">Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B (October 19, 2012). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3480686 "Women and hysteria in the history of mental health"]. ''Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health''. '''8''': <span class="nowrap">110–</span>119. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2174/1745017901208010110|10.2174/1745017901208010110]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3480686 3480686]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23115576 23115576].</cite></ref> <ref name=":15">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Micale|یەکەم=Mark S.|سەردێڕ=On the "disappearance" of hysteria: a study in the clinical deconstruction of a diagnosis|ڕێکەوت=١٩٩٣|oclc=٩٠٧٨٠٦٢٠٨}}</ref> لە ساڵی ١٨٥٩دا، ([[پۆڵ بریکوێت]]) هیستێریای وەکو کۆنیشانەیەکی (سیندڕۆمێکی) درێژخایەن پێناسە کرد کە لە شێوەی چەندین نیشانەی ڕووننەکراوەدا لە سەرانسەری سیستەمەکانی ئەندامەکانی جەستەدا دەردەکەوێت. <ref name=":5">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Mai FM, Merskey H |ڕێکەوت=شوباتی ١٩٨١|سەردێڕ=Briquet's concept of hysteria: an historical perspective |journal=Canadian Journal of Psychiatry |بەرگ=٢٦|issue=1 |پەڕەکان=٥٧–٦٣|doi=10.1177/070674378102600112 |pmid=٧٠٠٨٩٣٠|s2cid=45207808}}</ref> ئەوەی بریکوێت وەسفی کرد، دواتر لە ساڵی ١٩٧١دا بە "کۆنیشانەی بریکوێت" یان "تێکچوونەکانی بەجەستەییکردن - Somatization disorders" ناسرا. <ref name=":6">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Sex Roles and Psychopathology|vauthors=Winstead BA|ڕێکەوت=١٩٨٤|بڵاوکەرەوە=Springer US|ژپنک=٩٧٨-١-٤٦٨٤-٤٥٦٢-٦|veditors=Widom CS|پەڕەکان=٧٣–١٠٠|زمان=en|chapter=Hysteria|doi=10.1007/978-1-4684-4562-6_4}}</ref> لە ماوەی دە ساڵدا، بریکوێت ٤٣٠ توێژینەوەی حاڵەتی (Case study) لەسەر تووشبووانی هیستێریا ئەنجام دا. <ref name=":52">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Mai FM, Merskey H |ڕێکەوت=شوباتی ١٩٨١|سەردێڕ=Briquet's concept of hysteria: an historical perspective |journal=Canadian Journal of Psychiatry |بەرگ=٢٦|issue=1 |پەڕەکان=٥٧–٦٣|doi=10.1177/070674378102600112 |pmid=٧٠٠٨٩٣٠|s2cid=45207808}}</ref> لە دوای بریکوێت، (ژان-مارتین شارکۆ) لە یەکێک لە شێتخانەکانی فەڕەنسادا لێکۆڵینەوەی لەسەر ژنان کرد و تەکنیکی خەواندنی موگناتیسی وەکو چارەسەر بەکارهێنا. <ref name=":42">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=North CS |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=The Classification of Hysteria and Related Disorders: Historical and Phenomenological Considerations |journal=Behavioral Sciences |بەرگ=٥|issue=4 |پەڕەکان=٤٩٦–٥١٧|doi=10.3390/bs5040496 |pmc=٤٦٩٥٧٧٥|pmid=٢٦٥٦١٨٣٦|doi-access=free}}</ref> شارکۆ بە وردی باسی لە ئاڵۆزییەکانی هیستێریا کرد، و پێی وابوو هۆکارەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سیستەمی پیاوسالاری. <ref name=":142">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Krasny|یەکەم=Elke|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/j.ctv18dvt2d.10|سەردێڕ=Hysteria Activism: Feminist Collectives for the Twenty-First Century|ڕێکەوت=٢٠٢٠|ئیش=Performing Hysteria|بڵاوکەرەوە=Leuven University Press|ژپنک=٩٧٨-٩٤-٦٢٧٠-٢١١-٠|editor-last=Braun|editor-first=Johanna|زنجیرە=Images and Imaginations of Hysteria|پەڕەکان=١٢٥–١٤٦|chapter=Hysteria Activism|doi=10.2307/j.ctv18dvt2d.10|jstor=j.ctv18dvt2d.10|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|s2cid=226345056}}</ref><ref name=":152">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Micale|یەکەم=Mark S.|سەردێڕ=On the "disappearance" of hysteria: a study in the clinical deconstruction of a diagnosis|ڕێکەوت=١٩٩٣|oclc=٩٠٧٨٠٦٢٠٨}}</ref> ئەو هەروەها سەرپەرشتیاری (پیێر جانێت) بوو کە دەروونناسێکی تری فەڕەنسی بوو، ئەم دەروونناسە بە قووڵی لێکۆڵینەوەی لەسەر پێنج لە نیشانەکانی هیستێریا کرد (سڕبوون، لەبیرچوونەوە، بێئیرادەیی یان ئابولیا، نەخۆشییەکانی کۆنترۆڵی جووڵە، لەگەڵ گۆڕانی کەسایەتی) و ئەو بیردۆزەی خستە ڕوو کە نیشانەکانی هیستێریا بەهۆی پچڕان یان دابڕانێکەوە لە هۆشیاریدا (Lapse in consciousness) ڕوودەدەن. <ref name=":72">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=yyQ6AAAAMAAJ&pg=PR7|سەردێڕ=The Major Symptoms of Hysteria: Fifteen Lectures Given in the Medical School of Harvard University|vauthors=Janet P|ڕێکەوت=١٩٢٠|بڵاوکەرەوە=Macmillan Company|زمان=en}}</ref> هەردوو شارکۆ و جانێت ئیلهامبەخش بوون بۆ کارەکانی فرۆید. فرۆید ئەو تیۆرییەی خستە ڕوو کە هیستێریا سەرچاوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ دەستدرێژیی سێکسی یان سەرکوتکردنی دەروونی لە قۆناغی منداڵیدا. بریکوێت، فرۆید و شارکۆ تێبینیی هیستێریایان لە پیاوانیشدا کرد؛ بەوەی هەردوو ڕەگەزەکە دەشێت ئەم کۆنیشانەیەیان تێدا دەربکەوێت. زۆرجار نەخۆشە هیستێریاییەکان توانای ئەوەیان هەیە یاری بە هەستی چاودێرەکانیان بکەن (هەڵیانبخەڵەتێنن)، ئەمەش پرۆسەی چارەسەرکردن ئاڵۆزتر دەکات. <ref name=":22">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Women and hysteria in the history of mental health |journal=Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health |بەرگ=٨|پەڕەکان=١١٠–١١٩|doi=10.2174/1745017901208010110 |pmc=٣٤٨٠٦٨٦|pmid=٢٣١١٥٥٧٦}}</ref><ref name=":143">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Krasny|یەکەم=Elke|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/j.ctv18dvt2d.10|سەردێڕ=Hysteria Activism: Feminist Collectives for the Twenty-First Century|ڕێکەوت=٢٠٢٠|ئیش=Performing Hysteria|بڵاوکەرەوە=Leuven University Press|ژپنک=٩٧٨-٩٤-٦٢٧٠-٢١١-٠|editor-last=Braun|editor-first=Johanna|زنجیرە=Images and Imaginations of Hysteria|پەڕەکان=١٢٥–١٤٦|chapter=Hysteria Activism|doi=10.2307/j.ctv18dvt2d.10|jstor=j.ctv18dvt2d.10|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|s2cid=226345056}}</ref> (ئێڵ. ئی. ئیمەرسۆن) دەروونشیکارێکی سەر بە قوتابخانەی فرۆیدی بوو کە لە نەخۆشخانەی سایکۆپاثیی بۆستن کاریدەکرد و نەخۆشی هیستێریایی دەبینی. لە کاتی لێکۆڵینەوە لە دۆسیەکاندا، (ئێلیزابێس لونبێک) بۆی دەرکەوت کە زۆربەی نەخۆشە هیستێریاییەکانی ئەم نەخۆشخانەیە سەڵت بوون، جا چ بەهۆی کەمیی تەمەنیانەوە بێت، یان بەهۆی ئەوەی بە ئەنقەست خۆیان لە پیاوان بەدوورگرتووە لە دەرەنجامی بەرکەوتنیان بە دەستدرێژیی سێکسی لە ڕابردوودا. ئیمەرسۆن گرنگییەکی زۆری بەو چیرۆکانە دەدا کە نەخۆشەکانی دەیانگێڕایەوە، و چەندین توێژینەوەی حاڵەتی بڵاوکردەوە کە تێیاندا چیرۆکی نەخۆشەکانی بەستبووەوە بە بابەتە سێکسییەکان و ململانێ سێکسییە ناوەکییەکانیانەوە. ئیمەرسۆن ئاماژەی بەوە کرد کە هیستێریاکەیان، کە لە ئازاردانی خۆیانەوە دەستی پێدەکرد تا دەگەیشتە هەستکردنێکی گەورە بە تاوان بەرامبەر بەو ڕووداوانەی بەسەریان هاتووە، دەرەنجامی زەبرە دەروونییەکانی نەخۆشەکان یان نەبوونی هۆشیاریی سێکسی بووە، هەر بۆیەش باسی لەوە دەکرد کە ئەوانە لە ڕووی سێکسییەوە سەرکوتکراو بوون. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Lunbeck |یەکەم=Elizabeth |ڕێکەوت=١٩٩٧|سەردێڕ=Hysteria: The Revolt of the "Good Girl" |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/j.ctv1h9dgrh |journal=Psychiatric Persuasion |بڵاوکەرەوە=[[Princeton University Press]] |پەڕەکان=٢٠٩–٢٢٨|jstor=j.ctv1h9dgrh}}</ref> لە ماوەی سەدەی بیستەمدا، هاوکات لەگەڵ پێشکەوتنی دەروونپزیشکی لە ڕۆژئاوادا، دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکانی خەمۆکی و دڵەڕاوکێ وردە وردە جێگەی دەستنیشانکردنی هیستێریایان گرتەوە لە وڵاتانی ڕۆژئاوادا. بۆ نموونە، لە نێوان ساڵانی ١٩٤٩ بۆ ١٩٧٨دا، ڕێژەی ساڵانەی داخڵبوونی نەخۆشانی هیستێریا لە نەخۆشخانەکانی ئینگلتەرا و وێڵز بە نزیکەی دوو لەسەر سێ کەمی کرد. {{Citation needed|date=June 2026|reason=Previously cited a source which did not support this statement.}} لەگەڵ کەمبوونەوەی نەخۆشانی هیستێریا لە کولتوورەکانی ڕۆژئاوادا، ژمارەی نەخۆشانی خەمۆکی و دڵەڕاوکێ ڕووی لە زیادبوون کرد. ئەو تیۆرییانەی باس لە هۆکاری دابەزینی ڕێژەی دەستنیشانکردنی هیستێریا دەکەن جیاوازن، بەڵام زۆرێک لە مێژوونووسان دەگەنە ئەو دەرەنجامەی کە جەنگی جیهانیی دووەم، شانبەشانی بەکارهێنانی دەستنیشانکردنی "شۆکی جەنگ - Shell-shock"، بەڕۆژئاواییکردن و کۆچکردن، بوونە هۆی گۆڕینی چاوەڕوانییەکانی تایبەت بە تەندروستیی دەروونی لە ڕۆژئاوادا. <ref name=":43">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=North CS |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=The Classification of Hysteria and Related Disorders: Historical and Phenomenological Considerations |journal=Behavioral Sciences |بەرگ=٥|issue=4 |پەڕەکان=٤٩٦–٥١٧|doi=10.3390/bs5040496 |pmc=٤٦٩٥٧٧٥|pmid=٢٦٥٦١٨٣٦|doi-access=free}}</ref><ref name=":23">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Women and hysteria in the history of mental health |journal=Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health |بەرگ=٨|پەڕەکان=١١٠–١١٩|doi=10.2174/1745017901208010110 |pmc=٣٤٨٠٦٨٦|pmid=٢٣١١٥٥٧٦}}</ref><ref name=":153">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Micale|یەکەم=Mark S.|سەردێڕ=On the "disappearance" of hysteria: a study in the clinical deconstruction of a diagnosis|ڕێکەوت=١٩٩٣|oclc=٩٠٧٨٠٦٢٠٨}}</ref><ref name=":16">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Macleod |یەکەم=AD (Sandy) |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Abrupt treatments of hysteria during World War I, 1914–18 |ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1177/0957154x18757338 |journal=History of Psychiatry |بەرگ=٢٩|issue=2 |پەڕەکان=١٨٧–١٩٨|doi=10.1177/0957154x18757338 |issn=0957-154X |pmid=٢٩٤٨٠٠٧٤|s2cid=3586670 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> کۆمەڵگە ڕۆژئاواییەکانی سەدەی بیستەم چاوەڕوانییان دەکرد کە خەمۆکی و دڵەڕاوکێ زیاتر لە نەوەکانی دوای جەنگی جیهانیی دووەم و کەسە ئاوارەکاندا دەربکەوێت؛ هەر بەو هۆیەشەوە کەسەکان لەسەر ئەو بنەمایە ڕاپۆرت دەکران یان دەستنیشان دەکران. سەرباری ئەوەش، پێشکەوتنە پزیشکییەکان ئەو حاڵەتانەیان ڕوون کردەوە کە پێشتر دەخرانە پاڵ هیستێریا، وەکو فێداربوون یان نەزۆکی. جەنگە جیهانییەکان وایان کرد کە پزیشکە سەربازییەکان سەرنجیان بخەنە سەر هیستێریا، چونکە لەو سەردەمەدا وا دەردەکەوت کە حاڵەتەکانی تووشبوون ڕوویان لە زیادبوون کردبێت، بەتایبەتی لە ژێر هەلومەرجەکانی پەستانی دەروونیی زۆردا. لە ساڵی ١٩١٩دا، (ئارسەر فرێدریک هێرست) نووسیویەتی "چەندین حاڵەتی سەرهەڵدانی نیشانە گەورەکانی هیستێریا لەو سەربازانەدا بینرا کە هیچ مێژوویەکی خێزانی یان کەسییان لە تێکچوونی شڵەژانی دەماری (neuroses) نەبوو، و بەتەواویش لەڕووی تەندروستییەوە گونجاو بوون". لە ساڵی ١٩٧٠دا، (کۆڵن پی. مەکئیڤدی) و (ئالانسن دەبلیو. بێرد) <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=McEvedy |یەکەم١=Colin P. |دوایین٢=Beard |یەکەم٢=A. W. |ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ١٩٧٠|سەردێڕ=Concept of Benign Myalgic Encephalomyelitis |journal=British Medical Journal |بەرگ=١|issue=5687 |پەڕەکان=١١–١٥|doi=10.1136/bmj.1.5687.11 |issn=0007-1447 |pmc=١٧٠٠٨٩٥|pmid=٥٤١١٥٩٦}}</ref> پێشنیاری ئەوەیان کرد کە نەخۆشیی (ڕۆیاڵ فری - نەخۆشیی نەخۆشخانەی ڕۆیاڵ فری، کە ئێستا بە کۆنیشانەی شەکەتیی درێژخایەن / هەوکردنی مێشک و دڕکەپەتک دەناسرێت، کە نەخۆشییەکی دەمارییە)، کە زیاتر کاریگەریی لەسەر ژنانی گەنج هەبوو، لە ڕاستیدا پەتایەکی هیستێریا بووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Prince |یەکەم=Raymond |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٨٣|سەردێڕ=Abstracts and Reviews : PSYCHIATRY AROUND THE GLOBE. A TRANSCULTURAL VIEW by JULIAN LEFF. New York: Marcel Dekker, 1981. 204 pages. $20.00 |ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1177/136346158302000205 |journal=Transcultural Psychiatric Research Review |بەرگ=٢٠|issue=2 |پەڕەکان=١١٤–١١٨|doi=10.1177/136346158302000205 |issn=0041-1108 |s2cid=144131356 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> هەروەها ئاماژەیان بەوە کرد کە هیستێریا لە ڕووی مێژووییەوە مانایەکی شاراوەی نەرێنیی لەپشتەوەیە، بەڵام ئەمە نابێت ڕێگر بێت لە بەردەم پزیشکاندا بۆ هەڵسەنگاندنی نیشانەکانی نەخۆش. <ref name=":24">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Women and hysteria in the history of mental health |journal=Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health |بەرگ=٨|پەڕەکان=١١٠–١١٩|doi=10.2174/1745017901208010110 |pmc=٣٤٨٠٦٨٦|pmid=٢٣١١٥٥٧٦}}</ref><ref name=":154">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Micale|یەکەم=Mark S.|سەردێڕ=On the "disappearance" of hysteria: a study in the clinical deconstruction of a diagnosis|ڕێکەوت=١٩٩٣|oclc=٩٠٧٨٠٦٢٠٨}}</ref><ref name=":162">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Macleod |یەکەم=AD (Sandy) |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Abrupt treatments of hysteria during World War I, 1914–18 |ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1177/0957154x18757338 |journal=History of Psychiatry |بەرگ=٢٩|issue=2 |پەڕەکان=١٨٧–١٩٨|doi=10.1177/0957154x18757338 |issn=0957-154X |pmid=٢٩٤٨٠٠٧٤|s2cid=3586670 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٠دا، دوای دابەزینێکی پلە بە پلە لە ژمارەی دەستنیشانکردن و ڕاپۆرتەکاندا، هیستێریا لە "ڕێبەری دەستنیشانکردن و ئاماریی تێکچوونە دەروونییەکان - DSM"ی سەر بە (کۆمەڵەی دەروونپزیشکیی ئەمریکی) دەرهێنرا، کە پێشتر لە بڵاوکراوەی دووەمیدا لە ساڵی ١٩٦٨دا هیستێریای وەکو تێکچوونێکی دەروونی لەخۆگرتبوو. <ref name=":44">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=North CS |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=The Classification of Hysteria and Related Disorders: Historical and Phenomenological Considerations |journal=Behavioral Sciences |بەرگ=٥|issue=4 |پەڕەکان=٤٩٦–٥١٧|doi=10.3390/bs5040496 |pmc=٤٦٩٥٧٧٥|pmid=٢٦٥٦١٨٣٦|doi-access=free}}</ref><ref name=":62">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Sex Roles and Psychopathology|vauthors=Winstead BA|ڕێکەوت=١٩٨٤|بڵاوکەرەوە=Springer US|ژپنک=٩٧٨-١-٤٦٨٤-٤٥٦٢-٦|veditors=Widom CS|پەڕەکان=٧٣–١٠٠|زمان=en|chapter=Hysteria|doi=10.1007/978-1-4684-4562-6_4}}</ref> ئەم زاراوەیە هێشتا لە سەدەی بیست و یەکەدا بەکاردەهێنرێت، هەرچەندە وەکو دەستنیشانکردنێکی پزیشکی نییە. کاتێکیش بەکاردەهێنرێت، زۆرجار وەکو زاراوەیەکی گشتییە بۆ ئاماژەدان بە هەر جۆرە نمایشێکی دراماتیکی لە تووڕەیی یان هەڵچوونی سۆزداری. <ref name=":14">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Krasny|یەکەم=Elke|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/j.ctv18dvt2d.10|سەردێڕ=Hysteria Activism: Feminist Collectives for the Twenty-First Century|ڕێکەوت=٢٠٢٠|ئیش=Performing Hysteria|بڵاوکەرەوە=Leuven University Press|ژپنک=٩٧٨-٩٤-٦٢٧٠-٢١١-٠|editor-last=Braun|editor-first=Johanna|زنجیرە=Images and Imaginations of Hysteria|پەڕەکان=١٢٥–١٤٦|chapter=Hysteria Activism|doi=10.2307/j.ctv18dvt2d.10|jstor=j.ctv18dvt2d.10|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKrasny2020">Krasny, Elke (2020). "Hysteria Activism". In Braun, Johanna (ed.). [https://www.jstor.org/stable/j.ctv18dvt2d.10 ''Hysteria Activism: Feminist Collectives for the Twenty-First Century'']. Images and Imaginations of Hysteria. Leuven University Press. pp.&nbsp;<span class="nowrap">125–</span>146. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2307/j.ctv18dvt2d.10|10.2307/j.ctv18dvt2d.10]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-94-6270-211-0|<bdi>978-94-6270-211-0</bdi>]]. [[JSTOR (identifier)|JSTOR]]&nbsp;[https://www.jstor.org/stable/j.ctv18dvt2d.10 j.ctv18dvt2d.10]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:226345056 226345056]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 9,</span> 2022</span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[داڕێژە:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code">&#x7C;work=</code> ignored ([[Help:CS1 errors#periodical ignored|help]])</span> </ref> == نیشانە مێژووییەکان == لە ڕووی مێژووییەوە نیشانەکانی هیستێریا جیاواز و زۆرن. <ref name=":12">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Db5lAgAAQBAJ&q=jean+martin+charcot+hysteria&pg=PP1|سەردێڕ=Clinical Lectures on Diseases of the Nervous System (Psychology Revivals)|vauthors=Charcot JM|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٩١٠٠١-٥|زمان=en}}</ref> <ref name=":13">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=fQaGAgAAQBAJ&q=A+brief+history+of+hysteria:+From+ancient+to+modern&pg=PP1|سەردێڕ=Hippocrates' Woman: Reading the Female Body in Ancient Greece|vauthors=King H|ڕێکەوت=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-٧٧٢٢١-٦|زمان=en}}</ref> <ref name=":7">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=yyQ6AAAAMAAJ&pg=PR7|سەردێڕ=The Major Symptoms of Hysteria: Fifteen Lectures Given in the Medical School of Harvard University|vauthors=Janet P|ڕێکەوت=١٩٢٠|بڵاوکەرەوە=Macmillan Company|زمان=en}}</ref> * هەناسە تەنگی * دڵەڕاوکێ * نەخەوتن * بێهۆشبوون * لەبیرچوونەوە * ئیفلیجی * ئازار * گرژبوونی ماسولکە * تووشبوون بە تەشەنوج <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.museumdermoderne.at/ausstellungen/detail/arch-of-hysteria-zwischen-wahnsinn-und-ekstase/|سەردێڕ=Arch of Hysteria. Zwischen Wahnsinn und Ekstase - Museum der Moderne Salzburg |شوێن=Salzburg, Museum der Moderne}}</ref> * ڕشانەوە * کەڕبوون * جووڵەی سەیر و سەمەرە * گەشکە * هەلوەسە * بێتوانایی لە قسەکردن <ref name=":12">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Db5lAgAAQBAJ&q=jean+martin+charcot+hysteria&pg=PP1|سەردێڕ=Clinical Lectures on Diseases of the Nervous System (Psychology Revivals)|vauthors=Charcot JM|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٩١٠٠١-٥|زمان=en}}</ref> <ref name=":13">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=fQaGAgAAQBAJ&q=A+brief+history+of+hysteria:+From+ancient+to+modern&pg=PP1|سەردێڕ=Hippocrates' Woman: Reading the Female Body in Ancient Greece|vauthors=King H|ڕێکەوت=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-٧٧٢٢١-٦|زمان=en}}</ref> <ref name=":7">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=yyQ6AAAAMAAJ&pg=PR7|سەردێڕ=The Major Symptoms of Hysteria: Fifteen Lectures Given in the Medical School of Harvard University|vauthors=Janet P|ڕێکەوت=١٩٢٠|بڵاوکەرەوە=Macmillan Company|زمان=en}}</ref> * نەزۆکی <ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.medicalnewstoday.com/articles/the-controversy-of-female-hysteria|سەردێڕ=Female hysteria: The history of a controversial 'condition' |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.medicalnewstoday.com |زمان=en}}</ref> == چارەسەرە مێژووییەکان == * سێکسی ئاسایی هاوسەرگیری <ref name="mcgill">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mcgill.ca/oss/article/history-quackery/history-hysteria|سەردێڕ=The History of Hysteria |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=Office for Science and Society |زمان=en}}</ref> * دووگیانی <ref name="mcgill" /> * منداڵبوون <ref name="mcgill" /> * چارەسەری پشوودان <ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.medicalnewstoday.com/articles/the-controversy-of-female-hysteria|سەردێڕ=Female hysteria: The history of a controversial 'condition' |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.medicalnewstoday.com |زمان=en}}</ref> == تیۆرستە دیارەکان == === شارکۆ === لە کۆتاییەکانی سەدەی نۆزدەهەمدا، پزیشکی دەمارناسی فەڕەنسی، ژان-مارتین شارکۆ، لێکۆڵینەوەی لەسەر ئەو حاڵەتە کرد کە خۆی بە "شڵەژانی دەماریی گەورە" (neurosis) یان هیستێریا ناوی دەبرد. <ref name=":8">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Mota Gomes M, Engelhardt E |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=A neurological bias in the history of hysteria: from the womb to the nervous system and Charcot |journal=Arquivos de Neuro-Psiquiatria |بەرگ=٧٢|issue=12 |پەڕەکان=٩٧٢–٩٧٥|doi=10.1590/0004-282X20140149 |pmid=٢٥٥١٧٦٤٥|doi-access=free}}</ref> شارکۆ ئەو بیردۆزەی خستە ڕوو کە هیستێریا تێکچوونێکی [[فیزیۆلۆژی]] بۆماوەییە. <ref name=":8" /> ئەو لەو باوەڕەدا بوو کە هیستێریا دەبێتە هۆی پەکخستنی کارایی هەندێک ناوچەی مێشک، ئەمەش دەبێتە پاڵنەر بۆ سەرهەڵدانی ئەو نیشانە جەستەییانەی کە لە هەر نەخۆشێکدا بەدی دەکرێن. <ref name=":8" /> سەرەڕای ئەوەی شارکۆ پێی وابوو کە هیستێریا بنچینەیەکی بۆماوەیی هەیە، بەڵام هاوکات باوەڕیشی وابوو کە هۆکارە ژینگەییەکانی وەکو گوشاری دەروونی دەتوانن ببنە هاندەر (Trigger) بۆ ورووژاندن و دەرکەوتنی نەخۆشییەکە لە کەسێکدا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=N-GZDwAAQBAJ&q=A+brief+history+of+hysteria:+From+ancient+to+modern&pg=PP12|سەردێڕ=Fits and Starts: A Genealogy of Hysteria in Modern France|vauthors=Evans M|ڕێکەوت=٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Cornell University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٥٠١٧-٣٤٣١-١|زمان=en}}</ref> شارکۆ زیاتر لە ١٢٠ توێژینەوەی حاڵەتی (Case study) سەبارەت بەو نەخۆشانە بڵاوکردەوە کە هیستێریا تیایاندا دەستنیشان کردبوو، [[:en:Marie_Wittman|ماری ویتمانیش]] یەکێک بوو لەوان. <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=S9NOnuPQpeQC&q=marie+blanche+wittmann&pg=PR9|سەردێڕ=Medical Muses: Hysteria in Nineteenth-Century Paris|vauthors=Hustvedt A|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=W.W. Norton & Company|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٩٣-٠٨٢١٧-٣|زمان=en}}</ref> ویتمان کە بە «شاژنی تووشبووانی هیستێریا» ناوزەد دەکرا، تاوەکو ئێستاش وەک بەناوبانگترین نەخۆشی ئەم حاڵەتە دەناسرێت. <ref name=":3" /> بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشەکانی، شارکۆ تەکنیکی [[خەواندنی موگناتیسی]] (Hypnosis)ی بەکاردەهێنا، کە گەیشتە ئەو دەرەنجامەی ئەم ڕێکارە تەنها کاتێک سەرکەوتوو دەبێت کە لەسەر تووشبووانی هیستێریا جێبەجێ بکرێت. <ref name=":3" /> شارکۆ، بە بەکارهێنانی نەخۆشەکانی وەک ئامرازی نمایش، چەندین نمایشی گشتیی دراماتیکی لەسەر تووشبووانی هیستێریا و شێوازەکانی چارەسەرکردنی نەخۆشییەکە لەبەردەم ئامادەبوواندا ئەنجام دا، کە بە بۆچوونی زۆرێک لە شارەزایان، خودی ئەم جۆرە نمایشکردنانە بوونەتە هۆی دروستبوون و دەرکەوتنی زیاتری دیاردەی هیستێریاکە. <ref name=":3" /> سەرەڕای ئەوەش، شارکۆ تێبینی هەبوونی لێکچوونی کرد لە نێوان شەیتانگیری ([[:en:Spirit_possession|Demon possession]]) و هیستێریادا، هەر بۆیە گەیشتە ئەو دەرەنجامەی کە «دێمۆنۆمانیا - [[:en:Dæmonomania|Demonomania]]» جۆرێکە لە نەخۆشیی هیستێریا. <ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=North CS |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=The Classification of Hysteria and Related Disorders: Historical and Phenomenological Considerations |journal=Behavioral Sciences |بەرگ=٥|issue=4 |پەڕەکان=٤٩٦–٥١٧|doi=10.3390/bs5040496 |pmc=٤٦٩٥٧٧٥|pmid=٢٦٥٦١٨٣٦|doi-access=free}}</ref> ڕۆمانی مێژوویی "[[ژنە شێتەکانی پاریس]] - The Madwomen of Paris"ی ساڵی ٢٠٢٤ لە نووسینی ([[:en:Jennifer_Cody_Epstein|جێنیفەر کۆدی ئیپستاین]])، بە شێوەیەکی دراماتیکی بەرجەستەی ئەزموونی ژیانی چەند ژنێک دەکات کە لە نەخۆشخانەی (سالپێتریێر - Salpêtrière) نەخۆشیی هیستێریایان تێدا دەستنیشان کرابوو. هاوکات، ڕۆمانەکە شیکاری و وردبوونەوە دەکات بۆ ئەو بەکارهێنانە مشتومڕهەڵگرەی تەکنیکی خەواندنی موگناتیسی و ئەو نمایشە گشتییانەی کە لەژێر سەرپەرشتی و چاودێریی شارکۆدا ئەنجام دەدران. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.penguinrandomhouse.com/books/624441/the-madwomen-of-paris-by-jennifer-cody-epstein/|سەردێڕ=The Madwomen of Paris by Jennifer Cody Epstein: 9780593158029 {{!}} PenguinRandomHouse.com: Books |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٥}}</ref> === فرۆید === لە ساڵی ١٨٩٦دا، دەروونشیکاری نەمسایی، [[زیگمۆند فرۆید]]، توێژینەوەیەکی لەژێر ناونیشانیهۆکارناسیی هیستێریا - [[:en:The_Aetiology_of_Hysteria|The Aetiology of Hysteria]] بڵاوکردەوە. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=caMNee9ybUQC&q=Suppressed+inventions+and+other+discoveries&pg=PP13|سەردێڕ=Suppressed Inventions|vauthors=Eisen J|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Penguin|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٩٩-٥٢٧٣٥-٧|زمان=en}}</ref>لەم توێژینەوەیەدا، فرۆید ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە بە بڕوای ئەو، شڵەژانی دەماریی (neurosis) لە نەخۆشە ژنەکانیدا - کە خۆی بە هیستێریا ناوزەدی کردووە - دەرەنجامی ئەو [[دەستدرێژیی سێکسی|دەستدرێژییە سێکسییانە]] بووە کە لە قۆناغی منداڵیدا ڕووبەڕوویان بووەتەوە. <ref name=":1" /> فرۆید چەمکی سەرهەڵدانی نیشانە جەستەییەکانی وەک دەرەنجامێک بۆ زەبرە دەروونییەکانی قۆناغی منداڵی بە ناوی «گۆڕانی هیستێریایی - [[:en:Conversion_disorder|Hysterical conversion]]» داهێنا, <ref name=":1" /> هەروەها فرۆید ئەو بیردۆزەی خستە ڕوو کە بۆ چارەسەرکردنی هیستێریا، پێویستە نەخۆشەکە لەژێر کاریگەریی خەواندنی موگناتیسیی سووکدا و لە ڕێگەی خەیاڵکردنەوە، بە زیندووترین و ڕوونترین شێوە دووبارە ئەو ئەزموونانە بچێژێتەو. <ref name=":1" /> دواتر فرۆید پێداچوونەوەی بۆ ئەم بۆچوونەی کرد و هەمواریکردەوە، کاتێک درکی بەوە کرد کە مەرج نییە دەستدرێژیی سێکسی تاکە هۆکار بێت بۆ سەرهەڵدانی شڵەژانە دەمارییەکان. پاشان ئەو بیردۆزەی خستە ڕوو کە، سەرەڕای خودی دەستدرێژییەکە، وەهم و خەیاڵکردنی ([[فەنتازیا]]) دەستدرێژیی سێکسیش دەتوانن هۆکار بن بۆ تووشبوون بە نەخۆشییەکە، ئەگەرچی هەرگیز ئەو ئەگەرەشی ڕەت نەکردەوە کە خودی دەستدرێژییە سێکسییەکە هۆکاری نەخۆشییەکە بێت، بەڵکو تەنها ئاماژەی بەوە کرد کە ئەمە تاکە هۆکاری مەزەندەکراو نییە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Freud|یەکەم=Sigmund|ناونیشان=https://archive.org/details/inhibitionssympt0000freu|سەردێڕ=Inhibitions, symptoms, and anxiety|دوایین٢=Gay|یەکەم٢=Peter|بڵاوکەرەوە=W. W. Norton & Company|ژپنک=٠-٣٩٣-٠٠٨٧٤-٦|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=1989|پەڕەکان=xiii|chapter=Sigmund Freud: a Brief Life}}</ref> فرۆید هەروەها یەکێک بوو لە یەکەمین پزیشکە دەروونییە دیارەکان کە بوونی نەخۆشیی هیستێریای دایە پاڵ پیاوانیش (پێی وابوو پیاوانیش تووشی هیستێریا دەبن). <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Women and hysteria in the history of mental health |journal=Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health |بەرگ=٨|پەڕەکان=١١٠–١١٩|doi=10.2174/1745017901208010110 |pmc=٣٤٨٠٦٨٦|pmid=٢٣١١٥٥٧٦}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTascaRapettiCartaFadda2012">Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B (October 19, 2012). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3480686 "Women and hysteria in the history of mental health"]. ''Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health''. '''8''': <span class="nowrap">110–</span>119. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2174/1745017901208010110|10.2174/1745017901208010110]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3480686 3480686]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23115576 23115576].</cite></ref> تەنانەت هیستێریای لە خودی خۆیشیدا دەستنیشان کرد، و لە نووسینەکانیدا ئاماژەی بەوە کردووە کە ترسی لەوە هەبووە کار و توێژینەوەکانی هێندەی تر حاڵەتەکەیان لەسەر خراپتر (ئاڵۆزتر) کردبێت. <ref name=":2" /> == تێگەیشتنی سەردەمیانە == بە شێوەیەکی گشتی، لە ئێستادا لە کولتووری پزیشکیی ڕۆژئاوادا هیستێریا وەک نەخۆشییەک دەستنیشان ناکرێت، بەڵکو جێگەی گیراوەتەوە بە دەستنیشانکردنی دیکەی وەکو تێکچوونەکانی گۆڕان - Conversion disorders یان تێکچوونە کاراییەکان - Functional disorders <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Reynolds EH |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Hysteria, conversion and functional disorders: a neurological contribution to classification issues |journal=The British Journal of Psychiatry |بەرگ=٢٠١|issue=4 |پەڕەکان=٢٥٣–٢٥٤|doi=10.1192/bjp.bp.111.107219 |pmid=٢٣٠٢٨٠٨٠|doi-access=free}}</ref> کاریگەرییەکانی هیستێریا وەکو نەخۆشییەکی دەستنیشانکراو لە سەدەکانی هەژدە و نۆزدەهەمدا، شوێنەوارێکی درێژخایەنی بەجێهێشتووە لەسەر ڕێکارەکانی چارەسەری پزیشکیی تایبەت بە تەندروستیی ژنان <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Tasca C, Rapetti M, Carta MG, Fadda B |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Women and hysteria in the history of mental health |journal=Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health |بەرگ=٨|پەڕەکان=١١٠–١١٩|doi=10.2174/1745017901208010110 |pmc=٣٤٨٠٦٨٦|pmid=٢٣١١٥٥٧٦}}</ref> لە دەرەوەی بواری پزیشکیش، کاتێک زاراوەی (هیستێریایی) بۆ کەسێک بەکاردەهێنرێت، دەکرێت بەو واتایە بێت کە ئەو کەسە لەڕادەبەدەر سۆزدارە، بە شێوەیەکی ناژیرانە شڵەژاوە، یان لە دۆخێکی هەڵچوون و شێتگیریدایە ([[:en:Rage_(emotion)|Frenzied]]). <ref name=":11">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/us/definition/english/hysterical|سەردێڕ=hysterical adjective - Definition, pictures, pronunciation and usage notes {{!}} Oxford Advanced Learner's Dictionary at OxfordLearnersDictionaries.com |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=www.oxfordlearnersdictionaries.com}}</ref> لەلایەکی دیکەوە، کاتێک ئەم زاراوەیە بۆ دۆخێک بەکاردەهێنرێت کە پەیوەندیی بە ترس و [[دڵەڕاوکێ|دڵەڕاوکێوە]] (Panic) نییە، هیستێریا بەو مانایە دێت کە دۆخەکە بە شێوەیەکی کۆنترۆڵنەکراو خۆش و پێکەنیناوییە – لێرەدا واتای شاراوەی (Connotation) زاراوەکە ئەوەیە کە دۆخەکە دەبێتە هۆی دروستبوونی پێکەنینی هیستێریایی. <ref name=":11" /> لە ئەمڕۆدا، لەوانەیە پزیشکانی دەروونی زاراوەی هیستێریا بۆ ئاماژەدان بە "ئەو ڕەفتارانەی مرۆڤ بەکاربهێنن کە تێیدا کەسەکان بە شێوازێک هەڵسوکەوت دەکەن و لاسایی تێکچوونە جەستەیی یان دەروونییەکان دەکەنەوە، بە جۆرێک کە سەرنج و چاودێریی پزیشکی و پەرستاری بۆ لای خۆیان ڕابکێشن". بەپێی بۆچوونی (ماکهیو - McHugh)، پزیشکانی دەروونی جەخت لەوە دەکەنەوە کە هیستێریا (یان "نمایشە ڕەفتارییە لاساییکەرەوەکان لە ڕووی پزیشکییەوە") زیاتر بریتییە لە "فۆرمێکی ڕوون و ئاشکرای خۆخەڵەتاندن، نەک فێڵبازی و ساختەکاری". <ref name=":17">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McHugh|یەکەم=Paul R.|سەردێڕ=Try to remember: psychiatry's clash over meaning, memory, and mind|ڕێکەوت=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Dana Press|ژپنک=٩٧٨-١-٩٣٢٥٩٤-٣٩-٣|شوێن=New York|پەڕە=١٥٣}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Hysteria}} {{تووڵی دەروازە|ژن|پزیشکی|دەروونناسی}} [[پۆل:CS1 errors: periodical ignored]] [[پۆل:مناڵدان]] [[پۆل:سۆزەکان]] [[پۆل:ترس]] gmq4ejrgv4xdertkkmsaqvr8jqnraim 0 296642 1614134 1591750 2026-08-01T16:15:23Z Kushared 5048 1614134 wikitext text/x-wiki '''سکەشۆرێ''' یان '''سکەشۆرە''' یان '''ھناڤێشی''' یان '''ناڤێشی،''' جۆرێکە لە ئایسانی گەدە و ڕێخۆڵە کە دەبێتە ھۆی سکچوونی خوێناوی. نیشانەی دی ڕەنگە ببن، وەک: تا، سکئێشە و ھەستکردن بە ڕیانی ناتەواو. ئاڵۆزییەکانی ڕەنگە [[وشکبوونەوە]] بگرێتەوە. ھۆی سکەشۆرێ بەزۆری بەکتریای جۆری ''شیگێلایە'' کە لەم حاڵەتەدا بە دەردەشیگێلا ناسراوە، یان ئەمیبای [[ئەنتامیبا ھیستۆلیتیکا]]؛ پاشان پێی دەوترێت دەردەئەمیبا.<ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/topics/dysentery/en/|سەردێڕ=WHO {{!}} Dysentery |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141205051849/http://www.who.int/topics/dysentery/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|وێبگە=who.int}}</ref> ھۆیەکانی دی لەوانەیە بریتی بن لە ھەندێک مادەی کیمیایی، بەکتریای تر، سەرەتاییی تر یان کرمە مشەخۆرەکان.<ref name="Dor2009">{{DorlandsDict|three/000033012|Dysentery}}</ref> دەکرێت لە نێوان مرۆڤەکاندا بڵاو ببێتەوە.<ref name="NHS2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/dysentery/|سەردێڕ=Dysentery |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=nhs.uk |زمان=en}}</ref> ھۆکارەکانی مەترسی بریتین لە پیسبوونی خۆراک و ئاو بە [[پیسایی]] بەھۆی بەدخاوێنییەوە.<ref name="Mar2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Marie C, Petri WA |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٣|سەردێڕ=Amoebic dysentery |journal=BMJ Clinical Evidence |بەرگ=٢٠١٣|pmc=٣٧٥٨٠٧١|pmid=٢٣٩٩١٧٥٠}}</ref> کارکردی بنەڕەتی بریتییە لە ئایسانی ڕیخۆڵە، بەتایبەتی ڕیخۆڵەستوورە.<ref name="Dor2009"/> ھەوڵەکان بۆ ڕێگری لە سکەشۆرێ بریتین لە [[دەستشۆردن]] و ڕێوشوێنی [[سەلامەتیی خۆراک|سەلامەتی خۆراک]] لەکاتی گەشتکردن، لەو وڵاتانەی پڕمەترسین.<ref name="NHS2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/dysentery/|سەردێڕ=Dysentery |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=nhs.uk |زمان=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nhs.uk/conditions/dysentery/ "Dysentery"]. ''nhs.uk''. 18 October 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 November</span> 2019</span>.</cite></ref> ھەرچەندە حاڵەتەکە بەگشتی لە ماوەی ھەفتەیەکدا بە خۆی چاک دەبێتەوە، خواردنەوەی شلەی پێویست وەک [[گیراوەی دێرانەوەی زارەکی]]، گرنگە.<ref name="NHS2019"/> ڕەنگە دژەچڵکەکانی وەک ئەزیسرۆمایسین بۆ چارەسەرکردنی ئەو حاڵەتانەی کە پەیوەندییان بە گەشتکردنەوە ھەیە لە [[وڵاتی پەرەئەستێن|وڵاتانی پەرەئەستێندا]] بەکاربھێنرێت.<ref name="Tri2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Tribble DR |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Antibiotic Therapy for Acute Watery Diarrhea and Dysentery |journal=Military Medicine |بەرگ=١٨٢|issue=S2 |پەڕەکان=١٧–٢٥|doi=10.7205/MILMED-D-17-00068 |pmc=٥٦٥٠١٠٦|pmid=٢٨٨٨٥٩٢٠|doi-access=free}}</ref> لەکاتێکدا ئەو دەرمانانەی کە بۆ کەمکردنەوەی سکچوون بەکاردەھێنرێن وەک [[لۆپێرامید]] بەتەنیا پێشنیار ناکرێت، بەڵام دەتوانرێت لەگەڵ دژەچڵکەکان پێکەوە بەکار بھێنرێن.<ref name="Tri2017"/><ref name="NHS2019"/> == نیشانە و بەرژەنگەکان == باوترین جۆری سکەشۆرێ بریتییە لە [[سکەشۆرێی چیلکەیی]] کە بە شێوەیەکی گشتی نەخۆشییەکی سووکە، نیشانەگەلێکی وەک سکئێشەی سووک و تێپەڕینی چەندپاتەی پیسایی شل یان سکچوونی لێ دەکەوێتەوە. نیشانەکان ئاساییانە، پاش ١–٣ ڕۆژ خۆیان دەر دەخەن و بەزۆری پاش ھەفتەیەک دیار نامێنن. چەندپاتەییی ھەلپێچران بۆ ڕیان، قەبارەی زۆری پیسایی شل کە دەردەچێت و ھەبوونی خوێن، لینجاو یان کێم، بەو [[نەخۆشخەر]]<nowiki/>ە بەندە کە نەخۆشییەکە تووش دەکات. [[بەرگەنەگرتنی لاکتۆز|بەرگەنەگرتنی کاتی لاکتۆز]] دەکرێت ڕوو بدات؛ ھەروەھا لە ھەندێک بۆنەدا، پێچھاتنی توند، [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]]، ڕاوەش و [[ڕاوان]] ھەموویان دەکرێن نیشانە بن.<ref name="Dor2009">{{DorlandsDict|three/000033012|Dysentery}}</ref><ref name="pmid 359524">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=DuPont HL |ڕێکەوت=ئەیلوولی ١٩٧٨|سەردێڕ=Interventions in diarrheas of infants and young children |journal=Journal of the American Veterinary Medical Association |بەرگ=١٧٣|issue=5 Pt 2 |پەڕەکان=٦٤٩–٥٣|doi=10.2460/javma.1978.173.05.649 |pmid=٣٥٩٥٢٤}}</ref><ref name="pmid 2664748">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=DeWitt TG |ڕێکەوت=تەممووزی ١٩٨٩|سەردێڕ=Acute diarrhea in children |journal=Pediatrics in Review |بەرگ=١١|issue=1 |پەڕەکان=٦–١٣|doi=10.1542/pir.11-1-6 |pmid=٢٦٦٤٧٤٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Dysentery/Pages/Symptoms.aspx|سەردێڕ=Dysentery - Symptoms - NHS Choices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100323184106/http://www.nhs.uk/Conditions/Dysentery/Pages/Symptoms.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|وێبگە=[[National Health Service (England)|National Health Service]]}}</ref> لە دۆخە پەڕگرەکاندا، مرۆڤ، دەکرێت لە لیترێک زۆرتر، شلە لە کاتژمێرێکدا تێپەڕێنن. زۆرتر، تاکەکان گازندە لە [[سکچوون]] لەگەڵ [[خوێن]] دەکەن، بە ھاوەڵیی سکئێشەیەکی پڕتوند، کۆمئێشە و [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تایەکی]] پلەنزم. کێش دابەزینی خێرا و ماسولکەئێشە، ھەندێک جار ھاوەڵیی سکەشۆرێ دەکەن، لەکاتێکدا [[دڵتێکەڵھاتن]] و [[ڕشانەوە]] دەگمەنن. {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:سکچوون]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] jw7ja9vy1udwe5jlz8hvz2vt2gyxkio 1614135 1614134 2026-08-01T16:15:36Z Kushared 5048 /* نیشانە و بەرژەنگەکان */ 1614135 wikitext text/x-wiki '''سکەشۆرێ''' یان '''سکەشۆرە''' یان '''ھناڤێشی''' یان '''ناڤێشی،''' جۆرێکە لە ئایسانی گەدە و ڕێخۆڵە کە دەبێتە ھۆی سکچوونی خوێناوی. نیشانەی دی ڕەنگە ببن، وەک: تا، سکئێشە و ھەستکردن بە ڕیانی ناتەواو. ئاڵۆزییەکانی ڕەنگە [[وشکبوونەوە]] بگرێتەوە. ھۆی سکەشۆرێ بەزۆری بەکتریای جۆری ''شیگێلایە'' کە لەم حاڵەتەدا بە دەردەشیگێلا ناسراوە، یان ئەمیبای [[ئەنتامیبا ھیستۆلیتیکا]]؛ پاشان پێی دەوترێت دەردەئەمیبا.<ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/topics/dysentery/en/|سەردێڕ=WHO {{!}} Dysentery |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141205051849/http://www.who.int/topics/dysentery/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|وێبگە=who.int}}</ref> ھۆیەکانی دی لەوانەیە بریتی بن لە ھەندێک مادەی کیمیایی، بەکتریای تر، سەرەتاییی تر یان کرمە مشەخۆرەکان.<ref name="Dor2009">{{DorlandsDict|three/000033012|Dysentery}}</ref> دەکرێت لە نێوان مرۆڤەکاندا بڵاو ببێتەوە.<ref name="NHS2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/dysentery/|سەردێڕ=Dysentery |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=nhs.uk |زمان=en}}</ref> ھۆکارەکانی مەترسی بریتین لە پیسبوونی خۆراک و ئاو بە [[پیسایی]] بەھۆی بەدخاوێنییەوە.<ref name="Mar2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Marie C, Petri WA |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٣|سەردێڕ=Amoebic dysentery |journal=BMJ Clinical Evidence |بەرگ=٢٠١٣|pmc=٣٧٥٨٠٧١|pmid=٢٣٩٩١٧٥٠}}</ref> کارکردی بنەڕەتی بریتییە لە ئایسانی ڕیخۆڵە، بەتایبەتی ڕیخۆڵەستوورە.<ref name="Dor2009"/> ھەوڵەکان بۆ ڕێگری لە سکەشۆرێ بریتین لە [[دەستشۆردن]] و ڕێوشوێنی [[سەلامەتیی خۆراک|سەلامەتی خۆراک]] لەکاتی گەشتکردن، لەو وڵاتانەی پڕمەترسین.<ref name="NHS2019">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.nhs.uk/conditions/dysentery/|سەردێڕ=Dysentery |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=nhs.uk |زمان=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nhs.uk/conditions/dysentery/ "Dysentery"]. ''nhs.uk''. 18 October 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 November</span> 2019</span>.</cite></ref> ھەرچەندە حاڵەتەکە بەگشتی لە ماوەی ھەفتەیەکدا بە خۆی چاک دەبێتەوە، خواردنەوەی شلەی پێویست وەک [[گیراوەی دێرانەوەی زارەکی]]، گرنگە.<ref name="NHS2019"/> ڕەنگە دژەچڵکەکانی وەک ئەزیسرۆمایسین بۆ چارەسەرکردنی ئەو حاڵەتانەی کە پەیوەندییان بە گەشتکردنەوە ھەیە لە [[وڵاتی پەرەئەستێن|وڵاتانی پەرەئەستێندا]] بەکاربھێنرێت.<ref name="Tri2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Tribble DR |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Antibiotic Therapy for Acute Watery Diarrhea and Dysentery |journal=Military Medicine |بەرگ=١٨٢|issue=S2 |پەڕەکان=١٧–٢٥|doi=10.7205/MILMED-D-17-00068 |pmc=٥٦٥٠١٠٦|pmid=٢٨٨٨٥٩٢٠|doi-access=free}}</ref> لەکاتێکدا ئەو دەرمانانەی کە بۆ کەمکردنەوەی سکچوون بەکاردەھێنرێن وەک [[لۆپێرامید]] بەتەنیا پێشنیار ناکرێت، بەڵام دەتوانرێت لەگەڵ دژەچڵکەکان پێکەوە بەکار بھێنرێن.<ref name="Tri2017"/><ref name="NHS2019"/> == نیشانە و بەرژەنگەکان == باوترین جۆری سکەشۆرێ بریتییە لە [[سکەشۆرێی چیلکەیی]] کە بە شێوەیەکی گشتی نەخۆشییەکی سووکە، نیشانەگەلێکی وەک سکئێشەی سووک و تێپەڕینی چەندپاتەی پیسایی شل یان سکچوونی لێ دەکەوێتەوە. نیشانەکان ئاساییانە، پاش ١–٣ ڕۆژ خۆیان دەر دەخەن و بەزۆری پاش ھەفتەیەک دیار نامێنن. چەندپاتەییی ھەلپێچران بۆ ڕیان، قەبارەی زۆری پیسایی شل کە دەردەچێت و ھەبوونی خوێن، لینجاو یان کێم، بەو [[نەخۆشخەر]]<nowiki/>ە بەندە کە نەخۆشییەکە تووش دەکات. [[بەرگەنەگرتنی لاکتۆز|بەرگەنەگرتنی کاتی لاکتۆز]] دەکرێت ڕوو بدات؛ ھەروەھا لە ھەندێک بۆنەدا، پێچھاتنی توند، [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]]، ڕاوەش و [[ڕاوان]] ھەموویان دەکرێن نیشانە بن.<ref name="Dor2009">{{DorlandsDict|three/000033012|Dysentery}}</ref><ref name="pmid 359524">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=DuPont HL |ڕێکەوت=ئەیلوولی ١٩٧٨|سەردێڕ=Interventions in diarrheas of infants and young children |journal=Journal of the American Veterinary Medical Association |بەرگ=١٧٣|issue=5 Pt 2 |پەڕەکان=٦٤٩–٥٣|doi=10.2460/javma.1978.173.05.649 |pmid=٣٥٩٥٢٤}}</ref><ref name="pmid 2664748">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=DeWitt TG |ڕێکەوت=تەممووزی ١٩٨٩|سەردێڕ=Acute diarrhea in children |journal=Pediatrics in Review |بەرگ=١١|issue=1 |پەڕەکان=٦–١٣|doi=10.1542/pir.11-1-6 |pmid=٢٦٦٤٧٤٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nhs.uk/Conditions/Dysentery/Pages/Symptoms.aspx|سەردێڕ=Dysentery - Symptoms - NHS Choices |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100323184106/http://www.nhs.uk/Conditions/Dysentery/Pages/Symptoms.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|وێبگە=[[National Health Service (England)|National Health Service]]}}</ref> لە دۆخە پەڕگرەکاندا، مرۆڤ، دەکرێت لە لیترێک زۆرتر، شلە لە کاتژمێرێکدا تێپەڕێنن. زۆرتر، تاکەکان گازندە لە [[سکچوون]] لەگەڵ [[خوێن]] دەکەن، بە ھاوەڵیی سکئێشەیەکی پڕتوند، کۆمئێشە و [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تایەکی]] پلەنزم. کێش دابەزینی خێرا و ماسولکەئێشە، ھەندێک جار ھاوەڵیی سکەشۆرێ دەکەن، لەکاتێکدا [[دڵتێکەڵھاتن]] و [[ڕشانەوە]] دەگمەنن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:سکچوون]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] rh9po8et7sef5qoqx49jjgub4n9jbtj 0 296670 1614109 1593404 2026-08-01T15:19:51Z Kushared 5048 /* بەستەری دەرەکی */ 1614109 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=کورتەباڵایی|image=Ethan Crough, male dwarf.jpg|caption=پیاوێک لە [[کۆڵومبس، ئیندیانا]]، تووشبوو بە کورتەباڵایی [[ئاکۆندرۆپلاژیا|ئاکۆندرۆپلاژی]]|field=زانستی کوێرەڕژێنەکان (ئێندۆکراینۆلۆژی)، بۆماوەزانیی پزیشکی|pronounce={{IPAc-en|ˈ|d|w|ɔːr|f|ɪ|z|əm|audio=LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Dwarfism.wav}}|symptoms=|complications=|onset=|duration=|types=|causes=کەم-دەردانی هۆرمۆنی گەشە لە ڕژێنی ژێر مێشککە (کەمیی هۆرمۆنی گەشە)، تێکچوونە بۆماوەییەکان|risks=|diagnosis=|differential=|prevention=|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=|deaths=|image_size=250}}'''کورتەباڵایی''' (Dwarfism) حاڵەتێکە لە مرۆڤ و ئاژەڵەکاندا کە بە بچووکیی قەبارە یان کورتیی باڵا بە شێوەیەکی نائاسایی دەناسرێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/dwarfism|سەردێڕ=Definition of DWARFISM |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=Merriam-webster.com |زمان=en}}</ref> لە مرۆڤدا، ئەم حاڵەتە پێناسە دەکرێت بە هەبوونی باڵایەکی ١٤٧ سانتیمەتر (٤ پێ و ١٠ ئینج) یان کەمتر لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، بەبێ گوێدانە ڕەگەزی کەسەکە؛ تێکڕای باڵای پێگەیشتووان لە ناو کەسانی تووشبوو بە کورتەباڵاییدا نزیکەی ١٢٠ سانتیمەترە. <ref name="NLM2008">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.medlineplus.gov/dwarfism.html|سەردێڕ=Dwarfism |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|وێبگە=MedlinePlus}}</ref> <ref name="lpaonline">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.lpaonline.org/faq-#Definition|سەردێڕ=FAQ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=Lpaonline.org |زمان=en-us}}</ref> <ref name="mayo-symptoms"/> "کورتەباڵاییی ناهاوسەنگ - Disproportionate dwarfism" بە کورتیی پەلەکان (قۆڵ و قاچ) یان کورتیی قەدە (ناوچەی سنگ و سک) دەناسرێتەوە. بەڵام لە حاڵەتەکانی "کورتەباڵاییی هاوسەنگ - Proportionate dwarfism"دا، هەردوو پەلەکان و قەدە بە شێوەیەکی نائاسایی بچووک دەبن. بەزۆری ئاستی زیرەکی لەم کەسانەدا ئاساییە، و زۆربەیان تێکڕای تەمەنی چاوەڕوانکراویان (Life expectancy) نزیکە لە کەسانی ئاسایی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nhs.uk/conditions/restricted-growth/Pages/Introduction.aspx|سەردێڕ=Restricted growth (dwarfism) - NHS Choices|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٧|وێبگە=Nhs.uk|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170806130925/http://www.nhs.uk/conditions/restricted-growth/Pages/Introduction.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref name="Pau2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Pauli |یەکەم=RM |دوایین٢=Adam |یەکەم٢=MP |دوایین٣=Ardinger |یەکەم٣=HH |دوایین٤=Pagon |یەکەم٤=RA |دوایین٥=Wallace |یەکەم٥=SE |دوایین٦=Bean |یەکەم٦=LJH |دوایین٧=Mefford |یەکەم٧=HC |دوایین٨=Stephens |یەکەم٨=K |دوایین٩=Amemiya |یەکەم٩=A |دوایین١٠=Ledbetter |یەکەم١٠=N |ڕێکەوت=٢٠١٢|سەردێڕ=Achondroplasia |journal=GeneReviews |pmid=٢٠٣٠١٣٣١}}</ref> بەگشتی کەسانی کورتەباڵا دەتوانن منداڵیان ببێت، هەرچەندە مەترسیی زیاتر لەسەر دایکەکە و منداڵەکە هەیە کە پەیوەستە بە جۆری حاڵەتە بنەڕەتییەکەوە. باوترین و ناسراوترین جۆری کورتەباڵایی لە مرۆڤدا (کە ٧٠٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت) بریتییە لە (ئەکۆندرۆپلازیا - Achondroplasia)، کە تێکچوونێکی بۆماوەییە و تێیدا پەلەکان زۆر کورت دەبن. <ref name="Çevik-2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Çevik |یەکەم=Banu |دوایین٢=Çolakoğlu |یەکەم٢=Serhan |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Anesthetic management of achondroplastic dwarf undergoing cesarean section |ناونیشان=http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=M.E.J. Anesth. |بەرگ=٢٠|issue=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180713022612/http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> (کەمیی هۆڕمۆنی گەشە - Growth hormone deficiency) بەرپرسیارە لە زۆربەی حاڵەتەکانی تر. <ref name="urlDwarfism">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kidshealth.org/parent/growth/growth/dwarfism.html|سەردێڕ=Dwarfism {{!}} Nemours KidsHealth |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> هەروەها چەندین هۆکاری تری دەگمەن هەیە. چارەسەرکردنی ئەم حاڵەتە پشت دەبەستێت بە هۆکارە بنەڕەتییەکەی. ئەوانەی کە تێکچوونی بۆماوەییی وەکو گەشەی نائاساییی ئێسک و کڕکڕاگەیان (Osteochondrodysplasia) هەیە، هەندێک جار دەکرێت لە ڕێگەی نەشتەرگەری یان چارەسەری فیزیکییەوە (سروشتی) چارەسەر بکرێن. تێکچوونە هۆڕمۆنییەکانیش دەتوانرێت لە ڕێگەی پێدانی هۆڕمۆنی گەشەوە چارەسەر بکرێن، پێش ئەوەی پلێتەکانی گەشەی ئێسکی منداڵەکە (Growth plates) بەیەکەوە بلکێن و دابخرێن. زۆرجار کەسانی تووشبوو بە کورتەباڵایی پێداویستیی ژینگەییی گونجێندراو بەکاردەهێنن، وەکو کەلوپەلی ناوماڵی تایبەت. <ref name="pmid14671400">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hagenäs L, Hertel T |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Skeletal dysplasia, growth hormone treatment and body proportion: comparison with other syndromic and non-syndromic short children |ناونیشان=http://content.karger.com/produktedb/produkte.asp?typ=fulltext&file=HRE2003060S03065 |journal=Horm. Res. |بەرگ=٦٠ Suppl ٣|issue=3 |پەڕەکان=٦٥–٧٠|doi=10.1159/000074504 |pmid=١٤٦٧١٤٠٠|s2cid=29174195 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> چەندین گرووپی پاڵپشتی هەن کە خزمەتگوزاری پێشکەش دەکەن بۆ یارمەتیدانی ئەم تاکانە لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو جیاکارییە کۆمەڵایەتییەی کە لەوانەیە دووچاری ببن. <ref name="mayo-treatment">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=treatments-and-drugs|سەردێڕ=Dwarfism: Treatments and drugs - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> سەرباری لایەنە پزیشکییەکانی ئەم حاڵەتە، چەندین لایەنی کۆمەڵایەتیش بوونیان هەیە. بۆ کەسێکی تووشبوو، جیاکاری لەسەر بنەمای باڵا دەتوانێت ببێتە هۆی گاڵتەپێکردن لە قۆناغی منداڵیدا و جیاکاری پێکردن لە قۆناغی پێگەیشتوویدا. <ref name="UPenn">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ssc.upenn.edu/~persico/research/Papers/short.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070710052009/http://www.ssc.upenn.edu/~persico/research/Papers/short.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> لە وڵاتانی ئینگلیزی زماندا، ئەو زاراوانەی کە لەلایەن کەسانی تووشبووەوە پەسەندکراون بریتین لە "کورتەباڵا - Dwarf"، "کەسی بچووک - Little person"، یان "کەسی باڵا کورت - Person of short stature". <ref name="LPA"/> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.littlepeopleuk.org/|سەردێڕ=Home - Little People UK |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> لە ڕووی مێژووییەوە، زاراوەی (Midget - کورتەبنە) بەکاردەهێنرا بۆ وەسفکردنی کەسانی کورتەباڵا؛ بەڵام، ئێستا هەندێک کەس ئەم زاراوەیە بە سووکایەتیپێکردن دەزانن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.merriam-webster.com/dictionary/midget|سەردێڕ=Definition of MIDGET |وێبگە=Merriam-Webster.com Dictionary}}</ref> == نیشانە و ماکەکانی == [[پەڕگە:Dackelpferd.jpg|وێنۆک|کورتەباڵایی هاوشێوەی مرۆڤ لە ئاژەڵەکانیشدا دەردەکەوێت؛ بۆ نموونە دەکرێت لە ئەسپەکاندا نیشانەکانی (ئەکۆندرۆپلازیا) بوونیان هەبێت، وەک ئەوەی لێرەدا لە تەنیشت کەسێکی تووشبوو بە کورتەباڵاییدا پیشان دراوە. تەواوی ڕەچەڵەکە بچووکەکانی سەگ (Small dog breeds) دیاردەی کورتەباڵاییان تێدایە (قەبارەی ستاندارد و بنەڕەتیی سەگەکان، بەبێ هەبوونی دەستێوەردانی مرۆڤ، هاوتا و هاوشێوەی قەبارەی گورگەکانە).]] کورتەباڵایی پێناسە کراوە بە هەبوونی باڵای ١٤٧ سانتیمەتر یان کەمتر لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، <ref name="NLM2008"/> <ref name="lpaonline"/> <ref name="mayo-symptoms"/> یان وەکو پێناسەیەکی جێگرەوە، هەبوونی باڵایەک کە بەلایەنی کەمەوە دوو لادانی پێوانەیی (Standard deviations) کەمتر بێت لە تێکڕای باڵای دانیشتووانی ناوچەکە، بە ڕەچاوکردنی تەمەن، ڕەگەز، و ڕەچەڵەک. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Jain |یەکەم=Megha |دوایین٢=Saber |یەکەم٢=Ahmed Y. |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Dwarfism |ناونیشان=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563282/ |journal=StatPearls [Internet] |بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Grunauer |یەکەم=Michelle |دوایین٢=Jorge |یەکەم٢=Alexander A L |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Genetic short stature |journal=Growth Horm IGF Res. |بەرگ=٣٨|issue=Epub 2017 Dec 6 |پەڕەکان=٢٩–٣٣|doi=10.1016/j.ghir.2017.12.003 |pmid=٢٩٢٤٩٦٢٤}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.cdc.gov/growthcharts/clinical_charts.htm|سەردێڕ=Growth Charts - CDC Growth Charts |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Cdc.gov}}</ref> کۆمەڵێکی بەرفراوان لە تایبەتمەندییە جەستەیییەکان لەم حاڵەتەدا هەن. جیاوازییەکان لە نێوان تاکەکاندا دەستنیشان دەکرێن لە ڕێگەی دیاریکردن و چاودێریکردنی ئەو تێکچوونە بنەڕەتییانەی هۆکاری حاڵەتەکەن. لەوانەیە هیچ ئاڵۆزکارییەکی تەندروستی بوونی نەبێت جگە لە خۆگونجاندنیان لەگەڵ قەبارەی جەستەیاندا. زاراوەی "کورتیی باڵا - Short stature" زاراوەیەکی باوە کە جێگەی "کورتەباڵایی" دەگرێتەوە، بەتایبەتی لە چوارچێوەی پزیشکیدا. بەڵام، ئەو کەسانەی جۆرێکی سووکی گەشەی نائاساییی ئێسکیان (Skeletal dysplasia) هەیە، لەوانەیە کورتەباڵایی نەیانگرێتەوە. لە هەندێک حاڵەتی چارەسەرنەکراوی هایپۆکۆندرۆپلازیادا (Hypochondroplasia)، پیاوان باڵایان دەگاتە ١٦٥ سانتیمەتر. هەرچەندە ئەمە بە بەراورد کورتە، بەڵام ناکەوێتە خانە توندەکانی خشتەکانی گەشەکردنەوە. "کورتەباڵاییی ناهاوسەنگ" بە کورتیی پەلەکان یان کورتیی قەدە دەناسرێتەوە. لە ئەکۆندرۆپلازیادا، کەسەکە قەدەیەکی قەبارە مامناوەندی هەیە لەگەڵ پەلی کورت و ناوچەوانێکی گەورەتر لە قەبارەی ئاسایی. <ref name="dwarfism-pbshome">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kennedy |یەکەم=Dan |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٠٦|ناونیشان=https://www.pbs.org/pov/pov2005/bigenough/special_dwarfism_ety.html|سەردێڕ=P.O.V. - Big Enough . What is Dwarfism? {{!}} PBS |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090313112314/http://www.pbs.org/pov/pov2005/bigenough/special_dwarfism_ety.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=[[POV (TV series)]]}}</ref> زۆرجار تایبەتمەندییەکانی دەموچاویش کاریگەرییان دەکەوێتە سەر. تەسکبوونەوەی کەناڵی دڕکەپەتک، هەوکردنی گوێ، و ئاو کۆبوونەوەی مێشک (Hydrocephalus) تێیاندا باون. "کورتەباڵاییی هاوسەنگ" بە کورتیی قەدە و پەلەکان پێکەوە دەناسرێتەوە، <ref name="mayo-symptoms">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=symptoms|سەردێڕ=Dwarfism: Symptoms - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=MayoClinic.com}}</ref> کە دەبێتە هۆی ئەوەی باڵای کەسەکە بە شێوەیەکی بەرچاو لە خوار تێکڕای ئاسایییەوە بێت. زۆرجار گەشەی سێکسی لەم جۆرەدا دوادەکەوێت یان تێکدەچێت تا قۆناغی پێگەیشتووییش. ئەم جۆرەی کورتەباڵایی بەهۆی تێکچوونێکی کوێرەڕژێنەکانەوە دروست دەبێت نەک بەهۆی گەشەی نائاساییی ئێسکەوە. کاریگەرییە جەستەیییەکانی شێواویی ئێسکەکان بەپێی جۆری نەخۆشییەکە دەگۆڕێن. زۆرجار ئازاری جومگەیان لەگەڵدایە کە بەهۆی ناڕێکیی ڕیزبوونی ئێسکەکانەوە، یان پەستاوتنی دەمارەکانەوە دروست دەبێت. <ref name="LPA"/> نەخۆشیی داخورانی پێشوەختەی جومگەکان، چەمانەوەی زۆری بڕبڕەی پشتی بەشی خوارەوە، یان خواریی بڕبڕەی پشت، و تەسکبوونەوەی دڕکەپەتک دەکرێت ببنە هۆی ئازار و کەمئەندامی. <ref name="seattle-dysplasia">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://orthopedics.seattlechildrens.org/conditions_treated/dwarfism_and_bone_dysplasias.asp|سەردێڕ=Dwarfism and Bone Dysplasias {{!}} Orthopedics {{!}} Seattle Children's Hospital |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070504091309/http://orthopedics.seattlechildrens.org/conditions_treated/dwarfism_and_bone_dysplasias.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> بچووکیی قەبارەی قەفەزەی سنگ دەکرێت ببێتە هۆی سنووردارکردنی گەشەی سییەکان و کەمبوونەوەی کاراییی هەناسەدان. هەندێک جۆری کورتەباڵایی پەیوەندییان هەیە بە تێکچوونی کاراییی ئەندامەکانی ترەوە وەکو مێشک یان جگەر، کە هەندێک جار هێندە سەختە کە دەبێتە کەمئەندامییەکی گەورەتر لە خودی کێشەی ئێسکەکان. <ref name="mayo-complications">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=complications|سەردێڕ=Dwarfism: Complications - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=MayoClinic.com}}</ref> <ref name="pmid5946547">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Escamilla RF, Hutchings JJ, Li CH, Forsham P |ڕێکەوت=ئابی ١٩٦٦|سەردێڕ=Achondroplastic dwarfism. Effects of treatment with human growth hormone |journal=Calif Med |بەرگ=١٠٥|issue=2 |پەڕەکان=١٠٤–١٠|pmc=١٥١٦٣٥٢|pmid=٥٩٤٦٥٤٧}}</ref> لە زۆربەی حاڵەتەکانی گەشەی نائاساییی ئێسکدا، وەک ئەکۆندرۆپلازیا، کاراییی مێشک و ژیری تێکناچێت. <ref name="mayo-symptoms"/> بەڵام کۆنیشانەگەلێک هەن کە دەتوانن کاریگەری بکەنە سەر پێکهاتەی کەللەسەر و گەشەی مێشک، کە بە توندی کاراییی مێشکی دادەبەزێنن. ئەگەر مێشک بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەهۆی تێکچوونە بنەڕەتییەکەوە زیانی پێنەگەیشتبێت، ئەوا ئەگەری تێکچوونی مێشکی کە بگەڕێتەوە بۆ کورتەباڵایی زۆر کەمە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hormone.org/Growth/overview.cfm|سەردێڕ=Hormone Foundation |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130210025422/http://www.hormone.org/Growth/overview.cfm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠٠٩}}</ref> سنووردارکردنە دەروونی و کۆمەڵایەتییەکانی کۆمەڵگە لەوانەیە لە نیشانە جەستەیییەکان زیاتر پەکخەر بن، بەتایبەتی لە قۆناغەکانی منداڵی و هەرزەکاریدا. بەڵام کەسانی تووشبوو بە کورتەباڵایی بەپێی کەسەکان زۆر جیاوازن لەو ئاستەی کە تا چەند بەشداریکردنی کۆمەڵایەتی و تەندروستیی سۆزدارییان کاریگەریی تێدەکرێت. * پێشداوەریی کۆمەڵایەتی دژی کورتەباڵاییی توند، دەکرێت دەرفەتە کۆمەڵایەتی و هاوسەرگیرییەکان کەم بکاتەوە. <ref name="{{ISBN|0-8018-8121-8}}">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hall, Judith A.|سەردێڕ=Dwarfism: medical and psychosocial aspects of profound short stature|دوایین٢=Adelson, Betty M.|بڵاوکەرەوە=Johns Hopkins University Press|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٠-٨٠١٨-٨١٢١-٨|شوێن=Baltimore}}</ref> <ref name="pmid12884421">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Gollust SE, Thompson RE, Gooding HC, Biesecker BB |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Living with achondroplasia in an average-sized world: an assessment of quality of life |ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ajmg.a.20127 |journal=American Journal of Medical Genetics Part A |بەرگ=١٢٠A|issue=4 |پەڕەکان=٤٤٧–٥٨|doi=10.1002/ajmg.a.20127 |pmid=١٢٨٨٤٤٢١|s2cid=38614817 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> * چەندین توێژینەوە دەریانخستووە کە دەرفەتی کارکردن بۆ ئەم کەسانە کەمترە. کورتیی باڵای توند پەیوەندیی هەیە بە کەمیی داهاتەوە. <ref name="pmid12884421" /> * لەوانەیە متمانەبەخۆبوون دابەزێت و کاریگەری بکاتە سەر پەیوەندییە خێزانییەکان. * کورتەباڵاییی زۆر توند (لە مەودای ٦٠ بۆ ٩٠ سانتیمەتر یان ٢ بۆ ٣ پێ)، ئەگەر ژینگەی بۆ نەگونجێنرێت، دەتوانێت ببێتە ڕێگر لە بەردەم چالاکییەکانی ژیانی ڕۆژانەدا، وەکو شۆفێریکردن یان بەکارهێنانی ئەو مێزانەی بۆ کەسانی ئاسایی دروستکراون. تایبەتمەندییە باوەکانی تری کورتەباڵایی وەکو کەوانەییبوونی ئەژنۆکان و کورتیی نائاساییی پەنجەکان دەتوانن ببنە هۆی کێشەکانی پشتی مرۆڤ و سەختی لە ڕۆیشتن و مامەڵەکردن لەگەڵ کەلوپەلەکاندا. * منداڵانی کورتەباڵا بەتایبەتی زیاتر ڕووبەڕووی گاڵتەپێکردن و توانج دەبنەوە لەلایەن هاوپۆلەکانیانەوە. لەبەر ئەوەی کورتەباڵایی تا ڕادەیەک دەگمەنە، منداڵان لەوانەیە هەست بە گۆشەگیری بکەن لە هاوتەمەنەکانیان. <ref name="mayo-complications"/> == هۆکارەکان == [[پەڕگە:Seneb_and_wife_statue.jpg|وێنۆک|''(سێنێب)، بەرپرسی داد و قەشە بۆ فیرعەونەکانی میسری کۆن (خوفو) و (جێدێفرێ)، لەگەڵ (سێنێتیتێس)ی هاوسەری و منداڵەکانیان'' <ref>''Ancient Egypt: Kingdom of the Pharaohs'', R. Hamilton, p. 47, Paragon, 2006, {{ISBN|1-4054-8288-5}}</ref>]] کورتەباڵایی دەکرێت لە دەرەنجامی چەندین حاڵەتی پزیشکییەوە دروست بێت، کە هەریەکەیان نیشانە و هۆکاری جیاوازی خۆیان هەیە. کورتە باڵای توند لە مرۆڤدا بە شێوەیەکی هاوسەنگ، بەزۆری هۆکارێکی هۆڕمۆنی هەیە، وەک کەمیی هۆڕمۆنی گەشە، کە جاران پێی دەوترا کورتەباڵاییی ڕژێنی ژێر مێشکە ڕژێن. <ref name="LPA"/> <ref name="dwarfism-pbshome"/> ئەکۆندرۆپلازیا (Achondroplasia) بەرپرسە لە زۆربەی حاڵەتەکانی کورتەباڵایی لە مرۆڤدا، بەدوایدا گەشەی نائاساییی سپۆندیلۆئێپیفیزیال ([[:en:Spondyloepiphyseal_dysplasia|spondyloepiphyseal dysplasia]]) و گەشەی نائاساییی دایاسترۆفیک ([[:en:Diastrophic_dysplasia|diastrophic dysplasia]]) دێن. <ref name="urlDwarfism"/> === ئەکۆندرۆپلازیا === ناسراوترین و باوترین جۆری کورتە باڵایییە لە مرۆڤدا، کە ٧٠٪ی حاڵەتەکان پێکدەهێنێت و لە هەر ١٠٠,٠٠٠ لەدایکبوونێکی زیندوودا ٤ بۆ ١٥ حاڵەت ڕوودەدەن. <ref name="Çevik-2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Çevik |یەکەم=Banu |دوایین٢=Çolakoğlu |یەکەم٢=Serhan |ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Anesthetic management of achondroplastic dwarf undergoing cesarean section |ناونیشان=http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=M.E.J. Anesth. |بەرگ=٢٠|issue=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180713022612/http://www.meja.aub.edu.lb/downloads/20_6/907.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> ئەم حاڵەتە دەبێتە هۆی دروستبوونی پەل کورتی ڕایزۆمێلیک (Rhizomelic - واتە نزیکترین بەشی پەلەکان لە قەدە کورت دەبن)، زیادبوونی چەمانەوەی بڕبڕەی پشت، و شێواویی لە گەشەی کەللەسەردا. لە ئەکۆندرۆپلازیادا پەلەکانی جەستە بە شێوەیەکی ناهاوسەنگ کورتترن لە قەدە (ناوچەی سک)، لەگەڵ سەری گەورەتر لە قەبارەی مامناوەند و تایبەتمەندیی دیاریکراوی دەموچاو. ئەکۆندرۆپلازیا تێکچوونێکی بۆماوەییی زاڵە (Autosomal dominant) کە بەهۆی بوونی [[ئەلیل|ئەلیلێکی]] (Allele) گۆڕاوەوە لە [[جینۆم|جینۆمدا]] دروست دەبێت. ئەگەر جووتێک ئەلیلی ئەکۆندرۆپلازیا بوونیان هەبێت، دەرەنجامەکەی کوشندەیە، کە زۆرجار لە کاتی لەدایکبووندا دەمرن. ئەکۆندرۆپلازیا بریتییە لە بازدانێک لە وەرگری هۆکاری گەشەی فایبرۆبلاست ٣ (FGFR3). لەم حاڵەتەدا، بازدانەکە وادەکات وەرگری (FGFR3) بە شێوەیەکی بەردەوام چالاک بێت، کە ئەمەش دەبێتە هۆی سەرکوتکردن و ڕێگریکردن لە گەشەی ئێسک. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ناونیشان=http://ghr.nlm.nih.gov/condition=achondroplasia|سەردێڕ=Achondroplasia |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20030607165211/http://ghr.nlm.nih.gov/condition=achondroplasia |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Genetics Home Reference}}</ref> === کەمیی هۆڕمۆنی گەشە === حاڵەتێکی پزیشکییە کە تێیدا جەستە بڕی پێویست لە هۆڕمۆنی گەشە بەرهەم ناهێنێت. هۆڕمۆنی گەشە، کە بە (سۆماتۆترۆپین - Somatotropin)یش دەناسرێت، هۆڕمۆنێکی [[پۆلیپێپتاید|پۆلیپێپتایدییە]] کە هاندەری گەشە و زۆربوونی خانەکانە. ئەگەر ئەم هۆڕمۆنە کەم بێت، لەوانەیە دواکەوتن یان وەستانی گەشە بە ڕوونی دەربکەوێت. ئەو منداڵانەی ئەم تێکچوونەیان هەیە لەوانەیە بە خاوی گەشە بکەن و باڵغبوونیان بە چەند ساڵێک یان بۆ کاتێکی نادیار دوابکەوێت. کەمیی هۆڕمۆنی گەشە تاکە هۆکاری دیاریکراوی نییە. دەکرێت بەهۆی بازدان لە جینی دیاریکراودا، زیانگەیشتن بە ڕژێنی ژێر مێشکە ڕژێن، کۆنیشانەی تێرنەر ([[:en:Turner's_syndrome|Turner's syndrome]])، خراپیی خۆراک، <ref name="ghdeficiency">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.childgrowthfoundation.org/ghd.htm|سەردێڕ=Child Growth Foundation GHD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090116030454/http://www.childgrowthfoundation.org/ghd.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> یان تەنانەت فشاری دەروونییەوە دروست ببێت (کە دەبێتە هۆی کورتەباڵاییی دەروونی). کۆنیشانەی لارۆن (بێ‌ هەستیاریی هۆڕمۆنی گەشە) یەکێکی ترە لە هۆکارەکان. ئەوانەی کێشەی هۆڕمۆنی گەشەیان هەیە بەزۆری جەستەیەکی هاوسەنگیان (قەبارەی پەلەکان بەراورد بە بەشەکانی تری جەستە) هەیە. === گەشەی نائاساییی مێتاترۆپیک === زاراوەی مێتاترۆپیک بە واتای "گۆڕینی شێوە" دێت و ئاماژەیە بۆ ئەم جۆرە لە گەشەی نائاساییی ئێسک کە تێیدا نائاسایییەک لە پلێتەکانی گەشەدا هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/metatropic-dysplasia#:~:text=What%20is%20metatropic%20dysplasia%3F,flattening%20of%20the%20vertebral%20bodies|سەردێڕ=Metatropic Dysplasia |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> گۆڕانکارییە ئێسکییەکان بەپێی کات بەردەوام دەبن و لەوانەیە پێویست بە نەشتەرگەری بکات بۆ پاراستنی سییەکان. <ref name="NIH Rared Dseases">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/3571/metatropic-dysplasia|سەردێڕ=Metatropic dysplasia {{!}} About the Disease {{!}} GARD |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Rarediseases.info.nih.gov}}</ref> نیشانەکانی کە لە کاتی لەدایکبوونەوە دەست پێدەکەن دەکرێت سووک بن یان کوشندە بن. <ref name="Medlineplus.gov">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://medlineplus.gov/genetics/condition/metatropic-dysplasia/|سەردێڕ=Metatropic dysplasia: MedlinePlus Genetics |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Medlineplus.gov}}</ref> کۆمەڵێک تایبەتمەندیی ناسراو هەن لەو تاکانەی کە ئەم تێکچوونە بۆماوەییەیان هەیە. هەندێکیان بریتین لە کورتیی باڵا، تەسکبوونەوەی سنگ، "تایبەتمەندییەکانی دەموچاو وەکو ناوچەوانی دەرپەڕیو، کەم‌ گەشەکردنی شەویلگەی سەرەوە، کوڵمەکان و کونی چاوەکان (گەشەنەکردنی بەشی ناوەڕاستی دەموچاو)، و شەویلگەیەکی چوارگۆشەیی." <ref name="NIH Rared Dseases" /> ئەم جۆرە بە گەشەیەکی نائاساییی توندتری ئێسک دادەنرێت، بەڵام زۆر دەگمەنە و ژمارەی دروستی تووشبووانی نادیارە. <ref name="Medlineplus.gov" /> پێشبینیی پزیشکی تا ڕادەیەکی زۆر بەپێی قورسیی حاڵەتی هەر کەسێک دەگۆڕێت، و لەوانەیە کاریگەری لەسەر تەمەنی چاوەڕوانکراو نەبێت مەگەر ناڕێکی لە کۆئەندامی هەناسەدان ڕووبدات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.orpha.net/consor/cgi-bin/OC_Exp.php?lng=en&Expert=2635|سەردێڕ=Vérification de la connexion... |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=Orpha.net}}</ref> === هۆکارەکانی تر === هۆکارەکانی تری کورتەباڵایی بریتین لە گەشەی نائاساییی زگماکیی سپۆندیلۆئێپیفیزیال (Spondyloepiphyseal dysplasia congenita)، گەشەی نائاساییی دایاسترۆفیک (Diastrophic dysplasia)، سوودۆئەکۆندرۆپلازیا (Pseudoachondroplasia)، هایپۆکۆندرۆپلازیا (Hypochondroplasia)، کۆنیشانەی نوونان (Noonan syndrome)، کورتەباڵاییی بنەڕەتی (Primordial dwarfism)، کۆنیشانەی کۆکەین (Cockayne syndrome)، گەشەی نائاساییی کنیست (Kniest dysplasia)، کۆنیشانەی تێرنەر (Turner syndrome)، نەخۆشیی شوشەییی ئێسک (Osteogenesis imperfecta, OI)، و کەم‌کارکردنی تیڕۆید (Hypothyroidism). کورتیی باڵای توند لەگەڵ شێواویی ئێسکەکان هەروەها لە چەندین جۆری میوکۆپۆلیساکاریدۆسس (Mucopolysaccharidoses) و نەخۆشییەکانی تری کەڵەکەبوون (Storage disorders) دەردەکەوێت. هایپۆگۆنادۆترۆپیک هایپۆگۆنادیزم (Hypogonadotropic hypogonadism) دەتوانێت ببێتە هۆی کورتەباڵاییی هاوسەنگ، بەڵام کاتی. کورتەباڵاییی ناهاوسەنگی NPR2 (NPR2 disproportionate dwarfism) لەم دواییانەدا دۆزرایەوە کە بەهۆی [[جینی گۆڕاو|جینێکی گۆڕاو]] (Mutant gene) دروست دەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.jbc.org/article/S0021-9258(19)60512-0/pdf |وێبگە=Jbc.org |format=PDF}}</ref> == دەستنیشانکردن == کورتەباڵایی زۆرجار لە قۆناغی منداڵیدا دەستنیشان دەکرێت لەسەر بنەمای نیشانە بینراوەکان. پشکنینی جەستەیی بەزۆری بەسە بۆ دەستنیشانکردنی جۆرە دیاریکراوەکانی کورتەباڵایی، بەڵام پشکنینی بۆماوەیی و وێنەگرتنی پزیشکی دەکرێت بەکاربهێنرێن بۆ دیاریکردنی حاڵەتە دروستەکە. لە قۆناغی گەنجێتیی کەسێکدا، خشتەکانی گەشەکردن کە چاودێریی باڵا دەکەن دەکرێت بەکاربهێنرێن بۆ دەستنیشانکردنی جۆرە شاراوەکانی کورتەباڵایی کە هیچ تایبەتمەندییەکی جەستەییی زەقی تریان نییە. <ref name="urlDwarfism"/> کورتیی باڵا یان وەستانی گەشە لە کاتی گەنجێتیدا بەزۆری ئەو هۆکارەیە کە وا دەکات حاڵەتەکە سەرنجی پزیشکی بۆ لای خۆی ڕابکێشێت. زۆرجار گومانی گەشەی نائاساییی ئێسک دەکرێت بەهۆی تایبەتمەندییە جەستەیییە ڕوونەکانەوە (بۆ نموونە، شێوەی نائاساییی دەموچاو یان کەللەسەر)، یان بەهۆی هەبوونی دایک یان باوکێکی تووشبووەوە، یانیش بەهۆی ئەوەی پێوانەکانی جەستە (درێژیی قۆڵەکان، ڕێژەی بەشی سەرەوە بۆ خوارەوەی جەستە) ئاماژە بە ناهاوسەنگی دەکەن. زۆرجار تیشکی ئێکس (X-rays) بۆ ئێسکەکان کلیلە بۆ دەستنیشانکردنی جۆرێکی دیاریکراوی گەشەی نائاساییی ئێسک، بەڵام تاکە ئامرازی دەستنیشانکردن نییە. زۆربەی ئەو منداڵانەی کە گومانیان لێ دەکرێت، ڕەوانەی کلینیکەکانی بۆماوەزانی دەکرێن بۆ پشتڕاستکردنەوە و ڕاوێژی بۆماوەیی. لە دوای ساڵی ٢٠٠٠ەوە، پشکنینی بۆماوەیی بۆ هەندێک لە تێکچوونە دیاریکراوەکان بەردەست بووە. <ref name="mayo-diagnosis">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.mayoclinic.com/health/dwarfism/DS01012/DSECTION=tests-and-diagnosis|سەردێڕ=Dwarfism: Tests and diagnosis - MayoClinic.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Mayo Clinic}}</ref> لە کاتی هەڵسەنگاندنێکی پزیشکیی سەرەتاییدا بۆ کورتەباڵایی، نەبوونی ناهاوسەنگی لە جەستەدا و نیشانەکانی تری سەرەوە، زۆرجار ئاماژەن بۆ هۆکاری تر جگە لە گەشەی نائاساییی ئێسکەکان. === پۆلێنکردن === [[پەڕگە:Lavinia_Warren_-_Brady-Handy.jpg|وێنۆک|(لاڤینیا وارێن)، ئەکتەرێک کە تووشبووی کورتەباڵاییی ڕژێنی ژێر مێشکە ڕژێن بوو (کەمیی هۆرمۆنی گەشە)]] لە پیاوان و ژناندا، تاکە مەرج بۆ ئەوەی کەسێک بە کورتەباڵا هەژمار بکرێت بریتییە لە هەبوونی باڵایەکی ١٤٧ سانتیمەتر (٤ پێ و ١٠ ئینج) یان کەمتر لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، و زۆربەی کات لەسەر بنەمای ئەو حاڵەتە بنەڕەتییەی کە هۆکاری کورتیی باڵاکەیە پۆلێن دەکرێت. کورتەباڵایی بەزۆری بەهۆی گۆڕانکارییەکی بۆماوەییەوەیە؛ بۆ نموونە ئەکۆندرۆپلازیا بەهۆی بازدانێکەوەیە لە کرۆمۆسۆمی ٤دا. ئەگەر کورتەباڵایی بەهۆی تێکچوونێکی پزیشکییەوە دروست ببوو، ئەوا کەسەکە بە ناوی ئەو تێکچوونە دەستنیشانکراوە بنەڕەتییەوە ناودەبرێت. زۆرجار ئەو تێکچوونانەی دەبنە هۆی کورتەباڵایی لەسەر بنەمای هاوسەنگیی جەستە پۆلێن دەکرێن. کورتەباڵاییی ناهاوسەنگ ئاماژەیە بۆ ئەو تێکچوونانەی کە دەبنە هۆی قەبارەی نائاسایی لە بەشەکانی جەستەدا، لە کاتێکدا کورتەباڵاییی هاوسەنگ دەبێتە هۆی وەستانێکی یەکسان لە گەشەی تەواوی جەستەدا. ئەو تێکچوونانەی دەبنە هۆی کورتەباڵایی لەوانەیە بەپێی یەکێک لە سەدان ناو پۆلێن بکرێن، کە بەزۆری پێکهاتەن لەم ڕەگ و وشە بنەڕەتییانەی خوارەوە: * شوێن ** ڕایزۆمێلیک (rhizomelic) = ڕەگ یان بن، واتە ئێسکەکانی بەشی سەرەوەی قۆڵ یان ڕان. ** میزۆمێلیک (mesomelic) = ناوەڕاست، واتە ئێسکەکانی پێشوو-قۆڵ یان بەشی خوارەوەی قاچ. ** ئەکرۆمێلیک (acromelic) = کۆتایی، واتە ئێسکەکانی دەست و پێ. ** مایکرۆمێلیک (micromelic) = تەواوی پەلەکان کورتن. * سەرچاوە ** کۆندرۆ (chondro) = پەیوەست بە کڕکڕاگە. ** ئۆستیۆ (osteo) = پەیوەست بە ئێسک. ** سپۆندیلۆ (spondylo) = پەیوەست بە بڕبڕەکانی پشت. ** پلازیا (plasia) = پێکهاتن یان دروستبوون. ** ترۆفی (trophy) = گەشەکردن. نموونەکانیان وەک ئەکۆندرۆپلازیا و کۆندرۆدیسترۆفی. == خۆپاراستن و ڕێگریکردن == لە ئێستادا ڕێگریکردن لە زۆربەی جۆرەکانی کورتەباڵایی مەحاڵە چونکە هۆکارەکەیان بۆماوەیییە. دەکرێت ئەو حاڵەتە بۆماوەییانەی دەبنە هۆی کورتەباڵایی لە ڕێگەی پشکنینی بۆماوەییەوە دەستنیشان بکرێن، ئەمەش لە ڕێگەی پشکنین بۆ ئەو گۆڕانکارییە دیاریکراوانەی کە دەبنە هۆی حاڵەتەکە. بەڵام بەهۆی زۆریی هۆکارەکانی کورتەباڵاییەوە، لەوانەیە مەحاڵ بێت بە تەواوی دیاری بکرێت ئایا منداڵێک بە کورتەباڵایی لەدایک دەبێت یان نا. ئەو کورتەباڵایییەی لە ئەنجامی بەدخۆراکی یان کێشەی هۆرمۆنییەوە دروست دەبێت، دەکرێت بە سیستەمێکی خۆراکیی گونجاو یان چارەسەری هۆرمۆنی چارەسەر بکرێت. کەمیی هۆرمۆنی گەشە دەکرێت لە ڕێگەی دەرزیی هۆرمۆنی گەشەی مرۆڤەوە لە قۆناغی منداڵیدا چارەسەر بکرێت. <ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Jørgensen |یەکەم=Jens O.L. |سەردێڕ=Clinical Aspects of Growth Hormone Deficiency in Adults |ڕێکەوت=٢٠٠٥|ئیش=Growth Hormone Deficiency in Adults |بەرگ=٣٣|پەڕەکان=١–٢٠|ناونیشان=https://www.karger.com/Article/Abstract/88338 |بڵاوکەرەوە=KARGER |doi=10.1159/000088338 |ژپنک=٣-٨٠٥٥-٧٩٩٢-٦|pmid=١٦١٦٦٧٥٢|دوایین٢=Christiansen |یەکەم٢=Jens S. |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> == مامەڵە و چارەسەرکردن == گۆڕانکارییە بۆماوەییەکانی زۆربەی جۆرەکانی کورتەباڵایی کە بەهۆی گەشەی نائاساییی ئێسکەوە دروست دەبن هێشتا ناتوانرێت دەستکاری بکرێن، هەر بۆیە دەستێوەردانە چارەسەرییەکان بەزۆری ئامانجیان ڕێگریکردن یان کەمکردنەوەی ئازار یان کەمئەندامییە جەستەیییەکانە، زیادکردنی باڵای کەسەکە لە قۆناغی پێگەیشتوویدا، یان کەمکردنەوەی فشارە دەروونی و کۆمەڵایەتییەکان و باشترکردنی خۆگونجاندنی کۆمەڵایەتییە. <ref name="mayo-treatment"/> ئەو جۆرانەی کە پەیوەستن بە کۆئەندامی کوێرەڕژێنەکانەوە دەکرێت لە ڕێگەی چارەسەری هۆرمۆنییەوە چارەسەر بکرێن. ئەگەر هۆکارەکە کەم-دەردانی هۆرمۆنی گەشە بێت لە پێش قۆناغی باڵقبووندا، پێدانی هۆرمۆنی گەشەی زیادە دەتوانێت نائاسایییەکە چارەسەر بکات. بەڵام ئەگەر خودی وەرگری هۆرمۆنی گەشە زیانی بەرکەوتبێت، ئەوا چارەسەرکردنی حاڵەتەکە سەختتر دەبێت. تەمبەڵیی ڕژێنی دەرەقی هۆکارێکی تری ئەگەردارە بۆ کورتەباڵایی کە دەتوانرێت لە ڕێگەی چارەسەری هۆرمۆنییەوە کۆنترۆڵ بکرێت. دەرزییەکانی هۆرمۆنی دەرەقی دەتوانن کاریگەرییەکانی حاڵەتەکە کەم بکەنەوە، بەڵام لەوانەیە ناهاوسەنگیی جەستە بە هەمیشەیی بمێنێتەوە. دەکرێت ئازار و کەمئەندامییەکان لە ڕێگەی چارەسەری فیزیکی، بەستەری پزیشکی (Braces) یان ئامێرە پاڵپشتییەکانی تر، یان لە ڕێگەی نەشتەرگەرییەوە کەم بکرێنەوە. <ref name="mayo-treatment"/> تاکە دەستێوەردانە سادەکان کە وادەکەن باڵای کەسەکە بەرزتر دەربکەوێت، بریتین لە باشترکردنی شێوازی پۆشاک، وەکو بەکارهێنانی پێڵاوی پاژنە بەرز یان شێوازی قژ. هۆرمۆنی گەشە زۆر بە دەگمەن بۆ کورتیی باڵای پەیوەست بە گەشەی نائاساییی ئێسک بەکاردێت، چونکە سوودی بەرزبوونی باڵاکە بەزۆری کەمە (کەمتر لە ٥ سم) و تێچووەکەشی بەرزە. <ref name="pmid14671400">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hagenäs L, Hertel T |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Skeletal dysplasia, growth hormone treatment and body proportion: comparison with other syndromic and non-syndromic short children |ناونیشان=http://content.karger.com/produktedb/produkte.asp?typ=fulltext&file=HRE2003060S03065 |journal=Horm. Res. |بەرگ=٦٠ Suppl ٣|issue=3 |پەڕەکان=٦٥–٧٠|doi=10.1159/000074504 |pmid=١٤٦٧١٤٠٠|s2cid=29174195 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> کاریگەرترین ڕێگا بۆ زیادکردنی باڵای پێگەیشتووان بە بڕی چەند ئینجێک بریتییە لە پرۆسەی ڕاکێشان و درێژکردنی ئێسک (Distraction osteogenesis)، هەرچەندە بەردەستبوونی سنووردارە و تێچووەکەی زۆر بەرزە، هەم لە ڕووی دارایی و هەم لە ڕووی ناڕەحەتی و تێکدانی شێوازی ژیانەوە. زۆربەی کەسانی کورتەباڵا ئەم بژاردەیە هەڵنابژێرن، و هێشتا جێگەی مشتومڕە. <ref name="LPA"/> بۆ جۆرەکانی تری کورتەباڵایی، چارەسەری نەشتەرگەری گونجاو نییە. == کۆمەڵگە و کولتور == === زاراوەناسی === [[پەڕگە:Dwarfism_and_Gigantism.png|وێنۆک|''وێنەی بەراوردکاری لە تێزی پزیشکیی (تالبۆت)ی ساڵی ١٨٨٩ بە ناوی "پاشەکشە: هۆکارەکان، نیشانەکان و دەرەنجامەکانی"'']] [[پەڕگە:Two_Völuspá_Dwarves_by_Frølich.jpg|وێنۆک|دوو کورتەباڵای نۆرسی وەکو ئەوەی لە چاپی ساڵی ١٨٩٥ی شیعری ئێدای بە ناوی Völuspá لەلایەن لۆرێنز فرۆلیچەوە وێنا کراون]] زاراوەی گونجاو بۆ وەسفکردنی کەسێکی باڵاکورت (یان تووشبوو بە حاڵەتی بۆماوەییی ئەکۆندرۆپلازیا) بە شێوەیەکی نەرم و ڕێزدارانە پەرەی سەندووە. ناوی "dwarf" (کورتەباڵا) لە ئینگلیزیی کۆنەوە (dweorg) سەرچاوەی گرتووە، کە لە بنەڕەتدا ئاماژە بووە بۆ بوونەوەرێک لە ئەفسانەی جێرمانییەوە —کورتەباڵایەک— کە لە چیاکان و ناو زەویدا دەژیا، و پەیوەست بوو بە دانایی، ئاسنگەری، کانزاسازی و پیشەگەرییەوە. وشەناسی ئەم وشەیە جێگەی مشتومڕە، و زانایان چەندین بیردۆزی جیاوازیان سەبارەت بە سەرچاوەی ئەم بوونەوەرە خستووەتەڕوو، لە نێویاندا ئەوەی کە کورتەباڵاکان لەوانەیە وەک ڕۆحی سروشت یان وەک بوونەوەرێک پەیوەست بە مەرگەوە دەرکەوتبێتن، یان وەک تێکەڵەیەک لە چەمکەکان. سەرچاوە وشەناسییە کێبڕکێکارەکان ئەمانە لەخۆدەگرن: بنەڕەتێکی هیندۆ-ئەوروپی *dheur- (بە واتای 'زیان')، بنەڕەتی هیندۆ-ئەوروپی *dhreugh (کە وشەی هۆڵەندیی نوێ droom 'خەون' و bedrog 'فێڵکردن'ی لێوە هاتووە)، هەروەها بەراوردکاری کراوە لەگەڵ وشەی هیندیی کۆن dhvaras (کە جۆرێکە لە بوونەوەری شەیتانی). پێدەچێت ئەم بوونەوەرە تا سەردەمێکی درەنگتر پەیوەست نەکرابێت بە کورتیی باڵاوە. زاراوەکانی "کەسی بچووک"، "LP"، و "کەسی باڵاکورت" زاراوەی دڵخواز و پەسەندکراون لەلایەن زۆرێک لەو کەسانەی ئەم تێکچوونەیان هەیە، و لە کاتێکدا هەندێک کەس بە زاراوەی "Dwarf" (کورتەباڵا) ئاسوودە نین، بەڵام هێشتا زاراوەیەکی باوە لە هەندێک ناوچەدا. <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=How are the terms "dwarf," "little person," and "person of short stature" commonly used? |ناونیشان=https://www.washington.edu/doit/how-are-terms-dwarf-little-person-and-person-short-stature-commonly-used}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Preferred Terms |ناونیشان=https://littlepeopleofontario.com/index.php?rt=product/category&path=64_79}}</ref> <ref name="dwarfism-pbshome"/> بەڵام، شێوەی کۆی "dwarfs" بە پێچەوانەی "dwarves" بەگشتی لە چوارچێوەی پزیشکیدا پەسەندترە، لەوانەیە لەبەر ئەوەی شێوەی کۆی "dwarves" لەلایەن نووسەر ([[جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین|جەی. ئاڕ. ئاڕ. تۆلکین]])ەوە ناوبانگی پێدرا، کە بۆ وەسفکردنی ڕەگەزێک لە کارەکتەرەکانی پەڕتووکەکانی "شای ئەنگوستیلەکان" بەکاریهێنابوو کە لە کورتەباڵاکانی نۆرس دەچوون. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tolkien|یەکەم=John Ronald Reuel|ناونیشان=http://valarguild.org/varda/Tolkien/encyc/articles/d/dwarves/dwarfpluralof.htm|سەردێڕ=The Return of the King|بڵاوکەرەوە=George Allen & Unwin|ساڵ=١٩٥٥|پەڕەکان=Appendix F}}</ref> زاراوەی "Midget" (کورتەبنە)، کە لە وشەناسیدا بە واتای "مێروویەکی پێوەدەری زۆر بچووک" دێت، <ref name="midget-def">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://dictionary.reference.com/browse/midget|سەردێڕ=the definition of midget |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Online Etymology Dictionary}}</ref> لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەهەمدا ناوبانگی پەیدا کرد پاش ئەوەی (هارییەت بیچەر ستۆو) لە ڕۆمانەکانیدا بەکاریهێنا کە تێیدا منداڵان و پیاوێکی زۆر کورتەباڵای پێ وەسف کردبوو. <ref name="dwarfism-pbshome" /> دواتر هەندێک لە کەسانی باڵاکورت ئەم وشەیەیان بە سووکایەتیپێکردن زانی چونکە ئەو زاراوەیە بوو کە بۆ وەسفکردنی کورتەباڵاکانی (پی. تی. بارنۆم) بەکاردەهێنرا کە بۆ مەبەستی کاتسەربردنی خەڵک لە نمایشی سەیروسەمەرەکاندا (Freak shows) بەکاردەهێنران. <ref name="LPA">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٠٦|ناونیشان=http://www.lpaonline.org/resources_faq.html|سەردێڕ=LPA Online |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20060516011550/http://www.lpaonline.org/resources_faq.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦}}</ref> <ref name="Adelson2005">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Adelson|یەکەم=Betty M.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Ym5x3mq2p7EC&pg=PA295|سەردێڕ=The Lives Of Dwarfs: Their Journey From Public Curiosity Toward Social Liberation|بڵاوکەرەوە=Rutgers University Press|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨٠٨١٣٥٣٥٤٨٧|پەڕە=٢٩٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> هەروەها بە زاراوەیەکی دروستیش دانانرێت چونکە نە زاراوەیەکی پزیشکییە و نە ناوی دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکەشە، هەرچەندە هەندێک جار وەک زاراوەیەکی بازاڕی (Slang) بەکاردێت بۆ وەسفکردنی ئەو کەسانەی زۆر کورتن، جا کورتەباڵاییان هەبێت یان نا. <ref name="midget-med">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٠٣|ناونیشان=http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=22596|سەردێڕ=Midget |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110623204524/http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=22596 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=MedicineNet}}</ref> === بەشداریکردن === تاکەکانی تووشبوو بە کورتەباڵایی توانای ئەوەیان هەیە بە شێوەیەکی چالاکانە لە لایەنە جیاوازەکانی کۆمەڵگەدا بەشداری بکەن. ئەوان دەستڕاگەیشتنیان بە پەروەردە و وەرزش هەیە، و دەتوانن کار و پیشە بگرنە بەر و لە چەندین بواری جیاوازدا کار بکەن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Fred Short |ڕێکەوت=٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.lpaonline.org/assets/documents/Occupations%20and%20Professions.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Little People of America |زمان=en}}</ref> === ''قبوڵکردن'' === زۆرجار کەسانی کورتەباڵا ڕووبەڕووی پێشداوەری و چەمکە باوە چەوتەکان (Stereotypes) دەبنەوە. لێکۆڵینەوەیەکی کلاین (٢٠١٩) دەریخستووە کە هۆشیاربوونەوە سەبارەت بە لەکەدارکردنی (Stigmatization) ئەم گرووپە دەتوانێت هاندەری بەشداریکردنی تەواوەتییان بێت لە کۆمەڵگەدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Klein |یەکەم=A. |ساڵ=٢٠١٩|سەردێڕ=Stigmatization and Little People. |journal=Journal of Social Issues |زمان=en |بەرگ=٧٥|issue=4 |پەڕەکان=١١٣٣–١١٥٠}}</ref> لێکۆڵینەوەکەی گرین و پینتەر (٢٠١٨) لە بواری کۆمیدیا و دەروونناسیی کۆمەڵایەتیدا دەتوانێت تێگەیشتنی زیاتر دابین بکات بۆ کەمکردنەوەی چەمکە چەوتەکان و هاندانی تێڕوانینێکی بابەتییانەتر. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Green; Pinter |یەکەم=C.M.; K |ساڵ=٢٠١٨|سەردێڕ=Humor, comedy, and consumer behavior: A social psychological perspective. |journal=Journal of Applied Social Psychology |زمان=en |بەرگ=٤٨|پەڕەکان=٦٧٧–٦٩٢}}</ref> === گونجاندنی ژینگە === [[پەڕگە:Pedal_extenders_for_short_statured_individuals_(skeletal_dysplasia).jpg|چەپ|وێنۆک|درێژکەرەوەی پایدەرەکان بۆ کەسانی باڵاکورت (ئەوانەی گەشەی نائاساییی ئێسکیان هەیە)]] لە ژیانی ڕۆژانەدا، کەسانی باڵاکورت ڕووبەڕووی چەندین ئاستەنگ دەبنەوە لەبەر ئەوەی ژینگەی دەوروبەر بۆ کەسانی قەبارە-مامناوەند دروست کراوە. هەندێک لە کەسانی باڵاکورت تەنها بە یارمەتیی ئامرازی پاڵپشتی دەتوانن ئامێرەکانی ڕاکێشانی پارە (ATM)، چێشتخانە، دەستشۆر، و مەغسەلەکان بەکاربهێنن. کورسییە نزمەکان و پەیژە بچووکەکان ڕۆڵێکی تایبەت دەبینن، چونکە دەتوانرێت بە شێوازی جیاواز بەکاربهێنرێن بۆ پڕکردنەوەی جیاوازیی باڵا. کورسییەکان هەروەها بەسوودن وەکو جێپێ لە کاتی دانیشتندا، چونکە قاچی کەسانی باڵاکورت بە هەوادا شۆڕ دەبێتەوە کاتێک لەسەر کورسییەکی ئاسایی دادەنیشن، کە ئەمەش لە ماوەی درێژخایەندا دەبێتە هۆی ئازار و ناڕەحەتی و لەوانەیە کارامەیییە جووڵەیییە وردەکان لە کاتی کارکردندا پەکبخات. بۆ هاتوچۆکردن، هەندێک لە تاکەکان سکۆتەر یان پایسکیلی تایبەت بەکاردەهێنن، چونکە دەکرێت بەپێی جۆری کورتیی باڵاکە ڕۆیشتن بۆ مەودای دوور کێشەدار بێت. لە ڕێگەی ئۆتۆمبێلی تایبەت و گونجێندراوەوە، زۆربەی کەسانی باڵاکورت دەتوانن بەبێ هیچ ڕێگرییەکی تر شۆفێری بکەن. بە شێوەیەکی گشتی، درێژکەرەوەی پایدەرەکان و کوشنێکی گونجێندراو بۆ بەرزکردنەوەی ئاستەکەی پێویستن. هەندێک لە کەسانی باڵاکورت هێندە درێژن کە دەتوانن بەبێ درێژکەرەوەی پایدەر شۆفێری بکەن. بەزۆری نەخۆشانی گەشەی نائاساییی ئێسک کە جووڵەیان سنووردارە دەتوانن دەرماڵە یان یارمەتیی دارایی بۆ کڕین یان گونجاندنی ئۆتۆمبێل وەربگرن لە ڕێگەی هاوکارییە حکومییەکان یان دابینکەرانی خزمەتگوزاریی چاکسازییەوە. === وەرزشی کورتەباڵاکان === کورتەباڵاکان لەلایەن چەندین ڕێکخراوی ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەوە پشتگیری دەکرێن و بەشداری لە کێبڕکێ وەرزشییەکاندا دەکەن. بۆ نموونە لە هەندێک لە یارییە وەرزشییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینەی کەمئەندامان (Paralympics)دا بەشدارییان پێ دەکرێت. کۆمەڵەی وەرزشیی کورتەباڵاکانی ئەمریکا و کۆمەڵەی وەرزشیی کورتەباڵاکانی بەریتانیا دەرفەت بۆ کورتەباڵاکان دەڕەخسێنن بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی لە ئەمریکای باکوور و ئەوروپادا کێبڕکێ بکەن. یارییە جیهانییەکانی کورتەباڵاکان (WDG) بۆنەیەکی وەرزشیی فرە-یارییە بۆ وەرزشکارە باڵاکورتەکان. لە ساڵی ١٩٩٣ەوە هەر چوار ساڵ جارێک یارییەکانی WDG ئەنجام دەدرێن و گەورەترین بۆنەی وەرزشیین لە جیهاندا کە تایبەت بن بە وەرزشکارە کورتەباڵاکان. کۆمەڵەی وەرزشیی کورتەباڵاکانی بەریتانیا مانگانە لە نێوان ٥ بۆ ٢٠ بۆنە ڕێکدەخات بۆ وەرزشکارانی تووشبوو بە حاڵەتەکانی سنوورداربوونی گەشە لە بەریتانیادا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.dsauk.org/events/?daterange=2&region_ID=0|سەردێڕ=Events |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١٦|وێبگە=Dsauk.org}}</ref> بۆ نموونە، زۆرجار مەلەکردن و لێخوڕینی پایسکیل پێشنیار دەکرێت بۆ ئەو کەسانەی گەشەی نائاساییی ئێسکیان هەیە، چونکە ئەم چالاکییانە کەمترین فشار دەخەنە سەر بڕبڕەی پشت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Philadelphia |یەکەم=The Children's Hospital of |ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشان=http://www.chop.edu/conditions-diseases/skeletal-dysplasias|سەردێڕ=Skeletal Dysplasias {{!}} Children's Hospital of Philadelphia |وێبگە=Chop.edu}}</ref> لە سەرەتاکانییەوە، زۆرانبازیی پیشەگەرانە بەشداریی وەرزشکارە کورتەباڵاکانی لەخۆگرتووە. "زۆرانبازیی کورتەباڵاکان - Midget wrestling" لە ساڵانی ١٩٥٠ەکان بۆ ١٩٧٠ەکاندا لە لوتکەدا بوو، کاتێک زۆرانبازەکانی وەکو (لیتل بیڤەر)، (لۆرد لیتلبڕوک)، و (فەزی کیوپید) گەشتیان بە سەرانسەری ئەمریکای باکووردا دەکرد، و (سکای لۆ لۆ) یەکەم هەڵگری پاڵەوانێتیی جیهانیی کورتەباڵاکانی سەر بە (هاوپەیمانێتیی نیشتمانیی زۆرانبازی) بوو. لە دوو دەیەی دواتردا، زۆرانبازانی تر زیاتر لە ئەمریکای باکوور ناوبانگیان پەیدا کرد لە نێویاندا زۆرانبازی بیانیی وەکو (لیتل تۆکیۆ)ی ژاپۆنی. هەرچەندە زاراوەی "Midget" لەلایەن هەندێکەوە وەک سووکایەتییەک سەیر دەکرێت، بەڵام زۆرێک لە زۆرانبازە کورتەباڵاکانی ڕابردوو و ئێستا، لە نێویاندا (هۆرنسوۆگڵ)، ڕایانگەیاندووە کە شانازی بەم زاراوەیەوە دەکەن بەهۆی مێژووەکەی لەم پیشەسازییەدا و توانا بازرگانییەکەی. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2020)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> === وێناکردنی لە هونەر و میدیادا === [[پەڕگە:Ivory_statuette_of_a_woman_with_dwarfism-IMG_4539-white.jpg|وێنۆک|پەیکەری عاجیی ژنێکی تووشبوو بە کورتەباڵایی، کولتووری گێرزێ (ناقادا II)، لە سەردەمی پێش مێژووی میسردا]] لە هونەر، وێژە، و فیلمەکاندا، کورتەباڵاکان زۆر بە دەگمەن وەکو کەسانی ئاسایی کە تەنها باڵایان کورتە وێنا دەکرێن، بەڵکو زۆرجار وەک جۆرێکی جیاوازی بوونەوەر پیشان دەدرێن. ڕۆماننووسان، هونەرمەندان، و سینەماکاران لەوانەیە گرنگییەکی ئەخلاقی یان جوانی‌ناسیی تایبەت بدەن بەو "جیاوازییە" یان نائاساییبوونەیان. وێناکردنی هونەریی کورتەباڵایی لەسەر گۆزە یۆنانییەکان و ئاسەوارەکانی تری سەردەمی کۆن دەبینرێت، لە نێویاندا هونەری میسری کۆن کە تێیدا پێدەچێت کورتەباڵاکان وەک دەرکەوتەیەکی خودایی سەیر کرابێتن، و تۆمارەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەوان لەو سەردەمەدا توانیویانە بگەنە پێگەی بەرز لە کۆمەڵگەدا. <ref name="nunn">''Ancient Egyptian Medicine'', John F. Nunn, University of Oklahoma Press, 2002, pp. 78–79, {{ISBN|0-8061-3504-2}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.sciencedaily.com/releases/2005/12/051227102614.htm|سەردێڕ=Dwarfs Commanded Respect In Ancient Egypt |وێبگە=Sciencedaily.com}}</ref> دەقی کۆنی هیندۆسیی "بهاگاڤاتا پورانا" نۆ بەش تەرخان دەکات بۆ ئەفسانەی (ڤامانا)، کە بریتییە لە دەرکەوتەیەکی کورتەباڵای خوداوەند (ڤیشنو). [[پەڕگە:Diego_Velázquez_–_El_bufón_el_Primo_(Museo_del_Prado,_1644).jpg|ڕاست|وێنۆک|کورتەباڵا دۆن سێباستیان دێ مۆرا، نزیکەی ساڵی ١٦٤٤ لەلایەن [[دیێگۆ ڤێلاسکێس|ڤێلاسکێزەوە]] کێشراوە]] وێناکردنی کورتەباڵایی هەروەها لە تابلۆ ئەوروپییەکان و چەندین وێنەی کێشراودا دەبینرێت. چەندین تابلۆی ئەوروپی (بەتایبەتی ئیسپانی) لە سەدەکانی ١٦ بۆ ١٩ کورتەباڵاکان بە تەنیا یان لەگەڵ کەسانی تردا پیشان دەدەن. لە پەڕتووکی تەلموددا (Talmud)، هاتووە کە کوڕی دووەمی فیرعەونی میسریی ناو ئینجیل کورتەباڵا بووە. لێکۆڵینەوەکانی ئەم دواییە پێشنیاری ئەوە دەکەن کە میسرییە کۆنەکان ڕێزێکی زۆریان بۆ کورتەباڵاکان هەبووە. <ref name="dwarfism-egypt">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kozma |یەکەم=Chahira |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Dwarfs in ancient Egypt |ناونیشان=http://www3.interscience.wiley.com/journal/112222883/abstract |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=American Journal of Medical Genetics |بەرگ=١٤٠A|issue=4 |پەڕەکان=٣٠٣–١١|doi=10.1002/ajmg.a.31068 |pmid=١٦٣٨٠٩٦٦|s2cid=797288 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ناونیشانی ئەرشیڤ=/http://www3.interscience.wiley.com/journal/112222883/abstract |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> چەندین کەسایەتیی گرنگی ئەفسانەیی لە نەتەوەی (وایدۆت)ی ئەمریکای باکوور وەک کورتەباڵا وێنا کراون. <ref>Trigger, Bruce G., ''The Children of Aataentsic: A History of the Huron People to 1660'' McGill-Queen's University Press, 1987 {{ISBN|0-7735-0627-6}}, p. 529.</ref> لەگەڵ بەربڵاوبوونی میدیای جەماوەریدا، ژمارەی ئەو بەرهەمانەی کورتەباڵاکان پیشان دەدەن بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە. کورتەباڵایی لە چەندین پەڕتووک، فیلم، و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیدا وێنا کراوە وەک: (Willow)، (The Wild Wild West)، (The Man with the Golden Gun - کە دواتر لە Austin Powers دا گاڵتەی پێکرا)، (گەشتەکانی گۆلیڤەر لەلایەن جۆناثان سویفتەوە)، (The Wizard of Oz)، (Willy Wonka & the Chocolate Factory)، (Bad Santa)، (A Son of the Circus)، (Little People, Big World)، (The Little Couple)، (A Song of Ice and Fire - و وەرگێڕانە تەلەڤیزیۆنییەکەی Game of Thrones)، (Seinfeld)، (The Orator)، (In Bruges)، (The Tin Drum لەلایەن گونتەر گراسەوە)، بەرنامەی ڕاستەقینەی کورتخایەنی (The Littlest Groom)، و فیلمەکانی (The Station Agent) و (Zero). زنجیرە تەلەڤیزیۆنیی (Pit Boss) لە کەناڵی (Animal Planet) باس لە ئەکتەری کورتەباڵا (شۆرتی ڕۆسی) و ئاژانسی بەهرەمەندەکانی "Shortywood Productions" دەکات، کە ڕۆسی بەکاریدەهێنێت بۆ دابینکردنی پارە بۆ پرۆسەی ڕزگارکردنی سەگەکانی جۆری پیت بوڵ بە ناوی "Shorty's Rescue". سێ کارمەندە هەمیشەیییەکەی ڕۆسی، کە لە زنجیرەکەدا دەردەکەون، کەسانی باڵاکورتن و ئاواتەخوازن ببنە ئەکتەر. لە ئەیلولی ٢٠١٤دا، کۆمپانیای (Creative Business House) بە هاوبەشی لەگەڵ (Donnons Leur Une Chance)، "نمایشی نێودەوڵەتیی جلوبەرگی کورتەباڵاکان"یان دروستکرد بۆ هۆشیارکردنەوە و بەرزکردنەوەی متمانەبەخۆبوونی ئەو کەسانەی بە کورتەباڵاییەوە دەژین. چەندین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ڕاستەقینە لە کەناڵی (Lifetime)، کە بە (Little Women: LA) لە ساڵی ٢٠١٤ دەستی پێکرد، تیشکیان خستە سەر ژیانی ئەو ژنانەی کە بە کورتەباڵاییەوە لە چەندین شاری جیاوازی سەرانسەری ئەمریکادا دەژین. == سەرچاوەکان == {{بەستەری پرۆژە خوشکەکان||d=Q194101|c=Category:Dwarfism|n=no|q=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=dwarf|species=no}}{{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * [https://www.littlepeopleoftheworld.org/ Little People of the World Organization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510232841/https://www.littlepeopleoftheworld.org/ |date=١٠ی ئایاری ٢٠٢١ }} Archived 2021-05-10 at the Wayback Machine [Hub for all International Organizations; services/advocacy/know your rights/support] * [http://www.lpaonline.org/ Little People of America] (Includes a list of International support groups) * [http://www.littlepeopleofcanada.com/ Little People of Canada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210505200836/https://littlepeopleofcanada.com/ |date= ٥ی ئایاری ٢٠٢١ }} (Includes a list of Canadian Provincial support groups) * [https://littlepeopleuk.org/ Little People UK] * [http://www.dsauk.org/ Dwarf Sports Association UK] * [https://rgauk.org/ Restricted Growth Association UK] {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ژینناسی|کۆمەڵگا}} [[پۆل:باڵای مرۆڤ]] [[پۆل:پەڕەکان بە لەخۆگرتنی گۆکردنە تۆمارکراوەکان]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] r7bizclc950d4v01zs0ywepgq57mven 0 296671 1614130 1591972 2026-08-01T16:04:17Z Kushared 5048 1614130 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:A_man_whose_face_exemplifies_the_melancholy_temperament._Dra_Wellcome_V0009108ER.jpg|وێنۆک|[[ڕووخسارناسی]] میزاجی خەمۆکی (وێنەکێشانی تۆماس هۆلۆوەی کە بۆ وتارەکانی یۆهان کاسپار لاڤاتەر ''لەسەر فیزیۆگنۆمی'' دروستکراوە، )]] '''خەمگینی قووڵ''' چەمکێکە کە لەلایەن پزیشکانى کۆن و سەدەی ناوەڕاست و پێش مۆدێرن لە ئەوروپادا دۆزراوەتەوە کە باس لە حاڵەتێک دەکات کە بە تێکچوونى [[خەمۆکی|باری دەروونی]] و جەستەیی و هەندێکجاریش [[خەیاڵاویبوون]] و [[وڕیمە]] تایبەتمەندە. جگە لە حاڵەتێکی نەخۆشی، خەمۆکی دەتوانێت ئاماژە بە مەزاجێک یان میزاجێکیش بکات و تەنانەت لە هەندێک کاتدا وەک وەسفکردنی بارودۆخی مرۆڤ بە گشتی بەکاردەهێنرا.<ref name="Bell2014">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=zblUBAAAQBAJ|سەردێڕ=Melancholia: The Western Malady|vauthors=Bell M|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-٠٦٩٩٦-١|شوێن=United Kingdom|پەڕە=٣٨|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220828114252/https://www.google.co.uk/books/edition/Melancholia/zblUBAAAQBAJ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>Vinkesteijn (2025) [https://www.taylorfrancis.com/reader/download/8dd12bc8-da89-492b-b46b-cd213a8de115/book/pdf?context=ubx The Language of Melancholy]. Routledge.</ref> == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Melancholia}} <references /> {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی|فەلسەفە}} [[پۆل:سۆزەکان]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 5v597fqudt03i52tn65ln9bhxmqg059 0 296731 1614089 1594245 2026-08-01T14:29:38Z Kushared 5048 شائەمراز 1614089 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=خەوگەڕی (ڕێکردن لە خەودا)|synonyms=|image=Kramskoi somnambule.jpg|caption=ئیڤان کرامسکۆی، سۆمنامبولا، ١٨٧١|pronounce=|alt=[[Somnambulism]]|field=پزیشکیی خەو، دەمارناسی، دەروونپزیشکی|symptoms=|complications=|onset=|duration=|types=|causes=|risks=|diagnosis=|differential=|prevention=|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=|deaths=}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Template:Infobox/styles-images.css" /> '''خەوگەڕی''' (خەوڕۆیشتن)، کە بە سۆمنامبولیزم یان نۆکتامبولیزمیش دەناسرێت، دیاردەیەکی تێکەڵاوی خەو و بێدارییە.<ref name="ICD-10">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Zivetz|یەکەم=Laurie|ناونیشان=https://apps.who.int/iris/handle/10665/37958|سەردێڕ=The ICD-10 classification of mental and behavioural disorders: clinical descriptions and diagnostic guidelines|ڕێکەوت=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=World Health Organization|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٤-١٥٤٤٢٢-١|شوێن=Geneva, Switzerland|زمان=en|hdl=10665/37958|oclc=٢٦٥٥٣٠٩٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218073157/https://apps.who.int/iris/handle/10665/37958|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> وەک تێکچوونێکی خەو پۆلێن دەکرێت کە سەر بە خێزانی [[پاراسۆمنیا|پاراسۆمنیایە]].<ref name="DSM-V">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm|سەردێڕ=DSM |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218083732/https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.psychiatry.org}}</ref> ھەروەھا دەکرێت وەک تێکچوونێکی لێکترازانی دۆخەکان تێبگەین، کە تێیدا تایبەتمەندییەکانی بێداری و خەوی قووڵی بێ جووڵەی خێرای چاو (non-REM) لە یەک کاتدا لە ناوچە جیاوازەکانی مێشکدا ڕوودەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Castelnovo |یەکەم=Anna |دوایین٢=Lopez |یەکەم٢=Régis |دوایین٣=Proserpio |یەکەم٣=Paola |دوایین٤=Nobili |یەکەم٤=Lino |دوایین٥=Dauvilliers |یەکەم٥=Yves |ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٨|سەردێڕ=NREM sleep parasomnias as disorders of sleep-state dissociation |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/s41582-018-0030-y |journal=Nature Reviews Neurology |زمان=en |بەرگ=١٤|issue=8 |پەڕەکان=٤٧٠–٤٨١|doi=10.1038/s41582-018-0030-y |issn=1759-4766 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> لە قۆناغی شەپۆلی خاوی خەودا ڕوودەدات، لە دۆخێکی ھۆشیاریی کەمدا، لەگەڵ ئەنجامدانی ئەو چالاکییانەی کە بەزۆری لە دۆخی ھۆشیاریی تەواودا ئەنجام دەدرێن. ئەم چالاکییانە دەکرێت ھێندە سادە بن وەک قسەکردن، دانیشتن لەسەر جێگا، ڕۆیشتن بۆ حەمام، خواردن، و پاککردنەوە، یان ھێندە مەترسیدار بن وەک چێشتلێنان، لێخوڕینی ئۆتۆمبێل،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ناونیشان=https://www.medpagetoday.com/primarycare/sleepdisorders/3568|سەردێڕ=SLEEP: Sex While Sleeping Is Real, and May Be No Joke |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218112917/https://www.medpagetoday.com/primarycare/sleepdisorders/3568?np=1&xid=ob_pcp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.medpagetoday.com |زمان=en}}</ref> جووڵەی تووندوتیژانە و گرتنی شتە خەیاڵییەکان. ھەرچەندە حاڵەتەکانی خەوگەڕی بەگشتی لە ڕەفتاری سادە و دووبارەبووەوە پێکدێن، بەڵام جار جار ڕاپۆرت ھەیە لەسەر ئەنجامدانی ڕەفتاری ئاڵۆز لەلایەن خەڵکەوە لە کاتی خەودا، ھەرچەندە ڕاستی و دروستییان زۆرجار جێگەی مشتومڕە. خەوڕۆیشتووەکان زۆرجار ھیچ یادەوەرییەکیان نییە یان یادەوەرییەکی کەمیان ھەیە لەسەر ڕووداوەکە، ھەرچەندە ھەندێک بیرکەوتنەوەی نیمچەیی ڕاپۆرت کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Cataldi |یەکەم=Jacinthe |دوایین٢=Stephan |یەکەم٢=Aurélie M. |دوایین٣=Haba-Rubio |یەکەم٣=José |دوایین٤=Siclari |یەکەم٤=Francesca |ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Shared EEG correlates between non-REM parasomnia experiences and dreams |ناونیشان=https://www.nature.com/articles/s41467-024-48337-7? |journal=Nature Communications |زمان=en |بەرگ=١٥|issue=1 |پەڕەکان=٣٩٠٦|doi=10.1038/s41467-024-48337-7 |issn=2041-1723 |hdl-access=free}}</ref> ھەرچەندە چاوەکانیان کراوەن، بەڵام دەربڕینیان لێڵە و وەکو شووشە دەردەکەوێت. ئەمە دەکرێت لە ٣٠ چرکەوە بۆ ٣٠ خولەک بخایەنێت. خەوگەڕی لە قۆناغی شەپۆلی خاوی خەودا (N3) لە سووڕەکانی خەوی بێ جووڵەی خێرای چاو (خەوی NREM) ڕوودەدات. بەزۆری لە سێیەمی یەکەمی شەودا ڕوودەدات کاتێک خەوی شەپۆلی خاو لە لووتکەدایە. بەگشتی، تەنھا یەک جار لە شەوێکدا ڕوودەدات، ئەگەر ھەر ڕووبدات. == نیشانە و کۆنیشانەکان == خەوگەڕی بەم خاڵانەی خوارەوە جیادەکرێتەوە:<ref name="Stall2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stallman |یەکەم=Helen M. |ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=Assessment and treatment of sleepwalking in clinical practice. |journal=Australian Family Physician |بەرگ=٤٦|issue=8 |پەڕەکان=٥٩٠–٥٩٣|pmid=٢٨٧٨٧٥٦٣}}</ref> * بەئاگاھاتنی نیمچەیی لە کاتی خەوی بێ جووڵەی خێرای چاو (NREM)، بەزۆری لە سێیەمی یەکەمی شەودا * ناوەڕۆکێکی خەون ئامێز کە لەوانەیە لە کاتی بێداربوونەوەدا بیربکەوێتەوە یان بیرنەکەوێتەوە * ڕەفتاری جووڵەیی گونجاو لەگەڵ خەونەکەدا کە دەکرێت سادە یان ئاڵۆز بێت * ھەستکردن بە تێکچوونی ژینگەی دەوروبەر * تێکچوونی بڕیاردان، پلاندانان و چارەسەرکردنی کێشەکان.<ref name="Mayo Clinic">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sleepwalking/symptoms-causes/syc-20353506/#:~:text=Overview,serious%20problems%20or%20require%20treatment.|سەردێڕ=Sleepwalking - Symptoms and causes |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218085440/https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sleepwalking/symptoms-causes/syc-20353506 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=Mayo Clinic |زمان=en}}</ref> سەرەڕای ئەوەی چۆن لە زۆرێک لە کولتوورەکاندا وێنا دەکرێت (چاو داخراوەکان و ڕۆیشتن بە قۆڵی درێژکراوەوە)، چاوی خەوڕۆیشتووەکە کراوەیە بەڵام لەوانەیە وەک نیگایەکی شووشەیی یان دەربڕینێکی بەتاڵ دەربکەوێت و بیلبیلەی چاوەکانیش فراوان دەبن. سەرەڕای کەمبوونەوەی ھەستەوەرەکانیان بەھۆی خەوتنەوە، خەوڕۆیشتووەکان توانایەکی دیاریکراو نیشان دەدەن بۆ دۆزینەوەی ڕێگا لە ژینگەی دەوروبەریاندا بەھۆی تێکەڵەیەک لە کەوتنی سادە و خووی ڕۆژانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Popat |یەکەم=Shreeya |دوایین٢=Winslade |یەکەم٢=William |ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=While You Were Sleepwalking: Science and Neurobiology of Sleep Disorders & the Enigma of Legal Responsibility of Violence During Parasomnia |journal=Neuroethics |بەرگ=٨|issue=2 |پەڕەکان=٢٠٣–٢١٤|doi=10.1007/s12152-015-9229-4 |pmc=٤٥٠٦٤٥٤|pmid=٢٦٢٠٣٣٠٩}}</ref> زۆرجار دوای بەئاگابوونەوە ھەست بە سەرلێشێواوی دەکەن: خەوڕۆیشتووەکە لەوانەیە سەری لێ بشێوێت و حەپەسێت، و لەوانەیە نەزانێت بۆچی یان چۆن لە جێگاکەی ھاتووەتە دەرەوە؛ بەڵام سەرلێشێواوییەکە لە ماوەی چەند خولەکێکدا نامێنێت. لەوانەیە لە کاتی خەوگەڕیدا قسە بکەن، بەڵام قسەکردنەکە بەزۆری بۆ چاودێرەکە مانای نابێت. پلەی جیاوازی لەبیرچوونەوە (ئەمنیزیا) ھەیە کە پەیوەندی بە خەوگەڕیەوە ھەیە، لە نەبوونی ھیچ یادەوەرییەکەوە، بۆ یادەوەریی ناڕوون یان گێڕانەوەیەک دەگۆڕێت.<ref name="Schenck, Carlos H 2007">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Schenck|یەکەم=Carlos H.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=VLp5uoHCRi8C|سەردێڕ=Sleep: The Mysteries, the Problems, and the Solutions|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Avery Publishing]]|ژپنک=٩٧٨-١-٥٨٣٣٣-٢٧٠-٢|پەڕەکان=١٠٥–١٠٩|زمان=en|oclc=١٢٦٥٤٢٠٠٥٤}}</ref> === تێکچوونە پەیوەندیدارەکان === زۆربەی لێکۆڵینەوەکان سەیری تێکچوونەکانی خەو دەکەن لە کەسانی پێگەیشتوودا، بەڵام منداڵانیش دەکرێت تووش ببن. لەو دە لە سەدەی دانیشتووانەی کە تووشی تێکچوونەکانی پەیوەست بە خەو دەبن، منداڵان زۆرترین کاریگەرییان لەسەرە بەھۆی گەشەکردنی مێشکیانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Willock |یەکەم=Brent |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=On dreaming, parasomnia, dream enactment, and murder. |ناونیشان=http://doi.apa.org/getdoi.cfm?doi=10.1037/pap0000382 |journal=Psychoanalytic Psychology |زمان=en |بەرگ=٣٩|issue=2 |پەڕەکان=٩٧–١١٠|doi=10.1037/pap0000382 |issn=1939-1331 |s2cid=244209446 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> لێکۆڵینەوەیەک کە لە ئوسترالیا ئەنجامدراوە،<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stallman |یەکەم=Helen M |دوایین٢=Kohler |یەکەم٢=Mark J |دوایین٣=Biggs |یەکەم٣=Sarah N |دوایین٤=Lushington |یەکەم٤=Kurt |دوایین٥=Kennedy |یەکەم٥=Declan |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Childhood Sleepwalking and Its Relationship to Daytime and Sleep Related Behaviors |ناونیشان=http://www.sleepandhypnosis.org/ing/abstract.aspx?MkID=221 |journal=Sleep and Hypnosis |پەڕەکان=٦١–٦٩|doi=10.5350/Sleep.Hypn.2016.18.0122 |doi-access=free}}</ref> سەیری خەوگەڕی و پەیوەندییەکەی بە ڕەفتارەکانی خەو لە منداڵاندا کردووە. دەرکەوت کە خەوگەڕی دەکرێت پەیوەندی بە ڕۆتینی کاتی خەوتنی منداڵانەوە ھەبێت. ئەوانەی کێشەی ڕەفتارییان ھەیە ئەگەری تووشبوونیان بە تێکچوونی خەو زیاترە و پێویستە ھەڵسەنگاندنیان بۆ بکرێت. پەیوەندیی نێوان خەوگەڕی و کێشە ڕەفتاری و سۆزدارییەکان زیاترە وەک لە ڕۆتینی کاتی خەوتنیان. ئەمە لەوانەیە زۆر بەباشی لەبەر ئەوە بێت کە تێکچوونەکانی پەیوەست بە خەو و خەوگەڕی لە یەک کاتدا ڕوودەدەن؛ یەکێکیان بەبێ ئەویتر ناتوانێت بوونی ھەبێت.<ref name=":02"/> لە لێکۆڵینەوەی «خەوگەڕی و تۆقینی خەو لە منداڵانی پێش قۆناغی ھەرزەکاریدا»<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Guilleminault |یەکەم=Christian |دوایین٢=Palombini |یەکەم٢=Luciana |دوایین٣=Pelayo |یەکەم٣=Rafael |دوایین٤=Chervin |یەکەم٤=Ronald D. |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Sleepwalking and Sleep Terrors in Prepubertal Children: What Triggers Them? |journal=Pediatrics |بەرگ=١١١|issue=1 |پەڕەکان=e17–e٢٥|doi=10.1542/peds.111.1.e17 |pmid=١٢٥٠٩٥٩٠|doi-access=free}}</ref> دەرکەوتووە کە، ئەگەر منداڵێک تێکچوونێکی تری خەوی ھەبێت – وەک نیشانەکانی قاچی بێئۆقرە (RLS)یان تێکچوونی ھەناسەدان لە خەودا (SDB) – ئەگەری خەوگەڕیی زیاتر بووە. لێکۆڵینەوەکە دەری خستووە کە ئەو منداڵانەی پاراسۆمنیای درێژخایەنیان ھەیە زۆرجار لەوانەیە SDB یان بە ڕێژەیەکی کەمتر RLS یان ھەبێت. سەرەڕای ئەوەش، نەمانی پاراسۆمیاکان دوای چارەسەرکردنی SDB یان نیشانەکانی جووڵەی خولیی پەلەکانی پەیوەست بە RLS پێشنیاری ئەوە دەکات کە ئەمەی دواییان لەوانەیە ھاندەری ئەوەی یەکەمیان بێت. زۆریی ڕێژەی SDB لە ئەندامانی خێزانی ئەو منداڵانەی کە پاراسۆمنیایان ھەیە، بەڵگەی زیاتری خستەڕوو کە SDB لەوانەیە لە شێوەی پاراسۆمنیادا لە منداڵاندا دەربکەوێت. منداڵانی تووشبوو بە پاراسۆمنیا بە شێوەیەکی سیستەماتیک لە کاتی خەودا چاودێری ناکرێن، ھەرچەندە لێکۆڵینەوەکانی ڕابردوو پێشنیاریان کردووە کە نەخۆشانی تووشبوو بە تۆقینی خەو یان خەوگەڕی ئاستێکی بەرزیان ھەیە لە بەئاگاھاتنەوەی کورتی EEG. کاتێک منداڵان پۆلیسۆمنۆگرافی (پشکنینی خەو)یان بۆ دەکرێت، پێویستە بەدوای شێوازە دیاریکراوەکاندا بگەڕێین (بۆ نموونە، سنوورداربوونی لێشاوی لووت، ھەوڵی نائاسایی ھەناسەدان، تەقینەوەی فرێکوێنسییەکانی بەرزی یان نزم لە EEG)؛ وەستانی ھەناسە (ئەپنیای خەو) زۆر بە دەگمەن لە منداڵاندا دەدۆزرێتەوە. پێویستە ھەناسەدانی منداڵان لە کاتی خەودا چاودێری بکرێت لە ڕێگەی کانیولای لووت یان سیستەمی گۆڕەری فشار یان پێوانەکردنی فشاری سوورێنچکەوە، کە ھەستیارترن لەو تێرمیستۆر یان تێرمۆکەپڵانەی کە ئێستا لە زۆرێک لە تاقیگەکاندا بەکاردەھێنرێن. باشبوونی ڕوون و خێرای پاراسۆمنیای سەخت لەو منداڵانەی کە چارەسەری SDB یان بۆ دەکرێت، وەک لێرەدا پێناسە کراوە، بەڵگەیەکی گرنگ دەدات کە SDBی کەم دەکرێت گرنگییەکی تەندروستیی بەرچاوی ھەبێت. ھەروەھا جێگای سەرنجە ڕاپۆرتی بوونی پاراسۆمنیا لە خێزانەکاندا. لێکۆڵینەوەکانی سەر کۆمەڵەی دووانەکان و خێزانەکانی تووشبوو بە تۆقینی خەو و خەوگەڕی پێشنیاری بەشداریی بۆماوەیی پاراسۆمیاکان دەکەن. دەرکەوتووە کە RLS و SDB دووبارەبوونەوەی خێزانیان ھەیە. دەرکەوتووە کە RLS بەشداریی بۆماوەیی ھەیە. ھەروەھا خەوگەڕی لەوانەیە ھاوڕێ بێت لەگەڵ دیاردەی پەیوەندیداری تۆقینی شەوانە، بەتایبەتی لە منداڵاندا. لە ناوەڕاستی تۆقینی شەوانەدا، کەسی تووشبوو لەوانەیە لە دۆخێکی ناڕەحەتدا بگەڕێت لەکاتێکدا ھێشتا خەوتووە، و نموونەی ئەو نەخۆشانەی کە ھەوڵیان داوە ڕابکەن یان بە شێوەیەکی شەڕانگێزانە بەرگری لە خۆیان بکەن لە کاتی ئەم ڕووداوانەدا لە ئەدەبیاتی پزیشکیدا ڕاپۆرت کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sleep-terrors/symptoms-causes/syc-20353524|سەردێڕ=Sleep terrors (night terrors) - Symptoms and causes |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=Mayo Clinic |زمان=en}}</ref> لە ھەندێک حاڵەتدا، خەوگەڕی لە کەسانی پێگەیشتوودا لەوانەیە نیشانەیەک بێت بۆ تێکچوونێکی دەروونی. لێکۆڵینەوەیەک پێشنیاری ئاستێکی بەرزی لێکترازان دەکات لە خەوڕۆیشتووە پێگەیشتووەکاندا، چونکە بەشداربووانی تاقیکردنەوەکە نمرەی نائاسایی بەرزیان بەدەستھێنا لە بەشی ھیستریا لە «پێوەرەکانی ئەزموونی کراون-کریسپ».<ref name="A.H. Crisp et al.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Crisp |یەکەم=A.H. |دوایین٢=Matthews |یەکەم٢=BM |دوایین٣=Oakey |یەکەم٣=M |دوایین٤=Crutchfield |یەکەم٤=M |display-authors=etal |ساڵ=١٩٩٠|سەردێڕ=Sleepwalking, night terrors, and consciousness |journal=British Medical Journal |بەرگ=٣٠٠|issue=6721 |پەڕەکان=٣٦٠–٣٦٢|doi=10.1136/bmj.300.6721.360 |pmc=١٦٦٢١٢٤|pmid=٢١٠٦٩٨٥}}</ref> لێکۆڵینەوەیەکی تر پێشنیاری ئەوەی کرد کە «ڕێژەیەکی بەرزتر [لە ڕووداوەکانی خەوگەڕی] ڕاپۆرت کراوە لەو نەخۆشانەی کە [[شیزۆفرێنیا|شیزۆفرینیا]]، [[ھیستێریا|ھیستریا]] و دەمارگیریی دڵەڕاوکێیان ھەیە». ھەروەھا، نەخۆشانی تووشبوو بە سەرئێشەی شەقیقە یان نیشانەکانی تورێت ٤–٦ جار زیاتر ئەگەری خەوگەڕییان ھەیە. === دەرەنجامەکان === لە کاتی ئەو دۆخەی لەبیرچوونەوەیەی کە خەوڕۆیشتووەکانی تێدان، زۆر شت دەکرێت ڕووبدات بەبێ ئەوەی بیریان بێتەوە. یەکێک لەو شتانەی کە دەکرێت ڕووبدات تێکچوونێکی خەوە کە پێی دەوترێت سێکسۆمنیا، کە تێیدا تاکێک لەوانەیە بەشداری لە ڕەفتاری سێکسیدا بکات لەگەڵ خۆی یان کەسانی تردا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Idir |یەکەم=Yannis |دوایین٢=Oudiette |یەکەم٢=Delphine |دوایین٣=Arnulf |یەکەم٣=Isabelle |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Sleepwalking, sleep terrors, sexsomnia and other disorders of arousal: the old and the new |ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jsr.13596 |journal=Journal of Sleep Research |زمان=en |بەرگ=٣١|issue=4 |doi=10.1111/jsr.13596 |issn=0962-1105 |pmid=٣٥٣٨٨٥٤٩|s2cid=248000922 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |article-number=e13596}}</ref> ڕوودانی ئەمە دەگمەنە، بەڵام دەکرێت لە کاتی خەوگەڕیدا ڕووبدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Idir |یەکەم=Yannis |دوایین٢=Oudiette |یەکەم٢=Delphine |دوایین٣=Arnulf |یەکەم٣=Isabelle |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Sleepwalking, sleep terrors, sexsomnia and other disorders of arousal: the old and the new |ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jsr.13596 |journal=Journal of Sleep Research |زمان=en |بەرگ=٣١|issue=4 |doi=10.1111/jsr.13596 |issn=0962-1105 |pmid=٣٥٣٨٨٥٤٩|s2cid=248000922 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |article-number=e13596}}</ref> ھەروەھا تێکچوونی خواردنی پەیوەست بە خەو، کە تێیدا خەوڕۆیشتووەکان بە بێویستی خۆیان نان دەخۆن، دەکرێت ڕووبدات. ڕووداوەکان دەکرێت بریتی بن لە خواردن/خواردنەوەی خۆراکی ئاسایی یان تێکەڵەی سەیری خۆراک.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Idir |یەکەم=Yannis |دوایین٢=Oudiette |یەکەم٢=Delphine |دوایین٣=Arnulf |یەکەم٣=Isabelle |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Sleepwalking, sleep terrors, sexsomnia and other disorders of arousal: the old and the new |ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jsr.13596 |journal=Journal of Sleep Research |زمان=en |بەرگ=٣١|issue=4 |doi=10.1111/jsr.13596 |issn=0962-1105 |pmid=٣٥٣٨٨٥٤٩|s2cid=248000922 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |article-number=e13596}}</ref> ھەروەھا دەکرێت کەمخەوی و خەواڵوویی ڕۆژانەش ڕووبدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Idir |یەکەم=Yannis |دوایین٢=Oudiette |یەکەم٢=Delphine |دوایین٣=Arnulf |یەکەم٣=Isabelle |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Sleepwalking, sleep terrors, sexsomnia and other disorders of arousal: the old and the new |ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jsr.13596 |journal=Journal of Sleep Research |زمان=en |بەرگ=٣١|issue=4 |doi=10.1111/jsr.13596 |issn=0962-1105 |pmid=٣٥٣٨٨٥٤٩|s2cid=248000922 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |article-number=e13596}}</ref> زۆربەی خەوڕۆیشتووەکان لە خاڵێکدا لە کاتی خەوگەڕیدا بریندار دەبن، زۆرجار برینی بچووک وەکو بڕین یان شینبوونەوە؛ بەڵام لە حاڵەتی دەگمەندا، خەوڕۆیشتووەکان ئێسکیان شکاوە و بەھۆی کەوتنەوە گیانیان لەدەستداوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.mirror.co.uk/news/uk-news/sleepwalker-rob-williams-dies-after-2981951|سەردێڕ=Sleepwalker dies after falling from hotel window following night out with work colleagues |وێبگە=[[Daily Mirror]]}}</ref> ھەروەھا خەوڕۆیشتووەکان لەوانەیە ڕووبەڕووی شەرمەزاری ببنەوە بەھۆی ئەوەی بە ڕووتی لە شوێنی گشتیدا دەدۆزرێنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٢ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.mirror.co.uk/news/uk-news/naked-sleepwalker-stumbles-out-city-8026101|سەردێڕ=Naked sleepwalker stumbles out of city hotel then makes an odd request to police |وێبگە=[[Daily Mirror]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٠٥|ناونیشان=https://www.news24.com/World/News/Sleep-walker-mows-lawn-naked-20050321|سەردێڕ=Sleep walker mows lawn naked}}</ref> == ھۆکارەکان == ھۆکاری خەوگەڕی نادیارە. ژمارەیەک گریمانە، کە تا ئێستا نەسەلمێنراون، پێشنیار کراون بۆ ئەوەی کە بۆچی لەوانەیە ڕووبدات، لەوانە: دواکەوتن لە پێگەیشتنی [[کۆئەندامی دەمار]]ی ناوەندی، زیادبوونی خەوی شەپۆلی خاو، بێبەشبوون لە خەو، تا، و ماندوێتی لەڕادەبەدەر. لەوانەیە پێکھاتەیەکی بۆماوەیی ھەبێت بۆ خەوگەڕی. لێکۆڵینەوەیەک دەری خست کە خەوگەڕی لە ٤٥٪ی ئەو منداڵانەدا ڕوویداوە کە یەکێک لە دایک یان باوکیان خەوڕۆیشتوو بوون، و لە ٦٠٪ی منداڵاندا ئەگەر ھەردووکیان خەوڕۆیشتوو بن. بەم پێیە، ھۆکارە بۆماوەییەکان لەوانەیە تاکێک ئامادە بکەن بۆ خەوگەڕی، بەڵام دەرکەوتنی ڕەفتارەکە لەوانەیە کاریگەریی ھۆکارە ژینگەییەکانیشی لەسەر بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kales |یەکەم=A. |دوایین٢=Soldatos |یەکەم٢=C. R. |دوایین٣=Bixler |یەکەم٣=E. O. |دوایین٤=Ladda |یەکەم٤=R. L. |دوایین٥=Charney |یەکەم٥=D. S. |دوایین٦=Weber |یەکەم٦=G. |دوایین٧=Schweitzer |یەکەم٧=P. K. |ڕێکەوت=١ی ئابی ١٩٨٠|سەردێڕ=Hereditary factors in sleepwalking and night terrors. |journal=The British Journal of Psychiatry |بەرگ=١٣٧|issue=2 |پەڕەکان=١١١–١١٨|doi=10.1192/bjp.137.2.111 |pmid=٧٤٢٦٨٤٠|s2cid=13186645}}</ref><ref name="Mayo Clinic">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sleepwalking/symptoms-causes/syc-20353506/#:~:text=Overview,serious%20problems%20or%20require%20treatment.|سەردێڕ=Sleepwalking - Symptoms and causes |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218085440/https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sleepwalking/symptoms-causes/syc-20353506 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=Mayo Clinic |زمان=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sleepwalking/symptoms-causes/syc-20353506/#:~:text=Overview,serious%20problems%20or%20require%20treatment. "Sleepwalking - Symptoms and causes"]. ''Mayo Clinic''. [https://web.archive.org/web/20220218085440/https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sleepwalking/symptoms-causes/syc-20353506 Archived] from the original on 18 February 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-02-18</span></span>.</cite></ref> لێکۆڵینەوە بۆماوەییەکان بە بەکارھێنانی مێشی میوەی باو وەک مۆدێلی تاقیکاری پەیوەندییەک لە نێوان خەوی شەوانە و گەشەکردنی مێشکدا ئاشکرا دەکەن کە بەھۆی ھۆکارەکانی لەبەرگرتنەوەی پارێزراوی پەرەسەندنەوە وەک AP-2 نێوەندگیری دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kucherenko |یەکەم=Mariya M. |دوایین٢=Ilangovan |یەکەم٢=Vinodh |دوایین٣=Herzig |یەکەم٣=Bettina |دوایین٤=Shcherbata |یەکەم٤=Halyna R. |دوایین٥=Bringmann |یەکەم٥=Henrik |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=TfAP-2 is required for night sleep in Drosophila |journal=BMC Neuroscience |بەرگ=١٧|issue=1 |پەڕە=٧٢|doi=10.1186/s12868-016-0306-3 |issn=1471-2202 |pmc=٥١٠٣٤٢٣|pmid=٢٧٨٢٩٣٦٨|doi-access=free}}</ref> خەوگەڕی لەوانەیە وەک تێکچوونێکی زاڵی ئۆتۆسۆماڵ بە کەمبوونەوەی دەرکەوتنەوە بۆماوەیی بێت. شیکاریی پێکەوەگرێدانی پارامێتریی چەند خاڵیی سەرتاسەری جینۆم بۆ خەوگەڕی لۆگاریتمێکی زۆرینەی بۆ نمرەی ئەگەرەکان (LOD score) ئاشکرا کرد کە ٣٫١٤ بوو لەسەر کرۆمۆسۆمی 20q12-q13.١٢ لە نێوان ٥٥٫٦ و ٦١٫٤ cM.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Dogu |یەکەم=Okan |دوایین٢=Pressman |یەکەم٢=Mark R. |ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Identification of sleepwalking gene(s): Not yet, but soon? |ناونیشان=https://n.neurology.org/content/76/1/12 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Neurology |زمان=en |بڵاوکەرەوە=American Academy of Neurology |بەرگ=٧٦|issue=1 |پەڕەکان=١٢–١٣|doi=10.1212/WNL.0b013e318203e9c0 |issn=0028-3878 |pmid=٢١٢٠٥٦٨٧|s2cid=207118557 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218091008/https://n.neurology.org/content/76/1/12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> گریمانە کراوە کە خەوگەڕی پەیوەندی بە دەمارەگوێزەرەوەی سیرۆتۆنینەوە ھەبێت، کە دیارە بە شێوەیەکی جیاوازیش زیندەچالاکیی (مێتابۆلیزم) دەبێت لە نەخۆشانی سەرئێشەی شەقیقە و ئەو کەسانەی نیشانەکانی تورێتیان ھەیە، کە ھەردوو کۆمەڵەکە چوار بۆ نۆ جار زیاتر ئەگەری ئەوەیان ھەیە ئەزموونی ڕووداوێکی خەوگەڕی بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Barabas |یەکەم=Gabor |دوایین٢=Matthews |یەکەم٢=Wendy S. |دوایین٣=Ferrari |یەکەم٣=Michael |ساڵ=٢٠٠٨|سەردێڕ=Somnambulism in Children with Tourette Syndrome |journal=Developmental Medicine & Child Neurology |بەرگ=٢٦|issue=4 |پەڕەکان=٤٥٧–٤٦٠|doi=10.1111/j.1469-8749.1984.tb04471.x |pmid=٦١٤٨٢٨٧|s2cid=1759571}}</ref> دەرکەوتووە کە گۆڕانکارییە ھۆرمۆنییەکان بەشدارن لە ڕووداوەکانی خەوگەڕی لە ژناندا، و ئەگەری خەوگەڕی پێش دەستپێکردنی سووڕی مانگانە زیاترە. ھەروەھا پێدەچێت گۆڕانکارییە ھۆرمۆنییەکان لە کاتی دووگیانیدا ئەگەری ئەنجامدانی خەوگەڕی کەم بکەنەوە. دەرمانەکان، بە شێوەیەکی سەرەکی لە چوار پۆلدا—ھاندرەکانی وەرگری بێنزۆدایەزێپین و ھەموارکەرەوەکانی تری GABA، دەرمانە دژە خەمۆکییەکان و بریکارە سیرۆتۆنێرژیکەکانی تر، دەرمانە دژە دەروونپەرتبوونەکان، و بلۆککەرەکانی بێتا—پەیوەندییان بە خەوگەڕیەوە ھەبووە.<ref name="Stallman medication">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stallman |یەکەم=HM |دوایین٢=Kohler |یەکەم٢=M |دوایین٣=White |یەکەم٣=J |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Medication induced sleepwalking: A systematic review. |ناونیشان=https://ap01.alma.exlibrisgroup.com/view/delivery/61USOUTHAUS_INST/12146848020001831 |journal=Sleep Medicine Reviews |بەرگ=٣٧|پەڕەکان=١٠٥–١١٣|doi=10.1016/j.smrv.2017.01.005 |pmid=٢٨٣٦٣٤٤٩|s2cid=10381396 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> باشترین بەڵگە بۆ ئەو دەرمانانەی کە دەبنە ھۆی خەوگەڕی بریتین لە زۆلپیدێم و سۆدیۆم ئۆکزیبەیت؛ ھەموو ڕاپۆرتەکانی تر لەسەر بنەمای ئەو پەیوەندییانەن کە لە ڕاپۆرتە حاڵەتەکاندا تێبینی کراون.<ref name="Stallman medication"/> ژمارەیەک حاڵەت، وەک نەخۆشیی [[پارکینسۆن]]، وا بیردەکرێتەوە کە ببنە ھۆی دروستبوونی خەوگەڕی لەو کەسانەدا کە پێشینەی خەوگەڕییان نەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Poryazova |یەکەم=R |دوایین٢=Waldvogel |یەکەم٢=D |دوایین٣=Bassetti |یەکەم٣=CL |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Sleepwalking in patients with Parkinson disease. |journal=Archives of Neurology |بەرگ=٦٤|issue=10 |پەڕەکان=١٥٢٤–٧|doi=10.1001/archneur.64.10.1524 |pmid=١٧٩٢٣٦٣٧|doi-access=free}}</ref> [پێویستی بە نوێکردنەوە ھەیە] == دەستنیشانکردن == پۆلیسۆمنۆگرافی، کە لێکۆڵینەوەیەکی خەوە، تاکە ھەڵسەنگاندنی وردە بۆ ڕووداوێکی خەوگەڕی. لەبەر ئەوەی ئەمە تێچووی زۆرە و ڕووداوەکانی خەوگەڕییش بەزۆری دەگمەنن، ئەو ڕێوشوێنانەی تری کە بە شێوەیەکی باو بەکاردەھێنرێن بریتین لە ڕاپۆرتکردن لەلایەن خودی کەسەکە، [[دایک و باوک]]، یان ھاوبەشی ژیان. سێ سیستەمی دەستنیشانکردنی باو کە بەگشتی بۆ تێکچوونەکانی خەوگەڕی بەکاردەھێنرێن بریتین لە پۆلێنکردنی نێودەوڵەتی نەخۆشییەکان (ICD-11)،<ref name="ICD-10">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Zivetz|یەکەم=Laurie|ناونیشان=https://apps.who.int/iris/handle/10665/37958|سەردێڕ=The ICD-10 classification of mental and behavioural disorders: clinical descriptions and diagnostic guidelines|ڕێکەوت=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=World Health Organization|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٤-١٥٤٤٢٢-١|شوێن=Geneva, Switzerland|زمان=en|hdl=10665/37958|oclc=٢٦٥٥٣٠٩٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218073157/https://apps.who.int/iris/handle/10665/37958|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFZivetz1992">Zivetz, Laurie (1992). [https://apps.who.int/iris/handle/10665/37958 ''The ICD-10 classification of mental and behavioural disorders: clinical descriptions and diagnostic guidelines'']. Geneva, Switzerland: World Health Organization. [[Hdl (identifier)|hdl]]:[[hdl:10665/37958|10665/37958]]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-92-4-154422-1|<bdi>978-92-4-154422-1</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/26553093 26553093]. [https://web.archive.org/web/20220218073157/https://apps.who.int/iris/handle/10665/37958 Archived] from the original on 18 February 2022.</cite></ref> پۆلێنکردنی نێودەوڵەتی تێکچوونەکانی خەو (ICSD-3-TR),<ref name="ICSD-3">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Sateia |یەکەم=Michael J. |ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=International classification of sleep disorders-third edition: highlights and modifications |journal=Chest |بەرگ=١٤٦|issue=5 |پەڕەکان=١٣٨٧–١٣٩٤|doi=10.1378/chest.14-0970 |issn=1931-3543 |oclc=٩٨٦٥٨٠٩٩٩|pmid=٢٥٣٦٧٤٧٥}}</ref> و ڕێبەری دەستنیشانکردن و ئاماری (DSM-5-TR).<ref name="DSM-V">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm|سەردێڕ=DSM |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218083732/https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.psychiatry.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20220218083732/https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm "Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM–5)"]. ''www.psychiatry.org''. Archived from [https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm the original] on 18 February 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-02-18</span></span>.</cite></ref> ڕێبەری دەستنیشانکردن و ئاماری دوو ژێرپۆلی خەوگەڕی پێناسە دەکات، ھەرچەندە پێویست ناکات خەوگەڕی ھیچ کام لەو ڕەفتارانە لەخۆ بگرێت: * خەوگەڕی لەگەڵ خواردنی پەیوەست بە خەو. * خەوگەڕی لەگەڵ ڕەفتاری سێکسیی پەیوەست بە خەو (سێکسۆمنیا).<ref name="DSM-V">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm|سەردێڕ=DSM |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218083732/https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.psychiatry.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20220218083732/https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm "Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM–5)"]. ''www.psychiatry.org''. Archived from [https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm the original] on 18 February 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-02-18</span></span>.</cite></ref> خەوخواردن بریتییە لە خواردنی خۆراک لە کاتی خەودا. ئەم تێکچوونانەی خەوخواردن زۆرجار بەھۆی ھۆکارەکانی پەیوەست بە فشاری دەروونییەوە دروست دەبن. ھۆکارێکی تری سەرەکیی ئەم ژێرپۆلەی خەوخواردنی پەیوەست بە خەوگەڕی دەرمانی خەوە، وەک بۆ نموونە ئەمبیێن (کلینیکی مایۆ). چەند جۆرێکی تریش ھەن، بەڵام ئەمبیێن یارمەتیدەرێکی خەوە کە بە شێوەیەکی بەرفراوانتر بەکاردەھێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Staff |یەکەم=Mayo Clinic |ناونیشان=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sleep-related-eating-disorder/basics/definition/con-20037290|سەردێڕ=Sleep-related eating disorder - Mayo Clinic |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref> لەبەر ئەوەی زۆرێک لە خەوخۆرەکان ئەو خۆراکە ئامادە دەکەن کە دەیخۆن، مەترسیی سووتان و شتی لەو جۆرە ھەیە بەھۆی فڕن و ئامێرەکانی ترەوە. وەک چاوەڕوان دەکرێت، زیادبوونی کێشیش دەرەنجامێکی باوی ئەم تێکچوونەیە چونکە ئەو خۆراکەی کە زۆرجار دەخورێت کاربۆھیدراتی زۆری تێدایە. وەک چۆن لە خەوگەڕیدا وایە، ڕێگایەک ھەیە کە تێکچوونەکانی خەوخواردن کۆنترۆڵ بکرێن. ھەندێک دەرمان ھەن کە کەسە خەوتووەکە ھێمن دەکەنەوە بۆ ئەوەی پشوویەکی درێژتر و کوالیتی باشتریان ھەبێت، بەڵام چالاکییەکانی وەک یۆگاش دەکرێت بناسێنرێن بۆ کەمکردنەوەی ئەو فشار و دڵەڕاوکێیەی کە ھۆکاری کردەوەکەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Clinic |یەکەم=Cleveland |ناونیشان=https://my.clevelandclinic.org/neurological_institute/sleep-disorders-center/disorders-conditions/hic-sleep-related-eating-disorders.aspx|سەردێڕ=Cleveland Clinic - Sleep-Related Eating Disorders |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref> === دەستنیشانکردنە جیاکەرەوەکان === نابێت خەوگەڕی تێکەڵ بکرێت لەگەڵ لەھۆشخۆچوون بەھۆی کحول یان دەرمانەوە، کە دەبێتە ھۆی لەبیرچوونەوەی ڕووداوەکان ھاوشێوەی خەوگەڕی. لە کاتی لەھۆشخۆچوونی بەھۆی کحولەوە (لەبیرچوونەوەی پەیوەست بە دەرمان)، کەسێک دەتوانێت بە شێوەیەکی چالاکانە بەشداری بکات و وەڵامی ژینگەی دەوروبەری بداتەوە (بۆ نموونە، گفتوگۆکردن یان لێخوڕینی ئۆتۆمبێل)، بەڵام مێشک یادەوەری دروست ناکات بۆ ڕووداوەکان.<ref name="Wetherill 2016">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Wetherill |یەکەم=Reagan R. |دوایین٢=Fromme |یەکەم٢=Kim |ساڵ=٢٠١٦|سەردێڕ=Alcohol-Induced Blackouts: A Review of Recent Clinical Research with Practical Implications and Recommendations for Future Studies |journal=Alcoholism: Clinical and Experimental Research |بەرگ=٤٠|issue=5 |پەڕەکان=٩٢٢–٩٣٥|doi=10.1111/acer.13051 |pmc=٤٨٤٤٧٦١|pmid=٢٧٠٦٠٨٦٨}}</ref> لەھۆشخۆچوون بەھۆی کحولەوە دەکرێت ڕووبدات کاتێک ئاستی کحول لە خوێندا بەرزتر بێت لە ٠٫٠٦ گرام/دیسیلیتر.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Hartzler |یەکەم=Bryan |دوایین٢=Fromme |یەکەم٢=Kim |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Fragmentary and en bloc blackouts: Similarity and distinction among episodes of alcohol-induced memory loss |journal=Journal of Studies on Alcohol |بەرگ=٦٤|issue=4 |پەڕەکان=٥٤٧–٥٥٠|doi=10.15288/jsa.2003.64.547 |pmid=١٢٩٢١١٩٦}}</ref> پێداچوونەوەیەکی سیستەماتیکیی ئەدەبیات دەری خستووە کە نزیکەی ٥٠٪ی خواردنەوەکخۆرەکان تووشی لەدەستدانی یادەوەری بوون لە کاتی ڕووداوێکی خواردنەوەدا و دەرەنجامی نەرێنی پەیوەندیداریان ھەبووە ھاوشێوەی خەوڕۆیشتووەکان، لەوانە برینداربوون و مردن.<ref name="Wetherill 2016"/> دەستنیشانکردنە جیاکەرەوەکانی تر بریتین لە تێکچوونی ڕەفتاری خەوی جووڵەی خێرای چاو، بەئاگاھاتنی سەرلێشێواو، و تۆقینی شەوانە. === ھەڵسەنگاندن === ھەڵسەنگاندنی خەوگەڕی لە ڕێگەی پۆلیسۆمنۆگرافییەوە ئەو کێشەیە دروست دەکات کە ئەگەری کەمترە خەوگەڕییەکە لە تاقیگەی خەودا ڕووبدات، و ئەگەر ڕووداوێکیش ڕووبدات، بەزۆری کەمتر ئاڵۆزە لەوەی کە نەخۆشەکە لە ماڵەوە ئەزموونی دەکات؛ بۆیە، زۆرجار دەکرێت دەستنیشانکردنەکە بکرێت لە ڕێگەی ھەڵسەنگاندنی مێژووی خەو، کات و ناوەڕۆکی ڕەفتارەکانی پەیوەست بە خەو. ھەندێک جار، ڤیدیۆی ماڵەوە دەتوانێت زانیاریی زیاتر بدات و پێویستە لە پرۆسەی دەستنیشانکردندا لەبەرچاو بگیرێت. ھەندێک تایبەتمەندی کە پێویستە ھەمیشە ھەڵسەنگاندنیان بۆ بکرێت بریتین لە:<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Zadra|یەکەم=Antonio|ناونیشان=https://oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780195376203.001.0001/oxfordhb-9780195376203-e-027|سەردێڕ=Parasomnias II|دوایین٢=Pilon|یەکەم٢=Mathieu|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|doi=10.1093/oxfordhb/9780195376203.013.0028}}</ref> * تەمەنی سەرھەڵدان * کاتێک ڕووداوەکە لە ماوەی خەودا ڕوودەدات * چەند جار ئەم ڕووداوانە ڕوودەدەن (دووبارەبوونەوە) و چەند دەخایەنن (ماوە) * وەسفکردنی ڕووداوەکە، لەوانە ڕەفتار، سۆز و ھەستەکان، و بیرکردنەوەکان لە کاتی ڕووداوەکە و دوای ڕووداوەکە * چەندە نەخۆشەکە وەڵامدەرەوەیە بۆ ھاندەرە دەرەکییەکان لە کاتی ڕووداوەکەدا * نەخۆشەکە چەندە ھۆشیار یان ئاگادارە، کاتێک لە ڕووداوێک بەئاگادێتەوە * ئایا دواتر ڕووداوەکە بیردەکەوێتەوە * ھاندەرەکان یان ھۆکارە خێراکەرەکان * شێوازی خەو-بێداری و ژینگەی خەو * خەواڵوویی ڕۆژانە * تێکچوونەکانی تری خەو کە لەوانەیە بوونیان ھەبێت * مێژووی خێزان بۆ پاراسۆمیاکانی NREM و تێکچوونەکانی تری خەو * مێژووی پزیشکی، دەروونی، و دەماری * مێژووی بەکارھێنانی دەرمان و ماددە ھۆشبەرەکان ھەڵسەنگاندنەکە پێویستە دەستنیشانکردنە جیاکەرەوەکان ڕەت بکاتەوە. == چارەسەر == ھیچ تاقیکردنەوەیەکی کلینیکی نەبووە کە دەری بخات ھەر دەستێوەردانێکی [[دەروونناسی|دەروونی]] یان [[دەرمانسازی]] کاریگەرە لە ڕێگریکردن لە ڕووداوەکانی خەوگەڕی.<ref name="Stall2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stallman |یەکەم=Helen M. |ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=Assessment and treatment of sleepwalking in clinical practice. |journal=Australian Family Physician |بەرگ=٤٦|issue=8 |پەڕەکان=٥٩٠–٥٩٣|pmid=٢٨٧٨٧٥٦٣}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStallman2017">Stallman, Helen M. (2017). "Assessment and treatment of sleepwalking in clinical practice". ''Australian Family Physician''. '''46''' (8): <span class="nowrap">590–</span>593. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28787563 28787563].</cite></ref> سەرەڕای ئەمە، کۆمەڵێکی بەرفراوان لە چارەسەر لەگەڵ خەوڕۆیشتووەکاندا بەکارھێنراون. دەستێوەردانە دەروونییەکان بریتی بوون لە شیکاریی دەروونی، خەواندنی موگناتیسی، بەئاگاھێنانی خشتەبۆداڕێژراو یان پێشبینیکراو، ڕاھێنانی خۆسەلماندن، ڕاھێنانی خاوکردنەوە، بەڕێوەبردنی ھەستە شەڕانگێزییەکان، پاکوخاوێنیی خەو، مەرجدارکردنی کلاسیکی (بە شۆکی کارەباییشەوە)، و چارەسەر بە یاری. چارەسەرە دەرمانییەکان بریتی بوون لە دەرمانە دژە خەمۆکییە سێ-ئەڵقەیییەکان (ئیمیپڕامین)، ئەنتایکۆلینێرجیکێک (بایپێریدێن)، دەرمانە دژە پەرکەمەکان (کاربامازێپین، ڤالپرۆوەیت)، ئەنتایسایکۆتیکێک (کوێتیپین)، بێنزۆدایەزێپینەکان (کلۆنازێپام، دایازێپام، فلورازێپام و ترایازۆلام)، مێلاتۆنین، ڕێگریکەرێکی ھەڵبژێردراوی گەڕانەوەی سیرۆتۆنین (پارۆکسێتین)، باربیتورەیتێک (سۆدیۆم ئەمیتال) و گیادەرمانەکان.<ref name="Stall2017"/> ھیچ بەڵگەیەک نییە کە بیسەلمێنێت ھەستاندنی خەوڕۆیشتووەکان زیانبەخشە یان نا، ھەرچەندە ئەگەر خەوڕۆیشتووەکە خەبەری بکرێتەوە ئەگەری زۆرە تووشی سەرلێشێواوی بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Suni |یەکەم=Eric |دوایین٢=Vyas |یەکەم٢=Nilong |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.sleepfoundation.org/parasomnias/sleepwalking|سەردێڕ=Sleepwalking: What Is Somnambulism? |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Sleep Foundation}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Material near this tag needs references to reliable medical sources. (July 2024)">وەرگێڕانی پزیشکی پێویستە</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> بەپێچەوانەی تێکچوونەکانی تری خەوەوە، خەوگەڕی پەیوەندی بە کێشە ڕەفتاری یان سۆزدارییەکانی ڕۆژانەوە نییە. ئەمە لەوانەیە لەبەر ئەوە بێت کە خەوی خەوڕۆیشتووەکە تێکناچێت—مەگەر ئەوەی خەبەریان بکرێتەوە، ئەوان ھێشتا لە دۆخی خەودان لە کاتی خەوگەڕیدا. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ئەیلوول ٢٠١٨)">وەرگێڕان پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> پاراستنی سەلامەتیی خەوڕۆیشتووەکە و کەسانی تر و گەڕان بەدوای چارەسەر بۆ کێشەکانی تری خەودا پێشنیار دەکرێت.<ref name="Stall2017"/> دڵنیاییدان پێشنیار دەکرێت ئەگەر خەوگەڕیەکە ھیچ کێشەیەکی دروست نەکردبێت.<ref name="Stall2017"/> بەڵام، ئەگەر ببێتە ھۆی ناڕەحەتی یان مەترسیی زیانگەیاندن ھەبێت، خەواندنی موگناتیسی و بەئاگاھێنانی خشتەبۆداڕێژراو وەک چارەسەر پێشنیار دەکرێن.<ref name="Stall2017">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stallman |یەکەم=Helen M. |ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=Assessment and treatment of sleepwalking in clinical practice. |journal=Australian Family Physician |بەرگ=٤٦|issue=8 |پەڕەکان=٥٩٠–٥٩٣|pmid=٢٨٧٨٧٥٦٣}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStallman2017">Stallman, Helen M. (2017). "Assessment and treatment of sleepwalking in clinical practice". ''Australian Family Physician''. '''46''' (8): <span class="nowrap">590–</span>593. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28787563 28787563].</cite></ref> === پلاندانانی سەلامەتی === بۆ ئەوانەی ڕووداوەکانی خەوگەڕییان مەترسیدارە، زەنگی دەرگا دەتوانێت ڕێوشوێنێکی پاراستن بێت. جۆرەھا زەنگی دەرگا ھەن کە دەتوانرێت بە دەرگای ژووری نووستنەوە ببەسترێن و کاتێک دەرگاکە دەکرێتەوە، زەنگەکە لێدەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ilcaustralia.org.au/search_category_paths/636|سەردێڕ=Wandering & Movement Alarms & Monitors / Page 1 - Independent Living Centres Australia |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218092728/https://ilcaustralia.org.au/search_category_paths/636 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|وێبگە=ilcaustralia.org.au}}</ref> مەبەستەکە ئەوەیە کە دەنگەکە کەسەکە بەتەواوی بەئاگابھێنێت و ڕووداوی خەوگەڕییەکە بپچڕێنێت، یان ئەگەر خەوڕۆیشتووەکە لەگەڵ کەسانی تردا دەژی، دەنگەکە ھانیان دەدات کە چاودێری کەسەکە بکەن. خەوڕۆیشتووەکان دەبێت ھەوڵبدەن ژووری نووستنەکەیان لە قاتی زەمینی ماڵ، شوقە، بەشەناوخۆیی، ھۆتێل و ھتد بێت. خەوڕۆیشتووەکان نابێت چەکی ئاسان دەستپێگەیشتوویان ھەبێت (چەکی پڕکراو، چەقۆ) لە ژووری نووستن یان ھەر ژوورێکی تری ماڵەکەدا. ئەگەر چەک ھەبێت، دەبێت قفڵ بکرێن و کلیلەکانیش لە خەوڕۆیشتووەکە دووربخرێنەوە.<ref name="Schenck, Carlos H 2007">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Schenck|یەکەم=Carlos H.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=VLp5uoHCRi8C|سەردێڕ=Sleep: The Mysteries, the Problems, and the Solutions|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Avery Publishing]]|ژپنک=٩٧٨-١-٥٨٣٣٣-٢٧٠-٢|پەڕەکان=١٠٥–١٠٩|زمان=en|oclc=١٢٦٥٤٢٠٠٥٤}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchenck2007">Schenck, Carlos H. (March 2007). [https://books.google.com/books?id=VLp5uoHCRi8C ''Sleep: The Mysteries, the Problems, and the Solutions'']. [[Avery Publishing]]. pp. &nbsp;<span class="nowrap">105–</span>109. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-58333-270-2|<bdi>978-1-58333-270-2</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/1265420054 1265420054].</cite></ref> بۆ ھاوبەشەکانی ژیانی خەوڕۆیشتووەکان کە توندوتیژن یان خەویان تێکدەدەن، خەوتن لە ژوورێکی تردا دەبێتە ھۆی کوالێتی و بڕی باشتری خەو. == پەتاناسی == ڕێژەی بڵاوبوونەوەی خەوگەڕی لە ماوەی ژیاندا بە ٤٫٦٪ - ١٠٫٣٪ دەخەمڵێنرێت. شیکارییەکی گشتگیر بۆ ٥١ لێکۆڵینەوە، کە زیاتر لە ١٠٠٬٠٠٠ منداڵ و پێگەیشتووی لەخۆگرتبوو، دەری خست کە خەوگەڕی لە منداڵاندا باوترە بە ڕێژەیەکی خەمڵێنراوی ٥٪، بە بەراورد بە ١٫٥٪ی کەسانی پێگەیشتوو، کە لانی کەم جارێک لە ١٢ مانگی پێشوودا خەوگەڕییان ھەبووە. دەرنەکەوتووە کە ڕێژەی خەوگەڕی لە تەمەنە جیاوازەکاندا لە کاتی منداڵیدا بگۆڕێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Stallman |یەکەم=HM |دوایین٢=Kohler |یەکەم٢=M |ڕێکەوت=٢٠١٦|سەردێڕ=Prevalence of Sleepwalking: A Systematic Review and Meta-Analysis. |journal=PLOS ONE |بەرگ=١١|issue=11 |bibcode=2016PLoSO..1164769S |doi=10.1371/journal.pone.0164769 |pmc=٥١٠٤٥٢٠|pmid=٢٧٨٣٢٠٧٨|doi-access=free |article-number=e0164769}}</ref> == مێژوو == خەوگەڕی ھەستێکی نادیاری و نھێنی بۆ لای خۆی ڕاکێشاوە، بەڵام بە جدی لێکۆڵینەوەی لێ نەکرا و دەستنیشان نەکرا تاوەکو سەدەی نۆزدەھەم. کیمیاناس و پاراسایکۆلۆژیستی ئەڵمانی بارۆن کارل لودڤیگ ڤۆن ڕایشنباخ (١٧٨٨–١٨٦٩) لێکۆڵینەوەی بەرفراوانی لەسەر خەوڕۆیشتووەکان کرد و دۆزینەوەکانی بەکارھێنا بۆ داڕشتنی بیردۆزەکەی بۆ ھێزی ئۆدیک.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kushida|یەکەم=Clete A.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9UCAMTE7FZgC|سەردێڕ=Encyclopedia of Sleep|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Academic Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٣٧٨٦١١-١|پەڕەکان=١٥٤–١٥٥|زمان=en|oclc=١٠٣٣٨٦١٥٥٦}}</ref> لە سەرەتادا وا بیردەکرایەوە کە خەوگەڕی بریتییە لەوەی خەونبینێک خەونەکەی نیشان دەدات و جێبەجێی دەکات. بۆ نموونە، لە لێکۆڵینەوەیەکدا کە لەلایەن کۆمەڵەی زانست و خەڵک لە ساڵی ١٩٥٤ بڵاوکرایەوە، دەرەنجامەکە ئەمە بوو: «سەرکوتکردنی ھەستە دوژمنکارییەکان دژی باوک وای لە نەخۆشەکان کرد کە کاردانەوەیان ھەبێت بە جێبەجێکردنی لە جیھانی خەوندا بە خەوگەڕیەوە، ئەو خەیاڵە شێواوانەی کە دەیانھەبوو سەبارەت بە ھەموو کەسایەتییە دەسەڵاتدارەکان، وەک باوکان، ئەفسەران و بەرپرسە توندەکان.» ھەمان کۆمەڵە دوای دوازدە ساڵ وتارێکیان بڵاوکردەوە بە دەرەنجامێکی نوێوە: «خەوگەڕی، پێچەوانەی زۆربەی بیروباوەڕەکان، بە ڕواڵەت پەیوەندییەکی کەمی بە خەون بینینەوە ھەیە. لە ڕاستیدا، کاتێک ڕوودەدات کە خەوتووەکە چێژ لە بێئاگاترین و قووڵترین خەوی وەردەگرێت—قۆناغێک کە تێیدا خەونەکان بەزۆری ڕاپۆرت ناکرێن.» توێژینەوەی نوێتر ئاشکرای کردووە کە خەوگەڕی لە ڕاستیدا تێکچوونێکی بەئاگاھاتنی NREM (بێ جووڵەی خێرای چاو)ە.<ref name="Sleep Disorders Sourcebook"/> جێبەجێکردنی خەونێک بنەمایە بۆ تێکچوونێکی خەوی REM (جووڵەی خێرای چاو) کە پێی دەوترێت تێکچوونی ڕەفتاری REM (یان تێکچوونی ڕەفتاری خەوی REM).[٧] زانیاریی وردتر دەربارەی خەو دەگەڕێتەوە بۆ داھێنانی تەکنەلۆژیاکان، وەک ھێڵکاری مێشک (EEG) لەلایەن ھانس بێرگەر لە ساڵی ١٩٢٤[٥٧] و BEAM لەلایەن فرانک دەفی لە سەرەتای ساڵانی ھەشتاکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.appliedneuroscience.com/PDFs/History_of_QEEG_Databases.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220218091754/https://www.appliedneuroscience.com/PDFs/History_of_QEEG_Databases.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> لە ساڵی ١٩٠٧، سیگمۆند فرۆید لە کۆمەڵەی دەروونشیکاری ڤیەننا (نونبێرگ و فێدێرن) باسی خەوگەڕیی کرد. ئەو پێی وابوو کە خەوگەڕی پەیوەندی بە بەدەستھێنانی ئارەزووە سێکسییەکانەوە ھەیە و سەرسام بوو کە کەسێک دەتوانێت بجووڵێت بەبێ ئەوەی خەونەکەی بپچڕێنێت. لەو کاتەدا، فرۆید پێشنیاری ئەوەی کرد کە کرۆکی ئەم دیاردەیە ئارەزووی خەوتنە لە ھەمان ئەو ناوچەیەی کە تاکەکە لە منداڵیدا تێیدا خەوتووە. دە ساڵ دواتر، ئەو لە وتاری «پاشکۆیەکی مێتاپەسایکۆلۆژی بۆ بیردۆزی خەونەکان» (١٩١٦–١٧ [١٩١٥]) پێشبینی سەبارەت بە سۆمنامبولیزم کرد. لەم وتارەدا، ڕوونکردنەوەی دا و بیرۆکە گریمانەییەکانی خۆی لەسەر خەونەکان فراوانتر کرد. ئەو خەونی وەک ھاوسەنگییەکی ناسک وەسف کرد کە ناسەقامگیر دەبێت بەھۆی پاڵنەرە ناھۆشیارە سەرکوتکراوەکانی سیستەمی ناھۆشیارەوە، کە ملکەچی ئارەزووەکانی ئیگۆ نابن. ھەندێک بیرکردنەوەی ڕۆژانەی پێش-ھۆشیار دەکرێت بەرگریکار بن و ئەمانە دەتوانن بەشێک لە کارلێکە دەروونییەکەیان بپارێزن. پاڵنەرە ناھۆشیارەکان و پاشماوەکانی ڕۆژ دەکرێت یەکبگرن و ببنە ھۆی ململانێیەک. فرۆید دواتر بیری لە دەرەنجامی ئەم پاڵنەرە ئارەزوومەندانەیە دەکردەوە: داواکارییەکی غەریزەیی ناھۆشیار کە دەبێتە ئارەزوویەکی خەون لە پێش-ھۆشیاردا. فرۆید ڕای گەیاند کە ئەم پاڵنەرە ناھۆشیارە دەتوانرێت وەک جووڵە لە کاتی خەودا دەرببڕدرێت. ئەمەش ئەوە دەبێت کە لە سۆمنامبولیزمدا دەبینرێت، ھەرچەندە ئەوەی کە لە ڕاستیدا وای لێدەکات مومکین بێت بە نادیاری دەمێنێتەوە.<ref name="Somnambulism">{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠٠٥|ناونیشان=https://www.enotes.com/psychoanalysis-encyclopedia/somnambulism |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200922100225/https://www.enotes.com/homework-help/what-somnambulism-469014 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> تا ساڵی ٢٠٠٢، خەوگەڕی لە ئاژەڵە سەرەتاییەکانی جگە لە مرۆڤدا دەستنیشان نەکراوە. ڕوون نییە ئایا تەنھا ھێشتا تێبینی نەکراوە، یان خەوگەڕی دیاردەیەکی تایبەتە بە مرۆڤ.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kantha |یەکەم=S. S. |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Is somnambulism a distinct disorder of humans and not seen in non-human primates? |journal=Medical Hypotheses |بەرگ=٦١|issue=5–6 |پەڕەکان=٥١٧–٥١٨|doi=10.1016/s0306-9877(03)00206-8 |issn=0306-9877 |pmid=١٤٥٩٢٧٧٩}}</ref> == کولتوور == === ئۆپێرا === [[پەڕگە:Sonnambula_atto_3.jpg|وێنۆک|308x308پیکسڵ|ئامینا، خەوڕۆیشتووەکە، لە ئاشەکە]] ئۆپێرای نیمچە-جدی ئیتالی ڤینچینزۆ بێلینی ساڵی ١٨٣١، (La sonnambula)، کە چیرۆکەکەی چەقی بەستووە لەسەر پرسی بێتاوانیی دەزگیراندار و بووکەی داھاتوو، ئامینا، کە دوای ئەوەی لە ژووری نووستنی کەسێکی نەناسراودا دۆزرایەوە، و سەرەڕای دڵنیاییدانی ئەو کەسە نەناسراوە کە ئامینا بەتەواوی بێتاوان بووە، لەلایەن دەزگیرانە تووڕەکەیەوە، ئێلڤینۆ، ڕەتکراوەتەوە — کە پاشان بڕیار دەدات ھاوسەرگیری لەگەڵ ژنێکی تردا بکات. لە ڕاستیدا، کاتێک ئامینا لەژێر فشاردا بوو، ئامادەیی ھەبوو بۆ خەوگەڕی؛ و ھاتبووە ناو ژووری نووستنی کەسە نەناسراوەکەوە لە ڕێگەی خەوگەڕی بە درێژایی دیوارێکی بەرزەوە (لەبەرچاوی تەواوی ئامادەبووانی ئۆپێراکە). ئێلڤینۆ، کە دواتر چاودێری ئامینا دەکات (کە زۆر ماندوو بووە بەھۆی ھەموو ئەو کێشانەوە)، لە کاتی خەوگەڕی بەسەر پردێکی زۆر بەرز، زۆر ناسەقامگیر و زۆر لەرزۆک لە ئاشە ناوخۆیییەکەدا، ھەڵەکەی خۆی تێدەگات، واز لە پلانەکانی ھاوسەرگیری دەھێنێت لەگەڵ ژنەکەی تردا، و دووبارە لەگەڵ ئامینادا یەکدەگرێتەوە. === دراما === [[پەڕگە:Mary_Hoare_-_Lady_Macbeth,_Sleepwalking_-_B1975.4.1972_-_Yale_Center_for_British_Art.jpg|وێنۆک|''تابلۆی ماری ھۆر بۆ لەیدی ماکبێث، خەوگەڕی'']] * دیمەنی خەوگەڕییەکە (پەردەی پێنجەم دیمەنی یەکەم) لە شانۆنامە تراژیدییەکەی [[ویلیام شێکسپیر|ویلیام شێکسپیرەوە]] ماکبێث (١٦٠٦)یەکێکە لە بەناوبانگترین دیمەنەکان لە سەرانسەری ئەدەبیاتدا. * لە شانۆگەرییە کۆمیدییە دوو پەردەییەکەی والی چەمبەرلین ئۆڵتۆن (The Sleep-Walker; or, Which is the Lady) (١٨١٢)، "سۆمنۆ"، ئەکتەرێکی شکستخواردوو کە بووەتە خزمەتکار، ڕۆڵە ئاواتەخوازەکانی خۆی لە کاتی خەوگەڕیدا دووبارە دەژیێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Oulton |یەکەم=Walley Chamberlain |ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ١٨١٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xRFXAAAAcAAJ&pg=PA1|سەردێڕ=The Sleep-walker; Or, Which is the Lady? A Farce, in Two Acts, Etc |via=Google Books |oclc=١٠٦١٩٢٤٣٦٥}}</ref> === وێژە === * لە ڕۆمانی [[دراکولا]]ی [[برام ستۆکەر|برام ستۆکەردا]]، کارەکتەری لوسی وێستێنرا وەک خەوڕۆیشتوویەک وەسف کراوە. ھەر لە کاتی خەوگەڕییدایە کە کاونت دراکولا فێڵی لێدەکات و ھێرش دەکاتە سەری. == خەوگەڕی وەک بەرگرییەکی یاسایی == {{ئاماژەی زیاتر پێویستە|section}}بەو پێیەی ڕەفتارەکانی خەوگەڕی بەبێ ویست و ئیرادە ڕوودەدەن، خەوگەڕی دەتوانرێت وەک بەرگرییەکی یاسایی بەکاربھێنرێت، وەک فۆرمێک لە ئۆتۆماتیزمی یاسایی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Popat |یەکەم=S |دوایین٢=Winslade |یەکەم٢=W |ڕێکەوت=٢٠١٥|سەردێڕ=While You Were Sleepwalking: Science and Neurobiology of Sleep Disorders & the Enigma of Legal Responsibility of Violence During Parasomnia. |journal=Neuroethics |بەرگ=٨|issue=2 |پەڕەکان=٢٠٣–٢١٤|doi=10.1007/s12152-015-9229-4 |pmc=٤٥٠٦٤٥٤|pmid=٢٦٢٠٣٣٠٩}}</ref> تاکێک دەکرێت تۆمەتبار بکرێت بە ئۆتۆماتیزمی ناشیتی یان شیتی. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The geographic scope near this tag is ambiguous. (January 2022)">لەکوێ؟</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> ئەوەی یەکەم وەک بەرگرییەک بۆ شێتیی کاتی یان ڕەفتاری بێویستانە بەکاردێت، کە دەبێتە ھۆی بێتاوان دەرچوون. ئەوەی دووەمیان دەبێتە ھۆی "بڕیارێکی تایبەتی بێتاوانی بە ھۆکاری شێتی." ئەم بڕیاری شێتییە دەکرێت ببێتە ھۆی فەرمانی دادگا بۆ مانەوە لە دامەزراوەیەکی دەروونیدا. لە کەیسی (Bratty v A-G) بۆ ئیرلەندای باکوور لە ساڵی ١٩٦٣، لۆرد مۆریس ڕایگەیاند، «ھەر کۆمەڵە ڕاستییەک پێویستی بە پشکنینێکی وریای بارودۆخەکانی خۆی ھەیە، بەڵام ئەگەر بە شێوەی وەرگرتنی نموونەیەک بە گونجاو بزانرێت کە کەسێک لە خەویدا بڕوات و تاوانێکی توندوتیژانە ئەنجام بدات لەکاتێکدا بەڕاستی بێھۆشە، ئەوا کەسێکی لەو جۆرە لە ڕووی تاوانکارییەوە بەرپرسیار نابێت لەو کردەوەیە.»<ref name="Mackay">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Mackay |یەکەم=Irene |ساڵ=١٩٩٢|سەردێڕ=The Sleepwalker is Not Insane |journal=The Modern Law Review |بەرگ=٥٥|issue=٥ |پەڕەکان=٧١٥–٧١٦|doi=10.1111/j.1468-2230.1992.tb02845.x}}</ref> لەکاتێکدا ڕاستگۆیی کەیسەکان جێگەی مشتومڕن،{{By whom|date=January 2022}} کردەوەی کوشتن ھەبووە کە گومانلێکراوی سەرەکی لەوانەیە کردەوەکەی لە کاتی خەوگەڕیدا ئەنجام دابێت. ڕوونکردنەوە جێگرەوەکان بۆ خەوگەڕیی بکوژانە یان توندوتیژانە بریتین لە خۆنەخۆشخستن، لەبیرچوونەوەی بەھۆی دەرمانەوە، و تێکچوونەکانی تری کە تێیدا توندوتیژیی پەیوەست بە خەو لەوانەیە ڕووبدات، وەک تێکچوونی ڕەفتاری REM، دۆخەکانی فیوگ، و سەرگەردانیی ئەڵقەیی.<ref name="Culebras">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Culebras|یەکەم=A.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=WvprAAAAMAAJ|سەردێڕ=Clinical Handbook of Sleep Disorders|ڕێکەوت=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=Butterworth-Heinemann|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٥٠٦-٩٦٤٤-٩|شوێن=Massachusetts, MA, USA|پەڕەکان=٣١٧–٣١٩|زمان=en|oclc=٣٤٩٣٢٧٢٤}}</ref> لێخوڕینی ئۆتۆمبێل لە خەودا،<ref name="Books.google.fi">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sobo|یەکەم=Frank|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=3aGefVlUPbkC&dq=%22sleepwalk-driving%22&pg=PA179|سەردێڕ=Crumpet Strumpet|بڵاوکەرەوە=Nightengale Press|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٧٤٣٣٤٨-٣-٧|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٢}}</ref> کە بە لێخوڕین بە خەوگەڕییش دەناسرێت،<ref name="Thefreelibrary.com">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Roman |یەکەم=Frank |ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.thefreelibrary.com/Why+sleepwalk+when+you+can+sleepdrive.-a0324983170|سەردێڕ=Why sleepwalk when you can sleepdrive. - Free Online Library |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Thefreelibrary.com}}</ref> دیاردەیەکی دەگمەنە کە کەسەکە ئۆتۆمبێلێک لێدەخوڕێت لەکاتێکدا خەوگەڕی دەکات. ئەگەر لەلایەن پۆلیسەوە بوەستێنرێت، شۆفێرانی خەوڕۆیشتوو بەتەواوی ناتوانن ھیچ کارلێکێکیان لەگەڵ پۆلیسدا ھەبێت، ئەگەر لە کاتی ڕووداوەکەدا ھێشتا لە خەوگەڕیدا بن.<ref name="Nih.gov">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Pressman |یەکەم=Mark R. |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠١١|سەردێڕ=Sleep driving: sleepwalking variant or misuse of z-drugs? |journal=Sleep Medicine Reviews |بەرگ=١٥|issue=5 |پەڕەکان=٢٨٥–٢٩٢|doi=10.1016/j.smrv.2010.12.004 |pmid=٢١٣٦٧٦٢٨}}</ref>لێخوڕین لە کاتی خەوگەڕیدا دەکرێت بەسەر ئەو کەسانەدا بێت کە بە شێوەیەکی ئاسایی ئەزموونی خەوگەڕی ناکەن، چونکە ھەندێک دەرمان، بەتایبەتی زۆلپیدێم و ئێسزۆپیکلۆن، دەتوانن ببنە ھۆی خەوگەڕی وەک کاریگەرییەکی لاوەکیی نەخوازراو. حاڵەتێکی ڕووداوی لێدان و ھەڵاتنی کوشندە تۆمارکراوە کە تێیدا شۆفێرەکە ئیدیعای ئەوە دەکات کە لە خەودا لێی خوڕیوە؛ بەڵام، شارەزایەکی خەو ھیچ بەڵگەیەکی بۆ ئەم ئیدیعایانە نەدۆزیەوە لە کاتی دادگاییکردنەکەدا کە بەدوایدا ھات.<ref name="Canberratimes.com.au">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Russell |یەکەم=Mark |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.canberratimes.com.au/story/7494464/expert-doubts-sleepwalk-in-fatal-hit-run/|سەردێڕ=Expert doubts sleepwalk in fatal hit-run |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Canberratimes.com.au}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mitchell |یەکەم=Georgina |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.smh.com.au/national/nsw/troy-grant-s-father-drinking-red-wine-dozing-in-chair-before-hit-and-run-court-told-20211102-p595cm.html|سەردێڕ=Troy Grant’s father ‘drinking red wine, dozing in chair’ before hit-and-run, court told |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=The Sydney Morning Herald |زمان=en}}</ref> === حاڵەتە مێژوویییەکان === [[پەڕگە:1846_Tirrell_Bickford_BostonTragedy_NationalPoliceGazette.jpg|وێنۆک|ئەلبێرت تیڕێڵ لە ساڵی ١٨٤٦ لە کوشتنی ماریا بیکفۆرد بێتاوان دەرچوو، لەژێر بەرگرییەکدا کە ئەو لە خەوگەڕیدا بووە. (National Police Gazette، ١٨٤٦)]] * ١٨٤٦، ئەلبێرت تیڕێڵ خەوگەڕیی وەک بەرگرییەک بەکارھێنا لە دژی تۆمەتەکانی کوشتنی ماریا بیکفۆرد، لەشفرۆشێک کە لە خانەیەکی لەشفرۆشیی [[بۆستن]] دەژیا. * ١٩٦١، سێرژانت ویلیس بۆشیارس دانی بە خنکاندنی ژنێکی ناوچەکە بە ناوی جین کەنستەیبڵ دانا لە کاتژمێرەکانی سەرەتای ڕۆژی سەری ساڵی نوێی ١٩٦١، بەڵام ئیدیعای ئەوەی کرد کە خەوتووە و تەنھا کاتێک خەبەری بووەتەوە کە زانیویەتی چی کردووە. ئەو بێتاوانی خۆی ڕاگەیاند لەسەر ئەو بنەمایەی کە خەوتووە لەو کاتەی کە تاوانەکەی ئەنجامداوە و بێتاوان دەرچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Donnelley|یەکەم=Paul|سەردێڕ=Essex Murders|بڵاوکەرەوە=Wharncliffe Books|ساڵ=٢٠٠٠|زمان=en}}</ref> * لە ساڵی ١٩٨١، ستیڤن ستاینبێرگ لە سکۆتسدەیل، ئەریزۆنا تۆمەتبار کرا بە کوشتنی ژنەکەی و بێتاوان دەرچوو لەسەر بنەمای شێتیی کاتی. * ١٩٩١، کەیسی (R v Burgess): بێرگێس تۆمەتبار کرا بە لێدانی سەری کچە ھاوڕێکەی بە شووشەیەکی شەراب و دواتر بە ئامێرێکی تۆمارکەری ڤیدیۆ. ئەو بێتاوان دەرچوو لە دادگای تاوانی بریستۆڵ، بە ھۆکاری ئۆتۆماتیزمی شێتی.<ref name="RvBurgess">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Analysing Witness Testimony: Psychological, Investigative and Evidential Perspectives: A Guide for Legal Practitioners and Other Professionals|ڕێکەوت=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=[[Blackstone Press]]|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٤٣١-٧٣١-٥|veditors=Heaton-Armstrong A, Shepherd E, Wolchover D}}</ref> * ١٩٩٢، کەیسی (R. v. Parks): پارکس تۆمەتبار کرا بە کوشتنی خەسووی و ھەوڵدان بۆ کوشتنی خەزووری. ئەو لەلایەن دادگای باڵای کەنەداوە بێتاوان دەرچوو.<ref name="Broughton 1994">Broughton ''et al.'' Homicidal Somnambulism: A Case Report. ''Sleep'' (1994); 17(3):253-64. {{Doi|10.1093/sleep/17.3.253}}</ref> * ١٩٩٤، کەیسی (Pennsylvania v. Ricksgers): ڕیکسگێرس تۆمەتبار کرا بە کوشتنی ژنەکەی. سزای زیندانی ھەتاھەتایی بەبێ مەرجی ئازادکردنی بەسەردا سەپێندرا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Lyon |یەکەم=Lindsey |ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٠٩|ناونیشان=https://health.usnews.com/articles/health/sleep/2009/05/08/7-criminal-cases-that-invoked-the-sleepwalking-defense.html |وێبگە=[[US News & World Report]]}}</ref> * ١٩٩٩، کەیسی (Arizona v. Falater): سکۆت فالاتێر، لە فینیکس، ئەریزۆنا، تۆمەتبار کرا بە کوشتنی ژنەکەی. دادگا گەیشتە ئەو دەرەنجامەی کە کوشتنەکە زۆر ئاڵۆزترە لەوەی لە کاتی خەوگەڕیدا ئەنجام بدرێت. فالاتێر بە کوشتنی پلە یەک تاوانبار کرا و سزای زیندانی ھەتاھەتایی بەبێ ئەگەری ئازادکردنی مەرجداری بەسەردا سەپێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Paparella |یەکەم=Andrew |دوایین٢=Engel |یەکەم٢=Scott |دوایین٣=Resendez |یەکەم٣=MaryEllen |دوایین٤=Effron |یەکەم٤=Lauren |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://abcnews.go.com/US/sleepwalking-killer-scott-falater-wracked-guilt-murdering-wife/story?id=75468448|سەردێڕ='Sleepwalking' killer Scott Falater still wracked with guilt over murdering wife |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=ABC News |زمان=en}}</ref> * ٢٠٠١، کەیسی (California v. Reitz): ستیڤن ڕایتز خۆشەویستەکەی، ئیڤا وەینفورتنەری، کوشت. ئەو بە پۆلیسی ڕاگەیاند کە ھیچ یادەوەرییەکی ھێرشەکەی نییە بەڵام «فلاشباک»ی ھەبوو کە پێی وابوو لە شەڕدایە لەگەڵ پیاوێکی دزەکەردا. دایک و باوکی لە دادگا شایەتییان دا کە ئەو لە منداڵییەوە خەوڕۆیشتوو بووە. دادگا لە ساڵی ٢٠٠٤دا ڕایتزی بە کوشتنی پلە یەک تاوانبار کرد.<ref name=":0"/> * ٢٠٠١، ئەنتۆنیۆ نیێتۆ ژنەکەی و خەسووی کوشت و ھەوڵی کوشتنی کچ و کوڕەکەی دا، پێش ئەوەی چەک بکرێت. نیێتۆ ئیدیعای ئەوەی کرد کە لە کاتی ھێرشەکەدا خەوتووە و خەونی بینیوە کە بەرگری لە خۆی دەکات لە دژی چەند نەعامەیەکی شەڕانگێز؛ بەڵام منداڵەکانی ڕایان گەیاند کە ئەویان ناسیوەتەوە و بە کوڕەکەی وتووە کە گڵۆپەکان ھەڵنەکات چونکە دایکیان (کە پێشتر بە سەختی بریندار ببوو) خەوتووە. لە ساڵی ٢٠٠٧، نیێتۆ سزای ١٠ ساڵ مانەوەی لە نەخۆشخانەیەکی دەروونیدا بەسەردا سەپێندرا و فەرمانی پێکرا کە بڕی ١٧١٬١٠٠ یۆرۆ وەک قەرەبوو بداتە قوربانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٠٧|trans-title=They agreed to intern the man who killed his wife and mother-in-law for 10 years, believing them to be ostriches |ناونیشان=https://www.diariosur.es/20070221/malaga/acuerdan-internar-anos-hombre_200702211843.html?ref=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2F |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Diario Sur |زمان=es-ES}}</ref> * ٢٠٠٤، جوولز لۆو دانی بەوەدا نا کە بووەتە ھۆی مردنی باوکی، ئێدوارد، بەڵام بیری نایەتەوە کە ئەو کارەی کردبێت. جوولز ئۆتۆماتیزمی وەک بەرگرییەکەی بەکارھێنا، و بە ھۆکاری شێتی بێتاوان دەرچوو و بۆ کاتێکی نادیار لە نەخۆشخانەیەکی پارێزراودا دەستبەسەر کرا. دوای دە مانگ ئازاد کرا. * ٢٠٠٨، بڕایان تۆماس تۆمەتبار کرا بە کوشتنی ژنەکەی لەکاتێکدا خەونی بینیوە کە شەڕ لەگەڵ چەند دزەکەرێکدا دەکات.[٨١] ئەو لە ساڵی ٢٠٠٩ لەلایەن دادوەرێکەوە ئازاد کرا، کە بە بێتاوانی لە کوشتنەکە زانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/man-who-killed-his-wife-while-sleeping-goes-free-1824945.html|سەردێڕ=Man who killed his wife while sleeping goes free |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=The Independent |زمان=en-GB}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == سەرچاوە گشتی و ئاماژەپێکراو == * Walker, N. (1968). ''Crime and Insanity in England Volume One: The Historical Perspective'', Edinburgh: Edinburgh University Press == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline}} {{پۆلی کۆمنز|Sleepwalking}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}} [[پۆل:پەشێوییەکانی خەو]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] p68h05twpamnt7v284838wqv6mqchl1 2 296919 1614191 1593736 2026-08-01T19:23:01Z Typearan 77216 پەڕەکەی واڵا کردەوە 1614191 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 296921 1614119 1600430 2026-08-01T15:38:37Z Kushared 5048 1614119 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=Human papillomavirus infection|image=2r5k.jpg|caption=The major capsid protein L1 of HPV 11|field=[[Infectious disease (medical specialty)|Infectious disease]], [[gynecology]], [[oncology]]|synonyms=Human papillomavirus|symptoms=None, [[warts]]<ref name="who-cervicalc2"/><ref name=Lj2014>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Ljubojevic S, Skerlev M |سەردێڕ= HPV-associated diseases | journal = Clinics in Dermatology |بەرگ= ٣٢| issue = 2 |پەڕەکان= ٢٢٧–٣٤|ساڵ= ٢٠١٤| pmid = ٢٤٥٥٩٥٥٨| doi = 10.1016/j.clindermatol.2013.08.007}}</ref>|complications=Cancer of the [[cervical cancer|cervix]], [[vulva cancer|vulva]], [[vaginal cancer|vagina]], [[penis cancer|penis]], [[anal cancer|anus]], [[oropharyngeal cancer|mouth, tonsils, or throat]]<ref name="who-cervicalc2"/><ref name=Lj2014/><ref name="StatPearls 2020">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Anjum |یەکەم١=Fatima |دوایین٢=Zohaib |یەکەم٢=Jamal |سەردێڕ=Definitions |chapter=Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma |ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563268/ |شوێن=Treasure Island (FL) |بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing |edition=Updated |id=Bookshelf ID: NBK563268 |doi=10.32388/G6TG1L |pmid=٣٣٠٨٥٤١٥|s2cid=229252540 |via=[[NCBI]] |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢١}}</ref>|onset=|duration=|causes=''Human papillomavirus'' spread by direct contact<ref name=CDC2015What/><ref name=Mil2015/>|risks=Sexual contact|diagnosis=|differential=|prevention=[[HPV vaccine]]s, [[condom]]s<ref name=CDC2015What/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fact Sheet for Public Health Personnel {{!}} Condom Effectiveness |ناونیشان=https://archive.cdc.gov/#/details?url=https://www.cdc.gov/condomeffectiveness/latex.html |وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170527074736/https://www.cdc.gov/condomeffectiveness/latex.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠١٧}}</ref>|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=Most people are infected at some point in time<ref name=CDC2015What/>{{vague|date=June 2025}}|deaths=|alt=}}'''ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی''' ({{بە ئینگلیزی|Human papillomavirus infection}}) یان '''HPV''' ھەوکردنێکە کە بە ھۆی [[ڤایرۆسی دی ئێن ئەی|ڤایرۆسێکی DNAیەوە]] لە خێزانی ''Papillomaviridae'' (پاپیلۆماڤریدای) دروست دەبێت.<ref name="Mil2015">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Milner|یەکەم=Danny A.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|سەردێڕ=Diagnostic Pathology: Infectious Diseases|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Elsevier Health Sciences|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٢٣-٤٠٠٣٧-٤|پەڕە=٤٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Bzhalava2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bzhalava D, Guan P, Franceschi S, Dillner J, Clifford G |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=A systematic review of the prevalence of mucosal and cutaneous human papillomavirus types |journal=Virology |بەرگ=٤٤٥|issue=1–2 |پەڕەکان=٢٢٤–٣١|doi=10.1016/j.virol.2013.07.015 |pmid=٢٣٩٢٨٢٩١|doi-access=free}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lange|یەکەم=S.|سەردێڕ=Encyclopedia of Sexual Psychology and Behavior|دوایین٢=Son|یەکەم٢=S.|دوایین٣=Jensen|یەکەم٣=M.|دوایین٤=Medenblik|یەکەم٤=A.|دوایین٥=Sullivan|یەکەم٥=J.|دوایین٦=Basting|یەکەم٦=E.|دوایین٧=Stuart|یەکەم٧=G.|ڕێکەوت=٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=[[Springer, Cham]]|ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣١-٠٨٩٥٦-٥|پەڕەکان=١–٢|chapter=HPV (Human Papillomavirus)|doi=10.1007/978-3-031-08956-5_1137-1|chapter-url=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-031-08956-5_1137-1}}</ref> زۆرێک لە تووشبوونەکانی HPV ھیچ نیشانەیەکیان نابێت و ٩٠٪یان لە ماوەی دوو ساڵدا بۆ خۆیان چاک دەبنەوە.<ref name="who-cervicalc2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer|سەردێڕ=Cervical cancer |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=[[World Health Organization]]}}</ref> ھەندێک جار HPV بەردەوام دەبێت و لە ئەنجامدا [[بالووکە]] یان مەترسییەکانی شێرپەنجە دروست دەبن.<ref name="Lj20142"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFLjubojevicSkerlev2014">Ljubojevic S, Skerlev M (2014). "HPV-associated diseases". ''Clinics in Dermatology''. '''32''' (2): <span class="nowrap">227–</span>34. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.clindermatol.2013.08.007|10.1016/j.clindermatol.2013.08.007]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24559558 24559558].</cite></ref> ئەمانەش بەپێی شوێنی تووشبوو، مەترسیی [[شێرپەنجەی ملی مناڵدان|شێرپەنجەی ملی منداڵدان]]، شێرپەنجەی ئەندامی زاوزێ، شێرپەنجەی زێ، شێرپەنجەی ئەندامی نێرینە، شێرپەنجەی کۆم، شێرپەنجەی دەم و ئاڵوو و قوڕگ زیاد دەکەن.<ref name="who-cervicalc2" /><ref name="Lj2014"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation journal cs1" id="CITEREFLjubojevicSkerlev2014">Ljubojevic S, Skerlev M (2014). "HPV-associated diseases". ''Clinics in Dermatology''. '''32''' (2): <span class="nowrap">227–</span>34. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.clindermatol.2013.08.007|10.1016/j.clindermatol.2013.08.007]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24559558 24559558].</cite></ref><ref name="StatPearls 20202"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFAnjumZohaib2020">Anjum F, Zohaib J (4 December 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563268/ "Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma"]. ''Definitions'' (Updated&nbsp;ed.). Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.32388/G6TG1L|10.32388/G6TG1L]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33085415 33085415]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:229252540 229252540]. Bookshelf ID: NBK563268<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 February</span> 2021</span> &#x2013; via [[NCBI]].</cite></ref> نزیکەی ھەموو [[شێرپەنجەی ملی مناڵدان|شێرپەنجەکانی ملی منداڵدان]] بە ھۆی HPVن و بەتایبەتی '''HPV16''' و ‌'''HPV18''' ٧٠٪ی ھەموو حاڵەتەکان پێکدەھێنن.<ref name="who-cervicalc2" /><ref name="CDC2015Can">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/about/cancers-caused-by-hpv.html|سەردێڕ=Cancers Caused by HPV |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151109134544/http://www.cdc.gov/hpv/parents/cancer.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٦|وێبگە=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref> '''HPV16''' بەرپرسە لە نزیکەی ٩٠٪ی شێرپەنجەکانی پەیوەست بە دەم، قوڕگ، یان ئاڵوو کە HPVپۆزەتیڤن.<ref name="StatPearls 2020"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFAnjumZohaib2020">Anjum F, Zohaib J (4 December 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563268/ "Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma"]. ''Definitions'' (Updated&nbsp;ed.). Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.32388/G6TG1L|10.32388/G6TG1L]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33085415 33085415]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:229252540 229252540]. Bookshelf ID: NBK563268<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 February</span> 2021</span> &#x2013; via [[NCBI]].</cite></ref> وە لە نێوان ٦٠٪ بۆ ٩٠٪ی ئەو شێرپەنجانەی تر کە لە سەرەوە ئاماژەیان پێدراوە پەیوەندییان بە HPVـەوە ھەیە.<ref name="CDC2015Can" /> '''HPV6''' و '''HPV11''' ھۆکاری باوی بالووکەی [[ئەندامی زاوزێ]] و پاپیلۆماتۆزی قوڕگن.<ref name="who-cervicalc2" /> زیاتر لە ٢٠٠ جۆری HPV ناسراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hpvcenter.se/human_reference_clones/|سەردێڕ=HPV reference clones – International Human Papillomavirus Reference Center |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref><ref name="hpv-nci">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-and-cancer|سەردێڕ=HPV and Cancer - NCI |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=[[National Cancer Institute]]}}</ref> تاکێک دەتوانێت تووشی زیاتر لە یەک جۆر HPVش ببێت<ref name="CDC2015QA" /> و نەخۆشییەکە تەنھا ناسراوە کە تووشی مرۆڤ دەبێت.<ref name="Mil2015">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Milner|یەکەم=Danny A.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|سەردێڕ=Diagnostic Pathology: Infectious Diseases|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Elsevier Health Sciences|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٢٣-٤٠٠٣٧-٤|پەڕە=٤٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilner2015">Milner DA (2015). [https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 ''Diagnostic Pathology: Infectious Diseases'']. Elsevier Health Sciences. p.&nbsp;40. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-323-40037-4|<bdi>978-0-323-40037-4</bdi>]]. [https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 Archived] from the original on 11 September 2017.</cite></ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hpv.pdf|سەردێڕ=Site Index |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170321110050/https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hpv.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٧|وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref> زیاتر لە ٤٠ جۆریان ڕەنگە [[نەخۆشییە ڕاگوێزراوە سێکسییەکان|لە ڕێگەی بەرکەوتنی سێکسییەوە بڵاو ببنەوە]] و تووشی کۆم و [[ئەندامی زاوزێ]] ببن. ھۆکارە مەترسییەکان بۆ ھەوکردنی درێژخایەن بە جۆرە سێکسییە گواستراوەکانەوە بریتین لە: تەمەنێکی زوو بۆ یەکەم [[سێکس|جووتبوونی سێکسی]]، بوونی چەندین ھاوبەشی سێکسی، یان جگەرەکێشان و لاوازبوونی سیستمی بەرگریی لەش.<ref name="CDC2015What">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html|سەردێڕ=https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807084000/http://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠١٦|وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref><ref name="who-cervicalc2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer|سەردێڕ=Cervical cancer |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=[[World Health Organization]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer "Human papillomavirus (HPV) and cervical cancer - WHO"]. ''[[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|World Health Organization]]''. 22 February 2022. [https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer Archived] from the original on 22 April 2023.</cite></ref> ئەم جۆرانە بە شێوەیەکی گشتی لە ڕێگەی بەرکەوتنی ڕاستەوخۆی پێست-بە-پێستەوە بڵاودەبنەوە، کە لەگەڵ بوونی [[سێکسی کۆمی|سێکسی کۆم]] و سێکسی زێ باوترین ڕێگاکانن.<ref name=":13">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=CDC |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html|سەردێڕ=About Genital HPV Infection |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Sexually Transmitted Infections (STIs)}}</ref> ھەوکردنی HPV دەتوانێت لە دایکەوە بۆ کۆرپە لە کاتی دووگیانیدا بگوازرێتەوە.<ref name="CDC2015QA">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html|سەردێڕ=https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160811085444/http://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٦|وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}</ref> بەڵگەی سنووردار ھەیە کە HPV دەتوانێت بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ بڵاوبێتەوە، بەڵام ھەندێک لێکۆڵینەوە پێشنیاری ئەوە دەکەن کە لە ڕووی تیۆرییەوە دەتوانرێت لە ڕێگەی بەرکەوتن لەگەڵ ڕووکارە پیسبووەکاندا بڵاوببێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Ryndock |یەکەم=Eric J. |دوایین٢=Meyers |یەکەم٢=Craig |ڕێکەوت=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=A risk for non-sexual transmission of human papillomavirus? |journal=Expert Review of Anti-Infective Therapy |بەرگ=١٢|issue=10 |پەڕەکان=١١٦٥–١١٧٠|doi=10.1586/14787210.2014.959497 |issn=1744-8336 |pmid=٢٥١٩٩٩٨٧}}</ref> HPV بە ھۆی پاککەرەوەی دەست یان تەعقیمکەری باوەوە ناکوژرێن، ئەمەش ئەگەری گواستنەوەی ڤایرۆسەکە لە ڕێگەی ماددە تووشکەرە نازیندووەکانەوە زیاد دەکات کە پێیان دەوترێت فۆمایت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Meyers J, Ryndock E, Conway MJ, Meyers C, Robison R |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Susceptibility of high-risk human papillomavirus type 16 to clinical disinfectants |journal=J Antimicrob Chemother |بەرگ=٦٩|issue=6 |پەڕەکان=١٥٤٦–١٥٥٠|doi=10.1093/jac/dku006 |pmc=٤٠١٩٣٢٩|pmid=٢٤٥٠٠١٩٠}}</ref> [[ڤاکسینی ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی|ڤاکسینی HPV]] دەتوانێت ڕێگری لە باوترین جۆرەکانی تووشبوونەکە بکات.<ref name="CDC2015What">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html|سەردێڕ=https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807084000/http://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠١٦|وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html "What is HPV?"]. ''[[Centers for Disease Control and Prevention]]''. 28 December 2015. [https://web.archive.org/web/20160807084000/http://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html Archived] from the original on 7 August 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 August</span> 2016</span>.</cite></ref> ئێستا زۆرێک لە ڕێکخراوەکانی تەندرووستی گشتی ڕاستەوخۆ پشکنینی HPV دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gov.uk/government/publications/nhs-cervical-screening-programme-good-practice-guidance-for-sample-takers/nhs-cervical-screening-programme-good-practice-guidance-for-sample-takers|سەردێڕ=NHS Cervical Screening Programme – Good practice guidance for sample takers |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=GOV.UK}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://cancer.ca/en/treatments/tests-and-procedures/human-papillomavirus-hpv-test|سەردێڕ=Human papillomavirus (HPV) test |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Canadian Cancer Society}}</ref> نزیکەی ھەموو تاکێکی چالاک لە ڕووی سێکسییەوە لە ھەندێک کاتدا لە ژیانیدا تووشی HPV دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papilloma-virus-and-cancer|سەردێڕ=Human papillomavirus and cancer |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref><ref name="CDC2015What" /> HPV باوترین و بەربڵاوترین [[نەخۆشییە ڕاگوێزراوە سێکسییەکان|نەخۆشیی گوێزراوەی سێکسییە]] (STI)، لە ئاستی جیھانیدا.<ref name="Mil2015">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Milner|یەکەم=Danny A.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|سەردێڕ=Diagnostic Pathology: Infectious Diseases|ڕێکەوت=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Elsevier Health Sciences|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٢٣-٤٠٠٣٧-٤|پەڕە=٤٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilner2015">Milner DA (2015). [https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 ''Diagnostic Pathology: Infectious Diseases'']. Elsevier Health Sciences. p.&nbsp;40. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-323-40037-4|<bdi>978-0-323-40037-4</bdi>]]. [https://web.archive.org/web/20170911003204/https://books.google.com/books?id=YJ_uCQAAQBAJ&pg=PA40 Archived] from the original on 11 September 2017.</cite></ref> HPV ی مەترسیدار دەبێتە ھۆی نزیکەی ٥٪ی ھەموو شێرپەنجەکان لە سەرانسەری جیھان و نزیکەی ٣٧،٣٠٠ حاڵەتی شێرپەنجە لە ئەمریکادایە ساڵانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papilloma-virus-and-cancer|سەردێڕ=Human papillomavirus and cancer |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref><ref name="hpv-nci">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-and-cancer|سەردێڕ=HPV and Cancer - NCI |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=[[National Cancer Institute]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-and-cancer "HPV and Cancer - National Cancer Institute"]. ''[[National Cancer Institute]]''. 18 October 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 January</span> 2024</span>.</cite></ref><ref name="who-cervicalc2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer|سەردێڕ=Cervical cancer |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=[[World Health Organization]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer "Human papillomavirus (HPV) and cervical cancer - WHO"]. ''[[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|World Health Organization]]''. 22 February 2022. [https://web.archive.org/web/20230422212009/http://www.who.int/News-Room/Fact-Sheets/Detail/Cervical-Cancer Archived] from the original on 22 April 2023.</cite></ref> منداڵدان لە باوترین شێرپەنجەکانی جیھانە، کە مەزەندە دەکرێت ٦٠٤،٠٠٠ حاڵەتی نوێ تۆمارکرابێت و ٣٤٢،٠٠٠ بە ھۆیەوە مردبن لە [[وڵاتی پەرەئەستێن|ساڵی]] ٢٠٢٠دا.<ref name="who-cervicalc2" /> نزیکەی ١٪ی گەورەساڵانی چالاک لە ڕووی سێکسییەوە بالووکەی ئەندامی زاوزێیان ھەیە.<ref name="CDC2015QA">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html|سەردێڕ=https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160811085444/http://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٦|وێبگە=[[Centers for Disease Control and Prevention]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html "Human Papillomavirus (HPV) Questions and Answers"]. ''[[Centers for Disease Control and Prevention]]''. 28 December 2015. [https://web.archive.org/web/20160811085444/http://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html Archived] from the original on 11 August 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 August</span> 2016</span>.</cite></ref> == سەرچاوەکان == <references /> '''[https://www.internationalmenshealth.com/cmsms_department/hpv/ HPV]''' ھەندێک جار دەتوانێت کاریگەری لەسەر ھێلکەدانەکان ھەبێت و تووشی ببێت. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://hpvcentre.net/ سەنتەری زانیاری لەسەر HPV و شێرپەنجە] – ICO * [https://www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html لاپەڕەکانی ڕاستییەکانی HPV] لە سەنتەری کۆنترۆڵکردن و خۆپاراستن لە نەخۆشی * [https://www.ema.europa.eu/en/human-regulatory-overview/public-health-threats/vaccine-preventable-diseases-key-facts/human-papillomavirus-hpv «ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی (HPV)»] دەزگای دەرمانی ئەورووپا (EMA) * [https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-vaccine-fact-sheet «ڤاکسینی ڤایرۆسی پاپیلۆمای مرۆیی (HPV)»]، دامەزراوەی نیشتمانیی شێرپەنجە {{Medical resources|DiseasesDB=6032|ICD11={{ICD11|XN8JY}}|ICD10={{ICD10|B97.7}}|ICD9={{ICD9|078.1}} {{ICD9|079.4}}|ICDO=|OMIM=|MedlinePlus=|eMedicineSubj=med|eMedicineTopic=1037|MeshID=D030361}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Human Papilloma Virus}} {{تووڵی دەروازە|ژن|پزیشکی}} [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:نەخۆشییە گواستراوەکان بەھۆی زایەندەوە]] [[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]] gtibp2cfjwc7he9fwwoog8xc2ehjj9y 0 296925 1614139 1594941 2026-08-01T16:24:27Z Kushared 5048 1614139 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Scabies-burrow.jpg|مینی|چەپ|وێنۆک|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە گەنەی گاڵ (Sarcoptes scabiei)، کە ھۆکاری سەرەکیی نەخۆشییەکەیە]] '''گاڵ'''، (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Scabies؛ لە لاتینییەوە: scabere بە واتای «خوراندن») نەخۆشییەکی پێستی گواستراوەی مرۆڤە کە بەھۆی گەنەیەکی زۆر بچووکەوە (٠٫٢ تا ٠٫٤٥ ملیمەتر) بە ناوی "Sarcoptes scabiei var. hominis" تووشی مرۆڤ دەبێت.<ref name="Ga2003">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=hYdw4vnanR0C&pg=PA355|title=Infectious disease secrets|vauthors=Gates RH|publisher=Elsevier, Hanley Belfus|year=2003|isbn=978-1-56053-543-0|edition=2nd|location=Philadelphia|page=355}}</ref><ref name="CDC2010Epi">{{cite web |date=November 2, 2010 |url=https://www.cdc.gov/parasites/scabies/epi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150429174735/http://www.cdc.gov/parasites/scabies/epi.html |archive-date=29 April 2015 |access-date=1 January 2024 |title=Parasites - Scabies: Epidemiology & Risk Factors |publisher=Centers for Disease Control and Prevention |url-status=live}}</ref> ئەم نەخۆشییە کێشەیەکی تەندروستیی گشتیی بەرچاوە، بەتایبەت لە شوێنە قەرەباڵغەکانی وەک خانەی بەساڵاچووان، قوتابخانەکان، کەمپی پەنابەران، زیندانەکان و نەخۆشخانەکان.<ref>{{Citation |last=Middleton |first=Jo |title=Scabies |date=2023 |pages=433–458 |editor-last=Fischer |editor-first=Katja |chapter=Scabies Management in Institutions |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-031-26070-4_29 |isbn=978-3-031-26070-4 |last2=Cassell |first2=Jackie A. |last3=Walker |first3=Stephen L. |editor2-last=Chosidow |editor2-first=Olivier}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Richardson |first=Naomi A |last2=Cassell |first2=Jackie A |last3=Head |first3=Michael G |last4=Lanza |first4=Stefania |last5=Schaefer |first5=Corinna |last6=Walker |first6=Stephen L |last7=Middleton |first7=Jo |date=November 2023 |title=Scabies outbreak management in refugee/migrant camps in Europe 2014–2017: a retrospective qualitative interview study of healthcare staff experiences and perspectives |url=https://bmjopen.bmj.com/lookup/doi/10.1136/bmjopen-2023-075103 |journal=BMJ Open |language=en |volume=13 |issue=11 |doi=10.1136/bmjopen-2023-075103 |issn=2044-6055 |pmc=10632829 |pmid=37940153 |doi-access=free |article-number=e075103}}</ref> == نیشانەکان == باوترین نیشانەکانی گاڵ بریتین لە خورانی توند (کە زۆرجار لە شەواندا خراپتر دەبێت)<ref name="CDC2010Sym">{{cite web |date=November 2, 2010 |url=https://www.cdc.gov/parasites/scabies/disease.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502183303/http://www.cdc.gov/parasites/scabies/disease.html |archive-date=2 May 2015 |access-date=18 May 2015 |website=Center for Disease Control and Prevention |title=Parasites – Scabies Disease |url-status=live}}</ref> و دەرکەوتنی زیپکەی ورد لەسەر پێست. ھەندێک جار ھێڵی زۆر باریک (کون و ڕێڕەوی گەنەکان) لەسەر پێست دەبینرێن کە بەھۆی کونکردنی پێستەکە بۆ ھێلکەدانان دروست دەبن.<ref name="CDC2010Sym2">{{cite web |date=November 2, 2010 |url=https://www.cdc.gov/parasites/scabies/disease.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502183303/http://www.cdc.gov/parasites/scabies/disease.html |archive-date=2 May 2015 |access-date=18 May 2015 |website=Center for Disease Control and Prevention |title=Parasites – Scabies Disease |url-status=live}}</ref> نیشانەکان دەکرێت لە زۆربەی بەشەکانی لەشدا ھەبن یان تەنھا لە ناوچەی دیاریکراوی وەک مەچەک، نێوان پەنجەکان، یان کەمەردا دەرکەون. ئەگەر کەسەکە بۆ یەکەم جار تووش بێت، نیشانەکان لە ماوەی سێ ھەفتەدا دەردەکەون، بەڵام لە تووشبوونی دووەمدا، نیشانەکان لەوانەیە لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا دەست پێبکەن. خوراندنی زۆر دەبێتە ھۆی برینداربوونی پێستەکە و ڕێگە خۆش دەکات بۆ تووشبوون بە ھەوکردنی بەکتریاییی پێست. == ھۆکار و شێوازی گواستنەوە == گاڵ بەھۆی گەنەی مێینەوە دروست دەبێت کە دەچێتە ناو پێست و ھێلکە دەکات، نیشانەکانیش بەھۆی کاردانەوەی ھەستیاریی (Allergic reaction) لەشەوەیە بۆ گەنەکان.<ref name="CDC2010Sym3">{{cite web |date=November 2, 2010 |url=https://www.cdc.gov/parasites/scabies/disease.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502183303/http://www.cdc.gov/parasites/scabies/disease.html |archive-date=2 May 2015 |access-date=18 May 2015 |website=Center for Disease Control and Prevention |title=Parasites – Scabies Disease |url-status=live}}</ref> ئەم نەخۆشییە زۆرجار لە ڕێگەی بەرکەوتنی ڕاستەوخۆ و درێژخایەنی پێست لەگەڵ کەسی تووشبوو (بۆ ماوەی لانی کەم ١٠ خولەک) دەگوازرێتەوە، وەک لە کاتی سێکس یان پێکەوە ژیاندا. نەخۆشییەکە تەنانەت پێش دەرکەوتنی نیشانەکانیش دەکرێت بگوازرێتەوە. جۆرێکی توندی نەخۆشییەکە ھەیە کە پێی دەوترێت «گاڵی توێکڵدار» (Crusted scabies)؛ ئەم جۆرە جیاواز نییە بەڵکوو بەھۆی ژمارەیەکی یەکجار زۆری گەنەکانەوەیە لەسەر پێست و زیاتر تووشی ئەو کەسانە دەبێت کە سیستمی بەرگریی لەشیان لاوازە، و زۆر زیاتر دەگوازرێتەوە. ئاژەڵەکانی تر گاڵی مرۆڤ ناگوێزنەوە، بەڵکوو ئەوان تووشی جۆرێکی تر دەبن کە پێی دەوترێت (Sarcoptic mange).<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=7CFLBAAAQBAJ&pg=PA68|title=Georgis' Parasitology for Veterinarians|date=2014|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-1-4557-3988-2|edition=10|page=68}}</ref> == دەستنیشانکردن و چارەسەر == دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە لە ڕێگەی دۆزینەوەی گەنەکە (بە بەکارھێنانی ڕووناکی و گەورەکردن)یان بینینی برینی باوی نەخۆشییەکە دەبێت. چەندین دەرمان بۆ چارەسەر بەردەستن، لەوانە کرێمی پێرمێترین (Permethrin)، کرۆتامیتۆن، لیندان، و دەرمانی ئایڤەرمێکتین (Ivermectin) بە شێوەی حەب یان کرێم.<ref name="CDC2010Tx2">{{cite web |date=October 2, 2019 |url=https://www.cdc.gov/parasites/scabies/health_professionals/meds.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150430075605/http://www.cdc.gov/parasites/scabies/health_professionals/meds.html |archive-date=30 April 2015 |website=Center for Disease Control and Prevention |title=Parasites – Scabies Medications |url-status=live}}</ref> کەسانی نزیک و ئەوانەی لە ھەمان ماڵدا دەژین دەبێت لە ھەمان کاتدا چارەسەر وەربگرن. ھەروەھا دەبێت جێگەی نوستن و جلوبەرگی سێ ڕۆژی ڕابردوو بە ئاوی گەرم بشۆردرێن و بە گەرمی وشک بکرێنەوە. بەھۆی ئەوەی گەنەکان ناتوانن پتر لە سێ ڕۆژ دوور لە پێستی مرۆڤ بژین، شۆردنی زیاتر پێویست نییە. نیشانەکان لەوانەیە بۆ ماوەی دوو تا چوار ھەفتە دوای چارەسەریش بەردەوام بن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێست]] * [[مشەخۆر]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Scabies}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:نەخۆشییەکانی پێست]] [[پۆل:نەخۆشییە مشەخۆرییەکان]] j1tcmuh80q6xufi5mx3nhe0tzl5ry0c 0 296934 1614131 1601925 2026-08-01T16:08:12Z Kushared 5048 1614131 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Quercus robur.jpg|مینی|چەپ|250px|داربەڕوویەکی ئەورووپیی بەتەمەن بە قەد و قۆناغێکی ئەستوور و گەڵای چڕەوە]] '''داربەڕووی ئەورووپی''' یان '''بەڕووی ئینگلیزی''' (ناوی زانستی: ''Quercus robur'') جۆرێکە لە درەختە گوڵدارەکان لە خێزانی بەڕووەکان (Fagaceae). ئەم درەختە گەورەیە نیشتیمانی ڕەسەنی [[ئەورووپا]] و [[ڕۆژاوای ئاسیا|ڕۆژاوای ئاسیای]]ە، و بە شێوەیەکی بەربڵاو لە ناوچە مامناوەندەکانی تری جیھانیشدا دەچێنرێت. ئەم جۆرە داربەڕووە لەسەر ئەو خاکانە دەڕوێت کە ترشێتییەکی نزیک لە بێلایەنیان ھەیە (Neutral acidity) و بە سامانە زۆرەکەی بۆ سیستەمی ژینگەیی سروشتی دەناسرێت، چونکە پشتیوانی لە فرەچەشنیی مێرووە ڕوەکخۆرەکان، قارچکەکان، و ئەو شیردەر و باڵندانە دەکات کە بەڕوو دەخۆن. == تایبەتمەندییەکان و تەمەن == یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکانی ئەم درەختە ئەوەیە کە بەڕووەکانی لەسەر قەدێکی باریک یان کلکەگوڵ (Peduncle) ھەڵدەگیرێن. داربەڕووی ئەورووپی دەتوانێت بۆ ماوەیەکی زۆر درێژ بژی؛ زۆرجار پتر لە ٥٠٠ ساڵ گەشە دەکات، و تەنانەت تەمەنی ھەندێک لە نموونەکانی پتر لە ١٬٠٠٠ ساڵ دەخەمڵێنرێت. ئەم درەختە بەوە دەناسرێتەوە کە توێکڵێکی ئەستوور و زۆر قڵیشاوی ھەیە. بە شێوەیەکی گشتی لە بەرزیدا تا ٢٠ م پێدەگات،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Quercus robur (English oak): Go Botany |ناونیشان=https://gobotany.nativeplanttrust.org/species/quercus/robur/ |وێبگە=gobotany.nativeplanttrust.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Common Oak (Quercus Robur) Tree Profile |ناونیشان=https://www.tcv.org.uk/i-dig-trees-tree-library/common-oak/ |وێبگە=tcv |زمان=en-GB}}</ref> و هەندێکجار تا ٤٠ مەتر (١٣٠ پێ)،<ref name="Stace-2019">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Stace |یەکەم١=C.A. |سەردێڕ=New Flora of the British Isles |ڕێکەوت=٢٠١٩|شوێن=Suffolk |بڵاوکەرەوە=C & M Floristics |edition=4th |ژپنک=٩٧٨-١-٥٢٧٢-٢٦٣٠-٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Wiltshire oak tree declared UK's tallest |ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-wiltshire-19402113 |ئیش=BBC News |زمان=en-GB}}</ref> لەگەڵ تاکە چەقۆیەکی پتەو بە شێوەیەکی گشتی دەگاتە ٤ م، هەندێکجار لە ١٠ م (٣٣ پێ) زیاترە لە دەوری (دەوری لە بەرزی مەمکدا)،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oak - Ancient Tree inventory |ئیش=[[Woodland Trust]] |ناونیشان= https://ati.woodlandtrust.org.uk/how-to-record/species-guides/oak/}}</ref> یان تەنانەت بەپێی ڕاپۆرتەکان 14 م لە نمونە جەمسەرکراوەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=English Oak - Quercus Robur |ناونیشان=https://www.chewvalleytrees.co.uk/products/detail/quercus-robur |وێبگە=Chew Valley Trees |زمان=en-GB}}</ref>دارە کۆنەکان زیاتر جەمسەردارن، لەگەڵ کۆلەکان (چەقۆی سەرەکی) کە درێژییەکەی نزیکەی ٣ م دەبێت. زۆرجار لە دارە بێ پۆلەرەکان تەمەنیان درێژتر دەبێت و پتەوتر دەبن. == ئەمانەش ببینە == * [[بەڕوو]] * [[درەخت]] * [[ژینگەناسی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Quercus robur}} {{تووڵی دەروازە|ڕوەک}} [[پۆل:بەڕوو]] [[پۆل:درەختەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:درەختەکانی ئاسیا]] [[پۆل:ڕووەکەکانی وەسفکراو لە ١٧٥٣]] [[پۆل:ڕوەکە باخییەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:دارە ڕازاوەکان]] [[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]] [[پۆل:گژوگیاکانی ئێران]] [[پۆل:گژوگیاکانی تورکیا]] 71mr3688rzvgltfcuu67e9bymmufkzk 0 296935 1614129 1593901 2026-08-01T16:03:08Z Kushared 5048 1614129 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Trypanosoma sp. PHIL 613 lores.jpg|مینی|چەپ|وێنۆک|دیمەنێکی مایکرۆسکۆپی لە مشەخۆری Trypanosoma brucei لە ناو خوێندا]] '''نەخۆشیی خەوی ئەفریقی''' یان '''تریپانۆسۆمیاسیزی ئەفریقی''' (بە ئینگلیزی: African trypanosomiasis یان Sleeping sickness) نەخۆشییەکی مشەخۆریی گواستراوەیە کە تووشی مرۆڤ و ئاژەڵەکانی تر دەبێت.<ref name="WHO2020">{{cite web |url=https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/trypanosomiasis-human-african-(sleeping-sickness) |access-date=14 May 2020 |title=Trypanosomiasis, human African (sleeping sickness) |publisher=World Health Organization}}</ref> ئەم نەخۆشییە بەھۆی جۆرە میکرۆبەی کە دروستی دەکات بە ناوی ''Trypanosoma brucei'' دروست دەبێت و لە ڕێگەی پێوەدانی مێشی تووشبووی «تسێ تسێ» (Tsetse fly) دەگوازرێتەوە.<ref name="WHO2013">{{cite web |author=WHO Media Centre |date=March 2014 |url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs259/en/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140426104752/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs259/en/ |archive-date=26 April 2014 |access-date=25 April 2014 |title=Fact sheet N°259: Trypanosomiasis, Human African (sleeping sickness) |publisher=[[World Health Organization]] |url-status=live}}</ref><ref>NCBI. Human African Trypanosomiasis. 2024.</ref> == جۆرەکان و گواستنەوە == مرۆڤ لە ڕێگەی دوو ژێر جۆری ئەم مشەخۆرەوە تووشی نەخۆشییەکە دەبێت: * '''''Trypanosoma brucei gambiense''''': ئەم جۆرە زیاتر لە نێوان مرۆڤەکاندا دەگوازرێتەوە و بەرپرسیارە لە پتر لە ٩٢٪ی کۆی گشتیی حاڵەتەکانی تووشبوون لە جیھاندا. * '''''Trypanosoma brucei rhodesiense''''': ئەم جۆرەیان نەخۆشییەکی ھاوبەشی نێوان مرۆڤ و ئاژەڵە (Zoonotic)، کە تێیدا ئاژەڵەکانی وەک مەڕوڵات و مانگا وەک حەشارگەی سەرەکیی مشەخۆرەکە کار دەکەن و مرۆڤیش تووش دەکەن. نەخۆشییەکە بەھۆی ئەوەی لە قۆناغە پێشکەوتووەکانیدا ھێرش دەکاتە سەر [[کۆئەندامی دەماریی ناوەندی]] و دەبێتە ھۆی تێکچوونی خەو و بێھۆشی، بە «نەخۆشیی خەو» ناوزەد کراوە. == ئەمانەش ببینە == * [[مشەخۆرناسی]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|African trypanosomiasis}} {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|پزیشکی}} [[پۆل:نەخۆشییە مشەخۆرییەکان]] [[پۆل:پزیشکیی خولگەیی]] [[پۆل:پەشێوییەکانی خەو]] qkl7857fwmueaapg3l3omj6vlv1v31v 3 296937 1614190 1593646 2026-08-01T19:22:38Z Typearan 77216 پەڕەکەی واڵا کردەوە 1614190 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 296942 1614125 1593903 2026-08-01T15:51:21Z Kushared 5048 1614125 wikitext text/x-wiki [[File:A_woman_suffering_from_Hemophilia.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:A_woman_suffering_from_Hemophilia.png|وێنۆک|وێنەیەکی دەستکرد کە کەسێکی تووشبوو بە هیمۆفیلیا نیشان دەدات.]] '''ھیمۆفیلیا''' (بە ئینگلیزی: Hemophilia) کۆمەڵێک نەخۆشیی [[بۆماوە|بۆماوەیین]] کە تێیدا توانای لەش بۆ دروستکردنی لەختەی خوێن و ڕێگریکردن لە خوێنبەربوون لە کاتی پچڕانی دەمارەکاندا تێکدەچێت.<ref name="NIH2013What">{{cite web |date=13 July 2013 |url=https://www.nhlbi.nih.gov/health/bleeding-disorders |archive-url=https://web.archive.org/web/20161004222515/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/hemophilia |archive-date=4 October 2016 |access-date=8 September 2016 |website=NHLBI |title=What Is Hemophilia? |url-status=live}}</ref><ref name="CDC2014">{{cite web |date=26 August 2014 |url=https://www.cdc.gov/ncbddd/hemophilia/facts.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827085015/http://www.cdc.gov/ncbddd/hemophilia/facts.html |archive-date=27 August 2016 |access-date=8 September 2016 |website=CDC |title=Hemophilia Facts |url-status=live}}</ref> ناوی ھیمۆفیلیا لە دوو وشەی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] پێکدێت: «ھیمۆ» بە واتای [[خوێن]] و «فیلیا» بە واتای حەزلێکردن یان دۆستایەتی.<ref>{{cite web |author=Douglas Harper |url=http://www.etymonline.com/index.php?search=hemophilia&searchmode=none |archive-url=https://web.archive.org/web/20080306042235/http://www.etymonline.com/index.php?search=hemophilia&searchmode=none |archive-date=6 March 2008 |access-date=10 October 2007 |title=Online Etymology Dictionary |url-status=live}}</ref> == جۆرە سەرەکسییەکان == ئەم نەخۆشییە بە شێوەیەکی سەرەکی و نزیکەی تەنھا لە ڕەگەزی نێردا دەردەکەوێت و دەبێتە دوو جۆری سەرەکی: * '''ھیمۆفیلیای A (جۆری کلاسیک):''' بەربڵاوترین جۆری ئەم تێکچوونەیە کە بەھۆی کەمی یان نەبوونی فاکتۆری مەیینی ژمارە ھەشت دروست دەبێت. نزیکەی ٨٥٪ی حاڵەتەکانی ھیمۆفیلیا لەم جۆرەن و لە ناو یەک کۆرپەی کوڕ لە نێوان ٥ بۆ ١٠ ھەزار کۆرپەدا دەبینرێت (بە شێوەیەکی زۆر دەگمەن لە کچاناندا ڕوودەدات). * '''ھیمۆفیلیای B (ھیمۆفیلیای کریسمەس):''' بەھۆی کەمی یان نەبوونی فاکتۆری مەیینی ژمارە نۆ دروست دەبێت و لە ناو یەک کۆرپەی کوڕ لە نێوان ٢٠ بۆ ٣٤ ھەزار کۆرپەدا دەستنیشان دەکرێت. بەھۆی ئەوەی جینەکانی بەرپرسیار لە دروستکردنی ئەم فاکتۆرانە لەسەر [[کرۆمۆسۆم]]ی X ھەڵکەوتوون، نەخۆشییەکە زیاتر تووشی پیاوان دەبێت و ژنان زۆرجار تەنھا وەک ھەڵگری (Carrier) جینەکە دەمێننەوە.<ref>{{cite journal |vauthors=Gualtierotti R, Garagiola I, Mortarino M, Spena S, Romero-Lux O, Peyvandi F |date=2024 |title=Gender equity in hemophilia: need for healthcare, familial, and societal advocacy |journal=Front Med (Lausanne) |volume=11 |issue= |doi=10.3389/fmed.2024.1345496 |pmc=11026857 |pmid=38646558 |doi-access=free |article-number=1345496}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[خوێن]] * [[بۆماوەزانی]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Hemophilia}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:نەخۆشییە بۆماوەییەکان]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی خوێن]] [[پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان]] 7gbar739569htk7g0unmzqgv4kv0t7u 0 296944 1614124 1593854 2026-08-01T15:46:58Z Kushared 5048 1614124 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Herpes(PHIL 1573 lores).jpg|مینی|چەپ|وێنۆک|دەرکەوتنی برین و تاڵۆکەی بچووکی تەبکال لەسەر لێوی کەسی تووشبوو]] '''ھێرپس''' نەخۆشییەکی [[ڤایرۆس|ڤایرۆسییە]] کە بەھۆی ڤایرۆسێکەوە بە ھەمان ناو دروست دەبێت.<ref name="WHO2022">{{cite web |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/herpes-simplex-virus |access-date=21 November 2022 |website=World Health Organization |title=Herpes simplex virus}}</ref> شوێنی تووشبوو لەسەر پێست بە شێوەی ھەوکردن و کۆمەڵە تاڵۆکە (زیپکەی ئاودار)ی ورد دەردەکەوێت. ڤایرۆسی ھێرپس سیمپلێکس دەبێتە ھۆی دروستبوونی ھێرپس لە [[دەموچاو]]، [[کۆئەندامی زاوزێ]]ی ھەردوو ڕەگەز، [[مێشک]] و [[چاو]]؛ ھەروەھا ھەندێک جار دەکرێت ببێتە ھۆی ئیفلیجیی بێڵ (ئیفلیجیی دەموجاو).<ref name="Bal2014">{{cite journal |last1=Balasubramaniam |first1=R |last2=Kuperstein |first2=AS |last3=Stoopler |first3=ET |date=April 2014 |title=Update on oral herpes virus infections. |journal=Dental Clinics of North America |volume=58 |issue=2 |pages=265–80 |doi=10.1016/j.cden.2013.12.001 |pmid=24655522}}</ref><ref>{{cite book|last1=Mosby|url=https://books.google.com/books?id=aW0zkZl0JgQC&pg=PA836|title=Mosby's Medical Dictionary|date=2013|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323112581|edition=9|pages=836–37|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906210724/https://books.google.com/books?id=aW0zkZl0JgQC&pg=PA836|archive-date=2017-09-06|url-status=live}}</ref> == تایبەتمەندییەکانی ڤایرۆسەکە == تا ئێستا چاکبوونەوەی بنەڕەتی و یەکجاری بۆ ھێرپس نییە؛ ئەگەر ڤایرۆسەکە چوونە ناو لەشەوە بکات، تا کۆتایی تەمەن لەگەڵ کەسەکەدا دەمێنێتەوە و لە کاتی لاوازبوونی [[کۆئەندامی بەرگری|سیستەمی بەرگریی]] لەشدا سەرھەڵدەداتەوە. ئەگەرچی لە ھەندێک نەخۆشدا و دوای چەندین ساڵ لە دووبارەبوونەوەی نەخۆشییەکە، لەناکاو دەرکەوتنی نیشانەکانی ھێرپسەکە بە تەواوی نامێنێت، بەڵام ئەو کەسانە ھێشتا وەک ھەڵگری ڤایرۆسەکە دەمێننەوە و دەتوانن بیگوازنەوە بۆ کەسانی تر. == ئەمانەش ببینە == * [[ڤایرۆس]] * [[کۆئەندامی بەرگری]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Herpes simplex}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی}} [[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی پێست]] a711sv0pdzrbnolzvcwu8zfi0xfjjn3 0 296945 1614117 1593905 2026-08-01T15:36:59Z Kushared 5048 1614117 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Erythema migrans - erythematous rash in Lyme disease - PHIL 9875.jpg|مینی|چەپ|وێنۆک|پەڵەی پێستیی شێوە ئەڵقەیی (Erythema migrans) کە نیشانەیەکی دیار و باوی قۆناغی سەرەتایی نەخۆشیی لایمە]] '''نەخۆشیی لایم''' (بە ئینگلیزی: Lyme disease) جۆرێکە لە چڵککردنی ئەسپرۆکێتیی فرەسیستەمی (کاردەکاتە سەر چەندین کۆئەندامی جیاوازی لەش). لانی کەم سێ جۆر بەکتریای سەر بە ڕەگەزی «بۆرێلیا» وەک ''Borrelia burgdorferi'' ھۆکاری سەرەکین بۆ دروستبوونی ئەم نەخۆشییە.<ref name="NEJM2014">{{cite journal |vauthors=Shapiro ED |date=May 2014 |title=Clinical practice. Lyme disease |url=http://portal.mah.harvard.edu/templatesnew/departments/MTA/Lyme/uploaded_documents/NEJMcp1314325.pdf |journal=The New England Journal of Medicine |volume=370 |issue=18 |pages=1724–1731 |doi=10.1056/NEJMcp1314325 |pmc=4487875 |pmid=24785207 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160821071927/http://portal.mah.harvard.edu/templatesnew/departments/MTA/Lyme/uploaded_documents/NEJMcp1314325.pdf |archive-date=21 August 2016 |access-date=5 July 2016}}</ref><ref name="NYT-20210611">{{cite news|vauthors=Wenner M|title=Let's Do a Tick Check – These pervasive bloodsuckers can give you more than just Lyme disease. Here's how to protect yourself. (Interactive)|url=https://www.nytimes.com/interactive/2021/06/11/well/tick-disease-lyme.html|date=11 June 2021|work=[[The New York Times]]|access-date=19 June 2021|archive-date=19 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210619021727/https://www.nytimes.com/interactive/2021/06/11/well/tick-disease-lyme.html|url-status=live}}</ref><ref name="Wolcott Host association of Borrelia">{{cite journal |vauthors=Wolcott KA, Margos G, Fingerle V, Becker NS |date=September 2021 |title=Host association of Borrelia burgdorferi sensu lato: A review |journal=Ticks and Tick-Borne Diseases |volume=12 |issue=5 |doi=10.1016/j.ttbdis.2021.101766 |pmid=34161868 |article-number=101766}}</ref> == گواستنەوە و نیشانەکان == ئەم ھۆکارە بەکتریاییانە لە ڕێگەی پێوەدانی جۆرە گەنەیەکی خێزانی گەنە ڕەقەکانەوە (Ixodidae) دەگوازرێنەوە بۆ مرۆڤ. ئاژەڵەکانی وەک [[ئاسک]] و [[مشک]] ڕۆڵێکی گرنگ لە خولی ژیانی ئەم بەکتریایە و بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکەدا دەگێڕن. گرنگترین نیشانەکانی نەخۆشیی لایم بریتین لە: * [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]] و [[سەرئێشە|سەرێشە]]<ref name="CDC2013S">{{cite web |date=11 January 2013 |url=https://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116063305/http://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |archive-date=16 January 2013 |access-date=2 March 2015 |website=cdc.gov |title=Signs and Symptoms of Lyme Disease}}</ref> * ماندوێتیی توند و بێھێزی<ref name="CDC2013S2">{{cite web |date=11 January 2013 |url=https://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116063305/http://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |archive-date=16 January 2013 |access-date=2 March 2015 |website=cdc.gov |title=Signs and Symptoms of Lyme Disease}}</ref> * [[خەمۆکی]] * خوران و دەرکەوتنی پەڵەی پێستیی تایبەت (کە زۆرجار وەک نیشانەی ئامانج یان ئەڵقەیی دەردەکەوێت)<ref name="CDC2013S3">{{cite web |date=11 January 2013 |url=https://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116063305/http://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |archive-date=16 January 2013 |access-date=2 March 2015 |website=cdc.gov |title=Signs and Symptoms of Lyme Disease}}</ref> ئەگەر نەخۆشییەکە لە قۆناغە سەرەتایییەکانیدا چارەسەر نەکرێت، دەکرێت بڵاوبێتەوە بۆ [[جمگە|جومگەکان]]، کۆئەندامی دەمار و دڵ.<ref name="CDC2013S4">{{cite web |date=11 January 2013 |url=https://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116063305/http://www.cdc.gov/lyme/signs_symptoms/index.html |archive-date=16 January 2013 |access-date=2 March 2015 |website=cdc.gov |title=Signs and Symptoms of Lyme Disease}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[بەکتریا]] * [[جمگە]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Borreliosis}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:نەخۆشییە بەکتریاییەکان]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی گوازراوە لە ڕێگەی کەنەوە]] [[پۆل:نەخۆشییە بەکترییەکان]] 85dhp1dfd03rokyoydv2qwiomstb122 0 296946 1614116 1593852 2026-08-01T15:32:17Z Kushared 5048 1614116 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Schistosoma mansoni2.jpg|مینی|چەپ|وێنۆک|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە کرمی شیستۆسۆما (Schistosoma)]] '''شیستۆسۆمیازیس''' (بە ئینگلیزی: Schistosomiasis) کە بە ناوەکانی وەک '''بیلارزیا''' (Bilharzia)یان '''تای کاتایاما''' (Katayama fever) ناسراوە، نەخۆشییەکە کە بەھۆی جۆرێک کرمی مشەخۆرەوە لە ڕەگەزی «شیستۆسۆما» دروست دەبێت. ئەم نەخۆشییە دەکرێت ببێتە ھۆی چڵککردنی [[کۆئەندامی میز]] و [[میزەڕۆ]] یان [[کۆئەندامی ھەرس]].<ref name="WHO2014">{{cite web |date=3 February 2014 |url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs115/en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312203924/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs115/en/ |archive-date=12 March 2014 |access-date=15 March 2014 |title=Schistosomiasis Fact sheet N°115 |publisher=World Health Organization}}</ref> == نیشانەکان و لێکەوتەکان == نیشانەکانی نەخۆشییەکە بریتین لە: * ئازاری سک و [[سکچوون]] * پیسایی خوێناوی یان ھەبوونی خوێن لە میزدا<ref name="Gryseels-2006">{{cite journal |vauthors=Gryseels B, Polman K, Clerinx J, Kestens L |date=September 2006 |title=Human schistosomiasis |journal=Lancet |volume=368 |issue=9541 |pages=1106–18 |bibcode=2006Lanc..368.1106G |doi=10.1016/s0140-6736(06)69440-3 |pmid=16997665 |s2cid=999943}}</ref> ئەو کەسانەی بۆ ماوەیەکی درێژ تووشی ئەم مشەخۆرە دەبن، لەوانەیە تووشی پەککەوتنی جەرگ، پەککەوتنی گورچیلە، نەزۆکی، یان شێرپەنجەی [[میزڵدان]] ببن. نەخۆشییەکە لە منداڵاندا دەکرێت ببێتە ھۆی تێکچوونی گەشە و کێشەی فێربوون. لەسەر ئاستی جیھانی، پەککەوتنی گورچیلە بەھۆی جۆری (S. haematobium) ساڵانە دەبێتە ھۆی مردنی ١٥٠ ھەزار کەس،<ref name="Pennington-2014">Luke F. Pennington and Michael H. Hsieh (2014) [http://ebooks.benthamscience.com/book/9781608051489/ Immune Response to Parasitic Infections] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141207140442/http://ebooks.benthamscience.com/book/9781608051489/|date=2014-12-07}}, Bentham e books, Vol 2, pp. 93–124, {{ISBN|978-1-60805-148-9}}</ref> و بەرزبوونەوەی پەستانی خوێنی دەروازەیی جەرگ (Portal vein) بەھۆی جۆری (S. mansoni) ساڵانە گیانی ١٣٠ ھەزار کەس دەگرێت. == ئەمانەش ببینە == * [[مشەخۆر]] * [[کۆئەندامی میز]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Schistosomiasis}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:نەخۆشییە مشەخۆرییەکان]] [[پۆل:کۆئەندامی ھەرەس]] nyjp0sl0iope5k803vcaxbhu54206x5 0 296947 1614115 1595009 2026-08-01T15:30:07Z Kushared 5048 1614115 wikitext text/x-wiki '''شۆکی خوێنگەڕان''' یان تەنھا '''شۆک''' (بە ئینگلیزی: Shock یان بە فەڕەنسی: Choque) بارودۆخێکی پزیشکیی مەترسیدارە بۆ سەر ژیانی مرۆڤ. ئەم دۆخە بەھۆی دابەزینی توندی [[پەستانی خوێن|پەستانی خوێنی]] خوێنبەرەکان و کەمبوونەوەی ئەندازەی خوێنەوە ڕوودەدات، کە لە بڕی ئۆکسجین لە شانەکاندا کەم دەبێتەوە و مرۆڤ تووشی کەمۆکسجینی (Hypoxia) دەکات.<ref name="ITLSPg172">{{Cite book|title=International Trauma Life Support for Emergency Care Providers|date=2018|publisher=Pearson Education Limited|isbn=978-1292-17084-8|edition=8|pages=172–73}}</ref> == نیشانەکان و میکانیزم == بەگشتی لە کاتی شۆکدا، جگە لە دابەزینی پەستانی خوێن، ئەم نیشانانەش دەردەکەون: * کەمبوونەوەی ئاستی ھۆشیاری. * خێرا لێدانی دڵ. لە کاتی شۆکدا، میکانیزمێکی «پەرچەکرداری ئەرێنی» (Positive feedback) لە لەشدا ڕوودەدات؛ ئەم میکانیزمە دەبێتە ھۆی خراپتربوونی یەک لە دوای یەک و خێرای باری تەندروستیی نەخۆشەکە. ئەگەر شۆکەکە بە خێرایی چارەسەر نەکرێت، لێکەوتەکانی زۆر توند دەبن و بارودۆخەکە بەردەوام بەرەو خراپتربوون دەچێت. ھەروەھا ئەم عارزەیە دەکرێت ببێتە ھۆی زیانی توند. == چارەسەر == بۆ چارەسەرکردنی شۆک، جیا لە دیاریکردن و نەھێشتنی ھۆکاری سەرەکیی شۆکەکە، پێویستە پەستانی خوێنی نەخۆشەکە بەرز بکرێتەوە. ئەمەش لە ڕێگەی دەرزی لێدانی شلەمەنییە (وەک کریستاڵۆیدەکان/Crystalloids) ئەنجام دەدرێت بۆ قەرەبووکردنەوەی قەبارەی خوێنی لەدەستچوو.<ref>{{Cite journal |last1=Liu |first1=C |last2=Lu |first2=G |last3=Wang |first3=D |last4=Lei |first4=Y |last5=Mao |first5=Z |last6=Hu |first6=P |last7=Hu |first7=J |last8=Liu |first8=R |last9=Han |first9=D |last10=Zhou |first10=F |date=November 2019 |title=Balanced crystalloids versus normal saline for fluid resuscitation in critically ill patients: A systematic review and meta-analysis with trial sequential analysis. |journal=The American Journal of Emergency Medicine |volume=37 |issue=11 |pages=2072–78 |doi=10.1016/j.ajem.2019.02.045 |pmid=30852043 |doi-access=free}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[کۆئەندامی سووڕان|خوێنبەرەکان]] * [[دڵ]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Shock (circulatory)}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:پزیشکیی فریاکەوتن]] [[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]] [[پۆل:ھۆکارەکانی مردن]] [[پۆل:فریاکەوتنە پزیشکییەکان]] abtc8b7797ce9sl3f41cm6aq0usroou 0 296950 1614106 1593849 2026-08-01T15:07:36Z Kushared 5048 1614106 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Leptospirosis darkfield.jpg|مینی|چەپ|وێنۆک|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە بەکتریای لپتۆسپایرا (Leptospira) کە شێوەیەکی لوولپێچی ھەیە]] '''لیپتۆسپایرۆسیس''' (بە ئینگلیزی: Leptospirosis) جۆرێکە لە چڵککردنی بەکتریایی کە بەھۆی بەکتریایەکی لوولپێچی (ئەسپیرۆکێت) سەر بە ڕەگەزی «لپتۆسپایرا» دروست دەبێت.<ref name="Lane 2016">{{cite journal |vauthors=Lane AB, Dore MM |year=2016 |title=Leptospirosis: A clinical review of evidence-based diagnosis, treatment and prevention |journal=World Journal of Clinical Infectious Diseases |volume=6 |issue=4 |page=61 |doi=10.5495/wjcid.v6.i4.61 |issn=2220-3176 |doi-access=free}}</ref> دەکرێ تووشی مرۆڤ، سەگ، خورۆکەکان یان زۆر ئاژەڵی کێوی و ماڵیی دیکە ببێت.<ref name="Lane 20162">{{cite journal |vauthors=Lane AB, Dore MM |year=2016 |title=Leptospirosis: A clinical review of evidence-based diagnosis, treatment and prevention |journal=World Journal of Clinical Infectious Diseases |volume=6 |issue=4 |page=61 |doi=10.5495/wjcid.v6.i4.61 |issn=2220-3176 |doi-access=free}}</ref> == نیشانەکان و پەرەسەندن == ئەم چڵکە دەکرێت ھیچ نیشانەیەکی دیاری نەبێت یان نیشانەی سووکی وەک [[سەرئێشە|سەرێشە]]، ئازاری ماسولکەکان و تای لەگەڵدا بێت؛ بەڵام لە حاڵەتە سەختەکاندا، دەکرێت ببێتە ھۆی لێکەوتەی مەترسیداری وەک خوێنبەربوونی سییەکان یان ھەوکردنی پەردەی مێشک.<ref name="Lane 20162" /> ئەم بەکتریایە زیاتر لە ڕێگەی میزی ئاژەڵە تووشبووەکانەوە بۆ ناو ئاو و خاک بڵاو دەبێتەوە و مرۆڤ لە ڕێگەی برینی پێست یان خواردنەوەی ئاوی پیسبووەوە تووشی دەبێت.<ref name="Lane 2016" /> == ئەمانەش ببینە == * [[گورچیلە]] * [[زەردوویی]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Leptospirosis}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:نەخۆشییە بەکتریاییەکان]] [[پۆل:نەخۆشییە گوازراوەکان لە ئاژەڵەوە]] enfj1k77c2h3m8394ta5xw3xjrrcmes 0 296951 1614103 1595175 2026-08-01T15:04:48Z Kushared 5048 1614103 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:StrabismusVL2.jpg|مینی|چەپ|وێنۆک|نموونەیەک لە نەخۆشیی چاوچێتی (Strabismus) کە تێیدا ھاوتەریبیی چاوەکان تێکچووە]] '''چاوچێتی''' یان '''خێلی''' تێکچوون و کێشەیەکی چاوە کە تێیدا چاوەکان لە کاتی سەیرکردنی شتێکدا، بە دروستی لەگەڵ یەکتردا ھاوتەریب و ڕێک نابن. ئەو چاوەی کە سەیری شتەکە دەکات، دەکرێت بە شێوەیەکی گۆڕاو جێگۆڕکێ بکات. ئەم دۆخە لەوانەیە بە شێوەیەکی کاتی و ناوبەناو یان بە بەردەوامی ھەبێت.<ref name="Gun2015">{{cite journal |vauthors=Gunton KB, Wasserman BN, DeBenedictis C |date=September 2015 |title=Strabismus |journal=Primary Care |volume=42 |issue=3 |pages=393–407 |doi=10.1016/j.pop.2015.05.006 |pmid=26319345}}</ref><ref name="NEI2016Def">{{cite web |date=June 16, 2010 |url=https://www.nei.nih.gov/faqs/visual-processing-strabismus |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005125745/https://www.nei.nih.gov/faqs/visual-processing-strabismus |archive-date=October 5, 2016 |access-date=October 2, 2016 |website=National Eye Institute |title=Visual Processing: Strabismus |publisher=National Institutes of Health}}</ref> == لێکەوتەکان بەپێی تەمەن == کاتی دەرکەوتنی چاوچێتی کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر جۆری لێکەوتەکانی ھەیە: * '''لە تەمەنی منداڵیدا:''' ئەگەر چاوچێتی چاو لە بەشێکی زۆری قۆناغی منداڵیدا بەردەوام بێت، لەوانەیە ببێتە ھۆی تووشبوون بە تەمبەڵی چاو (Amblyopia) و لەدەستدانی توانای درککردنی قووڵی (Depth perception) لە بینیندا.<ref name="Gun20152">{{cite journal |vauthors=Gunton KB, Wasserman BN, DeBenedictis C |date=September 2015 |title=Strabismus |journal=Primary Care |volume=42 |issue=3 |pages=393–407 |doi=10.1016/j.pop.2015.05.006 |pmid=26319345}}</ref><ref>{{cite web |date=2019-01-18 |url=https://www.mayoclinic.org/medical-professionals/pediatrics/news/strabismus-the-importance-of-timely-specialized-care/mqc-20452790 |access-date=2026-05-02 |website=Mayo Clinic |title=Strabismus: The importance of timely, specialized care}}</ref> * '''لە تەمەنی گەورەییدا:''' ئەگەر نەخۆشییەکە لە تەمەنی گەورەییدا دەست پێبکات، ئەگەری پترە کە ببێتە ھۆی دووبینی (Diplopia). چارەسەرکردنی پێشوەختە لە ڕێگەی بەکارھێنانی چاویلکەی تایبەت، ڕاھێنانی ماسولکەکانی چاو، یان نەشتەرگەرییەوە دەکرێت ڕێگری لەم لێکەوتانە بکات. == ئەمانەش ببینە == * [[چاو]] * [[پزیشکیی چاو]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Strabismus}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:نەخۆشییەکانی چاو]] [[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]] b9and989cikh5vwhldg13cd7e164ck2 0 296952 1614101 1593847 2026-08-01T15:02:07Z Kushared 5048 1614101 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Acromegaly facial features.JPEG|مینی|چەپ|250px|گۆڕانکاری و گەورەبوونی نائاسایی لە پێکھاتەی دەموچاو و شەویلگە بەھۆی نەخۆشیی ئاکرۆمێگالییەوە]] '''ئەکرۆمیگالی''' (بە ئینگلیزی: Acromegaly) بارودۆخێکی پزیشکییە کە تێیدا بەشە کۆتایییەکانی لەش (وەک [[لووت (ئەندام)|لووت]]، [[شەویلگەی خواروو|شەویلگە]]، و پەنجەکانی دەست و قاچ) بە شێوەیەکی نائاسایی گەورە دەبن.<ref name="NIH2012">{{cite web |date=April 2012 |url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/acromegaly/Pages/fact-sheet.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827213949/https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/acromegaly/Pages/fact-sheet.aspx |archive-date=27 August 2016 |access-date=20 August 2016 |website=NIDDK |title=Acromegaly}}</ref> == ھۆکار و نیشانەکان == ئەم نەخۆشییە زۆرجار لە تەمەنی گەورەییدا دەردەکەوێت و ھۆکاری سەرەکییەکەی بریتییە لە دەردانی زۆری «ھۆرمۆنی گەشە» (Growth hormone) لەلایەن ڕژێنی ژێرمێشکەوە (Pituitary gland)، کە زۆربەی کات بەھۆی گرێیەکی شێرپەنجەیی بێوەی (Benign tumor) سەر بەو ڕژێنەوە دروست دەبێت.<ref name="Harrisons">{{cite book|title=Harrison's Principles of Internal Medicine|vauthors=Kasper D, Fauci A, Hauser S, Longo D, Jameson J, Loscalzo J|date=8 April 2015|publisher=McGraw Hill|isbn=978-0-07-180215-4|edition=19th|pages=2269–2271}}</ref> جگە لە گۆڕانی شێوەی دەموچاو و گەورەبوونی دەست و پێیەکان، نەخۆشەکە لەوانەیە تووشی ئازاری جومگەکان، [[سەرئێشە|سەرێشە]]، و کێشەی بینین ببێت. ئەگەر ئەم دۆخە لە تەمەنی منداڵیدا و پێش داخرانی پلێتەکانی گەشەی ئێسک ڕووبدات، دەبێتە ھۆی باڵابەرزیی نائاسایی یان زەبەلاحیی (Gigantism).<ref name="NIH2012" /> == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Acromegaly}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:تێکچوونەکانی کوێرەژێنەکان]] [[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]] 0aifhetniyta4oz642t2trnn4wcgn0r 1614102 1614101 2026-08-01T15:02:47Z Kushared 5048 1614102 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Acromegaly facial features.JPEG|مینی|چەپ|وێنۆک|گۆڕانکاری و گەورەبوونی نائاسایی لە پێکھاتەی دەموچاو و شەویلگە بەھۆی نەخۆشیی ئاکرۆمێگالییەوە]] '''ئەکرۆمیگالی''' (بە ئینگلیزی: Acromegaly) بارودۆخێکی پزیشکییە کە تێیدا بەشە کۆتایییەکانی لەش (وەک [[لووت (ئەندام)|لووت]]، [[شەویلگەی خواروو|شەویلگە]]، و پەنجەکانی دەست و قاچ) بە شێوەیەکی نائاسایی گەورە دەبن.<ref name="NIH2012">{{cite web |date=April 2012 |url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/acromegaly/Pages/fact-sheet.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827213949/https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/acromegaly/Pages/fact-sheet.aspx |archive-date=27 August 2016 |access-date=20 August 2016 |website=NIDDK |title=Acromegaly}}</ref> == ھۆکار و نیشانەکان == ئەم نەخۆشییە زۆرجار لە تەمەنی گەورەییدا دەردەکەوێت و ھۆکاری سەرەکییەکەی بریتییە لە دەردانی زۆری «ھۆرمۆنی گەشە» (Growth hormone) لەلایەن ڕژێنی ژێرمێشکەوە (Pituitary gland)، کە زۆربەی کات بەھۆی گرێیەکی شێرپەنجەیی بێوەی (Benign tumor) سەر بەو ڕژێنەوە دروست دەبێت.<ref name="Harrisons">{{cite book|title=Harrison's Principles of Internal Medicine|vauthors=Kasper D, Fauci A, Hauser S, Longo D, Jameson J, Loscalzo J|date=8 April 2015|publisher=McGraw Hill|isbn=978-0-07-180215-4|edition=19th|pages=2269–2271}}</ref> جگە لە گۆڕانی شێوەی دەموچاو و گەورەبوونی دەست و پێیەکان، نەخۆشەکە لەوانەیە تووشی ئازاری جومگەکان، [[سەرئێشە|سەرێشە]]، و کێشەی بینین ببێت. ئەگەر ئەم دۆخە لە تەمەنی منداڵیدا و پێش داخرانی پلێتەکانی گەشەی ئێسک ڕووبدات، دەبێتە ھۆی باڵابەرزیی نائاسایی یان زەبەلاحیی (Gigantism).<ref name="NIH2012" /> == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Acromegaly}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:تێکچوونەکانی کوێرەژێنەکان]] [[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]] ry0zqvwf20obsb3fj7di3twf5rsdc8x 0 296953 1614099 1593846 2026-08-01T14:59:50Z Kushared 5048 1614099 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Despair Edvard Munch 1894.jpeg|مینی|چەپ|وێنۆک|وێنەیەکی ھێمایی بۆ نیشانە سەرەکییەکانی شێواوی کەسایەتیی سنووری وەک ناسەقامگیریی سۆزداری و ترسی ڕەھاکردن]] '''شێواوی کەسایەتیی سنووری''' یان '''نەخۆشیی کەسایەتیی سنووری''' (بە ئینگلیزی: Borderline personality disorder یان کورتکراوەی: BPD) تێکچوونێکی دەروونییە کە تێیدا نەخۆشەکان لەسەر سنووری نێوان دەماریی (Neurosis) و شێتیی دەروونیدا (Psychosis) دەژین. لە سیستمی پۆلێنکردنی (ICD-10)دا بە «شێواوی کەسایەتیی خاوەن ناسەقامگیریی سۆزداری» ناوزەد کراوە.<ref name="DSM53">{{harvnb|American Psychiatric Association|2013|pages=[https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/645 645, 663–6]}}</ref><ref name="NIH20163">{{cite web |url=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder |archive-url=https://web.archive.org/web/20160322130612/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml |archive-date=22 March 2016 |access-date=16 March 2016 |website=NIMH |title=Borderline Personality Disorder |url-status=live}}</ref><ref name=":15">{{cite journal |last1=Chapman |first1=Alexander L. |date=August 2019 |title=Borderline personality disorder and emotion dysregulation |journal=Development and Psychopathology |volume=31 |issue=3 |pages=1143–1156 |doi=10.1017/S0954579419000658 |pmid=31169118}}</ref> ئەم شێواوییە بریتییە لە نەخشەیەکی بەربڵاو لە ناسەقامگیری لە پەیوەندییە نێوانکەسییەکان، وێنای خود، و سۆز و عاتیفە، کە لەگەڵ ڕەفتاری کتوپڕی و ئیمپۆڵسیڤدا ھاوڕێیە. == نیشانەکان و ڕەفتارەکان == نیشانە دیارەکانی ئەم تێکچوونە بریتین لە: * سەروخوارکردنی خێرای مەزاج و باری دەروونی، لەگەڵ ھەستی بەردەوامی پووچی. * ترسی توند لە وێڵبوون و بەجێمان لەلایەن کەسانی نزیکەوە. * پەیوەندییە کۆمەڵایەتییە دژوار و ناسەقامگیرەکان. * بیرکردنەوەی [[خۆکوشتن]]، زیانگەیاندن بە خۆ (وەک بڕینی پێستی مەچەک یان قۆڵ) و گومان و پارانۆیای کاتی. ئەم نیشانانە زۆرجار لە سەرەتای تەمەنی گەورەییدا دەردەکەون (نزیکەی ٣٫٢٪ی نەخۆشەکان ھەرزەکارانن). بەھۆی گۆڕانی توندی وزە و تێکچوونی ڕێکخستنی ھەستەکان، جیاکردنەوە و دەستنیشانکردنی ئەم نەخۆشییە لە «شێواوی دووجەمسەری جۆری دوو» (Bipolar II) زۆر قورسە و پێویستی بە پسپۆڕی [[دەروونپزیشکی]] ھەیە. ھەروەھا تێکچوونی قۆناغی خەوی دواخراو (DSPD) لە ناو ئەم نەخۆشانەدا زۆر باوە و دەبێتە ھۆی شەونخوونی و خەوتنی بەیانیان.<ref name="DSM-5 Task Force_2013">{{cite book|author=((DSM-5 Task Force))|title=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: DSM-5|publisher=American Psychiatric Association|year=2013|isbn=978-0-89042-554-1|oclc=863153409}}</ref> == چارەسەر == چارەسەری دەرمانی بۆ ئەم نەخۆشییە زۆرجار پێویستی بە تێکەڵەیەک لە چەند دەرمانێک ھەیە، لەوانە: دەرمانی جێگیرکەری مەزاج (Mood stabilizers)، دژەخەمۆکییەکان، دژەدەروونپریشییەکان (Antipsychotics) و ھەندێک جار دەرمانی خەوھێنەر، کە ھاوشانی چارەسەری دەروونی (Psychotherapy) بەکاردێن.<ref name="NIH2016">{{cite web |url=https://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder |archive-url=https://web.archive.org/web/20160322130612/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml |archive-date=22 March 2016 |access-date=16 March 2016 |website=NIMH |title=Borderline Personality Disorder |url-status=live}}</ref><ref name="EP">{{Cite journal |vauthors=Dixon-Gordon KL, Peters JR, Fertuck EA, Yen S |year=2017 |title=Emotional Processes in Borderline Personality Disorder: An Update for Clinical Practice |journal=[[Journal of Psychotherapy Integration]] |volume=27 |issue=4 |pages=425–438 |doi=10.1037/int0000044 |pmc=5842953 |pmid=29527105 |quote=[Clinicians] may hesitate to [provide treatment for BPD patients] due to discomfort working with the high-risk behaviours and intense interpersonal and emotional dysregulation typical of [the disorder. Treatments supported by empirical evidence include [[Dialectical behavior therapy]], [[Mentalization-based treatment]], [[Transference-focused psychotherapy]], [[Schema therapy|Schema-focused therapy]], and General Psychiatric Management... On the psychopathology side, it's possible that] emotional reactivity may be [more] pronounced [...] in response to social stressors and in interpersonal and self-conscious emotions (e.g., anger, shame) [...] Emotional vulnerability in BPD may also vary across specific emotions, [to which] sadness, hostility, and fear [are particularly damaging].}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[دەروونپزیشکی]] * [[خەمۆکی]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Borderline personality disorder}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی|زانست}} [[پۆل:شێواوییەکانی کەسایەتی]] [[پۆل:دەروونپزیشکی]] 9h9imwuvzze013beqvaz09u30av4zht 0 296954 1614094 1593844 2026-08-01T14:42:58Z Kushared 5048 1614094 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Hand Foot Mouth Disease.png|وێنۆک|دەرکەوتنی زیپکە و تاڵۆکە بچووکەکان لەسەر لەپی دەستی منداڵێکی تووشبوو بە نەخۆشیی HFMD]] '''نەخۆشیی دەست، پێ و دەم''' (بە [[ئینگلیزی]]: Hand, Foot, and Mouth Disease یان بە کورتکراوەی: HFMD) نەخۆشییەکی ڤایرۆسییە کە بەھۆی دەرکەوتنی پەڵەی پێستی و زیپکەی ئاودار لە دەست، پێ و ناو دەمدا دەناسرێتەوە. [[ڤایرۆسی کۆکساکی]] (Coxsackie A) و [[ئینترۆڤایرۆسی]] ٧١ (EV71) ھۆکاری سەرەکین بۆ دروستبوونی ئەم نەخۆشییە.<ref name="Kam2013">{{cite journal |last1=Kaminska |first1=K |last2=Martinetti |first2=G |last3=Lucchini |first3=R |last4=Kaya |first4=G |last5=Mainetti |first5=C |year=2013 |title=Coxsackievirus A6 and Hand, Foot, and Mouth Disease: Three Case Reports of Familial Child-to-Immunocompetent Adult Transmission and a Literature Review |journal=Case Reports in Dermatology |volume=5 |issue=2 |pages=203–209 |doi=10.1159/000354533 |pmc=3764954 |pmid=24019771}}</ref><ref name="Lancet2010">{{cite journal |last1=Ooi |first1=MH |last2=Wong |first2=SC |last3=Lewthwaite |first3=P |last4=Cardosa |first4=MJ |last5=Solomon |first5=T |year=2010 |title=Clinical features, diagnosis, and management of enterovirus 71 |url=http://ir.unimas.my/id/eprint/7019/2/Clinical%20features.pdf |journal=Lancet Neurology |volume=9 |issue=11 |pages=1097–1105 |doi=10.1016/S1474-4422(10)70209-X |pmid=20965438 |s2cid=17505751}}</ref><ref name="Fry2003">{{cite journal |last1=Frydenberg |first1=A |last2=Starr |first2=M |date=August 2003 |title=Hand, foot and mouth disease. |journal=Australian Family Physician |volume=32 |issue=8 |pages=594–5 |pmid=12973865}}</ref> نیشانەکانی نەخۆشییەکە دوای ٣-٦ ڕۆژ لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە لە لەشدا دەردەکەون.<ref name="Hoy2012">{{cite journal |last1=Hoy |first1=NY |last2=Leung |first2=AK |last3=Metelitsa |first3=AI |last4=Adams |first4=S |year=2012 |title=New concepts in median nail dystrophy, onychomycosis, and hand, foot and mouth disease nail pathology |journal=ISRN Dermatology |volume=2012 |issue=680163 |doi=10.5402/2012/680163 |pmc=3302018 |pmid=22462009 |doi-access=free |article-number=680163}}</ref> == گواستنەوە و نیشانەکان == ئەم نەخۆشییە زیاتر لە کۆرپە و منداڵانی تەمەن بچووک (لە ٢ ھەفتەیییەوە تا ٣ ساڵان) دەردەکەوێت، ھەروەھا بە ڕێژەیەکی کەم لە گەورەساڵانیشدا دەبینرێت. HFMD نەخۆشییەکی ئێجگار گوازراوەیە و لەم ڕێگایانەوە بڵاو دەبێتەوە: * پەیوەندی و بەرکەوتنی نزیک لەگەڵ کەسی تووشبوو (وەک باوەشپیاکردن و ماچکردن). * بەرکەوتن لەگەڵ شلەی ناو زیپکەکان، لیک، یان دەردراوەکانی لووتی نەخۆشەکە. == ئەمانەش ببینە == * [[ڤایرۆس]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Hand, foot and mouth disease}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان]] [[پۆل:پزیشکیی منداڵان]] lt2fh3gen2qfjotolfreph6ynx29v6k 0 296972 1614093 1594443 2026-08-01T14:38:06Z Kushared 5048 1614093 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Trypanosoma cruzi crithidia.jpeg|مینی|چەپ|250px|وێنەیەکی مایکرۆسکۆپی لە مشەخۆری تریپانۆزۆما کروزی، ھۆکاری سەرەکیی نەخۆشیی چاگاس]] '''نەخۆشیی چاگاس''' یان '''تریپانۆزۆمیازیسی ئەمریکی''' (بە [[ئینگلیزی]]: Chagas disease) نەخۆشییەکی مشەخۆرییە کە بەھۆی جۆرێک لە [[سەرەتاییەکان]] (Protozoa) بە ناوی تریپانۆزۆما کرووزی (Trypanosoma cruzi) دروست دەبێت. ڕێگای سەرەکیی گواستنەوەی ئەم نەخۆشییە لە ڕێگەی پێوەدانی جۆرە مێروویەکە کە بە «کێچی ماچکەر» (Kissing bug) ناسراوە.<ref name="Molina2018">{{cite journal |vauthors=Pérez-Molina JA, Molina I |year=2018 |title=Chagas disease |journal=The Lancet |volume=391 |issue=10115 |pages=82–94 |doi=10.1016/S0140-6736(17)31612-4 |issn=0140-6736 |pmid=28673423 |s2cid=4514617}}</ref><ref name="Bern2015">{{cite journal |vauthors=Bern C |date=July 2015 |title=Chagas' disease |journal=N. Engl. J. Med. |type=Review |volume=373 |issue=5 |pages=456–66 |doi=10.1056/NEJMra1410150 |pmid=26222561}}</ref> == قۆناغەکان و نیشانەکان == نیشانەکانی ئەم نەخۆشییە لە بەردەوامیی ماوەی [[تەشەنا|تەشەنەکردنی]] نەخۆشییەکەدا گۆڕانیان بەسەردا دێت و دابەش دەبن بەسەر دوو قۆناغی سەرەکیدا: * '''قۆناغی یەکەم (تیژ):''' لەم قۆناغەدا نیشانەکان زۆرجار دەرناکەون یان زۆر سووک دەبن، کە بریتین لە: [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تا]]، ئاوسانی ڕژێنە لیمفاوییەکان، [[سەرئێشە|سەرێشە]]، یان ئاوسانی شوێنی پێوەدانەکە.<ref name="WHO2019">{{cite web |date=17 April 2019 |url=https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/chagas-disease-(american-trypanosomiasis) |archive-url=https://web.archive.org/web/20200120210150/https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/chagas-disease-(american-trypanosomiasis) |archive-date=20 January 2020 |access-date=9 March 2020 |website=World Health Organization |title=Chagas disease (American trypanosomiasis)}}</ref> * '''قۆناغی دووەم (درێژخایەن):''' دوای تێپەڕبوونی ٨ بۆ ١٢ ھەفتە، نەخۆشەکان دەچنە قۆناغی درێژخایەنی نەخۆشییەکەوە. لە ٦٠٪ بۆ ٧٠٪ی حاڵەتەکاندا ھیچ نیشانەیەکی تری تەشەنەکردنەکە دەرناکەوێت؛ بەڵام لە ٣٠٪ بۆ ٤٠٪ی نەخۆشەکانی تردا، نیشانەکان ١٠ بۆ ٣٠ ساڵ دوای تەشەنەکردنی سەرەتایی سەرھەڵدەدەنەوە. == لێکەوتە مەترسیدارەکان == لە قۆناغی درێژخایەندا، تەشەنەکردنی مشەخۆرەکە دەکرێت زیانی توند بە ئەندامەکانی ناوەوە بگەیەنێت: # '''کێشەکانی دڵ:''' لە ٢٠٪ بۆ ٣٠٪ی کەسانی تووشبوودا دەبێتە ھۆی گەورەبوونی زەقاوە یان بەتنی دڵ (Ventricle)، کە سەر دەکێشێت بۆ پەککەوتنی دڵ (Heart failure). # '''کێشەکانی کۆئەندامی ھەرەس:''' لە ١٠٪ی نەخۆشەکاندا دەبێتە ھۆی گەورەبوونی نائاسایی سوورێنچک (Megaesophagus)یان فرەوانبوونی ڕیخۆڵە گەورە (Megacolon). == ئەمانەش ببینە == * [[مشەخۆر]] * [[دڵ]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Chagas disease}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:نەخۆشییە مشەخۆرییەکان]] [[پۆل:نەخۆشییەکانی دڵ]] 1en7cgbv155yq33payjx6yy94hkn4ff 0 296973 1614092 1595008 2026-08-01T14:33:52Z Kushared 5048 1614092 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Aneurysem.jpg|مینی|چەپ|250px|شێوازی جیاوازی دروستبوونی ئانۆریزم (ھەڵدێرانی دیواری دەمارەکان) لە چاو دەماری ئاساییدا]] '''ئانۆریزم''' (بە [[ئینگلیزی]]: Aneurysm) وشەیەکی وەرگیراو لە [[زمانی یۆنانی]] کۆنەوە (ἀνεύρυσμα) بە واتای فەتق یان ھەڵدێرانی خوێنبەرە. ئەم بارودۆخە کاتێک ڕوودەدات کە بەشێک لە دیواری دەمار یان خوێنبەرەکان بەھۆی لاوازییەوە بئاوسێت و وەک میزڵدانێک دەربقوپێت.<ref>[https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/aneurysm Aneurysms - NHLBI]</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/aneurysm |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222114406/https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/aneurysm |archive-date=22 December 2017 |access-date=23 February 2018 |website=Society of NeuroInterventional Surgery |title=Aneurysms}}</ref> == جۆرە باو و مەترسیدارەکان == ئەگەرچی ئانۆریزم دەکرێت لە ھەر دەمار و ڕەگێکی لەشدا ڕووبدات، بەڵام جۆرە کوشندە و پڕمەترسییەکانی بریتین لە: * '''ئانۆریزمی بازنەی ویلیس:''' کە لە بنی مێشکدا ڕوودەدات و تەقینی دەبێتە ھۆی [[جەڵدەی مێشک|جەڵتەی مێشک]] و خوێنبەربوونی ناوخۆیی. * '''ئانۆریزمی شاخوێنبەر:''' لە خوێنبەری سەرەکیدا کە خوێن لە دڵەوە دەگوازێتەوە. * '''ئانۆریزمی شاخوێنبەری سک:''' کە لە بەشی خوارەوەی شاخوێنبەرەکەدا لە ناوچەی سکدا گەشە دەکات. ھەروەھا ئانۆریزمەکان دەکرێت دوای جەڵتەی دڵ لە خودی دڵیشدا دروست ببن، وەک ئانۆریزمی نێوان سکۆڵە (بەتن) و گوێچکەلەکانی دڵ (دێھلیز). == ئەمانەش ببینە == * [[خوێنبەر]] * [[جەڵتەی دڵ]] * [[کۆئەندامی سووڕان]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Aneurysms}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:نەخۆشییەکانی کۆئەندامی سووڕانی خوێن]] [[پۆل:نیشانەکانی پزیشکی]] a6w8xk18uzohtv2kbll6791m3potstr 0 296977 1614090 1594419 2026-08-01T14:31:44Z Kushared 5048 1614090 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Morus-alba.jpg|مینی|چەپ|250px|گەڵا و بەرھەمی داری تووی سپی (Morus alba)]] '''تووی سپی''' (ناوی زانستی: ''Morus alba'') دارێکی گەشەسەرنای خێرا و قەبارە بچووک یان مامناوەندە کە بەرزییەکەی دەگاتە نێوان ١٠ بۆ ٢٠ مەتر (٣٣ بۆ ٦٦ پێ). نیشتیمانی سەرەکیی ئەم دارە وڵاتی [[چین|چینە]]، بەڵام لە ئێستادا لە زۆربەی ناوچەکانی تری جیھاندا دەچێنرێت و بڵاو بووەتەوە.<ref>[https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/morus_alba.htm ''Morus alba'' L.] by Weeds of Australia - Biosecurity Queensland Edition ([[Queensland Government]])</ref><ref>{{Cite web |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30051955-2 |title=Morus alba L. (''Morus alba'')}}</ref><ref name="Zhang2023">{{Cite book|last=Zhang|first=Allen|title=香港100種景觀樹木圖鑑|publisher=萬里機構|year=2023|isbn=9789621474872|location=Hong Kong|pages=72-74|language=zh-hant, en|trans-title=A Photographic Guide to 100 Ornamental Trees of Hong Kong}}</ref> == بەکارھێنان و تایبەتمەندییەکان == ئەم جۆرە دارە بە شێوەیەکی بەربڵاو دەچێنرێت بە مەبەستی بەخێوکردن و تێرکردنی [[ئاوریشم|کرمی ئاوریشم]]، کە بەکاردێت لە بەرھەمھێنانی بازرگانیی ئاوریشمدا.<ref>{{Citation |last=Kerstin |first=Mechlem |title=Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) |date=2006-11-01 |url=https://doi.org/10.1093/law:epil/9780199231690/e462 |access-date=2024-12-04 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-923169-0 |encyclopedia=Max Planck Encyclopedia of Public International Law}}</ref> داری تووی سپی بە یەکێک لە سەرنجڕاکێشترین دارەکان دادەنرێت لە ڕووی خێرایی بڵاوکردنەوەی ھەڵاڵەکانی (پۆلین)؛ ھەڵاڵەکانی بە خێرایییەک لە ھەواو و ژینگەکەدا بڵاو دەبنەوە کە ھاوتایە لەگەڵ زیاتر لە نیوەی خێراییی دەنگ. == ئەمانەش ببینە == * [[توو]] * [[درەخت]] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Morus alba}} {{تووڵی دەروازە|چین|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ڕوەک}} [[پۆل:درەختەکان]] [[پۆل:بەروبوومە کشتوکاڵییەکان]] [[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]] 60n38c2gistkezz5830fgkzm8r65am1 0 297010 1614126 1594882 2026-08-01T15:52:53Z Kushared 5048 /* سەرچاوەکان */ 1614126 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی|name=لیشمانیاسیز (Leishmaniasis)|synonyms=لیشمانیۆسیس (Leishmaniosis)|image=Skin ulcer due to leishmaniasis, hand of Central American adult 3MG0037 lores.jpg|caption=برینی لیشمانیاسیزی پێستی لە دەستی گەنجێکی ئەمریکای ناوەڕاست|field=نەخۆشییە گوازراوەکان|pronounce=Leishmaniasis {{IPAc-en|ˌ|l|iː|ʃ|m|ə|ˈ|n|aɪ|ə|s|ɪ|s}}<br />leishmaniosis {{IPAc-en|l|iː|ʃ|ˌ|m|eɪ|n|i|ˈ|əʊ|s|ɪ|s|,_|-|ˌ|m|æ|n|i|-}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/leishmaniasis |سەردێڕ=Leishmaniasis definition and meaning &#124; Collins English Dictionary |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131224100908/http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/leishmaniasis |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref>|symptoms=برینی پێست، تا، کەمیی خڕۆکە سوورەکانی خوێن، گەورەبوونی جگەر<ref name=WHO2014/><ref name=Barrett2012/>|onset=|duration=|causes=مشەخۆرەکانی لایشمانیا کە لە ڕێگەی مێشوولەی لمییەوە بڵاودەبنەوە<ref name=WHO2014/>|risks=|diagnosis=|differential=|prevention=تۆڕی مێشوولە (مێشوولەدان)، مێرووکوژ<ref name=WHO2014/>|treatment=|medication=|frequency=٤-١٢ ملیۆن <ref name=Mag/><ref name=GBD2015Pre/>|deaths=٢٤,٢٠٠ (٢٠١٥)<ref name=GBD2015De>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Wang H, Naghavi M, Allen C, Barber RM, Bhutta ZA, Carter A, etal |سەردێڕ= Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet |بەرگ= ٣٨٨| issue = 10053 |پەڕەکان= ١٤٥٩–١٥٤٤|ڕێکەوت= تشرینی یەکەمی ٢٠١٦| pmid = ٢٧٧٣٣٢٨١| pmc = ٥٣٨٨٩٠٣| doi = 10.1016/s0140-6736(16)31012-1 | collaboration = GBD 2015 Mortality Causes of Death Collaborators}}</ref>}}'''لیشمانیاسیز''' (Leishmaniasis) کۆمەڵێکی بەرفراوانە لە دەرکەوتە کلینیکییەکان کە بەهۆی مشەخۆرە سەرەتاییەکانی (پڕۆتۆزۆئا - protozoa) ڕەگەزی لیشمانیا (Leishmania) لە خێزانی ترایپانۆسۆماتیدا (Trypanosomatida) دروست دەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Roy |یەکەم=Mrinalini |دوایین٢=Rawat |یەکەم٢=Aadish |دوایین٣=Kaushik |یەکەم٣=Sanket |دوایین٤=Jyoti |یەکەم٤=Anupam |دوایین٥=Srivastava |یەکەم٥=Vijay Kumar |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Endogenous cysteine protease inhibitors in upmost pathogenic parasitic protozoa |journal=Microbiological Research |زمان=en |بەرگ=٢٦١|doi=10.1016/j.micres.2022.127061 |issn=0944-5013 |pmid=٣٥٦٠٥٣٠٩|s2cid=248741177 |doi-access=free |article-number=127061}}</ref> بەگشتی لە ڕێگەی پێوەدانی مێشوولەی لمی فلێبۆتۆماین (phlebotomine sandflies) لە جۆرەکانی Phlebotomus و Lutzomyia بڵاودەبێتەوە، و زۆرترین جار لە ناوچە خولگەیی و نیمچە-خولگەییەکانی ئەفریقا، ئاسیا، ئەمریکاکان، و باشووری ئەوروپادا ڕوودەدات. <ref name="WHO2014" /> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rawat |یەکەم=Aadish |دوایین٢=Roy |یەکەم٢=Mrinalini |دوایین٣=Jyoti |یەکەم٣=Anupam |دوایین٤=Kaushik |یەکەم٤=Sanket |دوایین٥=Verma |یەکەم٥=Kuldeep |دوایین٦=Srivastava |یەکەم٦=Vijay Kumar |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Cysteine proteases: Battling pathogenic parasitic protozoans with omnipresent enzymes |journal=Microbiological Research |زمان=en |بەرگ=٢٤٩|doi=10.1016/j.micres.2021.126784 |pmid=٣٣٩٨٩٩٧٨|s2cid=234597200 |doi-access=free |article-number=126784}}</ref> نەخۆشییەکە دەکرێت بە سێ شێوەی سەرەکی دەربکەوێت: پێستی (cutaneous)، پێستی-لیکاوی (mucocutaneous)، یان هەناوی (visceral). <ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/|سەردێڕ=Leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221184012/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|وێبگە=World Health Organization}}</ref> جۆری پێستی بە دروستبوونی برین لەسەر پێست دەردەکەوێت، لە کاتێکدا جۆری پێستی-لیکاوی بە برینی پێست، دەم، و لووت دەردەکەوێت. جۆری هەناوی بە برینی پێست دەست پێدەکات و دواتر بە تا، کەمیی ژمارەی خڕۆکە سوورەکانی خوێن، و گەورەبوونی سپڵ و جگەر دەردەکەوێت. <ref name="WHO2014" /> <ref name="Barrett2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Barrett MP, Croft SL |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Management of trypanosomiasis and leishmaniasis |journal=British Medical Bulletin |بەرگ=١٠٤|issue=1 |پەڕەکان=١٧٥–٩٦|doi=10.1093/bmb/lds031 |pmc=٣٥٣٠٤٠٨|pmid=٢٣١٣٧٧٦٨}}</ref> تووشبوون لە مرۆڤدا بەهۆی زیاتر لە ٢٠ جۆری لیشمانیاوە دروست دەبێت. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rawat |یەکەم=Aadish |دوایین٢=Roy |یەکەم٢=Mrinalini |دوایین٣=Jyoti |یەکەم٣=Anupam |دوایین٤=Kaushik |یەکەم٤=Sanket |دوایین٥=Verma |یەکەم٥=Kuldeep |دوایین٦=Srivastava |یەکەم٦=Vijay Kumar |ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Cysteine proteases: Battling pathogenic parasitic protozoans with omnipresent enzymes |journal=Microbiological Research |زمان=en |بەرگ=٢٤٩|doi=10.1016/j.micres.2021.126784 |pmid=٣٣٩٨٩٩٧٨|s2cid=234597200 |doi-access=free |article-number=126784}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRawatRoyJyotiKaushik2021">Rawat A, Roy M, Jyoti A, Kaushik S, Verma K, Srivastava VK (August 2021). </cite></ref> <ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/|سەردێڕ=Leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221184012/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|وێبگە=World Health Organization}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ "Leishmaniasis Fact sheet N°375"]. </cite></ref> هۆکارەکانی مەترسی بریتین لە [[ھەژاری|هەژاری]] ، [[بەدخۆراکی]] ، دارستانبڕین و [[شارنشینی]] . <ref name="WHO2014" /> هەر سێ جۆرەکە دەتوانرێت لە ڕێگەی بینینی مشەخۆرەکان لەژێر مایکرۆسکۆپدا دەستنیشان بکرێن. <ref name="WHO2014" /> سەرەڕای ئەوەش، نەخۆشییە هەناوییەکە دەتوانرێت لە ڕێگەی پشکنینی خوێنەوە دەستنیشان بکرێت. <ref name="Barrett2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Barrett MP, Croft SL |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Management of trypanosomiasis and leishmaniasis |journal=British Medical Bulletin |بەرگ=١٠٤|issue=1 |پەڕەکان=١٧٥–٩٦|doi=10.1093/bmb/lds031 |pmc=٣٥٣٠٤٠٨|pmid=٢٣١٣٧٧٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBarrettCroft2012">Barrett MP, Croft SL (2012). </cite></ref> لیشمانیاسیز دەکرێت تا ڕادەیەک پێشگیری لێ بکرێت لە ڕێگەی خەوتن لەژێر ئەو تۆڕانەی کە بە مێرووکوژ چارەسەر کراون. <ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/|سەردێڕ=Leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221184012/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|وێبگە=World Health Organization}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ "Leishmaniasis Fact sheet N°375"]. </cite></ref> ڕێوشوێنەکانی تر بریتین لە پرژاندنی مێرووکوژ بۆ کوشتنی مێشوولەی لمی و چارەسەرکردنی خێرای کەسانی تووشبوو بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی زیاتر. <ref name="WHO2014" /> ئەو چارەسەرەی کە پێویستە دیاری دەکرێت بەپێی ئەوەی نەخۆشییەکە لە کوێ تووشی کەسەکە بووە، جۆری لیشمانیاکە، و جۆری تووشبوونەکە. <ref name="WHO2014" /> توێژینەوە نوێیەکان لەسەر چارەسەری لیشمانیاسیز لێکۆڵینەوە لە چارەسەرە تێکەڵاوەکان (combination therapies)، دەرمانەکانی بنەمای [[نانۆتەکنۆلۆژیا]]، و چارەسەری بەرگری (immunotherapy) دەکەن. بۆ نەخۆشییە پێستییەکە، دەکرێت پارۆمۆمایسین (paromomycin)، فلوکۆنازۆل (fluconazole)، یان پێنتامیدین (pentamidine) کاریگەر بن. <ref name="Min2007">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Minodier P, Parola P |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=Cutaneous leishmaniasis treatment |journal=Travel Medicine and Infectious Disease |بەرگ=٥|issue=3 |پەڕەکان=١٥٠–٨|doi=10.1016/j.tmaid.2006.09.004 |pmid=١٧٤٤٨٩٤١}}</ref> لە ئێستادا نزیکەی ٤ بۆ ١٢ ملیۆن کەس تووشبوون <ref name="Mag">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/leishmaniasis/burden/magnitude/burden_magnitude/en/index.html|سەردێڕ=WHO {{!}} Magnitude of the problem |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131026230723/http://www.who.int/leishmaniasis/burden/magnitude/burden_magnitude/en/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|وێبگە=World Health Organization}}</ref> <ref name="GBD2015Pre">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Vos T, Allen C, Arora M, Barber RM, Bhutta ZA, Brown A, etal |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 |journal=Lancet |بەرگ=٣٨٨|issue=10053 |پەڕەکان=١٥٤٥–١٦٠٢|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6 |pmc=٥٠٥٥٥٧٧|pmid=٢٧٧٣٣٢٨٢}}</ref> لە نزیکەی ٩٨ وڵاتدا. <ref name="Barrett2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Barrett MP, Croft SL |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Management of trypanosomiasis and leishmaniasis |journal=British Medical Bulletin |بەرگ=١٠٤|issue=1 |پەڕەکان=١٧٥–٩٦|doi=10.1093/bmb/lds031 |pmc=٣٥٣٠٤٠٨|pmid=٢٣١٣٧٧٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBarrettCroft2012">Barrett MP, Croft SL (2012). </cite></ref> ساڵانە نزیکەی ٢ ملیۆن حاڵەتی نوێ <ref name="Barrett2012" /> و لە نێوان ٢٠ بۆ ٥٠ هەزار مردن ڕوودەدەن. <ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/|سەردێڕ=Leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221184012/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|وێبگە=World Health Organization}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ "Leishmaniasis Fact sheet N°375"]. </cite></ref> <ref name="Loz2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Lim S, Shibuya K, Aboyans V, etal |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010 |ناونیشان=https://zenodo.org/record/2557786 |journal=Lancet |بەرگ=٣٨٠|issue=9859 |پەڕەکان=٢٠٩٥–١٢٨|doi=10.1016/S0140-6736(12)61728-0 |pmc=١٠٧٩٠٣٢٩|pmid=٢٣٢٤٥٦٠٤|s2cid=1541253 |hdl-access=free}}</ref> نزیکەی ٢٠٠ ملیۆن کەس لە ئاسیا، ئەفریقا، ئەمریکای باشوور و ناوەڕاست، و باشووری ئەوروپا لەو ناوچانە دەژین کە نەخۆشییەکەی تێدا باوە. <ref name="Barrett2012" /> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ejazi SA, Ali N |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Developments in diagnosis and treatment of visceral leishmaniasis during the last decade and future prospects |journal=Expert Review of Anti-Infective Therapy |بەرگ=١١|issue=1 |پەڕەکان=٧٩–٩٨|doi=10.1586/eri.12.148 |pmid=٢٣٤٢٨١٠٤|s2cid=20508342}}</ref> ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO) داشکاندنی لە هەندێک دەرمان بەدەستهێناوە بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکە. <ref name="Barrett2012" /> وەک نەخۆشییەکی خولگەییی فەرامۆشکراو (neglected tropical disease) پۆلێن دەکرێت. <ref name="NTD2017">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.cdc.gov/globalhealth/ntd/diseases/index.html|سەردێڕ=CDC - Neglected Tropical Diseases - Diseases |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141204084219/http://www.cdc.gov/globalhealth/ntd/diseases/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|وێبگە=cdc.gov}}</ref> نەخۆشییەکە دەکرێت لە ژمارەیەک ئاژەڵی تریشدا ڕووبدات، لەوانە سەگ و قرتێنەرەکان (rodents). <ref name="WHO2014" /> == نیشانە و کۆنیشانەکان == [[پەڕگە:Leishmaniasis_ulcer.jpg|چەپ|وێنۆک|برینی پێست لە لیشمانیاسیز ]] نیشانەکانی لیشمانیاسیز بریتین لە برینی پێست کە هەفتەکان بۆ مانگەکان دوای پێوەدانی مێشوولەی لمیی تووشبوو دەردەکەون. لیشمانیاسیز دەکرێت بەسەر ئەم جۆرانەی خوارەوەدا دابەش بکرێت: <ref name="Andrews">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=James|یەکەم=William D|سەردێڕ=Andrews' Diseases of the Skin: clinical Dermatology|دوایین٢=Berger|یەکەم٢=Timothy G|دوایین٣=Elston|یەکەم٣=Dirk M|بڵاوکەرەوە=Saunders Elsevier|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٢١٦-٢٩٢١-٦|پەڕەکان=٤٢٢–٤٢٨}}</ref> * لیشمانیاسیزی پێستی (Cutaneous leishmaniasis): باوترین جۆرە، کە دەبێتە هۆی دروستبوونی برینێکی کراوە لە شوێنی هەر پێوەدانێک، کە لە ماوەی چەند مانگێک بۆ ساڵ و نیوێکدا چاک دەبێتەوە، و جێماوەیەکی (لەکەیەکی) ناخۆش بەجێدەهێڵێت. <ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/|سەردێڕ=Leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221184012/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|وێبگە=World Health Organization}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ "Leishmaniasis Fact sheet N°375"]. </cite></ref> <ref name="Barrett2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Barrett MP, Croft SL |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Management of trypanosomiasis and leishmaniasis |journal=British Medical Bulletin |بەرگ=١٠٤|issue=1 |پەڕەکان=١٧٥–٩٦|doi=10.1093/bmb/lds031 |pmc=٣٥٣٠٤٠٨|pmid=٢٣١٣٧٧٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBarrettCroft2012">Barrett MP, Croft SL (2012). </cite></ref> ** لیشمانیاسیزی پێستیی بڵاو (Diffuse cutaneous leishmaniasis): دەبێتە هۆی دەرکەوتنی برینی بەربڵاوی پێست کە لە نەخۆشیی گەڕی (leprosy) دەچێت، و لەوانەیە بەخۆی چاک نەبێتەوە. <ref name="Barrett2012" /> * لیشمانیاسیزی پێستی-لیکاوی (Mucocutaneous leishmaniasis): دەبێتە هۆی دروستبوونی برین لە پێست و ناوپۆشی لینجەپەردەدا، کە زیانەکە بەشێوەیەکی سەرەکی بەر لووت و دەم دەکەوێت. <ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/|سەردێڕ=Leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221184012/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|وێبگە=World Health Organization}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ "Leishmaniasis Fact sheet N°375"]. </cite></ref> <ref name="Barrett2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Barrett MP, Croft SL |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Management of trypanosomiasis and leishmaniasis |journal=British Medical Bulletin |بەرگ=١٠٤|issue=1 |پەڕەکان=١٧٥–٩٦|doi=10.1093/bmb/lds031 |pmc=٣٥٣٠٤٠٨|pmid=٢٣١٣٧٧٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBarrettCroft2012">Barrett MP, Croft SL (2012). </cite></ref> * لیشمانیاسیزی هەناوی یان کالا-ئازار (Visceral leishmaniasis یان kala-azar - 'تای ڕەش'): سەختترین جۆرە و بەگشتی ئەگەر چارەسەر نەکرێت کوشندەیە. <ref name="WHO2014" /> دەرەنجامەکانی تر، کە دەکرێت چەند مانگێک بۆ چەند ساڵێک دوای تووشبوون دەربکەون، بریتین لە تا، زیانگەیشتن بە سپڵ و جگەر، و کەمخوێنی <ref name="WHO2014" /> == هۆکار == [[پەڕگە:Leishmaniasis_life_cycle_diagram_en.svg|چەپ|وێنۆک|500x500پیکسڵ|سووڕی ژیانی لیشمانیا]] لیشمانیاسیز لە ڕێگەی پێوەدانی مێشوولەی لمی فلێبۆتۆماینی مێینەی تووشبووەوە دەگوازرێتەوە <ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/|سەردێڕ=Leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221184012/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|وێبگە=World Health Organization}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ "Leishmaniasis Fact sheet N°375"]. </cite></ref> کە دەتوانێت پڕۆتۆزۆئای لیشمانیا بگوێزێتەوە. <ref name="WHO2014" /> مێشوولەی لمییەکان قۆناغە تووشکەرەکە، کە بریتییە لە (metacyclic promastigotes)، لە کاتی مژینی خوێندا دەردەدەنە ناو جەستەوە. ئەم پڕۆماستیگۆتانە لە ناو برینی پێوەدانەکەدا لەلایەن مەکرۆفایجەکانەوە (macrophages) دەقووتدرێن (phagocytized)، و دەگۆڕێن بۆ ئەماستیگۆت (amastigotes). ئەماستیگۆتەکان لە ناو خانە تووشبووەکاندا زۆردەبن و کاریگەری لەسەر شانە جیاوازەکان دادەنێن، کە ئەمەش بەشێکی پشت دەبەستێت بە خانەخوێیەکە، و بەشێکی تریش بەوەی کە کام جۆری لیشمانیا لە تووشبوونەکەدا هەیە. ئەم تایبەتمەندییە جیاوازانەی شانەکان دەبنە هۆی دروستبوونی دەرکەوتە کلینیکییە جیاوازەکانی جۆرەکانی لیشمانیاسیز. مێشوولەی لمییەکان لە کاتی مژینی خوێن لە خانەخوێیە تووشبووەکاندا تووش دەبن کاتێک ئەو مەکرۆفایجانە هەڵدەمژن کە بە ئەماستیگۆت تووشبوون. لە ناوەڕاستی ڕیخۆڵەی مێشوولەی لمییەکەدا، مشەخۆرەکان دەگۆڕێن بۆ پڕۆماستیگۆت، کە زۆردەبن، دەگۆڕێن بۆ مێتاچەرخی پڕۆماستیگۆت (metacyclic promastigotes)، و کۆچ دەکەن بۆ خورتووم (proboscis). جینۆمی سێ جۆری لیشمانیا (L. major, L. infantum, و L. braziliensis) زنجیرەبەندی کراون، و ئەمەش زانیارییەکی زۆری سەبارەت بە بایۆلۆژیای مشەخۆرەکە دابین کردووە. بۆ نموونە، لە لیشمانیادا، تێگەیشتوون کە ئەو جینانەی کۆد بۆ پرۆتین دەکەن وەکو یەکەی گەورەی پۆلیسیسټرۆنیک ([[:en:Polycistronic|polycistronic]]) بە شێوازی سەر-بۆ-سەر یان کلک-بۆ-کلک ڕێکخراون؛ ئەنزیمی (RNA polymerase II) پەیامە پۆلیسیسټرۆنیکە درێژەکان لە غیابی پڕۆمۆتەرەکانی (RNA pol II)ی دیاریکراودا کۆپی دەکات، و لیشمانیا تایبەتمەندییەکی ناوازەی هەیە سەبارەت بە ڕێکخستنی دەربڕینی جینەکان لە وەڵامی گۆڕانکارییەکانی ژینگەدا. زانیارییە نوێیەکانی ئەم لێکۆڵینەوانە لەوانەیە یارمەتیدەر بن لە دەستنیشانکردنی ئامانجی نوێ بۆ ئەو دەرمانانەی کە بەپەلە پێویستن و یارمەتیدەر بن لە پەرەپێدانی ڤاکسینەکان. <ref name="Myler2008">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Myler|یەکەم=Peter J|ناونیشان=http://www.horizonpress.com/leish|سەردێڕ=Leishmania: After The Genome|دوایین٢=Fasel|یەکەم٢=Nicolas|بڵاوکەرەوە=Caister Academic Press|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٤٤٥٥-٢٨-٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080423224948/http://www.horizonpress.com/leish|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === گوێزەرەوە === هەرچەندە زۆربەی سەرچاوە زانستییەکان تەنها ئاماژە بە یەک ڕەگەز دەکەن کە لیشمانیا دەگوازێتەوە بۆ مرۆڤ (Lutzomyia) لە جیهانی نوێدا (ئەمریکاکان)، بەڵام لێکۆڵینەوەیەکی ساڵی ٢٠٠٣ لەلایەن گالاتی پێشنیاری پۆلێنکردنێکی نوێی بۆ مێشوولەی لمییەکانی جیهانی نوێ کرد، کە تێیدا چەندین ژێر-ڕەگەزی بەرزکردەوە بۆ ئاستی ڕەگەز. لە ناوچەکانی تری جیهاندا، ڕەگەزی Phlebotomus وەک گواستەرەوەی لیشمانیاسیز هەژمار دەکرێت. <ref name="Myler2008">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Myler|یەکەم=Peter J|ناونیشان=http://www.horizonpress.com/leish|سەردێڕ=Leishmania: After The Genome|دوایین٢=Fasel|یەکەم٢=Nicolas|بڵاوکەرەوە=Caister Academic Press|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٤٤٥٥-٢٨-٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080423224948/http://www.horizonpress.com/leish|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMylerFasel2008">Myler PJ, Fasel N (2008). </cite></ref> === سەرچاوە ئاژەڵییەکان === هەندێک حاڵەتی تووشبوونی ئاژەڵە نائادەمییەکان بەو جۆرانەی لیشمانیا کە مرۆڤ تووش دەکەن، بینراون. لە لێکۆڵینەوەیەکدا، L. major لە دوانزە نموونە لە کۆی نەوەد و یەک نموونەی پیسایی گۆریلای کێویی دەشتی ڕۆژئاوا دەستنیشان کرا <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Hamad |یەکەم=Ibrahim |دوایین٢=Forestier |یەکەم٢=Claire-Lise |دوایین٣=Peeters |یەکەم٣=Martine |دوایین٤=Delaporte |یەکەم٤=Eric |دوایین٥=Raoult |یەکەم٥=Didier |دوایین٦=Bittar |یەکەم٦=Fadi |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Wild Gorillas as a Potential Reservoir of ''Leishmania major'' |ناونیشان=https://academic.oup.com/jid/article/211/2/267/860822 |journal=J. Infect. Dis. |بەرگ=٢١١|پەڕەکان=٢٦٧–٢٧٣|doi=10.1093/infdis/jiu380 |pmc=٤٣٤٢٦٩٢|pmid=٢٥٠٠١٤٦٠}}</ref> و لە لێکۆڵینەوەیەکدا لەسەر پەنجا و دوو ئاژەڵی سەرەتایی (non-human primates) کە لە باخچەی ئاژەڵان لە ناوچەیەکی باوی لیشمانیاسیزدا دیل کرابوون، دەرکەوت کە هەشتیان (هەر سێ شەمپانزییەکە، سێ مەیموونی شێری زێڕین، یەک مەیموونی کاپوچینی قژدار، و یەک تالاپۆینی ئەنگۆلی)، تووشی L. infantum بوون و توانای تووشکردنی مێشوولەی لمییەکانی جۆری Lutzomyia longipalpis یان هەیە، هەرچەندە "باری مشەخۆرەکە لەناو مێشوولە لمییە تووشبووەکاندا کە لەم لێکۆڵینەوەیەدا بینران بە کەم هەژمار کرا". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Ayisa Rodrigues de Oliveira |دوایین٢=Guilherme Rafael Gomide Pinheiro |دوایین٣=Herlandes P. Tinoco |دوایین٤=Maria Elvira Loyola |دوایین٥=Carlyle Mendes Coelho |دوایین٦=Edelberto Santos Dias |دوایین٧=Érika Michalsky Monteiro |دوایین٨=Fabiana de Oliveira Lara e Silva |دوایین٩=Angela Tinoco Pessanha |دوایین١٠=Andreza Geisiane Maia Souza |دوایین١١=Nathália Cristina Lima Pereira |دوایین١٢=Nelder F. Gontijo |دوایین١٣=Ricardo T. Fujiwara |دوایین١٤=Tatiane Alves da Paixão |دوایین١٥=Renato Lima Santos |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Competence of non-human primates to transmit ''Leishmania infantum'' to the invertebrate vector ''Lutzomyia longipalpis'' |journal=PLOS Neglected Tropical Diseases |بەرگ=١٣|issue=4 |doi=10.1371/journal.pntd.0007313 |pmc=٦٤٨٨٠٩٥|pmid=٣٠٩٩٥٢٢٧|doi-access=free |article-number=e0007313}}</ref> === زیندەوەرەکان === نەخۆشییە هەناوییەکە بەزۆری بەهۆی Leishmania donovani، L. infantum، یان L. chagasi یەوە دروست دەبێت، <ref name="Barrett2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Barrett MP, Croft SL |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Management of trypanosomiasis and leishmaniasis |journal=British Medical Bulletin |بەرگ=١٠٤|issue=1 |پەڕەکان=١٧٥–٩٦|doi=10.1093/bmb/lds031 |pmc=٣٥٣٠٤٠٨|pmid=٢٣١٣٧٧٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBarrettCroft2012">Barrett MP, Croft SL (2012). </cite></ref> بەڵام هەندێک جار ئەم جۆرانە دەکرێت ببنە هۆی جۆرەکانی تری نەخۆشییەکە. <ref name="Barrett2012" /> جۆرە پێستییەکەی نەخۆشییەکە بەهۆی زیاتر لە ١٥ جۆری لیشمانیاوە دروست دەبێت. <ref name="Barrett2012" /> === هۆکارەکانی مەترسی === هۆکارەکانی مەترسی بریتین لە بەدخۆراکی، لەناوبردنی دارستانەکان، کەمیی پاکوخاوێنی، لاوازبوونی سیستەمی بەرگری، و فراوانبوونی شارەکان. <ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/|سەردێڕ=Leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221184012/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|وێبگە=World Health Organization}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ "Leishmaniasis Fact sheet N°375"]. </cite></ref> * بارودۆخی کۆمەڵایەتی-ئابووری: بارودۆخی خراپی ژیان وەک قەرەباڵغی زۆری خانووەکان و کەمیی پاکوخاوێنی پەیوەندییان هەیە بە زیادبوونی بەرکەوتنی مرۆڤ بە مێشوولەی لمی. خراپیی بەڕێوەبردنی پاشماوەکان و ئاوەڕۆی کراوە ژینگەیەکی نموونەیی بۆ زۆربوونی مێشوولەی لمی لە ناوچە لادێییەکان و ناوچە شارییە کەم‌داهاتەکاندا دروست دەکەن. سنوورداربوونی دەستڕاگەیشتن بە چاودێریی تەندروستی دەتوانێت دەستنیشانکردن و چارەسەرکردن دوابخات، کە ئەمەش دەتوانێت ببێتە هۆی دەرەنجامی سەختتری نەخۆشییەکە. کەسانی هەژار لەوانەیە ڕووبەڕووی بەربەستی دارایی ببنەوە بۆ چارەسەر، کە ئەمەش مەترسیی نەخۆشییە سەختەکان زیاد دەکات. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Okwor |یەکەم=Ifeoma |دوایین٢=Uzonna |یەکەم٢=Jude |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Social and Economic Burden of Human Leishmaniasis |ناونیشان=https://www.ajtmh.org/view/journals/tpmd/94/3/article-p489.xml |journal=The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene |زمان=EN |بەرگ=٩٤|issue=3 |پەڕەکان=٤٨٩–٤٩٣|doi=10.4269/ajtmh.15-0408 |issn=0002-9637 |pmc=٤٧٧٥٨٧٨|pmid=٢٦٧٨٧١٥٦}}</ref> * بەدخۆراکی: کەمیی پرۆتین، ئاسن، ڤیتامین ئەی، و زینگ سیستەمی بەرگری لاواز دەکەن، کە ئەمەش ڕووبەڕووبوونەوەی تووشبوونی لیشمانیا قورستر دەکات. ئەمە مەترسیی تووشبوون بە هەردوو جۆری پێستی و هەناویی لیشمانیاسیز زیاد دەکات، و دەبێتە هۆی نەخۆشیی سەختتر و دەرەنجامی خراپی چارەسەر. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Sacramento |یەکەم=Laís Amorim |دوایین٢=Lombana |یەکەم٢=Claudia |دوایین٣=Scott |یەکەم٣=Phillip |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=Malnutrition disrupts adaptive immunity during visceral leishmaniasis by enhancing IL-10 production |journal=PLOS Pathogens |بەرگ=٢٠|issue=11 |doi=10.1371/journal.ppat.1012716 |pmc=١١٥٨١٣٩٤|pmid=٣٩٥٢٧٦٢٩|doi-access=free |article-number=e1012716}}</ref> * جووڵەی دانیشتووان: کۆچکردن و ئاوارەبوون بەهۆی ململانێ، قەیرانی ئابووری، یان گۆڕانکارییە ژینگەییەکان بەشدارن لە بڵاوبوونەوەی لیشمانیاسیز، بەتایبەتی کاتێک کەسانی بێ‌بەرگری دەچنە ناوچە باوەکانەوە (endemic areas). پەنابەران و کرێکارە کشتوکاڵییە وەرزییەکان لە مەترسییەکی زیاتردان بەهۆی سنوورداربوونی دەستڕاگەیشتنیان بە ڕێوشوێنەکانی کۆنترۆڵکردنی گواستەرەوەکان. چالاکیی مرۆڤ لەو زەویانەی پێشتر بێ‌نیشتەجێ بوون لەوانەیە بەرکەوتن بە مێشوولەی لمیی تووشبوو و ئاژەڵە کێوییەکان (وەک سەرچاوەی نەخۆشییەکە) زیاد بکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Wilke |یەکەم=André B. B. |دوایین٢=Farina |یەکەم٢=Priscilla |دوایین٣=Ajelli |یەکەم٣=Marco |دوایین٤=Canale |یەکەم٤=Angelo |دوایین٥=Dantas-Torres |یەکەم٥=Filipe |دوایین٦=Otranto |یەکەم٦=Domenico |دوایین٧=Benelli |یەکەم٧=Giovanni |ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Human migrations, anthropogenic changes, and insect-borne diseases in Latin America |journal=Parasites & Vectors |بەرگ=١٨|issue=1 |پەڕە=٤|doi=10.1186/s13071-024-06598-7 |issn=1756-3305 |pmc=١١٧٢١٢٥٢|pmid=٣٩٧٨٩٦٥٠|doi-access=free}}</ref> * ژینگە و گۆڕانی کەشوهەوا: گۆڕانکارییەکانی پلەی گەرمی، شێ، و بارانبارین کاریگەرییان لەسەر دانیشتووانی مێشوولەی لمی هەیە. بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی پەیوەست کراوە بە ڕێژەی زیاتری مانەوە و زۆربوونی مێشوولەی لمی، کە ڕێگە دەدات نەخۆشییەکە بۆ ناوچە بەرزترەکان و ئەو ناوچانەی پێشتر پارێزراو بوون بڵاوببێتەوە، وەک باشووری ئەوروپا و ئەمریکای باکوور. لەناوبردنی دارستانەکان، بەشاربوون، و دروستکردنی بەنداوەکان ژینگەی مێشوولەی لمی تێکدەدەن، و خاڵی گەرمی نوێی گواستنەوە دروست دەکەن و مەترسیی سەرهەڵدانی نەخۆشییەکە زیاد دەکەن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rupasinghe |یەکەم=Ruwini |دوایین٢=Chomel |یەکەم٢=Bruno B. |دوایین٣=Martínez-López |یەکەم٣=Beatriz |ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Climate change and zoonoses: A review of the current status, knowledge gaps, and future trends |journal=Acta Tropica |بەرگ=٢٢٦|bibcode=2022AcTro.22606225R |doi=10.1016/j.actatropica.2021.106225 |issn=0001-706X |pmid=٣٤٧٥٨٣٥٥|doi-access=free |article-number=106225}}</ref> == دەستنیشانکردن == [[پەڕگە:Leishmania_2009-04-14_smear.JPG|چەپ|وێنۆک|نموونەی مۆخی ئێسک: لیشمانیاسیزی هەناوی]] لیشمانیاسیز لە تاقیگەی خوێنزانیدا (hematology laboratory) لە ڕێگەی بینینی ڕاستەوخۆی ئەماستیگۆتەکانەوە (تەنۆلکەکانی لایشمان-دۆنۆڤان) دەستنیشان دەکرێت. ئامادەکراوەکانی توێژاڵی ناوەڕاستی (Buffy-coat) خوێنی دەوروبەر یان هەڵمژراوەکانی مۆخ، سپڵ، گرێ لیمفاوییەکان، یان برینەکانی پێست دەبێت لەسەر سلایدێک بڵاوبکرێنەوە بۆ دروستکردنی لێشاوێکی تەنک و بە بۆیەی لایشمان یان بۆیەی گیمسا (pH 7.2) بۆ ماوەی ٢٠ خولەک بۆیە بکرێن. ئەماستیگۆتەکان لەناو مۆنۆسایتەکانی خوێن و سپڵدا دەبینرێن، یان بە دەگمەنتر، لەناو نیوترۆفیلە سووڕاوەکان و مەکرۆفایجەکانی شانە هەڵمژراوەکاندا دەبینرێن. ئەوان تەنۆلکەی بچووک و خڕن بە تیرەی ٢-٤ مایکرۆمەتر کە سایتۆپلازمێکی ناڕوون، ناوکێک، و کاینێتۆپلاستێکی بچووکی شێوە-چیلکەییان هەیە. هەندێک جار، ئەماستیگۆتەکان لەوانەیە بە ئازادی لە نێوان خانەکاندا ببینرێن. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dacie|یەکەم=John V.|سەردێڕ=Dacie and Lewis practical hematology|دوایین٢=Bain|یەکەم٢=Barbara J.|دوایین٣=Bates|یەکەم٣=Imelda|بڵاوکەرەوە=Churchill Livingstone/Elsevier|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٤٣-٠٦٦٦٠-٣|شوێن=Philadelphia}}</ref> بەڵام، وەرگرتنی نموونەی شانەکان زۆرجار بۆ نەخۆشەکە بەئازارە و دەستنیشانکردنی خانە تووشبووەکانیش دەکرێت قورس بێت. بۆیە، ڕێگەی تری ناڕاستەوخۆی بەرگریزانی (immunological) بۆ دەستنیشانکردن پەرەیان پێدراوە، لەوانە (enzyme-linked immunosorbent assay)، ستیکە پێچراوەکان بە ئەنتیجین، و پشکنینی ڕاستەوخۆی کۆبوونەوە (direct agglutination test). هەرچەندە ئەم پشکنینانە بە ئاسانی بەردەستن، بەڵام پشکنینی دەستنیشانکردنی ستاندارد نین بەهۆی کەمیی هەستیاری و تایبەتمەندێتییان. {{citation needed|date=May 2021}} چەندین پشکنینی جیاوازی کارلێکی زنجیرەییی پۆلیمەرەیز (PCR) بەردەستن بۆ دەستنیشانکردنی دی ئێن ئەی (DNA)ی لیشمانیا. <ref name="Barrett2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Barrett MP, Croft SL |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Management of trypanosomiasis and leishmaniasis |journal=British Medical Bulletin |بەرگ=١٠٤|issue=1 |پەڕەکان=١٧٥–٩٦|doi=10.1093/bmb/lds031 |pmc=٣٥٣٠٤٠٨|pmid=٢٣١٣٧٧٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBarrettCroft2012">Barrett MP, Croft SL (2012). </cite></ref> بەم پشکنینە، لە کۆتاییدا ڕێکارێکی دەستنیشانکردنی تایبەت و هەستیار بەردەستە. هەستیارترین پشکنینەکانی PCR دی ئێن ئەی (DNA)ی مینی بازنەییی کاینێتۆپلاست (minicircle kinetoplast)ی ناو مشەخۆرەکە بەکاردەهێنرێت. دی ئێن ئەی کاینێتۆپلاست زنجیرەکانی تێدایە بۆ پرۆتینەکانی مایتۆکۆندریال لە ماکسی بازنەکانیدا (نزیکەی ٢٥-٥٠ بۆ هەر مشەخۆرێک)، و RNAی ڕێنماییکەر لە مینی بازنەکانی (نزیکەی ١٠,٠٠٠ بۆ هەر مشەخۆرێک)ی کاینێتۆپلاستەکەدا هەیە. بەم ڕێگە تایبەتە، مرۆڤ هێشتا دەتوانێت لیشمانیا دەستنیشان بکات تەنانەت لەگەڵ بارێکی زۆر کەمی مشەخۆرەکەشدا. کاتێک پێویست بە دەستنیشانکردنی جۆرێکی دیاریکراوی لیشمانیا دەکات، نەک تەنها دۆزینەوەی، ڕێگاکانی تری PCR باشتر بوون. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bensoussan E, Nasereddin A, Jonas F, Schnur LF, Jaffe CL |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Comparison of PCR assays for diagnosis of cutaneous leishmaniasis |journal=Journal of Clinical Microbiology |بەرگ=٤٤|issue=4 |پەڕەکان=١٤٣٥–٩|doi=10.1128/JCM.44.4.1435-1439.2006 |pmc=١٤٤٨٦٢٩|pmid=١٦٥٩٧٨٧٣}}</ref> زۆربەی جۆرەکانی نەخۆشییەکە تەنها لە ئاژەڵە نائادەمییەکانەوە دەگوازرێنەوە، بەڵام هەندێکیان دەکرێت لە نێوان مرۆڤەکاندا بڵاوببنەوە. تووشبوون لە مرۆڤدا بەهۆی نزیکەی ٢١ جۆر لەو ٣٠ جۆرەوە دروست دەبێت کە شیردەرەکان تووش دەکەن؛ <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.cdc.gov/parasites/leishmaniasis/biology.html|سەردێڕ=CDC - Leishmaniasis - Biology |وێبگە=Centers for Disease Control and Prevention}}</ref> جۆرە جیاوازەکان وەک یەک دەردەکەون، بەڵام دەکرێت لەیەکتر جیابکرێنەوە لە ڕێگەی شیکاریی ئایزۆئەنزیم، شیکاریی زنجیرەی DNA، یان دژەتەنە مۆنۆکلۆناڵەکانەوە ([[:en:Monoclonal_antibodies|monoclonal antibodies]]). == خۆپاراستن == خۆپاراستن لە لیشمانیاسیز تیشک دەخاتە سەر کەمکردنەوەی ڕێژەی پێوەدانی مێشوولەی لمی و چارەسەرکردنی حاڵەتەکانی مرۆڤ بۆ ئەو مشەخۆرانەی کە بە پلەی یەکەم هی مرۆڤن وەکو Leishmania donovani و <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hong A, Zampieri RA, Shaw JJ, Floeter-Winter LM, Laranjeira-Silva MF |ساڵ=٢٠٢٠|سەردێڕ=One Health Approach to Leishmaniases: Understanding the Disease Dynamics through Diagnostic Tools |journal=Pathogens |بەرگ=٩|issue=10 |doi=10.3390/pathogens9100809 |pmc=٧٥٩٩٨٤٠|pmid=٣٣٠١٩٧١٣|doi-access=free |article-number=809}}</ref> Leishmania tropica، هەرچەندە ئەم جۆرەی دواییان سەرچاوەیەکی (ئەمبارێکی) گرنگی لە کەروێشکی بەردیندا (rock hyraxes) هەیە لە ئیسرائیل و لەوانەشە لە عەرەبستانی سعودیەدا بیبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Svobodova M, Votypka J, Peckova J, Dvorak V, Nasereddin A, Baneth G, Sztern J, Kravchenko V, Orr A, Meir D, Schnur LF, Volf P, Warburg A |ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Distinct Transmission Cycles of ''Leishmania tropica'' in 2 Adjacent Foci, Northern Israel |journal=Emerging Infectious Diseases |بەرگ=١٢|issue=12 |پەڕەکان=١٨٦٠–١٨٦٨|doi=10.3201/eid1212.060497 |pmc=٣٢٩١٣٥٤|pmid=١٧٣٢٦٩٣٦|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Svobodova M, Votypka J, Peckova J, Dvorak V, Nasereddin A, Baneth G, Sztern J, Kravchenko V, Orr A, Meir D, Schnur LF, Volf P, Warburg A |ساڵ=٢٠٠٦|سەردێڕ=Distinct Transmission Cycles of ''Leishmania tropica'' in 2 Adjacent Foci, Northern Israel |journal=Emerging Infectious Diseases |بەرگ=١٢|issue=12 |پەڕەکان=١٨٦٠–١٨٦٨|doi=10.3201/eid1212.060497 |pmc=٣٢٩١٣٥٤|pmid=١٧٣٢٦٩٣٦|doi-access=free}}</ref> {{Rp|26}}چارەسەرکردنی ڕزگاربووانی لیشمانیاسیزی هەناوی کە برینی پێستیان بۆ دروست دەبێت کە پێدەچێت تووشکەر بێت و پەیوەندی بە لیشمانیاسیزی پێستیی پاش کالا-ئازارەوە (post-kala azar dermal leishmaniasis) هەیە، دەتوانێت ڕێگری لە گواستنەوەی زیاتر بکات. <ref>{{cite report|title=Post-Kala-Azar Dermal Leishmaniasis: A Manual for Case Management and Control: Report of a WHO Consultative Meeting|publisher=World Health Organization|location=Kolkata, India|date=2–3 July 2012|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789241505215|access-date=13 June 2026|isbn=978-92-4-150521-5}}</ref> بەڵام، هەندێک جۆری لیشمانیا دەکرێت ئاژەڵی-مرۆیی (zoonotic) بن، وەک Leishmania infantum، کە هۆکارێکی گرنگی لیشمانیاسیزی هەناوییە لە ئەمریکاکان و ناوچەی دەریای ناوەڕاست کە هەم سەگ و هەم مرۆڤ تووش دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Davies CR, Kaye P, Croft SL, Sundar S |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Leishmaniasis: new approaches to disease control |journal=British Medical Journal |بەرگ=٣٢٦|issue=7385 |پەڕەکان=٣٧٧–٣٨٢|doi=10.1136/bmj.326.7385.377 |pmc=١١٢٥٢٤١|pmid=١٢٥٨٦٦٧٤}}</ref> <ref name="Cosma">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Cosma |یەکەم=Claudia |دوایین٢=Maia |یەکەم٢=Carla |دوایین٣=Khan |یەکەم٣=Nushrat |دوایین٤=Infantino |یەکەم٤=Maria |دوایین٥=Del Riccio |یەکەم٥=Marco |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Leishmaniasis in Humans and Animals: A One Health Approach for Surveillance, Prevention and Control in a Changing World |journal=Tropical Medicine and Infectious Disease |زمان=en |بەرگ=٩|issue=11 |پەڕە=٢٥٨|doi=10.3390/tropicalmed9110258 |issn=2414-6366 |pmc=١١٥٩٨٧٢٨|pmid=٣٩٥٩١٢٦٤|doi-access=free}}</ref> جۆرەکانی تر بەدوای سووڕی دارستانیدا دەڕۆن، لەگەڵ سەرچاوەی ئاژەڵی کێوی هەمەچەشن وەک کرتێنەرەکان، ئارامادیلۆ، یان تەمەڵەکان (sloths). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=González U, Pinart M, Sinclair D, Firooz A, Enk C, Vélez ID, Esterhuizen TM, Tristan M, Alvar J |ساڵ=٢٠١٥|سەردێڕ=Vector and reservoir control for preventing leishmaniasis |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٢٠١٥|issue=8 |doi=10.1002/14651858.CD008736.pub2 |pmc=٤٥٦١٥٢٥|pmid=٢٦٢٤٦٠١١|doi-access=free |article-number=CD008736}}</ref> بەم پێیە، ستراتیژییەکانی خۆپاراستن پشت دەبەستن بە جۆرە سەرەکییەکەی لیشمانیا و مێشوولەی لمی و ئەو سووڕانەی گواستنەوە کە لەسەر ئاستی ناوچەیی نێوەندگیریی دەکەن. === خۆپاراستنی کەسی === * بەکارهێنانی دژەمێروو (مێروودەرکەر) لەسەر پێستی ڕووت و لەژێر کۆتایی قۆڵ و قاچی پانتۆڵدا. پەیڕەوی ڕێنماییەکانی سەر لێبڵی دژەمێرووەکە بکە. کاریگەرترین دژەمێرووەکان بەگشتی ئەوانەن کە ماددەی کیمیایی DEET (N,N-diethylmetatoluamide) یان تێدایە <ref name="Prevention">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Prevention |یەکەم=CDC-Centers for Disease Control and |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.cdc.gov/parasites/leishmaniasis/prevent.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=cdc.gov |زمان=en-us |سەردێڕ=CDC – Leishmaniasis – Prevention & Control}}</ref> * لیشمانیاسیز دەکرێت تا ڕادەیەک پێشگیری لێ بکرێت لە ڕێگەی بەکارهێنانی ئەو تۆڕانەی کە بە مێرووکوژ یان دژەمێروو چارەسەر کراون لە کاتی خەوتندا. <ref name="WHO20142">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221184012/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=World Health Organization |سەردێڕ=Leishmaniasis Fact sheet N°375 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بۆ دابینکردنی پاراستنێکی باش لە مێشوولەی لمی، تۆڕی قەبارە وردی ٠.٦ ملم یان کەمتر پێویستە، بەڵام تۆڕی مێشوولە بە قەبارەی ١.٢ ملم تەنها کەمکردنەوەیەکی سنووردار لە ژمارەی پێوەدانی مێشوولەی لمی دابین دەکات. <ref name="contphle">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Alexander B, Maroli M |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٣|سەردێڕ=Control of phlebotomine sandflies |journal=Medical and Veterinary Entomology |بەرگ=١٧|issue=1 |پەڕەکان=١–١٨|doi=10.1046/j.1365-2915.2003.00420.x |pmid=١٢٦٨٠٩١٩|s2cid=31387956 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" id="CITEREFAlexanderMaroli2003"><span class="cx-segment" data-segmentid="777">[[doi:10.1046/j.1365-2915.2003.00420.x|"Control of phlebotomine sandflies"]]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="778">''Medical and Veterinary Entomology''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="779">'''17''' (1): <span class="nowrap">1–</span>18. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="780">[[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1046/j.1365-2915.2003.00420.x|10.1046/j.1365-2915.2003.00420.x]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12680919 12680919]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="783">[[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:31387956 31387956].</span></cite></ref> تۆڕە قەبارە وردترەکان خاڵی نەرێنییان ئەوەیە کە تێچوویان زیاترە و سووڕی هەوا کەم دەکەنەوە کە ئەمەش دەتوانێت ببێتە هۆی گەرمبوونی زۆر. زۆربەی هێرشەکانی مێشوولەی لمی فلێبۆتۆماین لە کاتی خۆرئاوابووندا ڕوودەدەن نەک لە شەودا، بۆیە لەوانەیە بەسوود بێت کە تۆڕ بەسەر دەرگا و پەنجەرەکاندا بدرێت یان دژەمێروو بەکاربهێنرێت. <ref name="Prevention2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Prevention |یەکەم=CDC-Centers for Disease Control and |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.cdc.gov/parasites/leishmaniasis/prevent.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=cdc.gov |زمان=en-us |سەردێڕ=CDC – Leishmaniasis – Prevention & Control}}</ref> * بەکارهێنانی ملییەی سەگ (ئەستۆکە) کە بە مێرووکوژ چارەسەر کرابێت و چارەسەرکردن یان لەناوبردنی سەگە تووشبووەکان. {{citation needed|date=January 2023}} * پرژاندنی ماڵ و ئاژەڵخانەکان بە مێرووکوژ.<ref name="contphle2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Alexander B, Maroli M |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٣|سەردێڕ=Control of phlebotomine sandflies |journal=Medical and Veterinary Entomology |بەرگ=١٧|issue=1 |پەڕەکان=١–١٨|doi=10.1046/j.1365-2915.2003.00420.x |pmid=١٢٦٨٠٩١٩|s2cid=31387956 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" id="CITEREFAlexanderMaroli2003"><span class="cx-segment" data-segmentid="777">[[doi:10.1046/j.1365-2915.2003.00420.x|"Control of phlebotomine sandflies"]]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="778">''Medical and Veterinary Entomology''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="779">'''17''' (1): <span class="nowrap">1–</span>18. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="780">[[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1046/j.1365-2915.2003.00420.x|10.1046/j.1365-2915.2003.00420.x]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12680919 12680919]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="783">[[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:31387956 31387956].</span></cite></ref> * خۆپاراستن و کۆنترۆڵکردنی لیشمانیاسیز پێویستی بە نزیکبوونەوەیەکی فرەلایەن هەیە. پرژاندنی مێرووکوژ، تۆڕی چارەسەرکراو، و بەڕێوەبردنی حاڵەتەکان ستراتیژییەکی باون کە بەکاردەهێنرێن، لە کاتێکدا نزیکبوونەوەی زیاتر بۆ کۆنترۆڵکردنی نەخۆشییەکە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن لێکۆڵینەوەیان لەسەر دەکرێت. === کۆنترۆڵکردنی گوێزەرەوەکان === * نزیکبوونەوەی بەڕێوەبردنی یەکخراوی گواستەرەوەکان (IVM) کلیلێکە بۆ کەمکردنەوەی دانیشتووانی مێشوولەی لمی. هەندێک لە نوێترین ستراتیژییەکان بریتین لە: * توێژینەوە بەردەوامە بۆ گۆڕینی بۆماوەیی مێشوولەی لمی بۆ کەمکردنەوەی توانایان بۆ گواستنەوەی مشەخۆرەکانی لیشمانیا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kumari |یەکەم=Yasoda |دوایین٢=Gunathilaka |یەکەم٢=Nayana |دوایین٣=Amarasinghe |یەکەم٣=Deepika |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=A comprehensive review of biological and genetic control approaches for leishmaniasis vector sand flies; emphasis towards promoting tools for integrated vector management |journal=PLOS Neglected Tropical Diseases |زمان=en |بەرگ=١٩|issue=1 |doi=10.1371/journal.pntd.0012795 |issn=1935-2735 |pmc=١١٧٧١٨٧٠|pmid=٣٩٨٦٩٥٨٧|doi-access=free |article-number=e0012795}}</ref> * تەڵەی شەکری ژەهراوی سەرنجڕاکێش (ATSBs) مێشوولە لمییەکان ڕادەکێشێت و دەیانکوژێت کە لە شەکری ڕووەکەکان دەخۆن. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Operational Manual on Leishmaniasis Vector Control, Surveillance, Monitoring and Evaluation|ڕێکەوت=٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=World Health Organization|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٤-٠٠٦٠٣٤-٠|edition=1st|شوێن=Geneva}}</ref> * دژەمێرووی بۆشایی (Spatial repellents) و بۆیەی مێرووکوژ بەربەستی درێژخایەن دروست دەکەن لە دژی مێشوولەی لمی. <ref name=":2" /> === کۆنترۆڵکردنی سەرچاوە === * '''ڕێوشوێنەکانی کۆنترۆڵکردنی سەگ:''' سەگی ماڵی سەرچاوەیەکی سەرەکییە بۆ Leishmania infantum لەو ناوچانەی کە لیشمانیاسیزی هەناوییان تێدا باوە. لەجیاتی لەناوبردنی بەرفراوانی سەگ، کە سەلمێنراوە بێکاریگەر و جێگەی مشتومڕە، ملییەی سەگ (ئەستۆکە) کە بە دێلتامیسڕین (deltamethrin) چارەسەر کراوە وەک جێگرەوەیەکی سەلامەتتر و کاریگەرتر ناسێنراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Halbig |یەکەم=P. |دوایین٢=Hodjati |یەکەم٢=M. H. |دوایین٣=Mazloumi-Gavgani |یەکەم٣=A. S. |دوایین٤=Mohite |یەکەم٤=H. |دوایین٥=Davies |یەکەم٥=C. R. |ڕێکەوت=٢٠٠٠|سەردێڕ=Further evidence that deltamethrin-impregnated collars protect domestic dogs from sandfly bites |ناونیشان=https://resjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1046/j.1365-2915.2000.00229.x |journal=Medical and Veterinary Entomology |زمان=en |بەرگ=١٤|issue=2 |پەڕەکان=٢٢٣–٢٢٦|doi=10.1046/j.1365-2915.2000.00229.x |issn=1365-2915 |pmid=١٠٨٧٢٨٦٩|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> * '''سەرچاوەکانی ئاژەڵی کێوی:''' کۆنترۆڵکردنی سەرچاوەکانی ئاژەڵی کێوی وەک کرتێنەرەکان، توورەکەدارەکان (marsupials)، تەمەڵەکان (sloths)، و ئارامادیلۆکان زۆر قورسترە بەهۆی نیگەرانییەکانی پەیوەست بە پاراستنی ژینگە. <ref name="Cosma">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Cosma |یەکەم=Claudia |دوایین٢=Maia |یەکەم٢=Carla |دوایین٣=Khan |یەکەم٣=Nushrat |دوایین٤=Infantino |یەکەم٤=Maria |دوایین٥=Del Riccio |یەکەم٥=Marco |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Leishmaniasis in Humans and Animals: A One Health Approach for Surveillance, Prevention and Control in a Changing World |journal=Tropical Medicine and Infectious Disease |زمان=en |بەرگ=٩|issue=11 |پەڕە=٢٥٨|doi=10.3390/tropicalmed9110258 |issn=2414-6366 |pmc=١١٥٩٨٧٢٨|pmid=٣٩٥٩١٢٦٤|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCosmaMaiaKhanInfantino2024">Cosma C, Maia C, Khan N, Infantino M, Del Riccio M (28 October 2024). </cite></ref> * '''کوتان:''' ڤاکسینی سەگ پەرەی پێدراوە و ئێستا لە هەندێک ناوچە بەکاردەهێنرێت بۆ کەمکردنەوەی گواستنەوە. لەکاتێکدا، تا ساڵی ٢٠٢٦، هیچ ڤاکسینێکی مرۆیی کە بە تەواوی پەسەند کرابێت بەردەست نییە، بەڵام قۆناغی یەکەمی تاقیکردنەوە کلینیکییەکان بۆ یەکەمین ڤاکسینی لیشمانیاسیز خەریکە دەست پێدەکات. ئەم ڤاکسینە نوێیە تەکنەلۆژیای دەستکاریکردنی جینی CRISPR بەکاردەهێنێت، و بڕیارە تاقیکردنەوەکان لە کینیا، بەڕازیل و هەروەها لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە بچن. <ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Coelho |یەکەم=Eduardo A. F. |سەردێڕ=Vaccines for Neglected Pathogens: Strategies, Achievements and Challenges : Focus on Leprosy, Leishmaniasis, Melioidosis and Tuberculosis |ڕێکەوت=٢٠٢٣|پەڕەکان=٢٨١–٣٠٦|editor-last=Christodoulides |editor-first=Myron |chapter=Vaccines for Canine Leishmaniasis |شوێن=Cham |بڵاوکەرەوە=Springer International Publishing |زمان=en |doi=10.1007/978-3-031-24355-4_13 |ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣١-٢٤٣٥٥-٤|دوایین٢=Christodoulides |یەکەم٢=Myron |doi-access=free}}</ref> == چارەسەر == [[پەڕگە:Paromomycin_structure.svg|چەپ|وێنۆک|پارۆمۆمایسین (Paromomycin) چارەسەرێکی هەرزان و کاریگەرە بۆ لیشمانیاسیز.]] چارەسەرەکە دیاری دەکرێت بەپێی ئەوەی نەخۆشییەکە لە کوێ تووشی کەسەکە بووە، جۆری لیشمانیاکە، و جۆری تووشبوونەکە. <ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/|سەردێڕ=Leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221184012/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|وێبگە=World Health Organization}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ "Leishmaniasis Fact sheet N°375"]. </cite></ref> بۆ لیشمانیاسیزی هەناوی لە هیندستان، ئەمریکای باشوور، و دەریای ناوەڕاست، ئامفۆتێریسین بی-ی لایپۆسۆماڵ (liposomal amphotericin B) چارەسەری پێشنیارکراوە و زۆرجار وەک یەک ژەم بەکاردەهێنرێت. <ref name="Barrett2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Barrett MP, Croft SL |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Management of trypanosomiasis and leishmaniasis |journal=British Medical Bulletin |بەرگ=١٠٤|issue=1 |پەڕەکان=١٧٥–٩٦|doi=10.1093/bmb/lds031 |pmc=٣٥٣٠٤٠٨|pmid=٢٣١٣٧٧٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBarrettCroft2012">Barrett MP, Croft SL (2012). </cite></ref> <ref name="Sun2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sundar S, Chakravarty J |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Leishmaniasis: an update of current pharmacotherapy |journal=Expert Opinion on Pharmacotherapy |بەرگ=١٤|issue=1 |پەڕەکان=٥٣–٦٣|doi=10.1517/14656566.2013.755515 |pmid=٢٣٢٥٦٥٠١|s2cid=207479873}}</ref> ڕێژەی چاکبوونەوە بە یەک ژەم لە ئامفۆتێریسین بی بە ٩٥٪ ڕاپۆرت کراوە. <ref name="Barrett2012" /> لە هیندستان، نزیکەی هەموو تووشبوونەکان بەرگرییان هەیە دژی دژە-ئەنتیمۆنییە پێنج-گێردەکان (pentavalent antimonials). <ref name="Barrett2012" /> لە ئەفریقا، بە تایبەت لە ڕۆژهەڵاتی ئەفریقا، تێکەڵەیەک لە میلتێفۆسین (Miltefosine) و پارۆمۆمایسین (paromomycin), <ref name="Sun2013" /> بەڵام ئەمانە دەتوانن کاریگەری لاوەکی بەرچاویان هەبێت. <ref name="Barrett2012" /> میلتێفۆسین، کە دەرمانێکی دەمەکییە، کاریگەرە بۆ هەردوو جۆری لیشمانیاسیزی هەناوی و پێستی. <ref name="Dor2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Dorlo TP, Balasegaram M, Beijnen JH, de Vries PJ |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Miltefosine: a review of its pharmacology and therapeutic efficacy in the treatment of leishmaniasis |journal=The Journal of Antimicrobial Chemotherapy |بەرگ=٦٧|issue=11 |پەڕەکان=٢٥٧٦–٩٧|doi=10.1093/jac/dks275 |pmid=٢٢٨٣٣٦٣٤|doi-access=free}}</ref> کاریگەرییە لاوەکییەکانی بەگشتی سووکن، هەرچەندە دەکرێت ببێتە هۆی تێکچوونی زگماکی ئەگەر لە ماوەی سێ مانگی پێش سکپڕبووندا وەربگیرێت. <ref name="Barrett2012" /> <ref name="Dor2012" /> پێناچێت بۆ L. major یان L. braziliensis کاریگەر بێت. <ref name="Min2007">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Minodier P, Parola P |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=Cutaneous leishmaniasis treatment |journal=Travel Medicine and Infectious Disease |بەرگ=٥|issue=3 |پەڕەکان=١٥٠–٨|doi=10.1016/j.tmaid.2006.09.004 |pmid=١٧٤٤٨٩٤١}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMinodierParola2007">Minodier P, Parola P (May 2007). </cite></ref> ترایفلورالین (Trifluralin)، کە دەرمانێکی قڕکەری گژوگیایە، سەلمێنراوە کە چارەسەرێکی کاریگەرە لە شێوەی مەرهەمدا، بەبێ کاریگەریی لاوەکیی شیکردنەوەی خوێن (hemolytic) یان ژەهراویبوونی خانەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Esteves |یەکەم=M. A. |دوایین٢=Fragiadaki |یەکەم٢=I. |دوایین٣=Lopes |یەکەم٣=R. |دوایین٤=Scoulica |یەکەم٤=E. |دوایین٥=Cruz |یەکەم٥=M. E. M. |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Synthesis and biological evaluation of trifluralin analogues as antileishmanial agents |ناونیشان=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0968089609009948 |journal=Bioorganic & Medicinal Chemistry |بەرگ=١٨|issue=1 |پەڕەکان=٢٧٤–٢٨١|doi=10.1016/j.bmc.2009.10.059 |pmid=١٩٩٢٦٢٩٣|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> توێژینەوە نوێیەکان لەسەر چارەسەری لیشمانیاسیز لێکۆڵینەوە لە چارەسەرە تێکەڵاوەکان، دەرمانەکانی بنەمای نانۆتەکنۆلۆژیا، و چارەسەری بەرگری دەکەن. چارەسەرە تێکەڵاوەکانی وەک ئامفۆتێریسین بی-ی لایپۆسۆماڵ (L-AmB) لەگەڵ میلتێفۆسین یان پارۆمۆمایسین، ڕێژەی چاکبوونەوەی بەرزیان پیشانداوە بۆ لیشمانیاسیزی هەناوی لە هەمان کاتدا کاتی چارەسەر و کاریگەرییە لاوەکییەکانیش کەم دەکەنەوە. <ref name="Sun2013">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Sundar S, Chakravarty J |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Leishmaniasis: an update of current pharmacotherapy |journal=Expert Opinion on Pharmacotherapy |بەرگ=١٤|issue=1 |پەڕەکان=٥٣–٦٣|doi=10.1517/14656566.2013.755515 |pmid=٢٣٢٥٦٥٠١|s2cid=207479873}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSundarChakravarty2013">Sundar S, Chakravarty J (January 2013). </cite></ref> ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO) چارەسەری تێکەڵاوی بنەما-میلتێفۆسین پێشنیار دەکات بۆ حاڵەتە دیاریکراوەکانی لیشمانیاسیزی هەناوی. <ref name="Sun2013" /> چارەسەرەکان لەسەر بنەمای [[نانۆتەکنۆلۆژیا]]، لەوانە نانۆتەنۆلکەکانی چەوری و کانزایی، گەیاندنی دەرمان باشتر دەکەن لە ڕێگەی ئامانجگرتنی مشەخۆرەکان بە شێوەیەکی وردتر و کەمکردنەوەی ژەهراویبوون. <ref name="Sun2013" /> چارەسەرەکانی هەموارکەری بەرگری، وەکو ئینتەرفیرۆن-گاما (IFN-γ)، لەژێر لێکۆڵینەوەدان بۆ توانایان لە بەهێزکردنی وەڵامدانەوەی بەرگری دژی تووشبوونی لیشمانیا. <ref name="Sun2013" /> بەڵگەکان سەبارەت بە چارەسەری لیشمانیاسیزی پێستی لاوازن. <ref name="Barrett20122">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Barrett MP, Croft SL |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Management of trypanosomiasis and leishmaniasis |journal=British Medical Bulletin |بەرگ=١٠٤|issue=1 |پەڕەکان=١٧٥–٩٦|doi=10.1093/bmb/lds031 |pmc=٣٥٣٠٤٠٨|pmid=٢٣١٣٧٧٦٨}}</ref> چەندین چارەسەری سەروپێستی (topical) دەکرێت بۆ لیشمانیاسیزی پێستی بەکاربهێنرێن. ئەوەی کام چارەسەر کاریگەرە پشت دەبەستێت بە جۆرەکە، و پارۆمۆمایسینی سەروپێستی کاریگەرە بۆ L. major، L. tropica، L. mexicana، L. panamensis، و L. braziliensis. <ref name="Min20073">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Minodier P, Parola P |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=Cutaneous leishmaniasis treatment |journal=Travel Medicine and Infectious Disease |بەرگ=٥|issue=3 |پەڕەکان=١٥٠–٨|doi=10.1016/j.tmaid.2006.09.004 |pmid=١٧٤٤٨٩٤١}}</ref> پێنتامیدین کاریگەرە بۆ L. guyanensis. <ref name="Min20072">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Minodier P, Parola P |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=Cutaneous leishmaniasis treatment |journal=Travel Medicine and Infectious Disease |بەرگ=٥|issue=3 |پەڕەکان=١٥٠–٨|doi=10.1016/j.tmaid.2006.09.004 |pmid=١٧٤٤٨٩٤١}}</ref> پێدەچێت فلوکۆنازۆل یان ئیتراکۆنازۆل (itraconazole)ی دەمەکی کاریگەر بن لە حاڵەتی L. major و L. tropica. <ref name="Barrett20123">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Barrett MP, Croft SL |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Management of trypanosomiasis and leishmaniasis |journal=British Medical Bulletin |بەرگ=١٠٤|issue=1 |پەڕەکان=١٧٥–٩٦|doi=10.1093/bmb/lds031 |pmc=٣٥٣٠٤٠٨|pmid=٢٣١٣٧٧٦٨}}</ref><ref name="Min20074">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Minodier P, Parola P |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=Cutaneous leishmaniasis treatment |journal=Travel Medicine and Infectious Disease |بەرگ=٥|issue=3 |پەڕەکان=١٥٠–٨|doi=10.1016/j.tmaid.2006.09.004 |pmid=١٧٤٤٨٩٤١}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٥ بەڵگەی سنووردار هەیە بۆ پشتیوانیکردن لە بەکارهێنانی چارەسەری گەرمی لە لیشمانیاسیزی پێستیدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Von Stebut E |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Leishmaniasis |journal=Journal of the German Society of Dermatology |بەرگ=١٣|issue=3 |پەڕەکان=١٩١–٢٠٠; quiz ٢٠١|doi=10.1111/ddg.12595 |pmid=٢٥٧٢١٦٢٦|s2cid=221649492}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٨، هیچ توێژینەوەیەک کاریگەریی تەواوکەرە خۆراکییە دەمەکییەکانی دیاری نەکردووە لەسەر لیشمانیاسیزی هەناوی کە بە دەرمانی دژە-لیشمانیا چارەسەر دەکرێت. <ref name=":4">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Custodio E, López-Alcalde J, Herrero M, Bouza C, Jimenez C, Storcksdieck Genannt Bonsmann S, Mouratidou T, López-Cuadrado T, Benito A, Alvar J |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Nutritional supplements for patients being treated for active visceral leishmaniasis |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |بەرگ=٢٠١٨|issue=3 |doi=10.1002/14651858.CD012261.pub2 |pmc=٦٤٩٤١٩٥|pmid=٢٩٥٧٨٢٣٧|article-number=CD012261}}</ref> لەبەر ئەم هۆکارە، نەزانراوە ئایا تەواوکەرە خۆراکییەکان بێکاریگەرن (یان کاریگەرن). <ref name=":4" /> توێژینەوەی زیاتر لەوانە تاقیکردنەوەی کۆنترۆڵکراوی هەڕەمەکیی کوالێتی بەرز (randomized controlled trials) پێویستن بۆ دیاریکردنی ئەوەی ئایا تەواوکەرەکان بەسوودن، و ئەگەر وایە، بە چ ژەمێک، بۆ یارمەتیدانی ئەو کەسانەی کە نەخۆشیی هەناوی لیشمانیایان (VL) هەیە و خەریکی چارەسەرن بە دەرمانی دژە-لیشمانیا. <ref name=":4" /> پەیمانگای تەندروستی وەن وۆرلد دەرمانی پارۆمۆمایسین بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشی لیشمانیا ناساندەوە، ئەنجامەکانی بووە هۆی پەسەندکردنی وەک دەرمانی هەتیو . هەروەها دەستپێشخەری دەرمان بۆ نەخۆشییە پشتگوێخراوەکان چالاکانە ئاسانکاری دەکات بۆ گەڕان بەدوای چارەسەرە نوێیەکان. چارەسەرێک بە پارۆمۆمایسین نزیکەی ١٠ دۆلاری ئەمریکی تێدەچێت. ئەو دەرمانە لە سەرەتادا لە ساڵانی ١٩٥٠دا ناسێندرابوو بەڵام وازی لێهێنرابوو، چونکە قازانجی نابێت، چونکە نەخۆشییەکە زیاتر تووشی خەڵکی هەژار دەبێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠٠٦|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/07/31/health/31charity.html|سەردێڕ=A Small Charity Takes Lead in Fighting a Disease |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220101801/http://www.nytimes.com/2006/07/31/health/31charity.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=[[New York Times]]}}</ref> حکومەتی هیندستان لە ساڵی ٢٠٠٦دا بە فەرمی فرۆشتن و بەکارهێنانی پارۆمۆمایسینی پەسەند کرد، کە ئەمەش هەنگاوێکی گەورە بوو بۆ دابینکردنی چارەسەرێکی کاریگەر و کەم-تێچوو بۆ نەخۆشەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.oneworldhealth.org/drug_program|سەردێڕ=http://www.oneworldhealth.org/drug_program |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100606042359/http://www.oneworldhealth.org/drug_program |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٢ ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی بە سەرکەوتوویی دانوستانی لەگەڵ بەرهەمهێنەران کردبوو بۆ بەدەستهێنانی تێچوویەکی کەمتر بۆ ئامفۆتێریسین بی-ی لایپۆسۆماڵ، بۆ ١٨ دۆلاری ئەمریکی بۆ هەر شووشەیەک، بەڵام چەندین شووشە پێویستن بۆ چارەسەر و دەبێت لە پلەی گەرمیی جێگیر و فێنکدا بهێڵرێتەوە. <ref name="Barrett2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Barrett MP, Croft SL |ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Management of trypanosomiasis and leishmaniasis |journal=British Medical Bulletin |بەرگ=١٠٤|issue=1 |پەڕەکان=١٧٥–٩٦|doi=10.1093/bmb/lds031 |pmc=٣٥٣٠٤٠٨|pmid=٢٣١٣٧٧٦٨}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBarrettCroft2012">Barrett MP, Croft SL (2012). </cite></ref> == پەتاناسی == [[پەڕگە:Parasite130072-fig1_Map_of_cutaneous_leishmaniasis_in_North_Africa.tif|ڕاست|وێنۆک|لیشمانیاسیزی پێستی لە باکووری ئەفریقا؛ Leishmania infantum = سەوز، Leishmania major = شین، Leishmania tropica = سوور <ref name="Aoun">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Aoun K, Bouratbine A |ساڵ=٢٠١٤|سەردێڕ=Cutaneous leishmaniasis in North Africa: a review |journal=Parasite |بەرگ=٢١|پەڕە=١٤|doi=10.1051/parasite/2014014 |pmc=٣٩٥٢٦٥٦|pmid=٢٤٦٢٦٣٠١|doi-access=free}} {{Open access}}</ref>]] [[پەڕگە:Leishmaniasis_world_map_-_DALY_-_WHO2002.svg|وێنۆک|ساڵانی ژیانی لەدەستچوو بەهۆی کەمئەندامییەوە (DALY) بۆ لیشمانیاسیز بۆ هەر ١٠٠,٠٠٠ دانیشتوویەک<templatestyles src="Div col/styles.css" />{{Div col|small=yes|colwidth=10em}} {{Legend|#b3b3b3|داتا نییە}} {{Legend|#ffff65|کەمتر لە 20}} {{Legend|#fff200|20–30}} {{Legend|#ffdc00|30–40}} {{Legend|#ffc600|40–50}} {{Legend|#ffb000|50–60}} {{Legend|#ff9a00|60–70}} {{Legend|#ff8400|70–80}} {{Legend|#ff6e00|80–100}} {{Legend|#ff5800|100–120}} {{Legend|#ff4200|120–150}} {{Legend|#ff2c00|150–200}} {{Legend|#cb0000|زیاتر لە 200}} {{Div col end}}]] لە کۆی ٢٠٠ وڵات و ناوچە کە ڕاپۆرت دەدەن بە WHO، ٩٩ وڵات و ناوچە تا ساڵی ٢٠٢٤ لیشمانیاسیزیان تێدا باوە (endemic). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/gho/neglected_diseases/leishmaniasis/en/|سەردێڕ=Neglected tropical diseases |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=WHO Global Health Observatory}}</ref> ئەو ژینگەیەی کە لیشمانیاسیزی تێدا دەدۆزرێتەوە لە دارستانە باراناوییەکانی ئەمریکای ناوەڕاست و باشوورەوە دەستپێدەکات تا دەگاتە بیابانەکانی ڕۆژئاوای ئاسیا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. بەپێی ئامارەکان نزیکەی ١٢ ملیۆن کەس لە سەرانسەری جیهاندا تووش دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/leishmaniasis/burden/magnitude/burden_magnitude/en/index.html|سەردێڕ=WHO {{!}} Magnitude of the problem |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131026230723/http://www.who.int/leishmaniasis/burden/magnitude/burden_magnitude/en/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> ساڵانە بە مەزەندە لیشمانیاسیز تووشی ٧٠٠,٠٠٠ بۆ ١ ملیۆن کەسی نوێ دەبێت، و زیاتر لە ملیارێک کەس لەو ناوچانە دەژین کە نەخۆشییەکەی تێدا باوە و مەترسیی تووشبوونیان لەسەرە. <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/leishmaniasis|سەردێڕ=Leishmaniasis |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.who.int |زمان=en}}</ref> لیشمانیاسیزی هەناوی جۆرێکی کوشندەیە کە ئەگەری سەرهەڵدانی هەیە، و ساڵانە ٥٠,٠٠٠ بۆ ٩٠,٠٠٠ حاڵەت لە سەرانسەری جیهاندا دروست دەکات. بەڵام تەنها ٢٥-٤٥٪ بۆ WHO ڕاپۆرت دەکرێن. <ref name=":3" /> لیشمانیاسیزی پێستی باوترین جۆرە و ساڵانە ٦٠٠,٠٠٠ بۆ ١ ملیۆن حاڵەتی نوێی هەیە بەڵام تەنها ٢٠٠,٠٠٠ بە فەرمی ڕاپۆرت دەکرێن. <ref name=":3" /> زۆرترین جار لە ئەفغانستان، جەزائیر، بەڕازیل، کۆڵۆمبیا، و ئێران باوە. لیشمانیاسیزی پێستی-لیکاوی دەگمەنترە و زیاتر لە ٩٠٪ی حاڵەتەکان لە بۆلیڤیا، بەڕازیل، و پیرۆ ڕوودەدەن. <ref name=":3" /> فۆڕمی ناوپۆشی زیاتر لە بەنگلادیش، بەرازیل، ئەسیوپیا، هیندستان و سودان باو دەبێت. <ref name="WHO2014">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/|سەردێڕ=Leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140221184012/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|وێبگە=World Health Organization}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs375/en/ "Leishmaniasis Fact sheet N°375"]. </cite></ref> جۆرە هەناوییەکە لە بەنگلادیش، بەڕازیل، ئیثیۆپیا، هیندستان، و سودان باوترینە.[2] بەپێی نوێترین ڕاپۆرتی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠٢٥، نزیکەی ٨٥٪ی کۆی حاڵەتەکانی لیشمانیاسیزی هەناوی لە حەوت وڵاتدا تۆمارکراون: بەڕازیل، ئیثیۆپیا، هیندستان، کینیا، سۆماڵ، باشووری سودان و سودان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/leishmaniasis/burden/en/|سەردێڕ=Epidemiological situation |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20040630170300/http://www.who.int/leishmaniasis/burden/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=World Health Organization}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٠، بووە هۆی نزیکەی ٥٢,٠٠0 مردن، کە دابەزیوە لە ٨٧,٠٠٠ لە ساڵی ١٩٩٠دا. <ref name="Loz2012">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Lim S, Shibuya K, Aboyans V, etal |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010 |ناونیشان=https://zenodo.org/record/2557786 |journal=Lancet |بەرگ=٣٨٠|issue=9859 |پەڕەکان=٢٠٩٥–١٢٨|doi=10.1016/S0140-6736(12)61728-0 |pmc=١٠٧٩٠٣٢٩|pmid=٢٣٢٤٥٦٠٤|s2cid=1541253 |hdl-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLozanoNaghaviForemanLim2012">Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Lim S, Shibuya K, Aboyans V, et&nbsp;al. (December 2012). </cite></ref> لیشمانیاسیز لە زۆربەی بەشەکانی ئەمریکاکان لە باکووری ئەرجەنتینەوە تا باشووری تێکساس دەدۆزرێتەوە، هەرچەندە لە ئۆرۆگوای یان چیلیدا نییە، و لەم دواییانەدا دەرکەوتووە کە خەریکە بڵاودەبێتەوە بۆ باکووری تێکساس و ئۆکلاهۆما، <ref name="Dallas News">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.dallasnews.com/sharedcontent/dws/dn/latestnews/stories/091507dnmetskin.d3fcc2e2.html|سەردێڕ=Rare, non-fatal skin disease found in N. Texans {{!}} News for Dallas, Texas {{!}} Dallas Morning News {{!}} Latest News |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091227070142/http://www.dallasnews.com/sharedcontent/dws/dn/latestnews/stories/091507dnmetskin.d3fcc2e2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Clarke CF, Bradley KK, Wright JH, Glowicz J |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Case report: Emergence of autochthonous cutaneous leishmaniasis in northeastern Texas and southeastern Oklahoma |journal=The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene |بەرگ=٨٨|issue=1 |پەڕەکان=١٥٧–٦١|doi=10.4269/ajtmh.2012.11-0717 |pmc=٣٥٤١٧٢٨|pmid=٢٣١٨٥٠٧٨}}</ref> و فراوانبوونی زیاتر بەرەو باکوور لەوانەیە بەهۆی گۆڕانی کەشوهەواوە ئاسانتر ببێت چونکە ژینگەی زیاتر گونجاو دەبێت بۆ جۆرەکانی گواستەرەوە و سەرچاوەی لیشمانیاسیز. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=González C, Wang O, Strutz SE, González-Salazar C, Sánchez-Cordero V, Sarkar S |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Climate change and risk of leishmaniasis in north america: predictions from ecological niche models of vector and reservoir species |journal=PLOS Neglected Tropical Diseases |بەرگ=٤|issue=1 |doi=10.1371/journal.pntd.0000585 |pmc=٢٧٩٩٦٥٧|pmid=٢٠٠٩٨٤٩٥|doi-access=free |article-number=e585}}</ref> لیشمانیاسیز لە ئەمریکای لاتین هەروەها بە پاپالۆمۆیۆ (papalomoyo)، پاپا لۆ مۆیۆ (papa lo moyo)، ئولسێرا دی لۆس چیکلێرۆس (úlcera de los chicleros)، و چیکلێرا (chiclera) دەناسرێت. <ref name="http://almanaqueept.net/">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.almanaqueept.net/Publicaciones/1985/198525.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110723012227/http://www.almanaqueept.net/Publicaciones/1985/198525.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٤دا، بە مەزەندە ٣,٤٠٠ سەرباز لە سوپای کۆڵۆمبیا، کە لە دارستانەکانی نزیک باشووری وڵاتەکەدا کاریان دەکرد (بەتایبەتی لە دەوروبەری پارێزگاکانی مێتا و گواڤیارە)، تووشی لیشمانیاسیز بوون. دەوترێت، یەکێک لە هۆکارە بەشدارەکان ئەوە بووە کە زۆرێک لە سەربازە تووشبووەکان ئەو دژەمێرووەیان بەکارنەهێناوە کە بە فەرمی پێیان دراوە بەهۆی بۆنە بێزارکەرەکەیەوە. نزیکەی ١٣,٠٠٠ حاڵەتی نەخۆشییەکە لە تەواوی کۆڵۆمبیادا بە درێژایی ساڵی ٢٠٠٤ تۆمارکران، و نزیکەی ٣٦٠ حاڵەتی نوێی نەخۆشییەکە لە نێو سەربازەکاندا لە مانگی شوباتی ٢٠٠٥دا ڕاپۆرت کرابوون. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.serviciojesuitaarefugiados-vzla.org/informes/infront-feb2005.html|سەردێڕ=www.serviciojesuitaarefugiados-vzla.org |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20051110025422/http://www.serviciojesuitaarefugiados-vzla.org/informes/infront-feb2005.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥}}</ref> نەخۆشییەکە لە زۆربەی ناوچەکانی ئاسیا و لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەدۆزرێتەوە. لە ناوخۆی ئەفغانستاندا، لیشمانیاسیز بە شێوەیەکی باو لە کابوڵ ڕوودەدات، کە بەشێکی دەگەڕێتەوە بۆ خراپیی پاکوخاوێنی و ئەو پاشماوانەی کە لە شەقامەکاندا کۆنەکرابوونەوە، کە ئەمەش ژینگەیەکی لەبار بۆ مێشوولەی لمییەکانی بڵاوکەرەوەی مشەخۆرەکە دروست دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://english.aljazeera.net/NR/exeres/8A2BB5AC-A330-4AF3-8ABA-7177872EC80F.htm|سەردێڕ=Breaking News, World News and Video from Al Jazeera |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070618183239/http://english.aljazeera.net/NR/exeres/8A2BB5AC-A330-4AF3-8ABA-7177872EC80F.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|وێبگە=Al Jazeera English}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Birsel |یەکەم=Robert |ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.e-ariana.com/ariana/eariana.nsf/allDocs/3D54699903FBCF92872572D4004E8BA7?OpenDocument|سەردێڕ=Casino Stories from the Virtual World: Players & Platforms |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151210183201/http://www.e-ariana.com/ariana/eariana.nsf/allDocs/3D54699903FBCF92872572D4004E8BA7?OpenDocument |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=e-Ariana |agency=Reuters}}</ref> لە کابوڵ، ژمارەی ئەو کەسانەی تووشبوون بەلایەنی کەمەوە ٢٠٠,٠٠٠ مەزەندە کرا، و لە سێ شارۆچکەی تریشدا (هیرات، قەندەهار، و مەزاری شەریف) نزیکەی ٧٠,٠٠٠ حاڵەتی تر ڕوویانداوە، بەپێی ئامارەکانی WHO لە ساڵی ٢٠٠٢. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Birsel |یەکەم=Robert |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٢|ناونیشان=http://www.e-ariana.com/ariana/eariana.nsf/7eca40d3d348841987256b79007d1cb8/70a208df652a4ced87256c04004f922a?OpenDocument|سەردێڕ=Casino Stories from the Virtual World: Players & Platforms |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151210213154/http://www.e-ariana.com/ariana/eariana.nsf/7eca40d3d348841987256b79007d1cb8/70a208df652a4ced87256c04004f922a?OpenDocument |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=e-Ariana |agency=Reuters}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2002-06-28-2-who/392333.html|سەردێڕ=WHO Seeking Funds to Prevent Leishmaniasis Outbreak in Afghanistan |وێبگە=voanews}}</ref> کابوڵ بە گەورەترین سەنتەری لیشمانیاسیزی پێستی لە جیهاندا مەزەندە دەکرێت، کە تا ساڵی ٢٠٠٤ نزیکەی ٦٧,٥٠٠ حاڵەتی تێدابووە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/mediacentre/news/releases/2004/pr55/en/index.html|سەردێڕ=WHO {{!}} World Health Organization action in Afghanistan aims to control debilitating leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101026134647/http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2004/pr55/en/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref> ئەفریقا، بەتایبەتی ڕۆژهەڵات و باکوور، <ref name="Aoun">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Aoun K, Bouratbine A |ساڵ=٢٠١٤|سەردێڕ=Cutaneous leishmaniasis in North Africa: a review |journal=Parasite |بەرگ=٢١|پەڕە=١٤|doi=10.1051/parasite/2014014 |pmc=٣٩٥٢٦٥٦|pmid=٢٤٦٢٦٣٠١|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAounBouratbine2014">Aoun K, Bouratbine A (2014). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3952656 "Cutaneous leishmaniasis in North Africa: a review"]. ''Parasite''. '''21''': 14. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1051/parasite/2014014|10.1051/parasite/2014014]]</span>. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3952656 3952656]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24626301 24626301].</cite> {{Open access}}</ref> هەروەها شوێنی حاڵەتەکانی لیشمانیاسیزە. هەروەها لیشمانیاسیز بە نەخۆشییەکی باو هەژمار دەکرێت لە هەندێک بەشی باشووری ئەوروپای ڕۆژئاوادا و لە ساڵانی دواییدا بەرەو باکوور بڵاوبووەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Aguado M, Espinosa P, Romero-Maté A, Tardío JC, Córdoba S, Borbujo J |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=Outbreak of cutaneous leishmaniasis in Fuenlabrada, Madrid |journal=Actas Dermo-Sifiliograficas |بەرگ=١٠٤|issue=4 |پەڕەکان=٣٣٤–٤٢|doi=10.1016/j.adengl.2013.03.005 |pmid=٢٣٥٦٧٤٥٢|doi-access=free}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Medlock JM, Hansford KM, Van Bortel W, Zeller H, Alten B |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=A summary of the evidence for the change in European distribution of phlebotomine sand flies (Diptera: Psychodidae) of public health importance |journal=Journal of Vector Ecology |بەرگ=٣٩|issue=1 |پەڕەکان=٧٢–٧|doi=10.1111/j.1948-7134.2014.12072.x |pmid=٢٤٨٢٠٥٥٨|s2cid=20645170 |doi-access=free}}</ref> بۆ نموونە، بڵاوبوونەوەیەکی لیشمانیاسیزی پێستی و هەناوی لە مەدرید، ئیسپانیا، لە نێوان ساڵانی ٢٠١٠ و ٢٠١٢ ڕاپۆرت کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Aguado M, Espinosa P, Romero-Maté A, Tardío JC, Córdoba S, Borbujo J |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=Outbreak of cutaneous leishmaniasis in Fuenlabrada, Madrid |journal=Actas Dermo-Sifiliograficas |بەرگ=١٠٤|issue=4 |پەڕەکان=٣٣٤–٤٢|doi=10.1016/j.adengl.2013.03.005 |pmid=٢٣٥٦٧٤٥٢|doi-access=free}}</ref> لیشمانیاسیز بەزۆری نەخۆشییەکی وڵاتانی تازەپێگەیشتووە و بە دەگمەن لە جیهانی پێشکەوتوودا دەناسرێت جگە لە ژمارەیەکی کەمی حاڵەتەکان، زۆربەیان لەو کاتانەدایە کە هێزە سەربازییەکان لە دەرەوەی وڵاتەکانی خۆیان جێگیر دەکرێن. لیشمانیاسیز لەلایەن هێزەکانی ئەمریکاوە کە لە عەرەبستانی سعودیە و عێراق جێگیر بوون لە دوای جەنگی کەنداوی ساڵی ١٩٩٠ەوە ڕاپۆرت کراوە، لە نێویاندا لیشمانیاسیزی هەناوی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kennedy |یەکەم=Kelly |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠١٠|ناونیشان=http://www.veteransforcommonsense.org/index.php/veterans-category-articles/1649-kelly-kennedy|سەردێڕ=VCS Advocacy in the News: VA May Designate 9 Infectious Diseases as Related to Gulf War - Veterans For Common Sense |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110213124549/http://www.veteransforcommonsense.org/index.php/veterans-category-articles/1649-kelly-kennedy |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١١}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.sptimes.com/2004/06/09/Business/Company_s_mesh_will_h.shtml|سەردێڕ=Business: Company's mesh will help troops beat 'Baghdad boils' |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050316065427/http://www.sptimes.com/2004/06/09/Business/Company_s_mesh_will_h.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٠٥}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.pdhealth.mil/downloads/Leishmaniasis_exsu_16Mar042.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071012192134/http://www.pdhealth.mil/downloads/Leishmaniasis_exsu_16Mar042.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}</ref> لە مانگی ئەیلولی ٢٠٠٥دا، بەلایەنی کەمەوە چوار سەربازی دەریایی (مارێنز) هۆڵەندی کە لە مەزاری شەریف لە ئەفغانستان جێگیر بوون تووشی نەخۆشییەکە بوون و دواتر گەڕێنرانەوە بۆ چارەسەر. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bhatia|یەکەم=Saurabh|سەردێڕ=Leishmaniasis: Biology, Control and New Approaches for Its Treatment|دوایین٢=Goli|یەکەم٢=Divakar|بڵاوکەرەوە=CRC Press|ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٥-٣٤١٨٩-٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=van Thiel PP, Leenstra T, de Vries HJ, van der Sluis A, van Gool T, Krull AC, van Vugt M, de Vries PJ, Zeegelaar JE, Bart A, van der Meide WF, Schallig HD, Faber WR, Kager PA |ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Cutaneous leishmaniasis (Leishmania major infection) in Dutch troops deployed in northern Afghanistan: epidemiology, clinical aspects, and treatment |journal=The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene |بەرگ=٨٣|issue=6 |پەڕەکان=١٢٩٥–٣٠٠|doi=10.4269/ajtmh.2010.10-0143 |pmc=٢٩٩٠٠٤٧|pmid=٢١١١٨٩٣٧}}</ref> == مێژوو == [[پەڕگە:JerichoButtons.jpg|وێنۆک|حاڵەتێکی لیشمانیاسیزی پێستی لە ساڵی ١٩١٧ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، کە لەو کاتەدا لە ناوخۆدا بە "دوگمەکانی جەریحۆ" (Jericho buttons) دەناسرا بەهۆی زۆریی حاڵەتەکان لە نزیک شاری دێرینی جەریحۆ.]] وەسفکردنی برینی بەرچاو کە هاوشێوەی لیشمانیاسیزی پێستین لەسەر تابلۆکانی پاشا ئاشوربانیپاڵ (King Ashurbanipal) لە سەدەی حەوتەمی پێش زایین دەردەکەون، کە ڕەنگە هەندێکیان لە دەقەکانی پێشترەوە لە ساڵانی ١٥٠٠ بۆ ٢٥٠٠ی پێش زایین وەرگیرابن. پزیشکانی فارس، لە نێویاندا ئەڤیسێنا (ئەبو عەلی سینا) لە سەدەی ١٠ی زایینیدا، وەسفێکی وردیان بۆ ئەوە دا کە پێی دەوترا برینی بەڵخ (balkh sore). <ref name="Cox"> {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Cox FE |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢|سەردێڕ=History of human parasitology |journal=Clinical Microbiology Reviews |بڵاوکەرەوە=The Wellcome Trust |بەرگ=١٥|issue=4 |پەڕەکان=٥٩٥–٦١٢|bibcode=2002CliMR..15..595C |doi=10.1128/CMR.15.4.595-612.2002 |ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٩٨٣٥-٨٦-٦|oclc=٣٥١٦١٦٩٠|pmc=١٢٦٨٦٦|pmid=١٢٣٦٤٣٧١}}</ref> لە ساڵی ١٧٥٦، ئەلێکساندەر ڕاسڵ (Alexander Russell)، دوای پشکنینی نەخۆشێکی تورک، یەکێک لە وردترین وەسفە کلینیکییەکانی نەخۆشییەکەی دا. پزیشکانی نیمچەکیشوەری هیندستان بە کالا-ئازار وەسفیان دەکرد (کە دەخوێندرێتەوە kālā āzār، کە دەستەواژەی ئوردو، هیندی، و هیندۆستانییە بۆ "تای ڕەش"، kālā بە واتای ڕەش و āzār بە واتای تا یان نەخۆشی). لە ئەمریکاکان، بەڵگەی جۆری پێستی نەخۆشییەکە لە ئێکوادۆر و پیرۆ لەسەر گۆزەکارییەکانی پێش-ئینکادا (pre-Inca) دەردەکەوێت کە برینی پێست و دەموچاوی شێواویان کێشاوە و دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی یەکەمی زایینی. هەندێک دەقی سەدەکانی ١٥ و ١٦ لە سەردەمی ئینکا و لە داگیرکەرانی ئیسپانییەوە باسی "نەخۆشیی دۆڵ"، "نەخۆشیی ئەندیز"، یان "گەڕیی سپی" دەکەن، کە پێدەچێت جۆری پێستی نەخۆشییەکە بن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.who.int/leishmaniasis/en/|سەردێڕ=Leishmaniasis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140315040939/http://www.who.int/leishmaniasis/en/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١٤}}</ref> هێشتا ڕوون نییە کێ بۆ یەکەمجار زیندەوەرەکەی دۆزیوەتەوە. دەیڤد دۆگلاس کەنینهام (David Douglas Cunningham)، نەشتەرگەری سەرەکی لە سوپای هیندستانی بەریتانی، لەوانەیە لە ساڵی ١٨٨٥ بینیبێتی بەبێ ئەوەی بتوانێت بیبەستێتەوە بە نەخۆشییەکەوە. <ref> {{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=On the presence of peculiar parasitic organisms in the tissue of a specimen of Delhi boil|vauthors=Cunningham DD|بڵاوکەرەوە=Printed by the superintendent of government printing, India|ساڵ=١٨٨٥|زنجیرە=Scientific memoirs officers Medical Sanitary Departments Government India|شوێن=[[Calcutta]]|پەڕەکان=٢١–٣١|oclc=١١٨٢٦٤٥٥}}</ref> <ref name="Cox"> {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Cox FE |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢|سەردێڕ=History of human parasitology |journal=Clinical Microbiology Reviews |بڵاوکەرەوە=The Wellcome Trust |بەرگ=١٥|issue=4 |پەڕەکان=٥٩٥–٦١٢|bibcode=2002CliMR..15..595C |doi=10.1128/CMR.15.4.595-612.2002 |ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٩٨٣٥-٨٦-٦|oclc=٣٥١٦١٦٩٠|pmc=١٢٦٨٦٦|pmid=١٢٣٦٤٣٧١}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCox2002">Cox FE (October 2002). </cite></ref> پیتەر بۆرۆڤسکی (Peter Borovsky)، نەشتەرگەرێکی سەربازیی ڕووسی کە لە تاشکەند (Tashkent) کاری دەکرد، لێکۆڵینەوەی لەسەر هۆکاری "برینی ڕۆژهەڵاتی" کرد، کە لە ناوخۆدا بە برینی سارت (sart sore) دەناسرا، و لە ساڵی ١٨٩٨دا یەکەم وەسفی دروستی هۆکارەکەی بڵاوکردەوە، کە بە دروستی وەسفی پەیوەندیی مشەخۆرەکەی بە شانەکانی خانەخوێیەکەوە کرد و بە دروستی گەڕاندیەوە بۆ پڕۆتۆزۆئا. بەڵام، بەهۆی ئەوەی ئەنجامەکانی بە زمانی ڕووسی لە گۆڤارێکدا بڵاوکرانەوە کە بڵاوبوونەوەی کەم بوو، ئەنجامەکانی لە کاتی ژیانیدا بە شێوەیەکی نێودەوڵەتی دانیان پێدانەنرا. <ref name="Hoare1938">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Hoare CA |ساڵ=١٩٣٨|سەردێڕ=Early discoveries regarding the parasite of oriental sore |journal=Transactions of the Royal Society of Tropical Medicine and Hygiene |بەرگ=٣٢|issue=1 |پەڕەکان=٦٧–٩٢|doi=10.1016/S0035-9203(38)90097-5}}</ref> لە ساڵی ١٩٠١، ویلیام بوگ لایشمان (William Boog Leishman) جۆرە زیندەوەرێکی دیاریکراوی دەستنیشان کرد لەو لێشاوانەی کە لە سپڵی ئەو نەخۆشە وەرگیرابوون کە بەهۆی "تای دوم-دوم"ەوە گیانی لەدەستدابوو (دوم دوم ناوچەیەکە نزیک لە کەلکەتا) و پێشنیاری کرد کە جۆرێک بن لە ترایپانۆسۆم (trypanosomes)، کە بۆ یەکەمجار لە هیندستان دۆزرانەوە. <ref name="Leishman">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Leishman WB |ساڵ=١٩٠٣|سەردێڕ=On the possibility of the occurrence of trypanomiasis in India |journal=The British Medical Journal |بەرگ=١|issue=2213 |پەڕەکان=١٢٥٢–١٢٥٤|doi=10.1136/bmj.1.2213.1252 |pmc=٢٥١٤٧٠٦}}</ref> چەند مانگێک دواتر، کاپتن چارڵز دۆنۆڤان (١٨٦٣-١٩٥١) دۆزینەوەی ئەوەی پشتڕاست کردەوە کە دواتر بە تەنۆلکەکانی لایشمان-دۆنۆڤان (Leishman-Donovan bodies) ناسران لەو لێشاوانەی لە خەڵکی مەدراس لە باشووری هیندستان وەرگیرابوون. <ref name="Donovan">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Donovan C |ساڵ=١٩٠٣|سەردێڕ=Memoranda: On the possibility of the occurrence of trypanosomiasis in India |journal=The British Medical Journal}}</ref> بەڵام ئەوە ڕۆناڵد ڕۆس بوو کە پێشنیاری کرد تەنۆلکەکانی لایشمان-دۆنۆڤان قۆناغی ناوخانەیی مشەخۆرێکی نوێن، کە ناوی لێنا Leishmania donovani. <ref name="Ross">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ross R |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ١٩٠٣|سەردێڕ=Further Notes on Leishman's Bodies |journal=British Medical Journal |بەرگ=٢|issue=2239 |پەڕە=١٤٠١|doi=10.1136/bmj.2.2239.1401 |pmc=٢٥١٤٩٠٩|pmid=٢٠٧٦١٢١٠}}</ref> پەیوەندییەکەی بە نەخۆشیی کالا-ئازارەوە بۆ یەکەمجار لەلایەن چارڵز دۆنۆڤانەوە پێشنیار کرا، و بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە لەلایەن دۆزینەوەکەی چارڵز بێنتلی (Charles Bentley) بۆ L. donovani لە نەخۆشانی کالا-ئازاردا سەلمێنرا. <ref name="Bentley">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Bentley CA |ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٣|سەردێڕ=Telegram to R. Ross |journal=Ross Archives |پەڕە=٤٧/١٥٧}}</ref> گواستنەوە لە ڕێگەی مێشوولەی لمییەوە لەلایەن لیۆنێل ناپیر (Lionel Napier) و ئێرنست ستروسەرز (Ernest Struthers) لە قوتابخانەی پزیشکیی خولگەیی لە کەلکەتا پێشنیار کرا و دواتر لەلایەن هاوکارەکانییەوە سەلمێنرا. <ref name="IMG">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |ڕێکەوت=ئایاری ١٩٤٣|سەردێڕ=Dr. L. Everard Napier |journal=The Indian Medical Gazette |بەرگ=٧٨|issue=5 |پەڕە=٢٥٢|pmc=٥١٥٨٤٣٨|pmid=٢٩٠١٢١٩٠}}</ref> <ref name=":7">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Gewurtz |یەکەم=Margo S. |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Transnationalism in Missionary Medicine: The Case of Kala-azar in China and India, 1909–1946 |journal=Social Sciences and Missions |زمان=en |بەرگ=٣٠|issue=1–2 |پەڕەکان=٣٠–٤٣|doi=10.1163/18748945-03001001 |issn=1874-8945}}</ref> نەخۆشییەکە بووە کێشەیەکی گەورە بۆ هێزەکانی هاوپەیمانان کە لە سیسیلیا شەڕیان دەکرد لە کاتی جەنگی جیهانیی دووەمدا؛ پاشان توێژینەوەکەی لیۆنارد گودوین (Leonard Goodwin) دەریخست کە پێنتۆستام (pentostam) چارەسەرێکی کاریگەرە. <ref name="tel">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/4241645/Leonard-Goodwin.html|سەردێڕ=Leonard Goodwin – Telegraph|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=The Daily Telegraph|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090420055410/http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/4241645/Leonard-Goodwin.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠٠٩}}</ref> == کۆمەڵگە و کولتوور == * لەکەدارکردن و کاریگەرییە دەروونییەکان: جۆرەکانی پێستی و پێستی-لیکاوی لیشمانیاسیز دەتوانن ببنە هۆی جێماوەی دیار و شێواندنی شێوە، کە دەبێتە هۆی لەکەدارکردنی کۆمەڵایەتی (social stigma)، جیاکاری، و ناڕەحەتیی سۆزداری. لە هەندێک کۆمەڵگەدا، ئەو کەسانەی جێماوەی دیاریان هەیە لەوانەیە ڕووبەڕووی ئاڵەنگاریی کۆمەڵایەتی ببنەوە، لەوانە بەربەست لە بەردەم دامەزراندن، چالاکییە کۆمەڵایەتییەکان، پەروەردە، و هاوسەرگیریدا، بەهۆی ئەو لەکەدارکردنەی کە دەوری نەخۆشییەکەی داوە. لەگەڵ زیادبوونی هۆشیاریدا، پاڵپشتیی تەندروستیی دەروونی و بەرنامەکانی پەروەردەی کۆمەڵگە وەک لایەنی گرنگی بەڕێوەبردنی نەخۆشییەکە دەناسرێنەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Bennis |یەکەم=Issam |دوایین٢=De Brouwere |یەکەم٢=Vincent |دوایین٣=Belrhiti |یەکەم٣=Zakaria |دوایین٤=Sahibi |یەکەم٤=Hamid |دوایین٥=Boelaert |یەکەم٥=Marleen |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Psychosocial burden of localised cutaneous Leishmaniasis: a scoping review |journal=BMC Public Health |بەرگ=١٨|issue=1 |پەڕە=٣٥٨|doi=10.1186/s12889-018-5260-9 |issn=1471-2458 |pmc=٥٨٥٥٩٩٤|pmid=٢٩٥٤٤٤٦٣|doi-access=free}}</ref> * باری دارایی (ئابووری): تێچووی دەستنیشانکردن، چارەسەر، و خەواندن لە نەخۆشخانە دەبنە هۆی ئاڵەنگاریی دارایی، بەتایبەتی لەو ناوچانەی کە دەستڕاگەیشتن بە چارەسەری بێبەرامبەر یان پاڵپشتیکراو سنووردارە. نەخۆشەکان لەوانەیە تووشی لەدەستدانی داهات ببن بەهۆی نەخۆشی، کەمئەندامی و کاتی درێژی چاکبوونەوەوە. لە ناوچە لادێییەکان، لیشمانیاسیز دەتوانێت کاریگەری لەسەر ئاژەڵداری و ئاژەڵەکانی کارکردن هەبێت، کە ئەمەش بەشدارە لە دروستبوونی ئاڵەنگاریی ئابووری بۆ ئەو کۆمەڵگەیانەی پشت بە کشتوکاڵ و ئاژەڵداری دەبەستن. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Okwor |یەکەم=Ifeoma |دوایین٢=Uzonna |یەکەم٢=Jude |ڕێکەوت=٢ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Social and Economic Burden of Human Leishmaniasis |ناونیشان=https://www.ajtmh.org/view/journals/tpmd/94/3/article-p489.xml |journal=The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene |زمان=EN |بەرگ=٩٤|issue=3 |پەڕەکان=٤٨٩–٤٩٣|doi=10.4269/ajtmh.15-0408 |issn=0002-9637 |pmc=٤٧٧٥٨٧٨|pmid=٢٦٧٨٧١٥٦}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOkworUzonna2016">Okwor I, Uzonna J (2 March 2016). </cite></ref> * بیروباوەڕی کولتووری و پزیشکیی باو: لە هەندێک ناوچەی باودا، بیروباوەڕی کولتووری سەبارەت بە هۆکاری لیشمانیاسیز، لە نێویاندا ڕوونکردنەوە سەرووسروشتی یان ڕۆحانییەکان، دەتوانن کاریگەری لەسەر ڕەفتارەکانی گەڕان بەدوای چاودێریی تەندروستیدا هەبێت، کە هەندێک جار دەستڕاگەیشتن بە چارەسەری پزیشکی دوادەخات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Ramdas |یەکەم=Sahienshadebie |دوایین٢=and van der Geest |یەکەم٢=Sjaak |ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Not-knowing and the proliferation of assumptions: local explanations of Cutaneous Leishmaniasis in Suriname |ناونیشان=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13648470.2019.1627654 |journal=Anthropology & Medicine |بەرگ=٢٧|issue=2 |پەڕەکان=١٤٤–١٥٩|doi=10.1080/13648470.2019.1627654 |issn=1364-8470 |pmid=٣١٣٧٣٥١٦|hdl-access=free}}</ref> == توێژینەوە == [[پەڕگە:Leishmania_culture_in_hood_2.jpg|چەپ|وێنۆک|[[مشەخۆرناسی|پاراسایتۆلۆژیستێک]] (زانایەکی بواری [[مشەخۆری|مشەخۆرەکان]]) کە لەسەر L. major کاردەکات لە ژوورێکی داپۆشراوی بایۆلۆژیدا]] تا ساڵی ٢٠١٧ هیچ ڤاکسینێکی لیشمانیا بۆ مرۆڤ لەبەردەستدا نەبووە. <ref name="Srivastava 2016">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Srivastava S, Shankar P, Mishra J, Singh S |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Possibilities and challenges for developing a successful vaccine for leishmaniasis |journal=Parasites & Vectors |بەرگ=٩|issue=1 |doi=10.1186/s13071-016-1553-y |pmc=٤٨٦٦٣٣٢|pmid=٢٧١٧٥٧٣٢|doi-access=free |article-number=277}}</ref> <ref name="Ghorbani_2018" /> توێژینەوەکان بۆ بەرهەمهێنان و پەسەندکردنی ڤاکسینی مرۆیی بەردەوامن. <ref name="Ghorbani_2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ghorbani M, Farhoudi R |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Leishmaniasis in humans: drug or vaccine therapy? |journal=Drug Design, Development and Therapy |بەرگ=١٢|پەڕەکان=٢٥–٤٠|doi=10.2147/DDDT.S146521 |pmc=٥٧٤٣١١٧|pmid=٢٩٣١٧٨٠٠|doi-access=free}}</ref> لە ئێستادا هەندێک ڤاکسینی کاریگەری لیشمانیاسیز بۆ سەگ هەن. <ref name="Moafi 2019">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Moafi M, Rezvan H, Sherkat R, Taleban R |ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=Leishmania Vaccines Entered in Clinical Trials: A Review of Literature |journal=International Journal of Preventive Medicine |بەرگ=١٠|پەڕە=٩٥|doi=10.4103/ijpvm.IJPVM_116_18 |pmc=٦٥٩٢١١١|pmid=٣١٣٦٠٣٤٢|doi-access=free}}</ref> هەروەها ئەو تێڕوانینەش هەیە کە پراکتیکەکانی تەندروستیی گشتی دەتوانن بەبێ ڤاکسینیش لیشمانیاسیز کۆنترۆڵ بکەن یان لەناوی ببەن. <ref name="Ghorbani_2018">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |vauthors=Ghorbani M, Farhoudi R |ڕێکەوت=٢٠١٨|سەردێڕ=Leishmaniasis in humans: drug or vaccine therapy? |journal=Drug Design, Development and Therapy |بەرگ=١٢|پەڕەکان=٢٥–٤٠|doi=10.2147/DDDT.S146521 |pmc=٥٧٤٣١١٧|pmid=٢٩٣١٧٨٠٠|doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGhorbaniFarhoudi2018">Ghorbani M, Farhoudi R (2018). </cite></ref> دەرمانەکانی بنەما-پایریمیدین (Pyrimidine-based drugs) وەک ئاوێتەی دژە-لیشمانیا لێکۆڵینەوەیان لەسەر دەکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Ramesh |یەکەم=Deepthi |دوایین٢=Sarkar |یەکەم٢=Deblina |دوایین٣=Joji |یەکەم٣=Annu |دوایین٤=Singh |یەکەم٤=Monica |دوایین٥=Mohanty |یەکەم٥=Amaresh K. |دوایین٦=G. Vijayakumar |یەکەم٦=Balaji |دوایین٧=Chatterjee |یەکەم٧=Mitali |دوایین٨=Sriram |یەکەم٨=Dharmarajan |دوایین٩=Muthuvel |یەکەم٩=Suresh K. |دوایین١٠=Kannan |یەکەم١٠=Tharanikkarasu |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=First-in-class pyrido[2,3- d ]pyrimidine-2,4(1 H ,3 H )-diones against leishmaniasis and tuberculosis: Rationale, in vitro, ex vivo studies and mechanistic insights |ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ardp.202100440 |journal=Archiv der Pharmazie |زمان=en |بەرگ=٣٥٥|issue=4 |doi=10.1002/ardp.202100440 |issn=0365-6233 |pmid=٣٥١٠٦٨٤٥|s2cid=246474821 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |article-number=2100440}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * [https://www.doctorswithoutborders.org/what-we-do/medical-issues/kala-azar Doctors Without Borders' Leishmaniasis Information Page] * [https://www.cdc.gov/parasites/leishmaniasis/ CDC Leishmaniasis Page] {{پۆلی کۆمنز|Leishmaniasis}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی}} [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} 6ralpvxsccao77g2nrnyhccr2c3hmho 4 297208 1614182 1596262 2026-08-01T18:34:38Z -Haryad 40333 +داڕێژە 1614182 wikitext text/x-wiki __NOEDITSECTION__ {{ویکیپیدیا:لیژنەی ناوبژی/ھەڵبژاردنەکان/سەر}} '''ئەوانەی دەتوانن خۆیان کاندید بکەن''': :('''بـ'''): ھەژمارەکانیان بەربەست یان بان نەکراوە یان لە پڕۆسەی بەربەستن نین؛ :('''پـ'''): شارەزای سیاسەتی [[:m:Access to nonpublic personal data policy|دەستگەیشتن بە دراوەی تایبەتیی ناگشتی]]یە؛ :('''تـ'''): [[:m:Confidentiality agreement for nonpublic information|گرێبەستی تایبەتێتی زانیاریی ناگشتی]] واژوو کردووە؛ :('''نـ'''): ھەموو ئەو ھەژمارانەی کە پێشووتر ھەیانبووە یان ئێستاش ھەیانە خستوویانەتە ڕوو. '''ھۆشدار''': ئەوانەی خۆیان دەپاڵێون دەبێت بزانن کە بە شێوەیەکی توند لێکۆڵینەوە لەسەر کردەوەکانی ڕابردوویان دەکرێت، لەسەر ویکی و لە ھەندێک حاڵەتدا لە دەرەوەی ویکیش. ئێمە بەرپرسیاری ھەڵدانەوەی ھیچ باسێک نین و دەبێت ئەوەش بزانن کە ئەم لێکۆڵینەوانە دوای پاڵاوتنیش بەردەوام دەبن. {{ویکیپیدیا:لیژنەی ناوبژی/ھەڵبژاردنەکان/کاندید}} {{ویکیپیدیا:لیژنەی ناوبژی/ھەڵبژاردنەکان/٢٠٢٦/کاندید/Hivja}} {{ویکیپیدیا:لیژنەی ناوبژی/ھەڵبژاردنەکان/٢٠٢٦/کاندید/-Haryad}} == خشتەی کاتیی ھەڵبژاردن == ھەڵبژاردنی لێژنەی ناوبژیوانیی ساڵی ٢٠٢٦ بەپێی ئەم خشتەی کاتییەی خوارەوە بەڕێوەدەچێت: {| class="wikitable" style="width:100%;" |- style="background:#efefef;" ! شێوازی قۆناغ !! ماوە !! ڕێکەوت !! شیکردنەوە |- | '''قۆناغی یەکەم: خۆپاڵاوتن''' || ٧ ڕۆژ || ١ی تەممووز – ٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ || بەشداربووان دەتوانن لە ڕێگەی دوگمەی سەرەوە خۆیان بپاڵێون و لاپەڕەی تایبەتی خۆیان دروست بکەن. |- | '''قۆناغی دووەم: پرسیار و وەڵام''' || ٧ ڕۆژ || ٨ی تەممووز – ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ || بەکارھێنەرانی کۆمەڵگە دەتوانن پرسیارەکانیان ئاڕاستەی بەشداربووان بکەن لە لاپەڕەی گفتوگۆی خۆپاڵاوتنەکەیاندا. |- | '''قۆناغی سێیەم: دەنگدان''' || ١٠ ڕۆژ || ١٥ی تەممووز – ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ || دەنگدەرانی شیاو دەتوانن دەنگەکانیان (پشتگیری/دژایەتی) بۆ بەشداربووان تۆمار بکەن. |- | '''قۆناغی چوارەم: ڕاگەیاندنی ئەنجامەکان''' || ٣ ڕۆژ || ٢٥ی تەممووز – ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ || لێژنەی دادوەری ھەڵبژاردنەکە سەیری دەنگەکان دەکەن و بەفەرمی ئەندامانی نوێی لێژنەکە ڕادەگەیەنن. |} == مەرجەکانی دەنگدەران == بۆ دڵنیابوون لەوەی پڕۆسەی دەنگدانەکە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و پاک بەڕێوەدەچێت، تەنیا ئەو بەکارھێنەرانەی کە ئەم مەرجانەی خوارەوەی سیاسەتی فەرمییان تێدایە مافی دەنگدانیان دەبێت: * '''تەمەنی ھەژمار:''' پێویستە تەمەنی ھەژمارەکەیان لایەنی کەم ٢ مانگ بێت پێش دەستپێکردنی ھەڵبژاردنەکە (واتە پێش ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ دروست کرابێت). * '''ژمارەی دەستکارییەکان:''' پێویستە ھەژمارەکەیان ٢٠٠ دەستکاری یان زیاتری ھەبێت. * '''باری ھەژمار:''' پێویستە بەکارھێنەرەکە لە ویکیپیدیای کوردی بەربەست نەکراو بێت لەکاتی دەنگداندا. '''تێبینیی گرنگ:''' بەکارھێنەرانی ئایپی (IP)، بۆتەکان (Bots)، و ھەژمارە [[ویکیپیدیا:بووکەڵەکاری|بووکەڵەدارەکان]] (Sockpuppets) بەبێ ڕەچاوکردنی خاڵەکانی سەرەوە، بە ھیچ شێوەیەک مافی دەنگدانیان نییە. == دەسەڵاتی لێژنەی دادوەری == لەبەر ئەوەی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی کۆمەڵگەیەکی بچووکە، بۆ پاراستنی کات و چالاکیی کۆمەڵگەکە، ئەم مەرجە تایبەتە دەتوانرێت پەیڕەو بکرێت: * '''کۆتاییھێنانی پێشوەختە:''' دادوەرانی ھەڵبژاردنەکە دەسەڵاتی ئەوەیان ھەیە کە پڕۆسەی دەنگدانەکە پێش کاتی دیاریکراوی خۆی (کۆتایی خشتەکە) دابخەن و ئەنجامەکان ڕابگەیەنن، بە مەرجێک کە بەشداربووەکە بە ڕوونی و بەبێ جیاوازی دەنگی پێویستی بۆ سەرکەوتن بەدەستھێنابێت (کۆدەنگیی تەواو) و درێژەدان بە کاتەکە ھیچ گۆڕانکارییەک لە ئەنجامەکەدا نەکات. * '''مەرجی داخستن:''' دادوەران دوای داخستن ھۆکاری داخستن و سەرکەوتنی و ناسەرکەوتنی دەنووسن. == ئەنجامەکانی ھەڵبژاردن و ماوەی ئەندامێتی == ئەنجامی فەرمیی پاڵێوراوەکان و ماوەی کارکردنیان لە لیژنەی ناوبژیدا بەپێی ڕێژەی دەنگەکانیان بەم شێوەیە دیاری دەکرێت: * '''ئەندامێتی بۆ ماوەی یەک ساڵ:''' پێویستە ئەوانەی خۆیان پاڵاوتووە لانی کەم ٥٠٪‏ی دەنگی پشتگیری بھێنن بۆ ئەوەی بۆ ماوەی دیاریکراوی ساڵێک ببنە ئەندام لە لیژنەکە. * '''ئەندامێتی بۆ ماوەی سێ ساڵ:''' ئەو پاڵێوراوانەی کە دەنگی پشتگیری ٦٠٪‏ بەرەو سەر بەدەست دێنن، بۆ ماوەی سێ ساڵ دەبنە ئەندام لە لیژنەکە. * '''پاڵێوراوە سەرنەکەوتووەکان:''' ئەوانەی دەنگی دژیان لە دەنگی پشتگیری زیاتر پێ دراوە، یاخود کەمتر لە ٥٠٪‏ی دەنگی پشتگیریان ھێناوە، نابنە ئەندامی لیژنەکە و لە پاڵاوتنەکە سەرکەوتوو نابن. * '''دەستلەکارکێشانەوە و کورسییە بەتاڵەکان:''' ئەندامان بۆیان ھەیە لە ھەر کاتێکدا دەست لەکار بکێشنەوە. ئەگەر ھاتوو یەکێک لە ئەندامەکانی لیژنەی ناوبژی دەستی لەکار کێشایەوە، کورسییەکەیان تاکوو ھەڵبژاردنی دواتر بە بەتاڵی دەمێنێتەوە؛ بەڵام ڕەنگە ئەندامەکانی تری لیژنە یەکێک بھێنن کە بۆ ماوەیەکی کاتی ببێتە جێگرەوەی ئەوەی دەست لەکار دەکێشێتەوە. == شێوازی دەنگدان == * '''چۆنیەتی دەنگدان:''' دەنگدەران پێویستە بۆ پشتگیریکردن لە بەشداربووەک {{پشتگیری}} (Support)، بۆ دژایەتیکردن {{دژایەتی}} (Oppose)، یان بۆ بێلایەنی {{بێلایەن}} (Neutral) بەکاربهێنن و واژووی خۆیان (<nowiki>~~</nowiki>~~) لەگەڵیدا دابنێن. 1pbo4u8r3231b94ymxv3pplu4qaoa0y 0 297409 1614224 1597755 2026-08-01T21:10:04Z SakuraBot 51806 بۆت:چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان-> ڕێکخستنی پیتی (ي/ك)ی عەرەبی بۆ (ی/ک)ی کوردی 1614224 wikitext text/x-wiki بۆ بەکارهێنانەکانی تر، بڕوانە [[:en:Recession_(disambiguation)|سەرکوتکردن (ڕوونکردنەوە)]]. [[پەڕگە:Lac_Operon.svg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|ئۆپێرۆنی لاک (lac operon): ١: ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز (RNA Polymerase)، ٢: سەرکوتکەری لاک (lac repressor)، ٣: پڕۆمۆتەر (Promoter)، ٤: ئۆپەرەیتەر (Operator)، ٥: لاکتۆز (Lactose)، ٦: lacZ، ٧: lacY، ٨: lacA. سەرەوە: جینەکە لە بنەڕەتدا کوژاوەتەوە. هیچ لاکتۆزێک نییە بۆ ئەوەی ڕێگری لە سەرکوتکەرەکە بکات، بۆیە سەرکوتکەرەکە بە ئۆپەرەیتەرەکەوە دەبەسترێتەوە، کە ئەمەش ڕێگری دەکات لە بەستنەوەی ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز بە پڕۆمۆتەرەکەوە و دروستکردنی لاکتەیز (lactase). خوارەوە: جینەکە هەڵکراوە. لاکتۆز ڕێگری لە سەرکوتکەرەکە دەکات، ئەمەش ڕێگە بە ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز دەدات بە پڕۆمۆتەرەکەوە ببەسترێتەوە، و دەربڕین بۆ جینەکان بکات، کە لاکتەیز دروست دەکەن. لە کۆتاییدا، لاکتەیزەکە تەواوی لاکتۆزەکە هەرس دەکات، تا ئەو کاتەی هیچ نامێنێتەوە کە بە سەرکوتکەرەکەوە ببەسترێتەوە. پاشان سەرکوتکەرەکە بە ئۆپەرەیتەرەکەوە دەبەسترێتەوە، و دروستکردنی لاکتەیز دەوەستێنێت.]] لە بۆماوەزانیی گەردیلەییدا (molecular genetics)، '''سەرکوتکەر''' (repressor) پرۆتینێکی بەستەرە بە دی ئێن ئەی (DNA) یان ئاڕ ئێن ئەی (RNA) کە ڕێگری دەکات لە دەربڕینی یەک یان چەند جینێک لە ڕێگەی بەستنەوەی بە [[ئۆپێرۆن|ئۆپەرەیتەر]] (operator) یان بێدەنگکەرە (silencers) پەیوەندیدارەکانەوە. سەرکوتکەرێکی بەستراو بە DNA ڕێگری دەکات لە لکانی ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز بە پڕۆمۆتەرەکەوە، و بەمجۆرە ڕێگری دەکات لە لەبەرگرتنەوەی (transcription) جینەکان بۆ ناو ئاڕ ئێن ئەیی پەیامنێر (messenger RNA). سەرکوتکەرێکی بەستراو بە RNA بە mRNAەکەوە دەبەسترێتەوە و ڕێگری دەکات لە وەرگێڕانی (translation) mRNAەکە بۆ پرۆتین. بەم بلۆککردن یان کەمکردنەوەیەی دەربڕین دەوترێت سەرکوتکردن (repression). == فرمان == ئەگەر هاندەرێک (inducer)، کە گەردێکە دەستپێکەری دەربڕینی جینە، بوونی هەبێت، ئەوا دەتوانێت کارلێک لەگەڵ پرۆتینە سەرکوتکەرەکەدا بکات و لە ئۆپەرەیتەرەکەی جیابکاتەوە. پاشان ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز دەتوانێت پەیامەکە لەبەر بگرێتەوە (دەربڕین بۆ جینەکە بکات). هاوسەرکوتکەر (co-repressor) گەردێکە کە دەتوانێت بە سەرکوتکەرەکەوە ببەسترێتەوە و وای لێبکات بە توندی بە ئۆپەرەیتەرەکەوە ببەسترێتەوە، کە ئەمەش لەبەرگرتنەوە کەم دەکاتەوە. ئەو سەرکوتکەرەی کە بە هاوسەرکوتکەرێکەوە دەبەسترێتەوە پێی دەوترێت ئاپۆسەرکوتکەر (aporepressor) یان سەرکوتکەری ناچالاک. یەکێک لە جۆرەکانی ئاپۆسەرکوتکەر بریتییە لە سەرکوتکەری trp، کە پرۆتینێکی زیندەچالاکیی (metabolic) گرنگە لە بەکتریادا. ئەم میکانیزمەی سەرەوەی سەرکوتکردن جۆرێکە لە میکانیزمی پەرچەکردار (feedback mechanism) چونکە تەنها ڕێگە بە ڕوودانی لەبەرگرتنەوە دەدات ئەگەر مەرجێکی دیاریکراو بوونی هەبێت: بوونی هاندەرێکی (یان هاندەرانێکی) دیاریکراو. بە پێچەوانەوە، سەرکوتکەرێکی چالاک بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بە ئۆپەرەیتەرێکەوە دەبەسترێتەوە بۆ سەرکوتکردنی دەربڕینی جین. لە کاتێکدا سەرکوتکەرەکان زیاتر لە ناوکدارە سەرەتاییەکاندا (prokaryotes) باون، لە ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا (eukaryotes) دەگمەنن. سەرەڕای ئەوەش، زۆربەی سەرکوتکەرە ناسراوەکانی ناوکدارە ڕاستەقینەکان لە زیندەوەرە سادەکاندا دەدۆزرێنەوە (بۆ نموونە، خەمیرە)، و لە ڕێگەی کارلێککردنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ چالاککەرەکاندا (activators) کاردەکەن. <ref>{{بیرخستنەوە|دوایین١=Clark |یەکەم١=David P. |سەردێڕ=Molecular Biology (Third Edition) |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|پەڕەکان=٥٦٠–٥٨٠|editor-last=Clark |editor-first=David P. |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|chapter=Chapter 17 - Regulation of Transcription in Eukaryotes |chapter-url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780128132883000173 |بڵاوکەرەوە=Academic Cell |زمان=en |ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٨١٣٢٨٨-٣|دوایین٢=Pazdernik |یەکەم٢=Nanette J. |دوایین٣=McGehee |یەکەم٣=Michelle R. |editor2-last=Pazdernik |editor2-first=Nanette J. |editor3-last=McGehee |editor3-first=Michelle R.}}</ref> ئەمە پێچەوانەی سەرکوتکەرە پرۆکاریۆتییەکانە کە دەتوانن پێکهاتەی DNA یان RNAیش بگۆڕن. لە ناو جینۆمی ناوکدارە ڕاستەقینەکاندا ناوچەگەلێکی DNA هەن کە بە بێدەنگکەرەکان دەناسرێن. ئەمانە زنجیرەکانی (sequences) دی ئێن ئەین کە بە سەرکوتکەرەکانەوە دەبەسترێنەوە بۆ ئەوەی بەشێوەیەکی نیمچەیی یان تەواوەتی جینێک سەرکوت بکەن. بێدەنگکەرەکان دەتوانن چەندین بنکە لە سەرەوە (upstream) یان خوارەوەی (downstream) پڕۆمۆتەرە ڕاستەقینەکەی جینەکە هەڵبکەون. هەروەها سەرکوتکەرەکان دەتوانن دوو شوێنی بەستنەوەیان هەبێت: یەکێکیان بۆ ناوچەی بێدەنگکەرەکە و ئەوی تریان بۆ پڕۆمۆتەرەکە. ئەمە دەبێتە هۆی دروستبوونی ئەڵقەی کرۆمۆسۆمی (chromosome looping)، کە ڕێگە دەدات ناوچەی پڕۆمۆتەرەکە و ناوچەی بێدەنگکەرەکە لێک نزیک ببنەوە. == نموونەی سەرکوتکەرەکان == === سەرکوتکەری ئۆپێرۆنی لاک (lac) === ئۆپێرۆنی lacZYA ئەو جینانە لەخۆدەگرێت کە کۆد بۆ ئەو پرۆتینانە دەکەن کە بۆ تێکشکاندنی لاکتۆز پێویستن. <ref name="foster">Slonczewski, Joan, and John Watkins. Foster. Microbiology: An Evolving Science. New York: W.W. Norton &, 2009. Print.</ref> جینی lacI کۆد بۆ پرۆتینێک دەکات کە پێی دەوترێت "سەرکوتکەرەکە" یان "سەرکوتکەری لاک"، کە وەک سەرکوتکەرێک بۆ ئۆپێرۆنی لاک کاردەکات. <ref name="foster" /> جینی lacI دەستبەجێ دەکەوێتە بەشی سەرەوەی lacZYA بەڵام لە پڕۆمۆتەرێکی lacIیەوە لەبەر دەگیرێتەوە. <ref name="foster" /> جینی lacI پرۆتینی سەرکوتکەری LacI دروست دەکات. پرۆتینی سەرکوتکەری LacI بە بەستنەوەی بە زنجیرەیی ئۆپەرەیتەری lacO، سەرکوتی lacZYA دەکات. <ref name="foster" /> سەرکوتکەری لاک بەردەوام دەردەبڕدرێت (constitutively expressed) و بەزۆری بە ناوچەی ئۆپەرەیتەری سەر پڕۆمۆتەرەکەوە بەستراوەتەوە، کە ئەمەش ڕێگری دەکات لە توانای ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز (RNAP) بۆ دەستپێکردنی لەبەرگرتنەوەی ئۆپێرۆنی لاک. <ref name="foster" /> لە کاتی بوونی هاندەری ئەلۆلاکتۆز (allolactose)دا، سەرکوتکەرەکە شێوەی خۆی دەگۆڕێت (conformation)، هێزی بەستنەوەی بە DNA کەم دەکاتەوە و لە زنجیرەیی DNAی ئۆپەرەیتەرەکە لە ناوچەی پڕۆمۆتەری ئۆپێرۆنی لاک جیادەبێتەوە. پاشان RNAP دەتوانێت بە پڕۆمۆتەرەکەوە ببەسترێتەوە و دەست بە لەبەرگرتنەوەی جینی lacZYA بکات. <ref name="foster" /> === سەرکوتکەری ئۆپێرۆنی مێت (met) === نموونەیەکی پرۆتینی سەرکوتکەر بریتییە لە سەرکوتکەری میسایۆنین MetJ. MetJ لە ڕێگەی مۆتیفێکی شریتی-لولپێچی-لولپێچی (ribbon-helix-helix - RHH)ەوە کارلێک لەگەڵ بنکەکانی DNA دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Somers & Phillips |ڕێکەوت=١٩٩٢|سەردێڕ=Crystal structure of the met repressor-operator complex at 2.8 A resolution reveals DNA recognition by beta-strands. |journal=Nature |بەرگ=٣٥٩|issue=6394 |پەڕەکان=٣٨٧–٣٩٣|bibcode=1992Natur.359..387S |doi=10.1038/359387a0 |pmid=١٤٠٦٩٥١|s2cid=29799322}}</ref> MetJ هۆمۆدایمەرێکە (homodimer) کە لە دوو مۆنۆمەر (monomers) پێکدێت، کە هەریەکەیان شریتێکی بێتا (beta ribbon) و لولپێچێکی ئەلفا (alpha helix) دابین دەکات. پێکەوە، شریتە بێتاکانی هەر مۆنۆمەرێک یەکدەگرن بۆ پێکهێنانی پەڕەیەکی بێتای دژە-هاوتەریب (antiparallel beta-sheet) کە بە ئۆپەرەیتەری DNA ("سندووقی مێت - Met box")ەوە دەبەسترێتەوە لە ناو کەلێنە گەورەکەیدا (major groove). کاتێک بەسترایەوە، دایمەری MetJ لە ڕێگەی لولپێچە ئەلفاکانییەوە کارلێک لەگەڵ دایمەرێکی تری MetJ دەکات کە بە شریتە تەواوکەرەکەی ئۆپەرەیتەرەکەوە بەستراوەتەوە. AdoMet بە گیرفانێک لە ناو MetJدا دەبەسترێتەوە کە تێکەڵ نابێت لەگەڵ شوێنی بەستنەوەی DNAیەکە. سندووقی مێت زنجیرەیی DNAی AGACGTCTی هەیە، کە پاڵیندرۆمێکە (palindrome - هاوتایی دوولایەنە نیشان دەدات) و ڕێگە دەدات هەمان زنجیرەی لەسەر هەریەک لە شریتەکانی DNAەکە بناسرێتەوە. خاڵی یەکگرتنی نێوان C و G لە ناوەڕاستی سندووقی مێتدا هەنگاوێکی پیریمیدین-پیورین (pyrimidine-purine) لەخۆدەگرێت کە بە شێوەیەکی ئەرێنی زۆر-پێچخواردوو (positively supercoiled) دەبێت و پێچاوپێچێک (kink) لە بڕبڕەی فۆسفۆدایئێستەردا (phosphodiester backbone) دروست دەکات. بەم شێوەیە پرۆتینەکە پشکنین بۆ شوێنی ناسینەوەکە دەکات چونکە ڕێگە بە DNAیە دووانەکە (DNA duplex) دەدات شێوەی پرۆتینەکە وەربگرێت. بە دەستەواژەیەکی تر، ناسینەوە لە ڕێگەی خوێندنەوەی ناڕاستەوخۆی پارامێتەرە پێکهاتەیییەکانی DNAەوە ڕوودەدات، نەک لە ڕێگەی ناسینەوەی زنجیرەییەکی دیاریکراوی بنکەکانەوە. هەر دایمەرێکی MetJ دوو شوێنی بەستنەوەی هەیە بۆ کۆفاکتەری S-ئەدینۆسیل میسایۆنین (S-Adenosyl methionine - SAM) کە بەرهەمێکی دروستبوونی زیندەییی (biosynthesis) میسایۆنینە. کاتێک SAM بوونی هەبێت، بە پرۆتینی MetJەوە دەبەسترێتەوە، و حەزی (affinity) بۆ شوێنی ئۆپەرەیتەرە تایبەتەکەی خۆی زیاد دەکات، کە ئەمەش لەبەرگرتنەوەی ئەو جینانە دەوەستێنێت کە بەشدارن لە دروستکردنی میسایۆنیندا. کاتێک خەستیی SAM کەم دەبێتەوە، سەرکوتکەرەکە لە شوێنی ئۆپەرەیتەرەکە جیادەبێتەوە، و ڕێگە دەدات میسایۆنینی زیاتر بەرهەم بهێنرێت. === سەرکوتکەری ئۆپێرۆنی ئێڵ-ئەرابینۆز (L-arabinose) === ئۆپێرۆنی ئێڵ-ئەرابینۆز ئەو جینانە لەخۆدەگرێت کە کۆد بۆ ئەنزیمەکانی هەرسی ئەرابینۆز دەکەن. ئەمانە کاردەکەن بۆ تێکشکاندنی ئەرابینۆز وەک سەرچاوەیەکی جێگرەوە بۆ وزە کاتێک گلوکۆز کەمە یان بوونی نییە. <ref name="Voet, Donald, 2011">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Voet, Donald|سەردێڕ=Biochemistry|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons|ئەوانی تر=Voet, Judith G.|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧٠-٥٧٠٩٥-١|edition=4th|شوێن=Hoboken, NJ|oclc=٦٩٠٤٨٩٢٦١}}</ref> ئۆپێرۆنەکە پێکدێت لە جینێکی سەرکوتکەری ڕێکخەر (araC)، سێ شوێنی کۆنترۆڵکردن (ara02، ara01، araI1، و araI2)، دوو پڕۆمۆتەر (Parac/ParaBAD) و سێ جینی پێکهاتەیی (araBAD). کاتێک بەرهەم هات، araC وەک سەرکوتکەر کاردەکات لە ڕێگەی بەستنەوە بە ناوچەی araI بۆ پێکهێنانی ئەڵقەیەک کە ڕێگری دەکات لە پۆلیمەرەیزەکان بۆ بەستنەوە بە پڕۆمۆتەرەکەوە و لەبەرگرتنەوەی جینە پێکهاتەییەکان بۆ پرۆتینەکان. لە نەبوونی ئەرابینۆز و araC (سەرکوتکەر)دا، پێکهێنانی ئەڵقە دەستپێناکات و دەربڕینی جینی پێکهاتەیی کەمتر دەبێت. لە نەبوونی ئەرابینۆز بەڵام هەبوونی araCدا، ناوچەکانی araC دایمەرەکان پێکدەهێنن، و دەبەسترێنەوە بۆ ئەوەی دۆمەینەکانی ara02 و araI1 لە ڕێگەی پێکهێنانی ئەڵقەوە لێک نزیک بکەنەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Harmer |یەکەم١=Tara |دوایین٢=Wu |یەکەم٢=Martin |دوایین٣=Schleif |یەکەم٣=Robert |ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١|سەردێڕ=The role of rigidity in DNA looping-unlooping by AraC |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |زمان=en |بەرگ=٩٨|issue=2 |پەڕەکان=٤٢٧–٤٣١|bibcode=2001PNAS...98..427H |doi=10.1073/pnas.98.2.427 |issn=0027-8424 |pmc=١٤٦٠٢|pmid=١١٢٠٩٠٤٧|doi-access=free}}</ref> لە بوونی هەردوو ئەرابینۆز و araCدا، araC بە ئەرابینۆزەکەوە دەبەسترێتەوە و وەک چالاککەرێک کاردەکات. ئەم گۆڕانە شێوەییەی ناو araC چیتر ناتوانێت ئەڵقەیەک پێکبهێنێت، و بەشە هێڵییەکەی جینەکە هانی بانگهێشتکردنی ئاڕ ئێن ئەی پۆلیمەرەیز دەدات بۆ ناوچەی پێکهاتەییی araBAD. <ref name="Voet, Donald, 2011" /> [[پەڕگە:Structure_of_L-arabinose_operon_of_E._coli.tif|ناوەڕاست|وێنۆک|600x600پیکسڵ|''پێکهاتەی ئۆپێرۆنی ئێڵ-ئەرابینۆز لە بەکتریای E. coli. کارەکە لەلایەن Yiktingg1 لە ویکیمیدیا کۆمنز بارکراوە.'']] + === شوێنی گەشەی C سەرکوتکەری ئیپیجینێتیک (Epigenetic Repressor) === ئۆپێرۆنی FLC شوێنێکی پارێزراوی ناوکدارە ڕاستەقینەکانە کە بە شێوەیەکی نەرێنی پەیوەستە بە گوڵکردنەوە لە ڕێگەی سەرکوتکردنی ئەو جینانەی کە پێویستن بۆ گەشەکردنی مێریستێم (meristem) بۆ گۆڕان بۆ دۆخی گوڵی لە جۆری ڕووەکی Arabidopsis thalianaدا. سەلمێنراوە کە دەربڕینی FLC لەلایەن بوونی FRIGIDAوە ڕێکدەخرێت، و بە شێوەیەکی نەرێنی پەیوەستە بە دابەزینی پلەی گەرمییەوە کە دەبێتە هۆی ڕێگریکردن لە بەهارەبوون (vernalization). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Shindo |یەکەم١=Chikako |دوایین٢=Aranzana |یەکەم٢=Maria Jose |دوایین٣=Lister |یەکەم٣=Clare |دوایین٤=Baxter |یەکەم٤=Catherine |دوایین٥=Nicholls |یەکەم٥=Colin |دوایین٦=Nordborg |یەکەم٦=Magnus |دوایین٧=Dean |یەکەم٧=Caroline |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Role of FRIGIDA and FLOWERING LOCUS C in Determining Variation in Flowering Time of Arabidopsis |journal=Plant Physiology |بەرگ=١٣٨|issue=2 |پەڕەکان=١١٦٣–١١٧٣|doi=10.1104/pp.105.061309 |issn=0032-0889 |pmc=١١٥٠٤٢٩|pmid=١٥٩٠٨٥٩٦}}</ref> ئەو ئاستەی کە دەربڕین تیایدا کەم دەکاتەوە پشت دەبەستێت بە پلەی گەرمی و کاتی بەرکەوتن لەگەڵ بەرەوپێشچوونی وەرزەکاندا. دوای کەمبوونەوەی (downregulation) دەربڕینی FLC، توانای گوڵکردن کارا دەبێت. ڕێکخستنی دەربڕینی FLC هەم هۆکارە بۆماوەییەکان و هەم ئیپیجینێتیکییەکان لەخۆدەگرێت وەکو مێسایلکردنی هیستۆن (histone methylation) و مێسایلکردنی دی ئێن ئەی (DNA methylation). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Johanson |یەکەم١=U. |دوایین٢=West |یەکەم٢=J. |دوایین٣=Lister |یەکەم٣=C. |دوایین٤=Michaels |یەکەم٤=S. |دوایین٥=Amasino |یەکەم٥=R. |دوایین٦=Dean |یەکەم٦=C. |ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠|سەردێڕ=Molecular analysis of FRIGIDA, a major determinant of natural variation in Arabidopsis flowering time |journal=Science |بەرگ=٢٩٠|issue=5490 |پەڕەکان=٣٤٤–٣٤٧|bibcode=2000Sci...290..344J |doi=10.1126/science.290.5490.344 |issn=0036-8075 |pmid=١١٠٣٠٦٥٤}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، ژمارەیەک جین هۆکاری یارمەتیدەرن (cofactors) کە وەک هۆکاری لەبەرگرتنەوەی نەرێنی بۆ جینەکانی FLC کاردەکەن. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Finnegan |یەکەم١=E. Jean |دوایین٢=Kovac |یەکەم٢=Kathryn A. |دوایین٣=Jaligot |یەکەم٣=Estelle |دوایین٤=Sheldon |یەکەم٤=Candice C. |دوایین٥=Peacock |یەکەم٥=W. James |دوایین٦=Dennis |یەکەم٦=Elizabeth S. |ڕێکەوت=٢٠٠٥|سەردێڕ=The downregulation of FLOWERING LOCUS C (FLC) expression in plants with low levels of DNA methylation and by vernalization occurs by distinct mechanisms |journal=The Plant Journal |زمان=en |بەرگ=٤٤|issue=3 |پەڕەکان=٤٢٠–٤٣٢|doi=10.1111/j.1365-313X.2005.02541.x |issn=1365-313X |pmid=١٦٢٣٦١٥٢}}</ref> جینەکانی FLC هەروەها ژمارەیەکی زۆر هاوتا لەیەکچووەکانیان (homologues) هەیە لە نێوان جۆرە جیاوازەکاندا کە ڕێگە بە گونجاندنی تایبەت دەدەن لە کۆمەڵێک ئاووهەوای جیاوازدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Sharma |یەکەم١=Neha |دوایین٢=Ruelens |یەکەم٢=Philip |دوایین٣=D'hauw |یەکەم٣=Mariëlla |دوایین٤=Maggen |یەکەم٤=Thomas |دوایین٥=Dochy |یەکەم٥=Niklas |دوایین٦=Torfs |یەکەم٦=Sanne |دوایین٧=Kaufmann |یەکەم٧=Kerstin |دوایین٨=Rohde |یەکەم٨=Antje |دوایین٩=Geuten |یەکەم٩=Koen |ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=A Flowering Locus C Homolog Is a Vernalization-Regulated Repressor in Brachypodium and Is Cold Regulated in Wheat1[OPEN] |journal=Plant Physiology |بەرگ=١٧٣|issue=2 |پەڕەکان=١٣٠١–١٣١٥|doi=10.1104/pp.16.01161 |issn=0032-0889 |pmc=٥٢٩١٠٢١|pmid=٢٨٠٣٤٩٥٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەری دەرەکی == * Repressor+Proteins at the U.S. National Library of Medicine Medical Subject Headings (MeSH) {{پۆلی کۆمنز|Repressor proteins}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} i57qr26agmt8levf6uh8aa80t3hvfh3 10 297772 1614282 1612243 2026-08-02T05:11:06Z Aro Salar 50592 /* زیوین */ 1614282 wikitext text/x-wiki === بۆ بەکارهێنەرانی نووسەران: === ==== زێڕین ==== ==== زیوین ==== * [[user:Aram|Aram]] ==== بڕۆنزی ==== === بۆ بەکارهێنەرانی تەکنیککار: === 9nhir8287rhfkda0fpeak2tn2ffuxww 3 298042 1614320 1613262 2026-08-02T09:31:03Z SakuraBot 51806 بۆت: گواستنەوەی پەیامەکانی Translation of the week بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation_of_the_week]] 1614320 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} == دیسان ئەو ئاڵایە! == کە بە وتووێژ بڕیار دراوە و قەرار لەسەر لابردنی بووە، ئەم ئاڵایە چی ئەکا [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?curid=203815 لێرە] و ئەو بەکارھێنەرە بۆچ دایناوەتەوە؟ ئەمە شایەنی بەربەست کردن نەبێ چی شایەنە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢١:٢٧، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئاڵاکە == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] سڵاو ساکورا، وتووێژی کۆمەڵگە لەسەر ئاڵاکە، بۆچی ئەو ئاڵایە داوای لابردنی کرا لە سەرەتاوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :دوای ئەوەی گفتوگۆیەکی چڕتان کرد لەگەڵ بەرێز ئارام لێرە لە [[وتووێژی داڕێژە:کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە#بەکارھێنانی ئاڵای تێکەڵکراوی کوردستان و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە]] پۆستیکرد و داوای یەکدەنگی کۆمەڵگای کرد لەسەر ئاڵاکە دوای گفتوگۆیەکی چڕ خوودی یەکدەنگی ئەوە بوو دەبێ ئاڵاکە لاببرێت و نابێت بمێنێتەوە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٤٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵام بۆچی ئەو یەکدەنگییە کرا؟ بیانووەکە چی بوو و لەبەر چی هۆکارێ نابێ بمێنێتەوە؟ خۆ وەک بەڕێوەبەرێک دلنیام ئەزانی سانسۆرکردن قەدەغەیە و ڕێ پێ نەدراوە، کەواتە هۆکارەکە چی بوو لەژێر سیاسەتەکان کە دەبێ لاببردرێ؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥١، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::ویکیپیدیا سانسۆر نییە مانای ئەوەش ناگەیەنێ ھەمووشتێک لە ویکیپیدیا دابنێین بەبێ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بەھێز کە پشتگیری لە ئاڵاکە بکات. گەر کۆمەڵگاکە نەیان ھێشتبا پڕ بە پێستی خۆی ھاوزایەندخوازی بنووسیت ئەوکاتە سانسۆرکردن بوو. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] باشە، ڕەحمەتت لێبێ. ئایا ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتی سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١١:٥٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی چین ئەتوانی دایبنێی؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] فەرموو [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%D8%A7%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&curid=73329&diff=1592692&oldid=1592612 ئەم دەستکارییەتان کردووە]، لابردنی ناوەڕۆک کە سەرچاوەی هەیە، بەبێ ئەوەی بزانن سەرچاوە داندراوە؟ [[:en:All Out (organisation)|ئۆڵ ئاوت]] ڕێکخراوەیەکی نێودەوڵەتییە، کەواتە بانگێشتنامەیەک کە بۆ فەرمی لەلایەن ئەو ڕێکخراوە بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێردرابێت، ڕێکخراوێک کە ناوی هەیە و لەلایەن چەندین سەرچاوەی باوەڕپێکراو باسیان لێ کراوە، باوەڕپێکراو نییە ئێستا؟ ئەمە یەک و بەس لە ویکیپیدیای کوردی ئەم شتەم بیستبێت. ئێستا من ئەمەوێ تێبگەم، ئەگەر یەکدەنگی کۆمەڵگە لەسەر ئەوە بووبێ کە لاببرێت لەبەر ئەوەی سەرچاوەی نییە، ئێستا سەرچاوەی بۆ بینراوەتەوە داندراوە، کەوابێت ئەو دەستکارییەت بۆ کرد و بە چ حەقێک پێمان ئەڵێی دایمەنێرەوە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٢:٢٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::[[پەڕگە:Ckb-petitiontt3.png|وێنۆک]] :::::::ھەر تۆزێک لە پەڕەکە بچۆرە خوارەوە دیارە ئەمە خۆت کردووتە و پتشنەکە ھیچ پەیوەندی بە خوودی ئاڵاکە نییە بەڵکو لەسەر دوو کەسایەتی ترانسجێندەرە و داوای مافیان دەکا بەڵام تا ئاڵاکە پرۆمۆت ببێت و ناسراو بێت چووی لەوێ داتناوە ھەرخۆشی کێشەم نییە ئەو شتانە ھیچ لە مەسەلەی بایەخداری ناگۆڕن، بەڵام چونکە ئەو بابەتەت کردۆتەوە ھەر حەزدەکەم بزانیت جیاوازی چییە لەوەی کە شتێک ڕێکخراوەکە خۆی بەفەرمی بیکات لەگەڵ User-Generated Content (UGC). بۆ نموونە ھەر کەسایەتییەک و ئێستا من ئەتوانم بچمە ئەو سایتە لێرە [https://action.allout.org/accounts/signup/ کەمپینی خۆم تۆمار دەکەم] و بڵاوی دەکەمەوە ئەوەشی بمەوێ باسی دەکەم لە کەمپینەکەم و وێنەشی لەسەر دادەنێم، ئەوە پێی دەوترێت (UGC) لەم حاڵەتە تەواوی ناوەڕۆکەکە ھیخۆمە بە وێنەکەشی کە بڵاوم کردۆتەوە لە کەمپینەکە ڕێکخراوەکە نایەت فاکت چێکی وێنەکەم بکا یان ورد ورد لەگەڵم پێدابێ ئەوە ئیشی ئەوان نییە ئیشی ئەوان بەس داواکارییە. و لەژێر WP:RS ئەم جۆرە وێبسایتانە کە کەمپینن ھەر وەک سۆشیال میدیا حیسابیان بۆدەکرێ و And They are strictly prohibited because they lack independent oversight شتێک ڕێکخراوەکە بڵاوی بکاتەوە سەرەتا پێداچوونەوەی ڕۆژنامەنووسی بۆدەکرێت و دواتر بەچەندین چاودێریکردنی یاسایی و سەرنووسەری تێپەڕدەبێت ئینجا کە لەلایەن ستافی ڕێکخراوەکە پەسەندکرا لە پەڕەی فەرمیان بڵاو دەکرێتەوە و نانوسرێت لەلایەن [redacted] یان فلانە یوزەر بڵاوکراوەتەوە بەڵکو ڕێکخراوەکە خۆی نوێنەرایەتی دەکات بۆ نموونە وەک [https://allout.org/en/highlights/eu-commission-commits-to-act-on-conversion-practices-after-years-of-pressure/ ئەمە] یان [http://allout.org/en/highlights ئەو پۆستانەی لە ھایڵایت] بڵاو دەبنەوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::ئۆکەی یەک خولەک، لەگەڵ ئەوەی کۆمەڵێ سیاسەتت پێشێل کرد بە بڵاوکردنەوەی ناو و وێنەی هەر کەسێ، کە بە [[دۆکسکردن]]، بە ڕای تۆ [redacted] سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو نییە؟ &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٢، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::دوتار زۆر حەزەکەم ئەو شتە بسەلمێنی، ئێستا ئەتوانی تۆ بڕۆیت لەگەڵ هەمان ڕێکخراو بە دڵی خۆت هەر کەمپینێک بتەوێت دروستی بکەیت؟ بۆچی ناچیت ئێستا تاقی بکەیتەوە و بۆمانی بسەلمێنیت هەمووکەسێک ئەتوانێت بیکات، هەر ڕەسمێکیش بێ داینێ بۆ سەلماندنی. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٤٣، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::من دۆکسی تۆم نەکردووە، خۆت ئەم سەرچاوەیەت داناوە و لە پەڕەکەش نووسراوە [redacted]، دۆکس ئەوەیە بێم زانیاری تایبەتیت دابنێم من تەنانەت ناوی خۆتیشم نەبردووە و ئەڵێم ئەم بەستەرە ئیشی خۆتە و دەستت تێدایە ئیتر [redacted] پەیوەندی راستەوخۆی بەتۆ ھەیە یان نا ئەوە شتێکی ترە. و بەڵێ [redacted] بچێت پەڕەیەکی کامپین درووست بکات دەبێتە UGC نەک ڕێکخراوەکە خۆی بڵاوی کردبێتەوە وەک ئەوەی خۆت بانگەشەی بۆدەکەیت نازانم من بە نەزانن دەزانن یان چی بەڵام ئاوا شتەکان ناچێت بەڕێوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::کێ ئەڵێ ئەم هەژمارە هی [redacted]؟ ئەگەر وابێت، کەواتە تۆ دۆکسی کەسێکت کردووە بە بەستنەوەی شووناسی ڕاستەقینەی بە هەژماری ویکیپیدیاوە. ئێمە پێشێلکارییەک. دووەم، گریمان ئەم سەرچاوەیە جێباوەڕ نییە، کەم سەرچاوەیەت پێ جێ باوەڕە؟ ئەگەر [redacted] قسەی وەرناگیرێ و بە جێباوەڕ حساب نییە، چۆن لەلایەن چەندین سەرچاوەی جێباوەڕی وەکوو [https://www.rudaw.net/english/categories/kurdistan/1057258 ڕووداو]، بەناوبانگترین ئینسایکلۆپیدیای ژیاننامەکانی ئیتالی [https://www.harpersbazaar.com/it/cultura/costume/a42804344/zhiar-ali-chi-e-biografia/ بازار]، [https://www.middleeasteye.net/news/iraq-kurdish-region-banning-homosexuality-lgbt-activists-condemn چاوی ڕۆژهەڵاتی ناوین] و سەدانی تر ناوی هاتووە وەک داکۆکیکارێکی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە و وتەی وەرگیراوە؟ ئێستا لەپڕا سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە ئەمە؟ دوای ئەوە لەو دەقەیە کە سڕیوتەتەوە چی نووسرابوو تاکوو ئەمە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ نەبێ؟ نووسرابوو ئەو ئاڵایە لەو کەمپەینە بەکارهاتووە کە ٢٥،٠٠٠ واژووی کردووە. یەعنی ئەو ڕێکخراوە خۆی نابێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کەپینی خۆی؟! &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٥، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::من نە دۆکسم کردووە و نە وتووشمە تۆ [redacted] زیاتر لەسەر ئەمە ناڕۆم و ئەم سەرچاوەیەش جێگای باوەڕ نییە، جگە لەوەی کۆمەڵگاکە ناڕازیە من چیتر کات بەفیڕۆ نادەم لە گفتوگۆدان و ھەنگاوی دواترم بەربەستنی سەرانسەری دەبێت. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٥٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ڕەسمانە چییە داتناوە و بە سەهم و ناوەوە و ئەڵێیت ئەوە تۆیت کەواتە لەسەرەوە؟ زۆر حەز ئەکەم، بڕۆ بەربەستم بکە. ئەوسا ئەیبینین. کۆمەڵگە تۆ نیت بەتەنیا، وە کۆمەڵگە کە داوای سەرچاوەی کردووە، سەرچاوە داندراوە، و سەرچاوەش بە پێستی کلەیمەکە، ئەڵێ ئەو ئاڵایە لەو بانگەوازە بەکارهاتووە، ئینجا گرنگ نییە هەرکەسێ دروستی کردبێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٥٩، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەلێ نووسینەکەم بەتەواوی بخوێنەوە ئەڵێم ئەمە دەستی خۆتی تێدایە من ناڵێم تۆ [redacted] یانی تۆ خۆت وتاری [redacted] لە ویکیپیدیای ئینگلیزیش نووسیوە ئەم شتانە دەستی خۆتی تێدایە ئەوەیە مەبەستم نەک بڵێم تۆ خودی[redacted]، نازانم بۆ حەز دەکەی شتێکم بەسەر ساخ بکەیتەوە کە نەمکردووە؟ ئێ زۆر لات ناخۆشە بڕۆ بۆ مێتا ئەوە چەندجار بیڵێم بچۆ سکاڵام لەسەر تۆمار بکە ئەگەر ئەزانی شتی ھەڵەم بەرامبەر کردووی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == داواکاری == <blockquote>"سڵاو، هیوادارم تەندروستیت باش بێت. من تەنها ویستم پێت بڵێم کە داواکارییەکی نوێم لە بەشی پشتگیری ویکپیدیا داناوە. هەر کاتێک کاتت هەبوو و باشتر بوویت، تکایە ئاوڕێکی لێ بدەرەوە</blockquote>[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١١:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] کامە داواکاری؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٥٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::<blockquote>"سڵاو بەڕێز Sakura emad، زۆر سوپاس بۆ وەڵامەکەت. من ڕەشنووسی وتاری کەسایەتی خۆمم بە ناوی (Rebaz qaradaxi) لە پەڕەی بەکارهێنەری خۆمدا ئامادە کردووە و داواکارم پێداچوونەوەی بۆ بکەیت بۆ ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ لاپەڕەی سەرەکی. زۆر سوپاس بۆ هاوکاریت."</blockquote> ::[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٠٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] [[ویکیپیدیا:خۆژیاننامە|خۆژیاننامە]] شتێکی باش نییە بەڵام پێم باشە [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] بخوێنیتەوە لە ئێستادا ڕەشنووسەکەی بەڕێزت ھیچ سەرچاوەیەکی ئاوای نییە تا بایەخداری بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٣٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::کەواتە ڕێنماییم پێ بدە بزانم چی سەرچاوەیەک قوبوڵ ئەکەن وئەبێتە جێی بایەخ؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٢:٥١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ڕۆژنامەنووسی وەک ئەوەی ئێن ئاڕتی و ڕووداو تیڤی و کەناڵەکان کە بیسەلمێنی کەسەکە بەناوبانگە یان خەڵاتی وەرگرتووە لە بوارەکەی خۆی یان شتێکی کردووە کە جێگای گرنگییە و لەناو کۆمەڵگای کوردی ناسراوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٨، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::واتاهەرئەبێت لایەنی کەم ڕۆژنامەوگۆڤاریەکێکێان باسی کارەکانمیان کردبێت ئینجاقوبوڵ ئەکرت؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:٠٥، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::بابەتەکە ئەوەیە ئەبێ بایەخدار بێت بایەخداریش واتا ئەوەندە کەسەکە ناسراوە کە میدیاکان باسیانکردووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:١١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::واتا من لەو سێ وێبسایتە باس کراوم جگەلەوەی لەوێبگەڕی گۆگڵیش ناوم جێگیرکراوە هیچ دەورێکیان نییە؟ [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٣:١٤، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::نەخێر کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ھیچ دەورێکیان نییە کوردیپیدیا ئەسڵەن باوەڕپێکراو نییە لە ویکیپیدیا و کاریپێناکرێ، ئەوانەی تریش ھەروا. بڕوانە [[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکەکە]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٠١، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::گەر وابێت یاساکانتان زۆر توندن نەک من هیچ کەسێک ناتوانێت بەشداری بکات لەویکپیدیادا ئەواەش کەبەشدارن خۆوشانس قوبوڵ کراون ::::::::::من چوار وێبسایت وبەستەری گۆگڵ هەموی بەداتاوزانیاری پێشکەشم کردون قوبوڵ ناکرێت.. ::::::::::واتا هەروازلەویکپیدیابهێنم وتەواوچونکە لەلەکۆمەڵگەی کوردیدا هیچ ڕۆژنامەیەک نییە ئازادانە لەسەر کەسێک ڕاپۆرت بکات ئیللا ئەبێت دەستێکی واستەوکەسێکی گەورەی لەپشتەوەبێت.سوپاس بۆماندوبونتان منیش کەی واستەم بۆکرا هەوڵ ئەدەمەوە پەڕەکەم جێگیربکەم [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٠٩، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::نا کاک @[[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] توندنین ئەگەر وابێت چۆن 80 ھەزار وتارمان ھەیە و 200 ~ بەکارھێنەری چالاکمان ھەیە لە پڕۆژەکە، سەیری [[دەروازە:ژیاننامە|دەروازەی ژیاننامە]] بکە ژیاننامەی ھەزارەھا خەڵکی تێدا نووسراوە بەڵام کەسانێکی ناسراو لەناو کۆمەڵگان. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:١٦، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::خوشکە ئازیزەکەم منیش هەروەک ئەوکەسانە ناسراوی ناوکۆمەڵگام وکەسانێکی بەرچاو ئەم ناسن بەڵام جیاوازی من ئەوەیە تائێستا چاوپێکەوتنی ڕۆژنامەوانیم نەکردووەو ڕەفزم داوەبەدوکەناڵی تیڤی چونکە حەزم بەبەردەم کامێرانییە ئەتوانن گەڕان بۆناوەکەم بکەن لێتان دڵنیائەبێت [[بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|Rebaz qaradaxi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rebaz qaradaxi|لێدوان]]) ١٤:٢٠، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == حوزەیرانی ٢٠٢٦ == [[پەڕگە:Information.svg|25px|alt=Information icon]] سڵاو، من [[بەکارھێنەر:Épine|Épineم]]. ویستم ئاگادارت بکەمەوە کە یەکێک یان زیاتر لە [[تایبەت:Contributions/Sakura emad|بەشدارییە نوێکانت]]&nbsp;بۆ [[:هاوزایەندخوازی]] پووچەڵکراونەتەوە چوونکە بەسوود دیار نەبوون. ئەگەر ئارەزوو دەکەیت تاقیکردنەوە بکەیت، تکایە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|خۆڵەپەتانێ]] بەکار ببە. ئەگەر ھەر چەشنە پرسیارێکت ھەیە، دەتوانیت لە [[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگا]] داوای یارمەتی بکەیت. سوپاس.<!-- Template:uw-vandalism1 --> &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ٢٠:٠٢، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] بەربەستکرایت! دیارە وادەزانن گاڵتە دەکەم دەڵێم بەبێ وتووێژ یەکدەنگی کۆمەڵگا مەگەڕێننەوە! [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٠:٠٤، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :: لەسەر خراب بەکارهێنانی دەسەڵاتی بەڕێوەبەرایەتی و لەدوای هەوڵدانی بەردەوام بۆ وتووێژی ناوخۆیی و داواکردن لەلایەن خۆتەوە کە بیبەمە مێتا، [[https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_comment/Sysop_abuse_and_intimidation_on_ckb_wiki لە مێتا ڕیپۆرتم کردوویت] و لەسەرمە ئاگادارت بکەمەوە. --&#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ٢١:٠٣، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]] زۆر سپاس دەستت خۆش بێت، خوا بیکات، ئێمەش بەپێی پێویست وەڵامێکمان دەبێت لەسەر ئەو خراپکارییەی جەنابتان لێرە کردووتانە و حیسابتان نە بۆ بەرێوەبەران کردووە نە بۆ کۆمەڵگاکەشی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٠٤، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == شەڕەدەستکاری ڕابگرە == بە زووترین کات شەڕە دەستکاری ڕابگرە لەسەر ئەو بابەتانەی ناکۆکیت هەیە لەگەڵیان. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٨:١٧، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | زۆر سپاس بۆ ئازایی و کۆڵنەدانت لەو ماوەیەدا، ھیوادارم ئەو بابەتانە ھیچ کاریگەرییەکی نەرێنییان لەسەرت دانەنابێ و لەبیرت بێ ھیچ شتێک لە بەڕێوەبەرایەتییە باشەکەی ئێوە کەم نابێتەوە. بەھیوای تەندروستی و بەردەوامیتان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:٥٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) |} == U4C Case notification == <div dir="ltr"> Hello {{<includeonly>safesubst:</includeonly>PAGENAME}},<br> First of all apologies for writing in English. You are named in a recently filed request to the [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Please review the request at [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Cases/2026/Systemic UCoC Violations on ckb.wikipedia: Admin Abuse and Outing]]. You are requested to enter your statement and any other material you wish to submit, so that the U4C can get a better overview of the situation. All writing should be complete, but also as concise as possible. Please ensure that you make all comments in your own section and in the discussion section only. If the U4C makes a decision, this will be binding for you and so your participation is recommended. Please do not reply here, but on the linked case page, or on the associated talk page. If you would like to contact the U4C directly, you will find an e-mail address [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee#How to contact U4C|here]]. Please use the email only if privacy is necessary (e.g. personal information). On behalf of the U4C, [[بەکارھێنەر:Civvì|Civvì]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Civvì|لێدوان]]) ٠٧:٢٠، ٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) </div> boq73tsxuvl7gw1ieazfa44klklp71o 0 298132 1614039 1613904 2026-08-01T12:10:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614039 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = گراتس | settlement_type = [[شاری یاسایی (نەمسا)|شاری یاسایی]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | total_width = 275 | align = center | caption_align = center | image1 = Graz (35932179023).jpg | caption1 = دیمەنێک لە [[شلۆسبێرگ (گراتس)|گردی قەڵاکە]] (شلۆسبێرگ) | image2 = GrazerRathaus-edit.jpg | caption2 = تەلاری شارەوانیی گراتس | image3 = Graz Kunsthaus-4476.jpg | caption3 = [[کونستھاوس گراتس|مۆزەخانەی ھونەری ھاوچەرخی گراتس]] | image4 = Murinsel_Graz_2022-08-03_06.jpg | caption4 = [[موورینزل|دوورگەیەک لەناو موور]] | image5 = Graz - Universität, Hauptgebäude (a).JPG | caption5 = [[زانکۆی گراتس]] | image6 = | caption6 = | image7 = | caption7 = | image8 = | caption8 = }} | image_caption = | image_flag = Flag of Graz.svg | image_shield = AUT Graz COA.svg | shield_size = 80x110px | shield_link = Coat of arms of Styria | image_blank_emblem = Logo Stadt Wien Graz.webp | blank_emblem_type = نیشان | pushpin_map = Austria Styria#Austria | pushpin_mapsize = 280 | pushpin_map_caption = شوێن لەناو شتایەرمارک | image_map = | map_alt = | map_caption = شوێن لەناو ناوچەی [[شاری یاسایی (نەمسا)|شاری یاسایی]] | coordinates = {{coord|47|04|15|N|15|26|19|E|type:city|display=inline,title}} | subdivision_type = [[پێڕستی دەوڵەتە سەروەرەکان|وڵات]] | subdivision_name = {{AUT}} | subdivision_type1 = [[ویلایەتەکانی نەمسا|ویلایەت]] | subdivision_name1 = {{flag|Styria}} | subdivision_type2 = [[ناوچە (نەمسا)|ناوچە]] | subdivision_name2 = [[شاری یاسایی (نەمسا)|شاری یاسایی]] | parts_type = | parts_style = para | p1 = | leader_title = [[شارەوان|سەرۆکی شارەوانی]] | leader_name = [[ئێلکی کار]] ([[پارتی کۆمۆنیستی نەمسا|KPÖ]])<ref name="arora">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Arora |یەکەم=Steffen |سەردێڕ=KPÖ-geführte Linkskoalition stellt ihr 'Programm für Graz' vor |ناونیشان=https://www.derstandard.at/story/2000131128582/kpoe-gefuehrte-links-koalition-stellt-ihr-programm-fuer-graz-vor |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ئیش=[[Der Standard]] |ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|زمان=de-AT}}</ref> | leader_party = | leader_title1 = | leader_name1 = <!-- Statistics --> | area_footnotes = {{Austria population Wikidata|area_footnotes}} | area_total_km2 = {{Austria population Wikidata|area_total_km2}} | elevation_m = 353 | elevation_max_m = | elevation_min_m = | population_as_of = ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ | population_footnotes = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.graz.at/cms/beitrag/10034466/7772565/zahlen_fakten_bevoelkerung_bezirke_wirtschaft.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Zahlen + Fakten: Bevölkerung, Bezirke, Wirtschaft, Geografie}}</ref> | population_total = 306,068 | population_urban = | population_metro = | population_note = | population_density_km2 = auto | population_demonym = گراتسەر ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]) <br/> گراتسەر (نێر) <br/> گراتسەرین (مێ) ([[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]) | established_title = | established_date = | timezone = [[کاتی ناوەڕاستی ئەورووپا|CET]] | timezone_DST = [[کاتی ھاوینەی ناوەڕاستی ئەورووپا|CEST]] | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | registration_plate = [[تابلۆی ژمارەی ئۆتۆمۆبیلەکان لە نەمسا|G]] | postal_code_type = [[پێڕستی کۆدە پۆستییەکانی نەمسا|کۆدی پۆستی]] | postal_code = A-801x, A-802x, A-803x, A-804x, A-805x | area_code_type = [[ژمارە تەلەفۆنەکان لە نەمسا|کۆدی ناوچە]] | area_code = +43 316 | website = {{URL|graz.at}} | module = {{Infobox UNESCO World Heritage Site |child = yes |Official_name = شاری گراتس – ناوەندی مێژوویی و [[شلۆس ئێگێنبێرگ]] |ID = 931 |Year = 1999 |Extension = 2010 |Criteria = Cultural: ii, iv }} | official_name = }} '''گراتس''' ({{IPA|de|ɡraːts|}}) پایتەختی [[ویلایەتەکانی نەمسا|ویلایەتی]] [[شتایەرمارک]] و [[پێڕستی شارەکانی نەمسا|دووەم گەورەترین شاری]] [[نەمسا]]یە، لە دوای [[ڤیێنا]]. لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، گراتس دانیشتووانەکەی ٣٠٧،٩١٢ کەس بووە، یان ٣٤٥،٣٩١ کەس بە ھەژمارکردنی ئەو دانیشتووانانەی «نیشتەجێبوونی دووەم»یان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zahlen + Fakten: Bevölkerung, Bezirke, Wirtschaft, Geografie - Stadtportal der Landeshauptstadt Graz |ناونیشان=https://www.graz.at/cms/beitrag/10034466/7772565/zahlen_fakten_bevoelkerung_bezirke_wirtschaft.html}}</ref> لە ٢٠٢٣دا، ژمارەی دانیشتووانی «ناوچەی شاریی کارا»ی گراتس ٦٦٠،٢٣٨ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Population on 1 January by five year age group, sex and metropolitan regions |ناونیشان=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/met_pjangrp3/default/table?lang=en&category=reg_typ.met.met_demo |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Eurostat}}</ref> شارەکە ناوەندێکی گرنگی خوێندنی باڵایە، چوار زانکۆ و چوار دامەزراوەی تری خوێندنی باڵای تێدایە؛ پێکەوە، زیاتر لە ٦٣،٠٠٠ خوێندکاریان ھەبووە تا ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣.<ref name="graz stats">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Numbers and facts: population, districts, economy, geography (Zahlen + Fakten: Bevölkerung, Bezirke, Wirtschaft, Geografie) |ناونیشان=https://www.graz.at/cms/beitrag/10411950/8106444/ |بڵاوکەرەوە=Graz municipality |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥|زمان=de}}</ref> ناوەندە مێژووییەکەی («Altstadt») بە یەکێک لە باشترین ناوەندە شارییە پارێزراوەکانی ئەورووپای ناوەڕاست دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.interreg-central.eu/Content.Node/SOLEZ/Graz.html |سەردێڕ=City of Graz/Stadt Graz |وێبگە=Interreg CENTRAL EUROPE |زمان=en-GB |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220625075507/https://www.interreg-central.eu/Content.Node/SOLEZ/Graz.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆنترین ئاماژەی بەڵگەنامەیی بۆ گراتس دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٢یەم، کاتێک وەک نیشتەجێگەیەکی قەڵابەند لەژێر دەسەڵاتی [[بابێنبێرگەکان]] گەشەی کرد. لە سەدەکانی ناوەڕاستی کۆتاییدا، شارەکە بوو بە ناوەندێکی گرنگی بازرگانی و کارگێڕی. لە سەدەی ١٤یەم بەدواوە، وەک شوێنی نیشتەجێبوونی لقی نەمسای ناوەوەی [[خانەوادەی ھابسبورگ]] خزمەتی دەکرد، ڕۆڵێک کە بەشداری کرد لە گەشەپێدانی ڕامیاری، کولتووری و تەلارسازییەکەیدا. زۆرێک لە تەلارەکانی سەردەمی [[تەلارسازیی ڕێنسانس|ڕێنسانس]] و [[تەلارسازیی بارۆک|بارۆک]] لەم ماوەیەدا وەک بەشێک لە سیمای شارەکە ماونەتەوە. گراتس ھەروەھا گرنگییەکی سەربازیی ستراتیژیی ھەبوو وەک قەڵایەک دژی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]، بەتایبەتی لە ڕێگەی قەڵابەندییەکانی سەر [[شلۆسبێرگ (گراتس)|شلۆسبێرگ]]. لە سەدەکانی ١٩یەم و ٢٠ەمدا، پیشەسازیبوون و گەشەی شارستانی یارمەتیدەر بوون لە چەسپاندنی گراتس وەک ناوەندێکی سەرەکیی پیشەسازی، پەروەردەیی و کولتووری لە باشووری نەمسا. لە ١٩٩٩دا، ناوەندی مێژوویی گراتس خرایە ناو پێڕستی [[یوونێسکۆ]]ی [[شوێنەوارە جیھانییەکان]]؛ لە ٢٠١٠دا، دەستنیشانکردنەکە فراوانکرا بۆ گرتنەوەی [[کۆشکی ئێگێنبێرگ، گراتس|کۆشکی ئێگێنبێرگ]] ({{langx|de|Schloss Eggenberg}}) لە پەراوێزی ڕۆژئاوای شارەکەدا. گراتس لە ٢٠٠٣دا وەک [[پایتەختی کولتووری ئەورووپا]] دەستنیشانکرا و لە ٢٠٠٨دا بوو بە «شاری چێژە لێنراوەکانی چێشتلێنان». ھەروەھا وەک [[شارەکانی دیزاین (یوونێسکۆ)|شاری دیزاین]] لەناو [[تۆڕی شارە داھێنەرەکانی یوونێسکۆ|تۆڕی شارە داھێنەرەکانی یوونێسکۆ]]دا دەناسرێت. ==ڕەگناسی== ناوی شارەکە، گراتس، کە پێشتر بە Gratz<ref>{{Cite EB9|wstitle= Gratz |volume= 11 |page= 63}}</ref> دەنووسرا و ھەروەھا پێشتر بە Grätz ناسرابوو، بە ئەگەرێکی زۆرەوە لە وشەی سلاڤیی {{lang|sla|gradec/gradac}} بە واتای «قەڵای بچووک» وەرگیراوە. ھەندێک [[شوێنەواری شوێنەوارناسی|شوێنەوارە دۆزراوەکان]] ئاماژە بۆ دروستکردنی قەڵایەکی بچووک لەلایەن گەلی [[سلاڤە ئەڵپییەکان|سلاڤی ئەڵپی]] دەکەن،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ilyK1_1f0zYC&q=graz+castle+fortification&pg=PA126 |سەردێڕ=Historical Dictionary of Austria |دوایین=Fichtner |یەکەم=Paula Sutter |ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press |ژپنک=٩٧٨٠٨١٠٨٦٣١٠١|زمان=en}}</ref> کە لە ناوچەکەدا نیشتەجێ بوون دوای ئەوەی ھێرشە بەربەرییەکان کێلتە ڕەسەنەکان و ڕۆمەکانیان دەرکرد. لە [[زمانی سلۆڤێنی]]دا، {{lang|sl|gradec}} ھێشتا بە واتای «قەڵای بچووک» دێت، کە وەرگیراوێکی بچووککراوەی پڕۆتۆ-ڕۆژاوا-باشووری سلاڤیی ''*gradьcъ''یە، کە لە ڕێگەی گۆڕینی پیتی شلەوە لە سلاڤیی گشتی ''*gordьcъ'' و لە ڕێگەی سێیەمین [[مەڵاشووییبوون (گۆڕانی دەنگ)|مەڵاشووییبوون]]ی سلاڤییەوە لە پڕۆتۆ-سلاڤیی ''*gardiku'' وەرگیراوە، کە لە بنەڕەتدا بە واتای «شارۆچکە، نشینگە» دێت. بەم شێوەیە ناوەکە پەیڕەوی لە شێوازی باوی باشووری سلاڤی بۆ ناونانی نشینگەکانی [[گڕاد (نشینگەی سلاڤی)|گڕاد]] دەکات. سەرەڕای ڕەگی سلاڤیی ناوەکە، بەڵام شاری گراتس لەلایەن نیشتەجێبووانی باڤارییەوە دامەزراوە کە ماوەیەکی کەم دوای سلاڤەکان گەیشتن، کە لەگەڵیان تێکەڵ بوون. ناوی شارەکە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١١٢٨ لە تۆمارەکاندا دەردەکەوێت؛ تۆمارێکی «Grez» لە ساڵی ١٠٩١ جێی مشتومڕە. == جوگرافیا == {{stack| [[پەڕگە:Historic City Center of Graz.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی ئاسمانی کە ناوەندی مێژوویی گراتس نیشان دەدات]] }} گراتس لە ھەردوو لای ڕووباری [[مور (ڕووبار)|مور]] لە باشووری ڕۆژھەڵاتی نەمسا ھەڵکەوتووە. نزیکەی {{cvt|150|km}} لە باشووری ڕۆژاوای ڤیێنا (''Wien'') دوورە. نزیکترین [[ناوەندی شارستانی]] گەورە [[ماریبۆر|ماریبۆر]] (''Marburg'') لە سلۆڤینیایە، کە نزیکەی {{cvt|50|km}} بەرەو باشوورە. گراتس پایتەختی شتایەرماک و گەورەترین شاری ئەو ویلایەتە فیدراڵییەیە، کە ناوچەیەکی سەوز و چڕ بە دارستان داپۆشراوە لە ڕۆژھەڵاتی زنجیرەچیاکانی [[ئەڵپ]]. لە حەوزی گراتسدا ھەڵکەوتووە و لە باکوور، ڕۆژھەڵات و ڕۆژاواوە بە چیا و گرد دەورە دراوە. ناوەندی شارەکە لە بەرزیی {{cvt|353|m}}دایە، بەرزترین خاڵیش کێوی پلابووتشە بە {{cvt|754|m}} لە سنووری ڕۆژاوا. کێوی [[شۆکڵ]] تەنھا چەند کیلۆمەترێک لە باکوورەوەیە و {{cvt|1100|m}} لە شارەکە بەرزترە. === کەشواھەوا === بەپێی [[پۆلێنکردنی کەشواھەوای کۆپن]]، گراتس خاوەنی [[کەشواھەوای دەریایی]] (''Cfb'') یان [[کەشواھەوای کیشوەریی شێدار]] (''Dfb'')یە بەپێی ئایزۆتێرم و وێستگەی بەکارھاتوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=4211&cityname=Graz,+Styria,+Austria&units= |سەردێڕ=Graz, Austria Köppen Climate Classification (Weatherbase) |وێبگە=Weatherbase |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=4211&cityname=Graz,+Styria,+Austria&units= |date=تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> ڤلادیمیر کۆپن خۆی لە شارەکە بووە و لێکۆڵینەوەی ئەنجامداوە بۆ ئەوەی ببێنێت کە چۆن کەشواھەوای ڕابردوو کاریگەری لەسەر [[تیۆریی لادانی کیشوەرەکان]] ھەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=X4ymCQAAQBAJ&pg=PA293 |سەردێڕ=Modern Climatology |دوایین=Saha |یەکەم=Pijushkanti |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Allied Publishers |ژپنک=٩٧٨٨١٨٤٢٤٧٥٦٥|زمان=en}}</ref> بەھۆی پێگەکەی لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ئەڵپ]]، گراتس لە بایە باوەکانی ڕۆژاوا پارێزراوە کە بەرەی کەشواھەوا لە [[ئەقیانووسی ئەتڵەسیی باکوور]]ەوە بۆ باکووری ڕۆژاوا و ناوەندی ئەورووپا دەھێنن. کەشواھەوای گراتس بەم شێوەیە لەژێر کاریگەریی دەریای ناوەڕاستدایە، و لە ساڵێکدا کاتژمێرەکانی تیشکی خۆری زیاترە لە ڤیێنا یان سالزبۆرگ و ھەروەھا با و بارانی کەمتریشی ھەیە. گراتس لە حەوزێکدا ھەڵکەوتووە کە تەنھا ڕووی لە باشوور کراوەیە، ئەمەش دەبێتە ھۆی ئەوەی کەشواھەواکەی گەرمتر بێت لەوەی کە لەو بازنەی پانیدا چاوەڕوان دەکرێت.<ref>Graz-Universität Klimadaten</ref> لە گراتسدا ئەو ڕووەکانە دەبینرێن کە بە ئاسایی لە شوێنە زۆر دوورەکانی باشوور دەڕوێن. * تێکڕای پلەکانی گەرما: [[فڕۆکەخانەی گراتس]] ٨.٧ سیلیزی / [[زانکۆی کارڵ فرانزێنس]] ٩.٤ سیلیزی * تێکڕای بارانبارین: ٨١٨ میلیمەتر بە تێکڕای ٩٢ ڕۆژ بارانبارین (زانکۆی کارڵ فرانزێنس) * تێکڕای کاتژمێرەکانی تیشکی خۆر: ١،٩٨٩ (زانکۆی کارڵ فرانزێنس) {{Weather box |location = گراتس (زانکۆی کارڵ فرانزێنس) ١٩٩١–٢٠٢٠، ئەوپەڕی پلەکان ١٩٦١–٢٠٢٠ |metric first = Y |single line = Y |Jan record high C = 21.0 |Feb record high C = 22.8 |Mar record high C = 25.1 |Apr record high C = 28.8 |May record high C = 34.1 |Jun record high C = 37.2 |Jul record high C = 38.1 |Aug record high C = 38.1 |Sep record high C = 32.0 |Oct record high C = 27.2 |Nov record high C = 23.0 |Dec record high C = 19.2 |year record high C = 38.1 |Jan high C = 3.9 |Feb high C = 7.7 |Mar high C = 11.6 |Apr high C = 17.2 |May high C = 20.8 |Jun high C = 25.0 |Jul high C = 25.9 |Aug high C = 25.4 |Sep high C = 21.2 |Oct high C = 15.3 |Nov high C = 9.2 |Dec high C = 4.0 |year high C = 15.6 |Jan mean C = 0.6 |Feb mean C = 2.7 |Mar mean C = 6.8 |Apr mean C = 11.6 |May mean C = 15.8 |Jun mean C = 19.4 |Jul mean C = 21.2 |Aug mean C = 20.8 |Sep mean C = 16.1 |Oct mean C = 11.3 |Nov mean C = 6.0 |Dec mean C = 1.1 |year mean C = 11.1 |Jan low C = -2.8 |Feb low C = -1.9 |Mar low C = 1.7 |Apr low C = 6.0 |May low C = 9.9 |Jun low C = 13.9 |Jul low C = 15.1 |Aug low C = 14.8 |Sep low C = 11.1 |Oct low C = 6.6 |Nov low C = 2.7 |Dec low C = -1.8 |year low C = 6.3 |Jan record low C = -19.5 |Feb record low C = -19.3 |Mar record low C = -17.2 |Apr record low C = -5.5 |May record low C = -1.3 |Jun record low C = 1.4 |Jul record low C = 6.3 |Aug record low C = 4.9 |Sep record low C = 0.8 |Oct record low C = -6.4 |Nov record low C = -10.8 |Dec record low C = -18.3 |year record low C = -19.5 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 19.8 |Feb precipitation mm = 28.9 |Mar precipitation mm = 34.6 |Apr precipitation mm = 51.6 |May precipitation mm = 93.2 |Jun precipitation mm = 121.3 |Jul precipitation mm = 124.1 |Aug precipitation mm = 128.7 |Sep precipitation mm = 93.8 |Oct precipitation mm = 63.8 |Nov precipitation mm = 54.4 |Dec precipitation mm = 40.0 |year precipitation mm = 854.2 |Jan snow cm = 9.1 |Feb snow cm = 12.4 |Mar snow cm = 5.2 |Apr snow cm = 0.5 |May snow cm = 0.0 |Jun snow cm = 0.0 |Jul snow cm = 0.0 |Aug snow cm = 0.0 |Sep snow cm = 0.0 |Oct snow cm = 0.3 |Nov snow cm = 4.7 |Dec snow cm = 13.1 |year snow cm = 45.3 |unit precipitation days = 1.0 mm |Jan precipitation days = 4.3 |Feb precipitation days = 4.4 |Mar precipitation days = 5.6 |Apr precipitation days = 7.7 |May precipitation days = 10.6 |Jun precipitation days = 11.5 |Jul precipitation days = 10.6 |Aug precipitation days = 9.9 |Sep precipitation days = 8.7 |Oct precipitation days = 7.3 |Nov precipitation days = 7.0 |Dec precipitation days = 5.3 |year precipitation days = 92.9 |unit snow days = 1.0&nbsp;cm |Jan snow days = 11.5 |Feb snow days = 7.8 |Mar snow days = 3.5 |Apr snow days = 0.3 |May snow days = 0.0 |Jun snow days = 0.0 |Jul snow days = 0.0 |Aug snow days = 0.0 |Sep snow days = 0.0 |Oct snow days = 0.1 |Nov snow days = 1.6 |Dec snow days = 7.5 |year snow days = 32.3 |time day= 14:00 |Jan humidity = 68.7 |Feb humidity = 59.1 |Mar humidity = 53.0 |Apr humidity = 49.6 |May humidity = 53.0 |Jun humidity = 54.5 |Jul humidity = 53.4 |Aug humidity = 55.2 |Sep humidity = 58.1 |Oct humidity = 63.0 |Nov humidity = 70.8 |Dec humidity = 73.1 |year humidity = 59.3 |Jan sun = 102.1 |Feb sun = 128.6 |Mar sun = 169.2 |Apr sun = 193.1 |May sun = 227.0 |Jun sun = 238.1 |Jul sun = 253.4 |Aug sun = 242.8 |Sep sun = 188.0 |Oct sun = 149.7 |Nov sun = 89.1 |Dec sun = 87.3 |year sun = 2068.4 |Jan percentsun = 40.3 |Feb percentsun = 49.2 |Mar percentsun = 48.3 |Apr percentsun = 50.0 |May percentsun = 50.9 |Jun percentsun = 52.5 |Jul percentsun = 55.5 |Aug percentsun = 58.5 |Sep percentsun = 52.7 |Oct percentsun = 48.7 |Nov percentsun = 35.1 |Dec percentsun = 35.8 |year percentsun = 48.1 |source 1 = [[ئینستیتیوتی ناوەندی بۆ کەشناسی و جیۆدینامیک]]<ref name=ZAMGnormals> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230605200319/https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/copy_of_klimanormalperiode_19912020.xlsx |سەردێڕ= Klimamittelwerte 1991-2020 |بڵاوکەرەوە= Central Institute for Meteorology and Geodynamics |زمان= de |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref><ref name=ZAMG1961> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230605200551/https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/klimanormalwerte-oesterreich-1961-1990 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.zamg.ac.at/cms/de/dokumente/klima/dok_klimauebersichten/klimanormalwerte-oesterreich-1961-1990 |سەردێڕ= Klimanormalwerte Österreich 1961–1990 |بڵاوکەرەوە= Central Institute for Meteorology and Geodynamics |زمان= de |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref> }} {{Weather box |location = فڕۆکەخانەی گراتس (١٩٩١–٢٠٢٠، ئەوپەڕی پلەکان ١٩٧١–٢٠٢٠) |single line = Yes |metric first = Yes |collapsed = yes |Jan record high C = 21.4 |Feb record high C = 23.0 |Mar record high C = 24.5 |Apr record high C = 28.1 |May record high C = 33.6 |Jun record high C = 35.2 |Jul record high C = 38.2 |Aug record high C = 38.4 |Sep record high C = 32.1 |Oct record high C = 27.1 |Nov record high C = 22.9 |Dec record high C = 20.4 |year record high C = 38.4 |Jan high C = 3.1 |Feb high C = 7.0 |Mar high C = 11.3 |Apr high C = 16.8 |May high C = 20.4 |Jun high C = 24.6 |Jul high C = 25.6 |Aug high C = 25.2 |Sep high C = 20.9 |Oct high C = 15.1 |Nov high C = 8.8 |Dec high C = 3.3 |year high C = 15.2 |Jan mean C = -1.3 |Feb mean C = 0.9 |Mar mean C = 5.4 |Apr mean C = 10.3 |May mean C = 14.9 |Jun mean C = 18.6 |Jul mean C = 20.2 |Aug mean C = 19.8 |Sep mean C = 15.1 |Oct mean C = 10.2 |Nov mean C = 4.7 |Dec mean C = -0.6 |year mean C = 9.9 |Jan low C = -5.6 |Feb low C = -4.9 |Mar low C = -0.8 |Apr low C = 3.8 |May low C = 8.3 |Jun low C = 12.5 |Jul low C = 13.5 |Aug low C = 13.3 |Sep low C = 9.4 |Oct low C = 4.7 |Nov low C = 0.6 |Dec low C = -4.4 |year low C = 4.2 |Jan record low C = -26.8 |Feb record low C = -24.3 |Mar record low C = -20.8 |Apr record low C = -6.4 |May record low C = -4.2 |Jun record low C = 1.7 |Jul record low C = 4.5 |Aug record low C = 3.5 |Sep record low C = -1.9 |Oct record low C = -8.9 |Nov record low C = -19.1 |Dec record low C = -21.1 |year record low C = -26.8 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 18.7 |Feb precipitation mm = 28.9 |Mar precipitation mm = 33.8 |Apr precipitation mm = 54.3 |May precipitation mm = 88.7 |Jun precipitation mm = 114.1 |Jul precipitation mm = 117.7 |Aug precipitation mm = 125.6 |Sep precipitation mm = 95.5 |Oct precipitation mm = 67.2 |Nov precipitation mm = 55.0 |Dec precipitation mm = 41.6 |year precipitation mm = 841.1 |unit precipitation days = 1.0 mm |Jan precipitation days = 3.7 |Feb precipitation days = 4.4 |Mar precipitation days = 5.0 |Apr precipitation days = 7.7 |May precipitation days = 10.8 |Jun precipitation days = 11.2 |Jul precipitation days = 10.4 |Aug precipitation days = 9.5 |Sep precipitation days = 8.2 |Oct precipitation days = 7.1 |Nov precipitation days = 6.8 |Dec precipitation days = 5.4 |year precipitation days = 90.2 |time day= 14:00 |Jan humidity = 72.7 |Feb humidity = 58.2 |Mar humidity = 50.2 |Apr humidity = 46.9 |May humidity = 50.3 |Jun humidity = 52.5 |Jul humidity = 51.3 |Aug humidity = 52.8 |Sep humidity = 56.0 |Oct humidity = 62.3 |Nov humidity = 72.6 |Dec humidity = 78.0 |year humidity = 58.7 | Jan dew point C =0.2 | Feb dew point C =0.1 | Mar dew point C =0.3 | Apr dew point C =1.7 | May dew point C =6.6 | Jun dew point C =9.8 | Jul dew point C =9.6 | Aug dew point C =9.2 | Sep dew point C =3.5 | Oct dew point C =1.0 | Nov dew point C =0.3 | Dec dew point C =0.1 | Jan sun =63.0 | Feb sun =94.0 | Mar sun =140.0 | Apr sun =162.0 | May sun =208.0 | Jun sun =213.0 | Jul sun =239.0 | Aug sun =219.0 | Sep sun =168.0 | Oct sun =135.0 | Nov sun =79.0 | Dec sun =59.0 |source 1 = [[ئینستیتیوتی ناوەندی بۆ کەشناسی و جیۆدینامیک]]<ref name=ZAMGnormals/><ref> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230605202019/http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/stm/16400.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشان=http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/daten/klimadaten/stm/16400.htm |سەردێڕ= Klimadaten von Österreich 1971–2000–Graz-Flughafen |بڵاوکەرەوە= Central Institute for Meteorology and Geodynamics |زمان= de |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}</ref> |date=تشرینی دووەمی ٢٠١١ |source 2 = [[ئیدارەی نیشتمانیی ئۆقیانووسی و بەرگەھەوا|NOAA]] (خاڵی شەونم و تیشکی خۆر)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1961-1990/RA-VI/OS/11240.TXT |سەردێڕ=Graz - Thalerhof Climaate Normals for 1961-1990 |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٤ |وێبگە=ncei.noaa.gov |بڵاوکەرەوە=National Oceanic and Atmosoheric Administration |no-pp=y |وتەگێڕانەوە=WMO Station Number:11240 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240214081205/https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1961-1990/RA-VI/OS/11240.TXT |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> }} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Graz}} [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە نەمسا]] f9hfse5rp8o4w24ogh0ek53nkwzh6yl 0 298155 1614029 1613932 2026-08-01T12:07:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614029 wikitext text/x-wiki {{Databox|بەند=Q130481}} '''ئاڵای [[بەحرەین]]''' لە ١٤ی شوباتی ٢٠٠٢دا پەسەند کرا. سوور ئەو ڕەنگەیە کە لە ئاڵای ئەو وڵاتانەی لە [[کەنداوی فارس]] ھەڵکەوتوون بەکار دەھێنرێت و لە لای دارەکەوە ھێڵێکی سپی کێشراوە. ڕەنگی سوور و سپی بە پێنج ددانە (سێگۆشە) لە یەکتر جیا کراونەتەوە. پێنج ددانەکە بە واتای [[کۆڵەکەکانی ئیسلام|پێنج پایەکەی ئیسلام]] دێن. ڕەنگی سوور بە واتای خوێنی شەھیدان و ئەو شەڕانەیە کە بەحرەین تێیدا بەشداریی کردووە، سپیش بە واتای ئاشتی دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |سەردێڕ=معنی الوان علم البحرین |ناونیشان=https://www.almrsal.com/post/565992 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦ |زمان=ar |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210123073315/https://www.almrsal.com/post/565992 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە کاتێکدا دەگوترێت کە سوور ڕەنگێکی ستاندارد و ھەڵکەوتووە لە ئاڵای وڵاتانی خەلیج و سپیش ئاماژەیە بۆ ئەو پەیماننامەیەی کە لە نێوان میللەت و ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا واژۆ کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=علم البحرین: شکلە ودلالة الرموز والألوان - البوصلة |ناونیشان=https://alboosala.com/d/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%B4%D9%83%D9%84%D9%87-%D9%88%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=alboosala.com |زمان=ar}}</ref> ئاڵای بەحرەین کە تا پێش ساڵی ١٨٢٠ بەکار دەھات تەنھا لە یەک ڕەنگی سوور پێکھاتبوو، بەڵام لە ساڵی ١٨٢٠دا ھێڵێکی سپی تەنکی بۆ زیاد کرا. لە ساڵی ١٩٣٢دا بۆ جیاکردنەوەی لە ئاڵای [[قەتەر|وڵاتی دراوسێ]]، قەتەر، ٢٨ ددانە زیاد کرا و لە ساڵی ١٩٧٢دا ددانەکان بۆ ٨ ددانە کەم کرانەوە. لە ساڵی ٢٠٠٢دا ددانەکان بۆ ٥ ددانە گۆڕدران و تا ئەمڕۆ بەو شێوەیە ماوەتەوە. == دیزاین == === ڕەنگەکان === {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:50%; text-align:center;" ! scope="col" width="10%" |ڕەنگ<ref name="BBC">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|بڵاوکەرەوە=BBC|سەردێڕ=National Flag of Bahrain|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/dna/place-lancashire/plain/A1094203|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ئیش=BBC News|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141216133801/http://news.bbc.co.uk/dna/place-lancashire/plain/A1094203|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bahrainouna.com/publications/publications/956 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221128090445/https://www.bahrainouna.com/publications/publications/956 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.bahrainouna.com |سەردێڕ=المطبوعات / المطبوعات |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ! scope="col" style="background:#FFFFFF" width="30%" |سپی ! scope="col" style="background:#DA291C; color:#fff;" width="30%" |سوور |- | scope="row" |[[ئاڕ-جی-بی|RGB]] |255–255–255 (#FFFFFF) |218–41–28 (#DA291C) |} === پەڕەی سازدان === {{gallery|height=250|width=400|File:Flag of Bahrain (construction sheet).svg|پەڕەی سازدانی ئاڵاکە}} == بەکارھێنان == [[پەڕگە:16 11 2021 Encontro ampliado do Senhor Presidente da República com Sua Majestade o Rei Hamad bin Isa Al Khalifa (51685362051).jpg|وێنۆک|حەمەد بن عیسا ئال خەلیفە (لای ڕاست) لە پێش ئاڵا شاھانەکەی لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ لەگەڵ سەرۆککۆماری بەڕازیل (لای چەپ)]] ئاڵاکە لە وشکانی و دەریادا وەک ئاڵای نیشتمانی، شارستانی و جەنگی بەکار دەھێنرێت. لە ساڵی ٢٠٠٢دا، پاشای بەحرەین حەمەد بن عیسا ئال خەلیفە، مەرسوومی بە یاسای ژمارە (٤) بۆ ساڵی ٢٠٠٢ دەرکرد، کە پەیوەندی بە ئاڵاکەوە ھەبوو: * '''ماددەی یەکەم''': ئاڵای شانشینی بەحرەین شێوەیەکی لاکێشەیی وەردەگرێت، و دابەش دەبێت بۆ دوو بەشی سەرەکی؛ یەکەمیان بە ڕەنگی سوور، و ئەویتریان بە ڕەنگی سپی. * '''ماددەی دووەم''': پاشا ئاڵای تایبەت بە خۆی دەبێت، کە فەرمانێکی شاھانەی بۆ دەردەچێت بۆ دیاریکردنی شێوە، پێوانە و شوێنەکانی. * '''ماددەی سێیەم''': ئاڵای شانشینی بەحرەین لەسەر دیوانی شاھانە، کۆشکەکان، تەلارە حکوومییەکان، دامەزراوە گشتییەکان، باڵیۆزخانەکان، نووسینگە بەحرەینییەکان لە دەرەوە، و کەشتییە بەحرەینییەکان بەرز دەکرێتەوە. * '''ماددەی چوارەم''': ھەر کەشتییەکی نایابەحرەینی کە دەچێتە ناو ئاوە ھەرێمییەکانی شانشینی بەحرەینەوە، دەبێت ئاڵای شانشینەکە بەرز بکاتەوە، و ئاڵاکە بە بەرزی دەھێڵێتەوە تاوەکوو لە ئاوە ھەرێمییەکانی شانشینەکە دەردەچێت. * '''ماددەی پێنجەم''': ئاڵاکە لەسەر تەلارە حکوومییەکان و دامەزراوە گشتییەکان لە کاتی پشووە گشتییەکان و بۆنەکاندا لە خۆرھەڵاتنەوە تا خۆرئاوابوون بەرز دەکرێتەوە. * '''ماددەی شەشەم''': ئاڵای شانشینی بەحرەین لەسەر ئۆتۆمبێلەکان بەرز ناکرێتەوە، جگە لە ئۆتۆمبێلە فەرمییەکانی پڕۆتۆکۆڵ. * '''ماددەی حەوتەم''': ئاڵای شانشینی بەحرەین لە کاتی شینگێڕیدا بۆ نیوە دادەگیرێت. * '''ماددەی ھەشتەم''': ئاڵای شانشینی بەحرەین بۆ مەبەستی بازرگانی بەکار ناھێنرێت. * '''ماددەی نۆیەم''': لە حاڵەتێکدا ئاڵاکە بە پێچەوانەوە بەکار بھێنرێت، وەک ئەوەی لە یاسای سەرەوەدا دیاری نەکراوە، سزای زیندانیکردن بۆ ماوەی یەک مانگ وەک ئەوپەڕی، یان غەرامەیەک کە لە ١٠٠ [[دیناری بەحرەینی]] تێنەپەڕێت، یان ھەردووکیان بەسەریدا دەسەپێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The National Flag of the Kingdom of Bahrain |ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/dna/place-lancashire/plain/A1094203 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141216133801/http://news.bbc.co.uk/dna/place-lancashire/plain/A1094203 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئاڵاکانی تر == <gallery> پەڕگە:Royal_Standard_of_Bahrain.svg|ئاڵای شاھانەی بەحرەین پەڕگە:Flag_of_the_Bahrain_Defence_Force.svg|ئاڵای ھێزی بەرگریی بەحرەین پەڕگە:Flag_of_the_Royal_Bahrain_Naval_Force.svg|ئاڵای ھێزی دەریاییی شاھانەی بەحرەین پەڕگە:Flag_of_the_Royal_Bahraini_Air_Force.svg|ئاڵای ھێزی ئاسمانیی شاھانەی بەحرەین پەڕگە:Flag_of_the_Royal_Bahraini_Army.svg|ئاڵای سوپای بەحرەین </gallery> == ئاڵا مێژوویییەکان == <gallery> پەڕگە:Flag_of_Bahrain_(before_1820).png|پێش ساڵی ١٨٢٠ پەڕگە:Flag_of_Bahrain_(1820-1932).png|١٨٢٠–١٩٣٢ پەڕگە:Flag_of_Bahrain_(1932_to_1972).svg|١٩٣٢–١٩٧٢ پەڕگە:Royal_Standard_of_Bahrain_(1932-1972).svg|ئاڵای شاھانەی ١٩٣٢–١٩٧٢ پەڕگە:Flag_of_Bahrain_(1972-2002).svg|١٩٧٢–٢٠٠٢ پەڕگە:Royal_Standard_of_Bahrain_(1972-2002).svg|ئاڵای شاھانەی ١٩٧٢–٢٠٠٢ </gallery> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|بەحرەین}} {{پۆلی کۆمنز|Flags of Bahrain}} [[پۆل:ئاڵاکان]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان]] [[پۆل:ئاڵاکانی ئاسیا]] jafe61xvlbudq667o51ztfy9olc4rvl 0 298226 1614211 1604591 2026-08-01T20:43:36Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614211 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سامارا''' کە پێشتر لە نێوان ساڵانی ١٩٣٥–١٩٩١ بە '''کۆیبیشێڤ''' دەناسرا،<ref name="dict">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Everett-Heath|یەکەم=John|ناونیشان=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780191905636.001.0001/acref-9780191905636-e-6547|سەردێڕ=Concise Oxford Dictionary of World Place Names|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-١٩٠٥٦٣-٦|زمان=en|chapter=Samara}}</ref> گەورەترین شار و ناوەندی کارگێڕیی ئۆبلاستی سامارایە لە [[ڕووسیا]]. شارەکە لە شوێنی بەیەکگەیشتنی ڕووبارەکانی [[ڕووباری ڤۆڵگا|ڤۆڵگا]] و سامارادا ھەڵکەوتووە، کە ژمارەی دانیشتووانی زیاتر لە ١٫١٤ ملیۆن کەسە،<ref name="est.2021">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.citypopulation.de/en/russia/cities/volga/|سەردێڕ=Privolžskij Federal'nyj Okrug / Volga (Russia): Regions, Territories, Republics, Major Cities & Places - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> و لە کۆمەڵە شاریشدا دەگاتە ١٫٢٢ ملیۆن کەس، بەبێ ئەژمارکردنی نۆڤۆکۆیبیشێڤسک کە تێکەڵ بە کۆمەڵەشارەکە نەبووە. شارەکە ڕووبەری {{Convert|541.4|km2}} دادەپۆشێت، و نۆیەمین گەورەترین شاری ڕووسیا و دەیەمین کۆمەڵەشارە، و [[ڕووباری ڤۆڵگا|سێیەمین پڕدانیشتووترین شار]]ە لەسەر ڕووباری ڤۆڵگا و ناوچەی فیدراڵیی ڤۆڵگا. سامارا کە پێشتر [[شاری داخراو|شارێکی داخراو]] بوو، ئێستا ناوەندێکی سەرەکیی کۆمەڵایەتی، سیاسی، ئابووری، پیشەسازی، و کولتوورییە لە ڕووسیا و لە ئایاری ٢٠٠٧دا میوانداریی لووتکەی نێوان [[یەکێتیی ئەورووپا]] و ڕووسیای کردووە. کەشوھەوایەکی کیشوەریی ھەیە کە بە ھاوینی گەرم و زستانی سارد دەناسرێتەوە. ژیانی دانیشتووانی سامارا ھەمیشە بە شێوەیەکی بنەڕەتی بە ڕووباری ڤۆڵگاوە بەستراوەتەوە، کە نەک تەنیا لە ماوەی چەندین سەدەدا وەک ڕێڕەوی سەرەکیی بازرگانیی ڕووسیا خزمەتی کردووە، بەڵکو دیمەنێکی تایبەتیشی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Мария |یەکەم=Лескинен |ڕێکەوت=٢٠١٣|سەردێڕ=Волга - русская река. Из истории формирования и аргументации |ناونیشان=https://cyberleninka.ru/article/n/volga-russkaya-reka-iz-istorii-formirovaniya-i-argumentatsii |journal=Вопросы национализма |بەرگ=٤|issue=16 |پەڕەکان=٥٠–٧٦|issn=2218-1229}}</ref> کەناراوی ڕووباری سامارا یەکێکە لە شوێنە سەرەکەییەکانی کات بەسەربردن بۆ ھەم دانیشتووانی ناوخۆ و ھەم گەشتیاران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Шейнис |یەکەم=Михаил |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٠ |ناونیشان=https://63samara.ru/dostohrimechatelnosti/braches/naberezhnaya-samary/ |سەردێڕ=Набережная Самары - Моя Самара |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ |وێبگە=Моя Самара |زمان=ru-RU |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240727075127/https://63samara.ru/dostohrimechatelnosti/braches/naberezhnaya-samary/ |url-status=dead }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Samara}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ڤۆڵگا]] [[پۆل:Articles with ڕووسی-language sources (ru)]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:CS1 Russian-language sources (ru)]] [[پۆل:CS1 uses Russian-language script (ru)]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] epyzrodgomryblg9megsrhwrlqfsyfd 0 298240 1614021 1613955 2026-08-01T12:04:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614021 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag|Name=فیدراسیۆنی ڕووسیا|Image=Flag of Russia.svg|Nickname=تری‌کۆلۆر - (بە واتای سێ ڕەنگ)|Morenicks=|Use=ئاڵای نەتەوەیی، نیشانەی مەدەنی و دەوڵەتی. (هێمای بچووکی ڤێکسیلۆلۆجی یان وێنەی ڕەش و سپی کە بەکارهێنانە جیاوازەکانی ئاڵاکە نیشان دەدات). ئاڵاکە دەتوانرێت بە شێوەی ستوونی هەڵبواسرێت لە ڕێگەی بەرزکردنەوەی بە ستوونێکی ئاساییدا، پاشان سووڕاندنی ستوونەکە بە گۆشەی ٩٠ پلە. دیوی پشتەوەی گونجاوە لەگەڵ دیوی پێشەوەیدا.|Symbol=|Proportion=2:3|Adoption=١٧٠٥–١٩٢٢ {{!}} ١٩٩١–ئێستا|Design=سێ ڕەنگی ئاسۆیی لە سپی، شین، و سوور.|Designer=پیتەری مەزن (Peter the Great)|Image2=|Imagetext2=|Use2=|Symbol2=|Proportion2=|Adoption2=|Design2=}} ئاڵای نەتەوەیی ڕووسیا{{efn|{{langx|ru|Государственный флаг Российской Федерации|Gosudarstvenny flag Rossiyskoy Federatsii|The State Flag of the Russian Federation}}}} سێ ڕەنگە لە سێ هێڵی ئاسۆیی یەکسان پێکدێت: سپی لە سەرەوە، شین لە ناوەڕاست، و سوور لە خوارەوە. دیزاینەکە بۆ یەکەمجار لەلایەن قەیسەر پیتەری مەزن لە ساڵی ١٦٩٣ پێشکەش کرا، و لە ساڵی ١٧٠٥ وەک نیشانەی مەدەنیی شانشینی ڕووسیا پەسەند کرا؛ ئاڵاکە بەردەوام بوو لە بەکارهێنان وەک نیشانەی مەدەنی لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیادا. لە ساڵی ١٨٥٨، ئیمپراتۆر ئەلێکساندەری دووەم ئاڵای سێ ڕەنگی ڕەش-زەرد-سپی وەک ئاڵای نەتەوەیی ڕاگەیاند، و لە ساڵی ١٨٩٦ لەلایەن نیکۆلاسی دووەمەوە جێگەی گیرایەوە بە ئاڵای سێ ڕەنگی سپی-شین-سوور. لە ساڵی ١٩١٧، دوای شۆڕشی ئۆکتۆبەر، بەلشەفییەکان ئاڵای سێ ڕەنگییان قەدەغە کرد، هەرچەندە بەردەوام بوو لە هەڵکردنی لەلایەن بزووتنەوەی سپییەوە لە کاتی جەنگی ناوخۆیی ڕووسیادا. ئاڵای کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا پاشبنەمایەکی سوور بوو کە کورتکراوەی سیریلیکی "РСФСР"ـی لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپدا هەبوو، و دوای ساڵی ١٩٥٤، بووە پاشبنەمایەکی سوور کە هێڵێکی شینی ستوونی لە لای چەپ و چەکوش و داسێکی زێڕینی تێدابوو. ماوەیەکی کورت دوای کودەتاکەی ئابی ساڵی ١٩٩١، کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا ئاڵای سێ ڕەنگی ئیمپراتۆری وەک ئاڵای نەتەوەیی ڕووسیا پەسەند کرد، هەرچەندە بە دووری و تۆنی ڕەنگی کەمێک جیاوازتر لە وەشانی ئێستا. دوای هەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت لە کۆتایی ساڵەکەدا، فیدراسیۆنی ڕووسیای تازە سەربەخۆ، ئاڵا دووبارە-دیزاینکراوەکەی بۆ مایەوە، و ڕێژە و تۆنەکانی ئێستای لەلایەن سەرۆک بۆریس یەڵتسین لە ساڵی ١٩٩٣ دیاری کران. == بنەچە == دوو گێڕانەوە سەبارەت بە بنەچەی ئاڵاکە، بەستراوەتەوە بەو ئاڵای سێ ڕەنگەی لەلایەن کۆماری هۆڵەنداوە بەکاردەهێنرا (کە پێی دەوترا Statenvlag، و دواتر بووە ئاڵای هۆڵەندا). <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hulme|یەکەم=Frederick Edward|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=jt450XgGd1kC|سەردێڕ=The Flags of the World: Their History, Blazonry and Associations|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٨٩٧|بڵاوکەرەوە=Library of Alexandria|ژپنک=٩٧٨١٤٦٥٥٤٣١١٠|زمان=en}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Greenway|یەکەم=H. D. S.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xWdOBAAAQBAJ&pg=PA228|سەردێڕ=Foreign Correspondent: A Memoir|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Simon and Schuster|ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٦٧-٦١٣٢-٩|پەڕە=٢٢٨|زمان=en}}</ref> کۆنترین ئاماژە بە ئاڵاکە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[ئەلێکسی یەکەم]] لە ساڵی ١٦٦٨دا ڕوویداوە، و پەیوەندی بە دروستکردنی یەکەم کەشتیی دەریایی ڕووسیاوە هەیە کە ناوی ئۆریۆل بوو. بەپێی سەرچاوەیەک، ئەندازیاری سەرەکیی هۆڵەندیی کەشتییەکە، بە ناوی بەتلەر، ڕووبەڕووی پێویستییەک بووەوە بۆ هەبوونی ئاڵا، و داوایەکی ئاراستەی دۆمای بۆیارەکان کرد، بۆ ئەوەی "لە خاوەنشکۆی پاشا بپرسن کە کام ئاڵا (وەک چۆن لە نێوان نەتەوەکانی تردا نەریتە) لەسەر کەشتییەکە هەڵبکرێت". وەڵامە فەرمییەکە تەنها ئاماژەی بەوە کرد کە، لەبەرئەوەی کێشەیەکی لەو شێوەیە تا ئێستا بێ پێشینەیە، هەرچەندە هێزە زەمینییەکان ئاڵای (ڕواڵەت جیاواز) بەکاردەهێنن، بەڵام قەیسەر فەرمانی کردووە کە پرسیار لە بۆچوونی خودی (بەتلەر) بکرێت سەبارەت بەو بابەتە، و بەتایبەتی لێی بپرسرێت سەبارەت بەو نەریتەی لە وڵاتەکەیدا هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Eriksen |یەکەم=Thomas Hylland |دوایین٢=Jenkins |یەکەم٢=Richard |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=scHXHTkRmZcC&q=dutch&pg=PA21|سەردێڕ=Flag, Nation and Symbolism in Europe and America |پەڕە=٢٣|via=Google Books}}</ref> گێڕانەوەیەکی جیاواز بنەچەی ئاڵای ڕووسیا دەگەڕێنێتەوە بۆ سەردانەکانی قەیسەر پیتەری مەزن بۆ ئارخانگێلسک (Arkhangelsk) لە ساڵانی ١٦٩٣ و ١٦٩٤. پیتەر بە شێوەیەکی زۆر حەزی لە دروستکردنی کەشتی بوو بە شێوازی ئەوروپی، کە جیاواز بوو لەو بەلەمانەی کە بە شێوەیەکی ئاسایی لەو کاتەدا لە ڕووسیا بەکاردەهێنران. لە ساڵی ١٦٩٣دا، پیتەر داوای دروستکردنی کەشتییەکی هۆڵەندی لە ئەمستەردامەوە کردبوو. لە ساڵی ١٦٩٤ کاتێک کەشتییەکە گەیشت، دروشمە سوور و سپی و شینەکەی هۆڵەندا لە بەشی دواوەیەوە دەشەکایەوە. <ref>Robert K. Massie, Peter the Great, 160 (Modern Library Edition 2012)</ref> پیتەر بڕیاریدا ئاڵای دەریایی ڕووسیا لەسەر شێوەی ئەو دروشمە دروست بکات لە ڕێگەی پێدانی مانا و دووبارە ڕیزکردنەوەی ڕەنگەکان. کتێبی ئاڵاکانی هۆڵەندا لە ساڵی ١٦٩٥ لەلایەن کارێل ئالارد، <ref name="allardp10">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Allard|یەکەم=Carel|ناونیشان=https://archive.org/details/ned-kbn-all-00007555-001/page/n10|سەردێڕ=Nieuwe Hollandse scheeps-bouw, Amsteldam: C. Allard, 1695|بڵاوکەرەوە=Allard, Carel|ساڵ=١٦٩٥|پەڕە=١٠}}</ref> کە تەنها ساڵێک دوای گەشتەکەی پیتەر بۆ ڕۆژئاوای ئەوروپا چاپ کراوە، وەسفی ئاڵای سێ ڕەنگی دەکات بە هەڵۆیەکی دووسەر کە قەڵغانێکی بەسەر سنگەوەیە و تاجێکی زێڕینی لەسەر هەردوو سەری داناوە. == مێژوو == {{Gallery|align=center|height=180|File:Проекты флагов.jpg|وێنەی کێشراوی ئاڵاکان لەلایەن پیتەری مەزنەوە، ١٦٩٩|File:National flags of Russia.jpg|ئاڵا نەتەوەییەکانی ڕووسیا پێش و دوای ١٨٩٦|File:Thecristisrizenoldrussiancivilwarposter.jpg|بەرگی گۆڤاری کۆچبەرانی سپی (white émigré)، ١٩٣٢|File:Boris Yeltsin 22 August 1991-1.jpg|سەرۆک بۆریس یەڵتسین ئاڵاکە دەشەکێنێتەوە لە کاتی کودەتاکەی ئاب، ١٩٩١|File:Флагштоки у парка 300-летия Санкт-Петербурга и Лахта-центр. Июнь 2023.jpg|نمایشێک لە سەینت پترسبۆرگ لە ساڵی ٢٠٢٣، کە تێیدا ئاڵای سێ ڕەنگی سپی-شین-سوور لە تەنیشت ئاڵای پێشووی ڕەش-زەرد-سپیی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا و ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت دانراوە.}} توێژینەوەیەک سەبارەت بە ڕوونکردنەوەی ڕەنگە نەتەوەییەکانی ڕووسیا بە پشتبەستن بە لێکۆڵینەوە لە بەڵگەنامەکانی ئەرشیفی مۆسکۆی وەزارەتی دادی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا، لەلایەن دیمیتری سامۆکڤاسۆڤ، شوێنەوارناس و مێژوونووسی یاسایی ڕووسی، کورتکرایەوە لە بڵاوکراوەیەکی ١٦ لاپەڕەییدا بە ناوی "لە بابەت ڕەنگە نەتەوەییەکانی ڕووسیای دێرین" کە لە ساڵی ١٩١٠ لە مۆسکۆ بڵاوکرایەوە. <ref>''[[Dmitry Samokvasov|Самоквасов Д. Я.]]'' [https://dlib.rsl.ru/viewer/01003772750#?page=3 К вопросу о государственных цветах древней России]. — М.: тип. Саблина, 1910. — 16 с. [[Russian State Library]]</ref> === ١٥٥٢–١٩١٨: شانشین، ئیمپراتۆریەت، و کۆمار === [[پەڕگە:Banner_of_the_Most_Merciful_Savior,_1552.svg|وێنۆک|دروشمی "ڕزگارکەری هەرە میهرەبان" لە سەردەمی ئیڤانی سامناکدا.]] لە ساڵی ١٥٥٢دا، فەوجەکانی ڕووسیا بۆ هێرشی سەرکەوتووانەی سەر کازان لەژێر سەرکردایەتی ئیڤانی سامناکدا بە دروشمی ڕزگارکەری هەرە میهرەبانەوە ڕێپێوانیان کرد. بۆ سەدەیەک و نیوی دواتر، دروشمەکەی ئیڤانی سامناک هاوڕێیەتی سوپای ڕووسیای دەکرد. لە سەردەمی تزارینا سۆفیا ئەلێکسیێڤنا، ئامادەی هەڵمەتەکانی کریمیا بوو، و لە سەردەمی پیتەری مەزنیشدا ئامادەی هەڵمەتەکانی ئازۆڤ و جەنگی ڕووسیا و سوید بوو. لە "تۆماری وێناکراوی ئیڤانی سامناک"ـدا، وێنەیەکی دروشمەکەی ئیڤانی سامناک هەیە لە هەڵمەتی کازاندا – کە ئاڵایەکی سپیی دوو لقییە لەگەڵ وێنەی ڕزگارکەر و خاچێکی هەشت خاڵی لە سەرەوەی. بەپێی سەرچاوەکانی تر، دروشمەکە سوور بووە لەبری سپی. کۆپییەکی ئەم دروشمە، کە چەندین جار نۆژەن کراوەتەوە، هێشتا لە جبەخانەی کرێملیندا پارێزراوە. لە ساڵی ١٦١٢دا، میلیشیای نیژنی نۆڤگۆرۆد دروشمی دیمیتری پۆژارسکییان هەڵکرد، کە ڕەنگی قرمزی بوو لەگەڵ وێنەی پەروەردگاری مەزن لە لایەکی و فریشتە میکائیل لە لایەکەی تریەوە. [[پەڕگە:Гербовое_знамя_1696.png|ڕاست|وێنۆک|دروشمی ئارمیای پیتەری مەزن، ١٦٩٦]] لە ساڵی ١٦٦٩دا، وێنەکێشە پۆڵەندییەکان ستانیسلاڤ لۆپوتسکی و ئیڤان میرۆڤسکی کە لەلایەن قەیسەر ئەلێکسی ڕووسیاوە بانگهێشت کرابوون، بۆ کۆشکی قەیسەر لە کۆلۆمێنسکۆی وێنەی "نیشانەکانی تایبەتمەندیی (واتە هێماکان) فەرمانڕەواکان و هەموو دەوڵەتە گەردوونییەکانی ئەم جیهانە"یان کێشا. دواتر لۆپوتسکی "لەسەر تابلۆیەک، نیشانەی دەوڵەتی مۆسکۆ و نیشانەی وڵاتانی تری دراوسێی کێشا، لەژێر هەر هێمایەکی ئەو هەسارەیەی کە لەژێریدان." نیشانەی دەوڵەتەکە بریتی بوو لە دروشمێکی لاکێشەیی سپی لەگەڵ "لێژبوونەوەیەک" و چوارچێوەیەکی سووری پان، کە لە ناوەڕاستیدا وێنەی هەڵۆی دووسەری زێڕین کێشرابوو لەگەڵ ئەو هێمایانەی گوزارشتیان لە شانشین، میرنشین و خاکە ژێردەستەکان دەکرد. لە تۆماری کەلوپەلەکانی جبەخانەی کرێملیندا، نیشانەی دەوڵەتەکە بەم شێوەیە وەسف کراوە: "لە ناو بازنەیەکدا هەڵۆیەکی دووسەر هەیە کە دوو تاجی لەسەرە، و لەسەر سنگیشی، پاشایەک لەسەر ئەسپەوە بە ڕمەکەی مارێک دەکوژێت". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |script-title=ru:Государственная символика |ناونیشان=http://his.1september.ru/article.php?ID=200100204|سەردێڕ="История". Издательский дом "Первое сентября" |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402151346/http://his.1september.ru/article.php?ID=200100204 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣|زمان=ru}}</ref> لە ٦ی ئابی ١٦٩٣دا، لە کاتی گەشتە دەریاییەکەی پیتەری مەزن لە دەریای سپیدا لەگەڵ دەستەیەک کەشتی جەنگی کە لە ئارخانگێلسک دروست کرابوون، بۆ یەکەمجار ئەو ئاڵایەی کە بە "ئاڵای قەیسەری مۆسکۆڤی" ناسرابوو <ref>Central Naval Museum, St. Petersburg. List of exhibited artefacts. [http://www.museum.ru/C788 Flag of the Tsar of Muscovy].</ref> لەسەر یەختە ١٢ تۆپدارەکەی "سەینت پیتەر" هەڵکرا. ئاڵاکە پارچە قوماشێکی دووراو بوو بە قەبارەی ٤.٦ بە ٤.٩ مەتر، کە لە سێ هێڵی ئاسۆیی یەکسان لە ڕەنگەکانی سپی، شین و سوور پێکهاتبوو، لەگەڵ هەڵۆیەکی دووسەری زێڕین لە ناوەڕاستدا. <ref>Белавенец П. И. Флаг Царя Московского, хранившийся в кафедральном соборе города Архангельска с 1693 года / Бюллетень Управления геральдики Государственной архивной службы Российской Федерации. Вып. No. 1, октябрь 1993 г., — С. 3</ref> وێنە ڕەسەنەکەی ئەم کۆنترین ئاڵا ماوەیەی ڕووسیا لە مۆزەخانەی ناوەندیی دەریایی لە [[سەنت پیتەرزبورگ|سەینت پترسبۆرگ]] پارێزراوە. کتێبی ئاڵاکانی ساڵی ١٦٩٥<ref name="allardp10"/> لە نووسینی کارێل ئالارد سێ ئاڵا وەسف دەکات کە لەلایەن قەیسەری مۆسکۆڤییەوە بەکارهێنراون: ئاڵای سێ ڕەنگ <ref name="allardp230">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Allard|یەکەم=Carel|ناونیشان=https://archive.org/details/ned-kbn-all-00007555-001/page/n230|سەردێڕ=Nieuwe Hollandse scheeps-bouw, waar in vertoond word een volmaakt schip, met alle des zelfs uitterlyke deelen ... Benevens de afbeeldingen van alle de voornaamste vlaggen ... Carel Allard|بڵاوکەرەوە=Allard, Carel|ساڵ=١٦٩٥}}</ref> لەگەڵ هەڵۆی دووسەر کە قەڵغانێکی لەسەر سنگیەتی و تاجێکی زێڕینی لەسەر هەردوو سەری داناوە، هەمان ئاڵای سێ ڕەنگ <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Allard|یەکەم=Carel|ناونیشان=https://archive.org/details/ned-kbn-all-00007555-001/page/n232|سەردێڕ=Nieuwe Hollandse scheeps-bouw, waar in vertoond word een volmaakt schip, met alle des zelfs uitterlyke deelen ... Benevens de afbeeldingen van alle de voornaamste vlaggen ... Carel Allard|بڵاوکەرەوە=Allard, Carel|ساڵ=١٦٩٥}}</ref> بە خاچێکی شینی لارەوە لەسەری، و ئاڵایەکی خاچدار <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Allard|یەکەم=Carel|ناونیشان=https://archive.org/details/ned-kbn-all-00007555-001/page/n234|سەردێڕ=Nieuwe Hollandse scheeps-bouw, waar in vertoond word een volmaakt schip, met alle des zelfs uitterlyke deelen ... Benevens de afbeeldingen van alle de voornaamste vlaggen ... Carel Allard|بڵاوکەرەوە=Allard, Carel|ساڵ=١٦٩٥}}</ref> کە دابەشبوونی سوور و سپی پیشان دەدات لەگەڵ خاچێکی شین لەسەر هەمووی. <ref>{{FOTW|id=ru|title=Russian flags}}</ref> ئاڵا خاچدارەکە لەسەر میدالیای دروستکردنی کرۆنشلۆس نەخشێنراوە، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.coins-and-medals.ru/medals/db/russia/peter_1/building_of_kronschloss/33_13524.shtml?en|سەردێڕ=coins-and-medals — награды, премии, кубки и медали |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220629033257/http://www.coins-and-medals.ru/medals/db/russia/peter_1/building_of_kronschloss/33_13524.shtml?en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=[[Pushkin Museum|Pushkin State Museum of Fine Arts]], Coins and Medals Department}}</ref> کە یادگاری دروستکردنی قەڵای کرۆنشلۆت لە کرۆنشتاد لەلایەن پیتەری مەزنەوە لە ساڵی ١٧٠٤، و ڕەنگەکانی ئاڵاکە بەپێی نەخشە هەڵکۆڵراوەکان دیاری کراون. دروشمی ئارمیای پیتەری مەزن لە ساڵی ١٦٩٦ دروست کرا. ئاڵاکە کە لە قوماشی تافێتای سوور بە چوارچێوەیەکی سپییەوە دروست کرابوو، هەڵۆیەکی زێڕینی پیشان دەدا کە بەسەر دەریادا دەسوڕایەوە. لەسەر سنگی هەڵۆکە لە ناو بازنەیەکدا وێنەی ڕزگارکەر هەیە، لە پاڵ ڕۆحی پیرۆز و نێردراوە پیرۆزەکان پیتەر و پۆڵ. پێدەچێت دروشمەکە بۆ هەڵمەتی دووەمی ئازۆڤ دروست کرابێت. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Н. А. Соболева, В. А. Артамонов|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=Панорама|ژپنک=٥-٨٥٢٢٠-١٥٥-٣|پەڕە=٢٠٨|زمان=ru|script-title=ru:Символы России}}</ref> [[پەڕگە:Capture_of_Azov.jpg|وێنۆک|گرتنی قەڵای ئازۆڤ. ١٦٩٦ لەلایەن ئادریان شخۆنێبێکەوە]] لە ساڵی ١٦٩٣دا، فرانز تیمەرمان فەرمانی پێدرا بۆ دروستکردنی کەشتی بازرگانی لە ئارخانگێلسک و بازرگانیکردن لەگەڵ ئەوروپا. پێی وترا کە هەڵۆی دووسەری باڵ‌کراوە نمایش بکات، بە سێ تاجەوە لە سەروویەوە. لەسەر سنگی هەڵۆکە، دەبوو جەنگاوەرێک لەسەر ئەسپ نمایش بکرێت بە ڕمێکەوە، لەگەڵ جلوبەرگی سەربازی. هەمان هەڵۆ دەبوو بە قاچی ڕاستی دارعەسایەک (sceptre) و بە چەپەکەشی سێوێک کە تاجێکی لەسەرە بگرێت. هەمان ڕێنمایی درا بە بازرگانەکانی تریش. <ref>Елагин С. Наши флаги. / Морской сборник, т. LXVIII, 1863, No. 10 – С. 231</ref> [[پەڕگە:Practice_fight_of_the_Dutch_Fleet_in_the_honour_of_Tzar_Peter_the_Great,_1_Sept_1697_by_Abrakham_Storck_(fragment_1).JPG|ڕاست|وێنۆک|ئاڵای ڕووسیا (خوارەوە لای ڕاست) لە کاتی شەڕێکی مەشقکردن لەسەر ڕووباری ئای (IJ) وەک ڕێزلێنانێک بۆ پیتەری یەکەم، ئەیلولی ١٦٩٧. تابلۆی ئابراهام ستۆرک (Abraham Storck)، ١٧٠٠]] بەپێی ڕۆژنامەکانی هۆڵەندا، لە حوزەیرانی ١٦٩٤، کەشتییەکی جەنگی ٤٤-تۆپی کە لەلایەن ڕووسیاوە کڕدراو و لە ڕۆتەردام دروستکرابوو، لە لەنگەرگەی ئەمستەردام لەژێر ئاڵای سپی-شین-سوور وەستا بوو. <ref>Басов А. Н. История военно-морских флагов. — М.: Аст, СПб.: Полигон, 2004, {{ISBN|5-17-022747-7}}, С.46</ref> لە ساڵی ١٦٩٦دا، لە دەمی ڕووباری دۆن، دەستەیەک بەلەمی چەکداریی ڕووسی (flotilla of armed rowboats) ڕێگەیان لە گەیاندنی پێداویستییەکان بۆ قەڵای ئازۆڤی عوسمانی گرت. لە هەڵکۆڵینەکەی (engraving) ساڵی ١٧٠٠ی ئادریان شخۆنێبێکدا بە ناوی "گرتنی قەڵای ئازۆڤ. ١٦٩٦"، کەشتییەکان وێنا کراون کە تابلۆی لاکێشەییان بەسەر ستوونی ئاڵاکاندا هەڵگرتووە، کە سێبەرە هێرالدییەکەیان نیشانی دەدات هەندێک لە ئاڵاکان شینن بە خاچێکی سووری ڕاستەوە، و ئەوانی تریش سپین بە خاچێکی سووری ڕاستەوە. ژمارەیەک لە توێژەران گومان لە دروستیی هەڵکۆڵینەکەی شخۆنێبێک دەکەن چونکە خۆی شایەتحاڵی ڕووداوەکان نەبووە. <ref>Оленин Р. М., Карманов В. В. От первого корабля до первого Устава. История морских флагов России (1669–1725 гг.). — СПб.: «Шатон», 2006. — С. 54</ref> وێنەی ئاڵا جیاوازە سپی-شین-سوورەکانی ڕووسیا لە سێ تابلۆی دواتری وەرشەی ئابراهام ستۆرکدا بوونیان هەیە کە تەرخان کراون بۆ گەیشتنی پیتەری یەکەم بۆ ئەمستەردام. پیتەری یەکەم بەشداری لە شەڕێکی مەشقی کرد لەسەر ڕووباری ئای کاتێک لەسەر یەختی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی هیندستانی هۆڵەندی بوو. <ref>Uiterst links een jacht met de Russische vlag en tsaar Peter de Grote aan boord, gekleed in het rood (Слева – яхта под флагом России с царём Петром I на борту, одетым в красное). [http://collectie.amsterdammuseum.nl/dispatcher.aspx?action=search&database=ChoiceCollect&search=priref=38888 Het Spiegelgevecht op het IJ ter ere van het Moskovisch gezantschap (1 September 1697), 1697–1700]{{بەستەری مردوو|url=http://collectie.amsterdammuseum.nl/dispatcher.aspx?action=search&database=ChoiceCollect&search=priref=38888 |date=تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> لە تابلۆکانی ئابراهام ستۆرکدا کە شەڕە نمایشییەکە پیشان دەدەن، ئەم یەختە لەژێر ئاڵای سپی-شین-سووردا بە هەڵۆی دووسەرەوە دەگەڕێت، یان لەژێر پێنانتێکی سپی-سوور-شین و ئاڵایەکی دواوەی سپی-سوور-شین بە هەڵۆیەکی دووسەرەوە. لە تشرینی یەکەمی ١٦٩٩دا، پیتەری مەزن لە دیوی پشتەوەی ئەو لاپەڕەیەی کە ڕێنماییەکانی لەسەر بوو و نێردرابوو بۆ نێردراوی ڕووسی یێمێلیان ئۆکراینتسێڤ لە ئەستەنبوڵ، وێنەی سەرەتایی ئاڵایەکی سێ هێڵی سپی-شین-سووری کێشا. <ref>Устрялов Н. Г. История царствования Петра Великого. Т. IV. — СПб., 1863. Карты, планы и схемы. — С. 15 (копия листа с приложения No. 14)</ref> لە کانوونی یەکەمی ١٦٩٩، باڵیۆزی نەمسا ئەنتۆن پالیێر لە نامەیەکدا لیستی ئەو چەک و ئاڵایانەی دا کە لەسەر کەشتییەکانی دەستەی دەریایی ئازۆڤ بینیبووی. ئەو وەسفی بینینی سێ ئاڵای بچووکی بە ڕەنگەکانی سپی-سوور-شین و دوو ئاڵای فەوجی سوور و سپی کرد کە تێکەڵکرابوون لەگەڵ ڕەنگی تریشدا. <ref>''Елагин С. И.'' История русского флота. Период Азовский. Приложения. Ч. 1. — СПб., 1864 – С. 428–429</ref> لە نیسانی ١٧٠٠دا، پیتەری مەزن فەرمانی بە جبەخانەی کرێملین کرد کە دروشمی دەریایی سپی-سوور-مۆر دروست بکەن. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Яковлев Л.П.|سەردێڕ=Древности Российскаго государства, изданныя по высочайшему повелению. Доп. к 3 отд-нию: Русския старинныя знамена|ساڵ=١٨٦٥|شوێن=М.|پەڕەکان=١١٠}}</ref> دیزاین و دوورییەکانی ئەم دروشمانە هاوتان لەگەڵ شێوە و قەبارەی ئەو دروشمەی فەوج کە لەگەڵ ٣٥٢ دروشمە ڕووسییە دەستبەسەرداگیراوەکەی تردا لە گۆڕستانی پاشاکانی سوید پارێزراوە – کڵێسای ڕیدارحۆڵم لە ستۆکهۆڵم. <ref>П. И. Белавенец. Краткая записка о старых русских знамёнах. — СПб, 1911. С.33</ref> ئاڵای سێ هێڵی سپی-شین-سوور، هەروەها ئاڵایەک کە خاچی قودسی سووری تێدابوو، لەسەر کەشتییە جەنگییەکان تا ساڵی ١٧٢٠ وەک ئاماژەدان بەکاردەهێنران. <ref>Оленин Р. М., Карманов В. В. От первого корабля до первого Устава. История морских флагов России (1669–1725 гг.). — СПб.: «Шатон», 2006. — С. 207</ref><templatestyles src="Module:Gallery/styles.css"></templatestyles>{{Gallery|align=center|noborder=yes|File:SA 22993-Het Spiegelgevecht op het IJ ter ere van het Moskovisch gezantschap (1 september 1697)-Spiegelgevecht op het IJ op 1 september 1697 ter ere van het bezoek van Tsaar Peter de Grote.jpg|''شەڕی مەشقکردن لەسەر ڕووباری ئای وەک ڕێزلێنانێک بۆ پیتەری یەکەم، ئابراهام ستۆرک، مۆزەخانەی ئەمستەردام<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://collectie.amsterdammuseum.nl/dispatcher.aspx?action=search&database=ChoiceCollect&search=priref=38888|سەردێڕ=Het Spiegelgevecht op het IJ ter ere van het Moskovisch gezantschap (1 September 1697), 1697–1700|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=/http://collectie.amsterdammuseum.nl/dispatcher.aspx?action=search&database=ChoiceCollect&search=priref=38888|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|File:Jerusalem cross flag of Russia 1693.jpg|ئاڵا بە خاچێکی قودسەوە، ١٦٩٣|File:Штандарт Петра I.JPG|دروشمی سپی-سوور-مۆر کە لەلایەن پیتەری یەکەمەوە فەرمانی دروستکردنی درا و لە کاتی جەنگی نارڤا (Battle of Narva) لە ساڵی ١٧٠٠دا کەوتە دەست سویدییەکان|File:CronSchloss.jpg|فلیپ هینریچ مولەر، میدالیای دروستکردنی کرۆنشلۆس، ١٧٠٤|File:View of New Archangel, 1837.tif|پایتەختی کۆمپانیای ڕووسی-ئەمریکی لە نۆڤۆ ئارخانگێلسک (ئێستا سیتکا، ئەلاسکا) لە ساڵی ١٨٣٧|File:Триколор в Морском Уставе РИ 1885 года.jpg|وێنەکێشانی سەرەتایی ڕەش و سپیی ئاڵاکە، ١٨٨٥|File:Alexander's II Order(Ukase) 11 june 1858 - flag.jpg|فەرمانی قەیسەر ئەلێکساندەری دووەم سەبارەت بە ئاڵای فەرمی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا}} [[پەڕگە:Flag_of_the_Russian_Empire_(black-yellow-white).svg|وێنۆک|ئاڵای قەیسەر ئەلێکساندەری دووەمی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا (١٨٥٨–١٨٩٦)]] [[پەڕگە:Russian_flag_1914.gif|وێنۆک|ئاڵای ڕووسیا لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا لەسەر کارتپۆستالێک (١٩١٤–١٩١٧) {{تێبینی|Introduced in 1914 as a flag ''"for private use"'' to support patriotism during the war. Plans to formally adopt this design after the war were abolished after the fall of the monarchy.}}]] ئاڵا سێ ڕەنگەکەی ڕووسیا وەک ئاڵای بازرگانی لەسەر ڕووبارەکان لە ساڵی ١٧٠٥ پەسەند کرا. ئەم ڕەنگانەی ئاڵای ڕووسیا دواتر ئیلهامبەخش بوون بۆ هەڵبژاردنی "ڕەنگەکانی پان-سلاڤی" لەلایەن کۆنگرەی سلاڤیی پراگ لە ١٨٤٨. دوو وڵاتی تری سلاڤی، سلۆڤاکیا و سلۆڤێنیا، ئاڵاکانیان هاوشێوەی ئاڵای ڕووسیایە، بەڵام بە زیادکردنی نیشانەی دەوڵەت بۆ جیاکردنەوە. لە ٧ی ئایاری ١٨٨٣دا، ڕێگەدرا ئاڵای ڕووسیا لەسەر وشکانی بەکاربهێنرێت، و بوو بە ئاڵایەکی نەتەوەیی فەرمی پێش تاج لەسەرنانی قەیسەر نیکۆلاسی دووەم لە ١٨٩٦. ئاڵاکە بەردەوام بوو لە بەکارهێنان لەلایەن حکومەتی کاتیی ڕووسیاوە دوای ئەوەی قەیسەر نیکۆلاسی دووەم دەستی لەکارکێشایەوە لە کاتی شۆڕشی شوباتدا و نەگۆڕدرا تا شۆڕشی ئۆکتۆبەر کە کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیای دامەزراند. === ١٩١٨–١٩٩١: جەنگی ناوخۆ و یەکێتیی سۆڤیەت === [[پەڕگە:Flag_of_the_Russian_Soviet_Federative_Socialist_Republic_(1918–1937).svg|وێنۆک|ئاڵای RSFSR (١٩١٨–١٩٣٧)]] [[پەڕگە:Flag_of_the_Russian_Soviet_Federative_Socialist_Republic_(1937–1954).svg|وێنۆک|ئاڵای RSFSR (١٩٣٧–١٩٥٤)]] [[پەڕگە:Flag_of_the_Russian_Soviet_Federative_Socialist_Republic.svg|وێنۆک|ئاڵای RSFSR (١٩٥٤–١٩٩١)]] لە ٨ی نیسانی ١٩١٨دا، ئاڵای کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا گفتوگۆی لەسەر کرا لە کۆبوونەوەیەکی ئەنجومەنی کۆمیسارانی گەلی کۆمارەکە. ئەنجومەنەکە پێشنیاری کرد کە لیژنەی ناوەندیی جێبەجێکاریی سەرتاسەری ڕووسیا ئاڵایەکی سوور دروست بکات کە کورتکراوەی دەستەواژەی "کرێکارانی جیهان، یەکگرن!"ی لەسەر بێت. لەگەڵ ئەوەشدا، پێشنیارەکە پەسەند نەکرا. لە ١٣ی نیسانی ١٩١٨دا، لیژنەی ناوەندیی جێبەجێکاریی سەرتاسەری ڕووسیا ئاڵای کۆمارەکەی بە دروشمێکی سوور دیاری کرد کە نووسراوی "کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا"ی لەسەر بوو. دەقی فەرمانەکە هیچ ڕوونکردنەوەیەکی تێدا نەبوو سەبارەت بە ڕەنگ، قەبارە و شوێنی نووسراوەکە، یان ڕێژەی پانی و درێژیی قوماشەکە. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩١٨دا، لیژنەی ناوەندیی جێبەجێکاریی سەرتاسەری ڕووسیا وێنەیەکی نموونەیی بۆ ئاڵای کۆمارەکە پەسەند کرد، کە لەسەر داوای کۆمیساریای گەل بۆ کاروباری دەرەوە لەلایەن هونەرمەندی گرافیک سێرگی چیخۆنینەوە پەرەی پێدرابوو. ئاڵاکە تابلۆیەکی لاکێشەیی سوور بوو، کە لە گۆشەی سەرەوەیدا نووسراوی RSFSR بە پیتی زێڕین دانرابوو کە بە شێوازی سلاڤی نەخشێنرابوون. ئەم نووسراوە لە هەردوو لاوە بە هێڵی زێڕین لە بەشەکانی تری قوماشەکە جیاکرابووەوە کە شێوەیەکی لاکێشەییان دروست دەکرد. لە ٣٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٢دا، RSFSR یەکیگرت لەگەڵ کۆمارەکانی سۆڤیەتی ئوکراینا، بیلاڕووسیا، و ترانسقەوقاز بۆ پێکهێنانی یەکێتیی سۆڤیەت. ئاڵای نەتەوەیی یەکێتیی سۆڤیەت لە ١٨ی نیسانی ١٩٢٤ دامەزرا، کە لە دەستووری یەکێتیی سۆڤیەتدا بە قوماشێکی لاکێشەیی سوور یان ئاڵ وەسف کرابوو بە ڕێژەی پانی بۆ درێژی ١:٢، بە داس و چەکوشێکی زێڕین لە گۆشەی سەرەوەی تەنیشت ستوونی ئاڵاکە و ئەستێرەیەکی پێنج خاڵی سوور کە بە چوارچێوەیەکی زێڕین دەورەدرابوو. ئەم ئاڵایە لەلایەن هەموو کەشتییەکانی یەکێتیی سۆڤیەت و نوێنەرایەتییە دیپلۆماتییەکانی یەکێتییەکە هەڵدەگیرا. ئاڵا سوورەکەی ١:٢ بەکارهێنرا، تا لە ساڵی ١٩٥٤ جێگەی گیرایەوە بە دیزاینە گشتگیرەکەی ئاڵای سۆڤیەت کە هێڵێکی شینی هەبوو بە درێژایی ستوونەکە. پێچەوانەی ئەو باوەڕەی کە ئاڵای دەوڵەتی یەکێتیی سۆڤیەت پێگەی بەرزتر بوو لە ئاڵای کۆماری ڕووسیا (RSFSR)، لە ڕاستیدا بەکارهێنانی ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت سنووردار بوو. ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت لە ڕووسیا تەنها لەسەر دوو باڵەخانە دەشەکایەوە، کە باڵەخانەی لیژنەی جێبەجێکاریی ناوەندی یەکێتیی سۆڤیەت و ئەنجومەنی کۆمیسارانی گەل بوون. ئەو بڕیارە لە ٢٣ی ئازاری ١٩٢٥ پەسەند کرا، کە هەروەها جەختی لەوە دەکردەوە کە ئاڵای کۆماری ڕووسیا (RSFSR) دەبێت بەردەوام هەڵبکرێت نەک تەنها لەسەر باڵەخانەکانی لیژنەی جێبەجێکاریی ناوەندی و ئەنجومەنی کۆمیسارانی گەل، بەڵکو لەسەر باڵەخانەی سەرجەم سۆڤیەتە ناوخۆییەکانیش، لەوانەش سۆڤیەتەکانی گوند و سۆڤیەتەکانی ناوچە لە شارەکاندا. لە پشووەکاندا، ئاڵای کۆماری ڕووسیا دەبوو لەسەر زۆرێک لە باڵەخانە گشتییەکان (وەک قوتابخانە، نەخۆشخانە، و فەرمانگە حکومییەکان) هەڵبکرێت. <ref>Собрание узаконений и распоряжений правительства РСФСР.&nbsp;— 1925, No.&nbsp;20, цит. по: Вексиллологический справочник по флагам Российской Империи и СССР, Т.1/сост. Соколов В. А.&nbsp;— М.: МГИУ, 2002, {{ISBN|5-276-00240-1}}, СС.487–488</ref> [[پەڕگە:First_Russian_National_Army_-_2.svg|ڕاست|وێنۆک|باجی سەر قۆڵی سوپای نەتەوەیی یەکەمی ڕووسیا، یەکێک لە میلیشیا هاوکارەکانی ئەڵمانیا کە لە جەنگی جیهانیی دووەمدا دژی سوپای سوور شەڕیان دەکرد]] لە کاتی جەنگی جیهانیی دووەمدا، ئاڵای سێ ڕەنگی سپی-شین-سوور لەلایەن هاوکارانی ئەڵمانیاوە (German collaborators) بەکارهێنرا، کە زۆربەیان لەو گروپانە بوون کە ئامانجی سەرکوتکردنەکانی سەردەمی ستالین بوون، لەوانەش مەسیحییە دژە کۆمۆنیستەکان و پاشماوەی کولاکەکان (Kulaks)، کە بەگشتی لەشکرکێشیی ئەڵمانیایان وەک ڕزگارکردنی ڕووسیا لە کۆمۆنیزم دەبینی. <ref>Lilia Shevtsova: ''Putin's Russia.'' Carnegie Endowment, 2010. p. 114</ref><ref>Kathleen E. Smith: ''Mythmaking in the New Russia: Politics and Memory During the Yeltsin Era.'' Cornell University Press, 2002. p. 160</ref> سوپای ڕزگاریخوازی ڕووسیا لەژێر سەرکردایەتی ئەندری ڤلاسۆڤ ئاڵای سێ ڕەنگیان وەک ئاڵایەکی سەربازی بەکارهێنا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Johannes Due Enstad|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=3JheDwAAQBAJ&pg=PA206|سەردێڕ=Soviet Russians under Nazi Occupation: Fragile Loyalties in World War II|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|ساڵ=٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٤٢١٢٦-٣|شوێن=Cambridge|پەڕە=٢٠٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Kathleen E. Smith|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=grdcDwAAQBAJ&pg=PA160|سەردێڕ=Mythmaking in the New Russia: Politics and Memory in the Yeltsin Era|بڵاوکەرەوە=[[Cornell University Press]]|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٠-٨٠١٤-٣٩٦٣-٩|شوێن=Ithaca|پەڕە=١٦٠}}</ref> لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٤٧دا، دەستەی سەرۆکایەتی سۆڤیەتی باڵای یەکێتیی سۆڤیەت بە پێویستی زانی کە هەموارکردنەوە لە ئاڵا نەتەوەییەکانی کۆمارە هاوپەیمانەکاندا بکات بە جۆرێک کە ئاڵاکان هەم گوزارشت لە بیرۆکەی دەوڵەتێکی یەکێتیی سۆڤیەت بکەن و هەم شوناسی نەتەوەیی ناوازەی کۆمارەکان پیشان بدەن. لەسەر هەر یەکێک لە ئاڵاکان نیشانەی یەکێتیی سۆڤیەت دانرا، کە بریتی بوو لە داس و چەکوشێک لەگەڵ ئەستێرەیەکی پێنج خاڵی سوور، بە لەخۆگرتنی نەخشی نەتەوەیی و ڕەنگی نوێشەوە. <ref>Центральный Государственный архив Киргизской ССР, ф.1445, оп.3, д.29, л.2, цит. по: Вексиллологический справочник по флагам Российской Империи и СССР, Т.1/сост. Соколов В. А.&nbsp;— М.: МГИУ, 2002, {{ISBN|5-276-00240-1}}, СС.399–400</ref> ئاڵای نوێی کۆماری ڕووسیا لە کانوونی دووەمی ١٩٥٤ دامەزرا: تابلۆیەکی لاکێشەیی سوور کە هێڵێکی شینی کاڵی لە تەنیشت ستوونەکەدا هەبوو و بە درێژایی پانی ئاڵاکە دەڕۆیشت. لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپی قوماشە سوورەکە داس و چەکوشێکی زێڕین وێنا کرابوون و لە سەرووی ئەوانیشەوە ئەستێرەیەکی پێنج خاڵی سوور بە چوارچێوەیەکی زێڕینەوە. بە یاسای کۆماری ڕووسیا لە ٢ی حوزەیرانی ١٩٥٤، ئەم ئاڵایە پەسەند کرا و وەسفی ئاڵاکە لە ماددەی ١٤٩ی دەستووری کۆماری ڕووسیادا جێگیر کرا. <ref>[[wikisource:Закон РСФСР от 2 June 1954 О Государственном флаге РСФСР|Закон РСФСР от 2 июня 1954&nbsp;г. «О Государственном флаге РСФСР»]]</ref> === ١٩٩١–ئێستا: فیدراسیۆنی ڕووسیا ===  {{multiple image|height=200|width=200|direction=vertical|align=right|image2=Flag of Russia (1991–1993, alternate colors).svg|caption2=ئاڵای ڕووسیای دوای-سۆڤیەت، ١:٢ بە تۆنی ڕەنگی جیاوازەوە (١٩٩١–١٩٩٣)|image3=|caption3=|footer=|image1=Flag of Russia (1991–1993).svg|caption1=هەمان ئاڵا ڕێک بە هەمان شێوە، بەڵام بە ڕەنگە ئاساییەکانەوە}} لە کاتی هەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەتدا، دوای کودەتاکەی ئابی ١٩٩١، کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا دیزاینێکی نوێی ئاڵای پەسەند کرد کە هاوشێوەی سێ ڕەنگەکەی پێش شۆڕش بوو کە لە ساڵی ١٩١٧ هەڵوەشێندرابووەوە. ڕێژەی ئاڵا نوێیەکە ١:٢ بوو، و ڕەنگەکانی ئاڵاکە پێکهاتبوون لە سپی لە سەرەوە، شین لە ناوەڕاست، و سوور لە خوارەوە، بە تێربوونێکی کاڵی ڕەنگەکان. دیزاینی ئاڵاکە وەک خۆی مایەوە تا ساڵی ١٩٩٣، کاتێک ئاڵای سێ ڕەنگی ڕەسەنی ڕووسیا بە تەواوی وەک ئاڵای ئێستا گەڕێنرایەوە دوای قەیرانی دەستووری ڕووسیا لە ١٩٩٣. دوای ڕووداوەکانی هەوڵی کودەتاکە لە مۆسکۆ، سۆڤیەتی باڵای کۆماری ڕووسیا، لە ڕێگەی بڕیارێکەوە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٢٢ی ئابی ١٩٩١، <ref>per [http://pravo.gov.ru/proxy/ips/?docbody=&nd=102012339 Resolution No. 1627/1-I of the Supreme Soviet of the RSFSR of 22 August 1991]</ref> ڕایگەیاند کە ئاڵای سێ ڕەنگی ئیمپراتۆری کۆن وەک ئاڵای نەتەوەیی دەوڵەتەکە خزمەت بکات. دواتر دەستوور هەموار کرایەوە بەپێی یاسای ژمارە ١٨٢٧-١ لە ١ی تشرینی دووەمی ١٩٩١. <ref>per [http://pravo.gov.ru/proxy/ips/?docbody=&nd=102012917 Law No. 1827-1 of the RSFSR of 1 November 1991]</ref> لە کاتی هەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت لە ٢٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٩١، ئاڵای سۆڤیەت لەسەر کرێملین داگیرا و پاشان جێگەی گیرایەوە بە ئاڵای سێ ڕەنگ. ئاڵای سەردەمی مۆدێرن گۆڕانکارییەکی بەسەردا هات لە ڕێژەکەی لە ١:٢ـەوە بۆ ٢:٣ و تێربوونێکی تۆختری ڕەنگەکان لە ساڵی ١٩٩٣ و لەم دواییانەشدا بەپێی یاسایەکی ساڵی ٢٠٠٠ دابینکراوە. <ref>per [http://pravo.gov.ru/proxy/ips/?docbody=&nd=102027590 Decree No. 2126 of 11 December 1993]</ref> لە ١١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٣، سەرۆکی فیدراسیۆنی ڕووسیا بۆریس یەڵتسین بڕیارنامەی ژمارە ٢١٢٦ی بە ناوی "دەربارەی ئاڵای دەوڵەتیی فیدراسیۆنی ڕووسیا" واژۆ کرد. <ref name="Указ1993годаОФлагеРФ">[http://pravo.gov.ru/proxy/ips/?docbody=&nd=102027590&rdk=0 О Государственном флаге Российской Федерации] : Указ Президента РФ от 11 December 1993 No.&nbsp;2126 // Собрание актов Президента и Правительства Российской Федерации. 1993. No.&nbsp;51. Ст. 4928.</ref> لە ماددەی یەکەمی بڕیارنامەکەدا، ئاڵاکە بەم شێوەیە وەسف کرابوو "تابلۆیەکی لاکێشەیی لە سێ هێڵی ئاسۆیی یەکسان: سەرەوە – سپی، ناوەڕاست – شین، و خوارەوە – سوور، بە ڕێژەی پانی بۆ درێژی ٢:٣." ئاڵاکەی پێش ساڵی ١٩٩٣ هێشتا لەسەر تابلۆی ئۆتۆمبێلەکانی ڕووسیا دەردەکەوێت، چونکە تایبەتمەندییەکانی دیزاینەکە کۆتاییان پێهات و بڵاوکرانەوە ٦ مانگ پێش بڕیارنامەکەی یەڵتسین. ڕۆژی ئاڵای نەتەوەیی پشوویەکی فەرمییە لە ڕووسیا، کە لە ساڵی ١٩٩٤ دامەزراوە. لە ٢٢ی ئابدا ئاهەنگی بۆ دەگێڕرێت، کە ڕۆژی سەرکەوتنە بەسەر کودەتاچییەکاندا لە ١٩٩١، بەڵام فەرمانبەران لە سەر کارەکانیان دەمێننەوە. == هێماخوازی == لە سەردەمی ئەلێکساندەری سێیەمی ڕووسیادا، لێکدانەوە فەرمییەکە بەم شێوەیە بوو: ڕەنگی سپی هێمایە بۆ ڕەسەنایەتی و ڕاشکاوی؛ شین بۆ دڵسۆزی، دەستپاکی، بێگەردی، و پاکیزەیی؛ و سووریش بۆ ئازایەتی، بەخشندەیی، و خۆشەویستی. لێکدانەوەیەکی نافەرمیی باو بریتی بوو لە: سوور: ڕووسیای مەزن، سپی: ڕووسیای سپی، شین: ڕووسیای بچووک. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://pkc.ru//index.php?option=com_content&task=view&id=97&Itemid=85|سەردێڕ=Данный домен возможно продается. |وێبگە=pkc.ru}}</ref> == ڕێنماییەکان == کاتێک ئاڵای ڕووسیا و ئاڵای قەوارە فیدراڵییەکانی ڕووسیا لە یەک کاتدا هەڵدەدرێن، پێویستە ئاڵای نەتەوەیی بەم شێوەیە بێت: * لە لای چەپ ئەگەر دوو ئاڵا بەرزکرابوونەوە * لە ناوەڕاست ئەگەر ژمارەی ئاڵاکان تاک بوو * و لە لای چەپی ناوەڕاست ئەگەر ژمارەکە جووت بوو ئاڵاکە ناتوانرێت بچووکتر بێت، یان نزمتر بێت لە ئاڵایەکی هەرێمی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://en.flag.kremlin.ru/flag/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=State Insignia |زمان=en |سەردێڕ=State Insignia}}</ref> == تایبەتمەندییەکانی ڕەنگ == [[پەڕگە:Flag_of_Russia_(construction_sheet).svg|وێنۆک|تایبەتمەندییەکان بۆ ئاڵای ڕووسیا]] یاسای دەستووریی فیدراڵی دەڵێت کە ڕەنگەکانی ئاڵاکە بریتین لە "سپی"، "شین" (синий، یان شینی تۆخ، چونکە ڕووسی دوو ڕەنگی هەیە کە لە ئینگلیزیدا پێیان دەوترێت "شین")، و "سوور"، بەڵام لە ڕاستیدا دیاری ناکات کە دەبێت تۆنی ڕەنگەکان چۆن بن. ئاژانسەکانی حکومەتی ڕووسیا، لە کاتی داواکردنی بەرهەمهێنانی قوماش بۆ ئاڵاکە، ئەم ڕەنگەکانی پانتۆن دیاری دەکەن: سپی، شین (Pantone 286C)، و سوور (Pantone 485C). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Федеральная служба охраны |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشان=http://zakupki.gov.ru/pgz/documentdownload?documentId=51761304 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140201221434/http://zakupki.gov.ru/pgz/documentdownload?documentId=51761304 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Управление делами Президента России |ناونیشان=http://www.udprf.ru/sites/default/files/Z_K_Shtandart_Prezidenta_2-1..doc |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121023154117/http://www.udprf.ru/sites/default/files/Z_K_Shtandart_Prezidenta_2-1..doc |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Министерство обороны Российской Федерации |ناونیشان=http://doc.gostorgi.ru/91/2010-03-13/2743/8.doc |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/69y1ooo2n?url=http://doc2.gostorgi.ru/91/2010-03-13/2743/8.doc |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٢}}</ref> {| class="wikitable" ! width="150" |نەخشە ! style="background-color:white;width:150px" | سپی ! style="background-color:#0032A0; color:white; width:150px" | شین ! style="background-color:#DA291C; color:white; width:150px" | سوور |- align="center" | RAL | 9016 ''سپی ترافیک'' | 5005 ''سیگناڵ شین'' | 3028 ''سووری پاک'' |- align="center" | پانتۆن | سپی | 286 ج | 485 ج |- align="center" | RGB | 255–255–255 | 0–50–160 <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pantone.com/color-finder/286-C|سەردێڕ=https://www.pantone.com/color-finder/286-C |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221027093604/https://www.pantone.com/color-finder/286-C |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> | 218–41–28 <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pantone.com/color-finder/485-C|سەردێڕ=https://www.pantone.com/color-finder/485-C |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170311173703/https://www.pantone.com/color-finder/485-C |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> |- align="center" | CMYK | 0–0–0–0 | 100–80–0–12 <ref name=":0" /> | 0–95–100–0 <ref name=":1" /> |- align="center" | HTML | #FFFFFF | #0032A0 <ref name=":0" /> | #DA291C <ref name=":1" /> |} ئەلبوومی ئاڵا نەتەوەییەکان، کە لەلایەن خزمەتگوزاری هایدرۆگرافی و ئۆقیانووسناسیی هێزی دەریایی (فەڕەنسا)وە بڵاوکراوەتەوە، ئەم تۆنە ڕەنگانەی خوارەوە بۆ ئاڵای ڕووسیا لە پانتۆندا دەدات: <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Service Hydrographique et Oceanographique de la Marine|ناونیشان=http://www.librairie-maritime.com/article.cfm?art=8186|سەردێڕ=Альбом национальных флагов|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Librairie Maritime Outremer|edition=Edition 2000 - Correction n°5 - 2010|شوێن=Marseille, France|orig-year=Album des pavillons : pavillons et marques distinctives|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120421024618/http://www.librairie-maritime.com/article.cfm?art=8186|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {| class="wikitable" ! width="150" |نەخشە ! style="background-color:white;width:150px" | سپی ! style="background-color:#003DA5;width:150px" | <span style="color:#ffffff;">شین</span> ! style="background-color:#DA291C;width:150px" | <span style="color:#ffffff;">سوور</span> |- align="center" | پانتۆن | سپی | 293C | 485C |} == وەشانە جیاوازەکان == {{multiple image|height=150|width=150|direction=vertical|align=right|image2=Flag of Tzar of Muscovia.svg|caption2=ئاڵای قەیسەر، نزیکەی سەدەی ١٧|image3=Flag of the President of Russia.svg|caption3=ستانداردی سەرۆکایەتی|footer=}} وەشانێکی ئاڵاکە ڕێگەی پێدرا بۆ بەکارهێنانی تایبەت لەلایەن قەیسەر نیکۆلاسی دووەمەوە پێش جەنگی جیهانیی یەکەم، بە زیادکردنی هەڵۆی دەوڵەتی گەورە لەسەر پاشبنەمایەکی زەرد (ستانداردی ئیمپراتۆری) لە گۆشەی سەرەوە. هەرگیز وەک ئاڵای فەرمیی دەوڵەت بەکارنەهێنراوە. بە هەمان شێوە، لەمڕۆشدا هەندێک لە خەڵکی ڕووسیا لەوانەیە وەشانێکی تری ئاڵاکە بەکاربهێنن کە بە نیشانەی دەوڵەت نەخشێنراوە (لەو حاڵەتەدا هەڵۆی دووسەر بەبێ قەڵغانەکە وێنا کراوە) لە ناوەڕاستدا و وشەی زێڕینی 'РОССИЯ' لە بەشی خوارەوە. <ref>[https://www.fotw.info/flags/ru!2.html Unofficial flag of Russia] at [[Flags of the World (website)|Flags of the World]]</ref> دوای شۆڕشی ئۆکتۆبەری ساڵی ١٩١٧، دیزاینی سێ ڕەنگی قەدەغە کرا، و ئاڵایەکی نوێی یەکلاکەرەوەی کۆماری ڕووسیا (RSFSR) لە ساڵی ١٩٥٤ ناسێنرا (بڕوانە ئاڵای RSFSR)، و ئەمە وەک ئاڵای کۆمارەکە مایەوە تا هەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١. سەرجەم ئاڵای کۆمارەکانی سۆڤیەت لە ڕێگەی هێنانەکایەی گۆڕانکارییەکی بچووک بەڵام دیار لە ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت دروست کرابوون. بۆ ڕووسیا، گۆڕانکارییەکە بریتی بوو لە هێنانەکایەی هێڵێکی شین لە لای چەپەوە. دیزاینەکەی پێشووتری سۆڤیەت جیاواز بوو، کە تەنها ئاڵایەکی سوور بوو لەگەڵ چەند وەشانێکی جیاوازی کورتکراوەی "RSFSR" لە گۆشەی سەرەوەدا. ئەمڕۆ، ئاڵای سۆڤیەت لەلایەن لایەنگران و ئەندامانی پارتی کۆمۆنیستی فیدراسیۆنی ڕووسیاوە بەکاردەهێنرێت. ئاڵای سێ ڕەنگی لەلایەن هێزە دژە کۆمۆنیستەکانەوە لە کاتی جەنگی ناوخۆدا بەکارهێنرا کە پێیان دەوترا بزووتنەوەی سپی. لەلایەن کۆچبەرە سپییەکانیشەوە (White émigrés) لە وڵاتانی جیاوازدا بەردەوام بوو لە بەکارهێنان وەک ئاڵای ڕووسیا. ئاڵای سێ ڕەنگی هەم لە ڕووسیای سۆڤیەت و هەم لە نێو کۆمەڵگەی کۆچبەرە سپییەکانی ڕووسیادا وەک هێمایەکی ڕووسیای ئۆرسۆدۆکسی نەریتیی قەیسەری سەیر دەکرا. ئەم ئاڵایە دەتوانرێت لە ناو چەند کڵێسایەکی ئۆرسۆدۆکسیدا لە ڕۆژئاوا ببینرێت کە لەلایەن کۆمەڵگە ڕووسییەکانەوە دامەزراون. لە یەکێتیی سۆڤیەتدا، ئاڵای سێ ڕەنگی لەو فیلمانەدا بەکاردەهێنرا کە باسی قۆناغی پێش شۆڕشیان دەکرد و وەک ئاڵایەکی مێژوویی سەیر دەکرا، بەتایبەتی دوای ساڵانی ١٩٤٠ـەکان. ئەو ئاڵایە، نەک تێکەڵەی ڕەنگی ڕەش-زەرد-سپی، لە ٢٢ی ئابی ١٩٩١دا لەلایەن ڕووسیاوە دووبارە پەسەند کرایەوە. ئەو بەروارە ساڵانە وەک ڕۆژی ئاڵای نەتەوەیی ئاهەنگی بۆ دەگێڕرێت. {{Citation needed|date=July 2013}} سەرۆکی ڕووسیا ستانداردێک بەکاردەهێنێت کە لە ڕێگەی فەرمانی سەرۆکایەتی ژمارە ٣١٩ لە ١٥ی شوباتی ١٩٩٤ ناسێنرا. بە فەرمی وەک سێ ڕەنگییەکی چوارگۆشە پێناسە کراوە کە نیشانەی دەوڵەتی (کە تێیدا هەڵۆی دووسەر بەبێ قەڵغانەکە وێنا کراوە) لە ناوەڕاستدایە. <ref>per [http://kremlin.ru/acts/bank/5502 Decree No. 319 of 15 February 1994]</ref><ref>[https://www.fotw.info/flags/ru_pres.html Flag of the president of Russia] at Flags of the World</ref> == یونیکۆد == ئاڵای ڕووسیا وەک زنجیرەی ئیمۆجییەکانی یونیکۆدی U+1F1F7 🇷 REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER R و U+1F1FA 🇺 REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER U پیشان دەدرێت، کە پێکەوە دەکەنە "🇷🇺". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://emojipedia.org/flag-for-russia/|سەردێڕ=🇷🇺 Flag for Russia Emoji|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180103072501/https://emojipedia.org/flag-for-russia/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == بەستەری دەرەکی == * [https://web.archive.org/web/20080620063912/http://www.kremlin.ru/articles/state_insignia_01_2.shtml وێنەی فەرمی ئاڵای ڕووسیا، لە سایتی فەرمی سەرۆک کۆماری ڕووسیا] * [http://pravo.gov.ru/proxy/ips/?docbody=&nd=102068960 یاسای دەستووری فیدراڵی ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠ ژمارە یەک-FKZ "لە سەر ئاڵای دەوڵەتی فیدراسیۆنی ڕووسیا" (لەوانەش هەموارکردنەوەکان)] . pravo.gov.ru {{In lang|ru}} * [http://www.rbvex.it/russia.html هێڵی کاتی ئاڵای نیشتمانی ڕووسیا] {{In lang|it}} * [http://flot.com/symbols/anflag.htm ئاڵای نیشتمانی و ئاڵای دەریایی لە هێزی دەریایی ڕووسیا] {{In lang|ru}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|National flag of Russia}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا}} [[پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان]] [[پۆل:ئاڵاکانی ڕووسیا]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی]] [[پۆل:ئاڵاکانی ئەورووپا]] 4g4fct9f3e8fwd18yvps0m45zzixxi2 0 298268 1614022 1613953 2026-08-01T12:04:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614022 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag|Name=کۆماری گەلی چین|Nickname=ئاڵای سووری پێنج ئەستێرە|Image=Flag of the People's Republic of China.svg|Use=ئاڵای نەتەوەیی، نیشانەی مەدەنی و دەوڵەتی. دیوی پشتەوەی وێنەی ئاوێنەیی دیوی پێشەوەیەتی.|Symbol=|Proportion=2:3|Adoption=٢٧ی ئەیلوولی ١٩٤٩ (پەسەندکرا) {{!}} ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٩ (ناسێنرا)|Designer=ژێنگ لیانسۆنگ (Zeng Liansong)|Design=ئەستێرەیەکی زێڕینی گەورە لە ناو کەوانەیەک لە چوار ئەستێرەی زێڕینی بچووکتر، لە گۆشەی سەرەوە، لەسەر پاشبنەمایەکی سووری چینی.}} ئاڵای نەتەوەیی کۆماری گەلی چین پێکدێت لە پاشبنەمایەکی سووری چینی کە پێنج ئەستێرەی زێڕینی لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپ یان لای ستوونەکە تێدایە. دیزاینەکە یەک ئەستێرەی گەورە، لەگەڵ چوار ئەستێرەی بچووکتر لە شێوەی کەوانەیەک بەرەو لای شەکاوەی ئاڵاکە لەخۆدەگرێت. پێنج ئەستێرەکە و پەیوەندییان بەیەکەوە گوزارشت لە یەکگرتوویی گەلی چین دەکەن، کە بە چوار ئەستێرە بچووکەکە هێما کراوە، لەژێر سەرکردایەتی پارتی کۆمۆنیستی چین، کە بە ئەستێرە گەورەکە هێما کراوە. ڕەنگە سوورەکە گوزارشت لە شۆڕشی کۆمۆنیستی چین دەکات. لە چین بە شێوەیەکی باو پێی دەوترێت "ئاڵای سووری پێنج ئەستێرە"{{Efn|{{lang-zh|s=五星红旗|p=Wǔxīng Hóngqí}}}}. یەکەم ئاڵای نەتەوەیی چین، کە بە ئاڵای ئەژدیهای زەرد ناودەبرا، لەلایەن شانشینی چینگ لە ساڵی ١٨٦٢ پەسەند کرا، کە تێیدا ئەژدیهایەکی شینی کاڵ لەسەر پاشبنەمایەکی زەردی سادە لەگەڵ مروارییەکی سووری بڵێسەدار لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپ وێنا کرابوو. لە ١٠ی کانوونی دووەمی ١٩١٢، دوای شۆڕشی شینهای و دامەزراندنی کۆماری چین، ئاڵای پێنج-ڕەنگ وەک ئاڵای نەتەوەیی لەلایەن حکومەتی بەییانگەوە پەسەند کرا، کە پێنج هێڵی ڕەنگاوڕەنگی هەبوو و گوزارشتیان لە پێنج گرووپە نەتەوەییە سەرەکییەکەی چین دەکرد. دوای ئەوەی پارتی کوۆمینتانگ لە هەڵمەتی باکووردا حکومەتی بەییانگی ڕووخاند، ئاڵایەک کە پێکدەهات لە پاشبنەمایەکی سوور و گۆشەیەکی شین کە بازنەیەکی سپی لەخۆگرتبوو و بە دوانزە سێگۆشە دەورەدرابوو، وەک ئاڵای نەتەوەیی چین پەسەند کرا. ئاڵای سووری پێنج ئەستێرە وەک ئاڵای نەتەوەیی چین پەسەند کرا لە کاتی ڕاگەیاندنی کۆماری گەلی چین لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٩. ئاڵاکە لەلایەن زێنگ لیانسۆنگەوە دیزاین کرا، و لەلایەن کۆنفرانسی ڕاوێژکاریی سیاسی گەلی چینەوە (CPPCC) پەسەند کرا. ئاڵاکە بۆ یەکەمجار لەلایەن سوپای ڕزگاریخوازی گەل (PLA) لەسەر ستوونێک کە دەیڕوانییە گۆڕەپانی تیانانمێن لە پەکین لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٩، لە ڕێوڕەسمی ڕاگەیاندنی دامەزراندنی کۆماری گەلی چیندا هەڵدرا. == دیزاینی ئێستا == === هێماخوازی === [[پەڕگە:National_Flag_of_the_People's_Republic_of_China_outside_the_Beijing_Exhibition_Center_20250517172114.jpg|چەپ|وێنۆک|ئاڵای چین لەبەر بادا دەشەکێتەوە]] بەپێی لێکدانەوەی فەرمیی ئاڵاکە، پاشبنەما سوورەکە هێمایە بۆ شۆڕشی کۆمۆنیستی چین. پێنج ئەستێرەکە و پەیوەندییان بەیەکەوە گوزارشت لە یەکگرتوویی "تەواوی گەلی چین" دەکەن کە لەلایەن پارتی کۆمۆنیستی چینەوە سەرکردایەتی دەکرێن. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kek Koon|یەکەم=Wee|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=The history of the Chinese national flag, from the 19th century Yellow Dragon to 1949's red design with its 5 stars, and what these symbolise|ناونیشان=https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/short-reads/article/3242014/history-chinese-national-flag-19th-century-yellow-dragon-1949s-red-design-its-5-stars-and-what-these|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ئیش=[[South China Morning Post]]}}</ref><ref name=":12">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guo|یەکەم=Yingjie|سەردێڕ=The Communist Party of China: Understanding the Durability of the World's Most Powerful Political Organization|ڕێکەوت=٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|ژپنک=٩٧٨-١-٠٠٩-٦٦٨٤٣-٩|editor-last=Hillman|editor-first=Ben|شوێن=New York|chapter=The CPC's Metamorphosis from Class-Based Organization to Nationalist Party|doi=10.1017/9781009668385|بەستەری نووسەر=Yingjie Guo (academic)|editor-last2=Ji|editor-first2=Fengyuan}}</ref>:31 بەپێی ڕۆژنامەی چاینا دەیلی، ئاراستەی ئەستێرەکان "گوزارشت لە دڵی ملیۆنان کەس دەکەن بەرەو پارتی کۆمۆنیستی مەزنی چین". <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=What is the significance of National Flag and National Emblem of China?|ناونیشان=https://www.chinadaily.com.cn/m/chinalic/2017-06/19/content_29796663.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=[[China Daily]]}}</ref> لە سەرەتای بیرۆکەیدا، ئەستێرە گەورەکە هێما بوو بۆ پارتی کۆمۆنیست، و چوار ئەستێرە بچووکەکە هێما بوون بۆ چوار چینی کۆمەڵایەتیی دیموکراسییە نوێیەکەی چین کە لە وتارەکەی ماو زێدۆنگ بە ناوی "دەربارەی دیکتاتۆرییەتی دیموکراسیی گەل"دا باسیان لێوە کرابوو: چینی کرێکار، جووتیاران، بۆرجوازیی بچووکی شار، و بۆرجوازیی نەتەوەیی. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chun|یەکەم=Lin|سەردێڕ=The Transformation of Chinese Socialism|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=[[Duke University Press]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٢٣-٨٨٣٦-٤|پەڕەکان=١٥٠|doi=10.2307/j.ctv113199n}}</ref> یاسای ئاڵای نەتەوەیی ساڵی ١٩٩٢ و یاسای نیشانەی نەتەوەیی ساڵی ١٩٩١ ئەستێرەکان بەگشتی وەک "هێماکانی کۆماری گەلی چین" وەسف دەکەن، و بە دیاریکراوی پێناسەی ئەوە ناکەن کە گوزارشت لە چی دەکەن. <ref name=":12" />:31 ڕێبەرێکی فەرمیی خوێندنی گەنجان ئەستێرەکان بە "پارتی کۆمۆنیست و خەڵکی سەرجەم نەتەوەکانی سەرانسەری وڵات" وەسف دەکات. <ref name=":12" />:31 هەندێک جار بە هەڵە دەوترێت کە پێنج ئەستێرەکەی ئاڵاکە گوزارشت لە پێنج گەورەترین گرووپی نەتەوەیی لە چین دەکەن: هان، ژوانگ، هوی، مانچو، و ئویغور. <ref name="Shambaugh">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Shambaugh |یەکەم=David |بەستەری نووسەر=David Shambaugh |ڕێکەوت=حوزەیرانی ١٩٩٤|سەردێڕ=Book reviews |journal=[[The China Quarterly]] |بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press|CUP]] for [[School of Oriental and African Studies|SOAS]] |issue=138 |پەڕەکان=٥١٧–٥٢٠|doi=10.1017/S0305741000035876}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mayall|یەکەم=James|سەردێڕ=The Columbia History of the 20th Century|بڵاوکەرەوە=[[Columbia University Press]]|ئەوانی تر=ed. Richard W. Bulliet|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٠-٢٣١-٠٧٦٢٨-٢|پەڕەکان=[https://archive.org/details/columbiahistoryo٠٠٠٠unse/page/١٨٦ ١٨٦]|chapter=Nationalism|chapter-url=https://archive.org/details/columbiahistoryo0000unse/page/186}}</ref> ئەمە بەگشتی وەک تێکەڵکردنێکی هەڵە لەگەڵ ئاڵای "پێنج نەتەوە لەژێر یەک یەکێتیدا" سەیر دەکرێت، کە لەلایەن حکومەتی بەییانگی کۆماری چینەوە بەکاردەهێنرا، کە هێڵە ڕەنگاوڕەنگەکانی گوزارشتیان لە نەتەوەکانی هان، هوی، مانچو، مەغۆل و تبتییەکان دەکرد. <ref name="Shambaugh" /><ref name="Zarrow">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Zarrow|یەکەم=Peter Gue|سەردێڕ=China in War and Revolution, 1895–1949|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]]|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٠-٤١٥-٣٦٤٤٨-٥|پەڕەکان=٣٦٣|chapter=Revolution and Civil War|doi=10.4324/9780203015629-20}}</ref> === دروستکردن و پێوانەکان === نەخشەی دروستکردنی ئاڵای نەتەوەیی لە ٢٨ی ئەیلوولی ١٩٤٩ بە فەرمانی دەستەی سەرۆکایەتی یەکەمین دانیشتنی گشتیی CPPCC بڵاوکرایەوە. <ref name="cnflaglaw">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠|ناونیشان=http://www.zjswb.gov.cn/zjswbcms/view/en/news.jsp?unid=74DA037561CEAB31AF98BE644285D160 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110707043738/http://www.zjswb.gov.cn/zjswbcms/view/en/news.jsp?unid=74DA037561CEAB31AF98BE644285D160 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Law About The National Flag of the People's Republic of China |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |بڵاوکەرەوە=Zhejiang Provincial Foreign Affairs Office}} [[:zh:s:中华人民共和国国旗法|in Chinese]]</ref> بەڵگەنامەی "GB 12982-2004: ئاڵای نەتەوەیی" لە ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤ لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی ستانداردکردنی نەتەوەییەوە بڵاوکرایەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title=Standard number: GB 12982-2004 |ناونیشان=https://openstd.samr.gov.cn/bzgk/std/newGbInfo?hcno=EB0C64D782BFEE2F77AC6073074BD44E|سەردێڕ=国家标准{{!}}GB 12982-2004 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[State Administration for Market Regulation]]}}</ref> {| class="wikitable" style="margin:1em auto;" !لاپەڕەی دروستکردن ! ستاندەر |- |[[پەڕگە:Flag_of_China_(construction_sheet).svg|450x450پیکسڵ]] | # ئاڵاکە دابەش دەکرێت بۆ ٤ بەش، کە بەشی سەرەوەی لای ستوونەکە تۆڕێکە لە ١٥ بە ١٠ یەکە. # چەقی گەورەترین ئەستێرە لە دووری ٥ یەکە لە ستوونەکەوە و ٥ یەکە لە سەرەوەی ئاڵاکەوە دادەنرێت؛ تیرەی بازنەی دەوروبەری گەورەترین ئەستێرە ٦ یەکەیە. # لە ٤ ئەستێرە بچووکەکە، یەکەمیان چەقەکەی بە دووری ٢ یەکە لە سەرەوەی ئاڵاکە، ١٠ یەکە لە ستوونەکەوەیە؛ دووەمیان چەقەکەی ٤ یەکە لە سەرەوەی ئاڵاکە و ١٢ یەکە لە ستوونەکەوەیە؛ سێیەمیان چەقەکەی ٧ یەکە لە سەرەوەی ئاڵاکە و ١٢ یەکە لە ستوونەکەوەیە؛ چوارەمیان چەقەکەی ٩ یەکە لە سەرەوەی ئاڵاکە و ١٠ یەکە لە ستوونەکەوەیە. # تیرەی بازنەی دەوروبەری هەر ئەستێرەیەکی بچووک ٢ یەکەیە. خاڵەکانی سەرەوەی هەر یەکێک لە ٤ ئەستێرە بچووکەکە بە جۆرێک دەسووڕێنرێن کە ڕوویان لە چەقی ئەستێرە گەورەکە بێت. <ref name="chinaflagcon">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|ناونیشان=http://www.protocol.gov.hk/flags/eng/n_flag/spec.html|سەردێڕ=Flags & Emblems - Specifications for the National Flag |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181201132404/https://www.protocol.gov.hk/flags/eng/n_flag/spec.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> |} === تایبەتمەندییەکانی قەبارە === یاسای سەر ئاڵای نەتەوەیی ئاماژە بە پێنج قەبارەی گونجاو دەکات کە دەتوانرێت بۆ ئاڵای نەتەوەیی دروست بکرێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|ناونیشان=http://www.protocol.gov.hk/flags/eng/n_flag/standard.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190324055249/https://www.protocol.gov.hk/flags/eng/n_flag/standard.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=Protocol Division, the Hong Kong Special Administrative Region Government of the People's Republic of China |سەردێڕ=Standard Sizes of the National Flag |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ماددەی ٤ی یاسای ئاڵای نەتەوەیی ڕێنمایی حکومەتە گەلییەکانی پارێزگاکان، ناوچە ئۆتۆنۆمەکان و شارەوانییە ڕاستەوخۆ بەستراوەکان بە حکومەتی ناوەندی دەکات کە ڕێگە بە کۆمپانیاکان بدەن هەر کۆپییەکی ئاڵای نەتەوەیی دروست بکەن. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Daum |یەکەم=Jeremy |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ناونیشان=https://www.chinalawtranslate.com/en/flaglaw2020/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |وێبگە=China Law Translate |سەردێڕ=National Flag Law of the PRC (2020 edition) |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260714025426/https://www.chinalawtranslate.com/en/flaglaw2020/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> جگە لە پێنج قەبارە فەرمییەکە بۆ هەڵکردن لەسەر ستوونی ئاڵا، چوار قەبارەی بچووکتر هەن بۆ مەبەستی تر، وەک ڕازاندنەوە لەسەر ئۆتۆمبێل یان نمایشکردن لە ژوورەکانی کۆبوونەوەدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=【旗帜制作定制】十二种常用旗帜标准尺寸详细介绍|trans-title=[Flag Making & Customization] Detailed Introduction to Twelve Commonly Used Standard Flag Sizes|ناونیشان=https://k.sina.com.cn/article_7857141524_1d452771401901klh2.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢٦|ئیش=[[Sina Corporation]]}}</ref> {| class="wikitable" style="margin:1em auto;" !قەبارە ! 1 ! ٢ ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 |- | درێژی × پانی (سم) | 288&nbsp;×&nbsp;192 | 240&nbsp;×&nbsp;160 | 192&nbsp;×&nbsp;128. 128 | 144&nbsp;×&nbsp;96 | 96&nbsp;×&nbsp;64 | 66&nbsp;×&nbsp;44 | 45&nbsp;×&nbsp;30 | 30&nbsp;×&nbsp;20 | 21&nbsp;×&nbsp;14 |} === تایبەتمەندییەکانی ڕەنگ === ڕەنگەکانی ئاڵای نەتەوەیی لە بەڵگەنامەی "GB 12983-2004: نموونەی ڕەنگی ستانداردی ئاڵای نەتەوەیی"دا دیاریکراون، و لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی ستانداردکردنی چینەوە دەرکراون. ڕەنگەکان لە بۆشایی ڕەنگی CIE 1964 xyY10 لەژێر ڕووناککەرەوەی ستانداردی D65 دیاریکراون. <ref name="flagcolor">{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠٠٤|script-title=zh:GB 12983-2004 国旗颜色标准样品 |trans-title=Standard Color Sample of the National Flag |ناونیشان=http://cnc.zhaobz.com/gb/a/4/zhaobzgb3024coo.rar |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110813212810/http://cnc.zhaobz.com/gb/a/4/zhaobzgb3024coo.rar |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=[[National Standardization Administration]] |زمان=zh |format=PDF}}</ref> {| class="wikitable" width="80%" |+نمونەی ڕەنگی ستانداردی ئاڵای نیشتمانی <ref name="flagcolor"/> ! colspan="2" rowspan="2" | ڕیشاڵ ! rowspan="2" | ڕووناکی ''Y'' ₁₀ ! colspan="2" | کۆئۆردینیاتی ڕەنگەکان ! rowspan="2" | پەراوێزی هەڵەی ڕێگەپێدراو |- ! ''x'' ₁₀ ! ''y'' ₁₀ |- ! rowspan="2" | ڕیشاڵی دەستکرد ! سوور | 9.4 | 0.555 | 0.328 | rowspan="6" | هەموویان... <math>\Delta E_{ab}^{\,\bullet}\le 2.0</math> |- ! زێڕ | 41.2 | 0.446 | 0.489 |- ! rowspan="2" | [[ئاوریشم]] ! سوور | 12.3 | 0.565 | 0.325 |- ! زێڕ | 32.4 | 0.450 | 0.463 |- ! rowspan="2" | قوماشی پەتۆ ! سوور | 9.2 | 0.595 | 0.328 |- ! زێڕ | 33.0 | 0.467 | 0.463 |- ! قۆڵ ! سپی | 78.0 | – | – | نابێت ڕووناکی ''Y'' ₁₀ لە 78 کەمتر بێت |} بۆ پیشاندانی کۆمپیوتەر، یاسای ئاڵای نەتەوەیی پشت بە وێنەی ستانداردی فۆرماتی PNG دەبەستێت کە لە ماڵپەڕی کۆنگرەی نەتەوەیی گەل بڵاوکراوەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|trans-title=National Flag Law of the People's Republic of China |ناونیشان=http://www.npc.gov.cn/npc/gqgggh/202012/84c174f138044a98ba211a15b316ffc4/files/afff82e8be374e8ebbf2f82085c7e971.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210112023540/http://www.npc.gov.cn/npc/gqgggh/202012/84c174f138044a98ba211a15b316ffc4/files/afff82e8be374e8ebbf2f82085c7e971.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[National People's Congress]] |سەردێڕ=中华人民共和国国旗法}}</ref> ڕەنگە دیاریکراوەکان کە بەکارهێنراون، لە بۆشایی sRGBی فایلی PNGـەکەدا، بریتین لە: <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|trans-title=National flag pattern used on the Internet |ناونیشان=http://www.npc.gov.cn/npc/gqgggh/202012/7ac70d3a4cfb480ea9edc872bdc85578.shtml |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210105135249/http://www.npc.gov.cn/npc/gqgggh/202012/7ac70d3a4cfb480ea9edc872bdc85578.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[National People's Congress]] |سەردێڕ=网络使用的国旗图案}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" ![[پەڕگە:Flag_of_the_People's_Republic_of_China.svg|30x30پیکسڵ]] ! style="background:#EE1C25; width:200px" | <span style="color:white;">سوور</span> ! style="background:#FFFF00; width:200px" | زەرد |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | '''RGB''' | <code>238/28/37</code> | <code>255/255/0</code> |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | HEX | <code>#EE1C25</code> | <code>#FFFF00</code> |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | '''HSV''' | <code>357/88/93</code> | <code>60/100/100</code> |} === یونیکۆد === ئاڵای چین وەک زنجیرەی ئیمۆجییەکانی یونیکۆدی {{unichar|1F1E8|REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER C}} و {{unichar|1F1F3|REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER N}} پیشان دەدرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=🇨🇳 Flag for China Emoji|ناونیشان=https://emojipedia.org/flag-for-china/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191105164118/https://emojipedia.org/flag-for-china/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠١٨|زمان=en}}</ref> == پرۆتۆکۆڵ == یاسای کۆماری گەلی چین لەسەر ئاڵای نەتەوەیی لە ١٤یەمین کۆبوونەوەی لیژنەی هەمیشەیی ٧ەمین کۆنگرەی نەتەوەیی گەل لە ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٩٠ پەسەند کرا و لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠ کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە. یاساکە ڕێنماییەکانی داناوە لەسەر چۆنیەتی دروستکردنی ئاڵای چین، شێوەکەی، لە کوێ دەتوانرێت هەڵبکرێت و چۆن هەڵبکرێت. یاساکە هەروەها دەڵێت کە ئاڵای نەتەوەیی "هێما و نیشانەی کۆماری گەلی چینە" و دەبێت هەموو کەسێک "ڕێز لە ئاڵای نەتەوەیی بگرێت و بیپارێزێت". <ref name=":1"/> === نمایشکردن و هەڵکردن === [[پەڕگە:Vertical_Flag_of_the_People's_Republic_of_China.svg|وێنۆک|شێوازی دروستی نمایشکردنی ئاڵاکە بە ستوونی]] یاسای ئاڵای نەتەوەیی مەرجی ئەوەی داناوە کە ئاڵاکە دەبێت ڕۆژانە هەڵبواسرێت لە گۆڕەپانی تیانانمێن و شینهوامێن (Xinhuamen)، بارەگاکانی لیژنەی ناوەندیی پارتی کۆمۆنیستی چین، لیژنەی هەمیشەیی کۆنگرەی نەتەوەیی گەل، ئەنجومەنی دەوڵەت، لیژنەی ناوەندیی سەربازی، لیژنەی ناوەندی بۆ پشکنینی تەمبێکردن، داواکاری گشتیی باڵای گەل، کۆمیسیۆنی چاودێری نەتەوەیی و لیژنەی نەتەوەیی کۆنفرانسی ڕاوێژکاریی سیاسی گەلی چین، وەزارەتی دەرەوە، فڕۆکەخانەکان، بەندەرەکان، وێستگەکانی شەمەندەفەر و خاڵەکانی تری چوونەژوورەوە و پۆستەکانی بەرگری سنووری یان کەنار دەریایی. <ref name=":1"/> دەبێت ئاڵاکە لە سەرجەم فەرمانگەکانی سەر بە لیژنەی ناوەندیی پارتەکە و سەرجەم لیژنە ناوخۆییەکانی پارتەکە، سەرجەم فەرمانگەکانی ئەنجومەنی دەوڵەت، لیژنە هەمیشەییەکانی کۆنگرە ناوخۆییەکانی گەل، حکومەتە ناوخۆییەکانی گەل، دادگاکانی ناوخۆیی و تایبەتی گەل، لیژنە ناوخۆییەکانی پشکنینی ڕێککاری و کۆمیسیۆنە ناوخۆییەکانی سەرپەرشتیاری، داواکارییە گشتییە ناوخۆیی و تایبەتییەکانی گەل، لیژنە ناوخۆییەکانی کۆنفرانسی ڕاوێژکاریی سیاسی گەلی چین، و سەرجەم پارتە دیموکراتییەکان و ڕێکخراوەکانی گەل، یان لەسەر ئەو موڵکانەی کە سەر بەو شوێن و دامەزراوانەن لە ڕۆژانی کارکردندا هەڵبواسرێت. دەبێت ئاڵا نەتەوەییەکان لە قوتابخانە هەمیشەییەکاندا بەرزبکرێنەوە جگە لە کاتی پشووەکان و ڕۆژانی یەکشەممە. قوتابخانەکان پێویستە هەموو ڕۆژێک ئاڵای نەتەوەیی نمایش بکەن جگە لە پشووەکانی زستان و هاوین و ڕۆژانی پشوو، لە کاتێکدا دامەزراوە کلتووری و وەرزشییە گشتییەکان پابەندکراون کە لەو ڕۆژانەی کراوەن ئاڵاکە نمایش بکەن. سەرەڕای ئەوەش، ئاڵاکە لە گۆڕەپانە گشتییەکان، پاركەکان و شوێنە گشتییەکانی تر، هەروەها لەلایەن باڵەخانە نیشتەجێبوونەکانەوە لە کاتی پشووە نەتەوەییە گرنگەکاندا نمایش دەکرێت. <ref name=":1"/> ئەو ئاڵایەی لەم بارودۆخانەی سەرەوەدا نمایش دەکرێت، لە بەیانیاندا بەرزدەکرێتەوە و لە ئێواراندا دادەگیرێت. دەکرێت ڕێوڕەسمی بەرزکردنەوەی ئاڵا (Flag Raising Ceremony) ئەنجام بدرێت لە کاتی نمایشکردنی ئاڵای نەتەوەییدا، کە تێیدا مارشی خۆبەخشەکان (March of the Volunteers)، کە سروودی نیشتمانییە، دەژەنرێت یان دەگوترێتەوە. بەشداربووان دەبێت بە وەستانەوە ڕووبەڕووی ئاڵای نەتەوەیی بوەستن و سڵاو بکەن. ڕێوڕەسمەکە ڕۆژانە لە گۆڕەپانی تیانانمێن ئەنجام دەدرێت، لە کاتێکدا قوتابخانەکان هەفتەی جارێک ڕێوڕەسمەکە ئەنجام دەدەن جگە لە کاتی پشووەکاندا. کاتێک لەسەر ستوونێکی ڕاست بەرزدەکرێتەوە یان دادەگیرێت، دەبێت ئاڵاکە بە هێواشی بەرزبکرێتەوە و دابەزێت. کاتێک بەرزدەکرێتەوە، دەبێت ئاڵاکە تا لوتکەی ستوونەکە بەرزبکرێتەوە. کاتێک دادەگیرێت، نابێت ڕێگە بدرێت ئاڵای نەتەوەیی بەر زەوی بکەوێت. کاتێک لە نیوەی ستوون هەڵدەدرێت، دەبێت ئاڵای نەتەوەیی سەرەتا تا لوتکەی ستوونەکە بەرزبکرێتەوە، و پاشان دابەزێنرێت بۆ پێگەیەک کە دووری نێوان لوتکەی ئاڵاکە و لوتکەی ستوونەکە یەک لەسەر سێی درێژی گشتی ستوونەکە بێت؛ و کاتێک دادەگیرێت، دەبێت ئاڵای نەتەوەیی پێش داگرتنی سەرەتا تا لوتکەی ستوونەکە بەرزبکرێتەوە. پێویست ناکات ئاڵاکە بەرزبکرێتەوە لە بارودۆخە سەختەکانی کەشوهەوادا. نابێت ئاڵای تێکچوو، ڕەنگچوو یان نائاسایی بەکاربهێنرێت، و نابێت ئاڵاکە بە شێوەی پێچەوانە نمایش بکرێت یان بە پێچەوانە هەڵبواسرێت. <ref name=":1"/> [[پەڕگە:潮州百花台_建校65周年校庆_升国旗.JPG|وێنۆک|ڕێوڕەسمی بەرزکردنەوەی ئاڵا لە قوتابخانەیەکی چین.]] ئاڵای نەتەوەیی چین لە پێشترە لە ئاڵاکانی تری دەوڵەتەکە. ئاڵای نەتەوەیی دەبێت لە پێش هەر ئاڵایەکی تر بێت کاتێک بەرزدەکرێتەوە یان لە ڕێپێوانێکدا هەڵدەگیرێت. سەرباری ئەوەش، کاتێک ئاڵای نەتەوەیی و ئاڵاکانی تر لە یەک کاتدا نمایش دەکرێن، دەبێت ئاڵای نەتەوەیی لە پێگەیەکی ناوەندی، بەرزتر، یان بەرچاودا دابنرێت. <ref name=":1" /> لە ساڵی ٢٠١٧ەوە، ئاڵای پارتی کۆمۆنیست لە ئاڵای نەتەوەیی لە پێشتر بووە لە کاتی نمایشە سەربازییەکاندا، لە کاتێکدا ئاڵای نەتەوەیی لە پێشتر بووە لە ئاڵای سوپای ڕزگاریخوازی گەل. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Zhou |یەکەم=Chutian |ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=https://chinafocus.ucsd.edu/2019/11/01/political-signaling-in-chinas-70th-anniversary-military-parade/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[University of California San Diego]] |زمان=en-US |سەردێڕ=Political Signaling in China’s 70th Anniversary Military Parade}}</ref> کاتێک ئاڵای نەتەوەیی دوو وڵات یان زیاتر نمایش دەکرێن، پرۆتۆکۆلەکە بەپێی ڕێنماییەکانی وەزارەتی دەرەوە ڕێکدەخرێت. کۆمیسیۆنی سەربازی ناوەندی دەسەڵاتی پێدراوە کە شێوازەکان دابین بکات بۆ نمایشکردن و بەکارهێنانی ئاڵای نەتەوەیی لەلایەن سوپای ڕزگاریخوازی گەل و پۆلیسی چەکداری گەلەوە. <ref name=":1" /> وەزارەتی گواستنەوە، بەپێی یاسای ئاڵای نەتەوەیی، "ڕێنماییەکانی بەڕێوەبردنی بەرزکردنەوەی ئاڵای نەتەوەیی لەسەر کەشتییەکان"ی داڕشت، کە مەرجی داناوە کەشتییە چینەکان کە کێشیان ٥٠ تۆن و زیاترە، ئەو کەشتییانەی لە دەرەوەی ئاوە هەرێمییەکانی چین و لە هۆنگ کۆنگ و ماکاو دەگەڕێن، هەروەها کەشتییە فەرمییەکان، دەبێت ڕۆژانە ئاڵای نەتەوەیی چین هەڵبکەن؛ ئەو کەشتییە بیانییانەی دەچنە ناو ئاوە ناوخۆییەکان، بەندەرەکان و لەنگەرگەکانی چینەوە هەروەها دەبێت ڕۆژانە ئاڵای نەتەوەیی چین هەڵبکەن. ڕێنماییەکان هەروەها قەبارەی ئاڵای نەتەوەیی دیاری دەکەن کە دەبێت لەلایەن کەشتییەکان بە درێژی جیاوازەوە هەڵبکرێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٩١|trans-title=Regulations on the Management of Raising the National Flag on Ships |ناونیشان=https://xxgk.mot.gov.cn/2020/gz/202112/t20211227_3633367.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=[[Ministry of Transport (China)|Ministry of Transport]] |سەردێڕ=船舶升挂国旗管理办法}}</ref> لە نێو هێڵە ئاسمانییەکانی چیندا، تەنها ئێیر چاینا (Air China) ڕێگەی پێدراوە ئاڵای نەتەوەیی لەسەر فڕۆکەکانی نمایش بکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠٠٢|trans-title=Air China – China's only airline that displays the national flag |ناونیشان=http://news.sohu.com/65/32/news148523265.shtml|سەردێڕ=中国国际航空公司——中国唯一挂载国旗航空公司 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161213040337/http://news.sohu.com/65/32/news148523265.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=[[Sohu]]}}</ref> لە کاتی ئەرکی شێنجۆ ٥ (Shenzhou 5)، ئاڵای سووری پێنج-ئەستێرە بۆ یەکەمجار بردرایە بۆشایی ئاسمان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|trans-title=Engraved over eighteen years, from Shenzhou V to Shenzhou XIII |ناونیشان=https://www.cmse.gov.cn/kpjy/htzs/xtfc/202110/t20211015_48864.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240804222307/https://www.cmse.gov.cn/kpjy/htzs/xtfc/202110/t20211015_48864.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=[[China Manned Space Agency]] |سەردێڕ=镌刻十八载春秋，从神舟五号到神舟十三号}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٠، ئەرکی چانگێ ٥ (Chang'e 5) ئاڵای چینی لەسەر مانگ بڵاوکردەوە، کە بەمەش چین بووە دووەم وڵات دوای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە ئەو کارە بکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|trans-title=The five-star red flag shines on the moon! Photos of the national flag displayed on the lunar surface of Chang'e 5 released. |ناونیشان=https://www.peopleapp.com/column/30037451599-500002490073 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240804222300/https://www.peopleapp.com/column/30037451599-500002490073 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=[[People's Daily]] |زمان=zh |سەردێڕ=五星红旗闪耀月球！嫦娥五号月表国旗展示照片公布}}</ref> ئاڵاکە لە کەرەستەیەکی تێکەڵ دروستکرابوو بۆ بەرگەگرتنی ژینگە سەختەکەی مانگ بەبێ ڕەنگچوون یان تێکچوونی شێوەکەی. <ref name="space.com">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.space.com/china-flag-on-moon-chang-e-5-lunar-landing |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220725003858/https://www.space.com/china-flag-on-moon-chang-e-5-lunar-landing |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Space.com]] |سەردێڕ=China plants its flag on the moon with Chang'e 5 lunar lander (photo, video) {{!}} Space}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٤، ئەرکی چانگێ ٦ بۆ یەکەمجار ئاڵای چینی لە دیوی شاراوەی مانگ نمایش کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=David |یەکەم=Leonard |ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.leonarddavid.com/chinas-far-side-flag-textile-technology-for-the-moon|سەردێڕ=China’s Far Side Flag Waving: Textile Technology for the Moon |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Space |زمان=en}}</ref> ==== لە نیوەی ستوون ==== ئاڵای چین دەبێت بۆ نیوەی ستوون دابەزێنرێت وەک نیشانەیەک بۆ پرسە کاتێک هەر یەکێک لەم کەسانەی خوارەوە دەمرن: <ref name=":1"/> * [[سەرۆکی چین|سەرۆکی کۆماری گەلی چین]] * سەرۆکی لیژنەی هەمیشەیی کۆنگرەی گەلی نەتەوەیی * سەرۆک وەزیرانی ئەنجومەنی دەوڵەت * سەرۆکی کۆمیسیۆنی سەربازی ناوەندی * سەرۆکی لیژنەی نەتەوەیی کۆنفرانسی ڕاوێژکاریی سیاسی گەلی چین * ئەو کەسانەی کە بەشدارییەکی بەرچاویان کردووە بۆ کۆماری گەلی چین. * ئەو کەسانەی کە بەشدارییەکی بەرچاویان کردووە لە دۆزی ئاشتی جیهانی یان پێشکەوتنی مرۆڤایەتی. ئاڵاکە هەروەها دەکرێت لە سەرتاسەری وڵات یان لە شوێنە دیاریکراوەکاندا لە نیوەی ستوون هەڵبکرێت لە حاڵەتی کارەساتە سروشتییە سەختەکان، باری لەناکاوی تەندروستی گشتی، یان ڕووداوەکانی تر کە دەبنە هۆی قوربانییەکی زۆر، هەروەها لە کاتی ڕێوڕەسمەکانی یادکردنەوەی نەتەوەیی. فەرمانگەکانی ئەنجومەنی دەوڵەت یان حکومەتەکانی گەلی سەر بە پارێزگاکان دەبێت ڕاپۆرت بە ئەنجومەنی دەوڵەت بدەن بۆ هەڵکردنی ئاڵاکە لە نیوەی ستوون لەم حاڵەتانەدا، هەروەها بۆ هەڵکردنی لە نیوەی ستوون بۆ ئەو کەسانەی کە بەشدارییەکی بەرچاویان کردووە بۆ کۆماری گەلی چین یان بۆ دۆزی ئاشتی جیهانی یان پێشکەوتنی مرۆڤایەتی. <ref name=":1"/> === قەدەغەکردنی بێڕێزیکردن === [[پەڕگە:2008_Tibet._China..jpg|چەپ|وێنۆک|ئاڵای چین دەسووتێنرێت لە ناڕەزایەتییەکی لایەنگرانی تبتدا.]] بێڕێزیکردن بە ئاڵا لە چین قەدەغەیە. یاسای سزاکانی چین زیندانیکردن بۆ ماوەی تا سێ ساڵ، دەستبەسەرکردنی تاوانکاری، چاودێری گشتی، یان بێبەشکردن لە مافە سیاسییەکانی داناوە بۆ "هەر کەسێک بێڕێزی بکات بە ئاڵای نەتەوەیی یان نیشانەی نەتەوەیی کۆماری گەلی چین لە ڕێگەی بە ئەنقەست سووتاندن، شێواندن، نووسین لەسەر، پیسکردن یان پێشێلکردنی لە شوێنێکی گشتیدا". <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Daum |یەکەم=Jeremy |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |ناونیشان=https://www.chinalawtranslate.com/criminal-law-2021/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=China Law Translate |زمان=en |سەردێڕ=Criminal Law (2021 edition) |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260714014500/https://www.chinalawtranslate.com/criminal-law-2021/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ماددەی ١٩ی یاسای ئاڵای نەتەوەیی دەڵێت "هەر کەسێک بە ئەنقەست سووکایەتی بە ئاڵای نەتەوەیی کۆماری گەلی چین بکات لە شوێنی گشتیدا بە سووتاندن، تێکدان، شێواندن، پیسکردن، یان پێشێلکردنی دەبێت لێکۆڵینەوەی بۆ بەرپرسیارێتی تاوانکاری لەگەڵدا بکرێت بەپێی یاسا؛ ئەگەر بارودۆخەکە سووک بێت، دەزگاکانی ئاسایشی گشتی دەبێت دەستبەسەرکردنێک بسەپێنن کە لە ١٥ ڕۆژ زیاتر نەبێت بەپێی بڕگەکانی یاسای سزاکان بۆ بەڕێوەبردنی ئاسایشی گشتی." <ref name=":1" /> هەندێک لە گروپەکانی تایوان ئاڵای چینیان سووتاندووە وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر حکومەتی کۆماری گەلی چین. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Wang|یەکەم١=Ann|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Flag raisings and burnings in Taiwan as some mark China's national day|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/flag-raisings-burnings-taiwan-some-mark-chinas-national-day-2022-10-01/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221129060213/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/flag-raisings-burnings-taiwan-some-mark-chinas-national-day-2022-10-01/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ئیش=[[Reuters]]|زمان=en}}</ref> ==== هۆنگ کۆنگ ==== لە هۆنگ کۆنگ، یاسای ئاڵای نەتەوەیی جێبەجێ دەبێت بەهۆی پاشکۆی IIIی یاسای بنەڕەتی هۆنگ کۆنگ، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.protocol.gov.hk/en/flags-emblems-anthem.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Protocol Division Government Secretariat |زمان=en |سەردێڕ=National Flag, Emblem & Anthem of China and Regional Flag & Emblem of Hong Kong SAR}}</ref> لە کاتێکدا بەکارهێنان و پاراستنی ئاڵای نەتەوەیی ڕێکخراوە لەلایەن ڕێنمایی ئاڵای نەتەوەیی و نیشانەی نەتەوەیی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.protocol.gov.hk/en/flags-emblems-anthem.html |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Protocol Division Government Secretariat |زمان=en |سەردێڕ=National Flag, Emblem & Anthem of China and Regional Flag & Emblem of Hong Kong SAR}}</ref> ماددەی ٤ی ڕێنماییەکە قەدەغەی دەکات کە ئاڵایەکی نەتەوەیی تێکچوو، پیسبوو، ڕەنگچوو، یان نا-ستاندارد نمایش بکرێت یان بەکاربهێنرێت. ماددەی ٥ مەرجی داناوە کە ئاڵای نەتەوەیی دەبێت بەپێی ئەو تایبەتمەندییانە دروست بکرێت کە لە یاساکەدا هاتوون. ماددەی ٦ قەدەغەی دەکات کە ئاڵای نەتەوەیی یان دیزاینەکەی لە نیشانە بازرگانییەکان، ڕیکلامەکان، یان چالاکییە پرسەییە تایبەتەکاندا نمایش بکرێت یان بەکاربهێنرێت. یاساکە دەڵێت کە ئەگەر بەبێ ڕێگەپێدانی یاسایی یان بیانوویەکی دروست پێشێل بکرێت، نمایشکردنی ئاڵاکە لەم بارودۆخانەدا تاوانە. یاساکە ئەوەش زیاد دەکات کە لەسەر بنەمای سزادانی خێرا، بەکارهێنانی نایاسایی لە نیشانە بازرگانییەکان یان ڕیکلامەکاندا سزای پێبژاردنی ئاستی ٥ی هەیە، و بەکارهێنانی نایاسایی لە چالاکییە پرسەییە تایبەتەکاندا سزای پێبژاردنی ئاستی ٢ی هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=National Flag and National Emblem Bill |ناونیشان=http://www.legco.gov.hk/yr97-98/chinese/bills/cbills02.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140104205238/http://www.legco.gov.hk/yr97-98/chinese/bills/cbills02.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|وێبگە=[[Hong Kong Legislative Council]] |سەردێڕ=國旗及國徽條例草案 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=National Flag and National Emblem Ordinance |ناونیشان=http://www.legislation.gov.hk/blis_pdf.nsf/6799165D2FEE3FA94825755E0033E532/668D9ACCA7F036A0482575EF002921FB?OpenDocument&bt=0 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110608203503/http://www.legislation.gov.hk/blis_pdf.nsf/6799165D2FEE3FA94825755E0033E532/668D9ACCA7F036A0482575EF002921FB?OpenDocument&bt=0 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی حوزەیرانی ٢٠١١|وێبگە=Hong Kong Special Administrative Region Government Department of Justice Bilingual Legal Data System |سەردێڕ=國旗及國徽條例 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠١٢}}</ref> ماددەی ٧ مەرجی داناوە کە سووکایەتیکردنی ئاشکرا و بە ئەنقەست بە ئاڵای نەتەوەیی بە سووتاندن، تێکدان، شێواندن، پیسکردن، یان پێشێلکردن تاوانە. دەڵێت کە لە کاتی سەلماندنی تاوانەکەدا، تاوانەکە سزای پێبژاردنی ئاستی ٥ و زیندانیکردنی بۆ ماوەی ٣ ساڵی هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠١٧|trans-title=Chen Kaiwen: Interpreting the Differences Between the Chinese and English Versions of the National Flag and National Emblem Ordinance |ناونیشان=https://www.thinkhk.com/article/2017-04/18/21117.html|سەردێڕ=陳凱文：解讀《國旗及國徽條例》中、英文版差異 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Thinking Hong Kong}}</ref> ==== ماکاو ==== لە [[ماکاو]]، یاسای ئاڵای نەتەوەیی جێبەجێ دەبێت بەهۆی پاشکۆی IIIی یاسای بنەڕەتی ماکاو، لە کاتێکدا بەکارهێنان و پاراستنی ئاڵای نەتەوەیی ڕێکخراوە لەلایەن یاسای ژمارە ٥/١٩٩٩. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.macaupostdaily.com/news/3658 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Macau Post Daily]] |زمان=en-US |سەردێڕ=Govt vows to 'localise' national anthem law}}</ref> ماددەی ٥ی ئەم یاسایە مەرجی داناوە کە ئاڵای نەتەوەیی یان دیزاینەکەی نابێت نمایش بکرێت یان بەکاربهێنرێت لە (١) نیشانە بازرگانییەکان یان ڕیکلامەکاندا؛ (٢) چالاکییە پرسەییە تایبەتەکاندا؛ یان (٣) بۆنە یان شوێنەکانی تر کە تێیدا سەرۆکی جێبەجێکار نمایشکردن یان بەکارهێنانی ئاڵای نەتەوەیی یان دیزاینەکەی سنووردار یان قەدەغە دەکات. ماددەی ٩ هەروەها مەرجی داناوە کە هەر کەسێک بە ئاشکرا سووکایەتی یان بێڕێزی بە هێمای نەتەوەیی بکات بە وشە، کردار، بڵاوکردنەوەی بەڵگەنامە، یان ئامرازەکانی تری پەیوەندی لەگەڵ خەڵکدا دەکرێت ڕووبەڕووی زیندانیکردن ببێتەوە بۆ ماوەی زۆرترین ٣ ساڵ یان پێبژاردن بۆ ماوەی زۆرترین ٣٦٠ ڕۆژ. <ref name=":32">{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=Law No. 5/1999 |ناونیشان=https://bo.dsaj.gov.mo/bo/i/1999/01/lei05_cn.asp#:~:text=%E7%AC%AC5/1999%E8%99%9F%E6%B3%95%E5%BE%8B%20-%20%E6%A0%B8%E5%87%86%E5%9C%8B%E6%97%97%E3%80%81%E5%9C%8B%E5%BE%BD%E5%8F%8A,%E6%87%B8%E6%8E%9B%E5%8F%8A%E5%B1%95%E7%A4%BA%E7%9A%84%E8%A6%8F%E5%89%87%E3%80%82 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Legal Affairs Bureau of the Macao Special Administrative Region Government |سەردێڕ=第5/1999號法律}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشان=https://macaonews.org/news/politics/procedures-for-localising-national-anthem-law-complete-in-april-may/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Macao News |زمان=en-US |سەردێڕ=Procedures for ‘localising’ national anthem law complete in April-May}}</ref> ماددەی ١١ی یاساکە دەڵێت هەر کەسێک پێشێلی ماددەی ٥ بکات دەکرێت سزای پێبژاردنی بەسەردا بسەپێنرێت. <ref name=":32" /> == مێژوو == === شانشینی چینگ === یەکەم ئاڵای نەتەوەیی چین "ئاڵای ئەژدیهای زەرد" بوو کە لەلایەن شانشینی چینگەوە — دوایین شانشینی ئیمپراتۆری لە مێژووی چیندا — لە ساڵی ١٨٦٢ەوە تا ڕووخانی پاشایەتی لە کاتی شۆڕشی ١٩١١دا بەکاردەهێنرا. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Xu|یەکەم=Guoqi|سەردێڕ=The Idea of China: A Contested History|ڕێکەوت=٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=[[Harvard University Press]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٤-٩٧٦٧٩-٥|شوێن=Cambridge, MA}}</ref>:116 لە سەرەتادا مەبەست لێی ئاڵایەکی نەتەوەیی نەبوو (لە بۆنە فەرمییەکاندا و بۆ ناسینەوەی کەشتییە فەرمییەکانی چین بەکاردەهێنرا)، بەڵام وەک ئاڵایەکی نەتەوەیی کاتی بەکارهێنرا لە کاتی هەڵمەتی بێرلینگێم لە ١٨٦٨. <ref name=":2" />:116 ئەو ئاڵایەی کە لە ١٨٦٢ پەسەند کرا سێگۆشەیی بوو، بەڵام شانشینەکە وەشانێکی لاکێشەیی ئاڵای ئەژدیهاکەی لە ١٨٨٩ پەسەند کرد. <ref name=":0" /> گۆڕانکارییەکانی ئاڵاکە وایکرد کە زیاتر گونجاو بێت لەگەڵ پراکتیکە نێودەوڵەتییەکان. <ref name=":2" />:116 لە کۆتاییەکانی ساڵانی ١٨٨٠دا، دەستی کرد بە بەکارهێنان وەک ئاڵایەکی نەتەوەیی، کە خەڵکی ئاسایی دەستیان کرد بە بەکارهێنانی وەک هێمایەکی ئاهەنگگێڕان لە کاتی ڕووداوە گەورەکاندا وەک ڕۆژانی لەدایکبوونی ئیمپراتۆر یان شاژنی دایک. <ref name=":2" />:116 '''ئاڵاکانی شانشینی چینگ'''{{Gallery|Title=ئاڵاکانی شانشینی چینگ|align=center|footer=|style=border: none;|height=120|width=180|mode=nolines|noborder=yes|Flag_of_China_(1862–1889).svg|ئاڵای شانشینی چینگ (١٨٦٢–١٨٨٩)|Flag_of_China_(1889–1912).svg|ئاڵای شانشینی چینگ (١٨٨٩–١٩١٢)}} === کۆماری چین === گۆشەی سەرەوە (لای ستوونەکە) لە ئاڵای "ئاسمانی شین لەگەڵ خۆرێکی سپی" سەرچاوەی گرتووە کە لەلایەن لو هاودۆنگەوە دیزاین کرابوو، کە شەهیدێکی شۆڕشی ١٩١١ بوو. لە ساڵی ١٨٩٥، دیزاینەکەی پێشکەش کرد بۆ نوێنەرایەتیکردنی سوپای شۆڕشگێڕ لە کاتی کردنەوەی کۆمەڵەی ژیانەوەی چین، کە کۆمەڵەیەکی دژە-چینگ بوو لە هۆنگ کۆنگ. ئەم دیزاینە دواتر وەک ئاڵای پارتی کوۆمینتانگ و نیشانەی دەوڵەتی کۆماری چین پەسەند کرا. بەشی "زەوییە سوورەکە" لەلایەن سون یات-سێن (Sun Yat-sen)ـەوە لە زستانی ١٩٠٦ زیاد کرا، کە ئاڵاکەی گەیاندە شێوە مۆدێرنەکەی. بەپێی وتەی جۆرج ییۆ (George Yeo)، وەزیری دەرەوەی ئەوکاتی سەنگاپورە لە ٢٠١١، لەو ڕۆژانەدا، ئاڵای ئاسمانی شین لەگەڵ خۆرێکی سپی لە هۆڵی یادەوەریی سون یات سێن نانیانگ لە سەنگاپورە لەلایەن تیۆ ئێنگ هۆک و هاوسەرەکەیەوە دروورابوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشان=http://app.mfa.gov.sg/pr/read_content.asp?View,15231,|سەردێڕ=MFA Press Release Admin Page |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110610153714/http://app.mfa.gov.sg/pr/read_content.asp?View,15231, |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[The Straits Times]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠٠١|ناونیشان=http://wanqingyuan.com.sg/|سەردێڕ=万圊远 Real Estate – 万圊远 Real Estate |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091126010654/http://wanqingyuan.com.sg/english/onceupon/spsupp.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=[[Sun Yat Sen Nanyang Memorial Hall]]}}</ref> لە کاتی ڕاپەڕینی ووچانگ (Wuchang Uprising) لە ١٩١١ کە بووە هۆی پێکهێنانی کۆمارەکە، سوپا شۆڕشگێڕە جیاوازەکان ئاڵای جیاوازیان هەبوو. ئاڵای "ئاسمانی شین لەگەڵ خۆرێکی سپی"ـی لو هاودۆنگ لە پارێزگاکانی گوانگدۆنگ، گوانگشی، یونان و گویژۆو بەکارهێنرا. لە ووهان، ئاڵایەک کە ١٨ ئەستێرەی زەردی تێدابوو بۆ نوێنەرایەتیکردنی ١٨ دابەشکارییە کارگێڕییەکەی ئەو کاتە بەکارهێنرا. لە شەنگەهای و باکووری چین، "ئاڵای پێنج-ڕەنگ" (Five-Colored Flag) (ئاڵای پێنج نەتەوە لەژێر یەک یەکێتیدا) بەکارهێنرا کە لە پێنج هێڵی ئاسۆیی پێکهاتبوو بۆ نوێنەرایەتیکردنی پێنج نەتەوە سەرەکییەکەی چین: هان (سوور)، مانچو (زەرد)، مەغۆل (شین)، هوی (سپی)، و تبت (ڕەش). <ref>’’Flags through the ages and across the world’’, Whitney Smith, McGraw-Hill Book Company, 1975, Maidenhead, UK, p. 110</ref> کاتێک حکومەتی کۆماری چین لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩١٢ دامەزرا، "ئاڵای پێنج-ڕەنگ" لەلایەن ئەنجومەنی کاتیی سیناتەوە وەک ئاڵای نەتەوەیی هەڵبژێردرا. "ئاڵای ١٨-ئەستێرە" لەلایەن سوپاوە پەسەند کرا <ref name="army">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yu-liang |یەکەم=Tai |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٤|script-title=zh:中國歷代陸軍旗幟 |trans-title=Chinese army flags throughout history |ناونیشان=http://www.aiplus.idv.tw/soviet/FARMY.HTM |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191201071653/http://www.aiplus.idv.tw/soviet/FARMY.HTM |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Aiplus.idv.tw |زمان=zh |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |سەردێڕ=陸軍旗幟}}</ref> و ئاڵا مۆدێرنەکە وەک نیشانەی دەریایی پەسەند کرا. <ref name="navy">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yu-liang |یەکەم=Tai |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٤|script-title=zh:中國歷代海軍旗幟 |trans-title=Chinese naval flags throughout history |ناونیشان=http://www.aiplus.idv.tw/soviet/FNAVY.HTM |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191129080701/http://www.aiplus.idv.tw/soviet/FNAVY.HTM |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|وێبگە=Aiplus.idv.tw |زمان=zh |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |سەردێڕ=海軍旗幟}}</ref> بەڵام، سون یات-سێن ئاڵا پێنج-ڕەنگەکەی بە گونجاو نەدەزانی، بەو پاساوەی کە ڕیزبەندییە ئاسۆییەکە ئاماژەیە بۆ پلەبەندی یان چینایەتییەک کە هاوشێوەی سەردەمی شانشینەکان بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|trans-title=The five-colored flag of the Republic of China was designed by Zhao Fengchang and was once shelved by Sun Yat-sen. |ناونیشان=https://www.chinanews.com.cn/cul/2012/12-11/4398878.shtml |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=[[China News Service]] |سەردێڕ=民国五色旗出自赵凤昌之手 一度被孙中山搁置}}</ref> دوای ئەوەی سەرۆک یوان شیکای لە ساڵی ١٩١٣ دەسەڵاتی دیکتاتۆری گرتە دەست بە هەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنی نەتەوەیی و قەدەغەکردنی کوۆمینتانگ، سون یات-سێن حکومەتێکی لە تاراوگە لە تۆکیۆ دامەزراند و ئاڵای ئاسمانی شین لەگەڵ خۆرێکی سپیی وەک ئاڵای نەتەوەیی کۆماری چین بەکارهێنا. بەردەوام بوو لە بەکارهێنانی ئەم دیزاینە کاتێک کوۆمینتانگ حکومەتێکی ڕکابەری لە گوانگژۆو لە ١٩١٧ دامەزراند. ئاڵای ئاسمانی شین لەگەڵ خۆرێکی سپی لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٨ کرایە ئاڵای نەتەوەیی فەرمی دوای هەڵمەتی باکوور کە حکومەتی بەیجینگی ڕووخاند. لە ١٩٢٨، سەرکردەی سەربازیی چینی ژانگ شویلیانگ ڕایگەیاند کە هەموو دروشمەکانی حکومەتی بێییانگ لە مانچوریا بە ئاڵای ئاسمانی شین لەگەڵ خۆرێکی سپی دەگۆڕدرێن، بەمەش بە ڕواڵەت چینی لەژێر یەک حکومەتدا یەکخست. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٨|سەردێڕ=Manchuria Joins Nanking Regime|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1928/12/29/archives/manchuria-joins-nanking-regime-marshal-chang-hsuehliang-announces.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ئیش=[[The New York Times]]|زمان=en-US|issn=0362-4331}}</ref> لە کاتی[[دووەم جەنگی چین و ژاپۆن]]، ژاپۆن چەندین حکومەتی بووکەڵەیی بە بەکارهێنانی چەندین دیزاینی ئاڵا دامەزراند. "حکومەتی چاکسازیخواز"، کە لە ئازاری ١٩٣٨ لە [[نانجینگ]] دامەزرا، ئاڵای پێنج-ڕەنگی بەکارهێنا. کاتێک بڕیار بوو وانگ جینگوێی لە ١٩٤٠ سەرکردایەتی ئەو حکومەتە بگرێتە دەست کە لەلایەن ژاپۆنەوە لە نانجینگ دانرابوو، داوای کرد کە ئاڵا مۆدێرنەکە بەکاربهێنێت وەک ئامرازێک بۆ بەرەنگاربوونەوەی دەسەڵاتی حکومەتی ناسیۆنالیستی لە چۆنگچینگ لەژێر دەسەڵاتی چیانگ کای-شێک و بۆ ئەوەی خۆی وەک جێنشینی ڕەوای سون یات-سێن جێگیر بکات. بەڵام، ژاپۆنییەکان ئاڵای پێنج-ڕەنگیان پێ باشتر بوو. وەک سازشێک، ژاپۆنییەکان پێشنیاریان کرد پێنانتێکی (pennant) سێگۆشەی زەرد لە سەرەوەی ئاڵاکە زیاد بکرێت کە دروشمی "ئاشتی، دژە کۆمۆنیزم، بونیادنانی نیشتمانی" بە ڕەش لەسەر بێت، بەڵام ئەمە لەلایەن وانگەوە ڕەتکرایەوە. لە کۆتاییدا، وانگ و ژاپۆنییەکان ڕێککەوتن کە دروشمە زەردەکە تەنها لە دەرەوە بەکاربهێنرێت تا ساڵی ١٩٤٣، کاتێک دروشمەکە وازی لێهێنرا، کە بووە هۆی دروستبوونی دوو حکومەتی ڕکابەر کە هەمان ئاڵایان هەبوو، و هەر یەکەیان ئیدیعای ئەوەیان دەکرد کە حکومەتی نەتەوەیی ڕەوای چینن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Cheung |یەکەم=Andrew |ساڵ=١٩٩٥|ناونیشان=http://www.indiana.edu/~easc/resources/working_paper/noframe_6a_sloga.htm|سەردێڕ=Indiana University Bloomington {{!}} Academics, research, and impact |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080226023546/http://www.indiana.edu/~easc/resources/working_paper/noframe_6a_sloga.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٠٨|وێبگە=Indiana East Asian Working Paper Series on Language and Politics in Modern China}}</ref> دیزاینی ئاڵای کۆماری چین لە دەستووری ساڵی ١٩٤٦دا جێگیر کرا. <ref name=":2" />:117 دوای جەنگی ناوخۆیی چین لە ١٩٤٩، حکومەتی کۆماری چین بە سەرکردایەتی چیانگ کای-شێک حکومەت و دامەزراوەکانی گواستەوە بۆ دوورگەی تایوان. لە وشکانییەکەش، هێزەکانی پارتی کۆمۆنیست بە سەرکردایەتی ماو زێدۆنگ کۆماری گەلی چینیان دامەزراند و ئاڵایەکی نەتەوەیی نوێیان پەسەند کرد. لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٤، یاسای نیشانەی نەتەوەیی و ئاڵای نەتەوەیی کۆماری چین لەلایەن یوانی یاسادانانەوە بڵاوکرایەوە بۆ دیاریکردنی قەبارە، پێوانە، ڕێژە، بەرهەمهێنان، و بەڕێوەبردنی ئاڵاکە. <ref name="1954law">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Tai |یەکەم=Yu-liang |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٤|script-title=zh:中華民國國徽國旗法 |trans-title=National Emblem and Flag Law of the Republic of China |ناونیشان=http://www.globalflag.idv.tw/wg/gqf.htm|سەردێڕ=中華民國國徽國旗法 - 旗海圖幟 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171208094502/http://www.globalflag.idv.tw/wg/gqf.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Global Flag |زمان=zh-TW}}</ref> {{Gallery|Title=ئاڵاکانی کۆماری چین|align=center|footer=|height=120|width=180|File:Flag of China (1912–1928).svg|ئاڵای "پێنج نەتەوە لەژێر یەک یەکێتیدا". لەلایەن حکومەتی بێییانگەوە (١٩١٢–١٩٢٨) بەکارهێنراوە.||ئاڵای کۆماری چینی حکومەتی ناسیۆنالیستی (تەنها لە تایوان هەڵکراوە لە دوای ١٩٤٩).|Flag_of_the_Republic_of_China.svg|title=ئاڵاکانی کۆماری چین|alt1=ئاڵای کۆماری چینی حکومەتی ناسیۆنالیستی (تەنها لە تایوان هەڵکراوە لە دوای ١٩٤٩).|alt2=ئاڵای کۆماری چینی حکومەتی ناسیۆنالیستی (تەنها لە تایوان هەڵکراوە لە دوای ١٩٤٩).}}ئاڵای کۆماری چینی حکومەتی ناسیۆنالیستی (تەنها لە تایوان هەڵکراوە لە دوای ١٩٤٩). === کۆماری گەلی چین === [[پەڕگە:The_first_flag_of_China.jpg|وێنۆک|ئاڵای کۆماری گەلی چین بۆ یەکەمجار لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٩ بەرزدەکرێتەوە]] لە ٤ی تەممووزی ١٩٤٩، گروپی کاری شەشەمی لیژنەی ئامادەکاری کۆنفرانسی ڕاوێژکاریی سیاسی نوێ ئاگادارییەکی دروستکرد بۆ پێشکەشکردنی دیزاین بۆ ئاڵای نەتەوەیی. دوای پێداچوونەوەکان، ئاگادارییەکە لە ڕۆژنامەکانی પીپڵز دەیلی، هەواڵی ڕزگاریی بەیمپینگ، هەواڵی شینمین، داژۆنگ دەیلی، گوانگمینگ دەیلی، جینبو دەیلی و تیانجین دەیلی لە ماوەی ١٥-٢٦ی تەممووزدا بڵاوکرایەوە. <ref name="gov news">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|trans-title=Creation of the Flag, Emblem and Anthem of the People's Republic of China |ناونیشان=http://gov.people.com.cn/GB/46743/4889273.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081013052258/http://gov.people.com.cn/GB/46743/4889273.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=Chinese Government News |زمان=zh-CN |سەردێڕ=中华人民共和国国旗国歌国徽的确定 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لیستی مەرجەکان بۆ ئاڵای نەتەوەیی لە ئاگادارییەکەدا بڵاوکرابووەوە: <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ١٩٤٩|script-title=zh:新政治協商會議籌備會爲徵求國旗國徽圖案及國歌辭譜啓事 |trans-title=Notice to Solicit Designs of the National Flag, Emblem and Anthem |ناونیشان=http://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E6%94%BF%E6%B2%BB%E5%8D%94%E5%95%86%E6%9C%83%E8%AD%B0%E7%B1%8C%E5%82%99%E6%9C%83%E7%88%B2%E5%BE%B5%E6%B1%82%E5%9C%8B%E6%97%97%E5%9C%8B%E5%BE%BD%E5%9C%96%E6%A1%88%E5%8F%8A%E5%9C%8B%E6%AD%8C%E8%BE%AD%E8%AD%9C%E5%95%93%E4%BA%8B|سەردێڕ=新政治協商會議籌備會爲徵求國旗國徽圖案及國歌辭譜啓事 - 维基文库，自由的图书馆 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190502111359/https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E6%94%BF%E6%B2%BB%E5%8D%94%E5%95%86%E6%9C%83%E8%AD%B0%E7%B1%8C%E5%82%99%E6%9C%83%E7%88%B2%E5%BE%B5%E6%B1%82%E5%9C%8B%E6%97%97%E5%9C%8B%E5%BE%BD%E5%9C%96%E6%A1%88%E5%8F%8A%E5%9C%8B%E6%AD%8C%E8%BE%AD%E8%AD%9C%E5%95%93%E4%BA%8B |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=Wikisource |زمان=zh-Hant}}</ref> # ١. تایبەتمەندییە چینییەکان (جوگرافیا، نەتەوە، مێژوو، کلتوور، هتد)؛ # تایبەتمەندییەکانی دەسەڵات (حکومەتی دیموکراتی گەل، بە سەرکردایەتی چینی کرێکار و لەسەر بنەمای هاوپەیمانی کرێکار-جووتیار)؛ # شێوەکەی دەبێت لاکێشەیی بێت و ڕێژەی درێژی-بۆ-پانی دەبێت ٣:٢ بێت؛ # ڕەنگەکەی دەبێت بە شێوەیەکی سەرەکی سووری گەش بێت (لە ڕەشنووسێکی سەرەتایی ئاگادارییەکەدا ڕەنگەکە سووری تۆخ بوو، بەڵام ئەمە لەلایەن ژۆو ئێنلایەوە گۆڕدرا بۆ سووری گەش). <ref name="kong">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kong |یەکەم=Mark |ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩|ناونیشان=http://www.cbw.com/btm/issue71/62-63.html|سەردێڕ=Feature |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090211184343/http://www.cbw.com/btm/issue71/62-63.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=Beijing This Month}}</ref> زێنگ لیانسۆنگ، هاوڵاتییەک لە وێنژۆو، ژێجیانگ، لە شەنگەهای کاری دەکرد کاتێک ڕاگەیاندنەکە بڵاوکرایەوە؛ ئەو ویستی دیزاینێکی ئاڵا دروست بکات بۆ دەربڕینی جۆش و خڕۆشی نیشتمانپەروەریی خۆی بۆ وڵاتە نوێیەکە. لە ناوەڕاستی مانگی تەممووزدا، بۆ چەندین شەو لە ژووری سەرەوەی ماڵەکەیدا دانیشت بۆ ئەوەی دیزاینەکان دابهێنێت. ئیلهامەکەی بۆ دیزاینی ئێستا لە سەیرکردنی چۆنیەتی درەوشانەوەی ئەستێرەکان لە ئاسمانی شەودا سەرچاوەی گرت. بەم جۆرە بیری لە پەندێکی چینی کردەوە، "ئاواتەخوازی ئەستێرەکانین، ئاواتەخوازی مانگین"، کە گوزارشت لە تاسە و ئارەزوومەندی دەکات. ئەو پارتی کۆمۆنیستی وەک ڕزگارکەری مەزنی ("great saving star") گەلی چین دەبینی، کە بە گەورەترین ئەستێرەی ئاڵاکە هێما کرابوو. بیرۆکەی چوار ئەستێرە بچووکەکە لە وتارەکەی ماو زێدۆنگەوە بە ناوی "لەسەر دیکتاتۆریەتی دیموکراسییانەی گەل"ەوە هات، کە گەلی چینی بەوە پێناسە کرد کە لە چوار چینی کۆمەڵایەتی پێکهاتووە، کە لە کلتوورەکانی ئاسیادا بە نەریتی وەک چوار پیشەکە پێناسە دەکرێن ("زانایان، جووتیاران، کرێکاران، بازرگانان"). ڕەنگی زەردەکە ئاماژەیە بۆ ئەوەی چین خاوەندارێتی گەلی چینە، کە "نەژادێکی زەردن". <ref name="kong" /> دوای دیاریکردنی وردەکارییەکانی دانانی ئەستێرەکان و قەبارەکانیان (ئەو هەوڵیدابوو هەموو ئەستێرەکان لە ناوەڕاستدا دابنێت، بەڵام پێی وابوو ئەمە زۆر بێ‌گیان دەبێت)، دیزاینەکەی بە ناوی "پێنج ئەستێرە لەسەر پاشبنەمایەکی سوور" لە ناوەڕاستی مانگی ئابدا نارد بۆ لیژنەکە. <ref name="CPC news">{{بیرخستنەوەی وێب |script-title=zh:1949年9月27日 中华人民共和国国旗诞生 |trans-title=27 September 1949: The Birth of PRC's Flag |ناونیشان=http://cpc.people.com.cn/GB/64162/64165/70293/70320/4861365.html|سەردێڕ=1949年9月27日 中华人民共和国国旗诞生--资料中心--中国共产党新闻网 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120311081440/http://cpc.people.com.cn/GB/64162/64165/70293/70320/4861365.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=[[Chinese Communist Party News Network]] |زمان=zh-Hans}}</ref> <ref name="kong" /> تا ٢٠ی ئاب، نزیکەی ٣,٠٠٠ <ref name="design_participation">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://dangshi.people.com.cn/GB/85040/9850276.html|سەردێڕ=全国人民踊跃参与设计 1个月内应征国旗图案达2992幅|نووسەر=Chen|وێبگە=[[Chinese Communist Party News Network]]|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|زمان=zh|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110209092035/http://dangshi.people.com.cn/GB/85040/9850276.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|یەکەم=Yu|trans-title=The National People's active participation in the design within 1 month of flag design up to 2992 candidates}}</ref><ref name="govprcflag">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٠٥|trans-title=National Flag of the People's Republic of China |ناونیشان=http://www.gov.cn/test/2005-05/24/content_18247.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191009033643/http://www.gov.cn/test/2005-05/24/content_18247.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=[[Gov.cn]] |زمان=zh |سەردێڕ=中华人民共和国国旗 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دیزاین نێردرابوون بۆ لیژنەی ئاڵاکە، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://cpc.people.com.cn/GB/64162/82819/121799/index.html|سەردێڕ=1948–2008, Let history tell the future – the CPC Central Committee issued "51 slogan" 60 anniversary|بڵاوکەرەوە=China Publishing House|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٧-٥٠٧٥-٢٢٩٤-٥|editor1-last=Zhu|editor1-first=Weiqun|زمان=zh-CN|chapter=2, Work of the Preparatory Committee of the New Political Consultative Conference (4)|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|chapter-url=http://cpc.people.com.cn/GB/64162/82819/121799/121806/7185220.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100309123221/http://cpc.people.com.cn/GB/64162/82819/121799/index.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەوانەش بەشدارییەکانی خودی ئەندامانی لیژنەکە وەک گوا مۆرۆ و تان کا کی. <ref name="design_participation" /> لە ١٦ بۆ ٢٠ی ئاب، دیزاینەکان لە هۆتێلی بەیجینگ بینران و کەمکرانەوە بۆ لیستێک لە ٣٨ دیزاین. <ref name="CPC news" /> <ref name="gov news" /> ئەم دیزاینانە لە پەڕتووکێکدا بە ناوی "سەرچاوەیەک بۆ دیزاینەکانی ئاڵای نەتەوەیی" کۆکرانەوە. ئەم پەڕتووکە دواتر پێشکەش بە کۆنفرانسی تازە دامەزراوی ڕاوێژکاریی سیاسی گەلی چین کرا بۆ گفتوگۆی زیاتر. بەڵام، دیزاینەکەی زێنگ نەخرابووە ناو لیستەکەوە تا ئەو کاتەی تیان هان دووبارە کاندیدی کردەوە. <ref name="国旗是怎样诞生的">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.gmw.cn/01wzb/1999-07/22/GB/wzb%5E1664%5E6%5EWZ3-2210.htm|سەردێڕ=国旗是怎样诞生的|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|دوایین=Bai|یەکەم=Zhi|زمان=zh|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120717062759/http://www.gmw.cn/01wzb/1999-07/22/GB/WZB%5e1664%5e6%5eWZ3-2210.HTM|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ئیش=[[Guangming Daily]]|trans-title=How Was The National Flag Created?}}</ref> [[پەڕگە:First_flag_of_PRC_hoisted_on_the_PRC_Founding_Ceremony_at_MCPC_(20220911153921).jpg|وێنۆک|یەکەم ئاڵای نەتەوەیی کە لە ڕێوڕەسمی دامەزراندنی کۆماری گەلی چیندا بەرزکرایەوە و ئێستا لە مۆزەخانەی پارتی کۆمۆنیستی چیندا پارێزراوە.]] لە بەیانی ٢٣ی ئەیلوولدا، نوێنەرانی CPPCC گفتوگۆیان لەسەر ئاڵا نەتەوەییەکان کرد، بەڵام نەگەیشتنە هیچ ئەنجامێک. هەندێکیان حەزیان بەو هێماخوازییە نەبوو کە زێنگ لکاندبووی بە چوار ئەستێرە بچووکەکەوە، و دەیانگوت نابێت بۆرجوازییەکان لەخۆبگرێت. ئەو دیزاینەی ماو و ئەوانی تر حەزیان لێبوو بریتی بوو لە ئەستێرەیەکی زێڕینی گەورە لە گۆشەیەکدا لەسەر ئاڵایەکی سوور کە هێڵێکی ئاسۆیی زێڕینی تێدابوو. بەڵام ئەم دیزاینە بە توندی ڕووبەڕووی دژایەتی بووەوە لەلایەن ژانگ ژیژۆنگەوە، کە هێڵە زێڕینەکەی وەک هێمایەک بۆ دابەشبوونی چین بەسەر دوو بەشدا دەبینی. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://dangshi.people.com.cn/GB/8798903.html|سەردێڕ=张治中与五星红旗的诞生|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|دوایین=Tian|یەکەم=Shuhe|وێبگە=[[Chinese Communist Party News Network]]|زمان=zh-CN|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190816210904/http://dangshi.people.com.cn/GB/8798903.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|trans-title=Zhang Zhizhong and the Birth of the 5 Star Red Flag}}</ref> ئەو شەوە، پێنگ گوانگهان دیزاینەکەی زێنگی بە ژۆو ئێنلای پێشنیار کرد. ژۆو لێی ڕازی بوو و داوای دروستکردنی کۆپییەکی گەورەتری دیزاینەکەی کرد. تان کا کی هەروەها ئامۆژگاری ماو و ژۆوی کرد کە تایبەتمەندییەکانی دەسەڵات لە پێشترن لە تایبەتمەندییە جوگرافییەکانی چین، بۆیە پێویست ناکات پێداگری بکرێت لەسەر هێڵە زێڕینەکە کە هێما بوو بۆ ڕووباری زەرد. دوای دوو ڕۆژ، ماو کۆبوونەوەیەکی لە نووسینگەکەیدا سەبارەت بە ئاڵاکە ئەنجامدا. ئەو هەمووانی قایل کرد کە دیزاینەکەی زێنگ پەسەند بکەن، لەگەڵ هەندێک گۆڕانکاریی بچووکدا. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Peng Guanghan |ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٣|سەردێڕ=Witnesses to the Birth of the National Flag |journal=At Home and Overseas |زمان=zh |شوێن=Beijing |بڵاوکەرەوە=The All-China Federation of returned overseas Chinese and overseas Chinese |issn=1002-3801}}</ref> بەپێی گفتوگۆکانی پێشووتر لە هۆتێلی بەیجینگ، چەکوش و داسەکەی ناو دیزاینە ڕەسەنەکەی زێنگ لابرا چونکە هاوشێوەی ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت بوو. <ref name="国旗是怎样诞生的" /> لە ٢٧ی ئەیلوولی ١٩٤٩، دیزاینە دەستکاریکراوەکەی زێنگ بە کۆدەنگی لەلایەن یەکەمین دانیشتنی گشتیی CPPCC پەسەند کرا، کە ناوی ئاڵاکەشی گۆڕی بۆ "ئاڵای سووری پێنج-ئەستێرە". <ref name="pla">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=马全洲|سەردێڕ=Stories About the National Flag, Emblem and Anthem|نووسەر٢=周凯军|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=People's Liberation Army Publishing House|ژپنک=٩٧٨-٧-٥٠٦٥-٥٧٢٩-٠|شوێن=Beijing, China|پەڕە=١}}</ref><ref name="CPC news" /><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://dangshi.people.com.cn/GB/85039/10163392.html|سەردێڕ=Peng Han: the tortuous process of the flag's birth|نووسەر=Wang Jianzhu|ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|زمان=zh|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110721134655/http://dangshi.people.com.cn/GB/85039/10163392.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ئیش=[[Chinese Communist Party News Network]]}}</ref> لە ٢٩ی ئەیلوولدا، ئاڵا نوێیەکە لە ڕۆژنامەی ''People's Daily'' بڵاوکرایەوە، بۆ ئەوەی دەسەڵاتدارە ناوخۆییەکانی تریش بتوانن کۆپی دیزاینەکە بکەن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ١٩٤٩|ناونیشان=http://images.china.cn/attachement/jpg/site1000/20090929/000802ab801d0c2c17a32d.jpg |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110928202629/http://images.china.cn/attachement/jpg/site1000/20090929/000802ab801d0c2c17a32d.jpg |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|پەڕە=١|زمان=zh |format=Image |سەردێڕ=People's Daily |بەرگ=٤٦٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئاڵاکە بە فەرمی پەردەی لەسەر لادرا و بۆ یەکەمجار لەلایەن ماو زێدۆنگەوە لە گۆڕەپانی تیانانمێنی بەیجینگ لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٩، لە ڕاگەیاندنی فەرمیی کۆماری گەلی چیندا بەرزکرایەوە. یەکەم ئاڵا کە بەسەر گۆڕەپانی تیانانمێندا هەڵکرا لەلایەن ژاو وێنڕوی (Zhao Wenrui)ـەوە دروورابوو، کە بەرگدروویەک بوو و لە دەوروبەری کاتژمێر ١ی پاشنیوەڕۆی ٣٠ی ئەیلوول کارەکەی تەواو کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://2008.qq.com/a/20080807/000443.htm|سەردێڕ=第一个缝制中华人民共和国国旗的人——赵文瑞|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|زمان=zh|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110715140229/http://2008.qq.com/a/20080807/000443.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ئیش=Tencent News|trans-title=The first one who stitched the flag of The People's Republic of China – Zhao Wenrui}}</ref> زێنگ بە قورسی باوەڕی دەکرد کە دیزاینەکەی ئەو هەڵبژێردراوە، بەهۆی نەمانی چەکوش و داسەکە لە ناو ئەستێرە گەورەکەدا. بەڵام، بە فەرمی لەلایەن نووسینگەی گشتیی حکومەتی ناوەندیی گەلەوە وەک دیزاینەری ئاڵاکە پیرۆزبایی لێکرا و ٥٠٠ یوانی بۆ کارەکەی پێدرا. <ref name="kong2">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kong |یەکەم=Mark |ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩|ناونیشان=http://www.cbw.com/btm/issue71/62-63.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090211184343/http://www.cbw.com/btm/issue71/62-63.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ئیش=Beijing This Month |سەردێڕ=The Worker Who Forged the Red Flag |بڵاوکەرەوە=Chinese Business World |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="kong" /> لە ٢٧ی ئەیلوولی ١٩٥٤، یەکەمین کۆنگرەی گەلی نەتەوەیی یەکەمین دەستووری کۆماری گەلی چینی پەسەند کرد، کە "ئاڵای سووری پێنج-ئەستێرە"ی وەک ئاڵای نەتەوەیی چین جێگیر کرد. <ref name="DAV">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٠٤|trans-title=A Brief Introduction to the First Constitution of the People's Republic of China (Adopted in 1954) |ناونیشان=http://news.xinhuanet.com/ziliao/2004-02/18/content_1320274.htm|سەردێڕ=中华人民共和国第一部宪法简介（１９５４年制定） |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20040404001354/http://news.xinhuanet.com/ziliao/2004-02/18/content_1320274.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠١٤|وێبگە=[[Xinhua News Agency]]}}</ref> '''دیزاینە ڕەتکراوەکانی ئاڵای سووری پێنج-ئەستێرە'''{{Gallery|Title=دیزاینە ڕەتکراوەکانی ئاڵای سووری پێنج-ئەستێرە|align=center|footer=|height=100|width=160|mode=nolines|File:Zeng Liansong's proposal for the PRC flag.svg|دیزاینە ڕەسەنەکە کە لەلایەن زێنگ لیانسۆنگەوە پێشکەش کرا|File:Mao Zedong's proposal for the PRC flag.svg|دیزاینی ئاڵای "ڕووباری زەرد" کە لە بنەڕەتدا لەلایەن ماو زێدۆنگەوە پەسەند دەکرا|File:Proposal 2 for the PRC flag.svg|پێشنیاری ٢ بۆ ئاڵای PRC|File:Proposal 3 for the PRC flag.svg|پێشنیاری ٣ بۆ ئاڵای PRC|File:Proposal 4 for the PRC flag.svg|پێشنیاری ٤ بۆ ئاڵای PRC}}'''دیزاینە پێشنیارکراوە ڕەتکراوەکانی تر'''{{Gallery|Title=دیزاینە پێشنیارکراوە ڕەتکراوەکانی تر|align=center|footer=|height=100|width=160|mode=nolines|File:Proposed_PRC_national_flag_001.svg|پێشنیار لەلایەن شیاو شوفانگ|File:Proposed PRC national flags 006.svg|پێشنیار لەلایەن وو یوژانگ|File:Proposed-PRC-10.svg|پێشنیار لەلایەن ئای چینگ|File:Proposed PRC national flag 014.svg|پێشنیار لەلایەن [[Zhu De]]|File:Proposed PRC national flag 015.svg|پێشنیار لەلایەن [[Liang Congjie]]|File:Proposed PRC flag (Design 8, Guo Moruo).svg|پێشنیار لەلایەن [[Guo Moruo]]|File:Guo Moruo's Proposal Flag for the PRC.svg|پێشنیار لەلایەن [[Guo Moruo]]}} == ئاڵاکانی هەرێمە کارگێڕییە تایبەتەکان == {{multiple image|width=180|footer=ئاڵاکانی هەرێمە کارگێڕییە تایبەتەکانی هۆنگ کۆنگ و ماکاو|image1=Flag of Hong Kong.svg|image2=Flag of Macau.svg}} بەهۆی فەرمانێکەوە کە لەلایەن نووسینگەی گشتیی لیژنەی ناوەندیی پارتی کۆمۆنیستی چین (CCP) و نووسینگەی گشتیی ئەنجومەنی دەوڵەتەوە لە ساڵی ١٩٩٧ دەرچووە، ڕێگە بە شار و پارێزگاکان نادرێت هێمای تایبەت بە خۆیان پەسەند بکەن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٧|trans-title=CPC Central Committee and State Council Notice On the Prohibition of the Creation and Use of Civic Flags |ناونیشان=http://zh.wikisource.org/wiki/%E4%B8%AD%E5%85%B1%E4%B8%AD%E5%A4%AE%E5%8A%9E%E5%85%AC%E5%8E%85%E3%80%81%E5%9B%BD%E5%8A%A1%E9%99%A2%E5%8A%9E%E5%85%AC%E5%8E%85%E5%85%B3%E4%BA%8E%E7%A6%81%E6%AD%A2%E8%87%AA%E8%A1%8C%E5%88%B6%E4%BD%9C%E5%92%8C%E4%BD%BF%E7%94%A8%E5%9C%B0%E6%96%B9%E6%97%97%E3%80%81%E5%BE%BD%E7%9A%84%E9%80%9A%E7%9F%A5 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190502135544/https://zh.wikisource.org/wiki/%E4%B8%AD%E5%85%B1%E4%B8%AD%E5%A4%AE%E5%8A%9E%E5%85%AC%E5%8E%85%E3%80%81%E5%9B%BD%E5%8A%A1%E9%99%A2%E5%8A%9E%E5%85%AC%E5%8E%85%E5%85%B3%E4%BA%8E%E7%A6%81%E6%AD%A2%E8%87%AA%E8%A1%8C%E5%88%B6%E4%BD%9C%E5%92%8C%E4%BD%BF%E7%94%A8%E5%9C%B0%E6%96%B9%E6%97%97%E3%80%81%E5%BE%BD%E7%9A%84%E9%80%9A%E7%9F%A5 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=[[Wikisource]] |سەردێڕ=中共中央办公厅、国务院办公厅关于禁止自行制作和使用地方旗、徽的通知 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەگەڵ ئەوەشدا، هەردوو هەرێمە کارگێڕییە تایبەتەکەی هۆنگ کۆنگ و ماکاو ئاڵای تایبەتی خۆیان هەیە. بەکارهێنانی دروستی ئاڵاکانی SAR بەپێی ئەو یاسایانە ڕێکخراوە کە لەلایەن کۆنگرەی گەلی نەتەوەییەوە پەسەند کراون. <ref name="hongkong_flag">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=[[Preparatory Committee for the Hong Kong Special Administrative Region]] |ڕێکەوت=١١ی ئابی ١٩٩٦|trans-title=Decision of the Hong Kong SAR Flag |ناونیشان=http://www.people.com.cn/zgrdxw/faguiku/dff/F50-1060.html|سەردێڕ=�л����񹲺͹�����ر���������������<br> ʹ�����а취 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181001185206/http://www.people.com.cn/zgrdxw/faguiku/dff/F50-1060.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=[[People's Daily]] |زمان=zh}}</ref> <ref name="macau_flag">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٩|ناونیشان=http://www.china.com.cn/law/flfg/txt/2006-08/08/content_7064255.htm|سەردێڕ=中华人民共和国澳门特别行政区区旗、区徽使用暂行办法 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181003095755/http://www.china.com.cn/law/flfg/txt/2006-08/08/content_7064255.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=[[China Internet Information Center]] |زمان=zh}}</ref> [[پەڕگە:Flag_flying_protocol_of_Hong_Kong_SAR_and_PRC.svg|چەپ|وێنۆک|345x345پیکسڵ|ئاڵای هەرێمایەتی (هۆنگ کۆنگ) کە لەپاڵ ئاڵا نەتەوەییەکەدا نمایش کراوە.]] ئاڵای هەرێمی کارگێڕیی تایبەتی هۆنگ کۆنگ پێکهاتووە لە گوڵێکی نەخشێنراوی سپیی پێنچ-پەڕەیی لە جۆری باوهینیا بلەیکیانا (Bauhinia blakeana) لە ناوەڕاستی پاشبنەمایەکی سووردا. لەسەر هەر پەڕەیەک ئەستێرەیەکی سوور هەیە؛ ئەوان گوزارشت لە پێگەی هۆنگ کۆنگ دەکەن لەژێر دەسەڵاتی چیندا، لە کاتێکدا دیزاینی گشتیی ئاڵاکە ئاماژەیە بۆ پەیوەندییە نوێکراوەکانی نێوان هۆنگ کۆنگی دوای-داگیرکاری و چین، و لە هەمان کاتدا پرەنسیپی سیاسی "یەک وڵات، دوو سیستەم" نیشان دەدات کە لەسەر هەرێمەکە جێبەجێ دەکرێت. <ref name="symbolism">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Elihu Lauterpacht|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BmCFznufJ54C&pg=PA582|سەردێڕ=International Law Reports|نووسەر٢=C. J. Greenwood|نووسەر٣=A. G. Oppenheimer|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]]|ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٨٠٧٧٥-٣|بەرگ=١٢٢|پەڕە=٥٨٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> ئاڵای هۆنگ کۆنگ لە ١٦ی شوباتی ١٩٩٠ پەسەند کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Tao|یەکەم١=Cun|سەردێڕ=Decade After the Return of Hong Kong|دوایین٢=Fan|یەکەم٢=Xichun|دوایین٣=Song|یەکەم٣=Yanzun|بڵاوکەرەوە=Shandong People's Publishing House|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٧-٢٠٩-٠٤٢٤٧-٥|بەرگ=١|شوێن=Jinan|پەڕە=٣٦|زمان=zh|chapter=Deciding the flag and emblem of Hong Kong|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|chapter-url=http://vip.book.sina.com.cn/book/chapter_42612_27183.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120401132803/http://vip.book.sina.com.cn/book/chapter_42612_27183.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی نیسانی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ١٠ی ئابی ١٩٩٦، ڕەزامەندیی فەرمی لەلایەن لیژنەی ئامادەکارییەوە پێدرا، کە گروپێک بوو ڕاوێژی بە کۆماری گەلی چین دەدا سەبارەت بە گواستنەوەی سەروەریی هۆنگ کۆنگ لە شانشینی یەکگرتووەوە (بەریتانیا) بۆ کۆماری گەلی چین لە ساڵی ١٩٩٧. <ref name="hongkong_flag" /> ئاڵاکە بۆ یەکەمجار بە فەرمی لە ١ی تەممووزی ١٩٩٧، لە ڕێوڕەسمی ڕادەستکردنەکەدا کە نیشانەی گواستنەوەی سەروەری بوو لە شانشینی یەکگرتووەوە بۆ چین، هەڵکرا. <ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Aaronson |یەکەم=Jeffrey |ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Schedule of Events |ناونیشان=http://www.time.com/time/hongkong/life/lifeschedule.html |journal=[[Time (magazine)|Time]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091005020342/http://www.time.com/time/hongkong/life/lifeschedule.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> ئاڵای هەرێمیی هەرێمی کارگێڕیی تایبەتی ماکاو بە ڕەنگی "سەوزی ماکاو"ـە لەگەڵ گوڵێکی لۆتۆس (lotus) لە سەرووی وێنەیەکی نەخشێنراوی پردی گۆڤەرنۆر نۆبرێ دی کارڤالیۆ (Governor Nobre de Carvalho Bridge) و ئاو بە ڕەنگی سپی، لەژێر کەوانەیەک لە پێنج ئەستێرەی پێنج-خاڵیی زێڕین: یەک ئەستێرەی گەورە لە ناوەڕاستی کەوانەکەدا و چوار ئەستێرەی بچووکتر. گوڵی لۆتۆس وەک هێمایەکی گوڵاوی (floral emblem) ماکاو هەڵبژێردرا. پردی گۆڤەرنۆر نۆبرێ دی کارڤالیۆ پردێکە کە نیمچەدوورگەی ماکاو و دوورگەی تایپا (Taipa) بەیەکەوە دەبەستێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٩|ناونیشان=http://www.culturalink.gov.cn/cnstatic/doc/exhibition/Macaoe.doc |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110707032101/http://www.culturalink.gov.cn/cnstatic/doc/exhibition/Macaoe.doc |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=Office of Hong Kong, Macao, and Taiwan Affairs, Ministry of Culture |format=DOC |سەردێڕ=Celebrating the 10th Anniversary of Macao's Return to China |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پردەکە یەکێکە لە دیارترین شوێنە ناسراوەکانی خاکەکە. ئەو ئاوەی لەژێر گوڵی لۆتۆسەکە و پردەکەدایە گوزارشت لە پێگەی ماکاو دەکات وەک بەندەرێک و ئەو ڕۆڵەی لە خاکەکەدا دەیگێڕێت. پێنج ئەستێرە پێنج-خاڵییەکە هاوتای دیزاینی ئاڵای نەتەوەیین، کە گوزارشت لەو پەیوەندییە دەکەن کە ماکاو لەگەڵ وڵاتی دایکی خۆیدا هەیەتی. <ref name="ambiente">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Yang |یەکەم=Yunzhong |trans-title=Lotus and the Macao Special Administrative Region of the Regional Flag and Regional Emblem |ناونیشان=http://www.ambiente.gov.mo/tchinese/07/lotus05/l0508.asp |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071223002632/http://www.ambiente.gov.mo/tchinese/07/lotus05/l0508.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=Macao Special Administrative Region Government and Environment Committee |زمان=zh |سەردێڕ=蓮花與澳門特別行政區的區旗 、 區徽 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دیزاینەکە لە ١٥ی کانوونی دووەمی ١٩٩٣ لەلایەن لیژنەیەکەوە هەڵبژێردرا کە ڕەشنووسی یاسای بنەڕەتی بۆ هەرێمی کارگێڕیی تایبەتی ماکاو ئامادە دەکرد و بە فەرمی لەلایەن لیژنەی ئامادەکاری SARـی ماکاو لە ١٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٩ پەسەند کرا. <ref name="macauadopt">{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=Flag and Emblem of the Macao SAR |ناونیشان=http://www.cdfao.chengdu.gov.cn/list.asp?ClassID=02011006 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091206193106/http://www.cdfao.chengdu.gov.cn/list.asp?ClassID=02011006 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=Chengdu People's Government Foreign Affairs Office |زمان=zh |سەردێڕ=澳门特别行政区区旗区徽 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئاڵاکە بۆ یەکەمجار بە فەرمی لە ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩، لە ڕێوڕەسمی ڕادەستکردنەکەدا کە نیشانەی گواستنەوەی سەروەری بوو لە پورتوگالەوە بۆ چین، هەڵکرا. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩|سەردێڕ=Macau reclaimed by China|ناونیشان=https://www.abc.net.au/am/archive/articles/1999/12/20/s74450.htm|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢٦|ئیش=[[ABC News (Australia)|ABC News]]}}</ref> == ئاڵا سەربازییەکان == نۆ ئاڵا هەن کە لەلایەن سوپای ڕزگاریخوازی گەلەوە بەکاردەهێنرێن، هەروەها یەکێکی تریش کە لەلایەن پۆلیسی چەکداری گەلەوە بەکاردەهێنرێت. تایبەتمەندییە سەرەکییەکەی ئەم ئاڵایانە بریتییە لە ئەستێرەیەکی زێڕین لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپ و دوو پیتی چینی "八一" لە لای ڕاستی ئەستێرەکەوە، کە هەموویان لەسەر پاشبنەمایەکی سوور دانراون. پیتەکانی "八一" (بە مانای وشەیی "هەشت یەک") وەک ڕێزلێنانێکن بۆ ڕووداوەکانی ١ی ئابی ١٩٢٧ (مانگی هەشتەم، ڕۆژی یەکەم)؛ ئەمە ئەو کاتە بوو کە PLA لەلایەن پارتی کۆمۆنیستی چینەوە دروست کرا بۆ دەستپێکردنی ڕاپەڕینەکەیان دژی حکومەتی کوۆمینتانگ (Kuomintang) لە نانچانگ. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Fei|دوایین=Wu|سەردێڕ=Military Parade Marks Anniversary|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|newspaper=[[China Daily]]|ناونیشان=http://www.chinadaily.com.cn/60th/2009-10/01/content_8759348.htm|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191009092009/http://www.chinadaily.com.cn/60th/2009-10/01/content_8759348.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئاڵای سەرەکیی PLA لە ١٥ی حوزەیرانی ١٩٤٩ بە فەرمانێک کە لەلایەن ماو (Mao)ـەوە دەرچوو، دروست کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|trans-title=Flag of the People's Liberation Army |ناونیشان=http://www.ybsy.gov.cn/gfjy/ShowArticle.asp?ArticleID=1494 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110707043014/http://www.ybsy.gov.cn/gfjy/ShowArticle.asp?ArticleID=1494 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=Yibin Shuangyong Information Network |زمان=zh |سەردێڕ=中国人民解放军军旗 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئاڵاکە ڕێژەی ٥ بە ٤ـی هەیە، کە قۆڵێکی سپی هەیە بە پێوانەی ١/١٦ـی درێژیی ئاڵاکە. بۆ ڕێوڕەسمەکان، ئاڵایەکی PLA کە لێوارێکی زێڕینی هەیە دەخرێتە سەر ستوونێک کە هێڵی پێچاوپێچی زێڕین و سووری هەیە و لە سەروویەوە لوتکەیەکی زێڕین و شڕابەیەکی سووری هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ١٩٧٨|trans-title=Central Military Commission Provisions on the Military Flag |ناونیشان=http://law.lawtime.cn/d662410667504.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090513085559/http://law.lawtime.cn/d662410667504.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=Lawtime.cn |زمان=zh |سەردێڕ=中央军委关于军旗问题的若干规定 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> هەر لقێکی PLA، وەک هێزە زەمینییەکان (Ground Forces)، هێزی دەریایی، هێزی ئاسمانی، هێزی موشەکی، هێزی ئاسمانی-بۆشایی (Aerospace Force)، هێزی فەزای ئەلیکترۆنی (Cyberspace Force)، هێزی پشتیوانیی زانیاری و هێزی پشتیوانی لۆجیستیی هاوبەش، هەروەها ئاڵای تایبەت بە خۆیان هەیە بۆ بەکارهێنان. لە فەرمانێکی ساڵی ١٩٩٢دا، ئاڵاکانی سێ لقەکە پێناسە کران. بەشی ٥/٨ـی سەرەوەی ئاڵاکان هەمان دیزاینی ئاڵای PLAـیە؛ بەشی ٣/٨ـی خوارەوەش بە ڕەنگەکانی لقەکان پڕکراونەتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=81 Flag and Other Signs |ناونیشان=http://www.diyifanwen.com/fanwen/bayijianjunjie/143152262.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181201134106/https://www.diyifanwen.com/fanwen/bayijianjunjie/143152262.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=Diyifanwen.com |زمان=zh |سەردێڕ=八一军旗 勋章 奖章 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئاڵای هێزە زەمینییەکان هێڵێکی سەوزی دارستانی (forest green) لە خوارەوەیە، نیشانەی دەریایی هێڵی شین و سپی لە خوارەوەیە، هێزی ئاسمانی هێڵێکی شینی ئاسمانی بەکاردەهێنێت و هێزی موشەکی هێڵێکی زەرد لە خوارەوە بەکاردەهێنێت. سەوزی دارستانی گوزارشت لە زەوی دەکات، هێڵە شین و سپییەکان گوزارشت لە دەریاکان دەکەن، شینی ئاسمانی گوزارشت لە هەوا دەکات و زەردەکە گوزارشت لە بڵێسەی هەڵدانی موشەک دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٤|trans-title=Flag, Emblem and Song of the People's Liberation Army |ناونیشان=http://news.xinhuanet.com/ziliao/2004-06/23/content_1542456.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160711142438/http://news.xinhuanet.com/ziliao/2004-06/23/content_1542456.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=[[Xinhua News Agency]] |زمان=zh |سەردێڕ=中国人民解放军军旗、军徽、军歌 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٦|trans-title=Rocket Force officers and soldiers appeared at the Great Hall of the People in their new uniforms. |ناونیشان=http://military.people.com.cn/n1/2016/0701/c1011-28516063.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181001183647/http://military.people.com.cn/n1/2016/0701/c1011-28516063.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=[[People's Daily]] |زمان=zh |سەردێڕ=火箭军官兵身着新式军装亮相人民大会堂 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨، پۆلیسی چەکداری گەل ئاڵایەکی نوێی وەرگرت کە بەپێی دیزاینی ئاڵاکانی لقەکانی PLAـیە و سێ هێڵی زەیتوونی لە خوارەوەی هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|trans-title=Ministry of National Defense spokesperson Wu Qian answers questions about the symbolism of the People's Armed Police Force flag |ناونیشان=http://www.mod.gov.cn/topnews/2018-01/10/content_4802151.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201004005022/http://www.mod.gov.cn/topnews/2018-01/10/content_4802151.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Ministry of National Defense (China)|Ministry of National Defense]] |سەردێڕ=国防部新闻发言人吴谦就武警部队旗寓意答问 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> '''ئاڵاکانی سوپا'''{{Gallery|Title=ئاڵاکانی سوپا|align=center|footer=|height=80|width=100|mode=nolines|File:People's Liberation Army Flag of the People's Republic of China.svg|سوپای ڕزگاریخوازی گەل|File:Ground Force Flag of the People's Republic of China.svg|هێزی زەمینی|File:Naval Ensign of the People's Republic of China.svg|هێزی دەریایی|File:Air Force Flag of the People's Republic of China.svg|هێزی ئاسمانی|File:Rocket Force Flag of the People's Republic of China.svg|هێزی موشەکی|File:Aerospace Flag of the People's Republic of China.svg|هێزی ئاسمانی-بۆشایی|File:Cyberspace Flag of the People's Republic of China.svg|هێزی فەزای ئەلیکترۆنی|File:Information Support Flag of the People's Republic of China.svg|هێزی پشتیوانیی زانیاری|File:Joint Logistics Support Flag of the People's Republic of China.svg|هێزی پشتیوانی لۆجیستیی هاوبەش|File:People's Armed Police Flag.svg|پۆلیسی چەکداری گەل}} == ئاڵاکانی پارتی کۆمۆنیست == دوای ئەوەی پارتی کۆمۆنیستی چین لە ساڵی ١٩٢١ دامەزرا، بەشە جیاوازەکانی پارتەکە ئاڵایان دروست کرد لەسەر بنەمای ئەوەی کە بەلشەفییەکان (Bolsheviks) بەکاریان دەهێنا، و دیزاین و نەخشی جیاوازیان بەرهەم هێنا. لە ٢٨ی نیسانی ١٩٤٢، CCP فەرمانێکی دەرکرد بۆ ڕاگەیاندنی ئاڵای ئێستا و ئەو نەخشەیەی کە دەبێت پەیڕەوی لێبکرێت. <ref name="CPC818">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=http://english.cpc.people.com.cn/206972/206981/8188029.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150327215204/http://english.cpc.people.com.cn/206972/206981/8188029.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئازاری ٢٠١٥|ئیش=[[People's Daily]] |سەردێڕ=Flag and emblem of Communist Party of China |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> دیزاینەکە لە ساڵی ١٩٩٦ لە دەستووری پارتەکەدا زیاتر پێناسە کرا. <ref name="cpcflagcon2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ١٩٩٦|trans-title=Provisions for Using the Flag and Emblem of the CPC |ناونیشان=http://news.xinhuanet.com/ziliao/2003-01/18/content_695383_1.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061124150623/http://news.xinhuanet.com/ziliao/2003-01/18/content_695383_1.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=[[Xinhua News Agency]] |زمان=zh |سەردێڕ=中国共产党党旗党徽制作和使用的若干规定 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئاڵاکە پاشبنەمایەکی سووری هەیە کە چەکوش و داسێکی زێڕینی، کە نیشانەی پارتەکەیە، لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپ هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٢|ناونیشان=http://www.china.org.cn/english/features/49109.htm#12 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071018054320/http://www.china.org.cn/english/features/49109.htm#12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=[[China Internet Information Center]] |سەردێڕ=XI Party Emblem and Flag |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڕێژەی ئاڵاکە بە دوو لەسەر سێ (٢٤x٣٦ یەکە) پێناسە کراوە؛ قەبارەی نیشانەکە هەشت یەکەی چوارگۆشەیە، و بە دووری چوار یەکە لە ستوونی ئاڵاکەوە و سێ یەکە لە لوتکەی ئاڵاکەوە دانراوە. <ref name="cpcflagcon2" /> ئاڵای کۆمەڵەی گەنجانی کۆمۆنیستی چین لە ٤ی ئایاری ١٩٥٠ پەسەند کرا. دیزاینی ئاڵاکە لە نیشانەی گروپەکە پێکدێت، کە ئەستێرەیەکی زێڕینە و بازنەیەکی زێڕین دەوری داوە، و لەسەر پاشبنەمایەکی سوور دانراوە. ئاڵاکە بە جۆرێک دروست دەکرێت کە بەشی سەرەوەی لای ستوونەکەی دەکرێتە دوانزە بە هەژدە یەکە، و نیشانەکە لە ناوەڕاستی ئەو لاکێشەیەدا دادەنرێت. نیوەتیرەی نیشانەکە چوار یەکەیە. <ref name="cylcflag">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|trans-title=Organization Song, Flag, Emblem and Card |ناونیشان=http://www.nhyouth.gov.cn/news_view.asp?newsid=471|سەردێڕ=南湖青少年 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111009121110/http://www.nhyouth.gov.cn/news_view.asp?newsid=471 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|وێبگە=[[Communist Youth League of China]] |زمان=zh}}</ref> پێشەنگە گەنجەکانی چین لە ئێستادا دوو ئاڵا بەکاردەهێنن. ئاڵای یەکەم بۆ کەتیبەکانی پێشەنگە. درێژی ئەم ئاڵایە ٩٠ سانتیمەترە (٣٥ ئینج)؛ پانییەکەی، ١٢٠ سانتیمەترە (٤٧ ئینج). باجێکی زێڕینی پێشەنگە گەنجەکان لە ناوەڕاستی ئاڵاکەدا دانراوە. بەڵام، بۆ دەستەیەک، ئاڵای دووەمی دەستکاریکراو بەکاردەهێنرێت. ئەم ئاڵایە درێژییەکەی ٦٠ سانتیمەترە (٢٤ ئینج) و پانییەکەی ٨٠ سانتیمەترە (٣١ ئینج). سێگۆشەیەکی ٢٠ سانتیمەتری (٧.٩ ئینج) لە لێواری لای شەکاوەی ئاڵاکە بڕدراوە و نیشانە زێڕینەکە زیاتر بەرەو لای ستوونەکە خزێنراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |trans-title=Team flag |ناونیشان=https://zgsxd.k618.cn/zqhg/201703/t20170310_10578800.html|سەردێڕ=队旗 -中国少年先锋队 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=National Working Committee for Young Pioneers Office}}</ref> '''ئاڵا ڕێکخراوەییەکان''' {{Gallery|Title=ئاڵا ڕێکخراوەییەکان|align=center|footer=|height=120|width=140|mode=nolines|File:Flag of the Chinese Communist Party.svg|پارتی کۆمۆنیستی چین|File:Flag of the Communist Youth League of China.svg|کۆمەڵەی گەنجانی کۆمۆنیستی چین|File:中国少年先锋队队旗 (大队旗).svg|پێشەنگە گەنجەکانی چین (کەتیبەکانی پێشەنگ)|File:中国少年先锋队队旗 (中队旗).svg|پێشەنگە گەنجەکانی چین (دەستەکانی پێشەنگ)}} == ئاڵای گومرگ == [[پەڕگە:Flag_of_the_Customs_of_the_People's_Republic_of_China.svg|وێنۆک|ئاڵای گومرگی چین ]] ئاڵای گومرگ بریتییە لە ئاڵای نەتەوەیی چین کە نیشانەی گومرگی لە گۆشەی خوارەوەی لای ڕاستدا هەیە، کە پێکدێت لە کلیلێکی زێڕین و کادوسیۆسی هێرمس (Caduceus of Hermes)، کە بەسەر یەکتردا بڕیویانە. ئاڵای گومرگی ئێستا بە فەرمی لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٣ پەسەند کرا. ئاڵای گومرگ دەبێت لە بەشی پێشەوەی کەشتییە گومرگییەکاندا هەڵبواسرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٠٥|script-title=zh:海关关旗 |trans-title=Customs flag |ناونیشان=http://zhengzhou.customs.gov.cn/publish/portal106/tab1641/module5966/info3564.htm|سەردێڕ=海关关旗 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120731195853/http://zhengzhou.customs.gov.cn/publish/portal106/tab1641/module5966/info3564.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=Zhengzhou Customs |زمان=zh-cn}}</ref> == پێشانگا == '''ئاڵاکان لە کاتی بەکارهێناندا'''{{Gallery|Title=Flags in use|align=center|footer=|File:Boeing 747-4J6 Air China B-2447 (7288535966).jpg|ئاڵای چین لەسەر فڕۆکەیەکی هێڵی ئاسمانی ئێیر چاینا (Air China) جۆری بۆینگ ٧٤٧-٤٠٠.|File:Yao Ming with the Chinese flag 2008 Summer Olympics - Opening Ceremony.jpg|یاو مینگ (Yao Ming) ئاڵای چین هەڵدەگرێت لە کاتی نمایشی نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠٠٨.|File:国旗 - panoramio.jpg|ئاڵای چین لە ناوەڕاستی گۆڕەپانی تیانانمێندا دەشەکێتەوە.|File:2015 China Victory Day Parade (1).jpg|ئاڵای چین کە لە کاتی نمایشی سەربازی ڕۆژی سەرکەوتن لە ساڵی ٢٠١٥ دەشەکێتەوە.|File:Great Wall of China may 2007.JPG|ئاڵای چین لەسەر دیواری مەزنی چین هەڵدراوە.}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەری دەرەکی == * {{Wikiquote-inline}} {{پۆلی کۆمنز|Flags of China}} {{تووڵی دەروازە|سۆشیالیزم|چین}} [[پۆل:CS1 uses Chinese-language script (zh)]] [[پۆل:CS1 Chinese-language sources (zh)]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان]] [[پۆل:ئاڵاکانی ئاسیا]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی چینی]] f0ucepq90dbsjv227gi7l2klb92g5i2 0 298372 1614025 1613941 2026-08-01T12:05:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614025 wikitext text/x-wiki {{Databox|بەند=Q3173323}} '''«ئاڵای یەکێتی»'''<ref name="Flag Institute terminology">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ناونیشان=http://www.flaginstitute.org/wp/british-flags/the-union-jack-or-the-union-flag/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=The Union Jack or The Union Flag? |بڵاوکەرەوە=The Flag Institute}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/UnionJack.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130630062430/https://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/UnionJack.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٣|وێبگە=The British Monarchy |سەردێڕ=Union Jack}}</ref> ({{بە ئینگلیزی|Union Jack}}) یان '''ئاڵای شانشینی یەکگرتوو''' [[ئاڵای نیشتمانی|ئاڵای نیشتمانیی]] [[شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتووە]]. لەکاتێکدا ھیچ یاسایەک دەرنەچووە کە ئاڵای یەکێتی بکاتە ئاڵای نیشتمانیی شانشینی یەکگرتوو، بەڵام لە ڕێگەی پێشینەوە بووە بەوە.<ref name=":0">[https://api.parliament.uk/historic-hansard/lords/1908/jul/14/the-flying-of-the-union-jack The Flying of the Union Jack] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118072357/http://hansard.millbanksystems.com/lords/1908/jul/14/the-flying-of-the-union-jack|date=18 January 2012}}, ''[[Hansard]]'', House of Lords Debate, 14 July 1908 vol 192 cc 579–580</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.flaginstitute.org/wp/uk-flags/union-flag-specification/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The Flag Institute |زمان=en-GB |سەردێڕ=Union Flag Specification {{!}} Image {{!}} Description {{!}} Diagram}}</ref> ئاڵاکە سێ خاچ دەخاتە سەر یەک، کە ھەر یەکێکیان نوێنەرایەتیی وڵاتێکی پێکھێنەری شانشینی یەکگرتوو دەکات. [[ئینگلتەرا]] نوێنەرایەتی دەکرێت بە [[خاچی سانت جۆرج|خاچی سانت جۆرجی]] سوور کە دەورە دراوە بە سپی، [[سکۆتلەندا]] نوێنەرایەتی دەکرێت بە [[خاچی سانت ئەندروو|خاچی سانت ئەندرووی]] سپی لەسەر کێڵگەیەکی شین، و [[ئیرلەندی باکوور]] نوێنەرایەتی دەکرێت بە [[خاچی سانت پاتریک|خاچی سانت پاتریکی]] سوور کە دەورە دراوە بە سپی.<ref name="GarvinHooperCox1929">{{cite encyclopedia|editor-last1=Garvin|editor-first1=James Louis|editor-last2=Hooper|editor-first2=Franklin Henry|date=1929|title=Cross §Heraldic Crosses|encyclopedia=[[The Encyclopædia Britannica]]|publisher=The Encyclopedia Britannica Company|location=London|edition=14th|volume=6|page=753|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.59227/page/n807/mode/2up|language=en|quote=The cross in one form or other appears on the flags and ensigns of many Christian countries. The English cross of St. George is a plain red cross on white ground; the Scottish cross of St. Andrew is a plain diagonal white cross (heraldically termed a saltire) on a blue ground, and the Irish cross of St. Patrick is a plain diagonal red cross on a white ground. These three crosses are combined in the Union Jack.}}</ref> وڵاتی پێکھێنەری ماوە، [[وێڵز]]، نوێنەرایەتی نەکراوە لە ئاڵاکەدا چونکە ئاڵای پێشووتری [[ئاڵای بەریتانیای مەزن]] کاتێک دیزاین کرابوو کە وێڵز بەشێک بوو لە [[شانشینی ئینگلتەرا]]. سەرچاوەی ئاڵاکە دەگەڕێتەوە بۆ ئاڵای پێشووتری بەریتانیای مەزن کە لە ساڵی ١٦٠٦دا بە پێی جاڕنامەیەکی پاشا [[جەیمسی شەشەم و یەکەم|جەیمسی شەشەم و یەکەمی]] [[سکۆتلەندا]] و [[ئینگلتەرا]] دامەزرا.<ref>[[Arthur Charles Fox-Davies|A.C. Fox-Davies]], ''[[The Art of Heraldry: An Encyclopædia of Armory]]'' (1904, reprinted 1986, {{ISBN|978-0-906223-34-5}}), p. 399: "By the King: Whereas, some differences hath arisen between Our subjects of South and North Britaine travelling by Seas, about the bearing of their Flagges: For the avoiding of all contentions hereafter. We have, with the advice of our Council, ordered: That from henceforth all our Subjects of this Isle and [[Kingdom of Great Britain|Kingdome of Great Britaine]], and all our members thereof, shall beare in their main-toppe the [[Flag of England|Red Crosse]], commonly called [[St George's Cross]]e, and the [[Flag of Scotland|White Crosse]], commonly called [[Flag of Scotland|St Andrew's Crosse]], joyned together according to the forme made by our [[herald]]s, and sent by Us to our Admerall to be published to our Subjects: and in their fore-toppe our Subjects of South Britaine shall weare the Red Crosse onely as they were wont, and our Subjects of North Britaine in their fore-toppe the White Crosse onely as they were accustomed"|James VI and I|[[Orders in Council]]; Official creation of the Union Flag – 1606."</ref> دیزاینی ئێستا بە فەرمانی ئەنجومەنێک دوای [[کردەوەکانی یەکێتیی ١٨٠٠]] دامەزرا، کە [[شانشینی بەریتانیای مەزن]] و [[شانشینی ئیرلەندا|شانشینی ئیرلەندای]] یەکخست بۆ دروستکردنی [[شانشینی یەکگرتووی بەریتانیای مەزن و ئیرلەندا]]. ئاڵاکە بێ گۆڕانکاری مایەوە دوای جیابوونەوەی [[دەوڵەتی ئازادی ئیرلەندا]] لە ساڵی ١٩٢٢دا. ئاڵاکانی [[خاکەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا]]، ھەروەھا ھەندێک دەوڵەت و ناوچەی خاوەن سەروەری (بە تایبەتی لە [[کۆمۆن وێڵسی نەتەوەکان|کۆمۆن وێڵس]]) کە پێشتر لەژێر [[دەسەڵاتی بەریتانیا|دەسەڵاتی بەریتانیادا]] بوون، ئاڵای یەکێتی لە دیزاینی ئاڵاکانیاندا جێگیر دەکەن یان ئاڵای فەرمییان ھەیە کە لە ئاڵای یەکێتی وەرگیراوە. زۆرێک لەم ئاڵایانە [[نیشانەی شین]] یان [[نیشانەی سوور|نیشانەی سوورن]] کە ئاڵای یەکێتیی لە گۆشەدا تێدایە و بە نیشانەی جیاکەرەوەی خاکەکە نەخشێنراوە. پارێزگارەکانی خاکەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا و ویلایەتە ئوسترالییەکانیش خاوەنی ئاڵای تایبەت بە خۆیانن کە ئاڵای یەکێتی لە دیزاینەکەیاندا جێگیر دەکەن. ئاڵاکە بەردەوامە لە ھەبوونی پێگەی فەرمی لە [[کەنەدا]]، بە بڕیاری پەرلەمان، کە لەوێدا بە «ئاڵای یەکێتیی شاھانە»ش ناسراوە.<ref name="ruf">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Canadian Heritage |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.pch.gc.ca/pc-ch/infoCNtr/cdm-mc/index-eng.cfm?action=doc&DocIDCd=DJK072980 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111111070357/http://www.pch.gc.ca/pc-ch/infoCNtr/cdm-mc/index-eng.cfm?action=doc&DocIDCd=DJK072980 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Statement by the Hon. Jason Kenney, PC, MP, Secretary of State (Multiculturalism and Canadian Identity) on Commonwealth Day |بڵاوکەرەوە=Queen's Printer for Canada}}</ref> == زاراوەناسی == زاراوەکانی «ئاڵای یەکێتی» و «ئاڵای یەکێتی» ھەردووکیان لە مێژوودا بۆ وەسفکردنی ئاڵای نیشتمانیی شانشینی یەکگرتوو بەکار دەھێنرێن.<div style="float: right; clear: right; max-width: 100%; overflow-x: auto; margin-left: 1em;">{{image frame|border=no|content={{پەرەسەندنی ئاڵای یەکێتی}}|link=داڕێژە:پەرەسەندنی ئاڵای یەکێتی|link_text=وێنەی گەورەتر|caption=پەرەسەندن و گەشەسەندنی ئاڵای یەکێتی|align=}}</div><div style="clear: both; display: none;"></div>لە سەرەتادا، ئاڵاکە بە «ئاڵای بەریتانیا» یان «ئاڵای بریتانیا» ناودەبرا، و زاراوەی «یەکێتی» بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٦٢٥دا دەرکەوت.<ref name="Flag Institute terminology" /> [[ڕەگناسی|ڕەگناسیی]] «جاک» لە چوارچێوەی دارە ئاڵاکاندا دەگەڕێتەوە بۆ ئەڵمانیی ناوەڕاست. پاشگری «-کین» لە ھۆڵەندیی ناوەڕاست و ئەڵمانیی ناوەڕاست وەک بچووککەرەوە بەکار دەھات.<ref name="OED-kin">{{cite OED|-kin}}</ref> نموونەکان لە کارەکانی [[چۆسەر]] و [[ویلیام لانگلاند|لانگلانددا]] دەردەکەون ئەگەرچی شێوەکەی لە ئینگلیزیی کۆندا نەزانراوە.<ref name="OED-kin" /> «جۆن» ناوێکی باوی پیاوانەیە، کە لە ھۆڵەندیدا وەک «یان» دەردەکەوێت. ھەردوو زمانەکە وەک شێوەیەکی گشتی بۆ پیاو بەکاری دەھێنن.<ref name="OEDJohn">{{cite OED|John|short=yes}}</ref> ھەردووکیان لە ھۆڵەندیی ناوەڕاستدا لە «یانکێ»دا تێکەڵ کران، کە لە فەڕەنسیی ناوەڕاستدا بوو بە «ژاکی» و لە ئینگلیزیی ناوەڕاستدا بوو بە «جاک».<ref name="OEDJackn2">{{cite OED|Jack|id=100485|short=yes}}</ref> «جاک» بۆ ناسینەوەی ھەموو جۆرە تەنێکی بچووک یان وەشانە بچووکەکانی تەنە گەورەکان بەکار ھات. [[فەرھەنگی ئینگلیزیی ئۆکسفۆرد]] خاوەنی پێناسەی ٣.٢١ـە «شتێکی بێ بایەخ، یان بچووکتر لە قەبارەی ئاسایی» و نموونەی لە ساڵی ١٥٣٠ تا ٢٠١٤ بۆ ئەم بەکارھێنانە داوە.<ref name="OEDJackn2" /> بەکارھێنانی سەرەتاییی ئاڵای دەریاییی «جاک» بریتی بوو لە «ئاڵای کەشتییەک کە قەبارەکەی بچووکتر بێت لە نیشانە، لە دەریادا وەک نیشانە، یان وەک ئامێرێکی ناسینەوە بەکار دەھێنرێت».<ref name="OEDjackn4">{{cite OED|Jack|id=100487|short=yes}}</ref> جاکەکە لە پێشەوەی کەشتییەکە یان لە سەرووی دارەکە دەشەکایەوە بۆ نیشاندانی ڕەگەزنامەی کەشتییەکە. ئاڵای یەکێتی کاتێک وەک جاکێکی بچووک بەکار دەھێنرا، بە «ئاڵای یەکێتی» ناسرا و ئەم زاراوەیەی دواتر گوازرایەوە بۆ بەکارھێنانی گشتیتری ئاڵای یەکێتی.<ref>{{cite OED|Union flag}} "Compare slightly later Union Jack"</ref> ھەروەھا دواتر ستوونێکی کورتی ئاڵا لە پێشەوەی کەشتییەک دانرا بۆ شەکاندنەوەی جاکەکە، ئەمە بە «دارەجاک» (جاکستاف) ناسرا.<ref name="OEDjackstaff">{{cite OED|jackstaff}}</ref> بەپێی [[پەیمانگای ئاڵا]]، کە خێرخوازییەکی [[ئاڵاناسی|ئاڵاناسییە]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.flaginstitute.org/wp/about-us/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤|وێبگە=The Flag Institute |سەردێڕ=About Us}}</ref> «ئاڵای نیشتمانیی شانشینی یەکگرتوو، پاشکۆکانی تاجی بەریتانیا و خاکەکانی دەرەوەی وڵات، ئاڵای یەکێتییە، کە دەکرێت بە ئاڵای یەکێتییش ناوببرێت.»<ref name="british-flag-protocol">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.flaginstitute.org/wp/british-flags/flying-flags-in-the-united-kingdom/british-flag-protocol/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=The Flag Institute |سەردێڕ=British Flag Protocol}}</ref> پەیمانگاکە ھەروەھا ڕای گەیاندووە: {{blockquote|text=زۆر جار دەوترێت کە ئاڵای یەکێتی تەنھا کاتێک دەبێت وەک یۆنیون جاک وەسف بکرێت کە لە پێشەوەی کەشتییەکی جەنگیدا بشەکێتەوە، بەڵام ئەمە بیرۆکەیەکی تا ڕادەیەک نوێیە. لە سەرەتای ژیانییەوە، دەریاداری (ئەدمیراڵتی) خۆی زۆربەی کات ئاماژەی بە ئاڵاکە کردووە وەک یۆنیون جاک، جا بەکارھێنانەکەی ھەرچییەک بێت، و لە ساڵی ١٩٠٢دا گشتپرسییەکی دەریاداری ڕای گەیاند کە گەورە پیاوەکانیان بڕیاریان داوە ھەردوو ناوەکە دەکرێت بە فەرمی بەکار بھێنرێن. لە ساڵی ١٩٠٨دا، وەزیرێکی حکوومەت لە وەڵامی پرسیارێکی پەرلەمانیدا ڕای گەیاند کە «یۆنیون جاک دەبێت وەک ئاڵای نیشتمانی ھەژمار بکرێت».<ref name="FlagInstitute"/><ref>{{cite Hansard |title=The Flying of the Union Jack |house=House of Lords |date=14 July 1908 |volume=192 |column_start=579 |column_end=580 |url=https://api.parliament.uk/historic-hansard/lords/1908/jul/14/the-flying-of-the-union-jack#S4V0192P0_19080714_HOL_167 |access-date=18 December 2010 |archive-date=18 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118072357/http://hansard.millbanksystems.com/lords/1908/jul/14/the-flying-of-the-union-jack#S4V0192P0_19080714_HOL_167 |url-status=live }}</ref>}} پەرتووکی «ڕێبەرێکی تەواو بۆ نیشانەناسی» کە لە ساڵی ١٩٠٩دا لە لایەن [[ئارسەر چارڵز فۆکس-دەیڤیس|ئارسەر چارڵز فۆکس-دەیڤیسەوە]] بڵاو کراوەتەوە، زاراوەی «ئاڵای یەکێتی» بەکار دەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Crawford|یەکەم=JR|سەردێڕ=A Complete Guide to Heraldry|بڵاوکەرەوە=Dodge Publishing Company|ساڵ=١٩٠٩|editor-last=Fox-Davies|editor-first=Arthur Charles|editor-link=Arthur Charles Fox-Davies|شوێن=New York|پەڕەکان=٦١١–٦١٧|chapter=Chapter XLI The Union Jack|chapter-url=https://archive.org/stream/completeguidetoh00foxdrich#page/610/mode/2up}}</ref> زاراوەی «ئاڵای یەکێتی» لە جاڕنامەکەی پاشا [[چارڵزی یەکەمی ئینگلتەرا]] لە ساڵی ١٦٣٤دا بەکار ھاتووە: {{blockquote|text=... ھیچکام لە ڕەعەیەتانی ئێمە، لە ھەر نەتەوە و شانشینێک بن، نابێت لەمەودوا بوێری ئەوە بکەن ئاڵای یەکێتی لە سەرەوەی ستوون یان بەشەکانی تری کەشتییەکانیاندا ھەڵبگرن (ئەوەش خاچی سانت جۆرج و خاچی سانت ئەندرووە کە پێکەوە بەستراون) لەژێر سزای ناڕەزایەتیی توندی ئێمەدا، بەڵکوو ھەمان ئاڵای یەکێتی ھێشتا وەک ڕازاندنەوەیەکی گونجاو بۆ کەشتییەکانی خۆمان و ئەو کەشتییانەی لە خزمەت و مووچەی دەستبەجێی ئێمەدان پارێزراو بێت، و ھیچ کەسێکی تر.<ref name="Perrin 59"> {{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=William Gordon |دوایین=Perrin |سەردێڕ=British flags, their early history, and their development at sea: with an account of the origin of the flag as a national device |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JspsAAAAMAAJ&pg=PA59 |ساڵ=١٩٢٢|بڵاوکەرەوە=The University Press |پەڕە=٥٩}}</ref>|sign=جاڕنامەی دەستنیشانکردنی ئاڵاکە، ھەم بۆ ھێزی دەریاییی شاھانەی ئێمە و ھەم بۆ کەشتییەکانی ڕەعەیەتانی باشوور و باکووری بەریتانیا—٥ی ئایاری ١٦٣٤}} و لە جاڕنامەکەی پاشا [[جۆرجی سێیەمی شانشینی یەکگرتوو]] لە ١ی کانوونی دووەمی ١٨٠١دا سەبارەت بە نیشانەکان و ئاڵای شانشینی یەکگرتووی بەریتانیای مەزن و ئیرلەندا: {{blockquote|text=و دەبێت ئاڵای یەکێتی شین بێت، خاچە خوارەکانی سانت ئەندروو و سانت پاتریک بە یەکسانی بەسەر چوار بەشدا دابەش کرابن، سپی و سوور بن؛ ئەوەی دوواتریان بە لێوارێکی سپی دەورە دراوە، و خاچی سانت جۆرجی سوور لەسەری بێت، کە ئەویش بە لێوارێکی سپی دەورە دراوە: ...<ref>{{London Gazette|issue=15324|page=2|date=30 December 1800}}</ref>|sign=جاڕنامەیەک کە ڕای دەگەیەنێت ئارەزووی شکۆمەندی پاشا سەبارەت بە شێواز و نازناوە شاھانەیییەکان کە پەیوەندییان بە تاجی ئیمپراتۆریی شانشینی یەکگرتووی بەریتانیای مەزن و ئیرلەندا، و پاشکۆکانی، و ھەروەھا نیشانەکان، ئاڵا نیشانەیییەکان، و پۆستەرەکانی ئەوەوە ھەیە}} کاتێک یەکەم ئاڵا کە نوێنەرایەتیی بەریتانیای دەکرد لە سەر جاڕنامەی پاشا [[جەیمسی یەکەم]] لە ساڵی ١٦٠٦دا ناسێنرا،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Perrin|یەکەم=William Gordon|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JspsAAAAMAAJ&pg=PA55|سەردێڕ=British flags, their early history, and their development at sea: with an account of the origin of the flag as a national device|بڵاوکەرەوە=The University Press|ساڵ=١٩٢٢|پەڕە=٥٥}}</ref> بە سادەیی بە «ئاڵای بەریتانیا» یان «ئاڵای بریتانیا» ناسرا. جاڕنامە شاھانەیییەکە ھیچ ناوێکی جیاکەرەوەی بە ئاڵا نوێیەکە نەدا. لە کاتی [[کۆچی دوایی و مەراسیمی بەخاکسپاردنی جەیمسی شەشەم و یەکەم|بەخاکسپاردنی پاشا جەیمس]] لە ساڵی ١٦٢٥دا ئاڵاکە بە «پۆستەری یەکێتیی دوو خاچەکەی ئینگلتەرا و سکۆتلەندا» ناودەبرا. وشەی «جاک» پێش ساڵی ١٦٠٠ بۆ وەسفکردنی [[جاک (ئاڵا)|ئاڵای پێشەوەی کەشتییە دەریایییەکان]] بەکار دەھات.<ref name="FlagInstitute">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nicolls |یەکەم=Bruce |ناونیشان=http://www.flaginstitute.org/wp/british-flags/the-union-jack-or-the-union-flag/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٥|وێبگە=The Flag Institute |سەردێڕ=The Union Jack or The Union Flag?}}</ref> تا ساڵی ١٦٢٧ ئاڵای یەکێتیێکی بچووک بە گشتی لەم شوێنەدا دەشەکایەوە. یەکێک لە تیۆرەکان دەڵێت کە بۆ چەندین ساڵ تەنھا بە «جاک»، یان «ئاڵای جاک»، یان «جاکی پاشا» ناودەبرا، بەڵام تا ساڵی ١٦٧٤، لەکاتێکدا بە فەرمی وەک «جاکی شکۆمەندی پاشا» ئاماژەی پێ دەکرا، بەڵام بە شێوەیەکی باو بە «ئاڵای یەکێتی» ناودەبرا، و ئەمەش بە فەرمی دانی پێدا نرا.<ref name="flaginst">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bartram |یەکەم=Graham |ناونیشان=http://www.flaginstitute.org/index.php?location=7 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٠٧|وێبگە=The Flag Institute |سەردێڕ=British flags}}</ref><ref name="Marshall 2017 p.110-111">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Marshall|یەکەم=Tim|سەردێڕ=A flag worth dying for: the power and politics of national symbols|بڵاوکەرەوە=Scribner, an imprint of Simon & Schuster, Inc|ساڵ=٢٠١٧|ژپنک=٩٧٨-١-٥٠١١-٦٨٣٣-٨|شوێنی بڵاوکردنەوە=New York, NY|oclc=٩٦٢٠٠٦٣٤٧}}</ref> [[پەڕگە:The_True_Portraicture_of_His_Maties_Royall_Ship_the_Soveraigne_of_the_Seas._Built_in_the_Yeare_1637_(detail_of_the_Union_flag_on_the_jackstaff).jpg|وێنۆک|وێنەیەکی کەشتییەک، کە تێیدا ئاڵای یەکێتی لەسەر دارەجاکێک لە پێشەوەی کەشتییەکە دانراوە، ١٦٣٧]] جاڕنامەیەک کە لە لایەن پاشا [[جۆرجی سێیەم]] لە کاتی [[کردەوەکانی یەکێتیی ١٨٠٠|یەکێتیی ١٨٠١دا]] دەرچوو، پەیوەندی بە ئاڵاکانەوە لە دەریادا ھەبوو و بە بەردەوامی ئاماژەی بە «نیشانەکان، ئاڵاکان، جاکەکان و پێنێنتەکان» دەکرد و ڕێگری لە کەشتییە بازرگانییەکان دەکرد لە شەکاندنەوەی «جاکی ئێمە، کە بە شێوەیەکی باو بە ئاڵای یەکێتی ناسراوە» و نە ھیچ پێنێنت یان ڕەنگێک کە لە لایەن کەشتییەکانی پاشاوە بەکار دەھێنران.<ref name="London Gazette 1801-01-03">{{London Gazette|issue=15325|date=3 January 1801|pages=25–27}}</ref> بۆ بەھێزکردنی ئەم جیاکارییە، جاڕنامەکەی پاشا لە ھەمان ڕۆژدا سەبارەت بە نیشانەکان و ئاڵای شانشینی یەکگرتوو (نەک ڕەنگەکان لە دەریادا) ئاڵا نوێیەکەی بە «ئاڵای یەکێتی» ناوبرد.<ref>{{London Gazette|issue=15325|date=3 January 1801|pages=23–24}}</ref> قەبارە و ھێزی [[ھێزی دەریاییی شاھانە]] لە ئاستی نێودەوڵەتیدا لەو کاتەدا دەتوانێت ئەوەش ڕوون بکاتەوە کە بۆچی ئاڵاکە ناوی «ئاڵای یەکێتی»ی لێ نراوە؛ بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە ھێزی دەریایی بە شێوەیەکی زۆر بەرفراوان لە لایەن شانشینی یەکگرتوو و [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا|داگیرگەکانەوە]] بەکار دەھێنرا و بەناوبانگ بوو، ئەگەری ھەیە کە زاراوەی «جاک» بەھۆی بەکارھێنانی بەردەوامی لەسەر ھەموو کەشتییە بەریتانییەکان کە دارەجاک (ستوونێکی ئاڵا کە بە پێشەوەی کەشتییەکەوە بەستراوەتەوە) بەکار دەھێنن، پەیدا بووبێت. ناوەکە ڕەنگە وەک جێگرەوەیەک لە «جاک-ێت»ی [[سەرباز|سەربازە]] ئینگلیزی یان سکۆتلەندییەکانەوە ھاتبێت، یان لە ناوی جەیمسی یەکەمەوە کە یەکەم یەکێتیی لە ساڵی ١٦٠٣دا دەست پێ کرد. تەنانەت ئەگەر زاراوەی «ئاڵای یەکێتی» لە ئاڵای جاکەوە سەرچاوەی گرتبێت، دوای سێ سەدە، ئێستا بەھۆی بەکارھێنانییەوە پەسەند کراوە و لە بەکارھێنانی فەرمیشدا دەرکەوتووە، و لە لایەن پەرلەمانەوە وەک ئاڵای نیشتمانی پشتڕاست کراوەتەوە و وەک زاراوە جەماوەرییەکە دەمێنێتەوە.<ref name="Flagsofworld">{{FOTW|id=gb|title=United Kingdom|access-date=10 June 2008}}</ref> [[وینستۆن چێرچڵ]]، [[سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا]] لە ١٩٤٠ تا ١٩٤٥، ئاڵای شانشینی یەکگرتووی بە «ئاڵای یەکێتی» ناو دەبرد. لە ئاداری ١٨٩٩دا، چێرچڵ لە [[ڕاجی بەریتانی|ھیندستانەوە]] بۆ [[لیدی ڕاندۆڵف چێرچڵ|دایکی]] نووسی سەبارەت بە پلانەکانی بۆ بەرھەمھێنانی گۆڤارێکی نوێی ترانس-ئەتلانتیک، کە بڕیار بوو ناوی «دی ئەنگلۆ-ساکسۆن ڕیڤیوو» بێت. وێنەکەی کۆتایی ئەم نامەیە بە مەبەست تەنزئامێز بوو، و لە نامەی ھاوپێچدا نووسیویەتی، «ناونیشانەکەت 'دی ئەنگلۆ ساکسۆن' لەگەڵ دروشمەکەی 'خوێن لە ئاو خەستترە' تەنھا پێویستی بە ئاڵای یەکێتی و [[ئاڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئاڵای ئەستێرە و ھێڵەکانی]] یەکتربڕ لەسەر بەرگەکە ھەیە بۆ ئەوەی بۆ یەکێک لە بەرھەمە داگیرکەرییە ھەرزانەکانی [[ئەلفڕێد ھارمزوۆرس، یەکەم ڤایکاونت نۆرسکلیف|ھارمزوۆرس]] بگونجێت.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.churchillarchive.com/exhibitions/churchill-the-power-of-words |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160816065341/http://www.churchillarchive.com/exhibitions/churchill-the-power-of-words |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Churchill: The Power of Words}}</ref> بەم دووایییانە، ساڵنامەی دەریاییی ڕید (وەشانی ١٩٩٠) بە ڕوونی ڕای گەیاندووە: «ئاڵای یەکێتی، کە زۆربەی کات بەڵام بە ھەڵە بە ئاڵای یەکێتی ئاماژەی پێ دەکرێت، ...» و دواتر: «٨. جاکەکە – ئاڵایەکی بچووکە کە لەسەر دارەجاکێک لە پێشەوەی کەشتییە دەریایییەکاندا دەپۆشرێت. ھێزی دەریاییی شاھانە ئاڵای یەکێتی دەپۆشێت ... ئەمە تەنھا ئەو کاتەیە کە دروستە ئاڵاکە وەک ئاڵای یەکێتی وەسف بکرێت».<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Reed's Nautical Almanac 1990 |پەڕەکان=١٦:٢–١٦:٣|ساڵ=١٩٩٠|editor1-last=Fowler |editor1-first=Jean |شوێن=New Malden, Surrey |بڵاوکەرەوە=Thomas Reed Publications Limited |ژپنک=٩٧٨-٠-٩٤٧٦٣٧-٣٦-١}}</ref> بەڵام، ئەم جەختکردنەوەیە لە ھیچ ساڵنامەیەکی دەریاییی ڕید لە دوای ساڵی ١٩٩٣وە دەرنەکەوتووە. لە ساڵنامەی دەریاییی ڕیدی ٢٠١٦دا، تەنھا ئەو شوێنەی کە ڕەنگە ئەمە تێیدا دەربکەوێت، بەشی ٥.٢١، کە باس لە ئیتیکێتی ئاڵا دەکات، ئەم لێدوانە لەخۆناگرێت. لە ناو «ساڵنامەکەدا»، نە ئاڵای یەکێتی و نە ئاڵای یەکێتی بە وێنە نەھێنراون و نە بە ناو ئاماژەیان پێ کراوە. بۆ بەراوردکردن لەگەڵ وڵاتێکی تری ئینگلیزی ئاخێوەر کە خاوەنی ھێزێکی دەریاییی گەورەیە، «[[جاکی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]» بە تایبەتی ئاماژەیە بۆ ئەو ئاڵایەی کە لەسەر دارەجاکەکەی کەشتییەکی جەنگی، کەشتیی یاریدەدەر یان قەوارەیەکی تری حکوومیی ویلایەتە یەکگرتووەکان دەشەکێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.crwflags.com/fotw/flags/us^nvj.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=Crwflags.com |سەردێڕ=Naval Jack (U.S.)}}</ref> {{anchor|Butcher's Apron}} «پێشوەنەی قەساب» زاراوەیەکی [[ناوزەدکردن|سوکایەتیکەرانەیە]] بۆ ئاڵاکە، کە لە نێوان [[کۆماریخوازیی ئیرلەندی|کۆماریخوازە ئیرلەندییەکاندا]] باوە، بە ئاماژەدان بە دەرکەوتنی ھێڵە خوێناوییەکانی ئاڵاکە و ئاماژەدان بەو دڕندەیییانەی کە لە ئیرلەندا و وڵاتانی تری ژێر دەسەڵاتی داگیرکاریی بەریتانیادا ئەنجام دراون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Salkie|یەکەم=Raphael|سەردێڕ=The Chomsky Update: Linguistics and Politics|بڵاوکەرەوە=Unwin Hyman|ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٤-٤٤٥٥٨٩-٩|پەڕە=١٧٤|chapter=Outside the 'Free World'}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Groom|یەکەم=Nick|ناونیشان=https://archive.org/details/flagnationsymbol00jenk|سەردێڕ=Flag, Nation and Symbolism in Europe and America|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٤٤٤٠٤-٠|editor-last=Eriksen|editor-first=Thomas Hylland|پەڕە=[https://archive.org/details/flagnationsymbol٠٠jenk/page/n٩٥ ٨١]|chapter=Union Jacks and Union Jills|editor2-last=Jenkins|editor2-first=Richard|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦دا، [[ساندرا وایت]]، [[ئەندامی پەرلەمانی سکۆتلەندا]]، بووە ھۆی ھەرایەک کاتێک زاراوەکە لە بەیاننامەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لەژێر ناوی ئەودا بەکار ھات. دواتر خرایە ئەستۆی کردەوەکانی لێکۆڵەرێک، کە دەستی لەکار کێشایەوە بەڵام بانگەشەی ئەوەی کرد کە لێدوانەکە لە لایەن وایتەوە پەسەند کراوە.<ref name="apron">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.dailyrecord.co.uk/news/news/tm_objectid=16609593&method=full&siteid=66633-name_page.html|سەردێڕ=SNP Face More Flak Over Flag Attacks|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦|newspaper=[[Daily Record (Scotland)|Daily Record]]|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070930033633/http://www.dailyrecord.co.uk/news/news/tm_objectid%3D16609593%26method%3Dfull%26siteid%3D66633-name_page.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}</ref> گرووپی فۆلکلۆری ئیرلەندی [[دی وۆڵف تۆنس]] گۆرانییەکیان ھەیە بە ناوی «پێشوەنەی قەساب» کە ئاماژە بەو زاراوەیە دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Tracey|یەکەم١=James D.|سەردێڕ=The Political Economy of Merchant Empires: State Power and World Trade, 1350–1750|ڕێکەوت=١٩٩٧|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|پەڕە=١١٧}}</ref> لە [[زمانی چینی|زمانی چینیدا]]، ئاڵاکە نازناوی «ئاڵای نووسراوی برنج» ({{lang|zh|米字旗}}؛ [[چینیی ماندارین|ماندارین]] [[پین-یین]]: {{lang|zh-Latn|mǐzìqí}}، [[چینیی کانتۆنی|کانتۆنی]] [[چیوت-پینگ]]: {{lang|zh-Latn|mai5zi6kei4}})ی ھەیە چونکە شێوەکەی لە نووسراوی چینی بۆ وشەی «برنج» ({{lang|zh|米}}) دەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ouyang|یەکەم=Yu|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=URP1uP_JcMkC&q=%E5%AD%97%E5%85%B8+%E7%B1%B3%E5%AD%97%E6%97%97&pg=PA236|سەردێڕ=譯心雕蟲：一個澳華作家的翻譯筆記|بڵاوکەرەوە=Niang Publishing|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٩٨٦-٥٨٧١-٥٣-٦|پەڕە=٢٣٦|script-title=zh:譯心雕蟲：– 個澳華作家的翻譯筆記}}</ref> == دیزاین == [[پەڕگە:UnionJack_Construction_Per_1801_Blazon.svg|وێنۆک|نەخشەی دروستکردنی ئاڵای یەکێتی، ھەروەک لە نیشانەناسیی ساڵی ١٨٠١دا وەسف کراوە]] دیزاینی ئاڵای ئێستا لە ساڵی ١٨٠١ەوە بەکار دەھێنرێت. [[نیشانەناسی|نیشانە]] ڕەسەنەکەی، ھەروەک لە لایەن پاشا [[جۆرجی سێیەمی شانشینی یەکگرتوو]] لە ١ی کانوونی دووەمی ١٨٠١دا بڕیاری لەسەر دراوە، بەم شێوەیەیە:<blockquote>ئاڵای یەکێتی دەبێت شین بێت، خاچە خوارەکانی سانت ئەندروو و سانت پاتریک بە چوار بەش دابەش کرابن، سپی و سوور بن؛ ئەوەی دواتریان بە لێوارێکی سپی دەورە دراوە؛ و خاچی سانت جۆرجی سوور لەسەری بێت، کە ئەویش بە لێوارێکی سپی دەورە دراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=qV83AAAAMAAJ&pg=PA74|سەردێڕ=The European Magazine: And London Review|بڵاوکەرەوە=Philological Society of London|ساڵ=١٨٠١|بەرگ=٣٩|پەڕە=٧٤}}</ref></blockquote> === تایبەتمەندییەکان === ئاڵای یەکێتی بە شێوەیەکی ئاسایی دوو ئەوەندەی بەرزییەکەی درێژە، کە ڕێژەکەی ١:٢ـە. لە شانشینی یەکگرتوودا، ئاڵاکانی وشکانی بە شێوەیەکی ئاسایی ڕێژەکەیان ٣:٥ـە؛ ئاڵای یەکێتییش دەکرێت بەم شێوەیە دروست بکرێت، بەڵام بۆ زۆربەی مەبەستەکان ١:٢ـە. لە ساڵی ٢٠٠٨دا، ئەندامی پەرلەمان [[ئەندرێو ڕۆسیندێڵ]] پێشنیاری پڕۆژەیاسایەکی «یاسای دە خولەک»ی کرد بۆ جێگیرکردنی دیزاینی ئاڵاکە بە ڕێژەی ٣:٥، بەڵام پڕۆژەیاساکە لە یەکەم خوێندنەوە تێنەپەڕی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://services.parliament.uk/bills/2007-08/unionflag.html |ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Union Flag Bill 2007–08 |بڵاوکەرەوە=UK Parliament}}</ref> ئەو سێ خاچەی کە ئاڵای یەکێتی پێکدەھێنن، قەبارەیان بەم شێوەیەیە:<ref name="Flag Institute">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.flaginstitute.org/wp/uk-flags/union-flag-specification/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=The Flag Institute |سەردێڕ=Union Flag Specification}}</ref> * پانیی [[خاچی سانت جۆرج|خاچی سانت جۆرجی]] سوور ١/٥ی بەرزیی ئاڵاکەیە لەگەڵ لێوارێکی سپی بە پانیی ١/١٥ی بەرزیی ئاڵاکە. * پانیی خاچی سانت ئەندرووی سپیی خوار ١/٥ی بەرزیی ئاڵاکەیە، کە لە ھەر لایەکی خاچی سانت پاتریکدا بە خوارەکانی ١/١٠ و ١/٣٠ی بەرزیی ئاڵاکە دەبینرێت. * پانیی خاچی سانت پاتریکی سووری خوار ١/١٥ی بەرزیی ئاڵاکەیە. بە ڕێژەی ١/٣٠ی بەرزیی ئاڵاکە بە ئاڕاستەی پێچەوانەی کاتژمێر لادراوە. بەپێی نیشانەناسیی فەرمیی ساڵی ١٨٠١، خاچی سانت ئەندرووی سپیی خوار لە ڕاستیدا لەگەڵ خاچی سانت پاتریکی سووری خواردا ڕەنگەکانیان پێچەوانە کراوەتەوە. لەم لێکدانەوەیەدا، پانیی ھەردوو خاچە خوارەکە ١/١٥ی بەرزیی ئاڵاکەیە، لەگەڵ لێواری سپی بە پانیی ١/٣٠ی بەرزیی ئاڵاکە لە ھەر لایەکی خاچە سوورەکەدا. خاچەکان و لێوارەکان ئەستووریی خۆیان بە نیسبەت «بەرزیی» ئاڵاکە دەپارێزن، چ بە ڕێژەی ٣:٥ یان ١:٢ نیشان بدرێن. «بەرزی» لێرەدا دووریی نێوان سەرەوە و خوارەوەیە کە لە ئاڵاناسیدا بە پانی یان پانایی ناودەبرێت. ==== ڕێژەکان ==== {{multiple image|align=|perrow=2/2|image1=Flag of the United Kingdom (1-2).svg|caption1=ئاڵای یەکێتی بە ڕێژەی ١:٢|alt1=|image2=Flag of the United Kingdom (1-2) (construction sheet).svg|caption2=نەخشەی ڕێژەی ئاڵای یەکێتیی ١:٢|alt2=|image3=Flag of the United Kingdom (3-5).svg|caption3=ئاڵای یەکێتی بە ڕێژەی ٣:٥|alt3=|image4=Flag of the United Kingdom (construction sheet).svg|caption4=نەخشەی ڕێژەی ئاڵای یەکێتیی ٣:٥|alt4=}} دەریاداری لە ساڵی ١٨٦٤دا ھەموو ئاڵا فەرمییەکانی بە ڕێژەی ١:٢ جێگیر کرد، بەڵام پانیی خاچەکان بە نیسبەت یەکترەوە بە نادیاری مانەوە، و ئەو ڕێسا نەریتییانەی سەرەوە لە سەدەی ٢٠ەمدا بوونە ستاندارد. لە سەدەی ١٩یەمدا، ئاڵای یەکێتی بە ھەمان نیشانەناسی پێناسە کرابوو بەڵام دەکرا لە ڕووی ڕێژە ئەندازەیییەکانەوە جیاواز بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.justcollecting.com/miscellania/the-worlds-most-expensive-union-jack-sells-for-384k |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160811185440/https://www.justcollecting.com/miscellania/the-worlds-most-expensive-union-jack-sells-for-384k |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=The World's Most Expensive Union Jack Sells For £384K}}</ref> ئەگەرچی باوترین ڕێژە ١:٢ـە، بەڵام ڕێژەی تریش ھەن. پەرتووکی کۆدی ئاڵاکانی ھێزی دەریاییی شاھانە، بی-ئاڕ ٢٠ «ئاڵاکانی ھەموو نەتەوەکان»، ڕای دەگەیەنێت کە ھەردوو وەشانی ١:٢ و ٣:٥ فەرمین.<ref name="35variant">{{FOTW|id=gb_var|anchor=35|title=United Kingdom: 3:5 variant|access-date=22 July 2008}}</ref> لە وەشانی ٣:٥دا، ناوەوەترین خاڵەکانی خوارەکانی خوارەوەی چەپ و سەرەوەی ڕاستی خاچی سانت پاتریک بڕدراون یان کورت کراونەتەوە. [[گارتێر کینگ ئۆف ئاڕمس]] ھەروەھا ڕێژەی ٣:٥ وەک ڕێژەیەکی گونجاو بۆ ئاڵای یەکێتی کە لەسەر وشکانی دەشەکێندرێتەوە پێشنیار دەکات.<ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.college-of-arms.gov.uk/resources/union-flag-approved-designs |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=www.college-of-arms.gov.uk |سەردێڕ=Union Flag: approved designs |بڵاوکەرەوە=College of Arms}}</ref> ئاڵای جەنگی کە لە لایەن [[سوپای بەریتانیا|سوپای بەریتانیاوە]] بەکار دەھێنرێت ڕێژەکەی ٣:٥ـە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.flaginstitute.org/wp/uk-flags/union-flag-specification/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220910051859/https://www.flaginstitute.org/wp/uk-flags/union-flag-specification/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Union Flag Specification &#124; Image &#124; Description &#124; Diagram}}</ref> ئاڵای بەرپرسی بەندەری پاشا، ھاوشێوەی پایڵت جاک، ئاڵایەکی ١:٢ـە کە ئاڵایەکی یەکێتیی لێوار سپیی تێدایە کە درێژییەکەی لە ١:٢ زیاترە. جاکەکانی ئەو کەشتییانەی جۆرەکانی [[نیشانەی شین]] دەشەکێننەوە چوارگۆشەن و ئاڵایەکی یەکێتیی چوارگۆشەیان لە گۆشەدایە.<ref name="35variant" /> «ڕەنگەکانی پاشا»ی فەوجەکانی سوپا ٣٦ بە ٤٣ ئینجن؛ لەسەریاندا، ھێڵەکانی خاچ و خوارەکان پانییان وەک یەکە، وەک لێوارە تەنکەکانیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Grieve |یەکەم١=Martin |دوایین٢=Southworth |یەکەم٢=Christopher |دوایین٣=Prothero |یەکەم٣=David |ناونیشان=http://flagspot.net/flags/gb-regt.html |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٠٩|وێبگە=[[Flags of the World (website)|Flags of the World]] |سەردێڕ=United Kingdom: Regimental Colours}}</ref> === ڕەنگەکان === ئەگەرچی جاڕنامەی ساڵی ١٨٠١ ھیچ ڕەنگێکی دیاری نەکردبوو جگە لە شین، زیو/سپی و سوور، بەڵام گارتێر کینگ ئۆف ئاڕمس، لەژێر دەسەڵاتی ئێرڵ مارشاڵدا، ئەم پلە ڕەنگانەی خوارەوەی وەک نوێنەرایەتییەکی ورد پەسەند کردووە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.college-of-arms.gov.uk/images/downloads/Union_Flag_2-1_guide_v3.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Union flag with proportions 2:1 |بڵاوکەرەوە=[[College of Arms]]}}</ref><ref name="Flagsofworld" /><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bartram|یەکەم=Graham|سەردێڕ=British flags & emblems|ڕێکەوت=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Tuckwell Press|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٢٣٢-٢٩٧-٤|شوێن=East Linton}}</ref> === شەکاندنەوە === ئاڵاکە ھاوسەنگیی ڕەنگدانەوەی نییە بەھۆی خولانەوەی کەمی خاچەکانی سانت پاتریک و سانت ئەندروو، کە لە ڕووی تەکنیکییەوە پێی دەوترێت «پێچەوانەکردنی خوارەکان». لەبەر ئەوە، لایەکی ڕاستی بۆ سەرەوە ھەیە. ئەمە یەکێکە لەو دوو ئاڵایە نیشتمانییەی کە خاوەنی [[ھاوسەنگیی خولانەوەیی|ھاوسەنگیی خولانەوەییی دوو قاتییە]]، گرووپی ھاوسەنگیی سی-٢، ئەویتریان [[ئاڵای ترینیداد و تۆباگۆ|ئاڵای ترینیداد و تۆباگۆیە]]. تایبەتمەندییە ڕەسەنەکەی ئاڵای یەکێتی لە جاڕنامە شاھانەیییەکەی ١ی کانوونی دووەمی ١٨٠١دا نەخشەیەکی کێشراوی تێدا نەبوو یان ئەوەی دەرنەدەبڕی کە خوارەکان دەبێت بە چ لایەکدا بن؛ ئەوان بە سادەیی «ڕەنگ پێچەوانە کراو» بوون و خاچی سووری خوار لێواردار کرابوو. سەرەڕای ئەوەش، زۆری نەخایاند نەریتێک دامەزرا کە زۆرترین گونجانی لەگەڵ وەسفەکەدا ھەیە. ئاڵاکە بە مەبەست بە جۆرێک دیزاین کراوە کە خوارەی ئیرلەندی کەمێک لە خوارەوە بێت لە لای دارەکە بۆ ڕەنگدانەوەی یەکێتیی پێشووتر لەگەڵ سکۆتلەندا، وەک ئەوەی لەپێشینەیی بدات بە خاچی سانت ئەندروو. کاتێک بە جێگیری نیشان دەدرێت، دارەکە لە لای چەپی بینەرە. بۆ شەکاندنەوەی ئاڵاکە بە شێوەیەکی دروست، سپییەکەی سانت ئەندروو دەبێت لە «سەرووی» سوورەکەی سانت پاتریک بێت لە گۆشەی سەرەوەی لای دارەکە (ئەو چارەکەیەی لە سەرەوە لە دارە ئاڵاکەوە نزیکترە). ئەمە بەم ڕستانە گوزارشتی لێ دەکرێت: «سەرووی سپیی پان» و «لای پان بۆ سەرەوە». ئاڵایەکی سەرەوخوار دەبێت «بگۆڕدرێت» بۆ ئەوەی بە دروستی بشەکێندرێتەوە؛ «خولاندنەوەی» بە ١٨٠ پلە ھێشتا ئاڵایەکی سەرەوخوار دروست دەکات. یەکەم نەخشەی کێشراو بۆ ئاڵاکە لە جاڕنامەیەکی ھاوکاتدا لە ١ی کانوونی دووەمی ١٨٠١دا بوو، سەبارەت بە نیشانە دەریایییە شارستانییەکان، کە وێنەکە [[نیشانەی سوور]] نیشان دەدات. ھەروەک لە «[[لەندەن گەزێت]]»دا دەردەکەوێت، ھێڵە پانەکە لە سێ لەو چوار چارەکەیەدا لەو شوێنەیە کە چاوەڕوان دەکرێت، بەڵام چارەکەی سەرەوەی لای چەپ ھێڵە پانەکە لە خوارەوە نیشان دەدات.<ref name="London Gazette 1801-01-03" /> زۆربەی کات دەوترێت کە ئاڵای سەرەوخوار جۆرێکە لە نیشانەی ئاگادارکردنەوە لە مەترسی یان تەنانەت بێڕێزییەکی مەبەستدارە. لە حاڵەتی ئاڵای یەکێتیدا، جیاوازییەکە وردە و بە ئاسانی لە لایەن کەسانی نەشارەزاوە دەپەڕێندرێت. زۆربەی کات بە بێ مەبەست بە سەرەوخوار نیشان دەدرێت—تەنانەت لەسەر ئەو ئاڵایانەی کە بۆ ھەژاندن بە دەست بە بازرگانی دروست دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Perreira |یەکەم=Julian |ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.forces.net/heritage/history/union-jack-do-you-know-correct-way |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=Forces Network |سەردێڕ=Union Jack: Do You Know The Correct Way Up?}}</ref> {{multiple image|align=right|caption_align=center|image1=Union Flag on staff (vertical, hoist left).svg|image2=Union Flag on staff (vertical, hoist right).svg|caption1=دارەکە لە چەپەوە|caption2=دارەکە لە ڕاستەوە|footer=نیشاندانی ستوونیی دروستی ئاڵای یەکێتی. وێنەی چەپ ھەروەھا نیشاندانی ستوونییە ئەگەر تەنھا لە یەک ئاڕاستەوە ببینرێت و دارە ئاڵا/دارە ئاڵای دوو لایەنی بەکار نەھێنرابێت|footer_align=center|total_width=230}}{{multiple image|align=left|caption_align=center|image1=Union Flag on staff (hoist left).svg|image2=Union Flag on staff (hoist right).svg|caption1=لای دارەکە لە چەپەوە|caption2=لای دارەکە لە ڕاستەوە|footer=نیشاندانی ئاسۆییی دروستی ئاڵای یەکێتی. وێنەی چەپ ھەروەھا نیشاندانی ئاسۆیییە ئەگەر تەنھا لە یەک ئاڕاستەوە ببینرێت|footer_align=center|total_width=230}}{{multiple image|align=center|caption_align=center|image1=Upside down Union Flag on staff (hoist left).svg|image2=Upside down Union Flag on staff (hoist right).svg|caption1=لای دارەکە لە چەپەوە|caption2=لای دارەکە لە ڕاستەوە|footer=نیشاندانی ئاسۆییی '''نادروست'''ی ئاڵای یەکێتی. دەکرێت ئاڵاکە بە ھەڵە بە سەرەوخوار بشەکێندرێتەوە، وەک ئەوەی نیشان دراوە|footer_align=center|total_width=230}}{{clear}} == مێژوو == لە ساڵی ١٦٠٣دا، [[جەیمسی شەشەمی سکۆتلەندا]] [[شانشینی ئینگلتەرا|شانشینی ئینگلتەرای]] (و [[دەوڵەتی پاشکۆ|دەوڵەتی پاشکۆی]] تازە دروستکراو، [[شانشینی ئیرلەندا]]) وەک جەیمسی یەکەم بە میرات گرت، بەوەش تاجی پاشایەتییەکانی لە [[یەکێتیی کەسی|یەکێتیی کەسیدا]] [[یەکێتیی تاجەکان|یەکخست]]. لەگەڵ لکاندنی وێڵز بە شانشینی ئینگلتەراوە لە ژێر [[کردەوەکانی یاساکان لە وێڵزی ١٥٣٥ و ١٥٤٢|کردەوەکانی یاساکان لە وێڵزی ١٥٣٥ و ١٥٤٢دا]]، جەیمس ئێستا فەرمانڕەوایی تەواوی دوورگەی [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیای مەزنی]] دەکرد، کە زۆربەی کات وەک شانشینێکی یەکگرتوو وەسفی دەکرد (ئەگەرچی پەرلەمانەکانی شانشینی ئینگلتەرا و [[شانشینی سکۆتلەندا]] تا کاتی پێکھێنانی [[شانشینی بەریتانیای مەزن]] لە ساڵی ١٧٠٧دا بە ڕاستی یەکیان نەگرتبوو).<ref name="Flagsofworld" /> لە دوای یەکێتییە کەسییەکەی ساڵی ١٦٠٣، چەندین دیزاین بۆ ئاڵایەکی نوێ داڕێژران، کە [[خاچی سانت جۆرج]] و [[ئاڵای سکۆتلەندا|خاچی سانت ئەندروویان]] لە تەنیشت یەکتر دادەنا، بەڵام ھیچیان بۆ جەیمس پەسەند نەبوون:<ref name="BBC_20060410">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Duffy|یەکەم١=Jonathan|سەردێڕ=Union recognition|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/4895076.stm|ئیش=BBC|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201130134900/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/4895076.stm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} · [https://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/pop_ups/06/magazine_enl_1144679591/html/1.stm Graphic] ([https://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/pop_ups/06/magazine_enl_1144679591/html/1.stm archive of Graphic])</ref> {{gallery|align=center|height=90|mode=nolines|whitebg=y|File:Proposed Union Jack (1604) - Design 1.svg||File:Proposed Union Jack (1604) - Design 2.svg||File:Proposed Union Jack (1604) - Design 3.svg||File:Proposed Union Jack (1604) - Design 4.svg||File:Proposed Union Jack (1604) - Design 5.svg||File:Proposed Union Jack (1604) - Design 6.svg||title=پێشنیارە سەرەتایییەکانی دیزاین (دەوروبەری ١٦٠٤) (دەستنووس لە [[کتێبخانەی نیشتمانیی سکۆتلەندا|کتێبخانەی نیشتمانیی سکۆتلەندادا]])<ref name=BBC_20060410/>}}{{gallery|align=center|height=90|mode=nolines|whitebg=y|File:Proposed Union Jack (Scottish, blue fimbriation of white).svg|یەکێک لە پێشنیارە سەرەتایییەکان بۆ یۆنیون جاک، کە پێکھاتووە لە خاچێکی سپیی سانت ئەندروو لەگەڵ لێوارێکی شین کە خراوەتە سەر خاچێکی سانت جۆرجی سوور لەسەر کێڵگەیەکی سپی|File:Proposed Union Jack (Scottish, blue on red, before 1617).svg|دووبارە دروستکردنەوەی یۆنیون جاکێک کە لەسەر نەخشی بنمیچی کۆشکی لینلیسگۆ نیشان دراوە|File:Union Jack 1606 Scotland.svg|ھەندێک کەشتیی سکۆتلەندی وەشانی نافەرمیی یۆنیون جاکی ١٦٠٦یان بەرز دەکردەوە کە خاچی سانت ئەندرووی دەخستە سەر خاچی سانت جۆرج<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.flaginstitute.org/wp/uk-flags/union-flag-history/ |سەردێڕ=History of the Union Flag |وێبگە=The Flag Institute |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref>|perrow=3|title=پێشنیارەکانی تری دیزاین، دەوروبەری سەرەتای سەدەی ١٧یەم}} [[پەڕگە:Linlithgow_Palace_unicorn_boss,_c.1617.JPG|وێنۆک|نەخشی بنمیچی کۆشکی لینلیسگۆ لەگەڵ دیزاینی ئاڵای بەستراو، دەوروبەری ١٦١٧]] چەندین دیزاینی تری جیاواز بۆ ئاڵایەکی ھاوبەش دوای یەکێتیی ھەردوو تاجەکە لە ساڵی ١٦٠٣دا کێشران، بەڵام بە دەگمەن، ئەگەر ھەبووبێت، بەکار دەھێنران.<ref name="plantagenet">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Fry|یەکەم=Plantagenet Somerset|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=tLax3FEkO1kC&pg=PA127|سەردێڕ=The Kings and Queens of England and Scotland|بڵاوکەرەوە=Grove Press|ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٢١-١٣٨٦-٣|پەڕە=١٢٧}}</ref> وەشانێکیان خاچی سانت جۆرجی نیشان دەدا کە خاچی سانت ئەندرووی لە گۆشەدا بوو، و وەشانێکی تریش ھەردوو خاچەکەی لە تەنیشت یەکتر دادەنا. نەخشی داری بنمیچێکی نەخشێنراو لە [[کۆشکی لینلیسگۆ]]، کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ دەوروبەری ساڵی ١٦١٧، یۆنیکۆرنی شاھانەی سکۆتلەندی نیشان دەدات کە ئاڵایەکی بەدەستەوەیە کە تێیدا خاچێکی شینی سکۆتلەندی لە سەرووی خاچی سووری سانت جۆرجەوەیە. === ١٦٠٦–١٨٠١ === {{main|ئاڵای بەریتانیای مەزن}} [[پەڕگە:Union_flag_1606_(Kings_Colors).svg|alt=خاچی سوور لەگەڵ لێواری سپی لەسەر خاچێکی سپی و پاشبنەمایەکی شینی تۆخ.|وێنۆک|یەکەم ئاڵای یەکێتی لە ساڵی ١٦٠٦]] لە ١٢ی نیسانی ١٦٠٦دا، ئاڵایەکی نوێ بۆ نوێنەرایەتیکردنی یەکێتیی شاھانەی نێوان ئینگلتەرا و سکۆتلەندا لە مەرسوومێکی شاھانەدا دیاری کرا، کە بەپێی ئەو مەرسوومە ئاڵای ئینگلتەرا (خاچێکی سوور لەسەر پاشبنەمایەکی سپی، کە بە خاچی سانت جۆرج ناسراوە)، و ئاڵای سکۆتلەندا (خاچێکی سپی لەسەر پاشبنەمایەکی شین، کە بە خاچ یان خاچی سانت ئەندروو ناسراوە)، پێکەوە دەبەستران،<ref name="flaginst" /> و ئاڵای بەریتانیای مەزن و یەکەم ئاڵای یەکێتییان پێکدەھێنا: {{blockquote|text=بە فەرمانی پاشا: لەبەر ئەوەی، ھەندێک جیاوازی لە نێوان ڕەعەیەتانی ئێمەی باشوور و باکووری بەریتانیا کە بە دەریاکاندا گەشت دەکەن پەیدا بووە، سەبارەت بە ھەڵگرتنی ئاڵاکانیان: بۆ دوورکەوتنەوە لە ھەموو جۆرە ناکۆکییەک لەمەودوا. ئێمە، بە ڕاوێژی ئەنجومەنی خۆمان، فەرمانمان داوە: کە لە ئێستاوە ھەموو ڕەعەیەتانی ئێمە لەم دوورگەیە و شانشینی بەریتانیای مەزن، و ھەموو ئەندامانیان، دەبێت لە سەرەوەی ستوونی سەرەکییان خاچی سوور، کە بە شێوەیەکی باو بە خاچی سانت جۆرج ناودەبرێت، و خاچی سپی، کە بە شێوەیەکی باو بە خاچی سانت ئەندروو ناودەبرێت، بەستراو بە یەکەوە بەپێی ئەو شێوەیەی کە لە لایەن نیشانەناسانی ئێمەوە دروست کراوە، و لە لایەن ئێمەوە بۆ ئەدمیراڵی ئێمە نێردراوە بۆ ئەوەی بۆ ڕەعەیەتانی ئێمە بڵاو بکرێتەوە، ھەڵبگرن: و لە پێشەوەی ستوونیان ڕەعەیەتانی ئێمەی باشووری بەریتانیا تەنھا خاچی سوور دەپۆشن وەک ئەوەی لێی ڕاھاتبوون، و ڕەعەیەتانی ئێمەی باکووری بەریتانیا لە پێشەوەی ستوونیان تەنھا خاچی سپی دەپۆشن وەک ئەوەی لێی ڕاھاتبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Fox-Davies |یەکەم=Arthur Charles |بەستەری نووسەر=Arthur Charles Fox-Davies |سەردێڕ=The Art of Heraldry: An Encyclopædia of Armory |title-link=The Art of Heraldry: An Encyclopædia of Armory|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Books |شوێن=London |orig-date=1904 |ساڵ=١٩٨٦|پەڕە=٣٩٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٠٦٢٢٣-٣٤-٥}}</ref>}} ئەم ئاڵا شاھانەیییە، لە سەرەتادا، تەنھا دەبوو لە دەریادا لەسەر کەشتییە شارستانی و سەربازییەکانی ھەردوو ئینگلتەرا و سکۆتلەندا بەکار بھێنرێت، لەکاتێکدا ھێزە وشکانییەکان بەردەوام بوون لە بەکارھێنانی پۆستەرە نیشتمانییەکانی خۆیان.<ref name="KnowBritain">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.know-britain.com/general/union_jack.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160122093009/http://www.know-britain.com/general/union_jack.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|وێبگە=Know Britain |سەردێڕ=The History and Meaning of the Union Jack or Union Flag}}</ref> شەکاندنەوەی ئاڵای نیشتمانی لەسەر ستوونی سەرەکی ئاماژە بوو بۆ ئەدمیراڵی دەریا تەسکەکان ([[کەناڵی ئینگلیز]]) و سەرلێشێواوی دروست بوو. لە ساڵی ١٦٣٤دا، پاشا [[چارڵزی یەکەمی ئینگلتەرا]] بەکارھێنانی بۆ کەشتییەکانی [[ھێزی دەریاییی شاھانە]] سنووردار کرد.<ref name="Blomfield 1895">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PicwAQAAMAAJ&pg=PA181|سەردێڕ=Journal of the Royal United Service Institution, Whitehall Yard|بڵاوکەرەوە=W. Mitchell|ساڵ=١٨٩٥|بەرگ=٣٩|پەڕەکان=١٨١–١٨٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٣|issue=1}}</ref><ref name="Perrin 59" /> دوای [[کردەوەکانی یەکێتیی ١٧٠٧]]، ئاڵاکە پێگەیەکی ڕێکوپێکی وەک «نیشانەناسیی [[شانشینی بەریتانیای مەزن]]»، ئەو دەوڵەتە تازە دروستکراوە، بەدەست ھێنا. پاشان لە لایەن ھێزە وشکانییەکانیشەوە پەسەند کرا، ئەگەرچی کێڵگە شینەکەی کە لە وەشانە وشکانییەکاندا بەکار دەھات زیاتر لە شینی ئاڵای سکۆتلەندا دەچوو. چەندین پلەی جیاوازی شین لە ماوەی ساڵاندا لە خاچەکەدا بەکار ھاتوون. پاشبنەمای ئاڵای یەکێتیی ئێستا شینێکی «دەریایی» تۆخە ([[پانتۆن]] ٢٨٠)، کە دەکرێت بگەڕێندرێتەوە بۆ ئەو ڕەنگەی کە بۆ [[نیشانەی شین|نیشانەی شینی]] «فەوجی شین»ی مێژوویی ھێزی دەریاییی شاھانە بەکار دەھات. (پلە ڕەنگە تۆخەکان لەسەر بنەمای مانەوە لەسەر ئاڵا دەریایییەکاندا بەکار دەھێنران.) لە ساڵی ٢٠٠٣دا لیژنەیەکی [[پەرلەمانی سکۆتلەندا]] پێشنیاری کرد کە ئاڵای سکۆتلەندا شینێکی «شاھانە»ی کاڵتر (پانتۆن ٣٠٠) بەکار بھێنێت (نووسینگەی [[لۆرد لیۆن]] پلە ڕەنگی ورد بۆ بەکارھێنان لە نیشانەناسیدا دیاری ناکات). ھێڵێکی سپیی تەنک، یان لێوار، خاچە سوورەکە لە کێڵگە شینەکە جیا دەکاتەوە، بەپێی [[یاسای ڕەنگ|یاسای ڕەنگی]] نیشانەناسی کە تێیدا دەبێت ڕەنگەکان (وەک سوور و شین) بە کانزاکان (وەک سپی، واتا زیوی) لە یەکتر جیا بکرێنەوە. [[نیشانەناسی|نیشانەکە]] بۆ ئاڵای یەکێتیی کۆن، بۆ بەراوردکردن لەگەڵ ئاڵای ئێستا، بریتییە لە: «شین، خاچی سانت ئەندرووی سپی کە خاچی سانت جۆرجی سووری لەسەرە، کە ئەویش بە لێوارێکی سپی دەورە دراوە.» [[پەڕگە:Flag_of_the_Commonwealth_(1658-1660).svg|alt=خاچی سوور لەگەڵ لێوارێکی سپی لەسەر خاچێکی سپی و پاشبنەمایەکی شینی تۆخ. لە ناوەڕاستدا چەنگێکی زێڕین لە ناو قەڵغانێکی شینی تۆخدایە، کە ھەمان قەبارەی یەکتربڕینی ھێڵە سپییە ستوونی و ئاسۆیییەکانی ھەیە.|وێنۆک|«پرۆتێکتۆرەیت جاک»، ئەو ئاڵایەی کە لە لایەن «دی پڕۆتێکتۆرەیت»ەوە لە ساڵی ١٦٥٨ تا ١٦٦٠ بەکار ھات]] [[شانشینی ئیرلەندا]]، کە وەک یەکێتییەکی کەسی لەگەڵ ئینگلتەرادا لە ساڵی ١٥٤١ەوە بوونی ھەبوو، لە وەشانە ڕەسەنەکانی ئاڵای یەکێتیدا نوێنەرایەتی نەکرابوو.<ref name="KnowBritain" /> بەڵام ئاڵای «دی پڕۆتێکتۆرەیت» لە ساڵی ١٦٥٨ تا ١٦٦٠ [[نیشانە (نیشانەناسی)|نیشانەی]] [[نیشانی دەوڵەتیی ئیرلەندا|نیشانی دەوڵەتیی ئیرلەندای]] پێوە بوو. ئەمانە لە کاتی «ڕیستۆرەیشن»دا لادران، چونکە [[چارڵزی دووەمی ئینگلتەرا]] پێی وابوو سووکایەتین.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ١٦٦٠|ناونیشان=http://www.pepysdiary.com/diary/1660/05/13/ |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ئیش=The Diary of Samuel Pepys |سەردێڕ=Sunday 13 May 1660 |بڵاوکەرەوە=Phil Gyford}}</ref> ئاڵا ڕەسەنەکە لە گۆشەی نیشانەی کۆمیسیارانی [[ئەنجومەنی فانۆسی باکوور|ئەنجومەنی فانۆسی باکووردا]] دەردەکەوێت. ئەمە تەنھا نوێنەرایەتیی فەرمیی سەردەمیانەی ئاڵای یەکێتیی پێش ١٨٠١ـە لە شانشینی یەکگرتوودا<ref>{{FOTW|id=gb-lthse|anchor=cnlc|title=Northern Lighthouse Commissioner's Flag}}</ref> و دەکرێت ببینرێت کە لەسەر بارەگاکەیان لە شەقامی جۆرج لە [[ئێدینبەرە]] دەشەکێتەوە. ئەم وەشانەی ئاڵای یەکێتیە کە گۆشەی «ئاڵای یەکێتیی کیشوەر»ی پێکھێنا، کە یەکەم [[ئاڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئاڵای نیشتمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بوو «بە دی فاکتۆ» لە تەممووزی ١٧٧٦ تا حوزەیرانی ١٧٧٧. [[پەڕگە:Command_flag,_Admiral_of_the_Fleet,_RN_(before_1801)_RMG_L4480.tiff|چەپ|وێنۆک|ئاڵای یەکێتی لە کەشتیی ئێچ-ئێم-ئێس کوین چارڵۆت، کەشتیی سەرەکیی [[ھێزی دەریاییی شاھانە]] بوو لە کاتی [[یەکەمی حوزەیرانی پڕ شکۆ]]، ١٧٩٤. ھەروەک بۆ ئەو سەردەمە باو بوو، ئاڵاکە نزیکایەتییەکی تایبەتمەندییە دروستەکەیە]] تابلۆی «کردەوەی لۆرد ھاو، یان یەکەمی حوزەیرانی پڕ شکۆ»، کە لە ساڵی ١٧٩٥دا کێشراوە، یەکێتییەک نیشان دەدات کە لە کەشتیی ئێچ-ئێم-ئێس کوین چارڵۆتەوە دەشەکێتەوە لە کاتی «[[یەکەمی حوزەیرانی پڕ شکۆ]]» لە ساڵی ١٧٩٤دا. ئاڵا ڕاستەقینەکە، کە لە [[مۆزەخانەی نیشتمانیی دەریایی|مۆزەخانەی نیشتمانیی دەریاییدا]] پارێزراوە، نزیکایەتییەکی سادەی تایبەتمەندییە دروستەکانە؛ ئەمە لە ئاڵاکانی سەدەی ١٨ و سەرەتای سەدەی ١٩دا باو بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://collections.rmg.co.uk/collections/objects/730.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٣|وێبگە=[[National Maritime Museum]] |id=AAA0730 |سەردێڕ=Command flag, Admiral of the Fleet, RN (before 1801) |department=The Collection}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://collections.rmg.co.uk/collections/objects/206394.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٣|وێبگە=[[National Maritime Museum]] |id=AAA3687 |سەردێڕ=Post Office Blue Ensign (before 1864) |department=The Collection}}</ref> ئاڵاکە ھەروەھا لە تەنیشت «کەستەمز ھاوس» لە شەقامی لۆفتوس لە [[سیدنی]] دەشەکێندرێتەوە، بۆ نیشانکردنی بەرزکردنەوەی ئاڵای یەکێتی لە لایەن [[ئارسەر فیلیپ|کاپتن فیلیپ]] لە «سیدنی کۆڤ»، شوێنی یەکەم نیشتەجێبوونی بەریتانییەکان لە [[نیو ساوس وێڵز]] و [[ئوسترالیا]] لە ساڵی ١٧٨٨دا. لەسەر تابلۆکە وەک «جاکی شاژن ئان» ئاماژەی پێ کراوە. ئاڵای [[سوپای بەریتانیا]] ئاڵای یەکێتیە، بەڵام لە ساڵی ١٩٣٨دا «ئاڵای ناڕێوڕەسمی سوپای بەریتانیا» داھێنرا، کە شێرێکی زێڕینی تاجداری نیشان دەدا، کە لە سەرووی تاجی شاھانەوەیە، لەسەر دوو شمشێری یەکتربڕ لەسەر پاشبنەمایەکی سوور، (وشەی «ئارمی» بە پیتە زێڕینەکان ھەندێک جار لە ژێر ئەم نەخشەیەدا دەردەکەوێت). ئەمە ھاوتای نیشانەکانی خزمەتگوزارییە چەکدارەکانی تر نییە بەڵکوو لە چالاکییە سەربازی یان وەرزشییەکاندا بەکار دەھێنرێت، کاتێک پێویست دەکات سوپا بناسرێتەوە بەڵام ڕێز و ڕێوڕەسمی تایبەت بە ئاڵاکانی فەوج و ئاڵای یەکێتی بە نەگونجاو دادەنرێت. ==== ئاڵای یەکێتیی سکۆتلەندی ==== [[پەڕگە:BeaumontScottishUnionFlag.png|alt=خاچی سپی بە ڕوونی لە سەرووی خاچی سووری لێوار سپی لەسەر پاشبنەمای شین دەبینرێت.|وێنۆک|ئاڵای یەکێتیی سکۆتلەندی کە لە وەشانی ١٧٠٤ی «دۆخی ئێستای گەردوون»دا کێشراوە.]] لەکاتی ناڕەزایەتیدان بەرامبەر بە دیزاینی ئاڵای یەکێتیی پەسەندکراو لە ساڵی ١٦٠٦دا، کە تێیدا خاچی سانت جۆرج لە سەرووی خاچی سانت ئەندرووەوە بوو، ژمارەیەک لە خاوەن و سەرۆکی کەشتییە بازرگانییەکان لە [[شانشینی سکۆتلەندا]] پرسەکەیان لەگەڵ [[جۆن ئێرشکین، ١٩یەمین ئێرڵی مار|جۆن ئێرشکین، ١٩یەمین ئێرڵی ماردا]] ورووژاند، و لە لایەن ئەوەوە ھان دران کە نامەیەکی سکاڵا بۆ جەیمسی شەشەم بنێرن، لە ڕێگەی [[ئەنجومەنی تایبەتی سکۆتلەندا|ئەنجومەنی تایبەتی سکۆتلەنداوە]]، کە تێیدا ھاتبوو: {{blockquote|text=پاشای ھەرە پیرۆز. ژمارەیەکی زۆر لە سەرۆک و خاوەن کەشتییەکانی ئەم شانشینییەی جەنابت زۆر بە توندی سکاڵایان لای ئەنجومەنی جەنابت کردووە کە شێوە و نەخشی ئاڵاکانی کەشتییەکان، کە بۆ ئێرە نێردراون و فەرمان دراوە لە لایەن ڕەعەیەتانی ھەردوو شانشینەکەوە وەربگیرێن و بەکار بھێنرێن، زۆر زیانبەخشە بۆ ئازادی و شکۆمەندیی ئەم دەوڵەتە و دەبێتە ھۆی بێڕێزی بەم نەتەوەیە لە ھەر شوێنێکی دەرەوەی دەریا کە ئاڵاکە بشەکێتەوە چونکە، ھەروەک جەنابی پیرۆزت دەبینیت، خاچی سکۆتلەندی، کە پێی دەوترێت خاچی سانت ئەندروو، دوو جار دابەش کراوە، و خاچی ئینگلیزی، کە پێی دەوترێت سانت جۆرج، بە تەواوی و بە ناو خاچی سکۆتلەندیدا کێشراوە، کە بەوەش تەڵخ کراوە و ھیچ نیشانە یان شوێنەوارێکی نیشانی سکۆتلەندی نابینرێت. ئەمە دەبێتە ھۆی ھەندێک ھەست و ناڕەزایەتی لە نێوان ڕەعەیەتانی جەنابتدا، و دەترسێین کە ھەندێک ناڕەحەتی لە نێوانیاندا دروست بێت، چونکە پیاوانی دەریاوانمان ناتوانرێت ڕازی بکرێن ئەو ئاڵایە وەک ئەوەی دانراوە وەربگرن. ئەوان دوو ڕەشنووس و نەخشی نوێیان کێشاوە وەک بێلایەنترین بۆ ھەردوو شانشینەکە کە پێشکەش بە ئەنجومەنیان کردووە، و داوای پەسەندکردنی ھەمانمان کردووە؛ بەڵام ئێمە ئەوەمان بۆ بڕیاری پاشایانەی جەنابت جێھێشتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hulme |یەکەم=Edward. F. |سەردێڕ=The flags of the world: their history, blazonry and associations |ناونیشان=https://archive.org/stream/flagsofworldthei00hulmiala/flagsofworldthei00hulmiala_djvu.txt |format=txt |ساڵ=١٨٩٧|بڵاوکەرەوە=F. Warne & co. |پەڕە=١٥٢}}</ref>}} ئەگەرچی ئەو بەڵگەنامانەی لەگەڵ ئەم سکاڵایەدا بوون و ڕەشنووسی دیزاینە جێگرەوەکانیان تێدابوو ون بوون، بەڵام بەڵگە ھەیە، لانی کەم لەسەر کاغەز، لەسەر جۆرێکی سکۆتلەندیی نافەرمی، کە تێیدا خاچی سکۆتلەندی لە سەرەوە بووە. ھۆکار ھەیە بۆ بیرکردنەوە لەوەی کە ئاڵای پارچەیی ئەم دیزاینە لە ماوەی سەدەی ١٧یەمدا بۆ بەکارھێنانی نافەرمی لەسەر کەشتییە سکۆتلەندییەکان لە دەریادا بەکار ھێنراون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bartram|یەکەم=Graham|سەردێڕ=British Flags & Emblems|بڵاوکەرەوە=Flag Institute/Tuckwell|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٢٣٢-٢٩٧-٤|پەڕە=١٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Crampton|یەکەم=William|سەردێڕ=Flags of the World|ساڵ=١٩٩٢}}</ref><ref name="Smith 1973">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Smith |یەکەم=Whitney |ساڵ=١٩٧٣|سەردێڕ=Title unknown |journal=The Flag Bulletin |بڵاوکەرەوە=Flag Research Center}}</ref> دیزاینی ئەم ئاڵایە ھەروەھا لە وەشانی ١٧٠٤ی «دۆخی ئێستای گەردوون» لە لایەن [[جۆن بیومۆنت (زەویناس)|جۆن بیومۆنتەوە]] وەسف کراوە، کە وەک پاشکۆیەک «نیشانەکان، ڕەنگەکان یان ئاڵاکانی کەشتییەکان لە دەریادا: سەر بە چەندین میر و دەوڵەتن لە جیھاندا»ی تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Beaumont|یەکەم=John|سەردێڕ=The Present State of the Universe ...|بڵاوکەرەوە=Benj. Motte|ساڵ=١٧٠٤|پەڕە=١٦٤|بەستەری نووسەر=John Beaumont (geologist)|orig-date=1701}}</ref> [[پەڕگە:Edinburgh_Castle_John_Slezer_trimmed.jpg|alt=نەخشی قەڵایەک لەسەر لووتکەی گردێکی بەرز، لەژێر ناونیشانی «دیمەنی باکووری ڕۆژھەڵاتی قەڵای ئێدینبەرە». لەسەر قەڵاکە ئاڵایەکی گەورەی یەکێتی دەشەکێتەوە کە بەشی خاچی سکۆتلەندیی ئاڵاکە دیارترین بەشیەتی.|چەپ|وێنۆک|[[جۆن سلێزەر|سلێزەر]] [[قەڵای ئێدینبەرە]] دەوروبەری ١٦٩٣ کە ئاڵای یەکێتیی سکۆتلەندی نیشان دەدات<ref name="slezer">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://digital.nls.uk/slezer/engraving.cfm?sl=59 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢ |وێبگە=[[National Library of Scotland]] |سەردێڕ=The North East View of Edinburgh Castle |department=Slezer's Scotland |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180104153449/http://digital.nls.uk/slezer/engraving.cfm?sl=59 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>]] لە سەر وشکانی، بەڵگەی پشتڕاستکردنەوەی بەکارھێنانی ئەم ئاڵایە لە نیشاندانی [[قەڵای ئێدینبەرە]] لە لایەن [[جۆن سلێزەر|جۆن سلێزەرەوە]] دەردەکەوێت، لە زنجیرە نەخشەکانی بە ناوی «سیاترووم سکۆتیای»، دەوروبەری ١٦٩٣. لە وەشانەکانی دواتری «سیاترووم سکۆتیای»دا دەرکەوتووە، نەخشی «دیمەنی باکووری ڕۆژھەڵاتی قەڵای ئێدینبەرە» وەشانی «سکۆچی» (بۆ بەکارھێنانی سیفەتی گونجاوی ئەو سەردەمە) ئاڵای یەکێتی نیشان دەدات کە لەسەر بەشی کۆشکی قەڵاکە دەشەکێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Slezer|یەکەم١=John|سەردێڕ=Theatrum Scotiae|دوایین٢=Sibbald|یەکەم٢=Robert|دوایین٣=Swall|یەکەم٣=Abel|بڵاوکەرەوە=John Leake|ساڵ=١٦٩٣|پەڕە=١١٤|بەستەری نووسەر=John Slezer}}</ref> لەسەر نەخشی «دیمەنی باکووری شاری ئێدینبەرە»، ئاڵاکە نادیارە.<ref name="north prospect">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://digital.nls.uk/slezer/engraving.cfm?sl=58 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140219165700/http://digital.nls.uk/slezer/engraving.cfm?sl=58 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|وێبگە=[[National Library of Scotland]] |سەردێڕ=The North Prospect of the City of Edenburgh |department=Slezer's Scotland}}</ref> لە ١٧ی نیسانی ١٧٠٧دا، دوو ھەفتە پێش ئەوەی [[کردەوەکانی یەکێتیی ١٧٠٧]] بکەونە بواری جێبەجێکردنەوە، و دوای ئەوەی سێر [[ھاینری سانت جۆرجی گەنجتر]]، [[گارتێر کینگ ئۆف ئاڕمس]]، چەندین دیزاینی ئاڵای پێشکەش بە [[ئان، شاژنی بەریتانیای مەزن|شاژن ئان]] و [[ئەنجومەنی تایبەتی ئینگلتەرا]] کردبوو بۆ لێکۆڵینەوە، ئاڵاکە بۆ ئەو وڵاتەی کە بەم زووانە یەکدەگرێت و دەبێتە [[شانشینی بەریتانیای مەزن]] ھەڵبژێردرا. بە پێشنیاری نوێنەرانی سکۆتلەندییەکان، ئەو دیزاینانەی بۆ لێکۆڵینەوە دانرابوون ئەو وەشانی ئاڵای یەکێتیەی لەخۆگرتبوو کە خاچی سانت ئەندرووی لە سەرەوە نیشان دەدا؛ کە وەک «ئاڵای یەکێتیی سکۆتلەندییەکان کە دەوترێت لە لایەن سکۆتلەندییەکانەوە بەکار دەھێنرێت» ناسرابوو.<ref name="de Burton">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Simon|دوایین=de Burton|سەردێڕ=How Scots lost battle of the standard|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=Johnston Press plc|ناونیشان=http://www.encyclopedia.com/doc/1P2-18715263.html|ئیش=The Scotsman|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٩}} {{Dead link|date=April 2012|bot=H3llBot}}</ref> بەڵام، شاژن و ئەنجومەنەکەی ھەوڵە ڕەسەنەکەی سێر ھاینرییان پەسەند کرد، کە ژمارە «یەک» بوو.<ref name="de Burton" /> دەستنووسێک کە لە ساڵی ١٧٨٥دا لە لایەن ویلیام فۆکسەوە کۆکراوەتەوە و لە دەستی [[سەنتەری توێژینەوەی ئاڵا|سەنتەری توێژینەوەی ئاڵادایە]]، لاپەڕەیەکی تەواوی تێدایە کە ئاڵای «یەکێتیی سکۆتلەندی» نیشان دەدات. ئەمە دەتوانێت ئەوە بگەیەنێت کە ھێشتا ھەندێک بەکارھێنانی وەشانێکی سکۆتلەندی پێش زیادکردنی خاچی سانت پاتریک بۆ ئاڵای یەکێتی لە ساڵی ١٨٠١دا ھەبووە.<ref name="Smith 1973" /> === دوای ١٨٠١ === [[پەڕگە:British_flag_flown_from_HMS_Spartiate_during_the_Battle_of_Trafalgar.jpg|وێنۆک|ئاڵای یەکێتی کە لە کەشتیی ئێچ-ئێم-ئێس سپارتیێت لە کاتی [[جەنگی ترافالگار]] (١٨٠٥) شەکایەوە، کە دیزاینی ئاڵای ١٨٠١ نیشان دەدات]] ئاڵای یەکێتیی ئێستا و دووەم لە ١ی کانوونی دووەمی ١٨٠١ەوە دەست پێ دەکات لەگەڵ [[کردەوەی یەکێتیی ١٨٠٠]]، کە [[شانشینی بەریتانیای مەزن]] و [[شانشینی ئیرلەندا|شانشینی ئیرلەندای]] یەکخست بۆ پێکھێنانی [[شانشینی یەکگرتووی بەریتانیای مەزن و ئیرلەندا]]. دیزاینە نوێیەکە خاچێکی سووری [[خاچ (نیشانەناسی)|خواری]] بۆ زیاد کرا، [[خاچی سانت پاتریک]] (کە لە نیشانی خێزانی [[خێزانی فیتزجێراڵد|فیتزجێراڵدی]] [[نۆرمانەکان لە ئیرلەندا|ئینگلیزیی کۆنەوە]] سەرچاوە دەگرێت نەک ڕاستەوخۆ لە سانتەکە خۆیەوە)،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hayes-McCoy|یەکەم=Gerard Anthony|سەردێڕ=A history of Irish flags from earliest times|بڵاوکەرەوە=Academy Press|ساڵ=١٩٧٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٠٦١٨٧-٠١-٢|editor-last=Ó Snodaigh|editor-first=Pádraig|editor-link=Pádraig Ó Snodaigh|شوێن=Dublin|پەڕە=٣٨|بەستەری نووسەر=Gerard Anthony Hayes-McCoy}}</ref> بۆ ئیرلەندا. ئەمە ڕەنگەکانی لەگەڵ خاچی سانت ئەندروودا [[پێچەوانەکردنی ڕەنگەکان|پێچەوانە کراوەتەوە]]، بە جۆرێک کە سوورەکە ھەمیشە بە دوای سپییەکەدا دێت بە ئاڕاستەی کاتژمێر. ئەم ڕێکخستنە داواکارییەکی ناساندووە بۆ نیشاندانی ئاڵاکە بە «لای دروست بۆ سەرەوە» (بڕوانە [[ئاڵای شانشینی یەکگرتوو#تایبەتمەندییەکان|تایبەتمەندییەکان بۆ بەکارھێنانی ئاڵا]] لە سەرەوە). ھەروەک خاچە سوورەکە، خاچە سوورە خوارەکەش بە لێوارێکی سپی لە کێڵگە شینەکە جیا کراوەتەوە.<ref name="Flagsofworld" /> ئەم لێوارە بۆ ھاوسەنگی لەسەر بەشە سپییەکەی خاچەکە دووبارە کراوەتەوە، کە بەو ھۆیەوە پانتر لە بەشە سوورەکە دەردەکەوێت. لێواری خاچی سانت جۆرج سوورەکەی لە سووری خاچە خوارەکە جیا دەکاتەوە. ==== بیروبۆچوونەکان لەسەر ئاڵا دوای دامەزراندنی دەوڵەتی ئازادی ئیرلەندا ==== کاتێک [[پەیماننامەی ئینگلیزی-ئیرلەندی]] لە ٦ی کانوونی دووەمی ١٩٢١دا کۆتایی پێ ھات و دروستبوونی [[دەوڵەتی ئازادی ئیرلەندا|دەوڵەتی ئازادی ئیرلەندای]] نوێ پێشبینییەکی نزیک بوو، پرسیارێک دروست بوو کە ئایا خاچی سانت پاتریک دەبێت لە ناو ئاڵای یەکێتیدا بمێنێتەوە یان نا. تەلەڤیزیۆنی «[[نیویۆرک تایمز]]» لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٢٢دا ڕای گەیاند: {{blockquote|text=لە [[کۆلێژی ئاڕمس]]دا ڕاگەیەندرا کە ھەندێک دەستکاری لەژێر لێکۆڵینەوەدان و ئەگەر ھەر کردەوەیەک ئەنجام بدرێت ئەوا لە لایەن پاشاوە لە ناو ئەنجومەندا دەبێت. ھیچ کارێکی پەرلەمانی پێویست نابێت. شارەزایانی نیشانەناسی دەڵێن گۆڕانکاری لە نیشانەکاندا زۆر گرانە. چەند ساڵێک لەمەوبەر داواکارییەک لە لایەن ئیرلەندییەکانەوە ھەبوو کە پاشبنەمای شینی چەنگی زێڕین لەسەر پۆستەری شاھانە بگۆڕدرێت بۆ سەوز. لەو کاتەدا مەزندە کرا کە تێچووی ئەو گۆڕانکارییە لانی کەم ٢,٠٠٠,٠٠٠ پاوەند دەبێت. لابردنی ھەموو ئاماژەیەک بۆ ئیرلەندا لە یۆنیون جاک و نیشانە شاھانەیییەکان زۆر گرانتر دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1922/01/14/109830879.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210308091829/https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1922/01/14/109830879.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=May Alter The Union Jack |newspaper=[[The New York Times]] |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٢٢}}</ref>}} ھەندێک بیروبۆچوون لەسەر ئەم بابەتە لە داگیرگە بەریتانییەکانیشدا ھەبوو، یەکێک لە ڕۆژنامەکانی نیووزیلەندا ڕای گەیاند کە: {{blockquote|text=...لابردنی خاچی سانت پاتریک دوای ١٢٠ ساڵ دەرکەوتنی ئاڵاکە دەگۆڕێت. بێگومان دەبێتە ئاڵایەک کە لەژێریدا سەرکەوتنی گەورە لە سەدەی حەڤدەیەم و ھەژدەیەمدا بەدەست ھاتووە، بەڵام بۆ زۆربەی بیرکردنەوەکان زیانێکی ھەستیی گەورە دەبێت. پێدەچێت لابردنەکەی بە تەواوی پێویست نەبێت. گۆڕانکارییە ئەگەرییەکانی تر بریتین لە ھەڵوەشاندنەوەی نازناوی شانشینی یەکگرتوو، و لابردنی چەنگەکە لە پۆستەری شاھانە و نیشانی دەوڵەتی، و دانانی ھێمای ئولستەر لەبری ئەوە.<ref name="ashburton">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Signs of Heraldry |ناونیشان=http://paperspast.natlib.govt.nz/cgi-bin/paperspast?a=d&cl=search&d=AG19211213.2.31.5&srpos=2&e=-------10--1----2%22Irish+Free+State%22-all |newspaper=[[Ashburton Guardian]] |بەرگ=XLII |issue=9409 |ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٢١|پەڕە=٥|بڵاوکەرەوە=[[National Library of New Zealand]] |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref>}} بەڵام، ئەو ڕاستییەی کە ئەگەری ھەبوو [[ئیرلەندی باکوور]] لە ناو شانشینی یەکگرتوودا بمێنێتەوە، بنەمایەکی باشتر بوو بۆ ھێشتنەوەی خاچی سانت پاتریک لە ناو ئاڵای یەکێتیدا. لەم بارەیەوە، سێر [[جەیمس کرەیگ]]، [[سەرۆک وەزیرانی ئیرلەندی باکوور]] لە کانوونی یەکەمی ١٩٢١دا ئاماژەی بەوە کرد کە ئەو و حکوومەتەکەی «دڵخۆشن بەوەی بیر دەکەنەوە کە بڕیارەکەمان [بۆ مانەوە وەک بەشێک لە شانشینی یەکگرتوو] پێویستیی شێواندنی ئاڵای یەکێتی لادەبات.»<ref name="ulster">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Position of Ulster|ناونیشان=http://paperspast.natlib.govt.nz/cgi-bin/paperspast?a=d&cl=search&d=AG19211216.2.25.5&srpos=14&e=-------10--11----2%22Irish+Free+State%22-all|newspaper=[[Ashburton Guardian]]|بەرگ=XLII|issue=9413|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٢١|پەڕە=٥|بڵاوکەرەوە=[[National Library of New Zealand]]|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> ئەگەرچی لە ناو شانشینی یەکگرتوودا مانەوە، بەڵام حکوومەتە نوێیەکەی ئیرلەندی باکوور دەستبەرداری خاچی سانت پاتریک بوو لەپێناو [[ئاڵای ئولستەر|ئاڵایەکی نوێ]] کە لە [[خێزانی بێرک|نیشانی خێزانی بێرکەکان]]، ئێرڵەکانی ئولستەر، وەرگیرابوو و زۆر لە خاچی سانت جۆرجی ئینگلتەرا دەچوو. لە کۆتاییدا، کاتێک لە ٧ی کانوونی دووەمی ١٩٢٢دا (ڕۆژێک دوای دامەزراندنی دەوڵەتی ئازادی ئیرلەندا) لە [[وەزیری ناوخۆی بەریتانیا]] پرسرا کە ئایا گارتێر کینگ ئۆف ئاڕمس «ھیچ ڕێسایەک سەبارەت بە ئاڵای نیشتمانی لە ئەنجامی تێپەڕاندنی یاسای دەستووری دەوڵەتی ئازادی ئیرلەندا دەردەکات»، وەڵامەکەی نەخێر بوو و ئاڵاکە ھەرگیز نەگۆڕدرا.<ref>{{cite Hansard|title=National Flag (Irish Free State)|house=House of Commons|date=7 December 1922|volume=159|column_start=2015W|column_end=2016W|url=https://api.parliament.uk/historic-hansard/written-answers/1922/dec/07/national-flag-irish-free-state|access-date=14 August 2013|archive-date=24 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121224034625/http://hansard.millbanksystems.com/written_answers/1922/dec/07/national-flag-irish-free-state|url-status=live}}</ref> پرسیارێکی «کاتژمێری پرسیار» لە ساڵی ١٩٦١دا باسی ورووژاندنی بابەتی لابردنی خاچی سانت پاتریکی لەگەڵ حکوومەتی بەریتانیا کرد؛ فرانک ئایکێن، [[وەزیری کاروباری دەرەوە و بازرگانی|وەزیری دەرەوەی ئیرلەندا]]، ڕەتی کردەوە «کات لەسەر مشتومڕە نیشانەناسییەکان بەفیڕۆ بدات».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئابی ١٩٦١|ناونیشان=https://www.oireachtas.ie/en/debates/debate/dail/1961-08-03/17/|وێبگە=[[Oireachtas]]|پەڕە=١٨|سەردێڕ=Ceisteanna—Questions. Oral Answers. – Cross of St. Patrick on British Flag|بەرگ=١٩١|ژمارە=١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250423222628/https://www.oireachtas.ie/en/debates/debate/dail/1961-08-03/17/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==== سەدەی ٢١ەم ==== [[پەڕگە:Union_Flag_(including_Wales).svg|وێنۆک|یەکێک لە پێشنیارەکان بۆ دووبارە دیزاینکردنەوەی ئاڵای یەکێتی بە زیادکردنی ئەژدیھای سووری ناو [[ئاڵای وێڵز]] لە ناوەڕاستدا]] نەبوونی ھیچ ھێمایەکی وێڵزی یان ڕەنگەکانی لە ئاڵاکەدا دەرەنجامی ئەوەیە کە وێڵز لەو کاتەی کە [[ئاڵای بەریتانیای مەزن]] لە ساڵی ١٦٠٦دا دروست کرا، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە شانشینی ئینگلتەرا ھەژمار دەکرا. لەبەر ئەوەی ھیچ توخمێکی وێڵزی لە ناو ئاڵای یەکێتیدا نییە، [[ئەندامی پەرلەمانی بەریتانیا|ئەندامی پەرلەمانی]] [[پارتی کرێکاران (شانشینی یەکگرتوو)|پارتی کرێکارانی]] [[ڕێکسھام]] [[یان لوکاس]] لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧دا لە دیبەیتێکی [[ئەنجومەنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو|ئەنجومەنی گشتیدا]] پێشنیاری کرد کە ئاڵای یەکێتی لەگەڵ [[ئاڵای وێڵز]] تێکەڵ بکرێت بۆ ڕەنگدانەوەی پێگەی وێڵز لە ناو شانشینی یەکگرتوودا، و [[ئەژدیھای وێڵزی|ئەژدیھای سوور]] بۆ شێوازی سوور، سپی و شینی ئاڵای یەکێتی زیاد بکرێت.<ref name="welsh">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7114248.stm|سەردێڕ=Welsh dragon call for Union flag|بڵاوکەرەوە=BBC|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}}</ref> ئەو وتی کە ئاڵای یەکێتی لە ئێستادا تەنھا نوێنەرایەتیی سێ نەتەوەکەی تری شانشینی یەکگرتوو دەکات، و [[وەزارەتی کلتوور، میدیا و وەرزش (شانشینی یەکگرتوو)|وەزیری کلتوور، پیشەسازییە داھێنەرەکان و گەشتیاری]] [[مارگرێت ھۆدج]] دانی بەوەدا نا کە لوکاس خاڵێکی ڕەوای بۆ دیبەیت ورووژاندووە. ئەو وتی، «حکوومەت خوازیارە ئاڵای یەکێتی بکاتە ھێمایەکی ئەرێنی بۆ بەریتانیبوون کە ڕەنگدانەوەی ھەمەجۆریی وڵاتەکەمان بێت لەمڕۆدا و خەڵک ھان بدات شانازی بە ئاڵاکەمانەوە بکەن.» ئەم پێشھاتە بووە ھۆی دەستپێکردنی پێشبڕکێی دیزاین لەگەڵ بەشداربووان لە سەرتاسەری جیھانەوە.<ref name="face">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1572168/The-new-face-of-Britain-Flag-poll-results.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1572168/The-new-face-of-Britain-Flag-poll-results.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|سەردێڕ=The new face of Britain Flag poll results|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|یەکەم=Matthew|دوایین=Moore}}{{cbignore}}</ref> لە ماوەی بەرەو [[گشتپرسیی سەربەخۆییی سکۆتلەندا، ٢٠١٤|گشتپرسیی سەربەخۆییی سکۆتلەندای ٢٠١٤]]، چەندین پێشنیاری نافەرمی کرا بۆ ئەوەی چۆن دەکرێت ئاڵاکە بەبێ خاچی سانت ئەندروو دووبارە دیزاین بکرێتەوە ئەگەر سکۆتلەندا یەکێتییەکە بەجێبھێڵێت. بەڵام، لەبەر ئەوەی سکۆتلەندا دژی سەربەخۆیی دەنگی دا، ئەو بابەتە دروست نەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Judah |یەکەم١=Sam |ڕێکەوت=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-25205017 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=BBC |سەردێڕ=What would the union jack look like if the Scottish bit were removed?}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/galleryguide/0,,184378,00.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=The Guardian |سەردێڕ=The Union Jack: your designs}}</ref> == پێگە لە شانشینی یەکگرتوودا == [[پەڕگە:The_Union_Jack_Flag_MOD_45153521.jpg|وێنۆک|ئاڵای یەکێتیێک کە لەسەر دارەجاکێکی کەشتییەکی جەنگیی ھێزی دەریاییی شاھانە دەشەکێتەوە، ٢٠١١]] ئاڵای یەکێتی وەک [[جاک (ئاڵا)|جاک]] لە لایەن کەشتییە جەنگییە فەرمییەکان و ژێردەریاکانی [[ھێزی دەریاییی شاھانە]]، و لە لایەن کەشتییە فەرمییەکانی [[سوپای بەریتانیا]] و ھێزی ئاسمانیی شاھانە بەکار دەھێنرێت. کاتێک لەنگەریان گرتووە یان لە تەنیشت بەندەرن، لەسەر [[دارەجاک]] لە پێشەوەی کەشتییەکە دەشەکێندرێتەوە. کاتێک کەشتییەک لە ڕێگادایە، ئاڵای یەکێتی تەنھا ئەو کاتە لەسەر دارەجاکەکە دەشەکێندرێتەوە کە کەشتییەکە بۆ بۆنەیەکی تایبەت ڕازێنرابێتەوە، وەک ڕۆژی لەدایکبوونی فەرمیی پاشا. ئاڵای یەکێتی لەسەر ستوونی کەشتییەک دەپۆشرێت بۆ نیشاندانی ئامادەبوونی [[ئەدمیراڵی فەوج (ھێزی دەریاییی شاھانە)|ئەدمیراڵی فەوج]]، لۆردە یەکەمە دەریایییەکانی پێشوو و ئەو [[ئەدمیراڵ|ئەدمیراڵانەی]] کە [[سەرۆکی دەستەی بەرگری (شانشینی یەکگرتوو)|سەرۆکی دەستەی بەرگری]] بوون یان لە ئێستادا ھەن. لەو ڕۆژەی کە بڕیارە [[دادگای سەربازی]] تێیدا کۆببێتەوە، ئاڵای یەکێتی دەبێت لە شوێنێکی بەرز یان لەسەر ستوونی ئاڵا بەپێی پێویست بەرز بکرێتەوە و کاتێک ئاڵاکان بەرز دەکرێنەوە دەبێت تۆپێک بتەقێنرێت، یان لەو کاتەی کە نیشانەکە دەدرێت ئەگەر فەرمان بە دادگاکە درا دەستبەجێ کۆببێتەوە.<ref name="FOTWsea">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٧|ناونیشان=https://cd.royalnavy.mod.uk/-/media/rnweb/footer-pages-documents-and-images/brd_2_bookv6.pdf?rev=c3db9c181ea74574b7dd074ed3471c45 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=royalnavy.mod.uk |سەردێڕ=BRd 2 - Queen's Regulations for the Royal Navy}}</ref> پۆستەری شاھانە کاتێک دەشەکێندرێتەوە کە خاوەن شکۆ سواری کەشتییەکی جەنگی دەبێت. کاتێک ئەندامانی تری خێزانی شاھانە سواری کەشتی دەبن، ئەوا پۆستەری تایبەتی خۆیان دەشەکێننەوە، کە زۆربەی کات وەشانێکی دەستکاریکراوی پۆستەری شاھانەیە. ھیچ یاسایەک تێنەپەڕیوە کە ئاڵای یەکێتی بکاتە ئاڵای نیشتمانیی شانشینی یەکگرتوو: لە ڕێگەی پێشینەوە بووە بە یەکێک. یەکەم دانپێدانانی تۆمارکراوی وەک ئاڵای نیشتمانی لە ساڵی ١٩٠٨دا بوو، کاتێک لە پەرلەماندا ڕاگەیەندرا کە «ئاڵای یەکێتی دەبێت وەک ئاڵای نیشتمانی ھەژمار بکرێت».<ref name=":0" /> لێدوانێکی ڕاشکاوانەتر لە لایەن [[وەزیری ناوخۆی بەریتانیا]] سێر [[جۆن گیلمۆر، دووەم بارۆنێت|جۆن گیلمۆر]] لە ساڵی ١٩٣٣دا درا کاتێک ڕای گەیاند کە «ئاڵای یەکێتی ئاڵای نیشتمانییە و دەکرێت بە شێوەیەکی گونجاو لە لایەن ھەر ڕەعەیەتێکی بەریتانییەوە لەسەر وشکانی بشەکێندرێتەوە.»<ref>[https://publications.parliament.uk/pa/cm200708/cmhansrd/cm080205/debtext/80205-0004.htm Official Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161026002232/http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200708/cmhansrd/cm080205/debtext/80205-0004.htm|date=26 October 2016}} (''[[Hansard]]''), [https://api.parliament.uk/historic-hansard/commons/1933/jun/27/union-flag 27 June 1933; Vol. 279, c. 1324.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160208033652/http://hansard.millbanksystems.com/commons/1933/jun/27/union-flag|date=8 February 2016}}</ref> [[پەڕگە:Union_Jacks_in_Godalming_-_geograph.org.uk_-_3028373.jpg|وێنۆک|ئاڵای یەکێتیەکان لەسەر دوو دارە ئاڵا کە لە باڵەخانەیەک لە [[سێرەی]] ھەڵواسراون، ٢٠١٢]] بەکارھێنانی شارستانی لەسەر وشکانی ڕێگەپێدراوە، بەڵام بەکارھێنانی ئاڵا دەستکارینەکراوەکە لە دەریادا تەنھا بۆ کەشتییە سەربازییەکان سنووردارە. بەکارھێنانی بێ مۆڵەتی ئاڵاکە لە سەدەی ١٧یەمدا بۆ دوورکەوتنەوە لە پێدانی باجی بەندەر—کە ئیمتیازێک بوو تەنھا بۆ کەشتییەکانی ھێزی دەریایی سنووردار بوو—بووە ھۆی ئەوەی جێگرەوەکەی جەیمس، [[چارڵزی یەکەمی ئینگلتەرا]]، فەرمان بدات کە بەکارھێنانی ئاڵاکە لەسەر کەشتییە دەریایییەکان تەنھا بۆ کەشتییەکانی جەنابی پاشا سنووردار بێت «لەژێر سزای ناڕەزایەتیی توندی ئێمەدا.»<ref name="Perrin 59" /> ئەمە وەک سەرپێچییەکی تاوانکاری لە ژێر یاسای کەشتیوانی بازرگانیی ساڵی ١٩٩٥دا دەمێنێتەوە<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=The Merchant Shipping Act 1995 (1995 c. 21) |ساڵ=١٩٩٥|ناونیشان=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1995/21/section/2 |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠١٥|لە=section 2 |شوێن=London |بڵاوکەرەوە=The National Archives}}</ref> بۆ نیشاندانی ئاڵای یەکێتی (جگە لە «پایڵت جاک»—بڕوانە خوارەوە) لە کەشتییەکی بەریتانییەوە. کەشتییە دەریایییەکان [[نیشانەی سپی]] دەشەکێننەوە، کەشتییە بازرگانی و تایبەتەکان دەتوانن [[نیشانەی سوور]] بشەکێننەوە، و ئەوانی تر بە مۆڵەتی تایبەت وەک یانەکانی یەختی دەریایی دەتوانن [[نیشانەی شین]] بشەکێننەوە. ھەموو نیشانە ڕەنگاوڕەنگەکان ئاڵای یەکێتییان وەک بەشێک لە دیزاینەکەیان تێدایە. [[دادگای لۆرد لیۆن]]، کە خاوەنی دەسەڵاتی یاسایییە لە بابەتە نیشانەناسییەکاندا لە سکۆتلەندا، پشتڕاستی دەکاتەوە کە ئاڵای یەکێتی «ئاڵای دروستە بۆ ھەموو ھاووڵاتیان و دەستە بازرگانییەکانی شانشینی یەکگرتوو تا بیبەکێننەوە بۆ نیشاندانی دڵسۆزی و نەتەوەییبوونیان.»<ref name="lordlyon">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lyon-court.com/lordlyon/218.183.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180425184926/http://www.lyon-court.com/lordlyon/218.183.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|وێبگە=[[The Court of the Lord Lyon]] |سەردێڕ=The Union Flag}}</ref> لە ٥ی شوباتی ٢٠٠٨دا، ئەندامی پەرلەمانی [[پارتی پارێزگاران (شانشینی یەکگرتوو)|پارتى پارێزگاران]] [[ئەندرێو ڕۆسیندێڵ]] پڕۆژەیاسای «ئاڵای یەکێتی»ی وەک [[پڕۆژەیاسای ئەندامی تایبەت]] لە ژێر «یاسای دە خولەک»دا لە [[ئەنجومەنی گشتیی شانشینی یەکگرتوو|ئەنجومەنی گشتیدا]] ناساند. پڕۆژەیاساکە ھەوڵی دەدا پێگەی ئاڵای یەکێتی وەک ئاڵای نیشتمانیی شانشینی یەکگرتوو لە یاسادا فەرمی بکات، تاوەکوو بەربەستە یاسایییەکان بۆ شەکاندنەوەی بەردەوامی لادەبات. پڕۆژەیاساکە تا کۆتاییی ئەو [[خولی یاسادانان|خولی پەرلەمانە]] نەگەیشتە خوێندنەوەی دووەمی خۆی.<ref name="bill">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٠٨|ناونیشان=http://services.parliament.uk/bills/2007-08/unionflag.html |وێبگە=UK Parliament |سەردێڕ=Union Flag Bill 2007–08}}</ref> پڕۆژەیاساکە وشەی «ئاڵای یەکێتی (کە بە شێوەیەکی باو بە ئاڵای یەکێتی ناسراوە)»ی لە بڕگەی ١(١)دا بەکار ھێنابوو، بەڵام لە شوێنەکانی تریدا زاراوەی «ئاڵای یەکێتی» بەکار دەھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|ناونیشان=https://publications.parliament.uk/pa/cm200708/cmbills/065/08065.i-i.html |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=UK Parliament |سەردێڕ=Union Flag Bill |بڵاوکەرەوە=House of Commons}}</ref> === ڕۆژانی ئاڵا === [[پەڕگە:The_Coldstream_Guards_Troop_Their_Colour_MOD_45165212.jpg|وێنۆک|نیشاندانی ستوونیی ئاڵای یەکێتی لە کاتی نمایشێکدا بۆ [[ڕۆژی لەدایکبوونی فەرمیی پاشا]]]] لە تەممووزی ٢٠٠٧دا، سەرۆک وەزیران [[گۆردۆن بڕاون]] پلانەکانی ئاشکرا کرد بۆ ئەوەی ئاڵای یەکێتی زیاتر لەسەر تەلارە حکوومییەکان بشەکێندرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/politics/6276280.stm|ئیش=[[BBC News]]|سەردێڕ=Brown lifts ban on national flag|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠١٠}}</ref> لەکاتێکدا ڕاوێژکاری لەسەر ڕێنمایییە نوێیەکان بەردەوام بوو، بڕیاری شەکاندنەوەی ئاڵاکە دەکرێت لە لایەن ھەر بەشێکی حکوومییەوە بدرێت. لە ئاداری ٢٠٢١دا، [[حکوومەتی شانشینی یەکگرتوو]] ڕێنمایی نوێی بۆ شەکاندنەوەی ئاڵای یەکێتی لە تەواوی ساڵدا لەسەر تەلارەکانی حکوومەتی شانشینی یەکگرتوو بڵاو کردەوە، مەگەر ئاڵایەکی تری لێ بشەکێندرێتەوە، وەک ئاڵایەکی تری نیشتمانیی شانشینی یەکگرتوو، ئاڵای پارێزگایەک، یان ئاڵاکانی تری گوزارشتکردن لە شانازیی مەدەنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.gov.uk/government/news/union-flag-to-be-flown-on-uk-government-buildings-every-day |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Union flag to be flown on UK Government buildings every day |بڵاوکەرەوە=Government of the United Kingdom}}</ref> پێشتر، ئاڵاکە بە گشتی تەنھا لەسەر تەلارە گشتییەکان لەو ڕۆژانەدا دەشەکایەوە کە ڕۆژی لەدایکبوونی ئەندامانی [[خێزانی شاھانەی بەریتانیا|خێزانی شاھانە]] بوون، یان لە [[ساڵیادی ھاوسەرگیری|ساڵیادی ھاوسەرگیریی]] پاشا یان شاژن، [[ڕۆژی کۆمۆن وێڵس]]، [[ڕۆژی دەستبەکاربوون]]، [[ڕۆژی تاجگوزاری]]، [[ڕۆژی لەدایکبوونی فەرمیی پاشا]]، [[یەکشەممەی یادکردنەوە]]، و لە ڕۆژانی کردنەوەی دەوڵەت و [[خولی یاسادانان#ڕێکاری باو|پەکخستنی]] پەرلەمان. ڕێکخراوە ناحکوومییەکان ڕێگەیان پێ درابوو (و دەدرێت) کە ھەر کاتێک بییانەوێت ئاڵای یەکێتی بشەکێننەوە. ڕێنمایییەکانی ئێستای حکوومەتی شانشینی یەکگرتوو، کە بۆ یەکەمجار لە شوباتی ٢٠١٣دا بڵاو کراوەتەوە و دواجار لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٦دا نوێ کراوەتەوە، ڕای دەگەیەنێت کە تەلارە حکوومییەکان لە شانشینی یەکگرتوودا ھان دەدرێن بۆ ئەوەی لە تەواوی ساڵدا ئاڵای یەکێتی بشەکێننەوە. ھەروەھا ڕۆژە تایبەتەکان دیاری دەکات کە تێیدا دەبێت ئاڵاکە لەم تەلارانەدا بشەکێندرێتەوە.<ref name="FlagFlyingUKGov">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.gov.uk/guidance/designated-days-for-union-flag-flying |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Union Flag flying guidance for UK government buildings |بڵاوکەرەوە=[[Government of the United Kingdom]]}}</ref> تا مانگی ئاداری ٢٠٢٦، ئەو ڕۆژە دیاریکراوانەی کە دەبێت ئاڵای یەکێتی تێیاندا لە تەلارە حکوومییەکانی سەرتاسەری شانشینی یەکگرتوودا بشەکێندرێتەوە بریتین لە:<ref name="FlagFlyingUKGov" /> * دووەم دووشەممەی مانگی ئادار ([[ڕۆژی کۆمۆن وێڵس]]) * ٩ی نیسان (ساڵیادی [[ھاوسەرگیریی شازادە چارڵز و کامێلا پارکەر بۆولز|ھاوسەرگیریی پاشا و شاژن]]) * ٦ی ئایار (ساڵیادی [[تاجگوزاریی چارڵزی سێیەم و کامێلا|تاجگوزاریی پاشا و شاژن]]) * دووەم شەممەی مانگی حوزەیران ([[ڕۆژی لەدایکبوونی فەرمیی پاشا]]) * ٢١ی حوزەیران (ڕۆژی لەدایکبوونی [[ویلیام، شازادەی وێڵز|شازادەی وێڵز]]) * ١٧ی تەممووز (ڕۆژی لەدایکبوونی [[شاژن کامێلا|شاژن]]) * ٨ی ئەیلوول (ساڵیادی دەستبەکاربوونی [[چارڵزی سێیەم|پاشا]]) * دووەم یەکشەممەی مانگی تشرینی دووەم ([[یەکشەممەی یادکردنەوە]]) * ١٤ی تشرینی دووەم (ڕۆژی لەدایکبوونی ڕاستەقینەی پاشا) جگە لەوەش، دەبێت ئاڵاکە لەسەر تەلارە حکوومییەکان لەم ناوچانەی خوارەوە لەم ڕۆژانەدا بشەکێندرێتەوە:<ref name="FlagFlyingUKGov" /> * [[وێڵز]]، ١ی ئادار: [[ڕۆژی سانت دەیڤید]] * [[ئیرلەندی باکوور]]، ١٧ی ئادار: [[ڕۆژی سانت پاتریک]] * [[ئینگلتەرا]]، ٢٣ی نیسان: [[ڕۆژی سانت جۆرج]] * [[سکۆتلەندا]]، ٣٠ی تشرینی دووەم: [[ڕۆژی سانت ئەندروو]] * [[لەندەنی گەورە]]: کردنەوە و پەکخستنی پەرلەمان [[پەڕگە:Union_Jack_at_half_mast,_Island_Harbour_marina,_Isle_of_Wight,_England_(2).jpg|وێنۆک|ئاڵای یەکێتیێک بۆ نیوە داگیراوە دوای [[کۆچی دواییی ئەلیزابێتی دووەم]] لە ئەیلوولی ٢٠٢٢دا]] ئاڵای یەکێتی لە کاتی ڕاگەیاندنی کۆچی دواییی پاشا یان شاژن (جگە لە ڕۆژی ڕاگەیاندن)، یان بە فەرمانی پاشا یان شاژن [[نیوەھێڵ|بۆ نیوە]] دادەگیرێت.<ref name="dcms">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.culture.gov.uk/flagflying/default.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081223232022/http://www.culture.gov.uk/flagflying/default.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[Department of Culture, Media and Sport]] |سەردێڕ=Flag Flying}}</ref> لە ٣٠ی تشرینی دووەم، [[ڕۆژی سانت ئەندروو]]، ئاڵای یەکێتی دەکرێت تەنھا لەو شوێنانەی سکۆتلەندا بشەکێندرێتەوە کە تەلارەکە زیاتر لە دارە ئاڵایەکی ھەبێت—لەو ڕۆژەدا ئاڵای سکۆتلەندا بۆ جێھێشتنی شوێن بۆ ئاڵای یەکێتی دانایەندرێت ئەگەر تەنھا یەک دارە ئاڵا ھەبێت.<ref name="scotland">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشان=http://www.scotland.gov.uk/Topics/People/royal-ceremonial/Flag-Flying-2011 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Flag Flying 2011 |بڵاوکەرەوە=[[Scottish Government]]}}</ref> ئەم جیاوازییە دوای ئەوە دروست بوو کە [[ئەندامی پەرلەمانی سکۆتلەندا|ئەندامانی پەرلەمانی سکۆتلەندا]] گلەییی ئەوەیان کرد کە سکۆتلەندا تەنھا وڵاتە لە جیھاندا کە ناتوانێت ئاڵای نیشتمانیی خۆی لە ڕۆژی نیشتمانیی خۆیدا بشەکێنێتەوە. بەڵام لە ٢٣ی نیسان، ڕۆژی سانت جۆرج، ئاڵای یەکێتیی شانشینی یەکگرتووە کە لەسەر نووسینگە حکوومییەکانی شانشینی یەکگرتوو لە ئینگلتەرا دەشەکێندرێتەوە.<ref name="agree">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/1997980.stm|ئیش=[[BBC News]]|سەردێڕ=Ministers agree flag day review|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٠٢|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> === بەکارھێنان و لەناوبردن === ئاڵای یەکێتی ھیچ پێگەیەکی فەرمیی لە شانشینی یەکگرتوودا نییە، و ھیچ ڕێسایەکی نیشتمانی سەبارەت بە بەکارھێنانی یان قەدەغەکردنی دژی [[بێڕێزیکردن بە ئاڵا]] نییە. لە ئیرلەندی باکوور، [[ڕێساکانی ئاڵا (ئیرلەندی باکوور) ٢٠٠٠]] بەکارھێنانی ئاڵاکە لەسەر تەلارە حکوومییەکان لە ھەندێک بۆنەی دیاریکراودا ڕێک دەخات، کاتێک بۆ نیوە دادەگیرێت، و چۆن لەگەڵ ئاڵاکانی تردا نیشان دەدرێت.<ref>{{cite act|year=2000|number=347|title=The Flags Regulations (Northern Ireland) 2000|url=http://www.legislation.gov.uk/nisr/2000/347/pdfs/nisr_20000347_en.pdf}}</ref> لیژنەی ئاڵاکان و نیشانەناسی، کە [[گرووپێکی پەرلەمانیی ھەموو پارتەکان|گرووپێکی پەرلەمانیی ھەموو پارتەکانە]] و لۆبی بۆ پێوەرە فەرمییەکان دەکەن، لە ساڵی ٢٠١٠دا لەگەڵ [[پەیمانگای ئاڵا]] ھاوبەشییان کرد بۆ بڵاوکردنەوەی کۆمەڵێک ڕێنمایی پێشنیارکراو بۆ نیشاندان و بەکارھێنانی ئاڵاکە وەک ھێمایەک.<ref name="FFitUK">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bartram|یەکەم١=Graham|ناونیشان=http://www.flaginstitute.org/pdfs/Flying_Flags_in_the_United_Kingdom.pdf|سەردێڕ=Flying Flags in the United Kingdom|نووسەر٢=Flags & Heraldry Committee|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Flag Institute|The Flag Institute]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٥١٣٢٨٦-١-٣|شوێن=London|type=PDF|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140611185831/http://www.flaginstitute.org/pdfs/Flying_Flags_in_the_United_Kingdom.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٤}}</ref> ھیچ ڕێگەیەکی دیاریکراو نییە بۆ ئەوەی چۆن ئاڵای یەکێتی بپێچرێتەوە. بەزۆری بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ دەپێچرێتەوە، بە جۆرێک کە لای دارەکە لە دەرەوە بێت، بۆ ئەوەی بە ئاسانی دووبارە بە دارەکە ببەسترێتەوە.<ref name="FFitUK" /><ref name="fotw-canada">{{FOTW|id=ca_prtcl|title=Canadian Flag Etiquette}}</ref> ڕێنمایییەکانی ئەرکەکانی کۆگای ھێزی دەریاییی شاھانە، ماددەی ٤٤٧، کە ڕێکەوتەکەی ٢٦ی شوباتی ١٩١٤یە، دیاری کردووە کە ئەو ئاڵایانەی کە چیتر بۆ خزمەتگوزاری گونجاو نین، دەبێت بۆ پارچەی بچووک دڕێندرابن و وەک پەڕۆی کۆن فڕێ بدرێن، نەک بۆ ڕازاندنەوە بەکار بھێنرێن یان بفرۆشرێن. جیاکارییەکە تەنھا بۆ ئەو ئاڵایانە بوو کە لە کاتی جەنگدا شەکابوونەوە: ئەمانە دەکرا لە چوارچێوە دابنرێن و لە ناو کەشتییەکەدا بپارێزرێن، یان بۆ «شوێنێکی گونجاو» وەک مۆزەخانەیەک بگوازرێنەوە.<ref name="Flagsofworld" /> ==== پێگەی شەرەف ==== بەپێی پڕۆتۆکۆڵی ئاڵای شانشینی یەکگرتوو، ڕێزبەندیی لەپێشینەییی ئاڵاکان لە شانشینی یەکگرتوودا بریتییە لە: [[پۆستەری شاھانەی شانشینی یەکگرتوو|پۆستەرە شاھانەیییەکان]]، ئاڵای یەکێتی، ئاڵای وڵاتی خانەخوێ (ئینگلتەرا، سکۆتلەندا و وێڵز و ھتد)، ئاڵای نەتەوەکانی تر (بە ڕێزبەندیی ئەلفوبێی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]])، [[ئاڵای کۆمۆن وێڵسی نەتەوەکان|ئاڵای کۆمۆن وێڵس]]، ئاڵاکانی پارێزگاکان، ئاڵاکانی شار یان شارۆچکەکان، پۆستەرەکانی نیشانەکان، و ئاڵاکانی ماڵەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.flaginstitute.org/wp/british-flags-2/flying-flags-in-the-united-kingdom/british-flag-protocol/#index29 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200707074916/https://www.flaginstitute.org/wp/british-flags-2/flying-flags-in-the-united-kingdom/british-flag-protocol/#index29 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=UK Flag Protocol – Position of Honour |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==== خاکەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا و پاشکۆکانی تاج ==== ئاڵای یەکێتی ئاڵای نیشتمانیی [[خاکەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا|خاکەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیایە]]، کە بەشێکن لە قەڵەمڕەوی بەریتانیا بە ئاستی جیاوازی خۆبەڕێوەبەریی ناوخۆیی. بە زۆربەی ناوچە کارگێڕییە دانیشتوواندارەکان و خاکەکانی شانشینی یەکگرتوو ئاڵایەکی بێھاوتا بۆ ناوچەکە دراوە، کە بەزۆری [[نیشانەی شین]] یان [[نیشانەی سوور|نیشانەی سوورە]] و بە نیشانەی جیاکەرەوەی خاکەکە نەخشێنراوە. ھەموویان بە جۆرێک ئاڵای یەکێتی دەشەکێننەوە، جگە لە [[ئاڵای گیبرالتار|گیبرالتار]] (جگە لە نیشانەی حکوومی). [[پاشکۆکانی تاج]]، بە پێچەوانەی خاکەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا، لە ڕووی یاسایییەوە بەشێک نین لە شانشینی یەکگرتوو، و ئاڵای یەکێتی لەوێ ئاڵایەکی فەرمی نییە. لە دەرەوەی شانشینی یەکگرتوو، ئاڵای یەکێتی بەزۆری بەشێکە لە [[نیشانە (ئاڵا)|نیشانەیەکی]] تایبەت کە تێیدا لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپی کێڵگەیەکی شین دادەنرێت، لەگەڵ نیشانەیەکی جیاکەرەوە لە لای خوارەوەی ڕاست. کاتێک ئاڵای یەکێتی و ئاڵای خاکەکە پێکەوە دەشەکێندرێنەوە، ئاڵای نیشتمانی ھەمیشە بە جۆرێک ڕێک دەخرێت کە لەپێشینەیی ھەبێت بەسەر ئاڵای خاکەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bartram |یەکەم=Graham |ڕێکەوت=٢٠٠٢|ناونیشان=https://www.naco.uk.com/assets/Uploads/flagprotocol.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=www.naco.uk.com |وتەگێڕانەوە=General Precedence: The Royal Standard; The Personal Flag of HM Queen Elizabeth The Queen Mother; The Personal Flag of HRH The Duke of Edinburgh; The Personal Flag of HRH The Prince of Wales; The Personal Flag of HRH Prince William of Wales; The Personal Flag of HRH The Duke of York; The Personal Flag of HRH The Earl of Wessex; The Personal Flag of HRH The Princess Royal; The Personal Flag of HRH The Duke of Gloucester; The Personal Flag of HRH The Duke of Kent; The Personal Flag of HRH Prince Michael of Kent; The Personal Flag of HRH Princess Alexandra; The Other Members' Standard; The Union Flag; The White Ensign of the Royal Navy; The Ensign of the Royal Air Force; The Blue and Red Ensigns; National Flag of the host constituent nation, crown dependency or over-seas territory; National Flags of England, Scotland, Wales, Crown dependencies and overseas territories; National Flags of other nations (in English alphabetical order); The United Nations Flag; The Commonwealth Flag; The European Union Flag; The British Army Flag; Counties and Metropolitan Cities; Other Cities and Towns; Banners of Arms (both personal and corporate); House Flags |سەردێڕ=A Guide to Flag Protocol in the United Kingdom (An extract from the book "British Flags and Emblems") |بڵاوکەرەوە=The National Association of Civic Officers (NACO)}}</ref> == پێگە لە دەرەوەی شانشینی یەکگرتوودا == === ئوسترالیا === [[پەڕگە:SLNSW_6429_First_Australianborn_Governor_General_Sir_Isaac_Isaccs_takes_the_salute_from_the_steps_of_the_then_new_Parliament_House_his_AidedeCamp_Captain_Bracegirdle_on_left_the_press_photographer_is_Alec_Bell.jpg|وێنۆک|[[ئاڵای ئوسترالیا|نیشانەی ئوسترالی]] و ئاڵای یەکێتی بە شێوەیەکی ستوونی لە [[تەلاری پەرلەمانی پێشووی ئوسترالیا، کانبێرا]] ھەڵواسراون، ١٩٣١]] ئاڵای یەکێتی بە شێوەیەکی فەرمی وەک ئاڵای نیشتمانیی ئوسترالیا تا ساڵی ١٩٥٣ بەکار دەھات، و لەپێشینەیی فەرمیی ھەبوو بەسەر [[ئاڵای ئوسترالیا|نیشانەی شینی ئوسترالیادا]]، ئەگەرچی ئەوەی دووەم لە لایەن حکوومەتەوە و بە شێوەیەکی نافەرمی بەکار دەھێنرا.{{sfn|Kwan|2006|p=10}} خوێندنگەکان ھان دەدران کە ئاڵای یەکێتی بشەکێننەوە بۆ ھاندانی نیشتمانپەروەری بۆ ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا، و ئوسترالیای باشوور لە ساڵانی ١٩١١ تا ١٩٥٦ داوای لە خوێندکاران دەکرد کە بۆ «سڵاوی نیشتمانی» ئاڵای یەکێتی بشەکێننەوە.{{sfn|Kwan|2006|p=8}} بە تێپەڕبوونی کات، نیشانەی شین وەک ئاڵای نیشتمانی بەکار ھات و پەسەند کرا، و بە فەرمی لە ساڵی ١٩٥٣دا لەگەڵ تێپەڕاندنی «[[یاسای ئاڵاکانی ١٩٥٣]]» وەک «ئاڵای نیشتمانیی ئوسترالیا» دیاری کرا.{{sfn|Kwan|2006|p=8}} بەھۆی ھەستیاریی ئەو کەسانەی کە ھێشتا ئاڵای یەکێتییان وەک ئاڵای نیشتمانی ھەژمار دەکرد، یاساکە دیاری کرد کە «کاریگەریی لەسەر ماف یان ئیمتیازی کەسێک نابێت بۆ شەکاندنەوەی ئاڵای یەکێتی».{{sfn|Kwan|2006|p=106}} جگە لەوەش، سەرۆک وەزیرانی ئوسترالیا [[ڕۆبێرت مێنزییز]] بە ئوسترالییەکانی وت کە ئاڵای یەکێتی لەگەڵ ئاڵای نیشتمانیی ئوسترالیا «لە بۆنە دیارەکاندا» پێکەوە دەشەکێندرێنەوە.{{sfn|Kwan|2006|p=8}} ئاڵای یەکێتی بۆ ماوەیەک دوای ئەوە بەردەوام بوو لە بەکارھێنانی نافەرمی وەک ئاڵایەکی ئوسترالیا، ئەگەرچی تا ساڵانی ١٩٨٠، زۆربەی ئوسترالییەکان نیشانەی شینی ئوسترالیایان وەک ئاڵای نیشتمانی دەبینی لە بەرامبەر ئاڵای یەکێتیدا.{{sfn|Kwan|2006|p=6}} === کەنەدا === [[پەڕگە:North-West_Mounted_Police_standing_next_to_American_and_British_flags_marking_the_boundary_between_Alaska_and_British_Columbia_(HEGG_446).jpeg|وێنۆک|ئاڵای یەکێتی و [[ئاڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئاڵای ئەمریکی]] لەسەر [[سنووری کەنەدا-ویلایەتە یەکگرتووەکان|سنووری کەنەدا و ئەمریکا]]، ١٨٩٩. ئاڵای یەکێتی ئاڵای فەرمیی کەنەدا بوو تا ساڵی ١٩٦٥.]] ئاڵای یەکێتی ئاڵای نیشتمانیی فەرمیی [[ئاڵای کەنەدا|کەنەدا]] بوو تا ساڵی ١٩٦٥ کاتێک ئاڵای گەڵای مەیپڵ لەو ڕۆڵەدا جێگەی گرتەوە.<ref name="pch">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.canada.ca/en/canadian-heritage/services/flag-canada-history.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190912202105/https://www.canada.ca/en/canadian-heritage/services/flag-canada-history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=canada.ca |سەردێڕ=History of the National Flag of Canada |بڵاوکەرەوە=Department of Canadian Heritage}}</ref><ref name="can3">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.canada.ca/en/canadian-heritage/services/flag-canada-etiquette/foreign-flags.html#a1 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٠|ئیش=www.canada.ca |سەردێڕ=The Royal Union Flag |بڵاوکەرەوە=Government of Canada}}</ref> لە ساڵی ١٩٦٥ەوە، ئاڵای یەکێتی لە کەنەدا وەک ھێمایەکی ڕێگەپێدراو بۆ نوێنەرایەتیکردنی «ئەندامێتیی کەنەدا لە [[کۆمۆن وێڵسی نەتەوەکان]] و دڵسۆزیی بۆ [[تاج (پاشایەتی)|تاج]]» بەکار دەھێنرێت.<ref name="ruf2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.canada.ca/en/services/defence/caf/military-identity-system/heritage-manual/chapter-4/section-8.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200122141521/https://www.canada.ca/en/services/defence/caf/military-identity-system/heritage-manual/chapter-4/section-8.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=canada.ca |سەردێڕ=Section 8: Other Flags |بڵاوکەرەوە=Department of National Defence}}</ref> ==== مێژوو ==== ئاڵای یەکێتی لە چەندین داگیرگە لە [[بەریتانیای ئەمریکای باکوور|بەریتانیای ئەمریکای باکووردا]] بەکار ھاتووە لەو کاتەوەی لە ساڵی ١٧٠٧دا بە فەرمی پەسەند کرا، لە ساڵی ١٨٦٧دا، داگیرگە بەریتانییەکانی ئەمریکای باکوور وەک [[نیو برانزویک]]، [[نۆڤا سکۆشیا]]، و [[پارێزگای کەنەدا]] یەکیان گرت بۆ پێکھێنانی [[کۆنفیدراڵیی کەنەدا]]؛ لەگەڵ مانەوەی ئاڵای یەکێتی وەک ئاڵای فەرمیی «کۆنفیدراڵییە» نوێیەکە.<ref name="pch" /> جگە لە ئاڵای یەکێتی، لە کۆتاییی سەدەی ١٩یەمدا، نیشانەیەکی سوور کە بە [[نیشانی دەوڵەتیی کەنەدا]] نەخشێنرابوو وەک ئاڵایەکی نافەرمیی کەنەدا بەکار دەھێنرا. نیشانە سوورە نەخشێنراوەکە، کە دواتر بە [[نیشانەی سووری کەنەدی]] ناسرا، لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٨٩٢دا بۆ بەکارھێنانی فەرمی وەک نیشانەی شارستانیی وڵاتەکە ڕێگەی پێ درا. ئەگەرچی نیشانەی سووری کەنەدی تەنھا بە فەرمی وەک نیشانەیەکی شارستانی ڕێگەی پێ درابوو، بەڵام وەک ئاڵایەکی نیشتمانیی «بە دی فاکتۆ» سەیر دەکرا، چونکە ھێمایەکی بێھاوتا کەنەدی بوو.<ref name="pch" /> [[پەڕگە:VE_Day_celebrations_on_Bay_Street_1945.jpg|چەپ|وێنۆک|یادکردنەوەکانی [[ڕۆژی ڤی-ئی]] لە شەقامی بەی لە [[تۆرۆنتۆ]] لە ساڵی ١٩٤٥دا، کە تێیدا چەندین تەلار ئاڵای یەکێتییان شەکاندبووەوە و چەندین کەس ئاڵاکەیان دەھەژاند.]] لە ساڵی ١٩٦٤دا، سەرۆک وەزیرانی کەنەدا [[لێستەر بی پێرسن]] پلانەکانی بۆ گۆڕینی ئاڵای یەکێتی بە ئاڵایەکی نیشتمانیی نوێ ناساند، کە بووە ھۆی [[دیبەیتی گەورەی ئاڵای کەنەدی]]. ئاڵایەکی نیشتمانیی نوێ، «گەڵای مەیپڵ»، لە ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٤دا لە لایەن [[پەرلەمانی کەنەدا|پەرلەمانی کەنەداوە]] پەسەند کرا.<ref name="pch" /><ref name="ggcanada">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.gg.ca/en/heraldry/public-register/project/463 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=www.gg.ca |سەردێڕ=Royal Union Flag, 1801 |بڵاوکەرەوە=Governor General of Canada}}</ref> بەڵام لە ڕۆژی دواتردا، پەرلەمانی کەنەدا بڕیارێکی تری تێپەڕاند کە ئاڵای یەکێتیی وەک «ئاڵای یەکێتیی شاھانە» دیاری کرد و ڕێگەی بە بەکارھێنانی فەرمیی دا وەک ھێمای ئەندامێتیی وڵاتەکە لە کۆمۆن وێڵسی نەتەوەکان و دڵسۆزیی بۆ تاج.<ref name="ruf2" /> لە ١٥ی شوباتی ١٩٦٥دا، ئاڵای گەڵای مەیپڵ بە فەرمی دوای جاڕنامەیەکی شاھانە لە لایەن [[ئەلیزابێتی دووەم|ئەلیزابێتی دووەمەوە]] بوو بە جێگرەوەی ئاڵای یەکێتی وەک ئاڵای کەنەدا،<ref name="pch" /> لەگەڵ بوونی ئاڵای یەکێتیی شاھانە بە ئاڵایەکی ڕێوڕەسمی فەرمی.<ref name="ruf2" /> بەکارھێنانی دیاریکراوی ئاڵای یەکێتیی شاھانە ھەروەک لە لایەن پەرلەمانەوە پەسەند کراوە، لە ئایاری ٢٠٠٥دا لە لایەن [[دەسەڵاتی نیشانەناسیی کەنەدی|دەسەڵاتی نیشانەناسیی کەنەدییەوە]] تۆمار کرا.<ref name="ggcanada" /> ئاڵای یەکێتی ھەروەھا وەک ئاڵای نیشتمانی بۆ [[دۆمینیۆنی نیوفاوندلاند]] لە ساڵی ١٩٣١دا بە یاسا چەسپێنرا، کە دۆمینیۆنێکی جیاوازی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا بوو. [[نیوفاوندلاند و لابرادۆر|نیوفاوندلاند]] ئاڵای یەکێتیی وەک ئاڵایەکی ویلایەت پاراست دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٤٩دا چوونە ناو کۆنفیدراڵیی کەنەداوە، کە لە ڕێگەی «ستاتووتی پێداچوونەوەکراوی نیوفاوندلاندی ١٩٥٢»ەوە دووبارە پشتڕاست کرایەوە. لە ساڵی ١٩٨٠دا، [[ئاڵای نیوفاوندلاند و لابرادۆر|ئاڵای نیوفاوندلاند]] وەک ئاڵای نوێی ویلایەتەکە پەسەند کرا، کە دیزاینی ئاڵا نوێیەکەی نیوفاوندلاند لە ئاڵای یەکێتییەوە وەرگیرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.heritage.nf.ca/articles/society/post-confederation-flags.php |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.heritage.nf.ca |بڵاوکەرەوە=Heritage Newfoundland and Labrador |سەردێڕ=Post-Confederation Flags}}</ref> ==== پڕۆتۆکۆڵ ==== [[پەڕگە:Ottawa_on_Commonwealth_Day_(March_14)_2022.jpg|وێنۆک|ئاڵای یەکێتیی شاھانە لە [[ئۆتاوا]] لە [[ڕۆژی کۆمۆن وێڵس]] لە ساڵی ٢٠٢٢دا]] بڕیاری پەرلەمان کە لە ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٤دا تێپەڕیوە، دوو مەبەستی بۆ ئاڵای یەکێتیی شاھانە دیاری کردووە: ئاڵایەک کە نوێنەرایەتیی شانشینی یەکگرتوو بکات و ئاڵایەکی ڕێوڕەسمی فەرمیی کەنەدا.<ref name="can3" /> کاتێک بۆ نوێنەرایەتیکردنی شانشینی یەکگرتوو بەکار دەھێنرێت، ئاڵاکە لەپێشینەیی ھەیە لە بەردەم ئاڵای ویلایەت یان خاکێکی کەنەدی. بەڵام، کاتێک ئاڵاکە وەک ئاڵایەکی ڕێوڕەسمی کەنەدا بەکار دەھێنرێت، ئاڵای ویلایەت یان خاکێکی کەنەدی لەپێشینەیی ھەیە لە بەردەم ئاڵای یەکێتیی شاھانە.<ref name="can3" /> بڕیاری پەرلەمان داوا دەکات کە ئاڵای یەکێتیی شاھانە لەپاڵ ئاڵای نیشتمانیی کەنەدا بشەکێندرێتەوە (ئەگەر لانی کەم دوو دارە ئاڵا بەردەست بن) لە موڵکە فیدراڵییەکاندا لە [[ڕۆژی کۆمۆن وێڵس]]، [[ڕۆژی ڤیکتۆریا]] ([[ڕۆژی لەدایکبوونی فەرمیی پاشا#کەنەدا|ڕۆژی لەدایکبوونی فەرمیی پاشا]] لە کەنەدا)، ١١ی کانوونی دووەم (ساڵیادی دەرکردنی [[ستاتووتی وێستمینستەری ١٩٣١]]), و کاتێک بە پێچەوانەوە لە لایەن [[بارەگای بەرگریی نیشتمانی|بارەگای بەرگریی نیشتمانییەوە]] فەرمان دەدرێت.<ref name="ruf2" /><ref name="can3" /> ئاڵای یەکێتیی شاھانە ھەروەھا دەکرێت بە فەرمی لەپاڵ ئاڵای کەنەدا لە شوێنە فیدراڵییەکان بشەکێندرێتەوە بۆ ڕێوڕەسمەکان، ساڵیادەکان و بۆنەکانی تری پەیوەندیدار بە [[ھێزە چەکدارەکانی کەنەدا]] یان ھێزەکانی تری کۆمۆن وێڵس.<ref name="ruf2" /><ref name="can3" /> ئەو تەن و موڵکانەی کە بڕیارە پەرلەمانییەکەیان بەسەردا جێبەجێ دەبێت، بریتین لەو تەلارانەی کە لە لایەن حکوومەتی فیدراڵەوە بەڕێوە دەبرێن، دامەزراوە سەربازییەکان، فڕۆکەخانە فیدراڵییەکان، لەسەر ستوونی کەشتییەکانی [[ھێزی دەریاییی شاھانەی کەنەدی]] لە ناو ئاوەکانی کەنەدادا، و دامەزراوە گونجاوەکانی تر. داواکاریی بۆ موڵکە فیدراڵییەکان بۆ شەکاندنەوەی ئاڵای یەکێتیی شاھانە تەنھا ئەو کاتە جێبەجێ دەبێت کە دوو دارە ئاڵا یان زیاتر لەو موڵکەدا ھەبن، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئاڵای نیشتمانیی کەنەدا لەبری ئاڵای یەکێتیی شاھانە دانایەندرێت.<ref name="ruf2" /><ref name="can3" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Evan Dyer |ناونیشان=http://www.cbc.ca/news/canada/ottawa/we-stand-on-guard-for whom-union-jack-at-crossing-sends-mixed-message-1.2648862 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=Cbc.ca |سەردێڕ=We Stand on Guard for Whom? Union Jack at crossing sends mixed message – Ottawa – CBC News}}</ref> === نیووزیلەندا === [[پەڕگە:1888-1889_Natives_Tour.jpg|وێنۆک|[[تیمی تۆپی پێی ڕەسەنی نیووزیلەندای ١٨٨٨–٨٩]] لە بەردەم [[ئاڵای ھۆزە یەکگرتووەکانی نیووزیلەندا]] و ئاڵای یەکێتیدا وەستاون، ١٨٨٩]] ئاڵای یەکێتی دوای واژووکردنی [[پەیماننامەی وایتانگی]] لە شوباتی ١٨٤٠دا بوو بە ئاڵای نیووزیلەندا، و جێگەی ئەو ئاڵایەی گرتەوە کە لە لایەن [[ھۆزە یەکگرتووەکانی نیووزیلەندا|ھۆزە یەکگرتووەکانی نیووزیلەنداوە]] بەکار دەھێنرا.<ref name="nzflag">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠١٥|ناونیشان=https://nzhistory.govt.nz/politics/flags-of-new-zealand/union-jack |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200122030429/https://nzhistory.govt.nz/politics/flags-of-new-zealand/union-jack |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٠|وێبگە=nzhistory.govt.nz |سەردێڕ=Flags of New Zealand Page 3 – Union Jack |بڵاوکەرەوە=New Zealand Government}}</ref> بابەتی شەکاندنەوەی ئاڵای ھۆزە یەکگرتووەکان لەپاڵ ئاڵای یەکێتیدا، وەک ھێمایەک بۆ پێگەی یەکسانیان لەگەڵ حکوومەتی داگیرکەر، ھۆکارێک بوو کە بووە ھۆی [[جەنگی دارە ئاڵا]]، بە سەرکردایەتیی سەرۆک ھۆزی [[ناگاپوھی]] [[ھۆنێ ھێکێ]].<ref name="nzflag" /> ئاڵا دەریایییە بەریتانییەکان لە لایەن کەشتییە نیووزیلەندییەکانەوە تا ساڵی ١٨٦٥ بەکار دەھێنران.<ref name="nzflag" /> دوای تێپەڕاندنی «یاسای بەرگریی دەریاییی داگیرگەکان ١٨٦٥»، کەشتییەکانی حکوومەتی نیووزیلەندا [[نیشانەی شین|نیشانەی شینی]] نەخشێنراویان بەکار ھێنا کە لە لایەن حکوومەتی داگیرکەرەوە دەرکرابوو. [[ئاڵای نیووزیلەندا|ئاڵای نیشتمانیی ئێستای نیووزیلەندا]] لە ساڵی ١٩٠٢دا لە ژێر «یاسای نیشانەی نیووزیلەندا»دا پێگەی فەرمیی پێ درا، و جێگەی ئاڵای یەکێتیی گرتەوە.<ref name="nzflag" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scoutingtorlesse.org/Scouts/Resources/The_New_Zealand_Flag.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110728005107/http://www.scoutingtorlesse.org/Scouts/Resources/The_New_Zealand_Flag.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|وێبگە=Scouting New Zealand |سەردێڕ=The New Zealand Flag}}</ref> بەڵام، ئاڵای یەکێتی تا ساڵانی ١٩٥٠ بەردەوام بوو لە بەکارھێنانی ھاوکات لەگەڵ ئاڵای نیشتمانیی نیووزیلەندا.<ref name="nzflag" /> === ئەفریقای باشوور === ئاڵای یەکێتی وەک ئاڵای چەندین داگیرگە لە ئەفریقای باشوور لە ساڵی ١٧٩٥ەوە بەکار ھاتووە. ئاڵای یەکێتی وەک ئاڵای فەرمیی [[یەکێتیی ئەفریقای باشوور]] دوای پێکھێنانی لە ساڵی ١٩١٠دا پارێزرا. جگە لە ئاڵای یەکێتی، لە ساڵی ١٩١٠ تا ١٩٢٨، [[نیشانەی سووری ئەفریقای باشوور|نیشانەی سووری ئەفریقای باشووریش]] وەک ئاڵایەکی نافەرمیی یەکێتییەکە مامەڵەی لەگەڵ دەکرا. پێشنیارەکان بۆ پەسەندکردنی ئاڵایەکی نیشتمانی لە ماوەی ساڵانی ١٩٢٠دا کران. لە ساڵی ١٩٢٧دا، یاسای ڕەگەزنامە و ئاڵای یەکێتی لە لایەن [[پەرلەمانی ئەفریقای باشوور|پەرلەمانی ئەفریقای باشوورەوە]] تێپەڕێنرا، کە تێیدا ھەردوو ئاڵای یەکێتی و ئاڵای «{{lang|af|[[ئاڵای ئەفریقای باشوور (١٩٢٨–١٩٩٤)|ئۆرانیێ، بلانیێ، بلۆ]]}}»ی ئەفریقای باشوور وەک ئاڵاکانی یەکێتییەکە دیاری کران، کە ھەردووکیان پێگەیەکی یەکسانیان ھەبوو. ئاڵای ئۆرانیێ، بلانیێ، بلۆ ھەروەھا ئاڵای یەکێتیی لە دیزاینەکەیدا جێگیر کردبوو، لەپاڵ [[ئاڵای ویلایەتی ئۆرانیێی ئازاد]] و [[ئاڵای کۆماری ئەفریقای باشوور]]. بڕیار بوو ئاڵای یەکێتی لەپاڵ ئۆرانیێ، بلانیێ، بلۆ لە تەلارە حکوومییە سەرەکییەکانی پایتەختەکان، لە بەندەرەکانی یەکێتییەکە، لە نووسینگە حکوومییەکان لە دەرەوە، و لەو شوێنانەی تری کە حکوومەت ڕەنگە دیارییان بکات، بشەکێندرێتەوە.<ref name="unfa">Union Nationality and Flags Act 1927 (renamed 'Flags Act 1927' in 1949).</ref><ref name="sava">Radburn, A. 'South Africa's Dual Flag Arrangement, 1928–1957' in [http://www.savaflags.org.za ''SAVA Newsletter''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180426120727/http://www.savaflags.org.za/|date=26 April 2018}} SN 74/16 (April 2016).</ref> یاساکە لە ٣١ی ئایاری ١٩٢٨دا کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە. ئەو ڕێنمایییانەی کە لە ساڵی ١٩٣١دا دەرچوون، ئەو شوێنانەیان پشتڕاست کردەوە کە دەبێت ھەردوو ئاڵاکەی تێدا بشەکێندرێتەوە. جگە لەوانەی پێشتر باس کران، ئەوانە بریتین لە [[تەلارەکانی یەکێتی]] لە پریتۆریا، نووسینگە سەرەکییەکانی چوار کارگێڕییە ویلایەتییەکان، [[دادگای باڵای ئەفریقای باشوور|دادگا باڵاکان]]، ھەندێک [[دادگای سوڵح (ئەفریقای باشوور)|دادگای سوڵح]]، نووسینگەکانی گومرگ، و سێ تەلار لە [[دوربان]] (نووسینگەی پۆستەی گشتی، [[وێستگەی شەمەندەفەری دوربان|وێستگەی شەمەندەفەر]]، و بارەگای ناوخۆییی ناوچەی سەربازیی ناتال).<ref name="iff31">''Government Gazette'' 1953 (29 May 1931) : Government Notice 376.</ref><ref name="sava" /> لە ژێر ئەم ڕێکخستنانەدا، ئاڵای یەکێتی لە پلەی دووەمدا بوو دوای ئۆرانیێ، بلانیێ، بلۆ. لەبەر ئەوەی پێویست بوو ھەردوو ئاڵاکە ھەمان قەبارەیان ھەبێت، ئەوا بەو واتایە دەھات کە ئاڵای یەکێتی بە ڕێژەی ٢:٣ دروست دەکرا لەبری ڕێژەی ئاساییی ١:٢.<ref name="iff31" /><ref name="sava" /> ئەم ڕێکخستنە دووانەیە تا ساڵی ١٩٥٧ بەردەوام بوو، کاتێک یاسای ھەموارکردنی ئاڵاکان تێپەڕێنرا و ئۆرانیێ، بلانیێ، بلۆی وەک تاکە ئاڵای ئەفریقای باشوور دیاری کرد.<ref name="faa">Flags Amendment Act 1957</ref> ئۆرانیێ، بلانیێ، بلۆ لە ساڵی ١٩٩٤دا بە [[ئاڵای ئەفریقای باشوور]] جێگەی گیرایەوە وەک ئاڵای نیشتمانیی وڵاتەکە. === بەکارھێنان لە دەرەوەی کۆمۆن وێڵس === بزووتنەوەکان لەو وڵاتانەی کە بەشێک نین لە [[کۆمۆن وێڵسی نەتەوەکان]] ئاڵای یەکێتییان وەک ئاڵای ناڕەزایەتی پەسەند کردووە. ==== ھۆنگ کۆنگ ==== [[پەڕگە:2014_Hong_Kong_new_year_march_11.jpg|وێنۆک|ئاڵای یەکێتی لەپاڵ [[ئاڵای ھۆنگ کۆنگ (١٩٥٩–١٩٩٧)|ئاڵای داگیرکاریی ھۆنگ کۆنگ]]، لە کاتی [[ڕێپێوانی ساڵی نوێی ھۆنگ کۆنگی ٢٠١٤]] لە ھۆنگ کۆنگ]] ئاڵای یەکێتی پێشتر لە ھۆنگ کۆنگ کاتێک [[خاکەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا|خاکی پاشکۆی بەریتانیا]] بوو، بەکار دەھێنرا. بەکارھێنانی فەرمیی ئاڵای یەکێتی و [[ئاڵای ھۆنگ کۆنگ (١٩٥٩–١٩٩٧)|ئاڵای داگیرکاریی بەریتانیی ھۆنگ کۆنگ]] دوای [[ڕادەستکردنەوەی ھۆنگ کۆنگ]] بە چین لە تەممووزی ١٩٩٧دا کۆتایی پێ ھات. لە ساڵانی ٢٠١٠دا، ئاڵای یەکێتی، لەپاڵ ئاڵای داگیرکاریی ھۆنگ کۆنگدا لە لایەن لایەنگرانی [[کەمپی لایەنگری دیموکراسی (ھۆنگ کۆنگ)|کەمپی لایەنگری دیموکراسی]] لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠١٤ی ھۆنگ کۆنگ]]، و [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠١٩–٢٠ی ھۆنگ کۆنگ|خۆپیشاندانەکانی ٢٠١٩–٢٠ی ھۆنگ کۆنگدا]] دەست کرا بە بەکارھێنانی.<ref name="reuters">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Roantree |یەکەم=Anne Marie |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-hongkong-extradition-wong/flag-waving-grandma-wong-gives-hong-kong-protesters-lesson-in-endurance-idUSKCN1TY124 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ئیش=Reuters |سەردێڕ=Flag-waving Grandma Wong gives Hong Kong protesters lesson in endurance |بڵاوکەرەوە=Thomson Reuters}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|دوایین١=Parry |یەکەم١=Richard Lloyd |سەردێڕ=Colonial nostalgia rules in Hong Kong as young refuse to accept China's authority |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ئیش=[[The Times]] |ناونیشان=https://www.thetimes.com/world/asia/article/colonial-nostalgia-rules-as-young-refuse-to-accept-beijing-rule-gswccq0vf |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٩|دوایین٢=Blet |یەکەم٢=Raphael}}</ref> ئاڵاکە لە بۆنە دیموکراسییەکانی تری ھۆنگ کۆنگدا نیشان دراوە، لەوانە [[ڕێپێوانی ساڵی نوێی ھۆنگ کۆنگ|ڕێپێوانەکانی ساڵی نوێ]] و [[ڕێپێوانی ١ی تەممووزی ھۆنگ کۆنگ|ڕێپێوانەکانی ١ی تەممووز]]. ئەندامانی [[بزووتنەوەی خۆبەڕێوەبەریی ھۆنگ کۆنگ]]، بزووتنەوەی [[سەربەخۆییی ھۆنگ کۆنگ]] و [[خۆجێیخوازی لە ھۆنگ کۆنگ|خۆجێیخوازانی ھۆنگ کۆنگ]] بینراون کە ئاڵای یەکێتی یان ئاڵای داگیرکاریی ھۆنگ کۆنگیان بەدەستەوەیە.<ref name="hkfp">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Chan |یەکەم=Holmes |ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشان=https://hongkongfp.com/2019/07/13/explainer-conflicting-messages-behind-protesters-use-colonial-hong-kong-flag/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=hongkongfp.com |سەردێڕ=Explainer: The conflicting messages behind protesters' use of the colonial Hong Kong flag |بڵاوکەرەوە=Hong Kong Free Press}}</ref> بەڵام، مانای پشت بەکارھێنانی ئاڵاکان لە لایەن خۆپیشاندەرانی لایەنگری دیموکراسییەوە، لەوانە ئاڵای یەکێتی، ھێشتا جێگەی مشتومڕە و خۆپیشاندەران چەندین ھۆکاری جیاواز بۆ شەکاندنەوەی دەھێننەوە.<ref name="scmp">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sum |یەکەم=Lok-kei |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.scmp.com/news/hong-kong/politics/article/3023817/are-hong-kong-protesters-pro-american-or-british-when-they |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ئیش=South China Morning Post |سەردێڕ=Are Hong Kong protesters pro-American or British when they wave the US and UK flags? The answer is complicated |بڵاوکەرەوە=SCMP Publishers}}</ref> ھەندێک لە خۆپیشاندەرانی لایەنگری دیموکراسی کە ئاڵای بیانییان بەرز کردووەتەوە، لەوانە ئاڵای یەکێتی، ئەوەیان بۆ ڕاکێشانی سەرنجی میدیا نێونەتەوەیییەکان بۆ خۆپیشاندانەکان کردووە، لەکاتێکدا ھەندێکی تر بۆ بێزارکردنی حکوومەتی ناوەندیی چین ئەوەیان کردووە.<ref name="scmp" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Griffiths |یەکەم=James |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.cnn.com/2017/06/26/asia/hong-kong-protest-xi-jinping/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ئیش=CNN |سەردێڕ=Hong Kong handover: The protest symbols China's scared of |بڵاوکەرەوە=WarnerMedia}}</ref> ئاڵای یەکێتی، جگە لە ئاڵا بیانییەکانی تر، لە لایەن ھەندێک خۆپیشاندەرەوە بۆ نیشاندانی ئارەزوویان بۆ ئەوەی ھۆنگ کۆنگ ببێتە «شارێکی نێونەتەوەیی» بەکار ھاتووە؛ لەکاتێکدا ھەندێکی تر ئاڵاکەیان تەنھا وەک ھێمایەکی گشتیی ئازادی بەکار ھێناوە.<ref name="scmp" /><ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Gourtsoyannis |یەکەم=Paris |سەردێڕ=Union flags in Hong Kong are a symbol of failed China policy |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.scotsman.com/news/opinion/columnists/union-flags-in-hong-kong-are-a-symbol-of-failed-china-policy-paris-gourtsoyannis-1-4947118 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=The Scotsman}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Hannan |یەکەم=Daniel |سەردێڕ=Hong Kongers know the values behind the Union flag – but do the British? |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|newspaper=The Telegraph |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/2019/06/15/hong-kongers-know-values-behind-union-flag-do-british/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٩}}</ref> ھەندێکیان بە تایبەتی ئاڵای یەکێتی و ئاڵای داگیرکاریی ھۆنگ کۆنگیان بەرز کردووەتەوە، وەک خەونێک بۆ «بەھا»کانی حکوومەتی داگیرکەری پێشوو، واتا «ئازادییە کەسییەکان، سەروەریی یاسا، [و] حوکمڕانیی پاک».<ref name="reuters" /><ref name="hkfp" /> خۆپیشاندەرانی تری لایەنگری دیموکراسی بڕیاریان دا ئاڵای یەکێتی و ئاڵای داگیرکاریی ھۆنگ کۆنگ بەکار بھێنن وەک ھەوڵێک بۆ داواکردن لە حکوومەتی بەریتانیا تا ڕایبگەیەنێت کە چین نەیتوانیوە پابەند بێت بە [[ڕاگەیاندنی ھاوبەشی چینی-بەریتانی]].<ref name="scmp" /> چەندین ھۆنگ کۆنگی کە خاوەنی پاسپۆرتی [[بەریتانیی نەتەوەیی (دەرەوەی وڵات)|بەریتانیی نەتەوەیی (دەرەوەی وڵات)ن]] و لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا ئاڵاکەیان بەکار ھێناوە، وەک بانگەوازێک بۆ حکوومەتی بەریتانیا بووە تا مافی نیشتەجێبوون لە شانشینی یەکگرتوو بداتە بەریتانییە نەتەوەیییەکانی دەرەوەی وڵات.<ref name="scmp" /> ئەگەرچی ژمارەیەکی کەم لە ھۆنگ کۆنگییەکان داوای دەستێوەردانی ڕاستەوخۆی بەریتانیا لەم بابەتەدا دەکەن، بەڵام زۆرینەی ئەو کەسانەی لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا ئاڵای یەکێتی یان ئاڵای داگیرکاریی ھۆنگ کۆنگیان بەکار ھێناوە، خاوەنی ئەم جۆرە باوەڕانە نین.<ref name="hkfp" /> بەکارھێنانی ئاڵا بیانییەکان لە خۆپیشاندانەکاندا، لەوانە ئاڵای یەکێتی، چەندین جار لە لایەن حکوومەتی ناوەندیی چینەوە وەک بەڵگەیەک بۆ بانگەشەکەیان ھێنراوەتەوە کە دەستێوەردانی دەرەکی ئاڕاستەی خۆپیشاندانەکانی ھۆنگ کۆنگ دژی حکوومەتی ناوەندی دەکات.<ref name="scmp" /> بە پێچەوانەوە، چەندین خۆپیشاندەر لە کەمپی لایەنگری دیموکراسیش ڕەخنەیان لە بەکارھێنانی ئاڵا بیانییەکان گرتووە، کە بەکارھێنانیان وەک بەھێزکردنی ئەو بانگەشانە دەبینن کە لە لایەن حکوومەتی ناوەندیی چینەوە دەکرێن.<ref name="scmp" /> ==== ئیتاڵیا ==== دوای ئەوەی [[گشتپرسیی ئەندامێتیی شانشینی یەکگرتوو لە یەکێتیی ئەورووپا، ٢٠١٦|گشتپرسیی بەریتانیا]] لەسەر ئەندامێتی لە [[یەکێتیی ئەورووپا]] بووە ھۆی دەنگدان بۆ [[برێگزیت|چوونەدەرەوە]]، ئاڵای یەکێتی بوو بە ھێمای [[یۆرۆسێپتیزم|دژایەتیکردنی یەکێتیی ئەورووپا]] لە ئیتاڵیا. لە ئابی ٢٠١٦دا، چەندین بازرگانی ناوخۆیی لە درێژاییی [[ڕیڤیێرای ئیتاڵی]] ئاڵاکانیان بەرز کردەوە وەک ناڕەزایەتییەک دژی جێبەجێکردنی [[ڕێنماییی خزمەتگوزارییەکان لە بازاڕی ناوخۆییی ٢٠٠٦]].<ref name="Ghiglione2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ghiglione|یەکەم=Davide|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=Italian beach operators hoist British flag in protest at EU law|ناونیشان=https://www.ft.com/content/8ae4e4e8-5ae9-11e6-9f70-badea1b336d4|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/8ae4e4e8-5ae9-11e6-9f70-badea1b336d4|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠١٧|newspaper=Financial Times}}</ref> == بەکارھێنان لە ئاڵاکانی تردا == === ئاڵا نیشتمانی و ناوچەیییەکان === [[پەڕگە:Arthur_Mees_Flags_of_A_Free_Empire_1910_Cornell_CUL_PJM_1167_01_(Reddit_source).jpg|وێنۆک|نەخشەی [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا]] لە ساڵی ١٩١٠وە، کە تێیدا نیشانە و ھێماکانی چەندین دۆمینیۆن و داگیرگەی بەریتانی نیشان دراون]] وەک ئاڵای نیشتمانیی تەواوی قەڵەمڕەوی بەریتانیا، ئاڵای یەکێتی لە «[[جاک (ئاڵا)|گۆشە]]» (چارەکەی سەرەوەی لای دارەکە)ی [[ئاڵا مێژووییەکانی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا و خاکەکانی دەرەوەی وڵات|ئاڵای]] زۆرێک لە داگیرگەکانی بەریتانیادا دەبینرا، لەکاتێکدا «[[کێڵگە (نیشانەناسی)|کێڵگە]]» (پاشبنەمای) ئاڵاکانیان ڕەنگی ئەو [[نیشانە بەریتانییەکان#مێژوو|نیشانە دەریایییە]] بوو کە لە لایەن ئەو فەوجە تایبەتەی [[ھێزی دەریاییی شاھانە|ھێزی دەریاییی شاھانەوە]] دەشەکێندرایەوە کە لەو ناوچەیەی جیھاندا دەستیان بەسەردا دەگرت. ئەو نەتەوە و داگیرگانەی کە لە قۆناغێکدا ئاڵای یەکێتییان بەکار ھێناوە بریتین لە [[عەدەن]]، [[باسوتۆلاند]] (ئێستا لیسۆتۆ)، [[باربادۆس]]، [[ناوچەی پارێزراوی بیچوانالاند|بیچوانالاند]] (ئێستا بۆتسوانا)، [[بۆرنیۆ]]، [[دەسەڵاتی بەریتانیا لە بورما|بورما]]، [[کەنەدا]]، [[سیلانی بەریتانی|سیلان]] (ئێستا سریلانکا)، [[قیبرسی بەریتانی|قیبرس]]، [[دۆمینیکا]]، [[ڕۆژھەڵاتی ئەفریقای بەریتانی|ڕۆژھەڵاتی ئەفریقای بەریتانی (داگیرگەی کینیا)]]، [[گامبیا]]، [[گۆڵد کۆست (داگیرگەی بەریتانی)|گۆڵد کۆست (گانا)]]، [[گرینادا]]، [[گیانای بەریتانی|گیانا]]، [[ھۆنگ کۆنگی بەریتانی|ھۆنگ کۆنگ]]، [[داگیرگەی جامایکا|جامایکا]]، [[لابوان|لابوان (مالیزیا)]]، [[لاگۆس]]، [[داگیرگەی تاجی ماڵتا|ماڵتا]]، [[مۆریس|مۆریسی بەریتانی]]، [[داگیرکاریی نێجیریا|نێجیریا]]، [[ئینتیدابی فەلەستین|فەلەستین]]، [[پێنانگ|پێنانگ (مالیزیا)]]، [[ڕۆدیدیای باشوور|ڕۆدیزیا]] (ئێستا زیمبابوی)، [[داگیرگە و ناوچەی پارێزراوی سیەرالیۆن|سیەرالیۆن]]، [[سینگاپوور]]، [[سۆمالیلاندی بەریتانی|سۆمالیلاند]]، [[یەکێتیی ئەفریقای باشوور|ئەفریقای باشوور]]، [[سوودانی ئینگلیزی-میسری]]، [[ڕاجی بەریتانی|ھیندستانی پێش دابەشبوون]] (ئەمڕۆ [[ھیندستان]]، [[پاکستان]]، [[بەنگلادێش]]، و [[میانمار]]), [[تانگانیکا (ناوچە)|تانگانیکا]]، [[ترینیداد و تۆباگۆ]]، [[ناوچەی پارێزراوی ئووگاندا|ئووگاندا]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، و [[وێیھایوێی لەژێر دەسەڵاتی بەریتانیادا|وێیھایوێی]]. کاتێک نەتەوەکانی پێشووی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا سەربەخۆیییان پێ درا، ئەم وەشانانە و وەشانەکانی تری ئاڵای یەکێتی لە کار خران. نوێترین لەکارخستنی ئاڵای یەکێتی لە ١ی تەممووزی ١٩٩٧دا بوو، کاتێک ناوچەی پاشکۆی پێشووی ھۆنگ کۆنگ ڕادەستی کۆماری گەلی چین کرایەوە. چوار داگیرگەی پێشووی بەریتانی لە ئۆقیانووسیا کە ئێستا وڵاتی سەربەخۆن، ئاڵای یەکێتی وەک بەشێک لە ئاڵا نیشتمانییەکانیان جێگیر دەکەن: ئوسترالیا، نیووزیلەندا و [[تووڤالوو]]، کە پاشایەتییەکەیان پاراستووە؛ و [[فیجی]]، کە [[کودەتاکانی ١٩٨٧ی فیجی|لە ساڵی ١٩٨٧دا پاشایەتییەکەی ھەڵوەشاندەوە]]. {{multiple image|image1=Flag of Australia (converted).svg|alt1=|caption1=[[ئاڵای ئوسترالیا]]|image2=Flag of Fiji.svg|alt2=|caption2=[[ئاڵای فیجی]]|align=left|image3=Flag of New Zealand.svg|alt3=|caption3=[[ئاڵای نیووزیلەندا]]|image4=Flag of Tuvalu.svg|alt4=|caption4=[[ئاڵای تووڤالوو]]|footer=ئاڵا نیشتمانییەکانی ئەو دەوڵەتە خاوەن سەروەرییانەی کە دیزاینەکەیان یۆنیون جاکێک لە گۆشەکەیاندا جێگیر کراوە|total_width=265|image_gap=2|perrow=2}} لە داگیرگە کۆنەکانی بەریتانیادا، ئاڵای یەکێتی بۆ بەشێکی بەرچاو لە مێژووی سەرەتای داگیرکارییان بە شێوەیەکی گۆڕاو لەگەڵ ئاڵا نافەرمییەکانی خاکەکەدا بەکار دەھێنرا. ئاڵای یەکێتی وەک ئاڵای کەنەدا بەکار دەھات تا ئەو کاتەی وەک ئاڵایەکی ڕێوڕەسمی دووبارە پەسەند کرایەوە، و ئاڵای گەڵای مەیپڵ لە ساڵی ١٩٦٥دا کرا بە ئاڵای نیشتمانیی فەرمی. جگە لەوەی ئاڵایەکی ڕێوڕەسمی فەرمییە، ئاڵای یەکێتی ھەروەھا ئاڵاکانی چەندین ویلایەتی کەنەدی دەڕازێنێتەوە، لەوانە [[بریتیش کۆڵۆمبیا]]، [[مانیتۆبا]]، و [[ئۆنتاریۆ]]. [[نیوفاوندلاند و لابرادۆر]] ئاڵایەک بەکار دەھێنێت کە لە ئاڵای یەکێتی وەرگیراوە، لەگەڵ مانەوەی ئاڵای یەکێتی وەک ئاڵای نیوفاوندلاند تا ساڵی ١٩٨٠. ئاڵای یەکێتی، و ئەو ئاڵایانەی کە بە ئاڵای یەکێتی لە گۆشەکانیاندا نەخشێنراون، ھاوشێوەی نیشانەی سووری کەنەدی، بەردەوامن لە بینینی بەکارھێنان لە کەنەدا بە شێوەیەکی تایبەت. ئاڵای یەکێتیی پێش ١٨٠١ش بەکارھێنانی سنوورداری لە لایەن ڕێکخراوە تایبەتەکانەوە ھەیە، بە تایبەتی لە لایەن کۆمەڵەی [[دڵسۆزانی ئیمپراتۆریەتیی یەکگرتوو]] لە کەنەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uelac.org/Loyalist-Monuments/Loyalist-Flag.php |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190923234311/http://www.uelac.org/Loyalist-Monuments/Loyalist-Flag.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٠|وێبگە=www.uelac.org |سەردێڕ=History of the Loyalist Flag |بڵاوکەرەوە=United Empire Loyalists Association of Canada}}</ref> لەگەڵ ئاڵای نیشتمانی، زۆرێک لە ئاڵاکانی تری [[پێڕستی ئاڵاکانی ئوسترالیا|ئوسترالیا]] بەکارھێنانی ئاڵای یەکێتی دەپارێزن، لەوانە [[نیشانەی دەریاییی شاھانەی ئوسترالیا]] (کە بە نیشانەی سپیی ئوسترالی ناسراوە)، [[نیشانەی ھێزی ئاسمانیی شاھانەی ئوسترالیا]]، [[نیشانەی سووری ئوسترالیا]] (بۆ بەکارھێنان لە لایەن کەشتییە بازرگانی و تایبەتەکانەوە)، و [[نیشانەی فڕینی شارستانیی ئوسترالیا]]. ئاڵاکانی ھەر شەش ویلایەتەکەی ئوسترالیا ئاڵای یەکێتی لە گۆشەیاندا دەپارێزن، ھەروەک ھەندێک ئاڵای ناوچەیی وەک ئاڵاکانی سەرەوە و خوارەوەی [[ئاڵای ڕووباری مۆرای]]. ئاڵا جێگرییە شاھانەیییەکانی پارێزگارەکانی ویلایەتەکانیش ئاڵای یەکێتی بەکار دەھێنن. لەکاتێکدا [[یاسای ئاڵاکانی ١٩٥٣]] دەڵێت کە ئوسترالییەکان ھێشتا «ماف یان ئیمتیاز»ی شەکاندنەوەی ئاڵای یەکێتییان ھەیە دوای ناساندنی ئاڵای نیشتمانیی ئوسترالیا، بەکارھێنانی ئاڵای یەکێتی بە تەنھا نائاسایییە. ئاڵای نافەرمیی [[دوورگەی لۆرد ھاو]] ئاماژەیە بۆ ئاڵای یەکێتیی پێش ١٨٠١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.flagsaustralia.com.au/StateFlags.html |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Flags Australia |سەردێڕ=Australian State and Territory Flags |بڵاوکەرەوە=Flag Society of Australia Inc.}}</ref> ئاڵای [[ھەرێمی باسک (خاکی مێژوویی)|ھەرێمی باسک]]، «[[ئیکورینیا]]»، ھەروەھا تا ڕادەیەک لەسەر بنەمای ئاڵای یەکێتی دانراوە، کە ڕەنگدانەوەی پەیوەندییە بازرگانییە گرینگەکانی نێوان [[بیڵباو]] و بەریتانیایە لەو کاتەی کە [[ئیکورینیا]] لە ساڵی ١٨٩٤دا دیزاین کرا. [[گەلی میسکیتۆ]] ھەندێک جار ئاڵایەکی ھاوشێوە بەکار دەھێنن کە ئەویش ئاڵای یەکێتی لە گۆشەکەیدا جێگیر کراوە، بەھۆی ماوەیەکی زۆر لە پەیوەندی لە [[کەناری مۆسکیتۆ|کەناری مۆسکیتۆدا]]. {{multiple image|align=right|total_width=265|perrow=2|image1=Flag of the United Kingdom (1606).svg|alt1=|caption1=ئاڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان<br />(١٧٧٦–١٧٧٧)|image2=Flag of Hawaii (1816).svg|alt2=|caption2=ئاڵای شانشینی ھاوایی<br />(١٨١٦–١٨٤٥)|alt3=|image3=Flag of the Tamatave Kingdom (1826-1828).svg|caption3=ئاڵای [[تاماتاڤێ|شانشینی تاماتاڤێ]]<br />(١٨٢٦–١٨٢٨)|image4=Flag of South Africa (1928–1994).svg|caption4=[[ئاڵای ئەفریقای باشوور (١٩٢٨–١٩٩٤)]]|footer=ئاڵا نیشتمانییەکانی پێشوو کە یۆنیون جاکیان لە دیزاینەکەیاندا جێگیر کردبوو}} ئاڵای یەکێتی لە لایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە لە یەکەم ئاڵایدا، ئاڵای یەکێتیی کیشوەر، بەکار ھاتووە. ئەم ئاڵایە دیزاینێکی ھاوشێوەی ئەو ئاڵایەی ھەبوو کە لە لایەن [[کۆمپانیای ھیندی ڕۆژھەڵاتی بەریتانی|کۆمپانیای ھیندی ڕۆژھەڵاتی بەریتانییەوە]] بەکار دەھات. [[شانشینی ھاوایی|شانشینی ھاواییی]] مێژوویی ئاڵایەکی پەسەند کرد کە ئاڵای یەکێتیێکی تێدابوو و کاتێک [[ھاوایی]] لە ساڵی ١٩٥٩دا بوو بە ویلایەتێکی ئەمریکی، ھەر پارێزرا. ئاڵای ھاوایی نوێنەرایەتیی تاکە بەکارھێنانی ئێستای ئاڵای یەکێتی دەکات لە ھەر ئاڵایەکی ویلایەتێکی ئەمریکیدا. ھەروەھا لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، ئاڵای یەکێتیی ساڵی ١٦٠٦ لە ناو [[ئاڵای باتۆن ڕوژ]]، پایتەختی ویلایەتی لوویزیانا، جێگیر کراوە. باتۆن ڕوژ لە کاتی [[جەنگی حەوت ساڵە|جەنگی حەوت ساڵەوە]] تا کۆتاییی [[جەنگی سەربەخۆییی ئەمریکا]] داگیرگەیەکی بەریتانی بوو، کاتێک لە لایەن ھێزەکانی ئیسپانیاوە دەستی بەسەردا گیرا. ھێماکانی دەسەڵاتە داگیرکەرەکانی فەڕەنسا و ئیسپانیاش لە ناو ئاڵای باتۆن ڕوژدا جێگیر کراون. [[تۆنتۆن، ماساچووسیتس]]، [[ئاڵای تۆنتۆن، ماساچووسیتس|وەشانێکی نیشانەی سووری نەخشێنراو]] بەکار دەھێنێت کە ئاڵای یەکێتیی شێوازە کۆنەکەی تێدایە و لە ساڵی ١٩٧٤ەوە بەو شێوەیەیە، ھەروەک [[شارۆچکەی وەیمۆس، نیو جێرزی]].<ref name="CRW">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Gregg |یەکەم١=Tom |ناونیشان=http://www.crwflags.com/fotw/flags/us-taun.html |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=CRW Flags |سەردێڕ=Taunton Flag (U.S.)}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Poposki |یەکەم١=Valentin |ناونیشان=https://www.crwflags.com/FOTW/FLAGS/us-njwey.html |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٠|وێبگە=[[Flags of the World]] |سەردێڕ=Weymouth, New Jersey}}</ref> [[پارێزگای وێستمۆرلاند، پێنسڵڤێنیا]]، ناسراوە بە شەکاندنەوەی ئاڵایەک کە ڕەنگەکانی پاشای تێدایە لە ساڵی ١٩٧٣وە.<ref>{{FOTW|id=us-pa-wc|title=Westmoreland County, Pennsylvania (U.S.)}}</ref> ئاڵای یەکێتی ھەروەھا لە سەر ھەردوو [[ئاڵای ئەفریقای باشوور#مێژوو|ئاڵاکانی]] ساڵانی ١٩١٠–١٩٢٨ و ١٩٢٨–١٩٩٤ی ئەفریقای باشوور دەرکەوتووە. [[نیشانەی سووری ئەفریقای باشوور|ئاڵای ساڵانی ١٩١٠–١٩٢٨]] [[نیشانەی سوور]] بوو کە [[نیشانی دەوڵەتیی ئەفریقای باشوور (١٩١٠–٢٠٠٠)|نیشانی یەکێتییەکەی]] تێدابوو. ئاڵای ساڵانی ١٩٢٨–١٩٩٤، کە لەسەر بنەمای «پیرنسێنڤلاگ» بوو و بە شێوەیەکی باو بە ئۆرانیێ-بلانیێ-بلۆ (نارنجی-سپی-شین) ناسرابوو، ئاڵای یەکێتیی وەک بەشێک لە نەخشەیەکی ناوەندی لەپاڵ ئاڵای ھەردوو [[کۆمارەکانی بۆیر|کۆمارەکانی بۆیری]] [[ویلایەتی ئۆرانیێی ئازاد]] و [[کۆماری ئەفریقای باشوور|ترانسڤاڵ]] تێدابوو. بۆ ئەوەی ڕێگری بکرێت لەوەی ھەر یەکێک لەو سێ ئاڵایە لەپێشینەیی ھەبێت، ئاڵای یەکێتی بە شێوەیەکی ئاسۆیی لە ئاڵای ویلایەتی ئۆرانیێی ئازادەوە بەرەو لای دارەکە درێژ کراوەتەوە؛ نزیکترینە لە دارەکە، لە پێگەیەکی باڵادایە بەڵام لەبەر ئەوەی پێچەوانە کراوەتەوە پێش ئاڵاکانی تر ناکەوێت. [[ئاڵای ئەفریقای باشوور|ئاڵای ئێستای ئەفریقای باشوور]] ئاماژەیەک بۆ ئاڵای یەکێتی لە بەشە سوور، سپی و شینییەکەیدا نیشان دەدات، کە ڕەنگەکان ھەروەھا ئاماژەن بۆ [[کۆماری ئەفریقای باشوور]] و [[ئاڵای ھۆڵەندا|سێڕەنگی ھۆڵەندی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gumede |یەکەم=Rachael |ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشان=https://buzzsouthafrica.com/interesting-facts-about-south-african-flag/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=BuzzSouthAfrica |زمان=en-US |سەردێڕ=South African Flag: Colors, Meaning & Rules About The National Symbol}}</ref> ئاڵای ئەنجومەنی شارەوانیی [[نشینگەی نێونەتەوەییی شەنگەھای]] لە ساڵی ١٨٦٩دا چەندین ئاڵای تێدابوو بۆ ھێماکردنی ئەو وڵاتانەی کە بەشدارییان لە دروستکردن و بەڕێوەبردنی ئەم ناوچەیە لە شاری شەنگەھای چین کردووە. ئاڵای یەکێتی وەک بەشێک لە قەڵغانی سەرەوەی لای چەپ و لە نزیک ئاڵاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان و [[دووەم ئیمپراتۆریەتیی فەڕەنسا|فەڕەنسا]] جێگیر کرابوو، ھەروەھا [[ئاڵای پرووسیا|ئاڵای پرووسیاش]] لە نزیکی ھەبوو، بەڵام لە دەوروبەری ساڵی ١٩١٧دا لادرا. ئاڵای شاری [[کۆکیمبۆ|کۆکیمبۆی]] [[چیلی]] ئاڵای یەکێتیی تێدایە، بەھۆی پەیوەندییە بازرگانییە مێژووییەکانی لەگەڵ بەریتانیادا. {{gallery|height=100|mode=nolines|whitebg=y|Flag of Bermuda.svg|[[ئاڵای بەرموودا]]، خاکێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا|Flag of the British Indian Ocean Territory 2026.svg|[[ئاڵای خاکی بەریتانیی زەریای ھیندی]]، خاکێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا|Flag of the British Virgin Islands.svg|ئاڵای [[دوورگەکانی ڤێرجنی بەریتانی]]، خاکێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا|Flag of the Cayman Islands.svg|[[ئاڵای دوورگەکانی کەیمەن]]، خاکێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا|Flag of the Cook Islands.svg|[[ئاڵای دوورگەکانی کووک]]، خاکێکی دەرەوەی وڵاتی نیووزیلەندا.|Flag of the Falkland Islands.svg|ئاڵای [[دوورگەکانی فۆڵکلەند]]، خاکێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا|Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg|ئاڵای [[بورمای بەریتانی]] (١٩٣٩–١٩٤٨)|Flag of Cyprus (1922–1960).svg|ئاڵای [[قیبرسی بەریتانی]] (١٩٢٢–١٩٦٠)|Flag of British Heligoland.svg|ئاڵای [[ھێلیگۆلاند#سەدەی ١٩یەم|ھێلیگۆلاندی بەریتانی]] (١٨٠٧–١٨٩٠)|British Raj Red Ensign.svg|[[ئاڵای ھیندستان]] (١٨٨٥–١٩٤٧)|Flag of Ceylon (1875–1948).svg|[[ئاڵای سیلان]] (١٨٧٥–١٩٤٨)|Flag of the Cook Islands Federation.svg|ئاڵای [[فیدراسیۆنی دوورگەکانی کووک]] (١٨٩٣–١٩٠١)|Flag of Hong Kong 1959.svg|[[ئاڵای ھۆنگ کۆنگ]] (١٩٥٩–١٩٩٧)|Flag of Malta (1943–1964).svg|[[ئاڵای ماڵتا]] (١٩٤٣–١٩٦٤)|Flag of Rhodesia (1964–1968).svg|[[ئاڵای ڕۆدیدیای باشوور#ڕۆدیزیا|ئاڵای ڕۆدیزیا]] (١٩٦٤–١٩٦٨)|Flag of Singapore (1952–1959).svg|[[ئاڵای سینگاپوور]] (١٩٥٢–١٩٥٩)|Flag of Trinidad and Tobago (1958–1962).svg|[[ئاڵای ترینیداد و تۆباگۆ|ئاڵای ترینیداد و تۆباگۆی بەریتانی]] (١٩٥٨–١٩٦٢)|Flag of the United States of the Ionian Islands.svg|[[ئاڵای ویلایەتە یەکگرتووەکانی دوورگەکانی ئایۆنی]] (١٨١٥–١٨٦٤)|British Weihaiwei flag.svg|[[ئاڵای وێیھایوێی]] (١٩٠٣–١٩٣٠)|title=ھەندێک ئاڵای داگیرکاریی بەریتانی و خاکەکانی دەرەوەی وڵات کە یۆنیون جاکیان تێدایە}}{{gallery|height=100|mode=nolines|whitebg=y|Flag of Baton Rouge, Louisiana.svg|[[ئاڵای باتۆن ڕوژ، لوویزیانا]]|Flag of British Columbia.svg|[[ئاڵای بریتیش کۆڵۆمبیا]]، ویلایەتێکی کەنەدی|Flag of Coquimbo.svg|ئاڵای [[کۆکیمبۆ]]، چیلی|File:Flag of Hawaii.svg|[[ئاڵای ھاوایی]]، ویلایەتێکی ئەمریکی|Flag_of_Manitoba.svg|[[ئاڵای مانیتۆبا]]، ویلایەتێکی کەنەدی|Murray River Flag (Combined).svg|[[ئاڵای ڕووباری مۆرای]] (تێکەڵە)|Murray River Flag (Lower).svg|[[ئاڵای ڕووباری مۆرای]] (خواروو)|Murray River Flag (Upper).svg|[[ئاڵای ڕووباری مۆرای]] (سەروو)|Flag of Newfoundland_and_Labrador.svg|[[ئاڵای نیوفاوندلاند و لابرادۆر]]، ویلایەتێکی کەنەدی|Flag of Niue.svg|[[ئاڵای نیووە]]، دوورگەیەکی خۆبەڕێوەبەر کە پەیوەندی بە نیووزیلەنداوە ھەیە|Flag of Ontario.svg|[[ئاڵای ئۆنتاریۆ]]، ویلایەتێکی کەنەدی|Flag of Queensland.svg|[[ئاڵای کوینزلەند]]، ویلایەتێکی ئوسترالی|Flag of Taunton, Massachusetts.svg|ئاڵای [[تۆنتۆن، ماساچووسیتس]]|File:Flag of Victoria (Australia).svg|[[ئاڵای ڤیکتۆریا (ئوسترالیا)|ئاڵای ڤیکتۆریا]]، ویلایەتێکی ئوسترالی|title=ھەندێک ئاڵای ناوچەیی و کۆمەڵایەتی کە یۆنیون جاکیان تێدایە}} === نیشانەکان === {{further|نیشانە بەریتانییەکان}} ئاڵای یەکێتی دەکرێت لە گۆشەی چەندین [[نیشانە (ئاڵا)|نیشانەدا]] ببینرێت کە لە لایەن کەشتی و فڕۆکەکانی شانشینی یەکگرتوو و خاکەکانی دەرەوەی وڵاتییەوە دەشەکێندرێنەوە، و لەسەر وشکانی لەو شوێنانەی کە پەیوەندییان بەو ڕێکخراوەوە ھەیە کە نیشانەکە نوێنەرایەتی دەکات، بۆ نموونە نووسینگە حکوومییەکان، دامەزراوە سەربازییەکان، ھتد. ئەمانە لەو حاڵەتانەدا بەکار دەھێنرێن کە شەکاندنەوەی ئاڵای یەکێتی نایاسایی یان نەگونجاو بێت، وەک لە دەریادا لە کەشتییەکەوە کە کەشتییەکی جەنگیی بەریتانی نەبێت. کرداری ئاسایی بۆ کەشتییە بەریتانییەکان بریتییە لە شەکاندنەوەی [[نیشانەی سپی]] (ھێزی دەریاییی شاھانە)، [[نیشانەی سوور]] (کەشتییە بازرگانی و تایبەتەکان) یان [[نیشانەی شین]] (بەشە حکوومییەکان و دامەزراوە گشتییەکان). نیشانەی ھاوشێوە لە لایەن وڵاتانی ترەوە بەکار دەھێنرێن (وەک [[پێڕستی ئاڵاکانی نیووزیلەندا#نیشانەکان|نیووزیلەندا]] و [[پێڕستی ئاڵاکانی ئوسترالیا#ئاڵا سەربازی و دەریایییەکان|ئوسترالیا]]) کە ئاڵای یەکێتییان لە گۆشەدایە. وڵاتانی تری کۆمۆن وێڵس (وەک [[ئاڵا سەربازییەکانی ھیندستان|ھیندستان]] و [[پێڕستی ئاڵاکانی جامایکا#نیشانەکان|جامایکا]]) ڕەنگە پەیڕەوی لە ھەمان ئیتیکێتی نیشانە بکەن وەک شانشینی یەکگرتوو، بە گۆڕینی ئاڵای یەکێتی بە ئاڵای نیشتمانیی خۆیان. {{gallery|height=100|mode=nolines|whitebg=y|Naval Ensign of the United Kingdom.svg|[[نیشانەی سپی|نیشانەی سپیی ھێزی دەریاییی شاھانە]]|Civil Ensign of the United Kingdom.svg|[[کەشتیوانیی بازرگانی (شانشینی یەکگرتوو)|کەشتیوانیی بازرگانی]] [[نیشانەی سوور]]|Ensign of the Royal Air Force.svg|[[نیشانەی ھێزی ئاسمانیی شاھانە]]|File:Ensign of the Royal Observer Corps (1952-1995).png|[[فەوجی چاودێریی شاھانە|نیشانەی فەوجی چاودێریی شاھانە]] (١٩٥٣–١٩٩٥)|File:Ensign of the Air Training Corps.svg|[[فەوجی ڕاھێنانی ئاسمانی|نیشانەی فەوجی ڕاھێنانی ئاسمانی]]|Civil Air Ensign of the United Kingdom.svg|[[نیشانەی فڕینی شارستانیی بەریتانی]]|Government Ensign of the United Kingdom.svg|[[نیشانەی شین]]|Flag of Her Majesty's Coastguard.svg|نیشانەی [[پاسەوانی کەناراوەکانی خاوەن شکۆ]]|Ensign of the British Commissioners of Northern Lighthouses.svg|نیشانەی [[ئەنجومەنی فانۆسی باکوور|ئەنجومەنی فانۆسی باکوور (ئێن-ئێڵ-بی)]]|File:Northern Lighthouse Board Commissioners Flag of the United Kingdom.svg|نیشانەی سپیی کۆمیسیارانی [[ئەنجومەنی فانۆسی باکوور|ئێن-ئێڵ-بی]] (سەرنجی <br />ئاڵای یەکێتیی پێش ١٨٠١ بدە)|Government Ensign of Bermuda.svg|نیشانەی شینی [[بەرموودا]] کە لە لایەن کەشتییەکانی [[حکوومەتی بەرموودا|بەشی دەریایی و بەندەرەکان]] و [[خزمەتگوزاریی پۆلیسی بەرموودا|پۆلیس]]ەوە دەشەکێندرێتەوە|Civil Ensign of the Isle of Man.svg|نیشانەی سووری [[دوورگەی مان]]|Government Ensign of Gibraltar.svg|نیشانەی دەوڵەتی گیبرالتار|File:Civil Ensign of Jersey.svg|[[جێرزی|نیشانەی شارستانیی جێرزی]]|File:Government Ensign of Jersey.svg|[[جێرزی|نیشانەی حکوومەتی جێرزی]]|File:Civil Ensign of Guernsey.svg|[[گێرنزی|نیشانەی شارستانیی گێرنزی]]|File:Government Ensign of Guernsey.svg|[[گێرنزی|نیشانەی حکوومەتی گێرنزی]]|Civil Ensign of the Cayman Islands.svg|نیشانەی سووری [[دوورگەکانی کەیمەن]]|Naval Ensign of Australia.svg|[[نیشانەی سپیی ئوسترالی|نیشانەی ھێزی دەریاییی شاھانەی ئوسترالیا]]|Ensign of the Royal Australian Air Force.svg|[[نیشانەی ھێزی ئاسمانیی شاھانەی ئوسترالیا]]|Civil Ensign of Australia.svg|[[نیشانەی سووری ئوسترالیا|نیشانەی شارستانیی ئوسترالیا]]|Civil Air Ensign of Australia.svg|[[نیشانەی فڕینی شارستانیی ئوسترالیا]]|Canadian Red Ensign 1957-1965.svg|[[نیشانەی سووری کەنەدی|نیشانەی شارستانیی کەنەدی]] (١٩٥٧–١٩٦٥)|Blue Ensign of Canada (1957–1965).svg|[[ئاڵاکانی ھێزی دەریاییی شاھانەی کەنەدی|جاکی دەریاییی کەنەدی]] (١٩٥٧–١٩٦٥)|Air Force ensign of Canada (1941–1968).svg|[[نیشانەی ھێزی ئاسمانیی شاھانەی کەنەدی]] (١٩٤٠–١٩٦٥)|Flag of the Air Board of Canada (1922–1923).svg|نیشانەی [[ئەنجومەنی ئاسمانی (کەنەدا)|ئەنجومەنی ئاسمانیی کەنەدی]] (١٩٢٢–١٩٢٣)|Flag of the Canadian Army (1939–1944).svg|ئاڵای جەنگیی [[سوپای کەنەدا]] (١٩٣٩–١٩٤٤)|Ensign of the Royal Canadian Sea Cadets (1953-1976).svg|نیشانەی [[خوێندکارە دەریایییە شاھانەیییەکانی کەنەدا]] (١٩٥٣–١٩٧٦)|NLC Flag 1929-65.svg|نیشانەی [[ڕابیتەی دەریاییی کەنەدا]] (١٩٢٩–١٩٦٥)|Flag of Newfoundland (1904–1949).svg|نیشانەی شارستانیی [[دۆمینیۆنی نیوفاوندلاند]] (١٩٠٧–١٩٣١)|Civil Air Ensign of New Zealand.svg|[[نیشانەی فڕینی شارستانیی نیووزیلەندا]]|Ensign of the Royal New Zealand Air Force.svg|نیشانەی [[ھێزی ئاسمانیی شاھانەی نیووزیلەندا]]|Naval Ensign of New Zealand.svg|[[نیشانەی سپیی نیووزیلەندا|نیشانەی ھێزی دەریاییی شاھانەی نیووزیلەندا]]|Civil Ensign of New Zealand.svg|نیشانەی شارستانیی نیووزیلەندا|Naval Ensign of Fiji.svg|نیشانەی دەریاییی [[فیجی]]|Civil Ensign of Fiji.svg|نیشانەی شارستانیی فیجی|Civil Air Ensign of Fiji.svg|نیشانەی فڕینی شارستانیی فیجی|Civil Air Ensign of Australia (1935–1948).svg|[[نیشانەی فڕینی شارستانیی ئوسترالیا]] (١٩٣٥–١٩٤٨)|Van Diemens Land Ensign.svg|[[نیشانەی زەویی ڤان دیمێن]]ی نافەرمی|Air Force Ensign of Australia (1948–1982).svg|[[نیشانەی ھێزی ئاسمانیی شاھانەی ئوسترالیا]] (١٩٤٨–١٩٨٢)|Victorian red ensign.svg|[[ئاڵای ڤیکتۆریا (ئوسترالیا)|نیشانەی سووری ڤیکتۆریا (١٨٧٠–١٨٧٧)]]|Flag of Imperial India.svg|نیشانەی [[ھێزی دەریاییی شاھانەی ھیندی]]|Ensign of the Royal Indian Army Service Corps.svg|نیشانەی [[سوپای بەریتانیای ھیندستان|سوپای ھیندستان]]|File:Government Ensign of the British Antarctic Territory.svg|نیشانەی شینی [[خاکی بەریتانیی جەمسەری باشوور]]|Government Service Ensign.svg|[[نیشانەی خزمەتگوزاریی حکوومەت]]|File:Ensign of the Scottish Fisheries Protection Agency.svg|نیشانەی [[بەڕێوەبەرایەتیی دەریایی]] [[حکوومەتی سکۆتلەندا]]|Ensign of the Sea Cadet Corps.svg|نیشانەی [[فەوجی خوێندکارە دەریایییەکان (شانشینی یەکگرتوو)|فەوجی خوێندکارە دەریایییەکان]]|Ensign of the Royal Bermuda Yacht Club.svg|نیشانەی [[یانەی یەختی شاھانەی بەرموودا]]|title=}} === ئەوانی تر === [[پەڕگە:Civil jack of the United Kingdom.svg|alt=ئاڵای یەکێتی لەگەڵ لێوارێکی سپیی ئەستوور کە نزیکەی نیوەی ڕووبەری ئاڵاکە پێکدەھێنێت.|ڕاست|وێنۆک|«پایڵت جاک»، دیزاینی ئاڵایەک کە ئاڵای یەکێتیی لە ناوەڕاستدایە، لەگەڵ لێوارێکی سپی لە دەوری]] ئەو ئاڵایەی کە لێوارێکی سپیی پێوەیە و ھەندێک جار لەسەر کەشتییە بازرگانییەکان دەبینرێت، زۆربەی کات بە '''پایڵت جاک''' ئاماژەی پێ دەکرا. دەکرێت بگەڕێندرێتەوە بۆ ساڵی ١٨٢٣ کاتێک وەک ئاڵایەکی نیشانە دروست کرا، بەڵام مەبەست لێی وەک جاکێکی شارستانی نەبوو. پەرتووکێک کە لە ساڵی ١٨٥٥دا بۆ [[کونسوڵ (نوێنەر)|کونسوڵە]] بەریتانییەکان دەرکراوە، ڕای دەگەیەنێت کە ئاڵای یەکێتیی لێوار سپی دەبێت بۆ ڕێنشاندەر (پایڵت) بەرز بکرێتەوە. ئەگەرچی ھەندێک ناڕوونی ھەبوو سەبارەت بە یاساییبوونی شەکاندنەوەی بۆ ھەر مەبەستێکی تر لەسەر کەشتییە شارستانییەکان، بەڵام بەکارھێنانی وەک نیشانە یان جاک زۆر پێش یاسای ساڵی ١٨٦٤ دامەزرا کە [[نیشانەی سوور|نیشانەی سووری]] بۆ کەشتیوانی بازرگانی دیاری کرد. لە ساڵی ١٩٧٠دا، ئاڵای یەکێتیی لێوار سپی چیتر وەک نیشانە بۆ ڕێنشاندەر بەکار نەھات، بەڵام ئاماژەکان بۆی وەک ڕەنگە نیشتمانییەکان لە یاسای کەشتیوانی بازرگانیی ئێستادا لادران و بە شێوەیەکی یاسایی وەک ئاڵایەک لێکدرایەوە کە دەکرێت لەسەر کەشتییەکی بازرگانی بشەکێندرێتەوە، وەک جاک ئەگەر خوازیار بن. ئەم پێگەیە تا ڕادەیەک لە لایەن یاسای کەشتیوانی بازرگانی (تۆمارکردن، ھتد) ١٩٩٣ و یاسای کەشتیوانی بازرگانی ١٩٩٥ی یەکخراو پشتڕاست کرایەوە کە لە بەشی ٤، بڕگەی ١دا، بەکارھێنانی ھەر ڕەنگێکی نیشتمانیی جیاکەرەوە یان ئەوانەی بەکاردێن یان لە ئاڵا یان پێنێنتەکانی کەشتییەکانی خاوەن شکۆ دەچن قەدەغە دەکات، «جگە لە [[نیشانەی سوور]]، ئاڵای یەکێتی (کە بە شێوەیەکی باو بە ئاڵای یەکێتی ناسراوە) لەگەڵ لێوارێکی سپی»، و ھەندێک جیاکاری تری ڕێگەپێدراو لە شوێنەکانی تری یاساکاندا. بەڵام، بەشی ٢ سەبارەت بە «ئاڵای بەریتانیا»یە، و ڕای دەگەیەنێت کە «ئەو ئاڵایەی کە ھەموو کەشتییەکی بەریتانی مافی شەکاندنەوەی ھەیە، نیشانەی سوورە (بەبێ ھیچ شێواندن یان دەستکارییەک) و، بە مەرجی (مۆڵەتنامەیەک لە لایەن خاوەن شکۆ یان لە لایەن وەزیری دەوڵەت، یان فەرمانێکی ئەنجومەن لە لایەن خاوەن شکۆوە سەبارەت بە [[نیشانەی سوور|نیشانەی سووری]] نەخشێنراو)، ھیچ ڕەنگێکی تر نییە.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ١٩٩٥|ناونیشان=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1995/21/data.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|وێبگە=UK Public General Acts |سەردێڕ=Merchant Shipping Act 1995 |بڵاوکەرەوە=[[The National Archives (United Kingdom)|The National Archives]]}}</ref> پەیمانگای ئاڵا ئاڵای یەکێتیی لێوار سپیی وەک «جاکی شارستانی» پێڕست کردووە.<ref name="british-flag-protocol" /> [[پەڕگە:Naval_Jack_of_Royal_Indian_Marine.svg|alt=ئاڵای یەکێتی لەگەڵ لێوارێکی شینی ئەستوور کە ئەستوورییەکەی یەک لەسەر پێنجی پانیی ئاڵاکەیە.|چەپ|وێنۆک|جاکی دەریاییی [[ھێزی دەریاییی شاھانەی ھیندی|ھێزی دەریاییی شاھانەی ھیندستان]] (١٨٨٤-١٩٢٨)، دیزاینی ئاڵایەک کە ئاڵای یەکێتیی لە ناوەڕاستدایە، لەگەڵ لێوارێکی شین لە دەوری]] لە ساڵی ١٨٨٤ تا ١٩٢٨، [[ھێزی دەریاییی شاھانەی ھیندی]] ئاڵای یەکێتیێکی دەستکاری کراو و لێوار شینی وەک جاکی خۆی دەشەکاندەوە. لە ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٢٨ تا ھەڵوەشاندنەوەی لە ساڵی ١٩٤٧دا، [[نیشانەی شین|نیشانەی شینی]] نەخشێنراو بە [[ئاڵاکانی ھیندستانی بەریتانی#ھێما|ھێمای ئەستێرەی ھیندستانی]] وەک جاک گۆڕییەوە و [[نیشانەی سپی|نیشانەی سپیی]] بەریتانی وەک نیشانە شەکاندەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fotw.info/flags/in-colon.html#flag |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240829044432/https://www.fotw.info/flags/in-colon.html#flag |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.crwflags.com/fotw |سەردێڕ=Flags and Ensigns with the Star of India |بڵاوکەرەوە=FOTW Flags Of The World}}</ref> ئاڵایەکی نافەرمی بۆ ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا لە دەوروبەری ساڵی ١٩١٠دا دروست کرا بەھۆی ئەو باوەڕەی کە ئاڵای یەکێتی خۆی چیتر بە ڕادەی پێویست نوێنەرایەتیی دۆمینیۆنەکانی وەک کەنەدا ناکات، کە دەستیان کردبوو بە پەسەندکردنی ھێما بێھاوتاکانی خۆیان. ئاڵاکە لە دیزایندا ھاوشێوەی نیشانەیەکی سپی بوو، کە ئاڵای یەکێتیی لە گۆشەدا بوو. لە چارەکەکانی تریدا نیشانی دەوڵەتیی کەنەدا، ئوسترالیا، و ئەفریقای باشوور ھەبوون. ئەو چوار ئەستێرەیەی کە [[خاچی باشوور|خاچەکەیان]] لەسەر خاچی سانت جۆرج پێکدەھێنا نوێنەرایەتیی نیووزیلەندایان دەکرد، و ئەستێرەی ھیندستان بە شێوەیەکی بەرچاو لە ناوەڕاستدا نیشان درابوو. کەسانی شارستانی زۆربەی کات ئاڵاکانی ئیمپراتۆریەتیان بۆ چالاکییە نیشتمانپەروەرییەکان وەک تاجگوزارییەکان، [[ڕۆژی کۆمۆن وێڵس|ڕۆژی ئیمپراتۆریەت]]، و [[پێشانگای ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا]] دەشەکاندەوە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kelly |یەکەم=Ralph |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.flaginstitute.org/wp/wp-content/uploads/2022/11/ICV27-B8-Kelly.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230813214957/https://www.flaginstitute.org/wp/wp-content/uploads/2022/11/ICV27-B8-Kelly.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=The Flag Institute |سەردێڕ=A flag for the Empire |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تا ئێستاش لە بۆنە تایبەتەکاندا لە [[مۆنۆمێنتی جەنگی دانگارسلی]] دەشەکێندرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ingall|یەکەم=Jennifer|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Why the Dangarsleigh war memorial flies the Empire flag and what it means to the community|ئیش=ABC News|ناونیشان=https://www.abc.net.au/news/2021-06-05/dangarsleigh-memorial-celebrates-century-flying-empire-flag/100180732|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230813215116/https://www.abc.net.au/news/2021-06-05/dangarsleigh-memorial-celebrates-century-flying-empire-flag/100180732|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> [[کۆمپانیای ھەدسن بەی]] (ئێچ-بی-سی) و [[کۆمپانیای ھیندی ڕۆژھەڵاتی بەریتانی]] دوو دانە بوون لەو چەند دامەزراوە ناحکوومییانەی کە ئاڵای یەکێتییان لە بەشێکی ئاڵاکانیاندا بەکار دەھێنا. ڕکابەری ئێچ-بی-سی [[کۆمپانیای باکووری ڕۆژاوا]] ئاڵایەکی ھاوشێوەی ئاڵای ئێچ-بی-سی ھەبوو. نیشانەی سووری ئێچ-بی-سی لە ساڵی ١٨٠١ تا ١٩٦٥ بەکار دەھات و بە ئاڵایەکی کۆمپانیا کە نیشانی کۆمپانیاکەی تێدابوو جێگەی گیرایەوە. کۆمپانیای ھیندی ڕۆژھەڵاتی، کە لە ساڵی ١٦٠٠ دامەزرا و لە ساڵی ١٨٧٤ ھەڵوەشایەوە، ئاڵایەکی ھێڵداری سوور و سپی بەکار دەھێنا کە سەرەتا ئاڵای ئینگلتەرا، پاشان ئاڵای بەریتانیای مەزن و لە کۆتاییدا ئاڵای شانشینی یەکگرتووی لە گۆشەکەیدا ھەبوو. ئاڵای یەکێتی چارەکەکەی سێیەمی [[نیشانی دەوڵەتیی ئەلاباما|نیشانی دەوڵەتیی ئەلابامای]] ساڵی ١٩٣٩یە، کە لەسەر ئاڵای پارێزگاری ئەلاباما بەکار دەھێنرێت، و نوێنەرایەتیی سەروەریی بەریتانیا دەکات بەسەر ویلایەتەکەدا پێش ساڵی ١٧٨٣. ئەو وەشانەی بەکار ھاتووە ئاڵا مۆدێرنەکەیە، لەکاتێکدا دەبوو ئاڵای ساڵی ١٧٠٧ لە ئەلابامای داگیرکاریدا بەکار بھێنرایە. ئاڵای یەکێتیێکی پەمەیی، کە تێیدا سێگۆشە شینەکانی ئاڵای یەکێتی گۆڕدراون بۆ پەمەیی وەک ئاماژەیەک بۆ ھێمای [[سێگۆشەی پەمەیی]]، لە لایەن پیاوێکی ھاوڕەگەزخواز، دەیڤید گوینت، دروست کرا بۆ گوزارشتکردن لە «شانازیی خۆی بەوەی ھاوڕەگەزخواز و بەریتانییە.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.pinkjack.com/about-us/|سەردێڕ=About &#124; PinkJack|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260516075040/https://www.pinkjack.com/about-us/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="Pink">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Knowles|یەکەم١=Katherine|سەردێڕ=God save the queers|ناونیشان=https://www.pinknews.co.uk/2006/07/21/god-save-the-queers|ئیش=[[PinkNews]]|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061014051515/https://www.pinknews.co.uk/news/opinion/2005-2030.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theflagshop.co.uk/catalogsearch/result/?q=pink+union+jack |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Pink Union Jack |بڵاوکەرەوە=The Flag Shop}}</ref> لە نشینگەی نێونەتەوەییی پێشووی [[کولانگسوو]] پۆلیسی شارەوانیی کولانگسوو نیشانەیەکیان ھەبوو کە چەندین ئاڵای تێدابوو، لەوانە ئاڵای یەکێتی. نیشانەکە لە ناو ئاڵای پۆلیسەکەیاندا جێگیر کرابوو.<ref>{{FOTW|id=cn-kul|title=International Settlement of Kulangsu (Gulangyu, China)}}</ref><gallery perrow="5"> پەڕگە:Hudsons_Bay_Company_Flag.svg|ئاڵای یەکێتیێکی پەمەیی </gallery> == لە کلتووری باودا == [[پەڕگە:Geri_Halliwell_in_concert_cropped.jpg|چەپ|وێنۆک|[[گێری ھالیوێڵ]] لە گرووپی [[سپایس گێڕڵز]] کە وەشانێکی نوێی ئەو کراسەی پۆشیوە کە شێوەی ئاڵای یەکێتیی ھەبوو و لە [[خەڵاتەکانی بریت ١٩٩٧|خەڵاتەکانی بریت ١٩٩٧دا]] پۆشیبووی]] ئاڵای یەکێتی وەک یەکێک لە ناسراوترین ئاڵاکانی جیھان دەمێنێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/flag-of-the-United-Kingdom |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica |سەردێڕ=Flag of the United Kingdom}}</ref> ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی نەک تەنھا بەھۆی دیزاینە نائاسایییەکەی، بەڵکوو بەھۆی کاریگەریی کلتووری [[بەریتانییەکان|بەریتانی]] لە سەرتاسەری جیھاندا وەک دەرەنجامی [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا]]، و بوونی لە چەندین ئاڵا و نیشانەناسیی نەتەوەکانی [[کۆمۆن وێڵسی نەتەوەکان|کۆمۆن وێڵسدا]]. لەکاتێکدا زۆربەی داگیرگە کۆنەکانی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا بڕیاریان داوە ئاڵای یەکێتی لە ئاڵا نیشتمانییەکانیاندا لادەن، بەڵام ھەندێک وڵاتی وەک [[ئاڵای ئوسترالیا|ئوسترالیا]] و [[ئاڵای نیووزیلەندا|نیووزیلەندا]] بڕیاریان داوە ئاڵای یەکێتی وەک ھێمای میراتی بەریتانییان بپارێزن، سەرەڕای چەندین ھەوڵ بۆ گۆڕینی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/uk-20966371|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=The union jack: A very complex flag|یەکەم=Richard|دوایین=Cable|بڵاوکەرەوە=BBC Knowledge & Learning}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://nzhistory.govt.nz/media/photo/calls-new-flag |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=nzhistory.govt.nz |سەردێڕ=Calls for a new flag}}</ref> ئاڵای یەکێتی لە بزووتنەوەی «داگیرکاریی بەریتانی» ساڵانی ١٩٦٠ەوە ھێمایەکی دیار بووە لە کایەی [[فاشن|فاشندا]]، بە شێوەیەکی ھاوشێوەی [[ئاڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئاڵای ئەستێرە و ھێڵەکانی ئەمریکی]]، و لە ناوەڕاستی ساڵانی ١٩٩٠دا لە سەردەمی «[[کول بریتانیا]]»دا گەڕایەوە ناو فاشن، بە تایبەتی گیتاری کارەبایی «ئێپیفۆن شێراتۆن ٢»ی ئاڵای یەکێتیی [[نۆیل گالاگەر]]، و [[کراسی یۆنیون جاک|کراسەکەی گێری ھالیوێڵ]] لە [[خەڵاتەکانی بریت ١٩٩٧|خەڵاتەکانی بریت ١٩٩٧دا]].<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|نووسەر=Amy de Klerk |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=It has been 20 years since Geri Halliwell wore the Union Jack dress |ناونیشان=https://www.harpersbazaar.com/uk/fashion/fashion-news/news/a40047/story-of-geri-halliwell-union-jack-brits-dress/ |magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠١٢|سەردێڕ=Geri revisits Spice Girls' heyday in Union Jack dress |ناونیشان=https://www.hellomagazine.com/celebrities/201202027142/geri-halliwell-launches-new-union-jack-range/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠١٥|magazine=Hello Magazine}}</ref> زیادبوونێکی بەرچاوی ناوبانگی لە [[کۆبا]] دوای [[ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٢ی لەندەن]] بینرا، کە تێیدا جلی، نەخشی نینۆک، تاتۆ و شێوازی قژی گەنجان بەو شێوەیە دەبینرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-21082793|سەردێڕ=Close Up: Cuba's new love for the Union flag|ئیش=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> ئاڵاکە لە ساڵانی ٢٠٢٠دا بوو بە ھێمایەکی باو لە دیمەنی ڕاپی ژێرزەمینیی شانشینی یەکگرتوودا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=McQuaid|یەکەم=Ian|ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ='Constant stimulation, dopamine overload': how EsDeeKid and UK underground rap exploded on a global scale|ناونیشان=https://www.theguardian.com/music/2025/dec/05/constant-stimulation-dopamine-overload-esdeekid-uk-underground-rap-exploded-global-scale|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Guardian|زمان=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Madden |یەکەم=Emma |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.pigeonsandplanes.com/read/union-jack-uk-rap-new-generation |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=Pigeons and Planes |زمان=en |سەردێڕ=UK Rap's New Generation is Reclaiming the Union Jack}}</ref> [[پەڕگە:Flag_of_the_United_Kingdom_(Watch_Dogs_Legion).svg|ڕاست|وێنۆک|دیزاینی خەیاڵیی ئاڵای یەکێتی ھەروەک لە یاریی «واچ دۆگز: لێجن»دا دەردەکەوێت]] دیزاینێکی خەیاڵیی ئاڵای یەکێتی لە یاریی ئاکشن و سەرکێشیی بڵاوکراوەی [[یوبی-سۆفت|یوبی-سۆفتدا]] بە ناوی [[واچ دۆگز: لێجن]] دەردەکەوێت، کە تێیدا دوای [[سەربەخۆییی سکۆتلەندا]] لە [[شانشینی یەکگرتوو]]، ڕەنگی ئاڵای یەکێتی دەگۆڕدرێت بۆ ڕەنگدانەوەی نەبوونی کێڵگەی شینی ئاڵای سکۆتلەندا، کە بە کێڵگەیەکی ڕەشی [[ئاڵای سانت دەیڤید]]، سانتە پارێزەرەکەی [[وێڵز]]، جێگەی دەگیرێتەوە. خاچی زێڕینی [[سانت دەیڤید]] لێوارێکی بۆ خاچی سووری [[سانت جۆرج]] پێکدەھێنێت. === جێگیربوون لە براندکردنی کۆمپانیاکاندا === بە شێوەیەکی باو ئاڵای یەکێتی لەسەر سۆفتوێری کۆمپیوتەر و لاپەڕەکانی ئینتەرنێت وەک [[ئایکۆنی کۆمپیوتەر|ئایکۆنێک]] بەکار دەھێنرێت کە نوێنەرایەتیی ھەڵبژاردنی [[زمانی ئینگلیزی]] دەکات کاتێک ھەڵبژاردەیەک لە نێوان چەندین زماندا پێشکەش بە بەکارھێنەر دەکرێت، ئەگەرچی ئاڵای ئەمریکیش ھەندێک جار بۆ ئەم مەبەستە بەکار دەھێنرێت. ئاڵاکە لەسەر چەندین ئامێری [[ڕیبۆک]] وەک نیشانەی سەرچاوەی بەریتانیی براندەکە چێنراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brabazon|یەکەم=Tara|سەردێڕ=Tracking the Jack: a retracing of the Antipodes|بڵاوکەرەوە=[[University of New South Wales Press]]|ساڵ=٢٠٠٠|شوێن=Sydney|پەڕە=١٥}}</ref> و ئاڵای یەکێتیی ڕیبۆک وەک ئایکۆنێکی براندەکە ئاماژەی پێ کراوە.<ref name="upshaw">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Upshaw|یەکەم=Lynn B.|ناونیشان=https://archive.org/details/buildingbrandide0000upsh|سەردێڕ=Building Brand Identity: A Strategy for Success in a Hostile Marketplace|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons, Inc.|ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٧١-٠٤٢٢٠-٤|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> چەندین ھونەرمەندی مۆسیقا ئاڵای یەکێتییان بەکار ھێناوە، لەوانە [[دی ڕۆڵینگ ستۆنز]]، [[دی وو]]، [[دی کینکس]]، [[دی جام]]، [[سێکس پیستۆڵز]]، [[دی ستۆن ڕۆزس]]، [[دەیڤید بۆوی]]، [[جۆن لێنۆن]]، [[پاوڵ مەککارتنی]]، [[فرێدی مێرکوری]]، [[مۆریسێی]]، [[ئۆەیسس (باند)|ئۆەیسس]]، [[بلەر (باند)|بلەر]]، [[ئایرن مەیدن]]، [[دیف لێپارد#ھیستریا (١٩٨٤–١٩٨٩)|دیف لێپارد]]، و [[سپایس گێڕڵز#کول بریتانیا|سپایس گێڕڵز]]. [[بریتیش ئایروەیز]] ئاڵای یەکێتیێکی بڕدراوی لەسەر پەڕەکانی کلکی فڕۆکەکانی دەکێشا تا ساڵی ١٩٨٤؛ لە ساڵی ١٩٩٧ بە دواوە، دەستیان کرد بە کێشانی ئاڵای یەکێتیێکی شێوازدار و شەکاوە لەسەر پەڕەکانی کلک، کە نازناوی «ئاڵای یەکێتیی چاتام دۆکیارد»ی لێ نرا. نیشانی دەوڵەتیی بریتیش ئایروەیز ھەروەھا [[قەڵغان (نیشانەناسی)|قەڵغانێکی]] بڕدراو لە ئاڵای یەکێتیی تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.heraldry-wiki.com/heraldrywiki/wiki/British_Airways |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220224013900/https://www.heraldry-wiki.com/heraldrywiki/wiki/British_Airways |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|ئیش=Heraldry of the World |سەردێڕ=British Airways - Coat of arms (crest) of British Airways}}</ref> بریتیش ئایروەیز نیشانی دەوڵەتییەکەی لەسەر فڕۆکەکانی لە ڕێگەی نیشانەی لاندۆر لە نێوان ساڵانی ١٩٨٤ و ١٩٩٧ بەکار ھێنا و لە ساڵی ٢٠١١دا دووبارە زیادی کردەوە؛ ھەروەھا وەک نیشانەی کڵاو بۆ فڕۆکەوانان یان لە ڕیکلامەکاندا بەکاریان ھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britishairways.com/en-gb/information/about-ba/history-and-heritage/uniforms/ba-uniforms |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=BA Uniforms |بڵاوکەرەوە=British Airways}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=a4JdQi60an0 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢|via=YouTube |سەردێڕ=Aviators, British Airways To Fly To Serve |بڵاوکەرەوە=British Airways}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشان=https://londonairtravel.com/2019/08/16/british-airways-100-years-british-airways-coat-of-arms/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=BA100: 41. The British Airways Coat Of Arms |بڵاوکەرەوە=London Air Travel}}</ref> گڵۆپەکانی دواوەی بی-ئێم-دەبلیوو مینی بە شێوەی ئاڵای یەکێتی دروست کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bmwgroup.com/en/brands-and-services/mini.html |سەردێڕ=MINI |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220816161804/https://www.bmwgroup.com/en/brands-and-services/mini.html}}</ref> <gallery perrow="5"> پەڕگە:British Airways tails lined up at LHR Terminal 5B Iwelumo.jpg|فڕۆکەی بریتیش ئایروەیز کە ھونەری کلکی «ئاڵای یەکێتیی چاتام دۆکیارد»ی پێوەیە پەڕگە:Mini F56 2019-02-02.jpg|دواوەی مینی ھاچ، لەگەڵ گڵۆپەکانی دواوەی «ئاڵای یەکێتی» پەڕگە:Revival Union Jack Roberts Radio (Model RD60).jpg|ڕادیۆیەکی ڕۆبێرتس ڕیڤایڤڵ لەگەڵ شێوەی ئاڵای یەکێتی پەڕگە:DfT GBR livery mockup December 2025.png|شێوەی پێشنیارکراوی ھێڵە ئاسنینەکانی بەریتانیای مەزن، کە ئاڵایەکی یەکێتیی شێوازداری تێدایە </gallery> == گالەری == === جۆرەکانی ئاڵای یەکێتی ١٦٠٦–١٨٠١ === {{tree chart/start |summary=جۆرەکانی ئاڵای یەکێتی لە ١٦٠٦ تا ١٨٠١}} {{tree chart| aa |y|| bb ||y|| cc |aa=[[پەڕگە:Arms_of_Ireland_(Variant_1)_(Historical).svg|50px]]<br />[[نیشانی دەوڵەتیی ئیرلەندا]]<br />سەدەی ١٧یەم ([[شانشینی ئیرلەندا]]) |bb=[[پەڕگە:Flag of England.svg|border|50px]]<br />[[خاچی سانت جۆرج]]<br />سەدەی ١٦یەم ([[شانشینی ئینگلتەرا]]، بە وێڵزیشەوە) |cc=[[پەڕگە:Flag of Scotland.svg|border|50px]]<br />[[خاچی سانت ئەندروو]]<br />سەدەی ١٦یەم ([[شانشینی سکۆتلەندا]]) }} {{tree chart| |:| |!| | | |,|-|+|-|-|-|.| }} {{tree chart| |:| dd | | |!| ff | | gg |dd=[[پەڕگە:Flag of the Commonwealth (1649-1651).svg|border|50px]]<br />[[ئاڵاکانی ئینتێرێگنۆم (دوورگەکانی بەریتانیا)|ئاڵای<br />کۆمۆن وێڵس]]<br />١٦٤٩ ([[کۆمۆن وێڵسی ئینگلتەرا]]) |ff=[[پەڕگە:Royal Navy Jack 1643.JPG|border|50px]]<br />[[ئاڵای دەریایی|جاکی دەریاییی ئینگلیزی]]<br />[[ھێزی دەریاییی شاھانە]]<br />[[جەنگی ناوخۆییی ئینگلتەرا|١٦٤٣]] ([[شانشینی ئینگلتەرا]]) |gg=[[پەڕگە:Union Jack 1606 Scotland.svg|border|50px]]<br />[[ئاڵای یەکێتی#ئاڵای یەکێتیی سکۆتلەندی|ئاڵای یەکێتیی سکۆتلەندی]]<br />(نافەرمی)<br /> ١٦٠٦ ([[شانشینی سکۆتلەندا]]) }} {{tree chart| |:| | | | | |!| | | | | | | }} {{tree chart| |L||y||| ii ||y|| jj |ii=[[پەڕگە:Union flag 1606 (Kings Colors).svg|border|50px]]<br />[[ئاڵای یەکێتی#مێژوو|ئاڵای یەکێتیی ١٦٠٦]]<br />١٦٠٦ ([[یەکێتیی تاجەکان]])<br />[[ڕاگەیاندنی برێدا|١٦٦٠]] ([[ڕیستۆرەیشن (ئینگلتەرا)|گەڕانەوەی پاشایەتی]])<br />[[کردەوەکانی یەکێتیی ١٧٠٧|١٧٠٧]] ([[شانشینی بەریتانیای مەزن]]) |jj=[[پەڕگە:St Patrick's saltire.svg|border|50px]]<br />[[خاچی سانت پاتریک]]<br />(مێژوویی)<br />سەدەی ١٧یەم ([[شانشینی ئیرلەندا]]) }} {{tree chart| | | |!| | | | | | |!}} {{tree chart| | | hh | | | | | kk |hh=[[پەڕگە:Flag of the Commonwealth (1658-1660).svg|border|50px]]<br />[[ئاڵاکانی ئینتێرێگنۆم (دوورگەکانی بەریتانیا)|ئاڵای کۆمۆن وێڵس]] و<br />[[جاکی پڕۆتێکتۆرەیت]]<br />١٦٥٨ ([[پڕۆتێکتۆرەیت|کۆمۆن وێڵسی ئینگلتەرا]]) |kk=[[پەڕگە:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|border|50px]]<br />[[ئاڵای یەکێتی#لە ساڵی ١٨٠١ەوە|ئاڵای یەکێتیی ١٨٠١]]<br />[[کردەوەی یەکێتیی ١٨٠٠|١٨٠١]] ([[شانشینی یەکگرتوو]]) }} {{tree chart/end}} === ئاڵای یەکێتی لە ھونەری فۆلکلۆریدا === <gallery perrow="5"> پەڕگە:GillrayBritanniaArtic.jpg|alt=کارتۆنێکی تەنزئامێز ئاڵایەکی تێدایە کە خاچێکی شینی کاڵ و خاچی سپی لەسەر پاشبنەمایەکی سپی ھەیە، و خاچێکی شینی کاڵ لە چارەکەی سەرەوەی لای چەپی ئاڵاکەدا ھەیە.|ئاڵا سێگۆشەیەی کە لەسەر بەلەمەکەی [[بریتانیا]] لەم کارتۆنەی ساڵی ١٧٩٣ی [[جەیمس گیڵرای]]دا دەشەکێتەوە، بە شێوەیەکی بەرچاو لە ئاڵای ئێستا جیاوازە. پەڕگە:A-Block-for-the-Wigs-Gillray.jpeg|شێوازێکی جیاوازی ئاڵای یەکێتی جارێکی تر لە کارتۆنێکی تری [[جەیمس گیڵرای|گیڵرای]]دا دەردەکەوێت پەڕگە:Side by side - Britannia! Britain's Day Dec. 7th 1918 - James Montgomery Flagg 1918 ; American Lithographic Co. N.Y. LCCN2002712329 (cropped).jpg|«شانبەشانی یەک – بریتانیا!» وێنەیەکی بەردینەی ١٩١٨ لە لایەن [[جەیمس مۆنتگۆمێری فلاگ]]، کە [[مامی سام]] و [[بریتانیا]] بە قەڵغانێکی ئاڵای یەکێتیەوە نیشان دەدات </gallery> === وێنەکانی ئاڵای یەکێتی === <gallery perrow="5"> پەڕگە:Union Flag and St Georges Cross.jpg|ئاڵای یەکێتی و [[خاچی سانت جۆرج]] پەڕگە:Pre-1801 Union Flag at Fort York, Toronto.JPG|ئاڵای یەکێتیی پێش ١٨٠١، فۆرت یۆرک، [[تۆرۆنتۆ]] پەڕگە:Flags outside Parliament.jpg|ئاڵای یەکێتی، [[ئاڵای سکۆتلەندا]] و [[ئاڵای ئەورووپا]] لە [[تەلاری پەرلەمانی سکۆتلەندا]] پەڕگە:Commissioners' ensign of Northern Lighthouse Board - geograph.org.uk - 926250.jpg|ئاڵای یەکێتیی پێش ١٨٠١ لەسەر نیشانەی کۆمیسیاری [[ئەنجومەنی فانۆسی باکوور]] پەڕگە:Scottish Union Flag - detail.JPG|ئاڵای یەکێتیی سکۆتلەندیی سەدەی ١٧یەم، (نافەرمی)، لە [[لێنۆکسلۆڤ ھاوس]] پەڕگە:Civil Union Jack on a jackstaff.jpg|جاکی شارستانی - ئاڵای یەکێتیێک بە لێوارێکی سپییەوە پەڕگە:Flagging (227021784).jpg|ئاڵای یەکێتی بە ڕەنگی پەمەیی، پەیوەست بە کلتووری [[شانازی (کلتووری ئێڵ-جی-بی-تی-کیو)|شانازی (ئێڵ-جی-بی-تی-کیو)]] پەڕگە:Flying the Flag, Portsmouth Harbour, Hampshire - geograph.org.uk - 3214926.jpg|ئاڵای یەکێتی لەسەر [[دارەجاک]]ی کەشتییەکی [[ھێزی دەریاییی شاھانە]] دەشەکێتەوە پەڕگە:Soldier Waving Armed Forces Day Flag MOD 45158489.jpg|پۆستەری [[ڕۆژی ھێزە چەکدارەکان]] کە ئاڵای یەکێتیی تێدایە پەڕگە:The Union Flag - A Rare Sight Nowadays - geograph.org.uk - 277602.jpg|ئاڵای یەکێتی و [[ئاڵای وێڵز]] لە [[قەڵای کێرنارڤۆن]] پەڕگە:St Patricks Day, Belfast, March 2015 (44).JPG|خۆپیشاندەرانی [[یۆنیونیزم لە ئیرلەندا|یۆنیونیست]] لە [[بێلفاست]] ئاڵای یەکێتی، [[پۆستەری ئولستەر]] و [[خاچی سانت پاتریک]] نیشان دەدەن پەڕگە:Lieutenant Governor of Jersey car standard.jpg|پۆستەری ئۆتۆمبێلی [[جێگری پارێزگاری جێرزی]] - ئاڵای یەکێتیێک کە بە [[نیشانی دەوڵەتیی جێرزی|نیشانی جێرزی]] نەخشێنراوە پەڕگە:Enniskillen Cathedral of St. Macartin Regimental Colours Royal Irish Regiment IV 2012 09 17.jpg| [[ڕەنگە سەربازییەکان، پۆستەرەکان و ڕێبەرەکان|ڕەنگە سەربازییەکانی]] ھەندێک لە فەوجەکانی [[سوپای بەریتانیا]] دەکرێت شێوەی ئاڵای یەکێتی وەربگرن کە بە نیشانەی فەوجەکە و [[شەرەفنامەکانی جەنگ]] نەخشێنراوە پەڕگە:US Navy 090723-N-5476H-263 The Honorable Linda Lingle, governor of the state of Hawaii proudly displays the Hawaii state flag aboard the Virginia-class attack submarine USS Hawaii (SSN 776).jpg|[[ئاڵای ھاوایی]] کە ئاڵای یەکێتی لە گۆشەکەیدایە پەڕگە:BC-flag.jpg|[[ئاڵای بریتیش کۆڵۆمبیا]] کە ئاڵایەکی یەکێتی نیشان دەدات، کە تاجێکی زێڕینی پێوە نەخشێنراوە، لە بەشی سەرەوەیدا </gallery> == سەرچاوەکان == {{Reflist|colwidth=30em}} == بۆ خوێندنەوەی زیاتر == *{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Groom |یەکەم=Nick |سەردێڕ=The Union Jack: The Story of the British Flag |ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Atlantic Books |ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٣٥٤-٣٣٧-٤}} *{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Flag and Nation: Australians and their national flags since 1901|دوایین=Kwan|یەکەم=Elizabeth|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=University of New South Wales Press|ژپنک=٩٧٨-١-٧٤٢٢٤-٦٨٧-١}} *{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Davis |دوایین=Lister |سەردێڕ=Union Jack or Union Flag? |بڵاوکەرەوە=[[Flag Institute]] |ساڵ=٢٠١٤|شوێن=London |ناونیشان=http://www.flaginstitute.org/wp/wp-content/uploads/2014/03/Union-Jack-or-Union-Flag.pdf}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|National flag of the United Kingdom}} {{External media |float = right |width = 300px |image1 = [https://web.archive.org/web/20100218213752/http://farm3.static.flickr.com/2609/3998116284_e733eba016_b.jpg The Cross of Saint Andrew]. 26 September 2009. By [https://www.flickr.com/photos/cthonus/ cthonus] Accessed 2009-12-30. |image2 = [https://web.archive.org/web/20100218213754/http://farm1.static.flickr.com/52/169159047_949c211b8b_b.jpg The Cross of Saint George]. 11 June 2006. By [https://www.flickr.com/photos/83031170@N00/ Two Thumbs]. Accessed 2009-12-30. |image3 = [https://web.archive.org/web/20100218213747/http://farm4.static.flickr.com/3401/3589637303_d28495046d_b.jpg Scottish Union Flag.] 2 June 2009. By [https://www.flickr.com/photos/30178831@N02/ boongiepam]. Accessed 2009-12-16. |image4 = {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://farm4.static.flickr.com/3104/2394005982_55390ea0d1_b.jpg |سەردێڕ=English/British Union Flag |ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100218213753/http://farm4.static.flickr.com/3104/2394005982_55390ea0d1_b.jpg |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠١٠}} By [https://www.flickr.com/photos/nicbutler/ dr.nic]{{dead link|date=July 2013}}. Accessed 2009-12-31. |image5 = [http://farm1.static.flickr.com/166/424511908_2b2dd02dcd_b.jpg The Cross of Saint Patrick]. 17 March 2007. By [https://www.flickr.com/photos/tim_ellis/ tim ellis]. Accessed 2009-12-30. |image6 = [http://farm4.static.flickr.com/3426/3722605567_867033b96c_b.jpg United Kingdom Union Flag.] 15 July 2009. By [https://www.flickr.com/photos/mortuaryman/ leegibb13]. Accessed 2009-12-16. }} [https://web.archive.org/web/20160509100704/https://www.royal.uk/union-jack ئاڵای یەکێتی] لە ماڵپەڕی خێزانی شاھانە [https://www.college-of-arms.gov.uk/resources/union-flag-approved-designs ئاڵای یەکێتی: دیزاینە پەسەندکراوەکان] لە ماڵپەڕی کۆلێژی ئاڕمس [https://www.college-of-arms.gov.uk/resources/union-flag-faqs پڕۆتۆکۆڵی ئاڵای یەکێتی] لە ماڵپەڕی کۆلێژی ئاڕمس ئاڵاکانی بەریتانیا لە کاتی پڕۆتێکتۆرەیت و کۆمۆن وێڵسی ئینگلتەرا – بڕوانە [http://flagspot.net/flags/gb-inter.html بەستەری دەرەکی] [https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/4895076.stm لاپەڕەی بی-بی-سی بۆ ٤٠٠ەمین ساڵیادی ئاڵاکە] [http://www.jdawiseman.com/papers/union-jack/union-jack.html چۆنیەتی کێشانی ئاڵای یەکێتی] [https://www.flaginstitute.org/wp/british-flags-2/flying-flags-in-the-united-kingdom/british-flag-protocol/#index29 پڕۆتۆکۆڵی ئاڵای شانشینی یەکگرتوو] {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو}} [[پۆل:ئاڵاکان]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی بریتانی]] [[پۆل:ئاڵاکانی ئەورووپا]] lmaioskdlsr2bimgw9r64vy7laq47t8 0 298375 1614030 1613929 2026-08-01T12:07:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614030 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag|Alt=ئاڵایەکی شین کە یەکێتی جاک لە بەشی چەپی سەرەوە، ئەستێرەیەکی حەوت خاڵی لە خوارەوەی و خاچی باشوور لە نیوەی ڕاستدا هەیە.|Name=کۆمۆنوێلسی ئوسترالیا|Image=Flag of Australia (converted).svg|Nickname=ئاڵای شینی ئوسترالیا|Use=ئاڵای نەتەوەیی و ئاڵای دەوڵەت، دیوی پشتەوە وێنەی ئاوێنەیی دیوی پێشەوەیە.|Symbol=|Proportion=1:2|Adoption=*١١ی شوباتی ١٩٠٣؛ ١٢٣ ساڵ پێش ئێستا<ref name="ReferenceA">''Commonwealth of Australia Gazette'' No. 8, 20 February 1903</ref> * ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٨؛ ١١٧ ساڵ پێش ئێستا <ref name="Gazette1908.65">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.legislation.gov.au/file/1908GN65|سەردێڕ=Commonwealth of Australia Gazette 1908 No. 65|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٨|وێبگە=Australian Government Federal Register of Legislation|پەڕە=١٧٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> (وەشانی ئێستای ئەستێرەی حەوت خاڵی کۆمۆنوێلس) * ٨ی نیسانی ١٩٥٤؛ ٧٢ ساڵ پێش ئێستا (وەک ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا دیاریکرا و پێشەنگی بەسەر یەکێتی جاکدا پێدرا)|Design=ئاڵایەکی شین کە ئەستێرەی کۆمۆنوێلسی لە چواریەکی خوارەوەی لای ستوونەکە و پێنج ئەستێرەی خاچی باشووری لە نیوەی شەکاوەیدا هەیە.|Designer=ئانی دۆرینگتۆن، ئیڤۆر ئیڤانس، لێسلی هۆکینز، ئیگبێرت نوتال و ویلیام ستیڤنز}} ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا لەسەر بنەمای ئاڵای شینی بەریتانیایە - زەوییەکی شین کە یەکێتی جاک لە چواریەکی سەرەوەی لای ستوونەکەدایە - کە ئەستێرەیەکی گەورەی سپی حەوت خاڵی (ئەستێرەی کۆمۆنوێلس) و وێناکردنێکی کۆمەڵە ئەستێرەی خاچی باشووری تێدایە، کە لە پێنج ئەستێرەی سپی پێکهاتووە (یەک ئەستێرەی بچووکی پێنج خاڵی و چوار ئەستێرەی گەورەتری حەوت خاڵی). ئوسترالیا هەروەها ژمارەیەک ئاڵای فەرمیی تری هەیە کە نوێنەرایەتی ویلایەت و ناوچەکانی، گەلە ڕەسەنەکانی و دەزگاکانی حکومەت دەکەن. وەشانە ڕەسەنەکەی ئاڵاکە بۆ یەکەمجار وەک ئاڵای شینی کۆمۆنوێلس لە ٣ی ئەیلولی ١٩٠١ هەڵکرا، دوای ئەوەی لەپاڵ ئاڵای سووری دەریایی بازرگانیدا لە پێشبڕکێیەکدا کە دوای فیدراسیۆن بەڕێوەچوو، هەڵبژێردرا. وەشانێکی کەمێک سادەکراو وەک ئەوەی پاشا ئێدواردی حەوتەم پەسەندی کردبوو بە فەرمی لە ساڵی ١٩٠٣ پەسەند کرا. دواتر لە ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٨دا گۆڕدرا بۆ نەخشەی ئێستا، بە گۆڕینی ئەستێرەی کۆمۆنوێلس لە شەش خاڵەوە بۆ حەوت خاڵ. لە سەرەتادا بەکارهێنانی تەنها بۆ حکومەت و کەشتیوانی سنووردار بوو، بەڵام ئاڵا شینەکە وردە وردە وەک هێمایەکی باوی ئوسترالی لەپاڵ ئاڵا سوورەکەدا گرنگی پەیدا کرد، کە کۆتوبەندی کەمتری لەسەر بەکارهێنانەکەی هەبوو. لە سەرەتادا، ئاڵاکە بە فەرمی لەژێر دەسەڵاتی یەکێتی جاکدا مایەوە، و هەڵکردنی تەنها ئاڵا شینەکە دەکرا وەک دەربڕینی بێوەفایی بەرامبەر ئیمپراتۆریەتی بەریتانیا سەیر بکرێت. بەڵام تا ساڵی ١٩٥٤، لەگەڵ زیادبوونی سەربەخۆیی ئوسترالیا لە شانشینی یەکگرتوو، ئاڵا شینەکە بە تێپەڕبوونی یاسای ئاڵاکان لە ساڵی ١٩٥٣ وەک ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا دیاریکرا. هەروەها یاساکە بۆ یەکەمجار پێشەنگی بە ئاڵای ئوسترالیا دا بەسەر یەکێتی جاکدا. بە تێپەڕبوونی کات، بەکارهێنانی یەکێتی جاک کەم بووەوە، بە جۆرێک تا ساڵانی ١٩٧٠ەکان زۆربەی ئوسترالییەکان ئاڵا شینەکەیان بە ئاڵای نەتەوەیی دەزانی. == نەخشە == === هێماکان === ئاڵای ئوسترالیا سێ هێمای دیار بەکاردەهێنێت: یەکێتی جاک، خاچی باشوور، و ئەستێرەی کۆمۆنوێلس. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} ==== یەکێتی جاک ==== یەکێتی جاک کە لە شێوەی ئێستایدا لە ساڵی ١٨٠١ پەسەند کراوە، سێ خاچی هێرالدی لەخۆدەگرێت کە نوێنەرایەتی نەتەوەکانی شانشینی یەکگرتووی بەریتانیای مەزن و ئیرلەندا دەکەن وەک چۆن لەو کاتەدا پێکهاتبوون: <ref name="foley_unionflag">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Foley|یەکەم=Carol A.|سەردێڕ=The Australian flag : colonial relic or contemporary icon?|بڵاوکەرەوە=Federation Press|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨١٨٦٢٨٧١٨٨٥|شوێن=Sydney|پەڕە=١٨}}</ref> * خاچی سووری سانت جۆرج لە [[ئینگلتەرا]] * خاچی سپیی لاری سانت ئەندرووی [[سکۆتلاند|سکۆتلەندا]] * خاچی سووری لاری سانت پاتریکی [[ئیرلەندا]] یەکێتی جاک کە لە گۆشەی سەرەوەدایە، کە پێگەی شەرەفە لە ئاڵاکەدا، {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=72}} دان بە مێژووی نیشتەجێبوونی بەریتانیا لە ئوسترالیا دەنێت. سەرەڕای ئەوەش، هێزی دەریایی بەریتانیا داوای ئاڵایەکی دەکرد لەسەر بنەمای ئاڵای شین یان سوور بۆ بەکارهێنانی دەریایی. <ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kwan |یەکەم=Elizabeth |ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://www.aph.gov.au/~/~/link.aspx?_id=A0A94E3E819F4BA094C3DD2F61DC20BE|سەردێڕ=Elizabeth Kwan &quot;National Parliament, National Symbols: From British to Australian Identity*&quot; |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=www.aph.gov.au |زمان=en-AU}}</ref> ==== ئەستێرەی کۆمۆنوێلس ==== ئەستێرەی کۆمۆنوێلس، کە بە ئەستێرەی فیدراسیۆنیش ناسراوە، لە چواریەکی خوارەوەی لای ستوونەکەدایە. لە بنەڕەتدا شەش خاڵی هەبوو، کە نوێنەرایەتی شەش کۆلۆنییە یەکگرتووەکەی دەکرد. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=6}} لە ساڵی ١٩٠٨، خاڵێکی حەوتەم زیاد کرا بۆ هێماکردن بۆ ناوچەی پاپوا، و هەر ناوچەیەکی داهاتوو. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=6}}<ref name=":11">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Australian flags|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Department of the Prime Minister and Cabinet. Awards and Culture Branch|ژپنک=٩٧٨٠٦٤٢٤٧١٣٤٥|edition=3rd|شوێن=Barton, ACT|پەڕە=٤١|oclc=٧٦٨٨٩٢٠٥}}</ref> ئەستێرەی کۆمۆنوێلس هیچ پەیوەندییەکی فەرمیی بە بێتا سێنتاورییەوە نییە، سەرەڕای درەوشاوەیی و شوێنی ئەمەی دواییان لە ئاسماندا؛ بەڵام، وەشانی ساڵی ١٨٧٠ی ئاڵای ئوسترالیای باشوور ئەستێرە ئاماژەپێدەرەکانی ئەلڤا و بێتا سێنتاوری لەخۆگرتبوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ausflag.com.au/south_australia_1870-1876.asp|سەردێڕ=South Australia 1870-1876 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130516044844/http://ausflag.com.au/south_australia_1870-1876.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Foley|یەکەم=Carol A.|سەردێڕ=The Australian flag : colonial relic or contemporary icon?|بڵاوکەرەوە=Federation Press|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨١٨٦٢٨٧١٨٨٥|شوێن=Sydney|پەڕەکان=٢٩–٣٠}}</ref> ==== خاچی باشوور ==== خاچی باشوور لە نیوەی شەکاوەی ئاڵاکەدایە. یەکێکە لە دیارترین کۆمەڵە ئەستێرەکان کە لە نیوەگۆی باشوور دەبینرێت، و لە ڕۆژانی سەرەتای نیشتەجێبوونی بەریتانیاوە بۆ نوێنەرایەتیکردنی ئوسترالیا بەکارهاتووە. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=6}} ئیڤۆر ئیڤانس، یەکێک لە نەخشەسازەکانی ئاڵاکە، مەبەستی ئەوە بوو کە خاچی باشوور ئاماژە بێت بۆ ئەو چوار فەزیلەتە ڕەوشتییەی کە دانتی دەیخاتە پاڵ چوار ئەستێرە سەرەکییەکە: دادپەروەری، ژیری، دانبەخۆداگرتن و ئازایەتی. <ref>Kwan, Elizabeth. 2006. ''Flag and Nation: Australians and their national flags since 1901'' UNSW Press {{ISBN|0-86840-567-1}} p. 143.</ref> ژمارەی خاڵەکانی سەر ئەستێرەکانی خاچی باشوور لە ئاڵای مۆدێرنی ئوسترالیادا جیاوازە لە نەخشە ڕەسەنەکەی براوەی پێشبڕکێیەکە، کە تێیدا لە نێوان پێنج بۆ نۆ خاڵ بوون بۆ هەر یەکێکیان، کە نوێنەرایەتی درەوشاوەیی ڕێژەیی ئەوانیان دەکرد لە ئاسمانی شەودا. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=6}} ئەستێرەکان بە ناوی پێنج پیتی یەکەمی ئەلفوبێی یۆنانییەوە ناونراون، بە ڕیزبەندی کەمبوونەوەی درەوشاوەیی لە ئاسماندا. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=6}} لە بنەڕەتدا ئەلڤا لە بێتا و گاما گەورەتر بوو لە کاتێکدا دێلتا لە بنەڕەتدا لە بێتا و گاما بچووکتر بوو. بۆ ئاسانکردنی دروستکردنی، هێزی دەریایی بەریتانیا قەبارە و شێوەی چوار ئەستێرە دەرەکییە گەورەکەی لە حەوت خاڵدا ستاندارد کرد و هەموویان بە هەمان قەبارە بوون، تەنها ئەستێرە بچووکە ناوەندییەکەیان بە پێنج خاڵ هێشتەوە. {{citation needed|date=August 2023}} ئەم گۆڕانکارییە بە فەرمی لە ٢٣ی شوباتی ١٩٠٣دا بڵاوکرایەوە. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=6}} === ڕەنگەکان === ڕەنگەکانی ئاڵاکە، هەرچەندە لەلایەن یاسای ئاڵاکانەوە دیاری نەکراون، بەڵام تایبەتمەندییەکانی پانتۆنیان لەلایەن لقی پەرلەمانی و حکومەتی سەر بە بەشی سەرۆک وەزیران و کابینەوە پێدراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Australia. Department of the Prime Minister and Cabinet. Awards and National Symbols Branch.|سەردێڕ=Australian symbols|ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=The Dept|ژپنک=٩٧٨٠٦٤٢٤٧١٣١٤|شوێن=Barton, A.C.T.|پەڕە=٥|oclc=٤٨٤٠٥٦٠٣}}</ref> ڕێبەری شێوازی حکومەتی ئوسترالیا بۆ نووسەران، سەرنووسەران و چاپکەران هەروەها تایبەتمەندییەکانی سی ئێم وای کەی (CMYK) و ئار جی بی (RGB) بۆ وێناکردنی ئاڵاکە لە چاپ و لەسەر شاشە بە ڕیزبەندی دەدات. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Australia.|سەردێڕ=Style manual for authors, editors and printers.|ڕێکەوت=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons Australia|ئەوانی تر=Snooks & Co.|ژپنک=٩٧٨٠٧٠١٦٣٦٤٧٠|edition=6th|شوێن=Canberra|پەڕە=٢٩٩|oclc=٤٩٣١٦١٤٠}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:60%; text-align:center;" ! scope="col" |نەخشە ! scope="col" style="background:#001b69; color:#fff;" | ! scope="col" style="background:#e50027; color:#fff;" | ! scope="col" style="background:#fff;" | ! scope="col" | سەرچاوە(ەکان) |- | scope="row" |[[:en:Pantone|Pantone]] |280 C |185 C | | <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Australia. Department of the Prime Minister and Cabinet. Awards and National Symbols Branch.|سەردێڕ=Australian symbols|ڕێکەوت=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=The Dept|ژپنک=٠٦٤٢٤٧١٣١٢|شوێن=Barton, A.C.T.|oclc=٤٨٤٠٥٦٠٣}}</ref> <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.pmc.gov.au/government/australian-national-flag/commercial-use-australian-national-flag|سەردێڕ=https://www.pmc.gov.au/government/australian-national-flag/commercial-use-australian-national-flag |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171115083032/https://www.pmc.gov.au/government/australian-national-flag/commercial-use-australian-national-flag |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Department of the Prime Minister and Cabinet}}</ref> |- | scope="row" |[[:en:RGB|RGB]] ([[:en:Hex_triplet|Hex]]) | 0–27–105<br /><br /><br /><br /> (#001B69) | 229–0-39<br /><br /><br /><br /> (#E50027) | 255–255–255<br /><br /><br /><br /> (#FFFFFF) | <ref name=":1"/> |- | scope="row" |[[:en:CMYK|CMYK]] | 100%–74%–0%–59% | 0%–100%–83%–10% | 0%–0%–0%–0% | <ref name=":1" /> |} تۆنی ڕەنگی سوورەکە لە گۆشەی ئاڵای ئوسترالیا (Pantone 185C, Hex: #FF0000) لە ڕاستیدا بەگشتی کاڵترە لەو تۆنەی بەکارهاتووە (هیچ تۆنێکی دیاریکراو دیاری نەکراوە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.college-of-arms.gov.uk/resources/union-flag-approved-designs |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Union Flag: approved designs |بڵاوکەرەوە=College of Arms}}</ref>) لە ئاڵای بەریتانیادا (Pantone 186C, Hex: #C8102E) کە لێیەوە سەرچاوەی گرتووە. ڕەنگی شینەکە کۆدی هێکسی جیاوازی هەیە بۆ نەخشەی ئار جی بی، بەڵام کاتێک چاپ دەکرێت -ژمارەی پانتۆنەکە- هەمان شتە: ئوسترالیا (Pantone 280C, Hex: 00008B) بەرامبەر شانشینی یەکگرتوو (Pantone 280C, Hex: 012169). ئاڵاکە وەک زنجیرەی ئیمۆجییەکانی یونیکۆد {{unichar|1F1E6|REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER A}}, {{unichar|1F1FA|REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER U}}.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=🇦🇺 Flag: Australia|ناونیشان=https://emojipedia.org/flag-australia|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200617124615/https://emojipedia.org/flag-australia/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ئیش=[[Emojipedia]]}}</ref> == دروستکردن == [[پەڕگە:Flag_of_Australia_template.svg|ڕاست|وێنۆک|لاپەڕەی دروستکردن بۆ ئاڵای ئوسترالیا. درێژی ئاڵاکە دوو هێندەی پانییەکەیەتی.]] <gallery mode="packed" style="display:block;font-size:105%;line-height:1.3;width:225px* class=" floatright"="" caption="بەشە پێکهێنەرەکانی ئاڵای ئوسترالیا"> پەڕگە:Flags_of_the_Union_Jack.svg|alt=Flags forming the flag of the United Kingdom| {{بچووک|ئاڵاکانی پێکهێنەری یەکێتی جاک}} پەڕگە:Southern_Cross_(Australia)_Flag.svg|alt=خاچی باشوور| {{بچووک|خاچی باشوور}} پەڕگە:Commonwealth_Star.svg|alt=ئەستێرەی کۆمۆنوێلس| {{بچووک|ئەستێرەی کۆمۆنوێلس}} </gallery>بەپێی یاسای ئاڵاکان، دەبێت ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا ئەم تایبەتمەندییانەی خوارەوەی تێدا بێت: <ref name="FLsch1">{{Cite Legislation AU|Cth|act|fa195361|Flags Act 1953|ch1}}</ref>{{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=4}} * یەکێتی جاک کە چارەیەکی سەرەوەی (گۆشەی) تەنیشت ستوونەکە داگیر دەکات؛ * ئەستێرەیەکی گەورەی سپی حەوت خاڵی (شەش خاڵ نوێنەرایەتی شەش ویلایەتەکەی ئوسترالیا دەکەن و یەکێکیش نوێنەرایەتی ناوچەکان دەکات) لە ناوەڕاستی چواریەکی خوارەوەی تەنیشت ستوونەکە و ڕاستەوخۆ ئاماژە دەکات بۆ ناوەڕاستی خاچی سانت جۆرج لە یەکێتی جاکدا؛ * پێنج ئەستێرەی سپی (نوێنەرایەتی خاچی باشوور دەکەن) لەو نیوەی ئاڵاکەدا کە لە ستوونەکەوە دوورترە. شوێنی ئەستێرەکان بەم شێوەیەیە: * ئەستێرەی کۆمۆنوێلس – ئەستێرەی حەوت خاڵی، لە ناوەڕاستی بەشی خوارەوەی لای ستوونەکە. * ئەلڤا کروسیس – ئەستێرەی حەوت خاڵی، ڕاستەوخۆ لە خوار ناوەڕاستی بەشی شەکاوەوە بە دووری ١/٦ بەرەو سەرەوە لە لێواری خوارەوە. * بێتا کروسیس – ئەستێرەی حەوت خاڵی، ١/٤ی ڕێگاکە بەرەو چەپ و ١/١٦ بەرەو سەرەوە لە ناوەڕاستی بەشی شەکاوەوە. * گاما کروسیس – ئەستێرەی حەوت خاڵی، ڕاستەوخۆ لە سەرووی ناوەڕاستی بەشی شەکاوەوە بە دووری ١/٦ بەرەو خوارەوە لە لێواری سەرەوە. * دێلتا کروسیس – ئەستێرەی حەوت خاڵی، ٢/٩ی ڕێگاکە بەرەو ڕاست و ٣١/٢٤٠ بەرەو سەرەوە لە ناوەڕاستی بەشی شەکاوەوە. * ئەپسیلۆن کروسیس – ئەستێرەی پێنج خاڵی، ١/١٠ی ڕێگاکە بەرەو ڕاست و ١/٢٤ بەرەو خوارەوە لە ناوەڕاستی بەشی شەکاوەوە. تیرەی دەرەوەی ئەستێرەی کۆمۆنوێلس ٣/٢٠ی پانی ئاڵاکەیە، لە کاتێکدا هی ئەستێرەکانی خاچی باشوور ١/١٤ی پانی ئاڵاکەیە، جگە لە ئەپسیلۆن، کە ڕێژەکەی بۆ ئەو ١/٢٤ە. تیرەی ناوەوەی هەر ئەستێرەیەک ٤/٩ی تیرەی دەرەوەیەتی. پانی ئاڵاکە بریتییە لە پێوانەی لێواری لای ستوونی ئاڵاکە (دووری نێوان سەرەوە بۆ خوارەوە). == پرۆتۆکۆڵ == [[پەڕگە:Australianflagatnewport.JPG|وێنۆک|هەڵکردنی ئاڵاکە]] ڕێنماییەکان بۆ هەڵکردنی ئاڵاکە لە نامیلکەی "ئاڵاکانی ئوسترالیا"دا خراونەتەڕوو، کە جارجار لەلایەن حکومەتی ئوسترالیاوە بڵاودەکرێتەوە. ڕێنماییەکان دەڵێن کە ڕێگەپێدراوە ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا لە هەموو ڕۆژێکی ساڵدا هەڵبکرێت، {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=9}} و کە "دەبێت بەو ڕێز و شکۆیەی شایەنیەتی مامەڵەی لەگەڵ بکرێت وەک گرنگترین هێمای نەتەوەیی وڵاتەکە". {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=10}} دەبێت ئاڵای نەتەوەیی هەمیشە لە پێگەیەکی بەرزتر لە هەر ئاڵا یان نیشانەیەکی تر هەڵبکرێت کاتێک لە ئوسترالیا یان لە خاکی ئوسترالیا هەڵدەکرێت، و دەبێت هەمیشە بە بەرزی و بە سەربەستی هەڵبکرێت. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} دەبێت ئاڵاکە لە سەرجەم باڵەخانەکانی حکومەتدا هەڵبکرێت و (لە کاتی گونجاودا) لە ناو یان لە نزیک بنکەکانی دەنگدان نمایش بکرێت کاتێک هەڵبژاردن یان گشتپرسی نەتەوەیی هەیە. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} کەشتییەکانی حکومەت، کەشتییەکانی ماسیگرتن، کەشتییە گەشتیارییەکان، کەشتییە بچووکەکان و کەشتییە بازرگانییەکانی ژێر ٢٤ مەتر لە درێژی، دەتوانن ئاڵای سوور یان ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا هەڵبکەن، بەڵام هەردووکیان پێکەوە نا. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} دەکرێت ئاڵای شینی بەریتانی لەسەر کەشتییەکی خاوەندارێتی ئوسترالی هەڵبکرێت لەبری ئاڵای ئوسترالیا ئەگەر خاوەنەکەی مۆڵەتێکی کارپێکراوی هەبێت بەپێی یاسای بەریتانیا. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Australian National Flag|ڕێکەوت=١٩٨٥|بڵاوکەرەوە=Department of the Special Minister of State, Australia; Australian Govt. Pub. Service|ژپنک=٩٧٨٠٦٤٤٠٤٠٤٦٤|edition=2nd|شوێن=Canberra|oclc=١٧٣٨٤٩٠١}}</ref> بەشی سەرۆک وەزیران و کابینە هەروەها ئامۆژگاری دەکات کە ئاڵاکە تەنها لە کاتەکانی ڕۆژدا هەڵبکرێت، مەگەر ڕووناک کرابێتەوە. <ref name=":7" /> نابێت دوو ئاڵا لەسەر هەمان ستوون هەڵبکرێن. <ref name=":7" /> نابێت ئاڵاکە بە سەرەوخواری نمایش بکرێت لە هیچ بارودۆخێکدا، تەنانەت بۆ دەربڕینی دۆخێکی مەترسیداریش. <ref name=":7" /> نابێت ئاڵاکە لەسەر زەوی دابنرێت یان بخرێتە خوارەوە، هەروەها نابێت بەکاربهێنرێت بۆ داپۆشینی شتێک لە کاتی ئامادەکاری بۆ ڕێوڕەسمی پەردەلادان، یان بۆ شاردنەوەی کەرەستەی تر. <ref name=":7" /> نابێت ئەو ئاڵایانەی داڕزاون یان ڕەنگیان چۆتەوە نمایش بکرێن. <ref name=":7" /> ئاڵا کۆن یان داڕزاوەکان دەبێت بە نهێنی و "بە شێوەیەکی شایستە" لەناوببرێن؛ شێوازێک کە وەک نموونە دراوە بڕینی ئاڵاکەیە بۆ پارچەی بچووک پێش ئەوەی بخرێتە ناو خاشاکەوە. <ref name=":7" /> [[پەڕگە:Lake_Rowan_War_Memorial_005.JPG|وێنۆک|ئاڵای ئوسترالیا لە نیوەی ستوون لە ڕۆژی یادکردنەوە]] کاتێک ئاڵاکە لە نیوەی ستوون هەڵدەکرێت، دەبێت بە ڕوونی دیار بێت کە لە نیوەی ستووندایە - بۆ نموونە، لە سێیەکی ڕێگاکە بەرەو خوارەوە لە لوتکەی ستوونەکەوە. <ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.pmc.gov.au/honours-and-symbols/australian-national-symbols/australian-national-flag/australian-national-flag-protocols |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=Australian Government {{!}} Department of the Prime Minister and Cabinet |سەردێڕ=Australian National Flag Protocols}}</ref> هەرگیز نابێت ئاڵای ئوسترالیا لە شەودا لە نیوەی ستوون هەڵبکرێت، مەگەر ڕێنمایی درابێت بۆ هێشتنەوەی لە نیوەی ستوون بۆ ماوەیەکی درێژتر. <ref name=":7" /> ئەو ڕۆژانەی کە ئاڵاکان لە نیوەی ستوون لەسەر باڵەخانەکانی حکومەت هەڵدەکرێن بریتین لە، <ref name=":7" /> * لە کاتی مردنی پاشا/شاژن - لە کاتی ڕاگەیاندنی مردنەکەوە تاوەکو کاتی بەخاکسپاردن و بە خودی بەخاکسپاردنەکەشەوە. لەو ڕۆژەی کە هاتنەسەر تەختی پاشا/شاژنی نوێ ڕادەگەیەندرێت، باوە کە ئاڵاکە تا لوتکەی ستوونەکە بەرزبکرێتەوە لە کاتژمێر ١١ی بەیانییەوە. * لە کاتی مردنی ئەندامێکی خێزانی شاهانە بە فەرمانی تایبەتی پاشا/شاژن و/یان بە ڕێنمایی حکومەتی ئوسترالیا. * لە کاتی مردنی پارێزگاری گشتی یان پارێزگارێکی گشتیی پێشوو. * لە کاتی مردنی هاوڵاتییەکی دیاری ئوسترالی بەپێی پرۆتۆکۆل. دەکرێت ئاڵاکان لە هەر ناوچەیەک لە نیوەی ستوون هەڵبکرێن لە کاتی مردنی هاوڵاتییەکی دیاری ناوخۆیی یان لە ڕۆژی، یان بەشێک لە ڕۆژی، بەخاکسپاردنیاندا. * لە کاتی مردنی سەرۆکی دەوڵەتی وڵاتێکی تر کە ئوسترالیا پەیوەندی دیپلۆماتی لەگەڵیدا هەیە - ئاڵاکە لە ڕۆژی بەخاکسپاردنەکەدا لە نیوەی ستوون هەڵدەکرێت. * لە ڕۆژی ئانزاک (ANZAC) ئاڵاکە تا نیوەڕۆ لە نیوەی ستوون هەڵدەکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Australian Government |ناونیشان=https://www.defence.gov.au/news-events/events/ceremonial-support/protocols-guidance |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230807094202/https://www.defence.gov.au/news-events/events/ceremonial-support/protocols-guidance |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Australian Government: Defence |سەردێڕ=Ceremonial protocols and guidance |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * لە ڕۆژی یادکردنەوە ئاڵاکان لە لوتکە دەهێڵرێنەوە تا کاتژمێر ١٠:٣٠ی بەیانی، لە نیوەی ستوون دەبن لە کاتژمێر ١٠:٣٠ بۆ ١١:٠٢ی بەیانی، پاشان لە لوتکە دەبن بۆ پاشماوەی ڕۆژەکە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Department of Prime Minister and Cabinet |ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.pmc.gov.au/honours-and-symbols/australian-national-symbols/australian-national-flag/flag-network/2022-11-11 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230807094646/https://www.pmc.gov.au/honours-and-symbols/australian-national-symbols/australian-national-flag/flag-network/2022-11-11 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Department of Prime Minister and Cabinet |سەردێڕ=Flag announcement: Remembrance Day |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەشەکە خزمەتگوزارییەکی ئیمەیڵ دابین دەکات بە ناوی تۆڕی ئاڵای کۆمۆنوێلس، کە زانیاری دەدات لەسەر بۆنە نەتەوەییەکان بۆ هەڵکردنی ئاڵاکە لە نیوەی ستوون هەروەها ڕۆژە نەتەوەییەکانی یادکردنەوە و ئاهەنگگێڕان بە ئاڵاکە. <ref name=":7"/> ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا دەکرێت بۆ مەبەستی بازرگانی یان ڕیکلام بەکاربهێنرێت بەبێ مۆڵەتی فەرمی بەو مەرجەی ئاڵاکە بە شێوەیەکی شایستە بەکاربهێنرێت و بە تەواوی و بە دروستی بەرهەم بهێنرێتەوە؛ نابێت بە چاپکردنی وشە یان وێنە لەسەری ناشرین بکرێت، نابێت لەلایەن شتەکانی ترەوە لە نمایشەکاندا دابپۆشرێت، و هەموو بەشە هێماییەکانی ئاڵاکە دەبێت بناسرێنەوە. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=26}} هەروەها دەبێت یەکەم بێت (بەگشتی، لە چەپ) کاتێک زیاتر لە یەک ئاڵا بەکاردەهێنرێت. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=18}} لەبەر ئەم هۆکارە یانەی تۆپی پێی کۆلینگود ناچار بوو لۆگۆکەی پێچەوانە بکاتەوە، کە پێشتر ئاڵاکەی تێدابوو تا تازەکردنەوەی لۆگۆکە لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٧. {{citation needed|date=August 2023}} چەندین هەوڵ دراوە بۆ ئەوەی سووکایەتیکردن بە ئاڵای ئوسترالیا بکرێتە تاوان. لە ساڵی ١٩٥٣، لە کاتی گفتوگۆی خوێندنەوەی دووەمی پڕۆژەیاسای ئاڵاکان، سەرۆکی ئۆپۆزسیۆن، ئارسەر کاڵوێڵ، بەبێ سەرکەوتن داوای کرد کە بڕگە بۆ پڕۆژەیاساکە زیاد بکرێت بۆ بەتاوانناساندنی سووکایەتیکردن. مایکڵ کۆب پڕۆژەیاسای ئەندامانی پەرلەمانی لە ساڵانی ١٩٨٩، ١٩٩٠، ١٩٩١ و ١٩٩٢ پێشکەش کرد بۆ قەدەغەکردنی سووکایەتیکردن، بەڵام لە هەر جارێکدا پڕۆژەیاساکە هەڵوەشایەوە.[29] لە ساڵی ٢٠٠٢، سەرۆکی پارتی نەتەوەیی، جۆن ئەندەرسۆن، پێشنیاری هێنانەکایەی یاسای کرد بۆ قەدەغەکردنی سووکایەتیکردن بە ئاڵای ئوسترالیا، بانگەوازێک کە پشتیوانی هەندێک لە پەرلەمانتارانی بەدەستهێنا هەم لە پارتەکەی خۆی و هەم لە هاوبەشە گەورەکەی هاوپەیمانی، پارتی لیبرال. سەرۆک وەزیران، جۆن هاوارد، بانگەوازەکانی ڕەتکردەوە، و ڕایگەیاند کە "لە کۆتاییدا پێموایە ئەوە بەشێکە لەو کۆدی ئازادی ڕادەربڕینەی کە لەم وڵاتەدا هەمانە".[30] لە ساڵی ٢٠٠٣، پڕۆژەیاسای ئاڵاکانی ئوسترالیا (سووکایەتیکردن بە ئاڵا) لەلایەن تریش درەیپەرەوە خرایە بەردەم پەرلەمان بەبێ پشتیوانی هاوارد و دواتر هەڵوەشایەوە.[31] لە ساڵی ٢٠٠٦، دوای ڕووداوێکی سووتاندنی ئاڵا لە کاتی ئاژاوەکانی کرۆنولا لە ٢٠٠٥ و نمایشکردنی ئاڵایەکی سووتاو لەلایەن هونەرمەندێکی مێلبۆرنەوە، پەرلەمانتاری لیبرال برۆنوین بیشۆپ پڕۆژەیاسای پاراستنی ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا (سووکایەتیکردن بە ئاڵا)ی ٢٠٠٦ی پێشکەش کرد.[32] ئەم پڕۆژەیاسایە هەوڵیدا سووکایەتیکردن بە ئاڵا بکاتە تاوان لە ڕێگەی "لەناوبردنی بەئەنقەست یان بە شێوەیەکی تر شێواندنی ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا لە بارودۆخێکدا کە کەسێکی ئاسایی پێیوابێت لەناوبردن یان شێواندنەکە بە مەبەستی دەربڕینی ئاشکرای سووکایەتی یان بێڕێزییە بۆ ئاڵاکە یان نەتەوەی ئوسترالیا".[33][34] پڕۆژەیاساکە خوێندنەوەی دووەمی بۆ کرا بەڵام دواتر هەڵوەشایەوە و نەگەیشتە قۆناغی دەنگدان لە ئەنجومەنی نوێنەران.[35] == مێژوو == یەکێتی جاک، وەک ئاڵای ئیمپراتۆریەتی بەریتانیا، بۆ یەکەمجار لەسەر خاکی ئوسترالیا هەڵکرا کاتێک لیوا جەیمس کوک لە بۆتانی بەی نیشتەوە، لە ٢٩ی نیسانی ١٧٧٠. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=60}} دوای فەرماندەییکردنی یەکەمین کەشتیگەل بۆ ئوسترالیا، کاپتن ئارسەر فیلیپ نیشتەجێیەکی سزادراوانی لە سیدنی کۆڤ دامەزراند لە ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٧٨٨. لەوێ بۆ یەکەمجار یەکێتی جاکی لە ٧ی شوبات هەڵکرد، کاتێک کۆلۆنیی نیو ساوس وێڵزی ڕاگەیاند. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=King |یەکەم=Robert J. |ڕێکەوت=١٩٨١|سەردێڕ=The Territorial Boundaries of New South Wales in 1788 |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/41562651 |journal=The Great Circle |بەرگ=٣|issue=2 |پەڕەکان=٧٠–٨٩|issn=0156-8698 |jstor=41562651}}</ref> {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hill|یەکەم=David|سەردێڕ=1788 : the brutal truth of the First Fleet : the biggest single overseas migration the world has ever seen|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Random House Australia|ژپنک=٩٧٨-١-٧٤١٦٦-٨٠٠-١|شوێن=North Sydney, NSW|oclc=٣١٣٧٢٣١١٨}}</ref> یەکێتی جاک لەو قۆناغەدا ئەو وەشانە بوو کە لە ساڵی ١٦٠٦ ناسێنرا، کە خاچی لاری سانت پاتریکی لەخۆنەدەگرت. ئەو خاچە دوای یاساکانی یەکگرتنی ١٨٠١ لە نێوان بەریتانیای مەزن و ئیرلەندا خرایە ناوی، بۆیە لەسەر ئاڵای ئوسترالیا دەردەکەوێت. هەر کۆلۆنییەکیش ئاڵای تایبەت بە خۆی هەبوو لەسەر بنەمای ئاڵای شین، کە نیشانەی ویلایەتەکەی لەسەر بوو. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} لەگەڵ دەرکەوتنی هۆشیاری نەتەوەیی ئوسترالی، چەندین بزووتنەوەی ئاڵا دروستبوون و ئاڵا نافەرمییە نوێیەکان کەوتنە بەکارهێنانی باوەوە. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||pp=60–62}} دوو هەوڵ لە سەدەی نۆزدەهەمدا دران بۆ نەخشاندنی ئاڵایەکی نەتەوەیی. یەکەم هەوڵی لەو شێوەیە ئاڵای نەتەوەیی کۆلۆنیالی بوو کە لە ١٨٢٣-١٨٢٤ لەلایەن کاپتنەکان جۆن نیکۆڵسن و جۆن بینگلەوە دروستکرا. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=60}} ئەم ئاڵایە پێکهاتبوو لە خاچێکی سوور لەسەر پاشبنەمایەکی سپی، لەگەڵ ئەستێرەیەکی هەشت خاڵی لەسەر هەر یەک لە چوار قۆڵەکەی خاچەکە، لە هەمان کاتدا یەکێتی جاکی لە گۆشەکەیدا لەخۆگرتبوو. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=60}} باوترین ئاڵای نەتەوەیی ئەو سەردەمە ئاڵای فیدراسیۆنی ١٨٣١ بوو، کە ئەویش لەلایەن نیکۆڵسنەوە نەخشێندرابوو. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} ئەم ئاڵایە هەمان ئاڵای نەتەوەیی کۆلۆنیالی بوو، تەنها ئەوە نەبێت کە خاچەکە شین بوو لەبری ئەوەی لەوەی سانت جۆرج بچێت. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} هەرچەندە ئاڵاکە لەلایەن نیکۆڵسنەوە لە ساڵی ١٨٣١ نەخشێندرا، بەڵام تا بەشی کۆتایی سەدەکە ناوبانگێکی زۆری پەیدا نەکرد، کاتێک بانگەوازەکان بۆ فیدراسیۆن دەستیان بە بەرزبوونەوە کرد. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} ئەم ئاڵایانە، و چەندینی تر وەک ئاڵای یۆریکا (کە لە یۆریکا ستۆکەید لە ١٨٥٤ کەوتە بەکارهێنان)، خاچی باشووریان لەخۆگرتبوو. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} کۆنترین ئاڵای ناسراو کە ئەستێرەکانی بەو شێوەیە ڕێکخستبێت وەک چۆن لە ئاسماندا دەبینرێن ئاڵای کۆمەڵەی دژە-گواستنەوەیە، کە نەخشەکەی هاوشێوەی ئاڵای نەتەوەیی ئێستایە. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} جیاوازییەکان ئەوە بوون کە هیچ ئەستێرەیەکی کۆمۆنوێلس نەبوو، لە کاتێکدا پێکهاتەکانی خاچی باشوور بە هەشت خاڵ و بە ڕەنگی زێڕین وێنا کرابوون. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} ئەم ئاڵایە تەنها بۆ ماوەیەکی کورت لە بەکارهێناندا بوو، چونکە دوو ساڵ دوای پێکهێنانی کۆمەڵەی دژە-گواستنەوە لە ١٨٥١، دەسەڵاتدارانی کۆلۆنی بڕیاریاندا وەرگرتنی سزادراوان بوەستێنن، بۆیە کۆمەڵەکە چالاکییەکانی وەستاند.. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} ئاڵای یۆریکا بووەتە هێمایەکی بەردەوام لە کلتووری ئوسترالی و لەلایەن چەندین گروپ و بزووتنەوەی جیاوازەوە بەکارهێنراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Wright |یەکەم=Clare |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.smh.com.au/entertainment/eureka-flag-heralds-winds-of-change-20141125-11t7sz.html|سەردێڕ=Eureka Flag heralds winds of change |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=The Sydney Morning Herald |زمان=en}}</ref> {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} ئاڵای ڕووباری مۆرای، کە لە ساڵانی ١٨٥٠ەکانەوە باو بووە، هێشتا بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن بەلەمەکانەوە لەسەر ڕێڕەوە ئاوییە سەرەکییەکەی ئوسترالیا بەکاردەهێنرێت. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} هەمان ئاڵای نەتەوەیی کۆلۆنیالییە، تەنها ئەوە نەبێت کە پاشبنەما سپییەکەی سێ چواریەکەکەی تر جگە لە گۆشەکە گۆڕدرابوون بە چوار هێڵی جێگرەوەی یەکتری شین و سپی، کە نوێنەرایەتی چوار ڕووبارە گەورەکە دەکەن کە دەڕژێنە ناو ڕووباری مۆرایەوە. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} نەخشەیەکی تری سەرەتایی کە بەراورد دەکرێت لەگەڵ ئاڵای نەتەوەیی بریتییە لە دروشمی هەڵبژاردن کە لەلایەن ویلیام چارڵز وێنتۆرس و ویلیام بلاندەوە بەکارهێنرا وەک کاندید بۆ هەڵبژاردنی ساڵی ١٨٤٣ی نیو ساوس وێڵز. <ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www2.sl.nsw.gov.au/archive/curio/exhibit/1320/storiesfb98.html?from_collection=2&page=17 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=[[State Library of New South Wales]] |زمان=en |سەردێڕ=Wentworth and Bland election banner, 1843}}</ref><ref name="Tink2">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Tink, Andrew|ناونیشان=https://trove.nla.gov.au/work/28173894|سەردێڕ=William Charles Wentworth : Australia's greatest native son|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Allen & Unwin|ژپنک=٩٧٨-١-٧٤١٧٥-١٩٢-٥|پەڕەکان=١٦٩-٧٠}}</ref> {{Gallery|align=center|width=150|mode=nolines|File:Australian Colonial Flag.svg|ئاڵای نەتەوەیی کۆلۆنیالی|File:Australian Federation Flag.svg|ئاڵای فیدراسیۆنی ئوسترالیا|File:Eureka Flag.svg|ئاڵای یۆریکا|File:AntiTransportation League Flag.svg|ئاڵای کۆمەڵەی دژە-گواستنەوە|File:Murray River Flag (Combined).svg|ئاڵای ڕووباری مۆرای}} === پێشبڕکێی نەخشەی ئاڵای فیدراڵی ١٩٠١ === {{Multiple image|image1=Reviewofreviews.jpg|caption1=بەرگی پێشەوەی چاپی Review of Reviews کە واژۆی ئیگبێرت نوتالی لەسەرە، دوای ئەوەی نەخشەسازە براوەکانی پێشبڕکێی نەخشەی ئاڵای فیدراڵی ١٩٠١ ڕاگەیەندران|image2=Annie Dorrington.jpg|caption2=ئانی دۆرینگتۆن، یەکێک لە نەخشەسازە براوەکانی ئاڵای ئوسترالیا}} [[پەڕگە:Enties_for_the_1901_Australian_Flag_Contest-7.jpg|وێنۆک|بەشداربووەکانی پێشبڕکێی ئاڵای فیدراڵی]] لەگەڵ نزیکبوونەوەی فیدراسیۆن، بیرکردنەوەکان ڕوویان کردە ئاڵایەکی فەرمیی فیدراڵی. لە ساڵی ١٩٠٠، ڕۆژنامەی مێلبۆرن هێرالد پێشبڕکێیەکی نەخشەسازی بەڕێوەبرد بە خەڵاتی ٢٥ پاوەندی ئوسترالی (٤,٤٠٠ دۆلاری ئوسترالی بە پێوەری ٢٠٢١). {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} <ref name="k162">Kwan, p. 16.</ref> ئەو پێشبڕکێیەی کە لەلایەن Review of Reviews بۆ ئوسترالاسیا — بڵاوکراوەیەکی بنکە لە مێلبۆرن — بەڕێوەچوو، پێشنیاری کرد کە بەشداربووەکان نەخشەیەک لەسەر بنەمای ئاڵاکانی بەریتانیا و لە دەوری خاچی باشوور لەخۆبگرن، بە تێبینی ئەوەی کە نەخشەکانی بێ ئەم هێمایانە ئەگەری سەرکەوتنیان کەم بوو. <ref name="k16">Kwan, p. 16.</ref> {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} دوای فیدراسیۆن لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩٠١، و دوای وەرگرتنی داواکارییەک لە حکومەتی بەریتانیاوە بۆ نەخشاندنی ئاڵایەکی نوێ، حکومەتی نوێی کۆمۆنوێلس پێشبڕکێیەکی فەرمیی بۆ ئاڵایەکی فیدراڵی نوێ لە مانگی نیسان بەڕێوەبرد. <ref name="renamed_from_9606837_on_202310160056012">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://nla.gov.au/nla.news-article9606837|سەردێڕ=The Australian flag.|newspaper=[[The Argus (Melbourne)]]|issue=17,207|شوێن=Victoria, Australia|ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ١٩٠١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٣|پەڕە=٩|via=National Library of}}</ref> {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} پێشبڕکێیەکە ٣٢,٨٢٣ بەشداربووی ڕاکێشا، بەوانەشەوە کە لە بنەڕەتدا بۆ Review of Reviews نێردرابوون. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} یەکێک لەمانە لەلایەن پارێزگارێکی نەناسراوی کۆلۆنییەکەوە پێشکەش کرابوو. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=64}} دوو پێشبڕکێیەکە یەکیانگرت دوای ئەوەی Review of Reviews ڕازی بوو بخرێتە ناو دەستپێشخەرییەکەی حکومەتەوە. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} پارەی خەڵاتی ٧٥ پاوەندی هەر پێشبڕکێیەک تێکەڵ کران و ٥٠ پاوەندی تریش کە لەلایەن کۆمپانیای توتنی هاڤلۆکەوە بەخشرابوو بۆی زیاد کرا. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pmc.gov.au/resources/australian-flags-booklet/part-4-history-australian-national-flag/how-australian-national |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=pmc.gov.au |سەردێڕ=How the Australian National flag was chosen}}</ref>{{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} داوا لە هەر پێشبڕکێکارێک کرا دوو وێنەی ڕەنگاوڕەنگ پێشکەش بکات، ئاڵایەکی سوور بۆ خزمەتگوزاری بازرگانی و بەکارهێنانی گشتی، و ئاڵایەکی شین بۆ هێزی دەریایی و بەکارهێنانی فەرمی. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=36}} پێوەرەکانی هەڵسەنگاندن بۆ نەخشەکان بریتی بوون لە پەیوەندی مێژوویی، گونجان لەگەڵ نەریتەکانی هێرالدری، ڕەسەنایەتی، بەسوودیی، و تێچووی دروستکردن. <ref name=":2" /> زۆربەی نەخشەکان یەکێتی جاک و خاچی باشووریان لەخۆدەگرت، بەڵام ئاژەڵە ڕەسەنەکانیش باو بوون، لەوانەش یەکێکیان کە چەندین ئاژەڵی ڕەسەنی نیشان دەدا کە کریکێت دەکەن، کەنگەرێکی شەش-کلک کە نوێنەرایەتی شەش ویلایەتەکەی ئوسترالیای دەکرد، و کەنگەرێک کە چەکێکی ئاراستەی خاچی باشوور کردبوو. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=64}}<ref name=":2" /> بەشداربووەکان لە تەلاری پێشانگای شاهانە لە مێلبۆرن نمایش کران و لیژنەی دادوەری شەش ڕۆژی پێچوو بۆ بیرکردنەوە پێش گەیشتن بە ئەنجامەکەیان. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=64}} پێنج بەشداربووی نزیکەی هاوشێوە وەک نەخشەی براوە هەڵبژێردران، و نەخشەسازەکان خەڵاتی ٢٠٠ پاوەندییان (٢٠٢١: ٣٥,٢٠٠ دۆلار) دابەشکرد، هەر یەکەیان ٤٠ پاوەند. <ref name=":2" />{{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=64}} ئەوان بریتی بوون لە ئیڤۆر ئیڤانس، کوڕە خوێندکارێکی چواردە ساڵان لە مێلبۆرن؛ لێسلی جۆن هۆکینز، گەنجێکی هەرزەکار کە شاگردی چاویلکەسازی بوو لە سیدنی؛ ئیگبێرت جۆن نوتال، تەلارسازێک لە مێلبۆرن؛ ئانی دۆرینگتۆن، هونەرمەندێک لە پێرس؛ و ویلیام ستیڤنز، ئەفسەرێکی کەشتی لە ئۆکلاند، نیوزیلاند. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=64}} جیاوازییەکان لەگەڵ ئاڵای ئێستادا ئەستێرەی کۆمۆنوێلسی شەش خاڵی بوون، لە کاتێکدا ئەستێرە پێکهێنەرەکانی ناو خاچی باشوور ژمارەی خاڵی جیاوازیان هەبوو، ئەگەر ئەستێرە ڕاستەقینەکە درەوشاوەتر بووایە خاڵی زیاتری هەبوو. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=65}} ئەمە بووە هۆی پێنج ئەستێرە بە نۆ، هەشت، حەوت، شەش و پێنج خاڵ بە ڕیزبەندی. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=65}} تیرەی ناوەوەی ئەستێرە فیدراڵییە شەش خاڵییەکە لە خوارەوەی لای ستوونەکە گەورەتر بوو لە هی وەشانی حەوت خاڵیی دواتری ئەستێرە فیدراڵییەکە لە خوارەوەی لای ستوونەکە. ئەلڤا کروسیس و دێلتا کروسیس قەبارەی جیاوازیان هەبوو لەوەی کە ئەمڕۆ هەیانە — بە جۆرێک ئەلڤا گەورەتر بوو لە ئێستا و دێلتا بچووکتر بوو لە ئێستا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Thomson |یەکەم=Jeff |ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.fotw.info/flags/au%27.html |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=FOTW Flags Of The World website |وتەگێڕانەوە="The 1901 Southern Cross star-points ranged from nine (Alpha) to five (Epsilon) and inner diameter of each was 4/9 of their outer diameters. Beta, Gamma and Epsilon were the same outer diameter as today, Alpha was 1/6 and Delta 1/10 of the fly width. In 1903 Alpha, Beta and Delta were altered to the same design as the Gamma Star (1/7 fly width, seven points) thus making the Southern Cross the same as on the current flag. The 1901 six-point and 1908 seven-point Commonwealth Star outer diameters were both 3/10 of the fly width. However the inner diameters were different. The six-point was half, and the seven-point is 4/9 of the Commonwealth Star outer diameter." |سەردێڕ=Construction Details of the Australian flag |بڵاوکەرەوە=Jon Radel}}</ref> [[پەڕگە:Australian's_"PROPOSED_FLAG"_(1901).png|وێنۆک|هەڵکۆڵراوی ئاڵای پێشنیارکراوی مێلبۆرن هێرالد، ١٩٠١ <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.coloradohistoricnewspapers.org/?a=d&d=LGC19010216-01.2.45&srpos=99&e=--1890---1945--en-20--81--img-txIN%7CtxCO%7CtxTA-%22presented%22+%22flag%22-ILLUSTRATION------2------ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=www.coloradohistoricnewspapers.org |سەردێڕ=The Longmont Call February 16, 1901 — Colorado Historic Newspapers Collection}}</ref>]] پێشوازی سەرەتایی لە ئاڵاکە جیاواز بوو. بە خوێنەرانی ڕۆژنامەی the age ئەیج گوترا کە، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://nla.gov.au/nla.news-article196596686|سەردێڕ=EXHIBITION OPENED.|newspaper=[[The Leader (Melbourne)|Leader]]|issue=2383|شوێن=Victoria, Australia|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ١٩٠١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٣|پەڕە=٢٦|via=National Library of Australia}}</ref>  {{Blockquote|"ئاڵایەکی شینی" زەبەلاح، بە نەخشەی خەڵاتگرتەی خاچی باشوور و ئەستێرەیەکی شەش خاڵییەوە لەسەری، تا لوتکەی ستوونی ئاڵاکە لەسەر قوببەکە بەرزکرایەوە، و کە کرایەوە، بە بایەکی بەهێزی باشووری-ڕۆژئاوا وێنەیەکی ئازا و ئیلهامبەخشی نمایش کرد.}} ئەو ڕاپۆرتەی لەلایەن ڕۆژنامەی ئارگوسەوە بڵاوکرایەوە ئەویش سروشتێکی ئاهەنگگێڕانەی هەبوو، کە تێیدا هاتبوو، <ref name="renamed_from_9606837_on_20231016005601">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://nla.gov.au/nla.news-article9606837|سەردێڕ=The Australian flag.|newspaper=[[The Argus (Melbourne)]]|issue=17,207|شوێن=Victoria, Australia|ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ١٩٠١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٣|پەڕە=٩|via=National Library of}}</ref>  {{Blockquote|لە ساڵانی داهاتوودا ئەو ئاڵایەی دوێنێ لە باڵەخانەی پێشانگاکە بەسەر خاوەنشکۆ کاونتێسی هۆپتۆن، کە نوێنەرایەتی بەریتانیای مەزنی دەکرد، و سەرۆک وەزیران (بەڕێز بارتۆن)، کە نوێنەرایەتی ئوسترالیای دەکرد، دەشەکایەوە، بە هەموو ئەگەرێکی مرۆییەوە، دەبێتە ئەو هێمایەی کە ملیۆنان کەسی ئازادی کۆمۆنوێلس بە هەستێکی شانازی نەتەوەییەوە لێی دەڕوانن.}} لە بەرامبەردا، گۆڤاری کۆماریی ئەوکاتی ዘە بولێتین بەم شێوەیە وەسفی کرد، <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://nla.gov.au/nla.obj-690225710|سەردێڕ=The Flag|newspaper=The Bulletin|بەرگ=٢٢|issue=1128|شوێن=Sydney, N.S.W|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ١٩٠١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٣|پەڕە=٩|via=National Library of Australia}}</ref>  {{Blockquote|دووبارە گەرمکردنەوەیەکی کۆنەبووی ئاڵای بەریتانیا، بەبێ هیچ فەزیلەتێکی هونەری، بێ هیچ گرنگییەکی نەتەوەیی ... مێشکەکان بە خاوی دەجوڵێن: و ئوسترالیا هێشتا کوڕە بچووکەکەی بەریتانیایە. چی لەوە سروشتیترە کە ئەو دەبێت جلە کورتکراوەکانی باوکی قبوڵ بکات، – بەبێ هەبوونی هێزی ناڕەزایەتی دەربڕین، و تەنها بە تەڵخی لە ویستی خۆی تێدەگات. ئەو ئاڵا ناشەرعییە هێمایەکی ڕاستەقینەی دۆخی ناشەرعیی ڕای گشتی ئوسترالیایە.}} {| style="margin:0 auto; text-align:center" | {| cellpadding="3" cellspacing="3" |- class="noresize" | style="width:180px" |[[پەڕگە:Melbourne_Evening_Herald_flag_(red).svg|سنوور|120x120پیکسڵ]] | style="width:180px" |[[پەڕگە:Flag_of_Australia_(1901–1903).svg|سنوور|120x120پیکسڵ]] | style="width:180px" |[[پەڕگە:Flag_of_Australia_(1903–1908).svg|سنوور|120x120پیکسڵ]] |- style="vertical-align:top" | دیزاینی براوەی پێشبڕکێی ''مێلبۆرن هیرالد''&nbsp; |وەشانی شین لە دیزاینی براوە | وەک لەلایەن شا ئێدوارد حەوتەمەوە پەسەند کراوە |} |} لەبەر ئەوەی نەخشەکە لە بنەڕەتدا ئاڵای ڤیکتۆریایی بوو کە ئەستێرەیەکی بۆ زیادکرابوو، زۆرێک لە ڕەخنەگران هەم لە حکومەتی فیدراڵی و هەم لە حکومەتی نیو ساوس وێڵز ناڕەزایەتییان دەربڕی بەرامبەر ئاڵا هەڵبژێردراوەکە لەبەر ئەوەی "زۆر ڤیکتۆریایی" بوو. <ref name="k18">Kwan, p. 18.</ref> ئەوان ئاڵای فیدراسیۆنی ئوسترالیایان دەویست، و سەرۆک وەزیران بارتۆن، کە بانگەشەی بۆ ئاڵای فیدراسیۆن دەکرد، ئەم ئاڵایەی لەگەڵ ئەوەی لەلایەن دادوەرەکانەوە هەڵبژێردرابوو پێشکەش بە هێزی دەریایی کرد بۆ پەسەندکردنی کۆتایی. <ref>Kwan, pp. 19–22.</ref> هێزی دەریایی ئاڵای سووری بۆ کەشتییە تایبەتەکان و ئاڵای شینی بۆ کەشتییەکانی حکومەت هەڵبژارد. <ref name="k23">Kwan, p. 23.</ref> حکومەتەکەی بارتۆن هەم ئاڵای شین و هەم سوورەکەی وەک ئاڵای دەریایی کۆلۆنیالی سەیر دەکرد <ref name="Flag">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Commonwealth Document|سەردێڕ=Documenting a Democracy|ناونیشان=http://www.foundingdocs.gov.au/item.asp?dID=20|ئیش=National Archives of Australia: Flags Act 1953: History.|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080602113954/http://www.foundingdocs.gov.au/item.asp?dID=20|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٨}}</ref> و "بەناچاری" ڕازی بوو تەنها لەسەر کەشتییە دەریاییەکان هەڵیبکات. حکومەتەکانی دواتر، حکومەتەکەی کریس واتسۆن لە ١٩٠٤ و ئەندرو فیشەر لە ١٩١٠، ئەوانیش ناڕازی بوون لە نەخشەکە، شتێکی "جیاوازتر" و زیاتر "نیشاندەری یەکگرتوویی ئوسترالیا"یان دەویست. <ref>[http://www.aph.gov.au/binaries/senate/pubs/pops/pop47/national_parliament.pdf National Parliament, National Symbols: From British to Australian Identity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140213125227/http://www.aph.gov.au/binaries/senate/pubs/pops/pop47/national_parliament.pdf|date=13 February 2014}} Elizabeth Kwan Pg 110</ref><templatestyles src="Multiple image/styles.css" wrapper=".tmulti"></templatestyles>{{Multiple image|direction=vertical|image1=Opening of Old Parliament House, Canberra (Harold Septimus Power).png|caption1=تابلۆی ڕەسەن و فەرمیی کردنەوەی تەلاری پەرلەمانی کۆن لەلایەن هارۆڵد سێپتیمۆس پاوەرەوە، کە چەندین ئاڵای سوور لەپاڵ یەکێتی جاکەکاندا نیشان دەدات|image2=Old parliament house opening.jpg|caption2=لێسۆگرافێکی ڕەنگاوڕەنگ لەلایەن هونەرمەندێکی نەناسراوەوە لە کردنەوەی تەلاری پەرلەمانی کاتی لە کانبێرا، ٩ی ئایاری ١٩٢٧}} [[پەڕگە:First_raising_of_the_Australian_Flag_1901.jpg|وێنۆک|یەکەم هەڵکردنی ئاڵای ئوسترالیا]] لە ٣ی ئەیلولی ١٩٠١، ئاڵا نوێیەکەی ئوسترالیا بۆ یەکەمجار لەسەر قوببەی تەلاری پێشانگای شاهانە لە مێلبۆرن هەڵکرا. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} ناوی براوە هاوبەشەکانی پێشبڕکێی نەخشەسازییەکە لەلایەن هێرسی، کاونتێسی هۆپتۆن (هاوسەری پارێزگاری گشتی، حەوتەمین ئیرلی هۆپتۆن) ڕاگەیەندرا و ئەو بۆ یەکەمجار ئاڵاکەی کردەوە. <ref>[http://www.australianflag.org.au/federal-flag-and-seal/ Federal Flag and Seal] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141020014151/http://www.australianflag.org.au/federal-flag-and-seal/|date=20 October 2014}}. Australian National Flag Association. Retrieved on 24 November 2014.</ref> لە ساڵی ١٩٩٦ەوە ئەم بەروارە بە فەرمی بە ڕۆژی ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا ناسراوە. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} نەخشە براوەکانی پێشبڕکێیەکە لە ساڵی ١٩٠٢ پێشکەش بە سکرتێری کۆلۆنیالی بەریتانیا کران. سەرۆک وەزیران ئیدمۆند بارتۆن لە ڕۆژنامەی فەرمیی کۆمۆنوێلسدا ڕایگەیاند کە پاشا ئێدواردی حەوتەم بە فەرمی نەخشەکەی وەک ئاڵای ئوسترالیا لە ١١ی شوباتی ١٩٠٣ پەسەند کردووە. وەشانی بڵاوکراوە سەرجەم ئەستێرەکانی ناو خاچی باشووری کرد بە حەوت خاڵی و بە هەمان قەبارە جگە لە بچووکترینیان—و هەمان نەخشەی ئێستایە جگە لە ئەستێرەی شەش خاڵیی کۆمۆنوێلس. ئاڵاکە دواجار لە ١٩٠٨ گۆڕدرا بۆ شێوەی ئێستای کاتێک خاڵێکی حەوتەم بۆ ئەستێرەی کۆمۆنوێلس زیاد کرا؛ ئەم خاڵە حەوتەمە بووە نوێنەری سەرجەم ناوچەکان و هەر ویلایەتێکی داهاتووی ئوسترالیا. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} === ئاڵای شین بەرامبەر سوور === [[پەڕگە:Bandera_para_embarcaciones_registradas_en_Australia_-_panoramio.jpg|ڕاست|وێنۆک|ئاڵای سووری ئوسترالیا لە بەکارهێنانی دەریاییدا]] لە دەیەکانی دوای فیدراسیۆن، ئاڵای سوور دیارترین ئاڵا بوو کە لەلایەن هاوڵاتیانی تایبەتەوە لەسەر وشکانی بەکاردەهێنرا. ئەمە تا ڕادەیەکی زۆر بەهۆی ئەوەوە بوو کە حکومەتی کۆمۆنوێلس، بە هاوکاری دابینکەرانی ئاڵا، خەڵکی گشتی هان نەدەدا بۆ بەکارهێنانی ئاڵا شینەکە. <ref>Elizabeth Kwan, ''Flag and Nation'', University of New South Wales press, 2006, p. 106.</ref> هەردوو وەشانی شین و سوور لەلایەن هێزە چەکدارەکانەوە لە کاتی جەنگی جیهانیی یەکەم و دووەمدا بەکارهێنران (بڕوانە: ئاڵاکانی هێزی بەرگریی ئوسترالیا). {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=42}} وەشانێکی ڕەنگاوڕەنگکراوی وێنەیەک کە لە مۆنۆمێنتی جەنگی ئوسترالیا پارێزراوە لە ئاهەنگەکانی ڕۆژی ئاگربەست لە مارتین پلەیس لە سیدنی، ١١ی تشرینی دووەمی ١٩١٨، نیشانی دەدات کە هەردوو ئاڵاکە لەلایەن ئاپۆرای کۆبووەوە نمایش دەکرێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.awm.gov.au/collection/C281780 |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=www.awm.gov.au |سەردێڕ=Armistice Day, Sydney, 1918}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.facebook.com/Australian.Flag.Society/photos/a.210701592278728/2351761951506004 |سەردێڕ=Facebook |بڵاوکەرەوە=Facebook |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> وێنەکێشان و وێنەکانی کردنەوەی تەلاری پەرلەمانی کاتیی ئوسترالیا لە ١٩٢٧ ئاڵاکانی ئوسترالیا نیشان دەدەن کە لەپاڵ یەکێتی جاکەکاندا هەڵکراون. بەڵام، سەرچاوەکان کۆک نین لەسەر ڕەنگەکانی ئاڵاکانی ئوسترالیا، کە ئەگەری ئەوە دەهێڵێتەوە کە یەکێک لە ئاڵاکان یان هەردووکیان بەکارهێنرابن. <ref>Kwan, pp. 84–85.</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.flagsociety.org.au/Parliament_house_puzzle.htm|سەردێڕ=Parliament house puzzle |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110717024441/http://www.flagsociety.org.au/Parliament_house_puzzle.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١١|وێبگە=flagsociety.org.au}}</ref> ژمارەیەکی ساڵی ١٩٣٤ی [[ناشناڵ جیۆگرافیک|گۆڤاری ناشناڵ جیۆگرافیک]] کە تایبەت بوو بە ئاڵاکانی جیهان و وێنەی ڕەنگاوڕەنگی تێدابوو ئاڵا سوورەکە وەسف دەکات وەک "ئوسترالیا – بازرگانی" و ئاڵا شینەکە بەتەواوی فەرامۆش دەکات. <ref name="NatGeo">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Booker|یەکەم١=Herbert|سەردێڕ=Flags of the World|ناونیشان=https://archive.org/details/hhbooker2_yahoo_001_20161017/234I0374.JPG|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ئیش=National Geographic|بەرگ=٦٦|issue=3|بڵاوکەرەوە=National Geographic Society|ڕێکەوت=ئەیلوولی ١٩٣٤|شوێن=Washington|پەڕە=٣٧٤}}</ref> یاداشتێک لە بەشی سەرۆک وەزیرانەوە کە بەرواری ٦ی ئازاری ١٩٣٩ی لەسەرە دەڵێت کە "ئاڵای سوور ئەو ئاڵایەیە کە بەگشتی لەلایەن خەڵکەوە هەڵدەکرێت" و سیاسەتی حکومەتی فیدراڵی ئەوە بوو کە "هەڵکردنی ئاڵای شینی کۆمۆنوێلس تەرخانکراوە بۆ بەکارهێنانی حکومەتی کۆمۆنوێلس بەڵام هیچ کۆتوبەندێک نییە لەسەر ئاڵای بازرگانی کۆمۆنوێلس، یان ئاڵای سوور." <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://nla.gov.au/nla.news-article64201961|سەردێڕ=THE EMPIRE FLAGS.|newspaper=[[The Register (Adelaide)]]|بەرگ=LXXXIX|issue=25,926|شوێن=South Australia|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ١٩٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٣|پەڕە=١١|via=National Library of Australia}}</ref> [[پەڕگە:Flags_Act_1953.jpg|وێنۆک|یاسای ئاڵاکانی ساڵی ١٩٥٣ ئاڵای شینی وەک ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا و ئاڵای سووری وەک ئاڵای کەشتیوانی بازرگانی دیاریکرد.]] لە ساڵانی ١٩٤٠ەکاندا، حکومەتی فیدراڵی دەستی کرد بە هاندانی بەکارهێنانی گشتی ئاڵا شینەکە. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=66}} سەرەڕای ئەمە، تێکەڵی بەردەوام بوو تا یاسای ئاڵاکان لە ساڵی ١٩٥٣ ئاڵای شینی وەک ئاڵای نەتەوەیی و ئاڵای سووری وەک ئاڵای هێزی دەریایی بازرگانیی ئوسترالیا ڕاگەیاند. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=66}} بانگەشەی ئەوە کراوە [لەلایەن کێوە؟] کە ئەم هەڵبژاردنە لەسەر ئەو بنەمایە بووە کە وەشانی زۆرینە سوور هەڵگری ئاماژەی کۆمۆنیستی زۆر بووە بۆ ئەوەی حکومەتی ئەوکات وەک هێمای سەرەکیی نەتەوەیی یاسای بۆ دەربکات. <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kwan|یەکەم=Elizabeth|سەردێڕ=Flag and nation: Australians and their national flags since 1901|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=University of New South Wales university press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٦٨٤٠-٥٦٧-٤|شوێن=Sydney|پەڕە=١٠٦}}</ref> ئەم بیردۆزە ئەگەرێکی کەمی هەیە، چونکە لە ساڵی ١٩٠٤ەوە حکومەتی ئوسترالیا پێشەنگی بە ئاڵا شینەکە دابوو، بۆ نموونە بە پێدانی مافی هەڵکردنی لە قوتابخانەکان لە ساڵی ١٩٤٠. شین لەگەڵ سیاسەتی دژە-کۆمۆنیستی حکومەتەکەی مێنزیس دەگونجا (و ڕێکخراوەکانی تری وەک کڵێسای کاسۆلیکی)، بەڵام هەروەها بۆ پارتی کرێکارانیش گونجاو بوو چونکە هەمان ڕەنگی ئاڵای یۆریکا بوو. <ref name=":3" /> ئاڵای سوور بەردەوامە لە نمایشکردنی لە ڕۆژی ئانزاکدا وەک دانپێدانانێک بە گرنگییە مێژووییەکەی. <ref>[http://flagspot.net/flags/au.html Commonwealth of Australia Flag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050126092559/http://flagspot.net/flags/au.html|date=26 January 2005}}. Flagspot.net. Retrieved on 27 May 2011.</ref> لە ڕووی تەکنیکییەوە، کەشتییە تایبەتە نا-بازرگانییەکان ڕووبەڕووی سزایەکی قورس دەبوونەوە ئەگەر ئاڵای سووری بەریتانییان هەڵنەکردایە. بەڵام، بڕیارێکی هێزی دەریایی لە ٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٨ دەرچوو، کە ڕێگەی بەم کەشتییانە دەدا ئاڵای سووری ئوسترالی هەڵبکەن. یاسای تۆمارکردنی کەشتیوانی ١٩٨١ دووبارە جەختی لەوە کردەوە کە ئاڵای سووری ئوسترالی ڕەنگی گونجاوە بۆ کەشتییە بازرگانییەکانی سەروو ٢٤ مەتر (٧٩ پێ) لە درێژیی تۆناژدا (tonnage). <ref name="k113">Kwan, p. 113.</ref> لە ئەنجامی ڕاگەیاندنی ٣ی ئەیلول وەک ڕۆژی هێزی دەریایی بازرگانی لە ٢٠٠٨، ئاڵای سوور دەکرێت لەسەر وشکانی لەپاڵ ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا لەم بۆنەیەدا وەک بابەتێکی پرۆتۆکۆلی هەڵبکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشان=https://arp.nsw.gov.au/m2008-16-merchant-navy-day-3-september-2008|سەردێڕ=M2008-16 Merchant Navy Day - 3 September 2008 |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> === پێگەی یەکێتی جاک === [[پەڕگە:2017_Anzac_Day_parade,_Warwick_07.jpg|وێنۆک|[[ئاڵای شانشینی یەکگرتوو|یەکێتی جاک]]، ئاڵای نیوزیلاند و ئاڵای ئوسترالیا لە ڕێپێوانی ڕۆژی ئانزاک لە ٢٠١٧]] [[پەڕگە:Victoria_Cross_Memorial,_Queen_Victoria_Building.jpg|وێنۆک|ئاڵای ئوسترالیا و یەکێتی جاک مۆنۆمێنتی خاچی ڤیکتۆریا لە تەلاری شاژنە ڤیکتۆریا، سیدنی دەڕازێننەوە]] ئاڵای شین جێگەی یەکێتی جاکی گرتەوە لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد لە سانت لویس لە ساڵی ١٩٠٤. لە هەمان ساڵدا، بەهۆی لۆبیکردنی پەرلەمانتار ڕیچارد کراوتش، هەمان پێگەی یەکێتی جاکی لە بەریتانیا هەبوو، کاتێک ئەنجومەنی نوێنەرانی ئوسترالیا ڕایگەیاند کە ئاڵای شین "دەبێت لەسەر سەرجەم قەڵاکان، کەشتییەکان، شوێنەکانی سڵاوکردن و باڵەخانە گشتییەکانی کۆمۆنوێلس هەڵبکرێت لە هەموو ئەو بۆنانەی کە ئاڵای تێدا بەکاردەهێنرێت". <ref name="k32">Kwan, p. 32.</ref> حکومەت ڕازی بوو ئاڵای شین لە ڕۆژە تایبەتەکانی ئاڵادا هەڵبکات، بەڵام نەک ئەگەر مانای خەرجی زیاتری هەبوایە، کە ئەمەش کاریگەری پێشنیارەکەی کەمکردەوە. <ref name="k32" /> ئاڵای شین تەنها دەکرا لەسەر باڵەخانەیەکی حکومەتی ویلایەتێک هەڵبکرێت ئەگەر ئاڵای ویلایەتەکە بەردەست نەبوایە. لە ٢ی حوزەیرانی ١٩٠٤ بڕیارێک لەلایەن پەرلەمانەوە تێپەڕێنرا بۆ گۆڕینی یەکێتی جاک بە "ئاڵای ئوسترالی" لەسەر قەڵاکان. لە سەرەتادا وەزارەتی بەرگری دژی بەکارهێنانی ئاڵاکە بوو، چونکە بە ئاڵایەکی دەریایی دەزانی و لایەنگری ڕێساکانی پاشای دەکرد کە بەکارهێنانی یەکێتی جاکیان دیاریکردبوو. دوای ئەوەی وەزارەتی بەرگری پەیوەندی پێوە کرد، سەرۆک وەزیران کریس واتسۆن لە پەرلەمان ڕایگەیاند کە ئەو لە نەخشەی ئاڵای ئوسترالی ناڕازییە و کە جێبەجێکردنی بڕیارەکەی ١٩٠٤ دەکرێت چاوەڕێ بکات تاوەکو بیر لەوە بکرێتەوە کە "ئاڵایەکی تر پەسەند بکرێت کە بە بڕوای ئێمە گونجاوترە". <ref>[http://flagspot.net/flags/au_hist3.html#1908mil History of the Australian national flag (Part 3)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514082653/http://flagspot.net/flags/au_hist3.html#1908mil|date=14 May 2011}}. Flagspot.net. Retrieved on 27 May 2011.</ref> لە ساڵی ١٩٠٨، فەرمانی سەربازی سوپای ئوسترالیا، ژمارە ٥٨/٠٨ فەرمانی کرد کە "ئاڵای ئوسترالی" جێگەی یەکێتی جاک بگرێتەوە لە سەرجەم دامەزراوە سەربازییەکاندا. لە ١٩١١ەوە ئاڵای سڵاوکردنی سوپای ئوسترالیا بوو لە سەرجەم پێداچوونەوە و نمایشە ڕێوڕەسمییەکاندا. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=69}}<ref>M.O.58 (1908) Attention is directed to Statutory Rule 27/08 published in M.O. 58/08. The Australian Ensign will accordingly be flown at all flag stations throughout the Commonwealth. M.O.135 (1911) It is directed that in future the Australian flag is to be used as the saluting flag at all reviews and ceremonial parades. [http://www.australianflag.org.au/military-orders/ Source: Australian Army Military Orders] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205100441/http://www.australianflag.org.au/military-orders/|date=5 February 2012}}</ref> [[ھێزی دەریاییی شاھانەی ئوسترالیا|هێزی دەریایی شاهانەی ئوسترالیا]] (RAN) لە ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩١١ ڕاگەیەندرا و ڕێنمایی کرا کە ئاڵای سپیی بەریتانی لە بەشی دواوە و ئاڵای ئوسترالیا لەسەر ستوونی پێشەوەی (jackstaff) هەڵبکات. <ref>George Odgers, "The Royal Australian Navy – An Illustrated History", p. 41</ref>{{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=66}}<ref name="k54">Kwan, p. 54.</ref> سەرەڕای ئەوەی حکومەت دەیویست ئاڵای شین لەسەر کەشتییە جەنگییەکانی ئوسترالیا بەکاربهێنێت، ئەفسەرەکان بەردەوام بوون لە هەڵکردنی یەکێتی جاک، و تا ساڵی ١٩١٣ بوو، دوای ناڕەزایەتی گشتی لە فریمەنتل دوای بەکارهێنانی بۆ پێداچوونەوەی کەشتی HMAS Melbourne، کە حکومەت یاسادانانەکەی ساڵی ١٩١١ی بیرخستنەوە. <ref name="k55">Kwan, p. 55.</ref> ئاڵای سپیی بەریتانی دواجار بە ئاڵایەکی سپیی تایبەتی ئوسترالی گۆڕدرا لە ١ی ئازاری ١٩٦٧ (بڕوانە ئاڵاکانی هێزی بەرگریی ئوسترالیا). {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=69}} سەرەڕای بەکارهێنانی فەرمیی ئاڵا نوێیەکانی ئوسترالیا، لە ١٩٠١ تا ساڵانی ١٩٢٠ەکان ئاڵای فیدراسیۆن بە باوترین ئاڵای ئوسترالی مایەوە بۆ بۆنە گشتییەکان و تەنانەت هەندێک بۆنەی فەرمیش. لە کۆنفرانسی سەرۆک وەزیرانی ویلایەتەکان لە مێلبۆرن لە ١٩٠٧ و لە کاتی سەردانەکەی ١٩٢٧ بۆ ئوسترالیا لەلایەن دوک و دوچێسی یۆرک، پاشا جۆرجی شەشەم و شاژنە ئیلیزابێسی داهاتوو، هەڵکرا. <ref>[http://home.alphalink.com.au/~eureka/ozflag.htm The Status Of The Flag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130512115248/http://home.alphalink.com.au/~eureka/ozflag.htm |date=١٢ی ئایاری ٢٠١٣ }}. Home.alphalink.com.au. Retrieved on 27 May 2011.</ref> لە ساڵانی ١٩٢٠ەکاندا مشتومڕ هەبوو لەسەر ئەوەی ئایا ئاڵای شین تەنها بۆ باڵەخانەکانی کۆمۆنوێلس تەرخانکراوە، کە گەیشتە لوتکە بە ڕێککەوتنێکی ١٩٢٤ کە یەکێتی جاک دەبێت وەک ئاڵای نەتەوەیی پێشەنگی هەبێت لەگەڵ ئەوەی حکومەتەکانی ویلایەتەکان و ناوخۆیی لەمەودوا دەتوانن ئاڵای شین بەکاربهێنن. <ref name="Flag" /> بەو پێیەی یەکێتی جاک وەک ئاڵای نەتەوەیی دەناسرا، بە بێوەفایی دادەنرا ئەگەر هەر ئاڵایەک هەڵبکرێت بەبێ بوونی یەکێتی جاک لەتەنیشتی، و ئەوە یەکێتی جاک بوو کە تابووتی مردووەکانی جەنگی ئوسترالیای دادەپۆشی. <ref name="Flag" /> <ref name="k82">Kwan, p. 8.</ref> لە ساڵی ١٩٤٠ حکومەتی ڤیکتۆریا یاسایەکی تێپەڕاند کە ڕێگەی بە قوتابخانەکان دا ئاڵای شین بکڕن، <ref name="k92">Kwan, p. 92.</ref> کە ئەمەش لە بەرامبەردا ڕێگەی بە بەکارهێنانی دا لەلایەن هاوڵاتیانی تایبەتەوە. سەرۆک وەزیران ڕۆبەرت مێنزیس پاشان پێشنیاری کرد قوتابخانەکان، باڵەخانەکانی حکومەت و هاوڵاتیانی تایبەت ئاڵای شین بەکاربهێنن، و ساڵی دواتر بەیاننامەیەکی دەرکرد کە ڕێگەی بە ئوسترالییەکان دا هەر ئاڵایەکیان بوێت بەکاریبهێنن بە مەرجێک بە ڕێزەوە بکرێت. <ref name=":11" /> سەرۆک وەزیران بێن چیفلی لە ساڵی ١٩٤٧ بەیاننامەیەکی هاوشێوەی دەرکرد. <ref name=":11" /><ref>Kwan, pp.96–97</ref> لە ٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٠، سەرۆک وەزیران ڕۆبەرت مێنزیس ئاڵای شینی وەک ئاڵای نەتەوەیی چەسپاند و لە ١٩٥١ پاشا جۆرجی شەشەم پێشنیارەکەی حکومەتی پەسەند کرد. کاتێک پڕۆژەیاسای ئاڵاکان لە ٢٠ی تشرینی دووەمی ١٩٥٣ خرایە بەردەم پەرلەمان، مێنزیس ڕایگەیاند کە پڕۆژەیاساکە "تا ڕادەیەکی زۆر ڕێوشوێنێکی فەرمییە کە ئەو شتە دەخاتە فۆڕمێکی یاساییەوە کە نزیکەی بووەتە پراکتیکێکی جێگیر لە ئوسترالیا". <ref>Commonwealth, Parliamentary Debates, House of Representatives 20 November 1953, 367, (Bob Menzies).</ref> بەڵام، مێژوونووس ئیلیزابێس کوان دەڵێت کە مێنزیس لە ڕاستیدا ئەو ڕاستییەی دەشاردەوە کە پڕۆژەیاساکە بۆ یەکەمجار پێشەنگی دەدات بە ئاڵای ئوسترالیا بەسەر یەکێتی جاکدا، بۆ ئەوەی خۆی بپارێزێت لە دوورخستنەوەی ئەوانەی کە هێشتا یەکێتی جاکیان بە ئاڵای نەتەوەیی دەزانی. <ref name=":4"/> {{Sfn|Kwan|2006}} ئەم پێگەیە لە ١٤ی شوباتی ١٩٥٤ بە فەرمی کرا، کاتێک شاژنە ئیلیزابێسی دووەم ڕەزامەندی شاهانەی بە یاسای ئاڵاکانی ساڵی ١٩٥٣ دا، کە دوو مانگ پێشتر تێپەڕێنرابوو. <ref name="k1062">Kwan, p. 106.</ref> {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} ڕەزامەندیی پاشا هاوکات کرا لەگەڵ سەردانی شاژن بۆ وڵاتەکە و دوای ئەوە هات کە خولی نوێی پەرلەمانی کردەوە. <ref name="k106">Kwan, p. 106.</ref> یاساکە دەسەڵاتی یاسایی دەدات بە پارێزگاری گشتی بۆ دیاریکردنی "ئاڵا و نیشانەکانی ئوسترالیا" <ref name="FAs5">{{Cite Legislation AU|Cth|act|fa195361|Flags Act 1953|5}}</ref> و دەرکردنی مۆڵەت و دانانی ڕێسا سەبارەت بە بەکارهێنانی ئاڵاکان. <ref>{{Cite Legislation AU|Cth|act|fa195361|Flags Act 1953|6}}</ref> بەشی ٨ مسۆگەری دەکات کە "ماف یان ئیمتیاز"ی کەسێک بۆ هەڵکردنی یەکێتی جاک لەلایەن یاساکەوە کاریگەری تێناکرێت. <ref>{{Cite Legislation AU|Cth|act|fa195361|Flags Act 1953|8}}</ref> ئوسترالیای باشوور هەڵیبژارد بەردەوام بێت لەسەر یەکێتی جاک وەک ئاڵای نەتەوەیی تا ساڵی ١٩٥٦، کاتێک قوتابخانەکان بژاردەی بەکارهێنانی یەکێتی جاک یان ئاڵای ئوسترالیایان پێدرا. <ref>Kwan, pp. 104–105, 109.</ref> یەکەمیان هێشتا لەلایەن زۆرێک لە ئوسترالییەکانەوە وەک ئاڵای نەتەوەیی سەیر دەکرا تا ساڵانی ١٩٧٠ەکان، کە بووە هۆی ئیلهامبەخشین بۆ کەمپینەکەی ئارسەر سماوت لە ١٩٦٨ تا ١٩٨٢ بۆ هاندانی ئوسترالییەکان بۆ ئەوەی پێشەنگی بدەن بە ئاڵای ئوسترالیا. <ref name="k9">Kwan, p. 9.</ref> تا ناوەڕاستی ساڵانی ١٩٨٠ەکان، حکومەتی کۆمۆنوێلس چیتر بیری ئوسترالییەکانی نەدەخستەوە کە مافی ئەوەیان هەیە یەکێتی جاک لەپاڵ ئاڵای نەتەوەییدا هەڵبکەن یان وێنەی چۆنیەتی دروست نمایشکردنیان پێکەوەی دابین نەدەکرد. <ref>Elizabeth Kwan, Flag and Nation, 2004</ref> لە ساڵی ١٩٧٧، ئاڵای ئوسترالیا بۆ یەکەمجار لە ئەنجومەنی نوێنەران لە تەلاری پەرلەمانی کۆن نمایش کرا. بەردەوام بوو لە نمایشکردن لە هۆڵەکەدا لە کاتی کردنەوەی تەلاری پەرلەمانی نوێ لە ١٩٨٨. دواتر، ئاڵاکە لە ئەنجومەنی پیران بۆ یەکەمجار لە ١٩٩٢ نمایش کرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Madden |یەکەم=Cathy |ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.aph.gov.au/About_Parliament/Parliamentary_departments/Parliamentary_Library/FlagPost/2023/June/Flags_in_the_Chamber|سەردێڕ=Flags in the Chambers |وێبگە=Parliament of Australia |زنجیرە=FlagPost |زمان=en-AU}}</ref> === زیادبوونی مشتومڕ (١٩٨٠ەکان–١٩٩٠ەکان) === مشتومڕی نەرم بەڵام بەردەوام لەسەر پێگەی ئاڵاکە (و بەتایبەتی بوونی یەکێتی جاک لە گۆشەکەیدا) گەیشتە لوتکە لە کاتی دووسەد ساڵەی ئوسترالیا لە ١٩٨٨ و لە سەردەمی سەرۆک وەزیرایەتی پۆڵ کیتینگ. دوو گروپی لۆبی کە بە ڕیزبەندی پشتگیرییان لە گۆڕینی ئاڵاکە و دژایەتییان دەکرد لەم ماوەیەدا دروستبوون: ئاوسفلاگ (لە ١٩٨١ دامەزراوە)، کە پشتگیری لە گۆڕینی ئاڵاکە دەکات، <ref name="ausflag">Kwan, pp.&nbsp;138–139.</ref> و کۆمەڵەی ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا (ANFA) (لە ١٩٨٣ دامەزراوە)، کە دەیەوێت ئاڵا هەبووەکە بهێڵێتەوە. <ref name=":52">Kwan, p. 11.</ref> گۆڕینی ئاڵاکە بوو بە سیاسەتی فەرمیی پارتی کرێکارانی ئوسترالیا لە ١٩٨٢، بەڵام بەڵێنەکە دواتر لە ١٩٨٨ فەرامۆش کرا. دواتر سەرۆک وەزیران پۆڵ کیتینگ بە ئاشکرا داوای کرد ئاڵاکە بگۆڕدرێت و ڕایگەیاند، <ref>Hansard. 2 June 1994. [http://parlinfoweb.aph.gov.au/piweb/TranslateWIPILink.aspx?Folder=HANSARDR&Criteria=DOC_DATE:1994-06-02%3BSEQ_NUM:27%3B Question without Notice: Australian Flag] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090206070055/http://parlinfoweb.aph.gov.au/piweb/TranslateWIPILink.aspx?Folder=HANSARDR&Criteria=DOC_DATE%3A1994-06-02%3BSEQ_NUM%3A27%3B|date=6 February 2009}}, pp 1318</ref>  {{Blockquote|text=من بڕوام وانییە کە هێماکان و دەربڕینی سەروەریی تەواوی نەتەوایەتیی ئوسترالیا هەرگیز بتوانێت تەواو بێت لە کاتێکدا ئێمە ئاڵایەکمان هەیە کە ئاڵای وڵاتێکی تری لە گۆشەیەکیدا بێت.}} بەڵام، لە ١٩٩٤ کیتینگ دەستبەرداری هەوڵەکانی بوو بۆ گۆڕینی ئاڵاکە، و لەبری ئەوە تیشکی خستە سەر بەرەوپێشبردنی (کە لە کۆتاییدا سەرکەوتوو نەبوو) سیستەمی کۆماری. لە دەوروبەری هەمان کاتدا، چەندین ڕێکخراوی دیار کە ئاڵاکەیان لە لۆگۆکانیاندا هەبوو لایان برد، وەک پارتی کرێکارانی ئوسترالیا، ئەنسێت ئوسترالیا و ئەنجومەنی نەتەوەیی ڕۆژی ئوسترالیا. <ref name=":6">Kwan pp 127-131.</ref> === ٢٠٠٠ەکان تا ئێستا === حکومەتی لیبراڵی هاوارد لە ١٩٩٦ هەڵبژێردرا، کە بووە هۆی بەرەوپێشبردنی زیاتری حکومەت بۆ ئاڵاکە. هەموارکردنەوەیەک بۆ یاسای ئاڵاکانی ١٩٥٣ تێپەڕێنرا کە مەرجی دانا گشتپرسییەک ئەنجام بدرێت پێش ئەوەی ئاڵاکە بتوانرێت بگۆڕدرێت (هەرچەندە لە ڕووی یاساییەوە هەموارکردنەوەکە دەکرێت لەلایەن هەر پەرلەمانێکی داهاتووەوە هەڵبوەشێنرێتەوە). <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Orr |یەکەم=Graeme |ڕێکەوت=٢٠١٠|سەردێڕ=A Fetishised Gift: The Legal Status of Flags |journal=Griffith Law Review |بەرگ=١٩|issue=3 |پەڕە=٥١٦|doi=10.1080/10383441.2010.10854686}}</ref> حکومەتی هاوارد هەروەها مەرجی دانا کە سەرجەم قوتابخانەکان ستوونێکی ئاڵا دابنێن و ئاڵای ئوسترالیا هەڵبکەن وەک مەرجێک بۆ وەرگرتنی پارەی فیدراڵی، کەرەستەی لە ANFAوە بەسەر قوتابخانەکاندا دابەشکرد، بابەتی بڵاوکردەوە کە هاندەری زیادکردنی گرنگیدانی ڕێوڕەسمی بە ئاڵاکە بوو، <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Henckels |یەکەم=Caroline |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Dishonouring the Australian flag |journal=Monash University Law Review |بەرگ=٤٤|issue=2 |پەڕە=٣٨٦}}</ref> و ئامۆژگاری کرد بۆ ڕاگەیاندنی ٣ی ئەیلول وەک ڕۆژی ئاڵا. <ref name=":6" /> ڕۆژی ئاڵا یادی ساڵیادی یەکەم هەڵکردنی ئاڵاکەیە لە ١٩٠١. <ref>[[Australian National Flag Association]]. [http://www.australianflag.org.au/flag-day-september-3/ History of National Flag Day] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317195711/http://www.australianflag.org.au/flag-day-september-3/|date=17 March 2012}}</ref> لە ماوەی ئەم قۆناغەدا، نمایشکردنی ئاڵای ئوسترالیا باوتر بوو، بەتایبەتی لە چوارچێوەی ڕۆژی ئوسترالیادا. بەڵام، لە هەندێک چوارچێوەدا هەروەها پەیوەست بوو بە ناسیۆنالیزمی پەراوێزخەر و خۆجێیپەرستی (nativism)، وەک ئەوەی بۆ نموونە لە ئاژاوەکانی کرۆنولا دەرکەوت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Fozdar |یەکەم=Farida |دوایین٢=Spittles |یەکەم٢=Brian |دوایین٣=Hartley |یەکەم٣=Lisa K. |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Australia Day, flags on cars and Australian nationalism |ناونیشان=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1440783314524846 |journal=Journal of Sociology |زمان=en |بەرگ=٥١|issue=2 |پەڕە=٤|doi=10.1177/1440783314524846 |issn=1440-7833 |hdl-access=free}}</ref> == ئاڵاکانی سەدەمین ساڵیاد == === ئاڵای سەدەمین ساڵیادی دەوڵەت === لە سەدەمین ساڵیادی یەکەم هەڵکردنی ئاڵاکە، ٣ی ئەیلولی ٢٠٠١، کۆمەڵەی ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا ئاڵایەکی پێشکەش بە سەرۆک وەزیرانی ئەوکات جۆن هاوارد کرد لە تەلاری پێشانگای شاهانە کە مەبەست لێی جێگرتنەوەی ئاڵا ڕەسەنە ونبووەکە بوو. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||pp=35–36}} ئەم ئاڵایە کۆپییەکی ئاڵا ڕەسەنەکە نەبوو، کە تێیدا ئەستێرەی کۆمۆنوێلس تەنها شەش خاڵی هەبوو، بەڵکو ئاڵای نەتەوەیی ئێستای ئوسترالیا بوو کە ئەستێرەی کۆمۆنوێلسی حەوت خاڵی هەبوو. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||pp=35–36}} ئاڵاکە شریتێکی سەری (headband) تایبەتی هەیە، <ref name="k1401">Kwan, pp. 140–141.</ref> کە هێڵێکی سووری تۆخ و نووسراوێکی لەخۆگرتووە.{{Refn|It reads: "The Centenary Flag. Presented to the Hon John Howard MP, Prime Minister of Australia on behalf of the people of Australia by the Australian National Flag Association on 3 September 2001 at the [[Royal Exhibition Building]], Melbourne to commemorate the first flying of the Australian National Flag on 3 September 1901 attended by the Rt Hon Sir Edmund Barton MHR, Prime Minister of Australia."}}<ref name="k1401" /> هێڵە سوورەکە نوێنەرایەتی "دەزووی سووری خزمایەتی سەرجەم گەلانی ئوسترالیا" دەکات؛ بیرۆکەیەک کە لە وتارێکی هێنری پارکسەوە وەرگیراوە کە داوای فیدراسیۆنی دەکرد، بەهۆی "دەزووی سووری خزمایەتی" بنەچەیەکی هاوبەشی بەریتانی کە کۆلۆنیستەکانی پێکەوە گرێدابوو. {{Sfn|Kwan|2006}} <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Parkes |یەکەم=Henry |بەستەری نووسەر=Henry Parkes |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ١٨٩٠|ناونیشان=https://foundation1901.org.au/the-crimson-thread-speech/|سەردێڕ=The Crimson Thread Speech - Foundation1901 |وێبگە=Foundation1901 |زمان=en-AU}}</ref> مۆڵەتێک بۆ ڕێگەدان بە بەکارهێنانی ئاڵای سەدەمین ساڵیاد بەپێی بەشی ٦ی یاسای ئاڵاکان لەلایەن پارێزگاری گشتییەوە دەرچوو و ئاڵاکە ئێستا وەک ئاڵای فەرمیی دەوڵەت لە بۆنە گرنگەکاندا بەکاردەهێنرێت. <ref>''Commonwealth of Australia Gazette'' No. S382, 20 September 2001</ref> ئەمانە بریتی بوون لە کردنەوەی خولە نوێیەکانی پەرلەمان و کاتێک سەرۆک دەوڵەتە سەردانیکەرەکان دەگەنە وڵاتەکە. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} ئاڵاکە بە سەرانسەری وڵاتدا گواستراوەتەوە بۆ هەڵکردنی لە هەموو ویلایەت و ناوچەیەکدا. دواتر لە ڕۆژی یادکردنەوە لە ٢٠٠٣ بۆ کردنەوەی مۆنۆمێنتی جەنگی ئوسترالیا لە هاید پارک لە لەندەن بەکارهێنرا. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} === ئاڵای سەدەمین ساڵیادی تەلاری پەرلەمان === لە ١٨ی ئەیلولی ٢٠٠١ لە کاتی سەدەمین ساڵیادی فیدراسیۆن ئەندامی فیدراڵی بۆ هینکلەر، پۆڵ نێڤیل، داوای لە سەرۆکی پەرلەمان کرد کە<blockquote>پێش ئەوەی [ئاڵاکە] زۆر ڕەنگی بچێت یان زۆر دڕاو بێت، داگیرێت و لەوانەیە پێشکەش بە مۆزەخانەیەک یان پێشانگایەکی هونەری بکرێت وەک ئەو ئاڵا بنەڕەتییەی کە بەسەر ئەم باڵەخانەیەدا دەشەکایەوە ١٠٠ ساڵ لەو کاتەوەی یەکەم ئاڵا هەڵکرا؟ <ref>Commonwealth, Parliamentary Debates, House of Representatives, 18 September 2001, 30853 (Paul Neville)</ref></blockquote>ئاڵای سەدەمین ساڵیادی تەلاری پەرلەمان دواتر ڕادەستی کۆمەڵەی ئاڵای ئوسترالیا کرا و لە قوتابخانەکان نمایش کراوە بۆ یادکردنەوەی ڕۆژی ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا لە گەشتێکدا بە ناوچەی پایتەختی ئوسترالیا، نیو ساوس وێڵز و کوینزلاند. <ref>Ian Warden, 'How cricketing animals were kept off Australia's national flag', ''The Canberra Times'' (Canberra), 4 September 2002, p. 7</ref><ref>'Students celebrate as the Australian flag turns 103', ''The Reporter'' (Acacia Ridge), 8 September 2004, p. 3</ref><ref>Annelie Hailes, 'Huge flag for a big country', ''Courier Mail'', 4 September 2009, p. 33</ref><ref>'Special day flagged by Central students', ''The Queensland Times'', 2 September 2010, p. 6</ref><ref>Sarah Harvey, 'Now that's a flag! Students salute big flag', ''The Queensland Times'', p. 4 September 2012, p. 1</ref><ref>Chris Owen, 'Ensign flags a very special Aussie day', ''The Queensland Times'', 3 September 2013, p. 2</ref><ref>Iconic flag to tour Warwick, ''Warwick Daily News'', p. 3</ref> == ئاڵاکانی تری ئوسترالیا == <gallery mode="nolines" widths="130" heights="100"> پەڕگە:Civil_Air_Ensign_of_Australia.svg|alt=Civil Air Ensign (adopted 1935, modified 1948)| ئاڵای ئاسمانی مەدەنی (لە ١٩٣٥ پەسەند کراوە، لە ١٩٤٨ گۆڕدراوە) پەڕگە:Flag_of_the_Governor-General_of_Australia.svg|alt=Flag of the Governor-General of Australia (adopted 1936)| ئاڵای پارێزگاری گشتیی ئوسترالیا (لە ١٩٣٦ پەسەند کراوە) پەڕگە:Naval_Ensign_of_Australia.svg|alt=Royal Australian Navy Ensign (adopted 1967)| ئاڵای هێزی دەریایی شاهانەی ئوسترالیا (لە ١٩٦٧ پەسەند کراوە) پەڕگە:Air_Force_Ensign_of_Australia.svg|alt=Royal Australian Air Force Ensign (adopted 1949, modified 1982)| ئاڵای هێزی ئاسمانی شاهانەی ئوسترالیا (لە ١٩٤٩ پەسەند کراوە، لە ١٩٨٢ گۆڕدراوە) پەڕگە:Ensign_of_the_Australian_Defence_Force.svg|alt=Australian Defence Force Ensign (proclaimed 2000)| ئاڵای هێزی بەرگریی ئوسترالیا (لە ٢٠٠٠ ڕاگەیەندراوە) پەڕگە:Australian_Aboriginal_Flag.svg|alt=Australian Aboriginal flag (designed 1971, proclaimed 1995)| ئاڵای ڕەسەنی ئوسترالی (لە ١٩٧١ نەخشێندراوە، لە ١٩٩٥ ڕاگەیەندراوە) </gallery> [[پەڕگە:The_3_Flags_of_Australia.jpg|وێنۆک|ئاڵا نەتەوەییەکەی ئوسترالیا، ئاڵاکانی دانیشتووانی ڕەسەن و دانیشتووانی دوورگەکانی گەرووی تۆرێس وەک ئەوەی زۆرجار لە بۆنە فەرمییەکاندا نمایش دەکرێن]] بەپێی بەشی 5ی ''یاسای ئاڵاکانی ساڵی 1953'' ، پارێزگاری گشتی دەتوانێت ئاڵاکانی تر جگە لە ئاڵای نیشتمانی و ئاڵای سوور وەک ئاڵا یان ئاڵای ئوسترالیا ڕابگەیەنێت. پێنج ئاڵا بەم شێوەیە دانراون. دوو یەکەمیان بریتی بوون لە ئاڵاکانی هێزی دەریایی شاهانەی ئوسترالیا و ئاڵای هێزی ئاسمانی شاهانەی ئوسترالیا کە ئەو ئاڵایانە بوون کە [[ھێزی دەریاییی شاھانەی ئوسترالیا|هێزی دەریایی شاهانەی ئوسترالیا]] و [[ھێزی ئاسمانیی شاھانەی ئوسترالیا|هێزی ئاسمانی شاهانەی ئوسترالیا]] بەکاریان دەهێنا . [[سوپای ئوسترالیا]] هیچ ئاڵایەکی تایبەتی خۆی نییە، بەڵام ئەرکی ڕێوڕەسمییان پێدەدرێت کە پارێزەری ئاڵای نیشتمانی بن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Cabinet |یەکەم=Prime Minister and |ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.pmc.gov.au/government/australian-national-symbols/australian-flags|سەردێڕ=https://www.pmc.gov.au/government/australian-national-symbols/australian-flags |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171201041858/https://www.pmc.gov.au/government/australian-national-symbols/australian-flags |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=www.pmc.gov.au |زمان=en}}</ref> هێزی ئاسمانی و هێزی دەریایی ئاڵای گونجاوی بەریتانیایان هەڵکرد ( ئاڵای سپی و ئاڵای هێزی ئاسمانی شاهانە ) تا وەرگرتنی ئاڵای هاوشێوە لەسەر بنەمای ئاڵای نیشتمانی ئوسترالیا لە ساڵانی ١٩٤٨ و ١٩٦٧ بە ڕێککەوت. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} ئاڵاکانی ئێستای هێزی دەریایی و هێزی ئاسمانی بە فەرمی لە ساڵانی 1967 و 1982 دامەزران. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} ئاڵای پاشا بۆ ئوسترالیا (کە لە ٣٠ی ئابی ٢٠٢٤ پەسەند کراوە) هەڵدەکرێت کاتێک پاشا/شاژن سەردانی ئوسترالیا دەکات و بە شێوەیەکی هاوشێوەی ستانداردی شاهانەی شانشینی یەکگرتوو بەکاردەهێنرێت. ئەمە جێگەی ئاڵای کەسیی ئوسترالیی شاژنە ئیلیزابێس (کە لە ٢٠ی ئەیلولی ١٩٦٢ پەسەند کرابوو) دەگرێتەوە، کە یەکەم ئاڵای کەسیی ئوسترالی بوو کە لەلایەن پاشا/شاژنێکی ئوسترالییەوە پەسەند بکرێت. <ref name="navy">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.navy.gov.au/customs-and-traditions/her-majesty-queen%E2%80%99s-personal-flag-australia |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=Royal Australian Navy}}</ref> {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} لە ساڵی ١٩٩٥، ئاڵای دانیشتووانی ڕەسەن (Aboriginal flag) و ئاڵای دانیشتووانی دوورگەکانی گەرووی تۆرێس (Torres Strait Islander flag) هەروەها وەک ئاڵای ئوسترالیا دیاریکران. {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=38}} لە کاتێکدا بەزۆری وەک ئاماژەیەک بۆ ئاشتەوایی سەیر دەکرا، ئەم دانپێدانانە بڕێک لە مشتومڕی لەو کاتەدا دروستکرد، کاتێک سەرۆکی ئۆپۆزسیۆنی ئەوکات جۆن هاوارد بە جیاکەرەوە وەسفی کرد. <ref name="atsic">Kwan, pp. 133–135.</ref> هەندێک لە خەڵکی ڕەسەن، وەک نەخشەسازەکەی ئاڵاکە هارۆڵد تۆماس، هەستیان دەکرد کە حکومەت دەست بەسەر ئاڵاکەیاندا دەگرێت، <ref name="atsic" /> و دەیگوت "پێویستی بە هیچ دانپێدانانێکی تر نییە". <ref>Harold Thomas in ''Land Rights News'', July 1995, p. 3, cited in ''[http://www.kooriweb.org/foley/images/history/1970s/emb72/dowembassy.htm#symbolism Aboriginal Tent Embassy: Icon or Eyesore?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060507165359/http://www.kooriweb.org/foley/images/history/1970s/emb72/dowembassy.htm#symbolism|date=7 May 2006}}''</ref> بەڵام، تۆماس دواتر مافی چاپکردنی ئاڵاکەی گواستەوە بۆ حکومەتی کۆمۆنوێلس، و هیوای خواست کە ئەم کارە "ئاسوودەیی بۆ هەموو خەڵکی ڕەسەن و ئوسترالییەکان دابین بکات بۆ بەکارهێنانی ئاڵاکە". <ref name=":12">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Who is Harold Thomas?|ناونیشان=https://www.abc.net.au/news/2022-01-25/aboriginal-flag-who-is-harold-thomas/100779922|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ئیش=ABC News|بڵاوکەرەوە=Australian Broadcasting Corporation|زمان=en-AU}}</ref> ئاڵای هێزی بەرگریی ئوسترالیا لە ساڵی ٢٠٠٠ ڕاگەیەندرا. ئەم ئاڵایە بەکاردەهێنرێت بۆ نوێنەرایەتیکردنی هێزی بەرگری کاتێک زیاتر لە لقێکی سوپا بەشدارن، وەک لە ئەکادیمیای هێزی بەرگریی ئوسترالیا، و لەلایەن وەزیری بەرگرییەوە. <ref>Kwan, pp. 116, 126.</ref>{{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=41}} یاسای ئامرازە یاساییەکانی ٢٠٠٣ مەرجی دانا کە ڕاگەیاندنی ئەم ئاڵایانە لە تۆمارێکی فیدراڵیدا جێگیر بکرێن. بەهۆی هەڵەیەکی کارگێڕییەوە وانەکران، و ڕاگەیاندنەکان بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی هەڵوەشانەوە. <ref>[http://www.comlaw.gov.au/ComLaw/Legislation/LegislativeInstrument1.nsf/framelodgmentattachments/1996EAE0D6C3515ACA2573DB0010EEF8 Explanatory Statement accompanying 2008 proclamation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090112202256/http://www.comlaw.gov.au/ComLaw/Legislation/LegislativeInstrument1.nsf/framelodgmentattachments/1996EAE0D6C3515ACA2573DB0010EEF8|date=12 January 2009}}, ComLaw database.</ref> پارێزگاری گشتیی ئوسترالیا ڕاگەیاندنی نوێی دەرکرد کە بەرواری ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨یان لەسەر بوو، و لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ەوە کاریان پێدەکرا (یان ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ لە حاڵەتی ئاڵای هێزی بەرگریدا). <ref>[http://www.comlaw.gov.au/ComLaw/Management.nsf/lookupindexpagesbyid/IP200403962?OpenDocument&VIEW=enabling&COUNT=25&START=1 Legislative Instruments enabled by the Flags Act] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090112155737/http://www.comlaw.gov.au/ComLaw/Management.nsf/lookupindexpagesbyid/IP200403962?OpenDocument&VIEW=enabling&COUNT=25&START=1|date=12 January 2009}}, ComLaw database.</ref> جگە لەو حەوت ئاڵایەی کە بەپێی یاسای ئاڵاکان ڕاگەیەندراون، سێ ئاڵای تری حکومەتی ئوسترالیا هەن، ئاڵای فڕۆکەوانی مەدەنی ئوسترالیا، ئاڵای هێزی سنووری ئوسترالیا و ئاڵای پۆلیسی فیدراڵی ئوسترالیا، {{sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022||p=44}} هەشت ئاڵای جێگری پاشا/شاژن و نۆ ئاڵای ویلایەت و ناوچەکان کە لە ڕێگەی تریشەوە وەک ئاڵای فەرمی دەناسرێن. {{Sfn|Department of the Prime Minister and Cabinet|2022|}} == مشتومڕی ئاڵا == [[پەڕگە:AustraliasIdentityCrisis.svg|وێنۆک|پۆستەرێک کە داوای دووبارە نەخشاندنەوەی ئاڵای ئوسترالیا دەکات، لەلایەن ئاوسفلاگەوە لە ساڵی ٢٠٠٠ بڵاوکرایەوە بۆ ئەوەی هاوکات بێت لەگەڵ [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠|ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠٠٠]]]] دوو گروپی لۆبی لە مشتومڕی ئاڵادا بەشدارن: ئاوسفلاگ (لە ١٩٨١ دامەزراوە)، کە پشتگیری لە گۆڕینی ئاڵاکە دەکات، و کۆمەڵەی ئاڵای نەتەوەیی ئوسترالیا (ANFA) (لە ١٩٨٣ دامەزراوە)، کە دەیەوێت ئاڵا هەبووەکە بهێڵێتەوە. <ref name=":53">Kwan, p. 11.</ref> بەڵگە سەرەکییەکان بۆ هێشتنەوەی ئاڵاکە ئاماژە بە پێشینەی مێژوویی دەکەن، لە کاتێکدا ئەوانەی بۆ گۆڕینی ئاڵاکەن لەسەر ئەو بیرۆکەیە دامەزراون کە دۆخی ئێستا بە دروستی پێگەی ئوسترالیا وەک نەتەوەیەکی سەربەخۆ و فرەکلتوور نیشان نادات، <ref>Kwan, pp.&nbsp;131–137.</ref> نە نەخشەکەشی هێندە تایبەت و بێوێنەیە کە بە ئاسانی جیابکرێتەوە لە ئاڵا هاوشێوەکان، وەک ئاڵاکانی نیوزیلاند، دوورگەکانی کوک و توڤالو (سەرەڕای ئەو بەڵگە دژبەیەکەی کە ئەمە شتێکی دەگمەن نییە، وەک چۆن دەبینرێت کە ڕۆمانیا و چاد خاوەنی ئاڵای نزیکەی تەواو هاوشێوەن). لەیەکچوونی نێوان ئاڵای ئوسترالیا و ئاڵای وڵاتانی تر زۆرجار لە مێژوویەکی هاوبەشی کۆلۆنیالییەوە سەرچاوە دەگرێت. <ref>[http://www.anbg.gov.au/oz/flag-similar.html The Australian Flag&nbsp;– Similar and Related Flags] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110314024629/http://www.anbg.gov.au/oz/flag-similar.html|date=14 March 2011}}. Anbg.gov.au (20 November 2007). Retrieved on 27 May 2011.</ref> ئاوسفلاگ بە شێوەیەکی خولی کەمپین بۆ گۆڕینی ئاڵاکە دەکات لە پەیوەندی لەگەڵ بۆنە نەتەوەییەکانی وەک ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠٠٠، و پێشبڕکێی نەخشەی ئاڵا بەڕێوەدەبات، لە کاتێکدا چالاکییەکانی ANFA بریتیین لە بەرەوپێشبردنی ئاڵا هەبووەکە لە ڕێگەی بۆنەکانی وەک ڕۆژی ئاڵای نەتەوەیی. <ref>Kwan, p.&nbsp;144.</ref> لە ڕۆژی ئوسترالیا لە ساڵی ٢٠١٨، ئاوسفلاگ نەخشەیەکی جێگرەوەی بۆ ئاڵاکە بەبێ یەکێتی جاک بڵاوکردەوە، کە ئەستێرەی کۆمۆنوێلس و خاچی باشووری تێدابوو. بەرواری بڵاوکردنەوەکە ڕووبەڕووی بڕێک لە کاردانەوەی نەرێنی بووەوە، کە هارۆڵد سکڕوبی، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ئاوسفلاگ بە "نزمترین جۆری سانسۆر" وەسفی کرد. دوای بڵاوکردنەوەکە، مالکۆم تێرنبوڵ، سەرۆک وەزیرانی ئەوکات و بەڕێوەبەرێکی پێشووی ئاوسفلاگ، بە گروپەکەی گوت کە ئاڵاکە هەرگیز ناگۆڕدرێت، و وەک هێمایەکی گرنگی مێژووی ئوسترالیا سەیری دەکرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.theguardian.com/australia-news/2018/jan/26/new-australian-flag-design-gets-rid-of-the-union-jack|سەردێڕ=Malcolm Turnbull says Australian flag will never change, rejecting new design |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=The Guardian}}</ref> ڕاپرسییەکی نیوزپۆڵ لە ساڵی ٢٠٠٤ کە پرسیاری کردبوو: "ئایا تۆ بە شێوەیەکی کەسی لایەنگری یان دژی گۆڕینی ئاڵای ئوسترالیایت بۆ ئەوەی هێمای یەکێتی جاکی لێ لاببرێت؟" لەلایەن ٣٢٪ی بەشداربووانەوە پشتگیری کرا و لەلایەن ٥٧٪ەوە دژایەتی کرا، لەگەڵ ١١٪ کە خۆیان یەکلایی نەکردبووەوە. <ref>Source: Newspoll, 25 January 2004.</ref><ref>According to a breakdown of the figures, 41% said they were "strongly" opposed, more than favoured change overall.</ref> ڕاپرسییەکی مۆرگان لە ٢٠١٠ کە پرسیاری کردبوو: "پێت وایە ئوسترالیا دەبێت نەخشەیەکی نوێی هەبێت بۆ ئاڵا نەتەوەییەکەمان؟" لەلایەن ٢٩٪ی بەشداربووانەوە پشتگیری کرا و لەلایەن ٦٦٪ەوە دژایەتی کرا، لەگەڵ ٥٪ کە خۆیان یەکلایی نەکردبووەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠١٠|ناونیشان=http://www.roymorgan.com/news/polls/2010/4495/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120411200500/http://www.roymorgan.com/news/polls/2010/4495/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Clear Majority Want to Keep the Australian flag |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |بڵاوکەرەوە=Roy Morgan Research}}</ref> ڕاپرسییەکی ٢٠١٣ دەریخست کە ٩٥ لەسەدی ئەو پێگەیشتووانەی ڕاپرسییان لەگەڵ کرابوو ڕایانگەیاندبوو کە شانازی بە ئاڵای نەتەوەییەوە دەکەن، کە خەریک بوو ناوبانگی زیاتر دەبوو؛ نیوەیان (٥٠٪) گوتبوویان کە زۆر شانازی پێوە دەکەن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://mccrindle.com.au/ResearchSummaries/2013/Aussie-Pride-Australia-Day-2013_McCrindle-Research.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140213225453/http://mccrindle.com.au/ResearchSummaries/2013/Aussie-Pride-Australia-Day-2013_McCrindle-Research.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=Mccrindle.com.au |سەردێڕ=Aussie pride: what Australians love about their country |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە بەرامبەردا، ڕاپرسییەکی ئۆنلاینی خۆ-هەڵبژێردراوی بێ-کێش لە زانکۆی وێستێرن سیدنی لە ٢٠١٦ دەریخست کە ٦٤٪ی وەڵامدەرەوان دەیانویست ئاڵاکە بگۆڕدرێت، لە کاتێکدا ٣٦٪ دەیانویست وەک خۆی بمێنێتەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Smith |یەکەم=Mark |ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ |ناونیشان=https://www.westernsydney.edu.au/newscentre/news_centre/story_archive/2016/southern_horizon_chosen_as_favourite_in_survey_on_alternative_australian_flag |وێبگە=Western Sydney University |زمان=en |سەردێڕ=Survey finds 'Southern Horizon' the favourite alternative Australian flag design |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئازاری ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250308003327/https://www.westernsydney.edu.au/newscentre/news_centre/story_archive/2016/southern_horizon_chosen_as_favourite_in_survey_on_alternative_australian_flag |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == تێبینی == {{NoteFoot}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Department of the Prime Minister and Cabinet|ناونیشان=https://www.pmc.gov.au/sites/default/files/resource/download/australian-flags-booklet-2024-11-18.pdf|سەردێڕ=Australian flags|ڕێکەوت=٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[Australian Government]]|ژپنک=٩٧٨-٠٦٤٢٤٧١٣٤٥|edition=3rd|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230517034819/https://www.pmc.gov.au/sites/default/files/resource/download/australia-flag-booklet-fa-accessible.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{سەرچاوەکان|30em}} == بەستەری دەرەکی == * [https://www.pmc.gov.au/government/australian-national-flag ئاڵای نیشتمانی ئوسترالیا] —بەشی سەرۆکوەزیران و کابینەی حکومەت * Australia * [https://www.anfa-national.org.au/wp-content/uploads/2018/03/Review-of-Reviews-complete-1.pdf ''پێداچوونەوە بە پێداچوونەوەکان بۆ ئوسترالیا'' ، ٢٠ی ئەیلوولی ١٩٠١] —پێشبڕکێی ئاڵای فیدراڵی لەخۆدەگرێت {{پۆلی کۆمنز|National flag of Australia}} [[پۆل:ھەڵەکانی شێوازی سەرچاوەی ١: ڕێکەوتەکان]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:ئاڵاکانی ئۆقیانووسیا]] 23eft1pyii0gmfjd5gomw7ouav6om4e 0 298405 1614027 1613937 2026-08-01T12:06:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614027 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag | Name = ئاڵای سوێد | Nickname = | Image2 = Flag of Sweden.svg | Use2 = 100110 | Proportion2 = ٥:٨ | Adoption2 = ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٠٦ (ستاندارد) | Image3 = Naval ensign of Sweden.svg | Use3 = 111100 | Proportion3 = ١:٢ | Adoption3 = | Design3 = ئاڵایەکی سێزمانە (تریتونگاد) بە پێکھاتەی ھەمان خاچی نۆردیی زەرد لەسەر پاشبنەمایەکی شین }} '''ئاڵای سوێد''' ({{بە سویدی|Sveriges flagga}}) بە فەرمی '''ئاڵای شانشینی سوێد'''، ئاڵای وڵاتی [[سوێد]]ە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Holiday on June 6: Sweden celebrates National Day and Swedish Flag Day |ناونیشان=https://ua.news/en/all-news/sviato-6-chervnia-shvetsiia-vidznachaie-natsionalnii-den-ta-den-shvedskogo-prapora |ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=When Is Independence Day (Flag Day) in Sweden? |ناونیشان=https://www.tripsavvy.com/independence-day-or-flag-day-in-sweden-1625972 |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ |بڵاوکەرەوە=tripssavy |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260113102501/https://www.tripsavvy.com/independence-day-or-flag-day-in-sweden-1625972 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پاشبنەمایەکی شینی مامناوەندییە کە [[خاچ]]ێکی نۆردیی زەرد لە ناوەڕاستی ھەیە، خاچەکە بۆ لای ڕاستی ئاڵاکە کشاوەتەوە بەھۆی کاریگەری نەریتیی ئاڵا نۆردییەکان.<ref name="FOTW-fact">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.crwflags.com/fotw/flags/se_fact.html |سەردێڕ=Sweden - Fact Sheet |بڵاوکەرەوە=Flags of the World (FOTW) |زمان=en |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ڕەنگی شین و زەرد وەک ڕەنگی نیشتمانیی سوێد لە [[سەدەکانی ناوین|سەدەکانی ناوەڕاستەوە]] بەکارھاتووە، و پەیوەندیدارە بە نیشانی شاژنیی (چوارچرا/تاج) سوێد کە لە شکڵی ئێستای خۆیدا لە ساڵی ١٣٦٤ەوە دەردەکەوێت.<ref name="FOTW-fact"/> ئاڵاکە یەکێکە لە کۆنترین ئاڵا نیشتمانییەکانی جیھان کە ھێشتا بەکاردێت، و لە ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٠٦ بە یاسا شێوە و ڕێژە و ڕەنگی فەرمی دیاریکراوە.<ref name="ScandStandard">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.scandinaviastandard.com/a-brief-history-of-the-scandinavian-and-nordic-flags/ |سەردێڕ=A Brief History of the Scandinavian and Nordic Flags |بڵاوکەرەوە=Scandinavia Standard |زمان=en |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> جگە لە ئاڵای شارستانی و نیشتمانیی ڕاوەستاو، سوێد چەند شێوازێکی تریشی ئاڵای ھەیە، لەوانە ئاڵای سێزمانەی جەنگی و دەریایی، و ئاڵای شاھانە. ئاڵای سوێد بەشێکە لە خێزانی گشتیی ''ئاڵای خاچی نۆردیک'' (Nordic cross flag)، کە لە [[ئاڵای دانمارک]] (دانەبروگ) سەرچاوەی گرتووە و ئێستا لەلایەن ھەموو وڵاتانی [[سکاندیناڤیا]]وە بەکاردێت.<ref name="ScandStandard"/> == مێژوو == === ڕەچەڵەکی مێژوویی و ئەفسانە === تەمەنی ورد و ڕاستەقینەی دیزاینی ئاڵای سوێد بە دروستی نازانرێت. بە گوێرەی ئەفسانەیەکی ''سەردەمی ناوەڕاستی نۆردیک''، پاشا ئێریکی نۆیەم لە ساڵی ١١٥٧ی زایینی، لە کاتی جەنگی چوارەمی خاچھەڵگراندا بۆ سەر [[فینلاند]]، خاچێکی زێڕینی بینیوە لە ئاسماندا و ئەمەی وەک نیشانەیەک لە لایەن خوداوە وەرگرتووە، بۆیە خاچی زێڕین لەسەر پاشبنەمای شینی وەک ئاڵای خۆی داناوە. سەرچاوەی دەقاودەق بۆ ئەم چیرۆکە بوونی نییە لە سەردەمی ڕووداوەکەدا، ھیچ وێنە یان پێناسەیەکی ئاڵاکە تا نیوەی سەدەی شازدەھەم نەدۆزراوەتەوە، بۆیە زانایان ئەم ئەفسانەیە زیاتر بە داستانێکی درووستکراوی زووتر دەزانن، نەک بەڵگەیەکی مێژوویی.<ref name="FOTW-fact"/> ڕەنگی شین و زەرد وەک ڕەنگی نیشتمانیی سوێد لە سەردەمی ناوەڕاستی بەرزەوە بەکاردەھاتووە، پێش ئەوەی خاچی نۆردی بەکاربێت، بەڵگەکە نیشانی شاژنیی سێ تاج (Tre Kronor) کە لە شێوەی ئێستایدا لە ساڵی ١٣٦٤ەوە دەردەکەوێت.<ref name="FOTW-fact"/> پێشتر بانەری شاھانە زۆرجار ڕیزوریزی شین و سپی و زەرد بوون، وەک بانگەری بیریگەر یارل (نزیکەی ١٢٥٧) و ماگنووسی لادولاس (نزیکەی ١٢٧٠). === دەرکەوتنی خاچی نۆردی و یەکەم تۆمارە فەرمییەکان === لەوانەیە دیزاینی ئاڵای خاچدار سوێدی لە ئاڵای دانمارک وەرگیراوبێت، کە کۆنترین ئاڵای خاچی نۆردیی جیھانە.<ref name="ScandStandard"/> یەکێک لە فەرزییەکان ئەوەیە کە ئاڵای سوێد لە نیشانی شاژنیی سوێد کە لە سەردەمی پاشایەتیی کارلوسی ھەشتەم لە ساڵی ١٤٤٨ دانراوە، وەرگیرابێت، کە شینی چوار بەشکراوە بە خاچێکی زێڕینی «pattée».<ref name="FOTW-fact"/> بەگوێرەی فەرزییەکی دیکە، ئاڵاکە پێش ساڵی ١٤٢٠ سپی خاچی لەسەر زەمینی شین بووە، و تەنیا لە سەرەتای پاشایەتیی گوستاڤی یەکەم (کە سوێدی لە یەکێتیی کالمار ڕزگارکرد) بووە بە خاچی زێڕین.<ref name="FOTW-fact"/> یەکەم وەسفی یاسایی ئاڵاکە لە فەرمانێکی شاھانەی ١٩ی نیسانی ١٥٦٢دا ھاتووە، کە بە زمانی سوێدیی کۆن دەڵێت: ئاڵاکە زەردە بە شێوەی خاچ لەسەر شین دابەشکراوە.<ref name="FOTW-fact"/> پاشان بەگوێرەی فەرمانێکی شاھانەی ساڵی ١٥٦٩، خاچی زەرد ھەمیشە دەبووایە لەسەر بانەری جەنگیی سوێد ھەڵبگیرێت، ئەمەش پەیوەستە بە نیشانی شاژنیی سوێد کە شینێکی چوار بەشکراو بووە بە خاچێکی زێڕین.<ref name="FOTW-fact"/> بەڵام تەنیا لە سەردەمی گوستاڤ دووەمی ئادۆلفدا لە دەیەی ١٦٢٠دایە کە بەڵگەی جددیی مان تۆمارکراو ھەیە بۆ ئاڵایەکی شینی دوو زمانە بە خاچی زەرد کە لەسەر کەشتییە سوێدییەکان ھەڵدەکرا.<ref name="FOTW-fact"/> === ئاڵای سێزمانە و ڕێکخستنی جەنگی === تا نیوەی سەدەی حەڤدەھەم، ئاڵای دوو زمانەکە گۆڕا بۆ ئاڵایەکی سێزمانە.<ref name="FOTW-fact"/> فەرمانێکی شاھانەی ٦ی تشرینی دووەمی ١٦٦٣، بەکارھێنانی ئاڵای سێزمانەی ڕێکخست بۆ ئەوەی تەنیا وەک ئاڵای دەوڵەت و ئاڵای دەریایی جەنگی بەکاربێت، لە کاتێکدا کەشتییە بازرگانییەکان تەنیا مافی ھەڵکردنی ئاڵا شارستانییە چوارگۆشەکراوەکانیان بە ڕەنگی پارێزگای خۆیانیان ھەبوو.<ref name="FOTW-fact"/> بەڵام لە کردەدا، کەشتییە بازرگانییەکان دەستیان کرد بە بەکارھێنانی ئاڵایەکی شارستانیی چوارگۆشەکراو لە ھەمان ڕەنگ و ڕێژەی ئاڵای دەوڵەت.<ref name="FOTW-fact"/> === یەکێتیی سوێد و نەرویژ (١٨١٥-١٩٠٥) === [[پەڕگە:Jack of Sweden and Norway (1844–1905).svg|وێنۆک|ئاڵای یەکێتیی سوێد و نەرویژ]] لە دوای [[شەڕەکانی ناپلیۆن]]، سوێد و [[نەرویژ]] لە ساڵی ١٨١٤ چوونە ژێر یەک تاج، بەڵام ھەریەکەیان دەوڵەتێکی سەربەخۆی خۆیان بوون. لە ٢٠ی حوزەیرانی ١٨٤٤، بڕیارێکی شاھانە پەسەندی کرد کە بۆ نیشاندانی ھاوکێشی نێوان دوو شانشینەکە، ئاڵای ھەریەکەیان لە گۆشەی سەرەوەی نزیک بە دیرەکەیدا نیشانێکی «یەکێتی» زیاد بکرێت، کە پێکھاتبوو لە تێکەڵکردنی ڕەنگەکانی ئاڵای ھەردوو وڵات بە شێوەیەکی یەکسان.<ref name="FOTW-union1844">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.crwflags.com/fotw/flags/xn-s-a03.html |سەردێڕ=Sweden and Norway 1844 Changes |بڵاوکەرەوە=Flags of the World (FOTW) |زمان=en |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="Sjohistoriska">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.sjohistoriska.se/utforska/samlingar/samlarna/2017/sverige-och-norges-unionsflaggor |سەردێڕ=Sverige och Norges unionsflaggor |بڵاوکەرەوە=Sjöhistoriska museet (مۆزەخانەی مێژووی دەریایی سوێد) |زمان=sv |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> لە سوێددا، ئەم نیشانەی یەکێتییە زوو بە زوو ناسرا بە پێکەنینەوە بە ناوی «سیلسالاتێن» (Sillsallaten، واتە «زەڵاتەی ماسی»)، ناوێک کە لە خواردنێکی گەڵای سوێدیی ھاتووە کە لە ماسیی تورشکراو و پیاز و پەتاتە دروستدەکرا و ڕەنگدانەوەی ڕەنگاوڕەنگی ئەم نیشانەی دەدا.<ref name="FOTW-union1844"/> لە نەرویژدا، ناڕەزایەتی لە دژی یەکێتییەکە بەرەبەرە زیادی کرد، تا لە ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٩ نیشانی یەکێتی لە ئاڵای شارستانیی نەرویژ لابرا.<ref name="FOTW-union1844"/> لە سوێددا، نیشانی یەکێتی تا ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٥ بەردەوام بوو، کاتێک یاسایەک بڕیاریدا کە لابردنی لە ١ی تشرینی دووەمی ١٩٠٥ ئەنجام بدرێت، دوای ئەوەی نەرویژ بە یەکلایەنە خۆی لە یەکێتییەکە دەرھێنا لە ٧ی حوزەیرانی ١٩٠٥.<ref name="FOTW-union1844"/> === دوای ١٩٠٥ و یاسای ١٩٠٦ === دوای ھەڵوەشانەوەی یەکێتی، سوێد گەڕایەوە بۆ ئاڵایەکی پاکی شین و خاچی زەرد، بەبێ ھیچ نیشانەیەکی یەکێتی.<ref name="ScandStandard"/> لە ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٠٦ یاسای ئاڵا پەسەندکرا، کە بۆ یەکەمجار بە شێوەیەکی ورد ڕێژە و ڕەنگەکانی ئاڵای فەرمیی سوێدی دیاریکرد، لەگەڵ گۆڕینێکی ڕوونی ڕەنگی شین بۆ تۆنێکی ڕووناکتر («ژیاری مامناوەند شین») لە جیاتیی تۆنی تاریکتری پێشووتر.<ref name="ScandStandard"/><ref name="Riksarkivet">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://riksarkivet.se/arkivera-och-forvalta/heraldik-och-statssymboler/sveriges-flagga |سەردێڕ=Sveriges flagga |بڵاوکەرەوە=Riksarkivet (ئەرشیڤی نیشتیمانیی سوێد) |زمان=sv |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> سوێد لە ١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٦ بوو بە یەکێک لە دامەزرێنەرانی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]]، و لەو کاتەوە ئاڵای شین و زەردی خاچدار بە فەرمی وەک ئاڵای نیشتیمانیی سوێد لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە ناسێنراوە.<ref name="ScandStandard"/> == دیزاین == === ڕەنگەکان === {| class="wikitable" !ڕەنگ ! colspan="2" style="background:#005583; width:110px; color:White" |شین (Blå) ! colspan="2" style="background:#FFC200; width:110px; color:Black" |زەرد (Gul) |- |سیستم !style="background:#005583; width:110px; color:White" |NCS !style="background:#004B87; width:110px; color:White" |Pantone !style="background:#FFC200; width:110px; color:Black" |NCS !style="background:#FFCD00; width:110px; color:Black" |Pantone |- |ناوی ڕەنگ |4055-R95B |301 C |0580-Y10R |116 C |- |ڕەنگەکانی وێب |#005583 |#004B87 |#FFC200 |#FFCD00 |- |ڕەنگی RGB |٠، ٨٥، ١٣١ |٠، ٧٥، ١٣٥ |٢٥٥، ١٩٤، ٠ |٢٥٥، ٢٠٥، ٠ |- |ڕەنگەکانی CMYK |١٠٠، ٣٥، ٠، ٤٩ |١٠٠، ٤٤، ٠، ٤٧ |٠، ٢٤، ١٠٠، ٠ |٠، ٢٠، ١٠٠، ٠ |} ئاڵای سوێد پێکدێت لە زەمینێکی شینی مامناوەند و خاچێکی زێڕین یان زەردی نۆردی کە بۆ لای دیرەکە کشاوەتەوە.<ref name="FOTW-fact"/> بەگوێرەی یاسای ئاڵا (Lag 1982:269)، ڕەنگی زەمینەکە «ژیاری مامناوەند شین» و ڕەنگی خاچەکە «زێڕینی زەرد»ە.<ref name="Riksarkivet"/> دیزاینی خاچی نۆردی بە شێوەیەکی گشتی نیشانەی ئایینی مەسیحییەت دەدات، ھەروەک لە ئاڵای دانمارک و بەشی زۆری ئاڵا نۆردییەکانی دیکە.<ref name="ScandStandard"/> === ڕێژە و پێوانەکان === <gallery heights="250" widths="380"> File:Flag of Sweden (construction sheet).svg|پێوانەی ئاڵای سوێد </gallery> ئاڵای ئاسایی (شارستانی-نیشتیمانی) ڕێژەی ٥:٨ی ھەیە، کە یەکێکە لە تەنیا پێنج ئاڵای نیشتیمانیی جیھان کە ئەم ڕێژەیە بەکاردەھێنن.<ref name="FOTW-fact"/> بەگوێرەی یاسای ئاڵا، بەشەکانی ناوخۆیی و دەرەوەی زەمینەکە بە ڕێژەی ٤:٥:٤ ئاسۆیی و ٤:٢:٤ ستوونی دابەشدەبن.<ref name="Riksarkivet"/> ئاڵای سێزمانەی جەنگی و دەریایی ڕێژەی گشتیی نزیکەی ١:٢ی ھەیە کاتێک زمانەکانی لەگەڵ ھەژماردا لەبەرچاوبگیرێت. == باری یاسایی == بەکارھێنانی ئاڵای سوێد بەپێی یاسا (١٩٨٢:٢٦٩) دەربارەی ئاڵای سوێد ڕێکخراوە، کە دیزاین و ڕێژەکانی ئاڵای ئاسایی و ئاڵای شاھانە و ئاڵای سێزمانەی دەریاییشی تێدا دیاریکردووە.<ref name="Riksarkivet"/> ڕەنگە فەرمییەکانی ئاڵاکە لە ڕێگەی بڕیارنامەیەکی حکوومی (١٩٨٣:٨٢٦) دیاریکراون، کە ژمارەی ڕەنگی سیستەمی ڕەنگی سروشتیی سوێدی (NCS) پێشکەشدەکات.<ref name="Riksarkivet"/> ھەروەھا نیشانی شاژنیی سوێد بە یاسایەکی جیاواز (١٩٧٠:٤٩٨) پارێزراوە کە بەکارھێنانی بازرگانیی نیشانی شاژنیی و ئاڵای فەرمی بێ مۆڵەت قەدەغەدەکات. == چەشنەکانی ئاڵا == === ئاڵای شارستانی و نیشتیمانی === ئاڵای شارستانی و ئاڵای دەوڵەتی سوێد ھەمان ئاڵای چوارگۆشە چڕکراوەیە، بەبێ ھیچ جیاوازییەک لە نێوانیاندا، شتێک کە لە زۆربەی وڵاتانی تری نۆردیدا نییە.<ref name="FOTW-fact"/> ئەم ئاڵایە بۆ ھەموو کەس و دامەزراوەیەک، تایبەت یان حکوومی، بۆ بەکارھێنانە. === ئاڵای جەنگی و دەریایی (سێزمانە) === ئاڵای جەنگی و دەریاییی سوێد («örlogsflaggan»)، کە بە دوێنیشکردنی سێ زمانە («tretungad») ناسراوە، شێوازێکی جیاوازی ئاڵای نیشتیمانیی سوێدییە کە تەنیا لەلایەن ھێزە چەکدارییەکان و دامەزراوەکانی سەربازی و دەریاییەوە بەکاردێت.<ref name="FOTW-fact"/> ئەم ئاڵایە یەکێکە لە کۆنترین ئاڵا دەریاییە بەکارھاتووەکانی جیھان، و لە بنەڕەتدا نیشانەی تایبەتی پاشا بووە پێش ئەوەی بۆ سەردەمی ئێستا وەک ئاڵای فەرمیی سەربازی و دەریایی بمێنێتەوە.<ref name="FOTW-fact"/> ھەروەھا وەک بانی ناوی (örlogsgösen) لەسەر کەشتییە جەنگییەکانیش بەکاردێت، بە ھەمان ڕێژە بەڵام بچووکتر لە قەبارە.<ref name="FOTW-fact"/> === ئاڵای شاھانە === <gallery mode="packed" style="text-align:left"> File:Royal standard of Sweden.svg| ستانداردی شاھانەی سوێد لەگەڵ نیشانی گەورەی دەوڵەت، بۆ پاشا و شاژنی سوێد بەکاردێت File:Sweden-Royal-flag-lesser-coa.svg| ستانداردی شاھانەی سوێد لەگەڵ نیشانی بچووککراوەی دەوڵەت، لەلایەن ئەندامانی تری بنەماڵەی شاھانەی سوێد بەکاردێت. </gallery> ئاڵای شاھانە ({{بە سویدی|Kungliga flaggan}}) ھەمان شێوازی سێزمانەی جەنگییە، بەڵام لە ناوەڕاستیدا مەیدانێکی سپی ھەیە کە نیشانی گەورە یان بچووکی شاژنیی سوێدی تێدایە.<ref name="FOTW-royal">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.crwflags.com/fotw/flags/se-royal.html |سەردێڕ=Royal flag of Sweden |بڵاوکەرەوە=Flags of the World (FOTW) |زمان=en |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ئاڵای شاھانە بە نیشانی گەورە ھەموو ڕۆژێک لە کۆشکی شاھانەی ستۆکھۆڵم ھەڵدەکرێت کاتێک پاشا لە خاکی وڵاتدایە و ئەرکی سەرۆکایەتیی دەوڵەت جێبەجێدەکات، لەگەڵ نیشانی بچووکتر بۆ ئەندامانی تری بنەماڵەی شاھانە یان بۆ کاتێک شوێنگرتنەوە (Regent ad interim) کاردەکات.<ref name="FOTW-royal"/> == پرۆتۆکۆلی ئاڵا و ڕۆژە فەرمییەکانی ھەڵکردنی == <gallery mode="packed" style="text-align:left" heights="45px" perrow="1"> File:Pennant of Sweden.svg|ئاڵای درێژی سوێد File:Swedish-Pennant with cross.png|وەشانی نافەرمی بە خاچەوە </gallery> حکوومەتی سوێد ژمارەیەک ڕۆژی ساڵانە بە فەرمی وەک ڕۆژی ھەڵکردنی ئاڵا دیاری کردووە، کە تێیاندا ئاڵا لەسەر ھەموو بارەگە و بنکە فەرمی و گشتیییەکان ھەڵدەکرێت.<ref name="Riksarkivet"/> گرنگترین ڕۆژی ئاڵا، ٦ی حوزەیرانە، کە لە ١٩١٦ەوە بە ناوی «ڕۆژی ئاڵای سوێد» (Svenska flaggans dag) دانرا، بۆ بیرخستنەوەی ھەڵبژاردنی گوستاڤ ڤاسا وەک پاشای سوێد لە ٦ی حوزەیرانی ١٥٢٣ و پەسەندکردنی دەستووری ١٨٠٩.<ref name="SwedenSe-nationalday">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://sweden.se/culture/celebrations/the-national-day-of-sweden |سەردێڕ=The National Day of Sweden – 6 June |بڵاوکەرەوە=sweden.se (پۆرتاڵی فەرمیی سوێد) |زمان=en |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="Riksarkivet"/> لە ١٩٨٣ەوە، ئەم ڕۆژە بە فەرمی بووە بە ڕۆژی نیشتیمانیی سوێد، بەڵام تەنیا لە ٢٠٠٥ەوە بووە بە ڕۆژێکی پشوودان.<ref name="SwedenSe-nationalday"/> بەگوێرەی ڕێنماییەکانی فەرمی، ئاڵا لە ١ی ئازار تا ٣١ی تشرینی یەکەم لە کاتژمێر ٨:٠٠ی بەیانییەوە ھەڵدەکرێت، و لە ماوەی زستاندا لە کاتژمێر ٩:٠٠ەوە، ھەردووکیان دادەبەزێنرێت لە کاتی ئاواتنی خۆر بەڵام درەنگتر لە کاتژمێر ٩:٠٠ی شەونا نییە.<ref name="Riksarkivet"/> == ئاڵا ھەرێمیییەکان == جگە لە ئاڵای نیشتیمانی، چەند ھەرێم و دوورگەیەکی سوێدیش ئاڵای تایبەتی خۆیان ھەیە بە ھەمان شێوازی خاچی نۆردی بەڵام بە ڕەنگی جیاواز، وەک ئاڵای سکانە (سوور بە خاچی زەرد) و ئاڵای ئولاند (سەوز بە خاچی زەرد)، ھەرچەندە ئەم ئاڵایانە فەرمی نین و کەمتر لە ئاڵای نیشتیمانی بەکاردێن. == ئەمانەش ببینە == * [[ئاڵای دانمارک]] * [[ئاڵای نەرویژ]] * [[ئاڵای فینلاند]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://riksarkivet.se/arkivera-och-forvalta/heraldik-och-statssymboler/sveriges-flagga Sveriges flagga] ئەرشیڤی نیشتمانیی سوێد (Riksarkivet) * [https://www.crwflags.com/fotw/flags/se_fact.html Sweden – Fact Sheet] ماڵپەڕی ئاڵاکانی جیھان {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|وڵاتەکان}} {{پۆلی کۆمنز|National flag of Sweden}} [[پۆل:سوێد]] [[پۆل:ئاڵاکانی ئەورووپا]] [[پۆل:سیاسەت لە ١٦٦٣]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان]] i4x7w63t0zm6cvnsxtn54ivi0s3d91y 0 298431 1614023 1613951 2026-08-01T12:05:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614023 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag|Name=کۆماری پۆڵەندا|Image=Flag of Poland.svg|Nickname=ئاڵای کۆماری پۆڵەندا|Use=ئاڵای نەتەوەیی|Symbol=|Proportion=5:8|Adoption=١ی ئابی ١٩١٩؛ ١٠٦ ساڵ پێش ئێستا (بە فەرمی)|Design=دوو ڕەنگی ئاسۆیی لە سپی و سوور|Image2=Flag of Poland (with coat of arms).svg|Nickname2=ئاڵایەک لەگەڵ نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری پۆڵەندا|Use2=ئاڵای دەوڵەت، نیشانەی مەدەنی و دەوڵەتی|Symbol2=|Proportion2=5:8|Adoption2=١٩١٩؛ دوایین گۆڕانکاری ١٩٩٠|Design2=دوو ڕەنگی ئاسۆیی لە سپی و سوور کە نیشانەی دەوڵەتیی پۆڵەندا لەسەر هێڵە سپییەکەی نەخشێنراوە.|Image3=Naval_Ensign_of_Poland.svg|Noborder3=yes|Nickname3=|Use3=نیشانەی دەریایی|Symbol3=|Proportion3=10:21|Adoption3=١٩ی شوباتی ١٩٩٣؛ ٣٣ ساڵ پێش ئێستا|Design3=ئاڵایەک پێکهاتووە لە دوو هێڵ، سپی و سوور، کە کۆتاییەکەی دوو زمانی سێگۆشەییە لە لای شەکاوەکەی. لە ناوەڕاستی هێڵە سپییەکەدا، لەو بەشەی نێوان لای ستوونەکە و لوتکەی درزەکەی نێوان زمانەکان، هێمای کۆماری پۆڵەندا هەیە.|Image4=Flag of the President of Poland.svg|Nickname4=پێنانتی سەرۆک کۆماری کۆماری پۆڵەندا|Use4=بەکارهێنان: ستانداردی سەرۆکایەتی|Symbol4=|Proportion4=5:6|Adoption4=پەسەندکراو: ١٩١٩ (ڕەسەن)<br /> ١٩٢٧ (بە فەرمی)<br />٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٦ (گەڕێنرایەوە)|Design4=هەڵۆی سپیی تاجداری ناو زەوییەکی سوور کە بە هێڵێکی شەپۆلداری سپی چوارچێوە کراوە.}} ئاڵای نەتەوەیی [[پۆڵەندا]] (بە پۆڵەندی: flaga Polski [ˈfla.ɡa ˈpɔl.ski]) لە دوو هێڵی ئاسۆیی یەکسان پێکدێت، سەرەوەیان سپی و خوارەوەیان سوور. ئەم دوو ڕەنگە لە دەستووری پۆڵەندادا وەک ڕەنگە نەتەوەییەکان پێناسە کراون. جۆرێکی تری ئاڵاکە کە نیشانەی دەوڵەتیی نەتەوەیی لە ناوەڕاستی هێڵە سپییەکەدایە لە ڕووی یاساییەوە تەرخانکراوە بۆ بەکارهێنانی فەرمی لە دەرەوەی وڵات و لە دەریادا. ئاڵایەکی هاوشێوە کە هەڵۆیەکی سپیی بۆ زیاد کراوە وەک نیشانەی دەریایی پۆڵەندا بەکاردێت. سپی و سوور بە فەرمی لە ساڵی ١٨٣١ وەک ڕەنگە نەتەوەییەکان پەسەند کران، هەرچەندە ئەمانە لە [[سەدەکانی ناوین|سەدەکانی ناوەڕاستەوە]] پەیوەست بوون بە پۆڵەنداوە و جەختیان لێدەکرایەوە لەسەر دروشمە شاهانەییەکان. ئەوان بنەچەیەکی هێرالدییان هەیە و لە ڕەنگەکانی نیشانەی دەوڵەتیی دوو نەتەوە پێکهێنەرەکەی کۆمۆنوێلسی پۆڵەندی-لیتوانیدا وەرگیراون (واتە، هەڵۆی سپیی پۆڵەندا، و سوارچاکی میرنشینی گەورەی لیتوانیا، کە سوارچاکێکی سپییە لەسەر ئەسپێکی سپی)، کە هەردووکیان لەسەر قەڵغانێکی سوورن. ئاڵاکە یەکێک بوو لە تەنها سێ ئاڵای وڵاتێکی سۆسیالیستی لە ئەورووپا کە نیشانەی دەوڵەتیی لە ناوەڕاستدا نەبوو. تا ساڵی ١٨٣١، سەربازە پۆڵەندییەکان کۆکەیدی (نیشانەی سەر کڵاو) تێکەڵەی ڕەنگی جیاوازیان لەبەردەکرد. ئاڵای نەتەوەیی بە فەرمی لە ساڵی ١٩١٩ پەسەند کرا. لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە، ڕۆژی ئاڵای پۆڵەندا لە ٢ی ئایار ئاهەنگی بۆ دەگێڕرێت. ئاڵاکە بەردەوام هەڵدەکرێت لەسەر باڵەخانەکانی بەرزترین دەسەڵاتە نەتەوەییەکان، وەک پەرلەمان و کۆشکی سەرۆکایەتی. دامەزراوەکانی تر و زۆرێک لە گەلی پۆڵەندا ئاڵای نەتەوەیی هەڵدەکەن لە پشووە نەتەوەییەکان و بۆنە تایبەتەکانی تری خاوەن گرنگی نەتەوەیی. یاسای ئێستای پۆڵەندا کۆتوبەند ناخاتە سەر بەکارهێنانی ئاڵای نەتەوەیی بەبێ نیشانەی دەوڵەتی، بەو مەرجەی بێڕێزی بە ئاڵاکە نەکرێت. لەبەر ئەوەی دوو ڕەنگی ئاسۆیی لە سپی و سوور نەخشەیەکی تا ڕادەیەک بەربڵاوە، چەند ئاڵایەک هەن کە هاوشێوەن بەڵام پەیوەندییان بە ئاڵاکەی پۆڵەنداوە نییە. دوو ئاڵای نەتەوەیی ([[ئیندۆنیزیا]] و [[مۆناکۆ]]) هێڵە سوورەکەیان لە سەرووی هێڵە سپییەکەوەیە. لە پۆڵەندا، زۆر ئاڵا کە لەسەر بنەمای نەخشە نەتەوەییەکە دروستکراون هەروەها ڕەنگە نەتەوەییەکانیشیان تێدایە. ئەمە یەکێکە لەو پێنج ئاڵایەی کە ڕێژەی ٥:٨ بەکاردەهێنن. چوار ئاڵاکەی تریش بریتین لە [[ئاڵای ئەرژەنتین]]، گواتیمالا، پالاو، و [[ئاڵای سوێد|سوید]]. == ديزاين == [[پەڕگە:Barwy_Rzeczypospolitej_Polskiej.svg|ڕاست|وێنۆک|نمایشی ئاسۆیی و ستوونیی ڕەنگەکانی کۆماری پۆڵەندا]] === سەرچاوە یاساییەکان === ڕەنگەکان و ئاڵاکانی کۆماری پۆڵەندا لە دوو بەڵگەنامەی یاساییدا وەسف کراون: دەستووری کۆماری پۆڵەندا ساڵی ١٩٩٧ <ref name="const">Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej</ref> و یاسای نیشانەی دەوڵەتی، ڕەنگەکان و سروودی کۆماری پۆڵەندا و مۆرەکانی دەوڵەت (Ustawa o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych) ساڵی ١٩٨٠ لەگەڵ هەموارکردنەوەکانی دواتری <ref name="act">Ustawa o godle... (1980, with amendments)</ref> (کە لێرە بەدواوە بە "یاسای نیشانەی دەوڵەتی" ئاماژەی پێدەکرێت). یاسادانان سەبارەت بە هێما نەتەوەییەکان زۆر دوورە لە کامڵبوون. یاسای نیشانەی دەوڵەتی چەندین جار هەموار کراوەتەوە و بە شێوەیەکی بەرفراوان ئاماژە بە فەرمانە جێبەجێکارییەکان دەکات، کە هەندێکیان هەرگیز دەرنەچوون. سەرەڕای ئەوەش، یاساکە هەڵە، کەمتەرخەمی و ناتەبایی تێدایە کە یاساکە ئاڵۆز دەکەن، دەرگای لێکدانەوەی جیاواز دەکەنەوە و زۆرجار لە پراکتیکدا پەیڕەو ناکرێن. <ref name="nik">Informacja o wynikach kontroli... (NIK, 2005)</ref> === ڕەنگە نەتەوەییەکان === {| class="wikitable" style="float:right; clear:right; margin:0 1em;" |+<small>پۆتانە یاساییەکانی ڕەنگە نەتەوەییەکانی پۆڵەندا لە بۆشایی ڕەنگی CIE xyY لەگەڵ جیاوازییە ڕەنگییە ڕێگەپێدراوەکان لە CIELUV دا </small> ! colspan="2" | ڕەنگ {{تێبینی|Statutory colour specifications rendered into [[sRGB]] for web display, assuming the [[white point]] at 6500&nbsp;[[Kelvin|K]]. The resulting [[RGB]] values, in [[hexadecimal]] notation, are: white <code>#E9E8E7</code> and red <code>#D4213D</code>. The shades actually visible on your screen depend on your browser and screen settings, as well as the surrounding context and other factors. An intensely luminous light background may make the statutory white colour appear grey. Many websites which display the Polish national colours use a simplified approximation of the legally specified shades by using basic [[web colors|HTML colours]]: white <code>#FFFFFF</code> and red <code>#FF0000</code>. The [[Pantone]] equivalents are 656 C and 1795 C.|name="colour"}} ! align="center" |x ! align="center" |y ! align="center" |Y ! align="center" |ΔE |- | style="width:20px; background:#FFFFFF;" | | سپی | align="center" | 0.315 | align="center" | 0.320 | align="center" | 82.0 | align="center" | 4.0 |- | style="background: #D4213D" | | سوور | align="center" | 0.570 | align="center" | 0.305 | align="center" | 16.0 | align="center" | 8.0 |- | colspan="6" |ڕووناککەرەوەی C، ئەندازەی پێوانەکردنی d/0 |} بەپێی بەشی یەکەم، ماددەی ٢٨، بڕگەی ٢ی دەستوور، ڕەنگە نەتەوەییەکانی پۆڵەندا بریتین لە سپی و سوور. <ref name="const" /> یاسای نیشانەی دەوڵەتی، ماددەی ٤، زیاتر ڕوونی دەکاتەوە کە ڕەنگەکان بریتین لە سپی و سوور لە دوو هێڵی ئاسۆیی، تەریبی یەکسان، کە هێڵی سەرەوەیان سپییە و هێڵی خوارەوەیان سوورە. <small></small> ئەگەر ڕەنگەکان بە شێوەی ستوونی نمایش بکرێن، هێڵە سپییەکە لە لای چەپەوە دادەنرێت لە گۆشەنیگای بینەرەوە. پاشکۆی ژمارە ٢ی یاساکە ڕەنگە نەتەوەییەکان لە هەردوو ڕێکخستنی ئاسۆیی و ستوونیدا نیشان دەدات، هەروەها تۆنە فەرمییەکانی هەردوو ڕەنگەکە کە وەک پۆتانەکان دەربڕراون لە بۆشایی ڕەنگی CIE xyY (CIE 1931) لەگەڵ جیاوازییە ڕەنگییە ڕێگەپێدراوەکان (ΔE) کە دیاریکراون لە بۆشایی ڕەنگی CIE 1976 (L*, u*, v*) (CIELUV). <small></small> [[پەڕگە:Flag_of_Poland_(normative).svg|وێنۆک|وەشانێکی تری ئاڵای پۆڵەندا بەپێی یاسا، بە ڕەنگی قرمزی و سپییەکی تۆختر]] [[پەڕگە:Flag_of_Poland1_RGB_255_0_0.png|وێنۆک|وەشانێکی تری ئاڵای پۆڵەندا بە ڕەنگە سادەکانی RGB]] === وەشانە جیاوازەکانی ئاڵای نەتەوەیی === [[پەڕگە:Polish_flag_with_coat_of_arms_construction_sheet.svg|چەپ|وێنۆک|پەڕەیەکی دروستکردنی نافەرمیی ئاڵاکە لەگەڵ نیشانەی دەوڵەتی، لەسەر بنەمای تایبەتمەندییەکان لە یاسای پۆڵەندادا]] دەستوور هیچ ئاماژەیەکی بۆ ئاڵای نەتەوەیی تێدا نییە. لەبری ئەوە، ئاڵاکە لەلایەن یاسای نیشانەی دەوڵەتییەوە پێناسە دەکرێت کە دوو جۆر لە ئاڵای نەتەوەیی دیاری دەکات: '''ئاڵای نەتەوەیی کۆماری پۆڵەندا''' (flaga państwowa Rzeczypospolitej Polskiej) و '''ئاڵای نەتەوەیی کۆماری پۆڵەندا لەگەڵ نیشانەی دەوڵەتی''' (flaga państwowa z godłem Rzeczypospolitej Polskiej). هەردوو ئاڵاکە لە ماددەی ٦ی یاساکەدا بەم شێوەیە پێناسە کراون:  {{quote|# ئاڵای دەوڵەتیی کۆماری پۆڵەندا پارچە قوماشێکی لاکێشەییە بە ڕەنگەکانی کۆماری پۆڵەندا کە لەسەر ستوونێکی ئاڵا هەڵدەکرێت. #ئاڵای دەوڵەتیی کۆماری پۆڵەندا هەروەها ئەو ئاڵایەیە کە لە بڕگەی ١دا دیاریکراوە، کە نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری پۆڵەندا لە ناوەڕاستی هێڵە سپییەکەیدا دانراوە. <ref name="act" />}} ڕێژەی لای ستوونەکە بۆ لای شەکاوەکەی هەردوو ئاڵاکە ٥:٨ە. بۆ ئاڵای دووەمیان، ڕێژەی نێوان قەڵغانە بچووکەکەی ناو نیشانەی دەوڵەتییەکە و لای ستوونەکە ٢:٥ە. وێنەکانی هەردوو جۆرەکەی ئاڵاکە دەتوانرێت لە پاشکۆی ژمارە ٣ی یاسای نیشانەی دەوڵەتیدا بیدۆزرێتەوە. <ref>Ustawa o godle... (1980, original)</ref> == بەکارهێنان == === ماف و ئەرکی هەڵکردنی ئاڵاکە === بەپێی یاسای پۆڵەندا، مامەڵەکردن لەگەڵ هێما نەتەوەییەکاندا، بە ئاڵاکەشەوە، "بە ڕێز و شکۆوە" ماف و ئەرکی هەموو هاوڵاتییەکی پۆڵەندی و سەرجەم ئۆرگان، دامەزراوە و ڕێکخراوەکانی دەوڵەتە. بێڕێزیکردنی ئاشکرا، لەناوبردن یان لابردنی بەئەنقەستی ئاڵاکە بە تاوان دادەنرێت و سزاکەی دەبێتە پێبژاردن، کاری زۆرەملێ یان تا یەک ساڵ زیندانیکردن. <ref name="penal">Article 137 §1 of the penal code (Kodeks karny) of 6 June 1997</ref> ئامارە فەرمییەکان نیشانی دەدەن کە تاوانەکانی دژی هێما نەتەوەییەکان دەگمەنن: ٤٣ تاوانی لەو شێوەیە لە ٢٠٠٣ و ٩٦ لە ٢٠٠٤ کەمتر بوون لە ٠.٠٠١٪ی سەرجەم تاوانە تۆمارکراوەکانی پۆڵەندا لەو ساڵانەدا. پێشێلکارییەکانی تری دیارینەکراو بەرامبەر ڕێساکانی سەر ئاڵای پۆڵەندا سەرپێچییە، و سزاکەی پێبژاردن یان تا یەک مانگ زیندانیکردنە. <ref>Article 49 §2 of the infraction code (Kodeks wykroczeń) of 20 May 1971</ref> بەپێی یاسای نیشانەی دەوڵەتی، هەمووان دەتوانن ئاڵای پۆڵەندا بەکاربهێنن، بەتایبەتی لە کاتی بۆنە نەتەوەیی و کلتوورییەکاندا، بەو مەرجەی بە شێوەیەکی ڕێزدارانە بکرێت. ئەم ئازادییە لە بەکارهێنانی ڕەنگە نەتەوەییەکاندا شتێکی تا ڕادەیەک نوێیە. تا ساڵی ٢٠٠٤، هاوڵاتیانی پۆڵەندا تەنها ڕێگەیان پێدەدرا ئاڵای پۆڵەندا لە پشووە نەتەوەییەکاندا هەڵبکەن. بەکارهێنانی هەردوو جۆرەکە سنووردار کرابوو، بەڵام تەنها هەڵکردنی ئاڵاکە لەگەڵ نیشانەی دەوڵەتدا، لە ١٩٥٥ تا ١٩٨٥، سزاکەی پێبژاردن یان دەستگیرکردن بوو بۆ ماوەی تا یەک ساڵ. دوای ١٩٨٥، بەکارهێنانی بێمۆڵەتی هەر هێمایەکی نەتەوەیی بوو بە سەرپێچی. ڕوونکردنەوەیەکی ئەگەری بۆ ئەم ڕێوشوێنە توندانە ئەوە بوو کە پشووی فەرمیی بەرەوپێشبراوی ١ی ئایار تەنها یەک ڕۆژ جیاوازی هەبوو لەگەڵ پشووە نەتەوەییەکەی پێش جەنگ (و ئێستای) پۆڵەندا، کە ساڵیادی واژۆکردنی دەستووری ٣ی ئایاری ١٧٩١ بوو. لە کاتێکدا هەڵکردنی ئاڵایەک لە ١ی ئایار جێگەی قبوڵ بوو، دەبوو تا ڕۆژی دواتر دابگیرێت. <ref name="urok">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=various authors|سەردێڕ=Polska pełna uroku|نووسەر٢=Renata Brzezińska|بڵاوکەرەوە=Petit Fute|ساڵ=٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٨٣-٦٠٤٩٦-٨٥-٥|شوێن=Warsaw|پەڕە=٧١٦|زمان=pl|display-authors=etal}}</ref> [[پەڕگە:Warsaw_2023_255.jpg|وێنۆک|ئاڵاکە بەبێ نیشانەی دەوڵەتی]] ئەو کۆتوبەندە و جۆرێک لە قۆرخکاریی دەوڵەت بەسەر بەکارهێنانی هێما نەتەوەییەکاندا لە سەردەمی ڕژێمی کۆمۆنیستیدا وایکرد کە هەڵکردنی ئاڵای پۆڵەندا ببێتە هێمایەکی بەرەنگاربوونەوەی دژی حکومەت. بوو بە نەریت، وەک ئەوەی هێشتا وایە، کە کرێکاران ئاڵای پۆڵەندا لەسەر باڵەخانەی کارگەکان هەڵبکەن کاتێک مانگرتن دەکەن. بۆیە، ئاڵای پۆڵەندا، وەک هێمایەکی نیشتمانپەروەری و بەرەنگاربوونەوەی دژی دەسەڵاتی کۆمۆنیستی، بەشێکە لە لۆگۆی سەندیکای کرێکارانی سۆلیدارنوچ (Solidarity). <ref>Niezabitowska</ref> ==== ئاڵا بەبێ نیشانەی دەوڵەتی ==== [[پەڕگە:Polish_Flag_at_Arkadia_in_Warsaw_2015.webm|وێنۆک]] ئەم دامەزراوانەی خوارەوە لە ڕووی یاساییەوە پێویستە ئاڵای نەتەوەیی بەبێ نیشانەی دەوڵەتی یان لەسەرەوە یان لە بەردەم باڵەخانە فەرمییەکانیاندا هەڵبکەن: * سەیم (ئەنجومەنی خوارەوەی پەرلەمان)؛ * سێنات (ئەنجومەنی سەرەوەی پەرلەمان)؛ * سەرۆک کۆمار؛ * ئەنجومەنی وەزیران (کابینە) و سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران (سەرۆک وەزیران)؛ * سەیمیکەکانی ڤۆیڤۆدشیپ (ئەنجومەنە یاسادانانەکانی پارێزگاکان)؛ * ئۆرگانەکانی تری دەوڵەت و حکومەتی خۆجێیی. سەرەڕای ئەوەش، ئاڵای نەتەوەیی بەبێ نیشانەی دەوڵەتی وەک نیشانەیەک بۆ کەشتیوانیی ناوخۆیی بەکاردێت. ==== ئاڵا لەگەڵ نیشانەی دەوڵەتی ==== [[پەڕگە:Polish_flag_with_coat_of_arms.jpg|وێنۆک|ئاڵاکە لەگەڵ نیشانەی دەوڵەتی]] لە کاتێکدا قەدەغەکردنی بەکارهێنانی ئاڵاکە بەبێ نیشانەی دەوڵەتی هەڵگیراوە، بەکارهێنانی ئاڵای نەتەوەیی لەگەڵ نیشانەی دەوڵەتی هێشتا لە ڕووی یاساییەوە کۆتوبەندی لەسەرە و تەنها دەبێت لەم شوێنانە هەڵبکرێت: * لەسەر یان لە بەردەم باڵیۆزخانە، کونسوڵخانە و نووسینگە و نێردە نوێنەرایەتییەکانی تری پۆڵەندا لە دەرەوەی وڵات، هەروەها لەلایەن باڵیۆز و کونسوڵە پۆڵەندییەکانەوە لەسەر شوێنی نیشتەجێبوون و ئۆتۆمبێلەکانیان؛ * لە فڕۆکەخانە مەدەنییەکان و فڕۆکەخانەکانی هەلیکۆپتەر (نیشانەی ئاسمانیی مەدەنی)؛ * لەسەر فڕۆکە مەدەنییەکان – تەنها لە کاتی گەشتە نێودەوڵەتییەکاندا؛ * لەسەر باڵەخانەکانی دەسەڵاتدارانی بەندەری دەریایی؛ * وەک نیشانەیەکی بازرگانی (مەدەنی). لە پراکتیکدا، بەڵام، ئەو کۆتوبەندە زۆرجار فەرامۆش دەکرێت و هەردوو ئاڵاکە، بەبێ و لەگەڵ نیشانەی دەوڵەتی، وەک جێگرەوەی یەکتر مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت. جۆرەکەیان کە نیشانەی دەوڵەتی تێدایە، سەرەڕای ئەوەی کە بەکارهێنانەکەی نادروستە، زۆرجار لەلایەن پۆلۆنیا، یان ڕەوەندی پۆڵەندی لە دەرەوەی پۆڵەندا، بەتایبەتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەکاردەهێنرێت. <ref name="prez">prezydent.pl</ref> === ڕۆژەکانی هەڵکردنی ئاڵا === [[پەڕگە:Benedykt_0041.jpg|چەپ|وێنۆک|ئاڵای پۆڵەندا، پاپا (زەرد و سپی) و شارەوانی (سپی و شین) لە گۆڕەپانی گەورەی [[کڕاکۆف|کراکۆڤ]] لە کاتی سەردانەکەی [[پاپا بێنێدیکتی شازدەیەم|پاپا بینیدکت شانزەهەم]] بۆ پۆڵەندا لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٠٦]] ئۆرگانەکانی دەوڵەت و حکومەتی خۆجێیی لە ڕووی یاساییەوە پێویستن، و دامەزراوە و ڕێکخراوەکانی تر هەروەها سەرجەم هاوڵاتیان هاندەدرێن بۆ هەڵکردنی ئاڵای پۆڵەندا لەم ڕۆژانەی خوارەوەدا: * ١ی ئایار – پشووی دەوڵەت (ڕۆژی ئایار، پێشتر ڕۆژی کرێکاران)؛ * ٢ی ئایار – ڕۆژی ئاڵای نەتەوەیی پۆڵەندا؛ * ٣ی ئایار – ڕۆژی دەستوور (لەگەڵ ڕۆژی ئاڵای نەتەوەیی پۆڵەندا)؛ * ١١ی تشرینی دووەم – ڕۆژی سەربەخۆیی. === پراکتیکە باوەکانی ئاڵا === ئاڵاکە زۆرجار لەلایەن خەڵکەوە لە کاتی بۆنە وەرزشییە گرنگەکاندا هەڵدەکرێت، وەک جامی جیهانی فیفا، ئەگەر وەرزشوانانی پۆڵەندا بەشداری بکەن؛ <ref>Magiera</ref> و لە کاتی سەردانێکی فەرمیی کەسێکی زۆر گرنگ، بەتایبەتی پاپایەک، بۆ پۆڵەندا. لە کاتی سەردانێکی پاپادا، ئاڵای نەتەوەیی بەزۆری لەگەڵ ئاڵا زەرد و سپییەکانی کڵێسا، و ئاڵا سپی و شینەکانی مەریەمی پاکیزە هەڵدەکرێت. <ref>Polish Religious flags (FOTW)</ref> دەگمەنە ئاڵای نەتەوەیی لە بۆنە کەسییەکاندا هەڵبکرێت، وەک ڕۆژی لەدایکبوون یان هاوسەرگیری. بەپێی ڕاپرسییەکان، نزیکەی یەک لەسەر سێی پۆڵەندییەکان دەڵێن کە ئاڵایەکی پۆڵەندایان هەیە، و نزیکەی یەک لەسەر چواریان لە پشووە نەتەوەییەکاندا هەڵیدەکەن. ئەم جۆرە نمایشکردنە ئاشکرایەی نیشتمانپەروەری زۆر باوترە لە ڕۆژئاوای پۆڵەندا، بەتایبەتی لە پۆڵەندای گەورە (Greater Poland)، وەک لە بەشەکانی تری وڵاتەکە. == پرۆتۆکۆلی ئاڵا == [[پەڕگە:Zgromadzenie_Narodowe_6_sierpnia_2015_01.JPG|ڕاست|وێنۆک|نموونەی ڕێکخستنی ستوونیی ڕەنگە نەتەوەییەکانی پۆڵەندا لە ناو هۆڵی سەیم]] ئاڵاکان لە پۆڵەندا بەپێی نەریتێکی باو، نەک بە یاسا، بەکاردەهێنرێن. جگە لە ئەرکی مامەڵەکردن لەگەڵ ئاڵاکە بە ڕێزێکی شایستەوە، یاسای پۆڵەندا کۆدێکی وردی بۆ بەکارهێنانی دروستی ئاڵای پۆڵەندا دابین ناکات. هەندێک ڕێکخراو و دامەزراوەی گشتی، وەک پەیمانگای هێرالدیک و ڤێکسیلۆلۆجی و ژووری باڵای چاودێری پرۆتۆکۆلی ئاڵای نووسراویان بۆ ئاڵای پۆڵەندا پێشنیار کردووە، کە لەسەر بنەمای نەریت، پرۆتۆکۆلی ئاڵای وڵاتانی تری وەک [[ھیندستان|هیندستان]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، و لۆژیکی باو (common sense) داڕێژراون. ئەم ڕێنماییانە، بەڵام، لە ڕووی یاساییەوە پابەندکەر نین. <ref name="ihw2">Protokół flagowy</ref> بە نەریت، ئاڵای نەتەوەیی تەرخانکراوە بۆ خزمەتکردن بۆ مەبەستی زانیاری یان ئاهەنگگێڕان. تەنها یەک دانە لە ئاڵاکە لەسەر یان لە بەردەم باڵەخانەیەکی فەرمانگەی گشتیدا ئاماژەیە بۆ ڕۆڵە فەرمییەکەی. لە لایەکی ترەوە، ئاڵای فرەدانە بە شێوەیەکی ئاسایی بەکاردەهێنرێن بۆ ڕازاندنەوەی هەم باڵەخانە گشتی و هەم تایبەتەکان بۆ یادکردنەوەی بۆنە تایبەتەکان، وەک پشووە نەتەوەییەکان. لە هێرالدری پۆڵەندیدا، ڕەنگی هێماکە لەپێشینەیی هەیە بەسەر ڕەنگی زەوییەکەدا. لە حاڵەتی ڕەنگە نەتەوەییەکانی پۆڵەندادا، سپی، کە ڕەنگی هەڵۆ سپییەکەیە، دەبێت هەمیشە لە پێگەیەکی شەرەفمەندانەتر دابنرێت وەک لە سوور، کە ڕەنگی زەوییەکەی نیشانەی دەوڵەتیی پۆڵەندایە. لە باوترین ڕێکخستنی ئاسۆییدا، ئەمە بەو مانایەیە کە هێڵە سپییەکە لە سەرووی هێڵە سوورەکەوە دادەنرێت. ئەگەر ڕێکخستنەکە ستوونی بێت، هێڵە سپییەکە دەبێت لە لای چەپەوە بێت لە گۆشەنیگای بینەرەوە. ئەگەر ئاڵاکە بە ستوونی لە سەرووی شەقامێکەوە هەڵبواسرێت، هێڵە سپییەکە دەبێت لە لای چەپەوە دابنرێت کاتێک سەیری ئاراستەی زیادبوونی ژمارەی خانووەکان دەکەیت. ئەگەر بەسەر تابووتێکدا بدرێت، هێڵە سپییەکە دەبێت لەسەر دڵەکە دابنرێت. <ref name="ihw2" /> ئاڵاکە دەبێت پێش کاتژمێر ٨ی بەیانی بەرزبکرێتەوە و لە کاتی ئاوابوونی خۆردا دابگیرێت، و ئەگەر لە شەودا هەڵکرا، دەبێت ڕووناک بکرێتەوە. لە کاتی ڕێوڕەسمی بەرزکردنەوەی ئاڵاکەدا، سروودی نیشتمانی دەژەنرێت بە جۆرێک کە کاتی بەرزکردنەوەکە هاوتا بێت لەگەڵ ماوەی سروودەکەدا.[١٢] هاوڵاتیانی مەدەنی بە وەستان بە شێوەیەکی پڕشکۆ ڕێز دەنوێنن؛ سەرەڕای ئەوەش، پیاوان سەریان دادەماڵن. ئەندامانی هێزە یەکپۆشەکان (جلوبەرگی فەرمی) بە ئامادەباشییەوە دەوەستن؛ ئەگەر جلوبەرگەکەیان کڵاوی تێدابێت و لە گروپێکی ڕێکخراودا نەوەستابن، سڵاوی دوو-پەنجەیش ئەنجام دەدەن. پاسەوانانی ئاڵا دروشمەکانیان (banners) دادەبەزێنن بۆ ئاڵاکە. ( [https://www.youtube.com/watch?v=sEqYG_ynRtE ڤیدیۆکە ببینە] ) [[پەڕگە:Polish,_Lesser_Poland_and_EU_flags.jpg|چەپ|وێنۆک|نموونەی نمایشکردنی ناوەوەی ئاڵای پۆڵەندا (ناوەڕاست) لەگەڵ ئاڵاکانی تر: ئاڵای ڤۆیڤۆدشیپی پۆڵەندای بچووک (چەپ) و [[ئاڵای ئەورووپا]] (ڕاست)]] بەپێی ستانداردە قبوڵکراوەکانی ڕێزگرتن بە گشتی، ئاڵای نەتەوەیی نابێت هەرگیز بۆ هیچ کەس یان شتێک داببەزێنرێت. دەبێت ئاگاداری ئەوە بین کە ڕێگری بکرێت لە بەرکەوتنی ئاڵاکە بە زەوی، زەویی ژوورەوە یان ئاوی ژێری. هەروەها دەبێت بپارێزرێت لەوەی کە بدڕێت یان بکەوێتە سەر زەوی و نابێت لە دەرەوە هەڵبکرێت لە کاتی بارانی بەخوڕ، بافڕ یان بایی زۆر بەهێزدا. ئاڵاکە نابێت هەرگیز هەڵبکرێت کاتێک پیس، دڕاو یان ڕەنگچووە. کاتێک چیتر لە دۆخێکی گونجاودا نەبوو بۆ بەکارهێنان، دەبێت بە شێوەیەکی شکۆمەندانە لەناوببرێت، باشتر وایە بە بڕینی بۆ دوو نیوە بۆ ئەوەی ڕەنگەکان جیا بکرێنەوە و پاشان، بسووتێنرێت. <ref name="ihw2" /> کاتێک لەگەڵ ئاڵای تردا نمایش دەکرێت، ئاڵای پۆڵەندا دەبێت یەکەم جار بەرزبکرێتەوە و کۆتا جار دابگیرێت. هەر ئاڵایەک دەبێت لە ستوونێکی جیاوازی هەمان بەرزییەوە هەڵبکرێت، بەڵام ئاڵای پۆڵەندا دەبێت هەمیشە لە شەرەفمەندانەترین پێگەدا دابنرێت. ئەمە بەو مانایەیە کە ئەگەر کۆی ژمارەی ئاڵاکان جووت بێت، ئاڵای پۆڵەندا دەبێت لە لای ڕاستی ئاڵاکانی ترەوە دابنرێت. ئەگەر کۆی ژمارەی ئاڵاکان تاک بێت، دەبێت لە ناوەڕاستدا دابنرێت. وەک جێگرەوەیەک، دوو ئاڵای پۆڵەندا دەکرێت دابنرێن، یەکێک لە هەر سەرێکی ڕیزی ئاڵاکان. <ref name="ihw2" /> ڕیزبەندیی لەپێشینەیی بۆ ئاڵاکان بەم شێوەیەیە: * ئاڵای پۆڵەندا، * ئاڵا نەتەوەییەکانی وڵاتانی تر (بە ڕیزبەندی ئەلفوبێ)، * ئاڵاکانی ڤۆیڤۆدشیپ، * ئاڵاکانی کاونتییەکان، * ئاڵاکانی کۆمۆنەکان، * ئاڵای ئەورووپا، * ئاڵاکانی ڕێکخراوە ناوخۆییەکان، * ئاڵاکانی ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان، * ئاڵاکانی خزمەتگوزارییە گشتییەکان، * ئاڵاکانی کۆمپانیاکان، * ئاڵاکانی تر. <ref name="ihw2" /> سەرۆک کۆمار دەتوانێت ماوەیەک بۆ ماتەمینی نەتەوەیی ڕابگەیەنێت. لەو ماوەیەدا ئاڵاکانی پۆڵەندا لە نیوەی ستوون هەڵدەکرێن. ئەگەر ئاڵایەک لەسەر ستوونێکی دار هەڵبکرێت لەبری ستوونێکی ئاسایی یان عەموودێک، قردێلەیەکی ڕەش بە ستوونەکەوە دەبەسترێت وەک نیشانەی ماتەمینی یان ئاڵایەکی ڕەش لە لای چەپی ئاڵا نەتەوەییەکەوە هەڵدەکرێت. == مێژوو == === دروشمی شاهانە === [[پەڕگە:Great_Chorąży_of_the_Polish_Crown.jpg|چەپ|وێنۆک|ستانیسلاڤ سۆبێسکی، هەڵگری ستانداردی گەورەی تاجی پۆڵەندا، دروشمە شاهانەییە دوو-لقییەکەی پاشا سیگیسمۆندی سێیەمی هەڵگرتووە کە لە هێڵی سوور و سپی پێکهاتووە و نیشانەیەکی دەوڵەتی لەسەر نەخشێنراوە کە هێما هێرالدییەکانی پۆڵەندا، لیتوانیا، سوید و ماڵی ڤاسا کۆدەکاتەوە (نزیکەی ١٦٠٥)]] کۆنترین ڤێکسیلۆیدەکان (شتە ئاڵا-ئاساکان) کە لە پۆڵەندا بەکارهێنرابوون بە 'ستانیچێ' (stanice) ناسرابوون و پێدەچێت لە 'ڤێکسیلۆم'ی ڕۆمانی چووبن، کە پارچە قوماشێک بوو بە ستوونی لە پارچە تەختەیەکی ئاسۆییەوە کە بە ستوونێکی دار یان ڕمێکەوە بەسترابوو، شۆڕدەبووەوە. ئەوان هەم وەک هێمای ئایینی و هەم سەربازی خزمەتیان دەکرد هەر لە سەدەی ١٠ەمەوە. لەگەڵ گۆڕینی ئایینی پۆڵەندا بۆ مەسیحییەت لە ساڵی ٩٦٦، ستانیچێیەکان پێدەچێت بە گۆڕینی هێما پەگانيیەکان بۆ هێمای مەسیحی کرابن بە مەسیحی. دروشمی نیشانەی دەوڵەتی مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی فەرمانڕەوایەتی پاشا بۆلیسلۆسی دڵاوا (Boleslaus the Generous) (١٠٧٦-١٠٧٩)، بەڵام لە سەردەمی فەرمانڕەوایەتی پاشا لادیسلاسی کورت (Ladislaus the Short) (١٣٢٠-١٣٣٣) بوو کە پارچە قوماشێکی سوور کە هەڵۆی سپیی نیشانەی دەوڵەتی پۆڵەندای لەسەر نەخشێنرابوو لە کۆتاییدا وەک دروشمی شانشینی پۆڵەندا چەسپێنرا، کە هێمایەکی دەسەڵاتی شاهانە بوو و لە تاج لەسەرنان و لە شەڕەکاندا بەکاردەهێنرا. <ref name="znamier">Znamierowski</ref> لە سەردەمی کۆمۆنیوێلسی پۆڵەندی-لیتوانی (١٥٦٩-١٧٩٥)، دروشمێکی کۆمۆنوێلسیش بەکاردەهێنرا، کە هێما هێرالدییەکانی پۆڵەندا و میرنشینی گەورەی لیتوانیای کۆدەکردەوە. دروشمی کۆمۆنوێلس لە سەرەتادا سپییەکی سادە بوو کە نیشانەی کۆمۆنوێلسی لەسەر نەخشێنرابوو کە پێکهاتبوو لە هێما هێرالدییەکانی پۆڵەندا (هەڵۆی سپی) و لیتوانیا (سوارچاک). لەبەر ئەوەی هەردوو نیشانەی دەوڵەتی پۆڵەندی و لیتوانی پێکهاتبوون لە هێمای سپی لەسەر زەوییەکی سوور، ئەم دوو ڕەنگە دەستیان بە بەکارهێنان کرد بۆ تەواوی دروشمەکە. لە سەدەی ١٧ەمدا، دروشمەکە بەزۆری دابەش دەکرا بۆ دوو، سێ یان چوار هێڵی ئاسۆیی، زۆرجار بە دوو-لقی (swallow-tailed)، لە ڕەنگەکانی سوور و سپی. <ref name="znamier" /><ref name="kuczyn">Russocki, Kuczyński, Willaume</ref> === کۆکەیدی نەتەوەیی === [[پەڕگە:Grottger-pozegnanie_fragm.jpg|ڕاست|وێنۆک|ژنێک کۆکەیدێکی سوور-و-سپی بە کڵاوە چوارگۆشەییەکەی ('rogatywka') یاخیبوویەکی پۆڵەندییەوە دەبەستێتەوە لە کاتی ڕاپەڕینی کانوونی دووەمی ١٨٦٣-١٨٦٤]] لە سەدەکانی ١٨ و ١٩دا، نەتەوە ئەوروپییەکان 'کۆکەید' (cockades)، یان گرێ لە قردێلەی ڕەنگاوڕەنگ کە بە کڵاوەکەوە دەبەسترا، بەکاردەهێنا بۆ نیشاندانی نەتەوەی سەربازەکانیان. لە پۆڵەندا، تا ساڵی ١٨٣١، هیچ کۆدەنگییەک نەبوو لەسەر ئەوەی ڕەنگەکانی کۆکەیدی نەتەوەیی چی بن. سەربازە پۆڵەندییەکان کۆکەیدی سپی، سپی-و-سوور، شین-و-سوور یان شین-سپی-سووریان لەبەردەکرد. نەریتەکە لە ساکسۆنیاوە هات بۆ پۆڵەندا لە سەردەمی فەرمانڕەوایەتی ئۆگۆستۆسی دووەم (Augustus II) (١٦٩٧-١٧٣٣)، پاشای پۆڵەندا و هەڵبژێردراوی ساکسۆنیا. لەو کاتەدا، ئەو کۆکەیدەی کە سوپای پۆڵەندا لەبەری دەکرد، وەک لە ساکسۆنیا، شێوەی قردێلەیەکی ئاوریشمی سپیی هەبوو کە گرێیەک لە ناوەڕاستیدا بوو. دواتر جێگەی گیرایەوە بە کۆکەیدێکی سپیی بازنەیی کە بەرەو ناوەڕاستەکە چرچکرابوو، کە لەسەر نەخشی کۆکەیدی [[فەڕەنسا|شانشینی فەڕەنسا]] دروستکرابوو. لە سەردەمی فەرمانڕەوایەتی پاشا ستانیسلاوس ئۆگۆستۆس (Stanislaus Augustus) (١٧٦٤-١٧٩٥)، کۆکەیدێکی سپی-و-سوور لە پاڵ ئەوە سپییە سادەیەدا کەوتە بەکارهێنان. لە ساڵی ١٧٩١، کۆمیسیۆنی سەربازی خاچێکی کانزایی ('cross pattée') وەک جێگرەوەیەکی بەهێزتر بۆ کۆکەیدەکە ناساند. بەڵام، زۆرێک لە سەربازەکان بەردەوام بوون لەوەی یان خاچەکە بە کۆکەیدەکەوە ببەستن یان کۆکەیدەکە بەبێ خاچەکە لەبەربکەن. سەرکردە سەربازییە پۆڵەندییەکان و پاڵەوانە نەتەوەییەکانی ئەو سەردەمە، وەک جەنەڕاڵ تادیوش کۆسچیوشکۆ (Tadeusz Kościuszko) و شازادە جۆزێف پۆنیاتۆڤسکی (Józef Poniatowski) کۆکەیدی "نەتەوەیی" سپیی سادەیان بە کڵاوەکانیانەوە دەبەست.  {{multiple image|perrow=2|total_width=250|align=right|image1=Uchwała o kokardzie narodowej.jpg|width1=1565|height1=2595|caption1=یاسای کۆکەیدی نەتەوەیی لە ٧ی شوباتی ١٨٣١|image2=November Uprising.svg|width2=363|height2=578|caption2=نیشانەی دەوڵەتی پۆڵەندی-لیتوانی لە کاتی ڕاپەڕینی تشرینی دووەمی ١٨٣٠-١٨٣١}} ئەندامە نیشتمانپەروەر و [[کاسۆلیک|کاسۆلیکە]] سەرسەختەکانی کۆنفیدڕاڵیی بار (Bar Confederation) لە ١٧٦٨-١٧٧٢ قرمزی – هێمای خانەدانەکانی پۆڵەندا (szlachta) – و شین – کە هێما بوو بۆ [[مریەم|مەریەمی پاکیزە]] – وەک ڕەنگەکانیان هەڵبژارد. ئەمانە، هەروەها سپی-و-سوور، لە کاتی سەیمی گەورەی (Great Sejm) ١٧٨٨-١٧٩٢دا وەک ڕەنگە نەتەوەییەکان سەیر دەکران. سپی و سوور بۆ یەکەمجار لەلایەن هاوڵاتییانی مەدەنییەوە بە شێوەیەکی ئاشکرا وەک ڕەنگە نەتەوەییەکان بەکارهێنران لە ٣ی ئایاری ١٧٩٢ لە وارشۆ، لە کاتی ئاهەنگگێڕانی یەکەمین ساڵیادی پەسەندکردنی دەستووری ساڵی ١٧٩١. لە هەمان کاتدا، لای چەپی سیاسی کۆکەیدی شین-سپی-سووری شۆڕشی فەڕەنسییان لەبەردەکرد. لیجیۆنە پۆڵەندییەکان (Polish Legions) کە لە ساڵی ١٧٩٧ لەو کۆمارانەی ژێر کۆنترۆڵی فەڕەنسا لە ئیتالیا دروستکرابوون، یان کۆکەیدی نەتەوەیی ئەو کۆمارە ئیتالییە دیاریکراوانەیان بەکاردەهێنا کە تێیاندا خزمەتیان دەکرد یان کۆکەیدی سێ ڕەنگەی فەڕەنسی. لە حاڵەتی دووەمدا، ڕەنگەکانی سوور و شین بە ڕیزبەندی جێگەیان گیرایەوە بە قرمزی و شینی دەریایی، کە ئەو تۆنە ڕەنگانە بوون کە بە نەریتی پۆڵەندی دادەنران. کۆنفیدڕاڵیی گشتیی شانشینی پۆڵەندا (General Confederation of the Kingdom of Poland)، کە هەوڵیدا کۆمۆنوێلسی پۆڵەندی-لیتوانی زیندوو بکاتەوە لە کاتی داگیرکاریی فەڕەنسا بۆ سەر ڕووسیا لە ١٨١٢، کۆکەیدی سوور-و-شینی پەسەند کرد، کە هێما بوو بۆ یەکگرتوویی پۆڵەندا (سوور) و لیتوانیا (شین). <ref name="kuczyn" /> سوپای دوکایەتی وارشۆی (Duchy of Warsaw) ژێر کۆنترۆڵی فەڕەنسا (١٨٠٧-١٨١٥) و شانشینی کۆنگرەی پۆڵەندای (Congress Kingdom of Poland) ژێر کۆنترۆڵی ڕووسیا (١٨١٥-١٨٣١) کۆکەیدی سپییان بەکاردەهێنا، کە هەروەها لەلایەن ئەو کادێتانەشەوە (cadets) لەبەردەکرا کە ڕاپەڕینی تشرینی دووەمیان دژی دەسەڵاتی ڕووسیا لە ٢٩ی تشرینی دووەمی ١٨٣٠ دەستپێکرد. لە کاتی ڕاپەڕینەکەدا، سەیم هەستی بە پێویستی هەبوونی نیشانەیەکی نەتەوەیی یەکگرتوو کرد کە بتوانرێت لەلایەن سوپای پۆڵەنداوە بەکاربهێنرێت. لە ٧ی شوباتی ١٨٣١ سپی و سوور، کە ڕەنگەکانی نیشانە دەوڵەتییەکانی پۆڵەندا و لیتوانیا بوون، وەک کۆکەیدی نەتەوەیی پۆڵەندا پەسەند کرد. کۆکەیدی سپی-و-سوور لەو کاتە بەدواوە لەلایەن سەربازانی پۆڵەندییەوە لە ڕاپەڕینی تشرینی دووەمدا لەبەرکرا، هەروەها لەلایەن بەشداربووانی ڕاپەڕینی کراکۆڤی (Kraków Uprising) ١٨٤٦، شۆڕشگێڕانی پۆڵەندی لە میرنشینی گەورەی پۆزن (Grand Duchy of Posen) و [[ئیمپراتۆریەتیی نەمسا|ئیمپراتۆریەتی نەمسادا]] لە کاتی [[شۆڕشەکانی ١٨٤٨|بەهاری نەتەوەکانی]] ١٨٤٨، و یاخیبووانی پۆڵەندی لە کاتی ڕاپەڕینی کانوونی دووەمی ١٨٦٣-١٨٦٤. ڕەنگەکانی سپی و سوور هەروەها لەلایەن هاوڵاتییانی مەدەنییەوە بەکاردەهێنران بۆ نیشاندانی ناڕەزایەتییان دژی دەسەڵاتی ڕووسیا، هەروەها لەلایەن خەڵکەوە لە فەڕەنسا، بەریتانیا، ئەڵمانیا، بەلجیکا و وڵاتانی تر وەک نیشانەیەک بۆ هاوسۆزییان لەگەڵ دۆزی پۆڵەندادا. بڕیارەکەی سەیم، بەڵام، دەستبەجێ لەلایەن هەمووانەوە قبوڵ نەکرا. سیاسەتمەدارانی چەپڕەوی ئەو کاتە، وەک یواخیم لێلێڤێل (Joachim Lelewel)، بەردەوام بوون لە سەیرکردنی شین، سپی و سووری شۆڕشگێڕانە وەک ڕەنگە نەتەوەییە ڕاستەقینەکان. ستانداردە سێ ڕەنگەکان لەلایەن هەندێک یەکەی گەریلای پۆڵەندییەوە لە کاتی ڕاپەڕینی کانوونی دووەمدا بەکاردەهێنران. === سەدەی بیستەم === [[پەڕگە:Paris_expo_1937_troisième_photo.jpg|وێنۆک|ئاڵای پۆڵەندا لە ساڵی ١٩٣٧]] [[پەڕگە:Poland_NYC_1939.jpg|وێنۆک|ئاڵای پۆڵەندا لە ساڵی ١٩٣٩]] ئاڵای سپی-و-سوور بۆ یەکەمجار لە کاتی خۆپیشاندانێکی نیشتمانپەروەریدا لە ٣ی ئایاری ١٩١٦ لە وارشۆ شەکێندرانەوە. لیژنەی ئامادەکار ئامۆژگاری بەشداربووانی کرد دەربارەی ڕێکخستنی دروستی ڕەنگەکان، واتە بەوەی کە هێڵە سپییەکە لە سەرووی هێڵە سوورەکەوە بێت. سەرەڕای ئەوەش، زۆرێک لە خۆپیشاندەران ئاڵایان هێنابوو کە هێڵە سوورەکەی لە سەرەوە بوو. لە ١ی ئابی ١٩١٩، نزیکەی ساڵێک دوای ئەوەی پۆڵەندا سەربەخۆیی بەدەستهێنایەوە لە تشرینی دووەمی ١٩١٨، سەیم بە فەرمی ئاڵایەکی دوو-ڕەنگی سپی-و-سووری وەک ئاڵای نەتەوەیی پۆڵەندا ناساند. بۆ ئەوەی تێکەڵ نەبێت لەگەڵ ئاڵای ئاماژەدانی دەریایی سپی-و-سوور کە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی لەلایەن فڕۆکەوانانی بەندەر و کەشتییە ڕاکێشەرەکانەوە بەکاردەهێنرێت، هەمان یاسای سەیم جۆرێکی تری ئاڵاکەی ناساند کە نیشانەی دەوڵەتی لەسەر هێڵە سپییەکەی بوو بۆ بەکارهێنان وەک نیشانەیەکی مەدەنی و لەلایەن دیپلۆماتکاران و کونسوڵە پۆڵەندییەکانەوە لە دەرەوەی وڵات. [[پەڕگە:Opaska_powstancza.jpg|ڕاست|وێنۆک|بازووبەندێکی (brassard) سپی-و-سوور کە لەلایەن یاخیبوویەکی پۆڵەندییەوە لە کاتی [[ڕاپەڕینی وارشۆ|ڕاپەڕینی وارشۆی]] ١٩٤٤ لەبەردەکرا. کورتکراوەی WP ئاماژەیە بۆ 'Wojsko Polskie' یان هێزە چەکدارەکانی پۆڵەندا.]] جگە لە گۆڕانکارییەکان لە تایبەتمەندییە یاساییەکانی تۆنەکانی ڕەنگە نەتەوەییەکان (بڕوانە بەشی خوارەوە)، دیزاینی بنەڕەتیی ئاڵای پۆڵەندا، بە ڕێژەی ٥:٨یشەوە، تا ئەمڕۆ بەبێ گۆڕانکاری ماوەتەوە. ئاڵاکەی نیشانەی دەوڵەتیی تێدایە تەنها گۆڕانکاری تێدا کرا بۆ ئەوەی خۆی بگونجێنێت لەگەڵ گۆڕانکارییەکانی خودی نیشانەی دەوڵەتییەکە. گۆڕانکارییە گەورەکان بریتی بوون لە گۆڕانکارییەک لە شێوازی کێشانی هەڵۆکە لە کلاسیکەوە بۆ بارۆک (Baroque) لە ساڵی ١٩٢٧ و لابردنی تاجەکە لەسەر سەری هەڵۆکە لە سەردەمی دەسەڵاتی کۆمۆنیستیدا لە ١٩٤٤ بۆ ١٩٩٠. <ref>Ustawa o zmianie przepisów o godle... (1990)</ref> لەو قۆناغەدا، پۆڵەندا یەکێک بوو لە کەمترین دەوڵەتە سۆسیالیستەکانی بلۆکی ڕۆژهەڵات (جگە لە ئاڵای کوبا و لاوس) کە هێمای کۆمۆنیستی لەسەر ئاڵاکەی نەڕازاندبووەوە. [[پەڕگە:Warsaw_Uprising_-_Polish_Flag_(1944).jpg|وێنۆک|ئاڵایەکی دڕاوی پۆڵەندی لە کاتی ڕۆژەکانی کۆتایی [[ڕاپەڕینی وارشۆ|ڕاپەڕینی وارشۆی]] ١٩٤٤]] [[پەڕگە:Polish_flag_1945_Berlin.jpg|وێنۆک|ئاڵای پۆڵەندا لە بەرلین لە ٢ی ئایاری ١٩٤٥]] یاخیبووە پۆڵەندییەکانی سەدەی ٢٠ەم بازووبەندی (brassards) سپی-و-سووریان لەبەردەکرد کە ڕۆڵێکی هاوشێوەی کۆکەیدی سەدەکانی پێشووی دەگێڕا. بازووبەندی لەو شێوەیە لەلایەن شۆڕشگێڕە پۆڵەندییەکانەوە لەبەردەکرا لە کاتی ڕاپەڕینی پۆڵەندای گەورە (١٩١٨-١٩١٩) و ڕاپەڕینەکانی سیلیسیا (١٩١٩-١٩٢١)، هەروەها لە کاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەم]] (١٩٣٩-١٩٤٥) لەلایەن سەربازانی سوپای نیشتمانی (AK) و کەتیبەکانی جووتیاران (BCh) – کە زۆرجار بە کورتکراوەی پێکهاتەکانیان نەخشێنرابوون. <ref name="znamier" /> لە کاتی جەنگی جیهانیی دووەمدا، سەربازە پۆڵەندییەکان ئاڵای پۆڵەندایان لەسەر چەندین شوێنی سەرکەوتنەکانیان بەرزکردەوە. لە ١٨ی ئایاری ١٩٤٤، دوای سەرکەوتنی هاوپەیمانان بەسەر هێزەکانی ئەڵمانیادا لە جەنگی مۆنتێ کازینۆ، تیمێکی چاودێری فەوجی ئولانی (Uhlan) ژمارە ١٢ی پۆدۆلی (بەشێک لە فیرقەی سێیەمی تفەنگداری کارپاتیی پۆڵەندی) ئاڵایەکی پۆڵەندییان لەسەر وێرانەکانی کڵێسای مۆنتێ کازینۆ لە ئیتالیا بەرزکردەوە. لە ١ی ئابی ١٩٤٤، لە یەکەمین ڕۆژی ڕاپەڕینی وارشۆدا، ئاڵایەکی سپی-و-سوور لەسەر باڵەخانەی پرودێنشیال، کە ئەوکات بەرزترین باڵەخانەی وارشۆ بوو، هەڵکرا. لە کاتی ئازادکردنی وارشۆ لەلایەن هێزەکانی سۆڤیەت و سوپای گەلی پۆڵەندییەوە لە ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٤٥، ئاڵای پۆڵەندا لەسەر کۆشکی بێلڤێدێر و وێرانەکانی وێستگەی سەرەکیی شەمەندەفەر بەرزکرایەوە. لە ٢ی ئایاری ١٩٤٥، دوای گرتنی بەرلین، سەربازانی پاتریی ٧، فیرقەی ٣، فەوجی یەکەمی تۆپخانەی سووک ئاڵای پۆڵەندایان لەسەر ستوونی سەرکەوتنی بەرلین چەقاند. <ref name="znamier" /> ئاڵای پۆڵەندا هەروەها لەلایەن خۆپیشاندەرانی دژە-حکومەتەوە لە سەردەمی دەسەڵاتی کۆمۆنیستیدا بەکاردەهێنران. لە کاتی ئاژاوە خوێناوییەکانی ١٩٥٦ لە پۆزنان و ١٩٧٠ لە گدینیا، خۆپیشاندەران ئاڵایان هەڵدەگرت کە هێڵە سپییەکەی بە خوێن پەڵەدار ببوو. === تۆنەکانی ڕەنگی سوور === {| class="wikitable" style="float: left; clear: left; margin: 0 1em 1em 0" ! colspan="2" |بەراوردکردنی تۆنەکانی ڕەنگی [[سوور]] |- | style="background:crimson; width:15%;" | |قرمزی (Crimson) |- | style="background:#e52b50;" | |ئامارانت (Amaranth) |- | style="background:#e34234;" | |سووری گەش (Vermilion) |- | style="background:#d4213d;" | |ئێستای یاسایی{{efn|name="colour"}} (Current statutory) |- | style="background:#f00;" | |سووری (HTML red) |} <templatestyles src="Multiple image/styles.css" wrapper=".tmulti"></templatestyles>{{multiple image|perrow=1|total_width=150|align=right|direction=|width=|image1=Flag of Poland (1919–1928).svg|width1=1280|height1=800|caption1=ئاڵای پۆڵەندا (١٩١٩-١٩٢٧)|image2=Flag of Poland (1928-1980).svg|width2=1280|height2=800|caption2=ئاڵای پۆڵەندا (١٩٢٧-١٩٨٠)|footer=|image3=Flag of Poland.svg|width3=1280|height3=800|caption3=ئاڵای پۆڵەندا (١٩٨٠-ئێستا)}} ==== '''ئاڵا مێژووییەکان''' ==== تا ساڵی ١٩٢٧، تۆنە وردەکانی ڕەنگە نەتەوەییەکان بە ڕوونی لە ڕووی یاساییەوە دیاری نەکرابوون. لە پراکتیکدا، ڕەنگە ڕاستەقینەکە، بەتایبەتی ڕەنگی سوور، بەند بوو بەوەی چ جۆرە بۆیەیەکی سوور بەردەست بوو. لە پۆڵەندای پێش-دابەشبووندا، قرمزی، بەهۆی بەرزیی نرخەکەیەوە، ڕەنگێک بوو کە پەیوەست بوو بە دەوڵەمەند و ئیمتیازدارەکانەوە. دەتوانرا لە کوچنیێڵی پۆڵەندییەوە (Polish cochineal) کە لە ناوخۆدا بەرهەم دەهێنرا بەدەست بهێنرێت، هەرچەندە جێگرەوەی هاوردەکراویش بەردەست بوو: کێرمێس (kermes) لە ناوچەی دەریای ناوەڕاستەوە (بۆیە وشەی 'karmazyn'، ناوی پۆڵەندیی ڕەنگەکە) و کوچنیێڵی مەکسیکی دوای دۆزینەوەی جیهانی نوێ. قرمزی بۆ خانەدانەکان (nobility) تەرخان کرابوو و وەک هێمایەکی ئەرستۆکراتییەت دادەنرا، بە جۆرێک کە 'karmazyn' بوو بە هاوواتای وشەی ماگنات (magnate). قەدەغەکردنی شاهانەیی بۆ لەبەرکردنی ئەم ڕەنگە دەتوانرا جۆرێک بێت لە سزادان؛ لە سەدەی ١٤ەمدا، خێڵی ناونچ (Nałęcz)ی پۆڵەندای گەورە قەدەغە کران لەوەی جلی قرمزی بپۆشن بەهۆی تێوەگلانی باوباپیرانیان لە تیرۆرکردنی پاشا پرێمیسلاوس لە ساڵی ١٢٩٦. لە نیوەی یەکەمی سەدەی ١٩ەمدا، بەهۆی کاریگەریی مۆدەی فەڕەنسییەوە، قرمزی تا ڕادەیەکی زۆر جێگەی گیرایەوە بە ڕەنگی ئامارانتی هەرزانتر. <ref name="kuczyn" /> یاسای کۆکەیدی نەتەوەیی ساڵی ١٨٣١ تۆنی ڕەنگی سووری دیاری نەکردبوو، کە لەسەر ئەمە لەلایەن یواخیم لێلێڤێلەوە ڕەخنەی لێگیرا، وە یاسای نیشانەی دەوڵەتی و ڕەنگە نەتەوەییەکانی ساڵی ١٩١٩ش دیاری نەکردبوو. لە ساڵی ١٩٢١، وەزارەتی کاروباری سەربازی نامیلکەیەکی دەرکرد کە وێنەی ئاڵای پۆڵەندا و هێما نەتەوەییەکانی تری تێدابوو کە تۆنی قرمزییان بۆ ڕەنگی سوور بەکارهێنابوو. <ref>Łoza, Czaykowski</ref> نامیلکەکە، بەڵام، سەرچاوەیەکی یاسایی فەرمی نەبوو و تەنها بۆ مەبەستی زانیاریدان بڵاوکرابووەوە. تۆنی ڕەنگی سوور بۆ یەکەمجار لە ڕووی یاساییەوە بە فەرمانی سەرۆکایەتیی ١٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٧ دیاریکرا کە مەرجی دانا کە تۆنە فەرمییەکە دەبێت سووری گەش (vermilion) بێت. ئەم تایبەتمەندییە بە فەرمانی ٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٥ پشتڕاستکرایەوە. یاسای نیشانەی دەوڵەتیی ٣١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠ پێناسە زارەکییەکەی گۆڕی بە پۆتانە سێ-ڕەنگییەکان لە بۆشایی ڕەنگی CIE دا وەک ئەوەی لەلایەن نیکۆدێم سۆبچاکەوە پێشنیار کرابوو، کە شارەزایەک بوو لە زانستی پێوانەکردنی ڕەنگەکان (colorimetry)، <ref>Bajtlik</ref> و بەمەش ڕەنگە دەرەنجامەکەی نزیک خستەوە لە قرمزی جارێکی تر. === فڕین بۆ بۆشایی ئاسمان === ئاڵای پۆڵەندا لە دوو بۆنەدا براوەتە بۆشایی ئاسمان لە کاتی فڕینی بۆشایی ئاسمانی بە تیمەوە. یەکەم جار لە حوزەیرانی ١٩٧٨ بوو، لەسەر کەشتیی سۆیوز ٣٠ (Soyuz 30)، کاتێک میرۆسواڤ هێرماشیڤسکی (Mirosław Hermaszewski) (کەشتیوانێکی بۆشایی ئاسمانی پۆڵەندیی گروپی ئینتەرکۆسمۆسی ١٩٧٦ و یەکەمین پۆڵەندی لە بۆشایی ئاسمان) بە وێستگەی خولگەیی سۆڤیەتیی سالیوت ٦ (Salyut 6)ەوە پەسەند کرا و زیاتر لە هەفتەیەکی لە خولگەدا بەسەربرد کە ئاڵایەکی بچووکی پۆڵەندی بە جلی بۆشایی ئاسمانەکەیەوە بەسترابوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://polskieradio24.pl/artykul/874685,miroslaw-hermaszewski-pierwszy-polak-w-kosmosie |سەردێڕ=Mirosław Hermaszewski – pierwszy Polak w kosmosie |بڵاوکەرەوە=[[Polskie Radio]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥}}</ref> هەمان ئاڵا نزیکەی ٤٧ ساڵ دواتر، لە حوزەیرانی ٢٠٢٥، دیسانەوە برایەوە بۆ بۆشایی ئاسمان کاتێک کەشتیوانی ئاژانسی بۆشایی ئاسمانی ئەوروپا سواڤۆش ئوزنانسکی-ڤیشنیێڤسکی (Sławosz Uznański-Wiśniewski) بوو بە دووەمین هاوڵاتیی پۆڵەندی کە بگاتە فڕینی خولگەیی. یەکێک لەو شتانەی ئوزنانسکی-ڤیشنیێڤسکی لەگەڵ خۆی بردییە سەر کەشتیی کرو دراگۆن گرەیس (Crew Dragon Grace) کە ئەرکی ئەکسیۆم ٤ی (Axiom Mission 4) هەڵگرتبوو بۆ وێستگەی بۆشایی ئاسمانی نێودەوڵەتی، هەمان ئەو ئاڵایە بوو کە لە جلی بۆشایی ئاسمانەکەی هێرماشیڤسکیدا بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=0toIf_R8c4U&ab_channel=tvn24 |وێبگە=youtube.com |سەردێڕ=Lot Polaka w Kosmos. Wzruszające pożegnanie Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego z bliskimi |بڵاوکەرەوە=[[TVN24]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |نووسەر=[[Polish Press Agency]] |ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠٢٥ |ناونیشان=https://podroze.onet.pl/aktualnosci/polski-astronauta-zabiera-pierogi-w-kosmos/eflxxz0 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥ |وێبگە=podroze.onet.pl |سەردێڕ=Leci na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Zabiera ze sobą... pierogi |بڵاوکەرەوە=[[Onet.pl]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250613235314/https://podroze.onet.pl/aktualnosci/polski-astronauta-zabiera-pierogi-w-kosmos/eflxxz0 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەمەش هەروەها نیشانەی یەکەم ئەرکی پۆڵەندا بوو بۆ وێستگەی بۆشایی ئاسمانی نێودەوڵەتی (ISS) و یەکەمین جاریش بوو کە ئاڵای پۆڵەندا لەو وێستگە بۆشاییەدا دەرکەوت. == ئاڵا پەیوەندیدار و هاوشێوەکان == <templatestyles src="Multiple image/styles.css" wrapper=".tmulti"></templatestyles>{{multiple image|perrow=2|total_width=250|align=left|image1=Naval Ensign of Poland.svg|width1=1050|height1=500|caption1=نیشانەی دەریایی پۆڵەندا|image2=POL navy airfields flag IIIRP.svg|width2=1280|height2=800|caption2=ئاڵای بنکەی ئاسمانیی دەریایی پۆڵەندا|image3=POL województwo dolnośląskie flag 2001 - 2008.svg|width3=547|height3=344|caption3=ئاڵای سلیسیای خواروو (٢٠٠١-٢٠٠٨)|image4=POL województwo małopolskie 1 flag.svg|width4=800|height4=500|caption4=ئاڵای پۆڵەندای بچووک (Lesser Poland)|footer=}} ==== '''نموونەی ئاڵا پەیوەندیدارەکان''' ==== ئاڵای میرنشینی گەورەی پۆزن (Grand Duchy of Posen)، پارێزگایەکی ئۆتۆنۆمیی دانیشتووان پۆڵەندیی [[شانشینی پرووسیا|شانشینی پروسیا]] کە لە ساڵی ١٨١٥ دروستکرا، دوو-ڕەنگێکی ئاسۆیی سوور-و-سپی بوو. ڕەنگەکانی لە نیشانەی دەوڵەتیی میرنشینەکەوە وەرگیرابوون کە پێکهاتبوو لە هەڵۆی ڕەشی پروسی لەگەڵ قەڵغانێکی بچووکتر لە هەڵۆی سپیی پۆڵەندی تێیدا. لەگەڵ زیادبوونی سیاسەتی دژە-پۆڵەندیی ئەڵمانیا و زیادبوونی ناسینەوەی سپی و سوور وەک ڕەنگە نەتەوەییەکانی پۆڵەندا، ئاڵای سوور-و-سپیی پۆزن لە ساڵی ١٨٨٦ جێگەی گیرایەوە بە سێ-هێڵی ئاسۆیی سپی-ڕەش-سپی. <ref>Grand Duchy of Posen... (FOTW)</ref> ئەمڕۆ، زۆرێک لەو ئاڵایانەی لە پۆڵەندا بەکاردەهێنرێن لەسەر بنەمای دیزاینی ئاڵای نەتەوەیی دروستکراون. ئەمە بەتایبەتی بەسەر ئەو ئاڵایانەدا جێبەجێ دەبێت کە بەپێی یاسای پۆڵەندا پێناسە کراون و لەلایەن سوپای پۆڵەندا و خزمەتگوزارییە یەکپۆشەکانی (uniformed services) ترەوە بەکاردەهێنرێن، وەک نیشانەی دەریایی – کە دوو-ڕەنگێکی ئاسۆیی سپی و سوورە کە لای شەکاوەکەی دوو-لقییە و نیشانەی دەوڵەتیی پۆڵەندا لەسەر هێڵە سپییەکەی نەخشێنراوە. <ref>Ustawa o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (1993)</ref> ئاڵای هەندێک لە دابەشکارییە کارگێڕییەکانیش لە ئاڵای نەتەوەیی دەچن. نموونەکان بریتین لە ئاڵای پێشووی ڤۆیڤۆدشیپی سلیسیای خواروو (Lower Silesian Voivodeship) – دوو-ڕەنگێکی ئاسۆیی سپی و سوور کە نیشانەی دەوڵەتیی ڤۆیڤۆدشیپەکەی لەسەر نەخشێنراوە – یان ئاڵای ڤۆیڤۆدشیپی پۆڵەندای بچووک (Lesser Poland Voivodeship) – سێ-ڕەنگێکی ئاسۆیی لە سپی، زەرد و سوور کە هێڵە زەردەکەی نیوەی پانیی هەر یەکێک لە دوو هێڵەکەی تری هەیە. <ref>Kromer</ref> == تێبینی == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == === وەرگێڕانەکان === [[پەڕگە:Masz_Wolności_w_Warszawie_2015.JPG|وێنۆک|گەورەترین ئاڵای پۆڵەندا کە لە مەستەڵی ئازادی لە وارشۆ هەڵدەفڕێت، کە بە {{Convert|63|m|ft}} ، بەرزترین ستوونی ئاڵای پۆڵەندا]]{{سەرچاوەکان}} === سەرچاوەکان === ==== کتێب ==== * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Russocki Stanisław|سەردێڕ=Godło, barwy i hymn Rzeczypospolitej. Zarys dziejów|دوایین٢=Kuczyński Stefan|دوایین٣=Willaume Juliusz|بڵاوکەرەوە=Wiedza Powszechna|ساڵ=١٩٧٠|شوێن=Warsaw|زمان=pl|trans-title=Arms, Colors, and Anthem of the Republic. A Historical Sketch}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Znamierowski|یەکەم=Alfred|سەردێڕ=Stworzony do chwały|بڵاوکەرەوە=Editions Spotkania|ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٨٣-٧١١٥-٠٥٥-٥|شوێن=Warsaw|زمان=pl|trans-title=Created for Glory}} ; یاسا * Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. [Constitution of the Republic of Poland], Dz. U., 1997, vol. 78, No. 483 (2 April 1997) * Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny [Penal Code], Dz. U., 1997, vol. 88, No. 553 (6 June 1997) * Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy [Non-Working Days Act], Dz. U., 1951, vol. 4, No. 28 (18 January 1951) * Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych [Arms, Colors, and Anthem of the Republic of Poland, and State Seals Act], Dz. U., 1980, vol. 7, No. 18 (31 January 1980) * Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o przywróceniu Święta Narodowego Trzeciego Maja [Reestablishment of the National Day of the Third of May Act], Dz. U., 1990, vol. 28, No. 160 (6 April 1990) * Ustawa z dnia 9 lutego 1990 r. o zmianie przepisów o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej [Amendment to the Arms, Colors, and Anthem of the Republic of Poland Act], Dz. U., 1990, vol. 10, No. 60 (9 February 1990) * Ustawa z dnia 19 lutego 1993 r. o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej [Insignia of the Armed Forces of the Republic of Poland Act], Dz. U., 1993, vol. 34, No. 154 (19 February 1993) ==== بەڵگەنامە فەرمییەکان ==== * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=Informacja o wynikach kontroli używania symboli państwowych przez organy administracji publicznej |ناونیشان=http://www.ko.poznan.pl/pub/ftp/raporty_NIK/px_2005076.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |زمان=pl |بڵاوکەرەوە=[[The Supreme Chamber of Control of Poland|Supreme Chamber of Control]] (Najwyższa Izba Kontroli) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402142356/http://www.ko.poznan.pl/pub/ftp/raporty_NIK/px_2005076.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٥}} * {{In lang|pl|fr}} {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Łoza|یەکەم=Stanisław|سەردێڕ=Godło i barwy Rzeczypospolitej Polskiej – Armoiries et couleurs de la République polonaise|دوایین٢=Czaykowski, Zygmunt|بڵاوکەرەوە=Ministry of Military Affairs|ساڵ=١٩٢١|شوێن=Warsaw|پەڕە=١٠|بەستەری نووسەر=Stanisław Łoza}} * {{In lang|pl}} [https://web.archive.org/web/20080227175814/http://www.senat.gov.pl/k5/dok/SEJM/056/2149.pdf Projekt ustawy o zmianie ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej], Druk 2149, Warsaw, 15 October 2003 ==== هەواڵەکان ==== * {{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bajtlik|یەکەم=Stanisław|سەردێڕ=Szyjemy flagę narodową|newspaper=[[Gazeta Wyborcza]]|بڵاوکەرەوە=[[Agora SA|Agora]]|ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.gazetawyborcza.pl/1,75248,5164372.html?as=1&ias=5|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٠٨|زمان=pl|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071025211530/http://www.pis.org.pl/article.php?id=7278|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} * {{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Magiera|یەکەم=Marek|سەردێڕ=Zaczyna się mundial...|newspaper=Życie Częstochowskie|بڵاوکەرەوە=Beta Press S.C.|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ناونیشان=http://www.zycie.czest.pl/modules/show.php?id=1438|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٠٨|زمان=pl|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081211124346/http://www.zycie.czest.pl/modules/show.php?id=1438|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Molak |یەکەم١=Wiesław |دوایین٢=Sakiewicz |یەکەم٢=Tomasz |ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٠٧|سەردێڕ=Bogdan Borusewicz gościem w "Sygnałach dnia" |ناونیشان=http://www.pis.org.pl/article.php?id=7278 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |journal=Interview with Bogdan Borusewicz in Program 1 Polskiego Radia |زمان=pl |بڵاوکەرەوە=[[Law and Justice]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071025211530/http://www.pis.org.pl/article.php?id=7278 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٠٨}} * {{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Niezabitowska|یەکەم=Małgorzata|بەستەری نووسەر=Małgorzata Niezabitowska|سەردێڕ=Discovering America|newspaper=[[National Geographic Magazine|National Geographic]]|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٨٨}} ==== وێب ==== * {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.prezydent.pl/x.node?id=70|سەردێڕ=Prezydent RP - Flaga |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070927190459/http://www.prezydent.pl/x.node?id=70 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|وێبگە=Official website of the President of the Republic of Poland |زمان=pl}} * Flags of the World – subpages: ** {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://flagspot.net/flags/cz_bh.html|سەردێڕ=Bohemia (Czechia) |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}} ** {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.crwflags.com/fotw/flags/xf-colx.html|سەردێڕ=Colors of Flags |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}} ** {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.crwflags.com/fotw/flags/de-pr-po.html|سەردێڕ=Grand Duchy of Posen 1815-1849, Posen Province 1849-1920 (Prussia, Germany) |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}} ** {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.crwflags.com/fotw/Flags/pl_rel.html|سەردێڕ=Polish Religious flags |ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٠٨}} * {{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kromer |یەکەم=Adam |ناونیشان=http://www.akromer.republika.pl/flagi_pl.html|سەردێڕ=Domena akromer.republika.pl jest utrzymywana na serwerach nazwa.pl |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080204002952/http://akromer.republika.pl/flagi_pl.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٠٨|وێبگە=Polskie flagi, chorągwie, bandery... |زمان=pl}} * {{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٠٥|ناونیشان=http://www.pl.info.pl/IHW_WWW/index.php?act=view&ktg=32&idt=125|سەردێڕ=Instytut Heraldyczno - Weksylologiczny {{!}} albumpolski.pl |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080701114952/http://www.pl.info.pl/IHW_WWW/index.php?act=view&ktg=32&idt=125 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|زمان=pl}} * {{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Sarajčić |یەکەم=Ivan |ناونیشان=http://www.flagid.org/found.asp?qa=1010000&qDI=HOR2,6,,126,,135,136,,0&ci=r,w|سەردێڕ=Flags horizontally divided, additional area: no additional area, division lines: straight, number of stripes: 2 stripes, stripe areas: equal, featuring red and white colors |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٠٨}} == بەستەری دەرەکی == * {{FOTW|id=pl|title=Flag of Poland}} {{پۆلی کۆمنز|National flag of Poland}} {{تووڵی دەروازە|پۆڵەندا}} [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان]] [[پۆل:Pages using multiple image with manual scaled images]] jcguazmpu0fz83s1zb6fxu5dp3x7dpn 0 298478 1614020 1613957 2026-08-01T12:04:05Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614020 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag|NAME=ڤانواتوو|Article=|Nickname=ئاڵای ڤانواتوو (بە زمانی ناوخۆیی: Flaeg blong Vanuatu)|Image=Flag of Vanuatu (official).svg|Image_size=250px|Imagetext=ئاڵای ڤانواتوو بە گریمانەی ڕێژەی دوورییەکانی ٢:٣|Use=بەکارهێنان: ئاڵای نەتەوەیی|Symbol=|Proportion=٢:٣، ٣:٥ یان ١٩:٣٦|Adoption=١٨ی شوباتی ١٩٨٠|Design=دوو-ڕەنگێکی ئاسۆیی لە سوور و سەوز لەگەڵ شێوەیەکی پیتی Yی زێڕین، کە بە ڕەش چوارچێوە کراوە، لەگەڵ شێوەیەکی پیتی Vی ڕەش کە بۆشایی لای چەپی پڕکردووەتەوە (یان بە شێوەیەکی تر، شێوەیەکی پیتی Yی باریکی زێڕین کە بەسەر سێگۆشەیەکی ڕەشدا کشاوە) و دوو گەڵای زێڕینی درەختی نامێلێ کە یەکتریان بڕیوە و لە ناو قەپاغێکی بەرازی کێوی زێڕیندا دەورە دراون لە ناوەڕاستی شێوە V ڕەشەکەدا.|Designer=کالۆنتاس ماهلۆن}} [[پەڕگە:Vanuatu_Flags_(23865330525).jpg|وێنۆک|ڕیزە ئاڵای ڤانواتوو کە پێش هەڵبژاردنی گشتیی ڤانواتوو لە ساڵی ٢٠١٦ دەشەکێنەوە]] [[ئاڵای نیشتمانی|ئاڵای نەتەوەیی]] [[ڤانواتوو]] ({{Transliteration|bi|flaeg blong Vanuatu}}) لە ١٨ی شوباتی ١٩٨٠ پەسەند کرا. <ref name="FotW">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشان=https://flagspot.net/flags/vu.html|سەردێڕ=Vanuatu |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=[[Flags of the World (website)|Flags of the World]]}}</ref> لە ساڵی ١٩٧٧ ئاڵایەک کە نزیکەی هەمان ڕەنگ و هێماخوازیی ئاڵا نەتەوەییەکەی داهاتووی هەبوو لەلایەن هونەرمەندی ناوخۆیی کالۆنتاس مالۆنەوە نەخشێندرا و لەلایەن پارتی ڤانواکۆوە پەسەند کرا. کاتێک پارتەکە سەرکردایەتی هێبریدێسی نوێی کرد بۆ سەربەخۆیی وەک ڤانواتوو لە ساڵی ١٩٨٠، ڕەنگەکانی ئاڵای پارتەکە (سوور، سەوز، ڕەش و زەرد) هەڵبژێردران بۆ ئەوەی ببنە بنەمای ئاڵای نەتەوەیی لە ڕۆژی سەربەخۆییدا، کە ٣٠ی تەممووزی ١٩٨٠ بوو. لیژنەیەکی پەرلەمانی لەسەر بنەمای پێشکەشکردنەکانی هونەرمەندانی ناوخۆیی نەخشەی کۆتایی هەڵبژارد. <ref name="FotW"/> == هێماخوازی == [[پەڕگە:Vanuatu_tusk_and_fern.svg|وێنۆک|150x150پیکسڵ|وردەکاری قەپاغ و گەڵای درەختەکە]] ڕەنگی سەوز گوزارشت لە دەوڵەمەندیی دوورگەکان دەکات، سوور هێمایە بۆ ئەو خوێنەی کە مرۆڤایەتی وەک مرۆڤ یەکدەخات، و ڕەشەکە بۆ گەلی مێلانیزیایی نی-ڤانواتوویە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Department of State. The Office of Electronic Information |یەکەم=Bureau of Public Affairs |ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90158.htm|سەردێڕ=Vanuatu |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=2001-2009.state.gov |زمان=en}}</ref> سەرۆک وەزیرانی ڤانواتوو، قەشە واڵتەر لینی، داوای کرد کە چوارچێوەی زەرد و ڕەش زیاد بکرێت بۆ ئەوەی ڕەنگە ڕەشەکە بە ڕوونی دەربکەوێت. شێوە Y زەردەکە نوێنەرایەتی شێوەی دوورگەکانی ڤانواتوو دەکات لەسەر نەخشەکە و ڕووناکی ئینجیل کە بە ناو نەخشی دوورگەکاندا تێدەپەڕێت لە [[زەریای هێمن|زەریای هێمندا]] (نزیکەی ٨٣٪ی خەڵکی ڤانواتوو پەیڕەوی ئایینی مەسیحییەت دەکەن). <ref name="FotW"/> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/flag-of-Vanuatu |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=Encyclopedia Britannica |زمان=en |سەردێڕ=Flag of Vanuatu}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/flag-of-Vanuatu|سەردێڕ=Flag of Vanuatu {{!}} Meaning, Colors & Symbolism {{!}} Britannica |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=Encyclopedia Britannica |زمان=en}}</ref> ئەو هێمایەی کە لە ناو ڕەشەکەدایە قەپاغێکی بەرازی کێوییە—کە هێمای دابونەریتەکانە بەڵام لە هەمان کاتدا خۆشگوزەرانیشە. وەک ملوانکەیەک لە دوورگەکاندا لەبەردەکرێت—لەپاڵ دوو گەڵای درەختی نامێلێی ناوخۆیی. وا بڕیارە ئەم گەڵایانە نیشانەیەکی ئاشتی بن، و ٣٩ پەلەگەڵاکەیان نوێنەرایەتی ٣٩ ئەندامە ڕەسەنەکەی پەرلەمانی ڤانواتوو دەکەن. <ref name="FotW"/> == دروستکردن == حکومەت پەڕەیەکی تایبەتمەندی فەرمی لەسەر ماڵپەڕەکەی بڵاوناکاتەوە. ئەو پەڕەیەی دروستکردن کە لە خوارەوە نیشان دراوە لەسەر بنەمای پێوانەکانی وێنەی فەرمیی ٢:٣ی ئاڵاکەیە کە لە ڕاگەیاندنی گشتی ئاڵای دەوڵەت و نیشانەی دەوڵەتدا هاتووە و بەرواری ١٨ی ئازاری ١٩٨٠ی لەسەرە. <ref name="declaration">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.paclii.org/vu/legis/consol_sub/sfaabpd392/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=www.paclii.org |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260716031601/https://www.paclii.org/vu/legis/consol_sub/sfaabpd392/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پەڕگە:Flag_of_Vanuatu_(construction_sheet).svg|360x360پیکسڵ]] == ئاڵاکانی تری ڤانواتوو == === ئاڵای حکومەت === {| class="wikitable" ! style="width:110px;" |ئاڵا ! style="width:100px;" | ڕێکەوت ! style="width:250px;" | بەکارهێنان ! style="width:250px;" | وەسف |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Flag_of_the_President_of_Vanuatu.svg|150x150پیکسڵ]] | ١٩٨٠–ئێستا | ستانداردی سەرۆکایەتی | زەوییەکی سەوز بە چوارچێوەیەکی سوورەوە و نیشانەی دەوڵەتی نەتەوەیی لە ناوەڕاستیدا <ref name="FotW"/> |} === ئاڵا سەربازییەکان === {| class="wikitable" ! style="width:110px;" |ئاڵا ! style="width:100px;" | ڕێکەوت ! style="width:250px;" | بەکارهێنان ! style="width:250px;" | وەسف |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Naval_Ensign_of_Vanuatu.svg|150x150پیکسڵ]] | ١٩٨٠–ئێستا |نیشانەی دەریایی | زەوییەکی سپی کە ئاڵای نەتەوەیی لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپیدایە <ref name="FotW"/> |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Flag_of_Vanuatu_Mobile_Forces.svg|150x150پیکسڵ]] | |ئاڵای هێزە گەڕۆکەکانی ڤانواتوو | |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Flag_for_Vanuatu_Police_Force.svg|150x150پیکسڵ]] | |ئاڵای هێزی پۆلیسی ڤانواتوو | |} === ئاڵا سیاسییەکان === {| class="wikitable" ! style="width:150px;" |ئاڵا ! style="width:100px;" | ڕێکەوت ! style="width:250px;" | بەکارهێنان ! style="width:250px;" | وەسف |- ! scope="row" |[[:en:File:Logo_of_the_Nagriamel.png|Link to file]] | ١٩٦٦–ئێستا |ئاڵای بزووتنەوەی ناگریامێل | |- ! scope="row" |[[:en:File:Flag_of_the_Vanua'aku_Pati.png|Link to file]] | ١٩٧١–ئێستا |ئاڵای پارتی ڤانواکۆ | |} == ئاڵا لاوەکییە نەتەوەییەکانی ڤانواتوو == === ئاڵای پارێزگاکان === {| class="wikitable" ! style="width:110px;" |ئاڵا ! style="width:100px;" | ڕێکەوت ! style="width:250px;" | بەکارهێنان ! style="width:250px;" | وەسف |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Flag_of_Malampa_Province.svg|150x150پیکسڵ]] | ؟-ئێستا | ئاڵای پارێزگای مالامپا | |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Flag_of_Penama_Province.svg|150x150پیکسڵ]] |؟-ئێستا | ئاڵای پارێزگای پێناما | <ref name="FotW Penama">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠١٣|ناونیشان=https://flagspot.net/flags/vu-pe.html|سەردێڕ=Penama Province (Vanuatu) |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=[[Flags of the World (website)|Flags of the World]]}}</ref> |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Flag_of_Sanma_Province.svg|150x150پیکسڵ]] |؟-ئێستا | ئاڵای پارێزگای سانما | <ref name="FotW Sanma">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشان=https://flagspot.net/flags/vu-sa.html|سەردێڕ=Sanma Province (Vanuatu) |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=[[Flags of the World (website)|Flags of the World]]}}</ref> |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Flag_of_Shefa_Province.svg|150x150پیکسڵ]] |؟-ئێستا | ئاڵای پارێزگای شێفا | <ref name="FotW Shefa">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٠٦|ناونیشان=https://flagspot.net/flags/vu-sh.html|سەردێڕ=Shefa Province (Vanuatu) |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=[[Flags of the World (website)|Flags of the World]]}}</ref> |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Tafea_Province_Flag.svg|150x150پیکسڵ]] |؟-ئێستا | ئاڵای پارێزگای تافیا | |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Flag_of_Torba_Province.png|150x150پیکسڵ]] |؟-ئێستا | ئاڵای پارێزگای تۆربا | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.fotw.info/flags/vu-ta.html|سەردێڕ=Tafea Province (Vanuatu) |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=www.fotw.info}}</ref> |} === ئاڵای گروپە جیابووەوەکان === {| class="wikitable" ! style="width:110px;" |ئاڵا ! style="width:100px;" | ڕێکەوت ! style="width:250px;" | بەکارهێنان ! style="width:250px;" | وەسف |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Tafea_Flag.svg|150x150پیکسڵ]] | ١٩٨٠ |ئاڵای جیابوونەوەی دروستکراوەی نەتەوەی تافیا | <ref name="FotW Tafea">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٠٩|ناونیشان=https://flagspot.net/flags/vu%7Dtafea.html |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=[[Flags of the World (website)|Flags of the World]]}}</ref> |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Bandera_Tanna_Vanuatu.svg|150x150پیکسڵ]] | ١٩٨٠ |ئاڵای دوورگەی تانا، لە پارێزگای تافیا، و بزووتنەوە جیابووەوەکەی | <ref name="FotW Tanna">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشان=https://flagspot.net/flags/vu%7Dtanna.html|سەردێڕ=Nation of Tanna (Vanuatu) |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=[[Flags of the World (website)|Flags of the World]]}}</ref> |} === ئاڵای شارەکان === {| class="wikitable" ! style="width:110px;" |ئاڵا ! style="width:100px;" | ڕێکەوت ! style="width:250px;" | بەکارهێنان ! style="width:250px;" | وەسف |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Flag_of_Port_Vila.svg|150x150پیکسڵ]] | ٢٠٢٠–ئێستا | ئاڵای [[پۆرت ڤیلا]] | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.fotw.info/flags/vu-sh.html#pvila|سەردێڕ=Shefa Province (Vanuatu) |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=www.fotw.info}}</ref> |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Flag_of_Port_Vila_(until_2020).png|150x150پیکسڵ]] | ?–٢٠٢٠ | ئاڵای پێشووی پۆرت ڤیلا | |- ! scope="row" |[[پەڕگە:Flag_of_Luganville.gif|150x150پیکسڵ]] | ؟-ئێستا | ئاڵای لوگانڤیل | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.fotw.info/flags/vu-lugan.html|سەردێڕ=Luganville (Vanuatu) |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=www.fotw.info}}</ref> |} == ئاڵا مێژووییەکانی هێبریدێسی نوێ == {| class="wikitable" ! style="width:110px;" |ئاڵا ! style="width:100px;" |بەروار ! style="width:250px;" |بەکارهێان ! style="width:250px;" |وەسف |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_Tongatapu_(1858-1862).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Tongatapu_(1858-1862).svg|150x150پیکسڵ]] |١٨٤٥-١٨٦٢ |ئاڵای ئیمپراتۆریەتی توی تۆنگا لە ڤانواتوو |زەوییەکی سپی بە دوو خاچی سوور، دوو خاچی شین و پیتێکی شین و پیتێکی سوور لە ناوەڕاستدا |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_Tonga_(1862-1866).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Tonga_(1862-1866).svg|150x150پیکسڵ]] |١٨٦٢-١٨٦٦ |ئاڵای ئیمپراتۆریەتی توی تۆنگا لە ڤانواتوو |زەوییەکی سپی بە خاچێکی سوورەوە لە ناوەڕاستدا |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_Franceville.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Franceville.svg|150x150پیکسڵ]] |١٨٨٧-١٩٠٦ |ئاڵای کۆمیسیۆنی دەریایی هاوبەشی ئەنگلۆ-فەڕەنسی |دوو-ڕەنگێکی ستوونی لە سوور و سپی کە چوارگۆشەیەکی شینی لە ناوەڕاستدایە و پێنج ئەستێرەی پێنج-خاڵی لە ناو چوارگۆشەکەدان <ref name="FotW historical2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشان=https://flagspot.net/flags/vu_nh.html |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٤|ئیش=[[Flags of the World (website)|Flags of the World]] |سەردێڕ=Historical Flags (Vanuatu)}}</ref> |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_the_British_New_Hebrides_(1906–1952).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_British_New_Hebrides_(1906%E2%80%931952).svg|150x150پیکسڵ]] |١٩٠٦-١٩٥٣ |ئاڵای هێبریدێسی نوێی بەریتانی |نیشانەیەکی شین لەگەڵ هێمای هێبریدێسی نوێ (بە تاجی تیودۆرەوە) |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_the_Resident_Commissioner_of_the_British_New_Hebrides_(1906–1952).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_Resident_Commissioner_of_the_British_New_Hebrides_(1906%E2%80%931952).svg|150x150پیکسڵ]] |١٩٠٦-١٩٥٣ |ئاڵای کۆمیسیاری نیشتەجێبووی بەریتانی |یەکێتی جاک کە هێمای هێبریدێسی نوێی لەسەر نەخشێنراوە (بە تاجی تیودۆرەوە) <ref name="FotW historical">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشان=https://flagspot.net/flags/vu_nh.html |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٤|ئیش=[[Flags of the World (website)|Flags of the World]] |سەردێڕ=Historical Flags (Vanuatu)}}</ref> |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_the_British_New_Hebrides_(1952–1980).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_British_New_Hebrides_(1952%E2%80%931980).svg|150x150پیکسڵ]] |١٩٥٣-١٩٨٠ |ئاڵای هێبریدێسی نوێی بەریتانی |نیشانەیەکی شین لەگەڵ هێمای هێبریدێسی نوێ (بە تاجی سانت ئێدواردەوە) <ref name="FotW historical" /> |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_the_Resident_Commissioner_of_the_British_New_Hebrides_(1952–1980).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_Resident_Commissioner_of_the_British_New_Hebrides_(1952%E2%80%931980).svg|150x150پیکسڵ]] |١٩٥٣-١٩٨٠ |Flag of the British resident commissioner |یەکێتی جاک کە هێمای هێبریدێسی نوێی لەسەر نەخشێنراوە (بە تاجی سانت ئێدواردەوە) <ref name="FotW historical" /> |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_France_(1794–1815,_1830–1974,_2020–present).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_France_(1794%E2%80%931815,_1830%E2%80%931974,_2020%E2%80%93present).svg|150x150پیکسڵ]] |١٩٠٦-١٩٤٠ و ١٩٤٤-١٩٨٠ |ئاڵای هێبریدێسی نوێی فەڕەنسی |سێ ڕەنگێکی ستوونی لە شین، سپی، و سوور (ڕێژەکانی ٣:٢) <ref name="World Statesmen">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشان=http://www.worldstatesmen.org/Vanuatu.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ئیش=World Statesmen |سەردێڕ=Vanuatu}}</ref> |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_Free_France_(1940-1944).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Free_France_(1940-1944).svg|150x150پیکسڵ]] |١٩٤٠-١٩٤٤ |ئاڵای بەڕێوەبەرایەتی فەڕەنسای ئازاد لە هێبریدێسی نوێ |سێ ڕەنگێکی ستوونی لە شین، سپی، و سوور لەگەڵ خاچی لۆرەین <ref name="FotW historical" /> |- ! scope="row" |[[File:Flag_Vanuatu_1963.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_Vanuatu_1963.svg|150x150پیکسڵ]] |١٩٦٣ |ئاڵایەک کە سەلمێنراوە لە یارییەکانی باشووری زەریای هێمن لە ساڵی ١٩٦٣ بەکارهاتووە |سێ ڕەنگێکی ستوونی لە شین، سپی، و سوور کە ئاڵاکانی فەڕەنسا و شانشینی یەکگرتووی لە ناوەڕاستدایە <ref name="FotW historical" /> |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_New_Hebrides.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_New_Hebrides.svg|150x150پیکسڵ]] |١٩٦٦؛ ١٩٧١ |ئاڵایەک کە سەلمێنراوە لە یارییەکانی باشووری زەریای هێمن لە ساڵی ١٩٦٦ و ١٩٧١ بەکارهاتووە |زەوییەکی شین کە هێمای هێبریدێسی نوێی لە ناوەڕاستدایە <ref name="FotW historical" /> |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_New_Hebrides_(1969).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_New_Hebrides_(1969).svg|150x150پیکسڵ]] |١٩٦٩ |وەشانی شینی تۆخ کە لە کاتی یارییەکانی باشووری زەریای هێمن لە ساڵی ١٩٦٩ سەلمێنراوە |هاوشێوەی ئاڵای پێشوو <ref>[https://www.alamy.com/stock-photo-postage-stamp-new-hebrides-condominium-1f-featuring-3rd-south-pacific-62836733.html postage stamp New Hebrides Condominium 1F featuring 3rd South Pacific Games Port Moresby 1969 dated 1969]</ref> |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_Vemerana.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Vemerana.svg|150x150پیکسڵ]] |١٩٨٠ |ئاڵای کۆماری کورتخایەنی ڤێمێرانا |زەوییەکی شین کە ئەستێرەیەکی پێنج-خاڵی سەوزی لە ناوەڕاستدایە <ref name="FotW Vemerana">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://flagspot.net/flags/vu%7Dvemer.html |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٤|ئیش=[[Flags of the World (website)|Flags of the World]] |سەردێڕ=State of Vemerana (Vanuatu)}}</ref> |- ! scope="row" |[[File:Flag_of_the_People's_Provisional_Government_of_Vanuatu_(1977-1978).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_People's_Provisional_Government_of_Vanuatu_(1977-1978).svg|150x150پیکسڵ]] |١٩٨٠ |ئاڵای حکومەتی کاتیی گەلی ڤانواتوو بە سەرۆکایەتی پارتی ڤانواکۆ |<ref name="World Statesmen" /> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == کتێبنامە == * {{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vanuatu/|سەردێڕ=Spotlighting The World Factbook as We Bid a Fond Farewell - CIA |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210109132322/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vanuatu |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=[[The World Factbook]]}} [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی بیسلاما]] 3blrcdit3kaq0aujs7oud1rvadyfdut 0 298484 1614031 1613927 2026-08-01T12:07:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614031 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} '''ئاگرکەوتنەوەی وێلۆ''' ئاگرێکی کێوی بوو کە لە بیابانی ڤێنتانا لە [[شارستانی مۆنتری، کالیفۆرنیا|ناوچەی مۆنتەری]] لە ویلایەتی [[کالیفۆڕنیا|کالیفۆرنیا]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]. لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١ دەستیپێکرد و {{Convert|2,877|acre|ha|0}}ی سووتاند و لە ١٢ی تەممووزی ٢٠٢١ کۆنتڕۆڵکرا. ھۆکاری ئاگرەکە لەژێر لێکۆڵینەوەدایە و لە ئێستادا نادیارە. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://inciweb.nwcg.gov/incident/7549/|سەردێڕ=Willow Fire Information - InciWeb the Incident Information System|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=inciweb.nwcg.gov|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210619033836/https://inciweb.nwcg.gov/incident/7549/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == کاریگەرییەکان == ئاگرەکەی وێلۆ بووە ھۆی چۆڵکردنی بەزۆر لە ناوچەکانی دەوروبەری ڕێگەی تاساجارا و ڕێگەی ئارۆیۆ سیکۆ لە [[ناوچەی کێوی ڤێنتانا]] لە [[دارستانی نیشتمانی لۆس پادرێس]]. کەمپینگە جۆراوجۆرەکان، لەوانە کەمپینگەی چاینا کامپ و کەمپینگەی ئارۆیۆ سیکۆ، ناچار کران دا بخرێن.<ref name="inciweb evac">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Willow Fire - Evacuation Warnings & Orders_June 21, 2021 |ناونیشان=https://inciweb.nwcg.gov/incident/article/7549/60081/ |وێبگە=InciWeb |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210709184941/https://inciweb.nwcg.gov/incident/article/7549/60081/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئاگرەکە ھەڕەشەی لە [[ناوەندی شاخی تاساجارا زین]] دەکرد، کە پەرستگایەکی [[بودیزم|بودایی]]یە و لە قووڵایی چیاکانی کەناراوەکانی [[بیگ سور]] ھەڵکەوتووە.<ref name=KQED>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Lakshmi Sarah |ناونیشان=https://www.kqed.org/news/11878787/fire-monks-prepared-to-defend-tassajara-zen-center-as-willow-fire-threatens |سەردێڕ='Fire Monks' Prepared to Defend Tassajara Zen Center as Willow Fire Threatens |بڵاوکەرەوە=[[KQED Inc.|KQED]] News |ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> ھەرچەندە بەشێکی زۆری پەرستگاکە چۆڵ کرا، بەڵام ژمارەیەک لە ئاگرکوژێنەوە ڕاھێنراوەکانی ناو پەرستگاکە کە بە «ڕەبەنەکانی ئاگر» ناسرابوون مانەوە بۆ ئەوەی یارمەتی پاراستنی پەرستگاکە بدەن لە ئاگرەکە.<ref name="NPR fire monks">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Diaz |یەکەم١=Jaclyn |سەردێڕ=Firefighting Monks Are Helping To Combat The Willow Fire In A Remote Area Of Big Sur |ناونیشان=https://www.npr.org/2021/06/24/1009727828/firefighting-monks-join-effort-to-combat-the-willow-fire-in-a-remote-area-of-big |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[NPR]] |ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> ڕەبەنەکانی ئاگر دەوروبەری پەرستگاکەیان لە بژار و پووش پاک کردەوە و سیستمێکی پرژێنەری ئاویان بەکار ھێنا کە ناویان نابوو «بارانی دارما»، لە ھەمان کاتدا لەگەڵ دەسەڵاتە خۆجێیییەکان ھەماھەنگییان دەکرد.<ref name=KQED /><ref name="NPR fire monks" /><ref name=AP>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://apnews.com/article/ca-state-wire-california-wildfires-fires-5992a65eaf55151db98ece550da08992 |سەردێڕ='Fire monks' ready to defend monastery from Big Sur blaze |بڵاوکەرەوە=[[Associated Press]] |ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} k6h1cvi1c2j18gswihe8ebtpwnt90ft 0 298487 1614032 1613924 2026-08-01T12:08:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614032 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} '''ئاگری تێنانت''' [[ئاگرکەوتنەوەی دارستان|ئاگرێکی کێوی]] بوو کە لە دارستانی نیشتمانی کلامات لە ناوچەی سیسکیو لە [[کالیفۆڕنیا|ویلایەتی کالیفۆرنیا]] لە [[ئەمریکا]] سووتا لە چوارچێوەی وەرزی ئاگرکەوتنەوەی کێوی کالیفۆرنیا لە ساڵی ٢٠٢١. بۆ یەکەمجار ئاگرەکە تەنھا لە ڕۆژھەڵاتی ڕێگای ٩٧، سێ میل لە باکووری ڕۆژاوای شاری برای لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ ڕاگەیەندرا. ئاگرەکە لە ١٢ی تەمموزی ٢٠٢١ کۆنتڕۆڵکرا، ئاگرەکە {{Convert|10580|acre|ha|0}} ی سووتاند، پێنج بینای لەناوبرد، و بووە ھۆی چۆڵکردنی لە ماکدۆل، کالیفۆرنیا. تا ئێستاش ھۆکارەکەی لەژێر لێکۆڵینەوەدایە. ئاگرەکە یەکێک بوو لەو سێ ئاگرەی کە لە یەک کاتدا لە ناوچەی دەریاچەی شاستا دروست بوون، ئەوانی دیکە [[ئاگرکەوتنەوەی لاڤا (٢٠٢١)|ئاگری لاڤا]] و ئاگری خوێ بوون. == بەرەوپێشچوون == لە کاتێکدا ھۆکاری ئاگرەکە لە ژێر لێکۆڵینەوەدایە، ھاتوچۆی [[سکانەری ڕادیۆیی]] ڕای گەیاند کە ئۆتۆمبێلێک لە کاتی ڕۆیشتن بە درێژاییی ڕێگەی تێنانت ئاگری گرتووە و ئاگرەکەی بۆ زەوییە کێوییەکانی دەوروبەری بڵاو کردووەتەوە.<ref name="Choy" /><ref name="Gailey" /> === حوزەیران === یەکەمجار ڕاپۆرت کرا کە ئاگری تێنانت لە دەوروبەری کاتژمێر ٤ی دوای نیوەڕۆی ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ لەسەر ڕێگەی تێنانت، ڕێک لە ڕۆژھەڵاتی [[ڕێگەی ٩٧ی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە کالیفۆرنیا|ڕێگەی سەرەکی ٩٧]]، سێ میل لە باکووری ڕۆژاوای برای، کالیفۆرنیا، لە [[دارستانی نیشتمانی کلامات]] لە [[شارستانی سیسکیو، کالیفۆرنیا]] دەسووتێت. فیدەکانی [[سکانەری ڕادیۆیی]] فریاکەوتن ڕایانگەیاند کە ڕەنگە ئاگرەکە کاتێک دەستی پێ کردبێت کە ئاگری ئۆتۆمبێلێک بۆ ڕوەکەکانی دەوروبەری بڵاو بووەتەوە.<ref name="Choy">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Choy |یەکەم١=Bill |دوایین٢=Kinkade |یەکەم٢=Skye |سەردێڕ=Lava Fire updates: Flames 'moving quick' on high winds; new Tennant Fire is 200 acres |ناونیشان=https://www.mtshastanews.com/story/news/2021/06/28/lava-fire-near-weed-south-wind-could-spread-flames-north-monday/5373252001/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=Mount Shasta Herald |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> تا بەیانی ڕۆژی دواتر، ٢٩ی حوزەیران، ئاگرەکە {{Convert|1700|acre|ha|0|abbr=on}}ی سووتاندبوو و لەسەدا پێنجی کۆنتڕۆڵ کرابوو. ئاگرەکە بە خێرایی لە ناو بژاری وشک و دارە گەنجە سووتەمەنییەکاندا دەسوتا. تا دوای نیوەڕۆ، فەرمانی چۆڵکردنی بەزۆر بۆ بەشێک لە ناوچەی [[ماکدۆیل، کالیفۆرنیا|ماکدۆیل]] لە ڕۆژھەڵاتی ڕێگەی سەرەکی ٩٧ تا ڕێگەی ئی. باڵ ماونتین و لە برای تا ڕێگەی ئۆڵد ستەیت جێبەجێ کرا. بەشێکی ڕێگەی سەرەکی ٩٧یش لە [[دۆریس، کالیفۆرنیا|دۆریس]] بۆ [[وید، کالیفۆرنیا|وید]] داخرا.<ref name="Gardner">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gardner |یەکەم١=Ashley |سەردێڕ=Evacuations ordered as the Tennant Fire grows to 1,700 acres in Siskiyou County |ناونیشان=https://krcrtv.com/news/local/klamath-national-forest-crews-fighting-tennnant-fire-near-montague |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=KRCR |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref><ref name="Gailey"/> تا کۆتاییی ڕۆژەکە، ئاگری تێنانت گەیشتە {{Convert|6000|acre|ha|0|abbr=on}}.<ref name="Parfitt">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |دوایین١=Parfitt |یەکەم١=Jamie |سەردێڕ=Tennant Fire showing 'rapid rates of spread' prompting evacuations |ناونیشان=https://www.kdrv.com/content/news/Tennant-Fire-in-eastern-Siskiyou-County-reaches-1700-acres-574734061.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١ |ئیش=KDRV News |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210729205651/https://www.kdrv.com/content/news/Tennant-Fire-in-eastern-Siskiyou-County-reaches-1700-acres-574734061.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تا بەیانی ٣٠ی حوزەیران، ئاگرەکە نزیکەی {{Convert|9500|acre|ha|0|abbr=on}}ی سووتاندبوو، لەسەدا شەش کۆنتڕۆڵ کرابوو، و پێنج بینای وێران کردبوو کە دوانیان ماڵ بوون.<ref name="Parfitt2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |دوایین١=Parfitt |یەکەم١=Jamie |سەردێڕ=Tennant Fire reaches more than 9,400 acres, but fire crews report good progress |ناونیشان=https://www.kdrv.com/content/news/Tennant-Fire-reaches-more-than-9400-acres-but-fire-crews-report-good-progress-574749041.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١ |ئیش=KDRV News |ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢١ |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210729210523/https://www.kdrv.com/content/news/Tennant-Fire-reaches-more-than-9400-acres-but-fire-crews-report-good-progress-574749041.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="Seidman">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Seidman |یەکەم١=Lisa |سەردێڕ=Lava fire still a threat as Salt, Tennant fires destroy homes in Northern California |ناونیشان=https://www.latimes.com/california/story/2021-07-02/lava-fire-expands-as-salt-tennant-fires-destroy-homes |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=Los Angeles Times |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> فەرمانی نوێی چۆڵکردن بۆ ناوچە زیادەکانی ماکدۆیل جێبەجێ کرا، بەھۆی گەشەکردنی ئاگرەکە و ھەڕەشەکردن لە ٣٠٠ ماڵ.<ref name="KOBI">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Tennant Fire evacuation zone expanded |ناونیشان=https://kobi5.com/news/tennant-fire-in-siskiyou-county-approximately-1700-acres-95-lined-153145/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=KOBI-TV NBC5 / KOTI-TV NBC2 |ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref><ref name="Seidman"/> === تەممووز === [[File:Tennant Fire - 2021 07 04-20.23.31.461-CDT.jpg|thumb|کارە گڕبەردەرەکانی شەوانە لە ئاگری تێنانت لە ٣ی تەممووزی ٢٠٢١.]] ئاگری تێنانت تا ٣ی تەممووز زیاتر لە {{Convert|10000|acre|ha|0|abbr=on}}ی سووتاندبوو و لەسەدا ١٧ی کۆنتڕۆڵ کرابوو. ئاگادارکردنەوەیەکی گەرماش بۆ ناوچەکە تا ٤ی تەممووز کاری پێ دەکرا، کە بووە ھۆی نیگەرانی دەربارەی زیادبوونی چالاکیی ئاگرەکە. لایەنی ڕۆژھەڵاتی ئاگرەکە وەک ناوچەیەکی لەپێشینە مایەوە، بەھۆی نیگەرانییەکان لە جووڵەی ئاگرەکە بەرەو ڕۆژھەڵات بۆ لای برای، تێنانت، ماونت شاستا وودز، دەریاچەی خوانێتا و کەمپینگەی شافتر.<ref name="Gailey">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |دوایین١=Gailey |یەکەم١=Brian |سەردێڕ=Tennant Fire reaches 10,000 acres |ناونیشان=https://www.klamathfallsnews.org/news/tennant-fire-reaches-10000-acres |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١ |ئیش=Klamath Falls News |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210729215314/https://www.klamathfallsnews.org/news/tennant-fire-reaches-10000-acres |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەپێی ڕاپۆرتی [[دەزگای دارستانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، تا ڕۆژی دووشەممە، ٥ی تەممووز، ئاگرەکە لەسەدا ٥١ کۆنتڕۆڵ کرابوو، و چاوەڕوان دەکرا تا ٣١ی تەممووز بە تەواوی کۆنتڕۆڵ بکرێت. سووتاندنی کۆنتڕۆڵکراو لە لایەنی ڕۆژھەڵات یارمەتیدەر بوو لە ڕاگرتنی ئاگرەکە، کەمکردنەوەی ھەڕەشەکان بۆ سەر کۆمەڵگە خۆجێیییەکان و زیادکردنی ئاستی کۆنتڕۆڵکردن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Tennant Fire is now 51% contained |ناونیشان=https://www.kdrv.com/content/news/Tennant-Fire-is-now-51-contained-574770171.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=KDRV News |ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref> ئەمەش بووە ھۆی دووبارە کردنەوەی ڕێڕەوی ڕێگەی سەرەکی ٩٧ لەو ئێوارەیەدا. لەم کاتەدا، ئاگرەکە دەستی کرد بە سووتان لە شوێنەواری سووتانی ئاگری تێنانتی ساڵی ٢٠٠٩.<ref name="Gafni">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Gafni |یەکەم١=Matthias |سەردێڕ=Fire crews get upper hand on Lava and Tennant wildfires |ناونیشان=https://www.sfchronicle.com/california-wildfires/article/Fire-crews-get-upper-hand-on-Lava-and-Tennant-16294473.php |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=San Francisco Chronicle |ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> کەشوھەوای فێنکتر یارمەتیدەر بوو لە زیادکردنی کۆنتڕۆڵکردن، کە تا ڕۆژی پێنجشەممە، ٨ی تەممووز، گەیشتە ٨٩ لەسەدا.<ref name="Alfonso">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Alfonso |یەکەم١=Silvia |سەردێڕ=USFS: Crews bump Tennant Fire to 89% containment |ناونیشان=https://krcrtv.com/north-coast-news/eureka-local-news/usfs-crews-bump-tennant-fire-to-89-containment |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=KRCR |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> ئاگری تێنانت تا ١٢ی تەممووز ١٠٠ لەسەدا کۆنتڕۆڵ کرا و فەرمانەکانی چۆڵکردن ھەڵگیران. ئاگرەکە بە کۆی گشتی {{Convert|10580|acre|ha|0|abbr=on}}ی سووتاند. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Tennant Fire}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} epn1nfez9513flbn6if5t4dh8u2upqa 0 298582 1614359 1606786 2026-08-02T11:15:48Z ~2026-42634-24 78180 1614359 wikitext text/x-wiki {{سخ-و٧|ئاگاداری=بەڵێ}} {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }}{{زانیاریدانی نووسەر|ناو=بنیامین شادمان|وێنە=|وێنەگرتن=|بنچینە=[[سلێمانی]]، [[ھەرێمی کوردستان]]|چالاکی=نووسەر، شاعیر، ئاوازدانەر، بەرھەمھێنەری مۆسیقا|زمان=[[کوردی]]، [[فارسی]]|ساڵانی چالاکی=٢٠١٢–ئێستا}}'''بنیامین شادمان''' (لەدایکبووی ٢٣ی ئازاری ١٩٩١ لە سلێمانی)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=میدیا |first=گوڵان |سەردێڕ=بنیامین شادمان ..به‌م نزیكانه‌ ( مه‌روا ) بۆ هه‌وادارانی بڵاوده‌كاته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/172611 |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-02 |وێبگە=گوڵان مێدیا |زمان=so}}</ref> نووسەر، شاعیر، ئاوازدانەر و بەرھەمھێنەری مۆسیقای کوردییە. ئەو زیاتر بە بەرھەمە ئەدەبی و شیعرییەکانی دەناسرێت و لە پاڵ ئەمەشدا وەک ژەنیاری گیتار و داڕێژەری تراکە ئینسترۆمێنتالەکان چالاکی دەکات.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-03-20 |سەردێڕ=شادمان به‌م نزیکانه‌ " مه‌روا " بڵاوده‌کاته‌وه‌ |ناونیشان=https://kurdistantv.net/ku/news/66738 |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-02 |وێبگە=کوردستان تیڤی (kurdistantv.net) |زمان=ku}}</ref> بینیامین یەکێکە لە دامەزرێنەرانی [[گرووپی مۆسیقای لاوی]] له‌ شاری [[سۆران]].<ref name=":0" /> == ژیاننامە == بنیامین شادمان لە ساڵی ١٩٩١ لە شاری سلێمانی لەدایکبووە. لە ھەمان ساڵدا لەگەڵ خێزانەکەیدا کۆچ دەکەن بۆ ئێران و لە شاری قەزوین نیشتەجێ دەبن. ئەو خوێندنی ناوەندیی خۆی لەوێ تەواو دەکات و لە نزیکەوە لەگەڵ ئەدەبیات و کولتووری فارسی ئاشنا دەبێت. لە ساڵی ٢٠٠٧دا دەگەڕێتەوە بۆ ھەرێمی کوردستان. بنیامین لە ساڵی ٢٠١٤دا درێژە بە خوێندن دەدات لە زانکۆی سەلاحەددین لە ھەولێر و لە ساڵی ٢٠١٨دا بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە کۆلێژی کارگێڕی و ئابووری بەدەستدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Spotify |ناونیشان=https://open.spotify.com/artist/0f5QIKyGLim2FN5cGGfJoc?si=vNR9zG0dSTG47c3rPzzR8Q&utm_source=copy-link |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=open.spotify.com}}</ref> == چالاکییەکان == بنیامین لە ساڵی ٢٠١٨ەوە بە شێوەیەکی فەرمی دەستی بە نووسینی شیعر بە ھەردوو زمانی کوردی و فارسی کردووە. ئەو پێشتر و لە ساڵی ٢٠١٢ەوە چالاکییە ھونەرییەکانی خۆی بە ژەنینی گیتار دەستپێکردبوو و گروپێکی ھونەریی بە ناوی «دەنگی لاو» (Young Voice) دامەزراند کە چەندین کۆنسێرت و چالاکیی ھونەرییان ئەنجامدا. لە ساڵی ٢٠١٧دا، وەک پێشکەشکار و بەرھەمھێنەر لە چەندین کەناڵی ناوخۆیی و ئاسمانیدا کاری کردووە. لە ھەمان ساڵدا، یەکەمین تاکە تراکی ئینسترۆمێنتالی (مۆسیقای بێ وکال) خۆی بە ناوی «بۆ پێشمەرگە» (Bo Peshmerga) لە ڕێگەی کەناڵی ڕووداو بڵاوکردووەتەوە کە کار و ئاوازدانانی لەلایەن خۆیەوە بووە. بنیامین بەرھەمە ھونەرییەکانی خۆی لەژێر دوو ناونیشانی جیاوازدا بڵاودەکاتەوە؛ دێکلەمە و تێکستە شیعرییەکانی لەژێر ناوی فەرمیی (Benyamin Shadman Text) بڵاودەکاتەوە کە لە پلاتفۆرمە دیجیتاڵییە جیھانییەکاندا بەردەستن. ئەم تێکستە شیعرییانە سەرەتا لە ساڵی ٢٠٢٥ بڵاوکرانەوە و دواتر لە ساڵی ٢٠٢٦ بە شێوازێکی نوێ دابەشکرانەوە. ھەروەھا بەرھەمە ئینسترۆمێنتالەکانی (مۆسیقای بێ وکال) لەژێر ناوی (Benyamin Shadman) بڵاو دەکاتەوە. == دیسکۆگرافی == === بەرھەمەکانی تێکست و دێکلەمە (Benyamin Shadman Text) === ==== ئالبوومەکان ==== * ''Chray Evin'' (٢٠٢٦) * ''Deltange Toam'' (٢٠٢٦) * ''Eshgh'' (٢٠٢٦) * ''Eshgh Dovom'' (٢٠٢٦) ==== تاکە تراکەکان (Singles) ==== * «Yadt Mawa» (٢٠٢٦) * «Lanat 2» (٢٠٢٦) * «Pem Ble» (٢٠٢٦) * «Be Kotayi» (٢٠٢٦) * «Baran» (٢٠٢٦) * «Handek Jar» (٢٠٢٦) * «Madar» (٢٠٢٦) * «Koch» (٢٠٢٦) * «Pesarha» (٢٠٢٦) * «Yadgariakan» (٢٠٢٦) * «Chand Baxtawra» (٢٠٢٦) * «Kch Ka Dli Shka» (٢٠٢٦) * «Dige Samtet Nemiyam» (٢٠٢٦) * «Dlgir Maba» (٢٠٢٦) * «Kasek Haya» (٢٠٢٦) * «Zakhme Eshgh» (٢٠٢٦) * «Adat» (٢٠٢٦) * «Ashghi Pak» (٢٠٢٦) * «Tanyayi» (٢٠٢٦) * «Atri To» (٢٠٢٦) * «Azab Vojdan» (٢٠٢٦) === تراکە ئینسترۆمێنتالەکان - بێ وکال (Benyamin Shadman) === ==== تاکە تراکەکان (Singles) ==== * «Bo Peshmerga» (٢٠١٧) * «Hevi» (٢٠٢٥) * «Didar» (٢٠٢٥) * «Ashghi Mn» (٢٠٢٥) * «Afsos» (٢٠٢٥) * «Be Hast» (٢٠٢٥) * «Hasrat» (٢٠٢٥) * «Koch» (٢٠٢٥) * «Energy Code» (٢٠٢٥) * «Key Deytawa» (٢٠٢٥) * «To Ra Ke Didam» (٢٠٢٥) * «1001» (٢٠٢٥) * «Hamsafar» (٢٠٢٥) * «Solo Gipsykings» (٢٠٢٥) * «Azari Panhan» (٢٠٢٥) * «Koch 2» (٢٠٢٦) * «Hawar» (٢٠٢٦) * «Dwain Hanasa» (٢٠٢٦) * «Bo Roishti» (٢٠٢٦) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://open.spotify.com/artist/3YZ6gcZZmFuafuFAwGJU6z لاپەڕەی مۆسیقای ئینسترۆمێنتال لە سپۆتیفای (Benyamin Shadman)] * [https://open.spotify.com/artist/0f5QIKyGLim2FN5cGGfJoc لاپەڕەی تێکست و دێکلەمە لە سپۆتیفای (Benyamin Shadman Text)] * {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} ovwdw0icjisuabk76t0acz0aw8jijyq 1614360 1614359 2026-08-02T11:16:25Z ~2026-42634-24 78180 1614360 wikitext text/x-wiki {{سخ-و٧|ئاگاداری=بەڵێ}} {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }}{{زانیاریدانی نووسەر|ناو=بنیامین شادمان|وێنە=|وێنەگرتن=|بنچینە=[[سلێمانی]]، [[ھەرێمی کوردستان]]|چالاکی=نووسەر، شاعیر، ئاوازدانەر، بەرھەمھێنەری مۆسیقا|زمان=[[کوردی]]، [[فارسی]]|ساڵانی چالاکی=٢٠١٢–ئێستا}}'''بنیامین شادمان''' (لەدایکبووی ٢٣ی ئازاری ١٩٩١ لە سلێمانی)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=میدیا |first=گوڵان |سەردێڕ=بنیامین شادمان ..به‌م نزیكانه‌ ( مه‌روا ) بۆ هه‌وادارانی بڵاوده‌كاته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/172611 |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-02 |وێبگە=گوڵان مێدیا |زمان=so}}</ref> نووسەر، شاعیر، ئاوازدانەر و بەرھەمھێنەری مۆسیقای کوردییە. ئەو زیاتر بە بەرھەمە ئەدەبی و شیعرییەکانی دەناسرێت و لە پاڵ ئەمەشدا وەک ژەنیاری گیتار و داڕێژەری تراکە ئینسترۆمێنتالەکان چالاکی دەکات.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-03-20 |سەردێڕ=شادمان به‌م نزیکانه‌ " مه‌روا " بڵاوده‌کاته‌وه‌ |ناونیشان=https://kurdistantv.net/ku/news/66738 |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-02 |وێبگە=کوردستان تیڤی (kurdistantv.net) |زمان=ku}}</ref> بینیامین یەکێکە لە دامەزرێنەرانی [[گرووپی مۆسیقای لاوی]] له‌ شاری [[سۆران]].<ref name=":0" /> == دیسکۆگرافی == === بەرھەمەکانی تێکست و دێکلەمە (Benyamin Shadman Text) === ==== ئالبوومەکان ==== * ''Chray Evin'' (٢٠٢٦) * ''Deltange Toam'' (٢٠٢٦) * ''Eshgh'' (٢٠٢٦) * ''Eshgh Dovom'' (٢٠٢٦) ==== تاکە تراکەکان (Singles) ==== * «Yadt Mawa» (٢٠٢٦) * «Lanat 2» (٢٠٢٦) * «Pem Ble» (٢٠٢٦) * «Be Kotayi» (٢٠٢٦) * «Baran» (٢٠٢٦) * «Handek Jar» (٢٠٢٦) * «Madar» (٢٠٢٦) * «Koch» (٢٠٢٦) * «Pesarha» (٢٠٢٦) * «Yadgariakan» (٢٠٢٦) * «Chand Baxtawra» (٢٠٢٦) * «Kch Ka Dli Shka» (٢٠٢٦) * «Dige Samtet Nemiyam» (٢٠٢٦) * «Dlgir Maba» (٢٠٢٦) * «Kasek Haya» (٢٠٢٦) * «Zakhme Eshgh» (٢٠٢٦) * «Adat» (٢٠٢٦) * «Ashghi Pak» (٢٠٢٦) * «Tanyayi» (٢٠٢٦) * «Atri To» (٢٠٢٦) * «Azab Vojdan» (٢٠٢٦) === تراکە ئینسترۆمێنتالەکان - بێ وکال (Benyamin Shadman) === ==== تاکە تراکەکان (Singles) ==== * «Bo Peshmerga» (٢٠١٧) * «Hevi» (٢٠٢٥) * «Didar» (٢٠٢٥) * «Ashghi Mn» (٢٠٢٥) * «Afsos» (٢٠٢٥) * «Be Hast» (٢٠٢٥) * «Hasrat» (٢٠٢٥) * «Koch» (٢٠٢٥) * «Energy Code» (٢٠٢٥) * «Key Deytawa» (٢٠٢٥) * «To Ra Ke Didam» (٢٠٢٥) * «1001» (٢٠٢٥) * «Hamsafar» (٢٠٢٥) * «Solo Gipsykings» (٢٠٢٥) * «Azari Panhan» (٢٠٢٥) * «Koch 2» (٢٠٢٦) * «Hawar» (٢٠٢٦) * «Dwain Hanasa» (٢٠٢٦) * «Bo Roishti» (٢٠٢٦) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://open.spotify.com/artist/3YZ6gcZZmFuafuFAwGJU6z لاپەڕەی مۆسیقای ئینسترۆمێنتال لە سپۆتیفای (Benyamin Shadman)] * [https://open.spotify.com/artist/0f5QIKyGLim2FN5cGGfJoc لاپەڕەی تێکست و دێکلەمە لە سپۆتیفای (Benyamin Shadman Text)] * {{بێپۆل|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} sbtc0ztkqpocoygh3kcylvea9t8wxq8 1614361 1614360 2026-08-02T11:16:53Z ~2026-42634-24 78180 /* بەستەرە دەرەکییەکان */ 1614361 wikitext text/x-wiki {{سخ-و٧|ئاگاداری=بەڵێ}} {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }}{{زانیاریدانی نووسەر|ناو=بنیامین شادمان|وێنە=|وێنەگرتن=|بنچینە=[[سلێمانی]]، [[ھەرێمی کوردستان]]|چالاکی=نووسەر، شاعیر، ئاوازدانەر، بەرھەمھێنەری مۆسیقا|زمان=[[کوردی]]، [[فارسی]]|ساڵانی چالاکی=٢٠١٢–ئێستا}}'''بنیامین شادمان''' (لەدایکبووی ٢٣ی ئازاری ١٩٩١ لە سلێمانی)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=میدیا |first=گوڵان |سەردێڕ=بنیامین شادمان ..به‌م نزیكانه‌ ( مه‌روا ) بۆ هه‌وادارانی بڵاوده‌كاته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/172611 |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-02 |وێبگە=گوڵان مێدیا |زمان=so}}</ref> نووسەر، شاعیر، ئاوازدانەر و بەرھەمھێنەری مۆسیقای کوردییە. ئەو زیاتر بە بەرھەمە ئەدەبی و شیعرییەکانی دەناسرێت و لە پاڵ ئەمەشدا وەک ژەنیاری گیتار و داڕێژەری تراکە ئینسترۆمێنتالەکان چالاکی دەکات.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-03-20 |سەردێڕ=شادمان به‌م نزیکانه‌ " مه‌روا " بڵاوده‌کاته‌وه‌ |ناونیشان=https://kurdistantv.net/ku/news/66738 |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-02 |وێبگە=کوردستان تیڤی (kurdistantv.net) |زمان=ku}}</ref> بینیامین یەکێکە لە دامەزرێنەرانی [[گرووپی مۆسیقای لاوی]] له‌ شاری [[سۆران]].<ref name=":0" /> == دیسکۆگرافی == === بەرھەمەکانی تێکست و دێکلەمە (Benyamin Shadman Text) === ==== ئالبوومەکان ==== * ''Chray Evin'' (٢٠٢٦) * ''Deltange Toam'' (٢٠٢٦) * ''Eshgh'' (٢٠٢٦) * ''Eshgh Dovom'' (٢٠٢٦) ==== تاکە تراکەکان (Singles) ==== * «Yadt Mawa» (٢٠٢٦) * «Lanat 2» (٢٠٢٦) * «Pem Ble» (٢٠٢٦) * «Be Kotayi» (٢٠٢٦) * «Baran» (٢٠٢٦) * «Handek Jar» (٢٠٢٦) * «Madar» (٢٠٢٦) * «Koch» (٢٠٢٦) * «Pesarha» (٢٠٢٦) * «Yadgariakan» (٢٠٢٦) * «Chand Baxtawra» (٢٠٢٦) * «Kch Ka Dli Shka» (٢٠٢٦) * «Dige Samtet Nemiyam» (٢٠٢٦) * «Dlgir Maba» (٢٠٢٦) * «Kasek Haya» (٢٠٢٦) * «Zakhme Eshgh» (٢٠٢٦) * «Adat» (٢٠٢٦) * «Ashghi Pak» (٢٠٢٦) * «Tanyayi» (٢٠٢٦) * «Atri To» (٢٠٢٦) * «Azab Vojdan» (٢٠٢٦) === تراکە ئینسترۆمێنتالەکان - بێ وکال (Benyamin Shadman) === ==== تاکە تراکەکان (Singles) ==== * «Bo Peshmerga» (٢٠١٧) * «Hevi» (٢٠٢٥) * «Didar» (٢٠٢٥) * «Ashghi Mn» (٢٠٢٥) * «Afsos» (٢٠٢٥) * «Be Hast» (٢٠٢٥) * «Hasrat» (٢٠٢٥) * «Koch» (٢٠٢٥) * «Energy Code» (٢٠٢٥) * «Key Deytawa» (٢٠٢٥) * «To Ra Ke Didam» (٢٠٢٥) * «1001» (٢٠٢٥) * «Hamsafar» (٢٠٢٥) * «Solo Gipsykings» (٢٠٢٥) * «Azari Panhan» (٢٠٢٥) * «Koch 2» (٢٠٢٦) * «Hawar» (٢٠٢٦) * «Dwain Hanasa» (٢٠٢٦) * «Bo Roishti» (٢٠٢٦) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://open.spotify.com/artist/3YZ6gcZZmFuafuFAwGJU6z لاپەڕەی مۆسیقای ئینسترۆمێنتال لە سپۆتیفای (Benyamin Shadman)] * [https://open.spotify.com/artist/0f5QIKyGLim2FN5cGGfJoc لاپەڕەی تێکست و دێکلەمە لە سپۆتیفای (Benyamin Shadman Text)] <nowiki>[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]]</nowiki> <nowiki>[[پۆل:زیندووان]]</nowiki> <nowiki>[[پۆل:خەڵکی سلێمانی]]</nowiki> 0fy6zrisk9lyfs7q1g9kgjkgk0qm61h 1614362 1614361 2026-08-02T11:17:29Z ~2026-42634-24 78180 /* بەستەرە دەرەکییەکان */ 1614362 wikitext text/x-wiki {{سخ-و٧|ئاگاداری=بەڵێ}} {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }}{{زانیاریدانی نووسەر|ناو=بنیامین شادمان|وێنە=|وێنەگرتن=|بنچینە=[[سلێمانی]]، [[ھەرێمی کوردستان]]|چالاکی=نووسەر، شاعیر، ئاوازدانەر، بەرھەمھێنەری مۆسیقا|زمان=[[کوردی]]، [[فارسی]]|ساڵانی چالاکی=٢٠١٢–ئێستا}}'''بنیامین شادمان''' (لەدایکبووی ٢٣ی ئازاری ١٩٩١ لە سلێمانی)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=میدیا |first=گوڵان |سەردێڕ=بنیامین شادمان ..به‌م نزیكانه‌ ( مه‌روا ) بۆ هه‌وادارانی بڵاوده‌كاته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/172611 |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-02 |وێبگە=گوڵان مێدیا |زمان=so}}</ref> نووسەر، شاعیر، ئاوازدانەر و بەرھەمھێنەری مۆسیقای کوردییە. ئەو زیاتر بە بەرھەمە ئەدەبی و شیعرییەکانی دەناسرێت و لە پاڵ ئەمەشدا وەک ژەنیاری گیتار و داڕێژەری تراکە ئینسترۆمێنتالەکان چالاکی دەکات.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-03-20 |سەردێڕ=شادمان به‌م نزیکانه‌ " مه‌روا " بڵاوده‌کاته‌وه‌ |ناونیشان=https://kurdistantv.net/ku/news/66738 |ڕێکەوتی سەردان=2026-08-02 |وێبگە=کوردستان تیڤی (kurdistantv.net) |زمان=ku}}</ref> بینیامین یەکێکە لە دامەزرێنەرانی [[گرووپی مۆسیقای لاوی]] له‌ شاری [[سۆران]].<ref name=":0" /> == دیسکۆگرافی == === بەرھەمەکانی تێکست و دێکلەمە (Benyamin Shadman Text) === ==== ئالبوومەکان ==== * ''Chray Evin'' (٢٠٢٦) * ''Deltange Toam'' (٢٠٢٦) * ''Eshgh'' (٢٠٢٦) * ''Eshgh Dovom'' (٢٠٢٦) ==== تاکە تراکەکان (Singles) ==== * «Yadt Mawa» (٢٠٢٦) * «Lanat 2» (٢٠٢٦) * «Pem Ble» (٢٠٢٦) * «Be Kotayi» (٢٠٢٦) * «Baran» (٢٠٢٦) * «Handek Jar» (٢٠٢٦) * «Madar» (٢٠٢٦) * «Koch» (٢٠٢٦) * «Pesarha» (٢٠٢٦) * «Yadgariakan» (٢٠٢٦) * «Chand Baxtawra» (٢٠٢٦) * «Kch Ka Dli Shka» (٢٠٢٦) * «Dige Samtet Nemiyam» (٢٠٢٦) * «Dlgir Maba» (٢٠٢٦) * «Kasek Haya» (٢٠٢٦) * «Zakhme Eshgh» (٢٠٢٦) * «Adat» (٢٠٢٦) * «Ashghi Pak» (٢٠٢٦) * «Tanyayi» (٢٠٢٦) * «Atri To» (٢٠٢٦) * «Azab Vojdan» (٢٠٢٦) === تراکە ئینسترۆمێنتالەکان - بێ وکال (Benyamin Shadman) === ==== تاکە تراکەکان (Singles) ==== * «Bo Peshmerga» (٢٠١٧) * «Hevi» (٢٠٢٥) * «Didar» (٢٠٢٥) * «Ashghi Mn» (٢٠٢٥) * «Afsos» (٢٠٢٥) * «Be Hast» (٢٠٢٥) * «Hasrat» (٢٠٢٥) * «Koch» (٢٠٢٥) * «Energy Code» (٢٠٢٥) * «Key Deytawa» (٢٠٢٥) * «To Ra Ke Didam» (٢٠٢٥) * «1001» (٢٠٢٥) * «Hamsafar» (٢٠٢٥) * «Solo Gipsykings» (٢٠٢٥) * «Azari Panhan» (٢٠٢٥) * «Koch 2» (٢٠٢٦) * «Hawar» (٢٠٢٦) * «Dwain Hanasa» (٢٠٢٦) * «Bo Roishti» (٢٠٢٦) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://open.spotify.com/artist/3YZ6gcZZmFuafuFAwGJU6z لاپەڕەی مۆسیقای ئینسترۆمێنتال لە سپۆتیفای (Benyamin Shadman)] * [https://open.spotify.com/artist/0f5QIKyGLim2FN5cGGfJoc لاپەڕەی تێکست و دێکلەمە لە سپۆتیفای (Benyamin Shadman Text)] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] 9rs46xpn5zt2lsjq38qi6b25po7v6tv 0 298719 1614226 1608133 2026-08-01T21:10:24Z SakuraBot 51806 بۆت:چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان-> ڕێکخستنی پیتی (ي/ك)ی عەرەبی بۆ (ی/ک)ی کوردی 1614226 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{For|پێڕستی ھەموو ئەو ئاڵایانەی لەلایەن نەرویژ یان دابەشکردنەکانییەوە بەکاردەھێنرێن|List of Norwegian flags}} {{Use dmy dates|date=September 2025}} {{Infobox flag | Name = شانشینی نەرویژ | Article = | Image = Flag of Norway.svg | Nickname = | Morenicks = | Use = 111100 | Symbol = {{FIAV|111100}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Vertical normal}} {{FIAV|Mirror}} | Proportion = ٨:١١ | Adoption = {{start date and age|1821|7|13|df=yes}} | Design = پاشبنەمایەکی سوور کە [[خاچی نۆردیک]]ی [[شینی تۆخ (ڕەنگ)|شینی تۆخی]] چوارچێوە [[سپی]] تێدایە کە دەگاتە لێوارەکان؛ بەشە ستوونییەکەی خاچەکە بۆ لای دارئاڵاکە (لای چەپ) کێشراوە. | Designer = [[فرێدریک مێڵتزەر]] | Image2 = Flag of Norway, state.svg | Noborder2 = yes | Use2 = 011011 | Symbol2 = {{FIAV|011011}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Mirror}} | Proportion2 = ١٦:٢٧ | Imagetext3 = ''ئاڵای پاشایەتیی نەرویژ (١٩٠٥–ئێستا)'' <br />''ئاڵای نەرویژ ([[سەدەکانی ناوەڕاست]])'' | Image3 = Kongeflagget.svg | Nickname3 = {{lang|no|[[Royal Standard of Norway|Kongeflagget]]}} ("ئاڵای پاشا") <br />"ئاڵای پاشایەتیی دێرین" (١٩٠٥) | Use3 = پچڕپچڕ لە سەدەی ١٣ەم – ١٨ەم ([[شانشینی نەرویژ (٨٧٢–١٣٩٧)|کایەی نەرویژ]]، [[یەکێتیی کالمار]]، [[دانمارک-نەرویژ]]) <br />١٩٠٥–ئێستا ([[شانشینی نەرویژ]]) | Symbol3 = {{FIAV|normal}} {{FIAV|Mirror}} | Proportion3 = ٨:١١ | Adoption3 = {{start date and age|1905|11|15|df=yes}} | Design3 = [[نیشانەی دەوڵەتی نەرویژ]] لە شێوەی پانکاردا کە تێیدا شێرێکی زێڕین تەورێکی بەدەستەوەیە لەسەر پاشبنەمایەکی سوور. | Designer3 = جۆراوجۆر (ئاندەرس تیسێت، [[ئەیلیف پێتەرسێن]]، [[ئەنجومەنی وەزیرانی میشێلسێن|ئەنجومەنی وەزیرانی نەرویژ]]) }} [[ئاڵای نەتەوەیی|ئاڵای نەتەوەییی]] [[نەرویژ]] ({{langx|nb|Norges flagg}}; {{langx|nn|Noregs flagg}}; {{literal translation|ئاڵای نەرویژ}}) پێکھاتووە لە پاشبنەمایەکی سوور لەگەڵ [[خاچی نۆردیک|خاچێکی سکاندیناڤی]]ی شینی دەریایی کە چوارچێوەیەکی سپیی ھەیە و دەگاتە لێوارەکانی ئاڵاکە؛ بەشە ستوونییەکەی خاچەکە بۆ لای دارئاڵاکە کێشراوە بە شێوازی {{lang|da|Dannebrog}}، کە [[ئاڵای دانمارک]]ە.<ref name="Andrew Evans">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9_GfdBAASUQC&q=iceland+flag+christianity&pg=PA27 |نووسەر=Andrew Evans |سەردێڕ=Iceland |ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Bradt |ژپنک=٩٧٨١٨٤١٦٢٢١٥٦|وتەگێڕانەوە=Legend states that a red cloth with the white cross simply fell from the sky in the middle of the 13th-century Battle of Valdemar, after which the Danes were victorious. As a badge of divine right, Denmark flew its cross in the other Scandinavian countries it ruled and as each nation gained independence, they incorporated the Christian symbol.|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230427161855/https://books.google.com/books?id=9_GfdBAASUQC&q=iceland+flag+christianity&pg=PA27 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == مێژوو == {{see also|ئاڵای پاشایەتیی نەرویژ}} {{see also|پێڕستی پێشنیارەکانی ئاڵای نەتەوەیی#نەرویژ}} [[File:Nordisk konge til hest i Ernst von Kirchbergs Mecklenburgske Rimkrønike.png|thumb|وێناکردنێک کە لە بنەڕەتدا دەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی ١٣٧٠ بۆ پاشایەکی نۆردیک کە ھێما و نیشانە مێژووییەکانی دانمارک، نەرویژ، و سوێدی بەدەستەوەیە.]] [[File:Det første norske flagget i 1814.PNG|thumb|یەکەم ئاڵای جەنگیی نەرویژی سەربەخۆ، کە لە ٢٧ی شوباتی ١٨١٤ ناسێندرا، و لە ٧ی ئازاری ١٨١٥ بە ئاڵایەکی جەنگیی ھاوبەش بۆ سوێد و نەرویژ جێگەی گیرایەوە.]] [[File:Norge-Unionsflagg-1844.svg|thumb|{{FIAV|historical}} ئاڵای نەتەوەیی و بازرگانیی نەرویژ (١٨٤٤–١٨٩٩)، لەگەڵ [[نیشانەی یەکێتیی نەرویژ و سوێد|نیشانەی یەکێتیی سوێد-نەرویژ]]، کە بە ''"زەڵاتەی ماسی"'' ناسرابوو.]] [[File:Paris_expo_1937.jpg|thumb|ئاڵای نەتەوەییی نەرویژ لە کاتی پێشانگای جیھانی لە پاریس (١٩٣٧).]] زەحمەتە دیاری بکرێت کە سەرەتاییترین ئاڵای [[نەرویژ]] چۆن بووە. لە سەردەمە دێرینەکاندا وڵاتان ئاڵایان ھەڵنەدەدا. پاشاکان و فەرمانڕەواکانی تر ئاڵایان ھەڵدەدا، بەتایبەتی لە کاتی شەڕدا. [[سانت ئۆلاڤ]] مارێکی لەناو نیشانەیەکی سپیدا لە [[شەڕی نێسجار]] بەکارھێنا. پێش ئەوە قەلەڕەش یان ئەژدیھا بەکاردەھێنرا. [[ماگنوسی باش]] ھەمان نیشانەی سانت ئۆلاڤی بەکارھێنا. [[ھارالد ھاردرادە]] [[ئاڵای قەلەڕەش]]ی بەکارھێنا. ئەم ئاڵایە لەلایەن سەرکردەکانی جیاوازی [[ڤایکینگ]] و فەرمانڕەواکانی تری سکاندیناڤیا لە سەدەکانی ٩ەم، ١٠ەم، و ١١ەمی زایینی بەکاردەھێنرا. [[ئینگی یەکەمی نەرویژ|ئینگی]] شێرێکی سووری لەسەر زێڕ بەکارھێنا. [[سڤێرێی نەرویژ|سڤێرێ]] ھەڵۆیەکی لە زێڕ و سووردا بەکارھێنا. کۆنترین ئاڵای زانراو کە بتوانرێت وەک ئاڵای نەتەوەییی نەرویژ وەسف بکرێت ئەوەیە کە ئەمڕۆ وەک [[ئاڵای پاشایەتیی نەرویژ|ئاڵای پاشایەتی]] بەکاردەھێنرێت. [[ئەیریکی دووەمی نەرویژ|ئەیریک ماگنوسۆن]] ئاڵایەکی بەکارھێنا کە وەسف دەکرێت بە شێرێکی زێڕین بە تەور و تاجێکەوە لەسەر ڕەنگی سوور لە ساڵی ١٢٨٠ەوە و ئەمە لەو کاتەوە بە شێوەیەکی ڕێکخراو ئاڵای پاشای نەرویژ بوو و بەوەش بووە ئاڵای نەرویژیش. ئاڵاکە لەسەر بنەمای [[نیشانەی دەوڵەتی نەرویژ|نیشانەی دەوڵەت]] دروست کراوە و لە بنەڕەتدا تەنیا ئاڵایەک بوو بۆ فەرمانڕەوای نەرویژ (وەک چۆن ئەمڕۆش وایە). دواتر لەسەر کەشتییەکان و قەڵاکانیش بەکارھێنرا تا وردە وردە لە سەدەکانی ١٧ەم و ١٨ەمدا نەما. کۆنترین وێناکردنی دڵنیای لەسەر مۆری دوچێس ئینگیبۆرگ (Ingebjørg)ە لە ساڵی ١٣١٨. لە دەوروبەری ساڵی ١٥٠٠ بوو بە نەریت کە کەشتییەکان ئاڵای وڵاتی خۆیان ھەڵبکەن بۆ ناسینەوەی نەتەوەکەیان. ئاڵایەکی سوور لەگەڵ شێری زێڕین و ڕمە تەورێکی (halberd) زیوین وەک ئاڵای نەرویژ لە کتێبێکی ئاڵای ھۆڵەندیدا لە نێوان ساڵانی ١٦٦٩ بۆ ١٦٧٠ وێنا کراوە.<ref>Munksgaard, Jan Henrik (2012): "Flagget − Et nasjonal symbol blir til". ''Årbok'' Vest-Agder-museet, Kristiansand, p.15</ref> لانی کەم تا کۆتایییەکانی ١٦٩٨ پانکاری شێرەکە بەسەر [[قەڵای ئاکەرشوس]]دا ھەڵدەکرا. "شێری نەرویژی" لە ساڵی ١٦٤١ خرایە ناو ڕەنگەکانی ھەموو فەوجەکانی نەرویژەوە. لە ساڵی ١٧٤٨ مەرسومێک ڕایگەیاند کە [[ئاڵای دانمارک|دانێبرۆگ]] (Dannebrog) دەبێت تەنیا ئاڵای یاساییی بازرگانی بێت. لە نزیکەی سەدەی ١٦ەمەوە تا ١٨١٤، نەرویژ ھەمان ئاڵای دانمارکی بەکاردەھێنا، چونکە لەگەڵ ئەو وڵاتەدا لە [[دانمارک-نەرویژ|یەکێتیدا بوو]]. لە ساڵی ١٨١٤ نەرویژی سەربەخۆ ئاڵای دانمارکی لەگەڵ شێری نەرویژی لە [[زاراوەکانی ئاڵا|کانتۆن]] یان چوارگۆشەی سەرەوەی لای دارئاڵاکە پەسەند کرد. ئەم ئاڵایە وەک ئاڵای دەوڵەت و جەنگ تا ساڵی ١٨١٥ و وەک ئاڵای بازرگانی تا ساڵی ١٨٢١ لە بەکارھێناندا بوو. دواتر لە ساڵی ١٨١٤ نەرویژ لەگەڵ [[یەکێتیی نێوان سوێد و نەرویژ|سوێد]] یەکیگرت، و لە ٧ی ئازاری ١٨١٥ ئاڵایەکی جەنگیی ھاوبەش بۆ ھەردوو دەوڵەت لە ڕێگەی فەرمانی پاشایەتییەوە لە ئەنجومەن ناسێندرا، کە [[ئاڵای سوێد|ئاڵای سوێد]] بوو بە خاچێکی سپییەوە لەسەر پاشبنەمایەکی سوور لە کانتۆنە چوارگۆشەکەدا. ھەمان دیزاین لە ئاڵایەکی لاکێشەییدا وەک ئاڵایەکی بازرگانیی جێگرەوە لە ساڵی ١٨١٨ ناسێندرا، بۆ بەکارھێنان لە ئاوە دوورەکاندا، واتە لە باشووری [[کەیپ فینیستێر]] لە ئیسپانیا.<ref>Munksgaard, Jan Henrik (2012): "Flagget − Et nasjonal symbol blir til". ''Årbok'' Vest-Agder-museet, Kristiansand, pp. 76–80</ref> ئاڵای ئێستای نەرویژ لە ساڵی ١٨٢١ لەلایەن [[فرێدریک مێڵتزەر]]، ئەندامی پەرلەمان ([[ستۆرتینگ]])ەوە دیزاین کراوە. لەلایەن ھەردوو ئەنجومەنەکەی ستۆرتینگەوە لە ١١ و ١٦ی ئایار پەسەند کرا. بەڵام، پاشا ڕەتیکردەوە واژوو لەسەر یاسای ئاڵاکە بکات، بەڵام دیزاینەکەی بۆ بەکارھێنانی مەدەنی لە ڕێگەی فەرمانی پاشایەتییەوە لە ئەنجومەن لە ١٣ی تەممووزی ١٨٢١ پەسەند کرد. دەستووری ساڵی ١٨١٤ بە ڕوونی ڕایگەیاندبوو کە ئاڵای جەنگ دەبێت ئاڵای یەکێتی بێت، بۆیە ئاڵا ھاوبەشەکە (سوێدی لەگەڵ کانتۆنێک کە ئاماژەیە بۆ نەرویژ) لەلایەن سوپا و ھێزە دەریایییەکانی ھەردوو دەوڵەتەوە تا ساڵی ١٨٤٤ بەکارھێنرا. {{gallery |mode=nolines |whitebg=y |height=100 |align=center | title= چەند پێشنیارێک بۆ ئاڵای نەرویژ (١٨٢١)<ref name="Stortinget">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.stortinget.no/nn/om-stortinget/Historikk/det-norske-flagg/Kronologi/1821/ |سەردێڕ=Historikk det Norske flagg Kronologi 1821 |ئیش=Stortinget |ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220518170852/https://www.stortinget.no/nn/om-stortinget/Historikk/det-norske-flagg/Kronologi/1821/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |File:Norway flag 1821 proposal 1.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ١ |File:Norway flag 1821 proposal 2.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ٢ |File:Flag of Norway.svg|پێشنیاری ٣ (ھەڵبژێردراو) |File:Norway flag 1821 proposal 6.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ٦ |File:Norway flag 1821 proposal 7.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ٧ |File:Norway flag 1821 proposal 8.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ٨ |File:Norway flag 1821 proposal 10.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ١٠ |File:Norway flag 1821 proposal 11-A.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ١١ (A) |File:Norway flag 1821 proposal 11-B.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ١١ (B) |File:Norway flag 1821 proposal 11-C.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ١١ (C) |File:Norway flag 1821 proposal 12.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ١٢ |File:Norway flag 1821 proposal 13.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ١٣ |File:Norway flag 1821 proposal 14.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ١٤ |File:Norway flag 1821 proposal 15.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ١٥ |File:Norway flag 1821 proposal 16.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ١٦ |File:Norway flag 1821 proposal 18.svg|{{FIAV|proposal}} پێشنیاری ١٨ }} تا ساڵی ١٨٣٨ ئاڵای نەرویژی تەنیا لە ئاوەکانی باکوور بەکاردەھێنرا، واتە ئاوەکانی باکووری [[کەیپ فینیستێر]]، چونکە نەرویژ ھیچ پەیماننامەیەکی لەگەڵ [[چەتەکانی دەریای بەربەری]]ی باکووری ئەفریقا نەبوو و دەبوو بۆ پاراستنی خۆی ئاڵای سوێدی یان یەکێتی ھەڵبدات. لە ساڵی ١٨٤٤ [[نیشانەی یەکێتیی نەرویژ و سوێد|نیشانەیەکی یەکێتی]] کە ڕەنگەکانی نەرویژی و سوێدی تێکەڵ دەکرد، لە لای دارئاڵای ئاڵای ھەردوو وڵاتەکە دانرا. نیشانەکە بە گاڵتەجاڕی یان بۆ کەمکردنەوە بە {{lang|no|Sildesalaten}} ('زەڵاتەی ماسی') ناودەبرا بەھۆی تێکەڵاویی ڕەنگەکانی و لێکچوونی لەگەڵ خواردنێکی باوی سەر مێزی نانی بەیانیی ھەردوو وڵاتەکە. لە سەرەتادا، ئاڵای یەکێتی لە نەرویژ بەناوبانگ بوو، چونکە بە ڕوونی ئاماژەی بە پێگەی یەکسانی ھەردوو دەوڵەتە یەکگرتووەکە دەکرد. کاتێک یەکێتییەکە لەگەڵ سوێد کەمتر بەناوبانگ بوو، پەرلەمانی نەرویژ لە ساڵی ١٨٩٨ نیشانەی یەکێتییەکەی لە ئاڵای نەتەوەیی (بازرگانی) و دەوڵەت ھەڵوەشاندەوە. ھەرچەندە یاساکە لەلایەن پاشاوە پەسەند نەکرا، بەڵام جێبەجێ کرا چونکە لەلایەن سێ ستۆرتینگی یەک لە دوای یەکەوە پەسەند کرابوو. ئاڵا "پاک"ەکە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٨٩٩ ھەڵدرا، بەڵام نیشانەی یەکێتییەکە دەبوو لە ئاڵای جەنگدا بمێنێتەوە. دوای ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتییەکە، نیشانەکە لە ئاڵای ھێزی دەریاییش لە ٩ی حوزەیرانی ١٩٠٥ لادرا. سوێد لە ھەموو ئاڵاکاندا تا ١ی تشرینی دووەمی ١٩٠٥ ھێشتییەوە. == یاساکانی پەیوەست بە ئاڵا == یاسای ئاڵای نەرویژیی ساڵی ١٨٩٨<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lovdata.no/cgi-wift/ldles?doc=/all/nl-18981210-001.html |سەردێڕ=LOV 1898-12-10 nr 01: Lov om Norges Flag |بڵاوکەرەوە=Lovdata.no |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150406124437/https://www.lovdata.no/cgi-wift/ldles?doc=/all/nl-18981210-001.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شێوەی دەرکەوتنی ئاڵاکانی بازرگانی و دەوڵەت و بەکارھێنانیان لەلایەن کەشتییە بازرگانییەکان، گومرگ و کەشتییەکانی پۆستە دیاری دەکات. ڕێنمایییەکانی ئاڵای ساڵی ١٩٢٧<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lovdata.no/for/sf/ud/xd-19271021-9733.html |سەردێڕ=FOR 1927-10-21 nr 9733: Forskrift angående bruk av statsflagget og handelsflagget |بڵاوکەرەوە=Lovdata.no |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130819154132/http://www.lovdata.no/for/sf/ud/xd-19271021-9733.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> زیاتر وەسفی بەکارھێنانی ئاڵای دەوڵەت لەسەر موڵک و ماڵی دەوڵەت و لە پشووە نەتەوەیییەکاندا دەکات. ڕێنمایییەکانی ئاڵا ھەروەھا ئەو کاتەی ڕۆژ وەسف دەکەن کە دەبێت ئاڵاکەی تێدا بەرزبکرێتەوە و دابەزێنرێت. لە مانگی ئازارەوە تا تشرینی یەکەم دەبێت ئاڵاکە لە کاتژمێر ٠٨:٠٠ بەرزبکرێتەوە. لە تشرینی دووەمەوە تا شوبات دەبێت لە کاتژمێر ٠٩:٠٠ بەرزبکرێتەوە. ئاڵاکە لە کاتی خۆرئاوابووندا دادەبەزێنرێت، بەڵام نابێت لە کاتژمێر ٢١:٠٠ درەنگتر بێت، تەنانەت ئەگەر خۆرئاوابوون لەوە درەنگتر بێت. لە پارێزگاکانی باکووری [[نۆردلاند]] و [[ترۆمس]] ئاڵاکە لە نێوان کاتژمێر ١٠:٠٠ و ١٥:٠٠ لە تشرینی دووەمەوە تا شوبات ھەڵدەکرێت. ئەم ڕێسایانە بۆ بەکارھێنانی تایبەتیی ئاڵاکە جێبەجێ نابن، بەڵام بەگشتی لەلایەن ھەموو ھاووڵاتییانەوە ڕەچاو دەکرێن. ھەروەھا ڕێسای نووسراو ھەیە بۆ چۆنیەتیی پێچانەوەی دروستی ئاڵاکە، بۆ ئەوەی نەھێڵرێت بەر زەوی بکەوێت، و سەرەڕای ئەوەش ڕێسایەکی نەنووسراو ھەیە کە نابێت لەسەر جەستە لە خوار کەمەرەوە لەبەر بکرێت. لە ساڵی ١٩٣٣ەوە، تەنیا ڕێگە بە ھەڵکردنی ئاڵاکانی نەرویژ، گەلی [[سامییەکان|سامی]] یان ئاڵا فەرمییە ناوخۆیییەکان لەسەر بینای شارەوانییەکان دەدرا. لە ساڵی ٢٠١٤ەوە، شارەوانییەکان دەیانتوانی ئاڵایەکی جیاواز ھەڵبکەن ئەگەر بۆنەیەک لە بیناکەدا پەیوەندیی بەوەوە ھەبوایە. لە ساڵی ٢٠٢١، پەیوەست بە سنووردارکردنەکانی کۆبوونەوەی بەکۆمەڵ بەھۆی [[کۆڤید-١٩|کۆڤید-١٩ەوە]]، حکومەت پێشنیاری گونجاندنی یاساکانی کرد بۆ ئەوەی شارەوانییەکان پێویست نەکات بۆنەیەک ڕێکبخەن تەنیا بۆ ھەڵکردنی ئاڵایەک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=moderniseringsdepartementet|یەکەم=Kommunal-og|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Prop. 105 L (2020–2021)|ناونیشان=https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/prop.-105-l-20202021/id2838013/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Regjeringen.no|زمان=no|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210510144533/https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/prop.-105-l-20202021/id2838013/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == نەخشەکانی دروستکردن == {{Multiple image | total_width = 750 | image1 = Flag of Norway (construction sheet).svg | alt1 = ئاڵای نەتەوەیی و بازرگانی (نەخشەی دروستکردن) | caption1 = ئاڵای نەتەوەیی و بازرگانی | image2 = Flag of Norway - state and war (construction sheet).svg | alt2 = ئاڵای دەوڵەت و جەنگ (نەخشەی دروستکردن) | caption2 = ئاڵای دەوڵەت و جەنگ | align = center }} ڕێژەی قەبارەی ئاڵای نەتەوەیی ١٦:٢٢ (بەرزی (پانی) بۆ درێژی)ە، کە توخمە ڕەنگاوڕەنگەکانی پانییان ٦:١:٢:١:٦ و درێژییان ٦:١:٢:١:١٢یە. ڕێژەی قەبارەی ئاڵای دەوڵەت ١٦:٢٧ە، یان بە ستوونی ٦:١:٢:١:٦ و بە ئاسۆیی ٦:١:٢:١:٦:١١یە. یاسای پەیوەست بە ئاڵای نەرویژ لەلایەن [[وەزارەتی دەرەوە (نەرویژ)|وەزارەتی دەرەوە]]وە ڕەنگەکان بە سووری تۆخ و شینی تۆخ ({{lang|no|“høirødt” og “mørkeblåt”}}) و سپی پێناسە دەکات، بەبێ ئاماژەدان بە سیستەمێکی ڕەنگی دیاریکراو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1898-12-10-1 |سەردێڕ=Lov om Norges Flag [flaggloven] |بڵاوکەرەوە=[[Lovdata]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170322071217/https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1898-12-10-1 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەرھەمھێنەرانی ئاڵا بەگشتی ڕەنگی سووری ٢٠٠ و ڕەنگی شینی ٢٨١ لە سیستەمی گونجاندنی ڕەنگی [[پانتۆن]] بەکاردەھێنن<ref name="aftenposten">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aftenposten.no/verden/i/wEb4pG/norske-flaggprodusenter-ud-anbefaler-feil-farger-i-det-norske-flagget |سەردێڕ=UD og norske flaggprodusenter krangler om dette er det riktige norske flagget |ئیش=[[Aftenposten]] |ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220628232055/https://www.aftenposten.no/verden/i/wEb4pG/norske-flaggprodusenter-ud-anbefaler-feil-farger-i-det-norske-flagget |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> (تێبینی ئەوە بکە کە ھیچ پاشگرێک لەم بەھایانەی <bdi>PMS</bdi> دا دیاری نەکراوە، چونکە بەگشتی وەشانی <bdi>C</bdi>ی ڕووپۆشکراو گریمانە دەکرێت). ئەم ڕەنگانە بۆ ئاڵای نەرویژ ھەروەھا لە لاپەڕە ٧٩ی بڵاوکراوەی ''ڕێبەری ئاڵاکان و سرودەکان، لەندەن ٢٠١٢'' پێناسە کراون، و بۆ یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی لەندەنی ٢٠١٢ بەکارھێنراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://library.olympic.org/Default/doc/SYRACUSE/34593/flags-and-anthems-manual-london-2012-spp-final-version-london-organising-committee-of-the-olympic-ga |سەردێڕ=Flags and anthems manual London 2012 : SPP final version |بڵاوکەرەوە=[[London Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games]] |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171213010255/https://library.olympic.org/Default/doc/SYRACUSE/34593/flags-and-anthems-manual-london-2012-spp-final-version-london-organising-committee-of-the-olympic-ga |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کۆمەڵەی (Oslo Orlogsforening) ھەروەھا پانتۆن ٢٠٠ و ٢٨١ دیاری دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://osloof.org/flagget/flagget.htm |سەردێڕ=Flagget vårt |نووسەر=<!--Not stated--> |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Oslo Orlogsforening |ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190926163953/https://osloof.org/flagget/flagget.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەرھەمھێنەری ئاڵا (Langkilde & Søn) تەنانەت ئاماژە بە پانتۆن ٢٠٠ دەکات وەک "سووری نەرویژی" و پانتۆن ٢٨١ وەک "شینی نەرویژی".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.langkilde-flagg.no/norske-flaggregler/ |سەردێڕ=Norske flaggregler |وێبگە=www.langkilde-flagg.no |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190926163949/https://www.langkilde-flagg.no/norske-flaggregler/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢١ەوە، [[ئەنجومەنی نۆردیک]] ھەروەھا پانتۆن ٢٠٠ و ٢٨١ دیاری دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.norden.org/en/information/norwegian-flag |سەردێڕ=The Norwegian flag &#124; Nordic cooperation |وێبگە=www.norden.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211009231257/https://www.norden.org/en/information/norwegian-flag |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرچاوەکانی تر ڕەنگی جیاوازیان بۆ سوور و شین دیاری کردووە پەیوەست بە سیستەمی گونجاندنی ڕەنگی پانتۆن (<bdi>PMS</bdi>). لە بەڵگەنامەیەکدا لەسەر ماڵپەڕەکانی حکومەتی نەرویژ، ڕەنگی سوور وەک "<bdi>Pantone 032 U</bdi>" و شینەکە وەک "<bdi>Pantone 281 U</bdi>" پێناسە کراوە.<ref>Regjeringen.no https://www.regjeringen.no/no/dokumentarkiv/stoltenberg-ii/ud/Lover-og-regler/Reglement/2006/instruks_for_utenrikstjenesten/13/id260737/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180415191148/https://www.regjeringen.no/no/dokumentarkiv/stoltenberg-ii/ud/Lover-og-regler/Reglement/2006/instruks_for_utenrikstjenesten/13/id260737/ |date=15 April 2018 }}</ref> بەڵام، بەرھەمھێنەرانی ئاڵای نەرویژ پێیان وایە ئەم ڕەنگە سوورە نادروستە، و گلەیییان کردووە کە دەوڵەتی نەرویژ شتێک بڵاودەکاتەوە کە ئەوان وەک زانیاریی ھەڵە دەیبینن. بۆ نموونە، مشتومڕی ئەوە کراوە کە پاشگرەکانی پانتۆن (وەک <bdi>C</bdi> و <bdi>U</bdi>) تەنیا بۆ چاپکردن لەسەر کاغەز گونجاون، و بەمجۆرە نابێت بۆ دیاریکردنی ڕەنگەکانی ئاڵا بەکاربھێنرێن.<ref name="flaggfabrikk-1"/> دەسەڵاتدارانی نەرویژ لەو کاتەوە ڕوونیان کردووەتەوە کە ڕەنگەکان تەنیا پێشنیارێکی ناوخۆیی بوون کە بەتایبەتی بۆ [[چاپکردنی سکرین|چاپکردنی سیتک]] (<bdi>silkscreen printing</bdi>) دانرابوون، و پێناسەیەکی یاسایی نین، و لەو کاتەشەوە پێشنیارەکەیان کشاندووەتەوە.<ref name="flaggfabrikk-1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.flaggfabrikk.no/flagg-og-vimpler/fargene-i-det-norske-flagget/ |سەردێڕ=Fargene i det Norske flagget {{!}} Flaggfabrikken a.s |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201128021930/https://www.flaggfabrikk.no/flagg-og-vimpler/fargene-i-det-norske-flagget/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[کۆمەڵەی ئاڵای نۆردیک]] لە ئێستادا ڕەنگی سوور وەک <bdi>PMS 186</bdi> و شینەکە وەک <bdi>PMS 287</bdi> پێناسە دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://nordicflagsociety.org/wp-content/uploads/2016/09/Norway.pdf |سەردێڕ=Norway |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[Nordic Flag Society]] |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201112010721/https://nordicflagsociety.org/wp-content/uploads/2016/09/Norway.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەنجومەنی نۆردیک پێشتر ڕەنگەکانی خۆیان دەگەڕاندەوە بۆ ئەم سەرچاوەیە بەڵام ڕەنگی سووری وەک "<bdi>Pantone 186 C</bdi>" پێناسە کردبوو (تێبینی پاشگری <bdi>C</bdi> بکە) لەکاتێکدا شینەکە ھاوشێوەی سەرچاوەکە بوو ("<bdi>Pantone 287</bdi>").<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.norden.org/en/information/norwegian-flag |سەردێڕ=The Norwegian flag |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[Nordic Council]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191207214957/https://www.norden.org/en/information/norwegian-flag |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەڵام لە ساڵی ٢٠١٠دا ھەمان ماڵپەڕ ڕەنگی شینی وەک "<bdi>Pantone 301</bdi>" پێناسە کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://www.norden.org/en/the-nordic-region/the-nordic-flags/norways-flag/ |سەردێڕ=Norges flag |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[Nordic Council]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101107155405/http://www.norden.org/en/the-nordic-region/the-nordic-flags/norways-flag/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٢٥ی نیسانی ٢٠١٨دا، وەزیری دەرەوەی نەرویژ پێشنیاری کرد کە بەرھەمھێنەرانی ئاڵای نەرویژ دەستپێشخەری بکەن بۆ پێکھێنانی ستانداردێکی تەکنیکی کە ڕێنمایییەک وەسف بکات لەسەر ئەوەی چ ڕەنگێک لە ئاڵای نەرویژدا بەکاربھێنرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.regjeringen.no/no/dokumentarkiv/regjeringen-solberg/aktuelt-regjeringen-solberg/ud/dialog_stortinget/stortinget_svar/2018/svar_flagg/id2599490/ |سەردێڕ=Svar på spørsmål om fargen på det norske flagget |ڕێکەوت=٢٥ی نیسانی ٢٠١٨|وێبگە=Regjeringen.no |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220628231450/https://www.regjeringen.no/no/dokumentarkiv/regjeringen-solberg/aktuelt-regjeringen-solberg/ud/dialog_stortinget/stortinget_svar/2018/svar_flagg/id2599490/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھاوشێوەی ئەوەی [[ئاڵای دانمارک#وەسف|لە دانمارک کراوە]].<ref>Dansk Standard DS 359:2005</ref> جەخت لەوە کرایەوە کە ئەوە ڕەنگی بەرھەمە کۆتایییەکەیە کە گرنگە، و ئەمە لەوانەیە ببێتە ھۆی ئەوەی کە ڕێبەرەکە کۆدی ڕەنگی جیاواز بۆ قوماش، کاغەز و بەکارھێنانی وێب وەسف بکات. بەھۆی شێوازە زۆر جیاوازەکانی بەرھەمھێنانەوەی ڕەنگەکان لەسەر ئاڵا فیزیکییەکان بەراورد بە پیشاندانە دیجیتاڵییەکان (بە بەکارھێنانی [[ڕەنگەکانی وێب]])، لە ڕووی سروشتییەوە ھیچ ھاوتایەکی تەواوی <bdi>RGB</bdi> بۆ ڕەنگەکانی پانتۆن بوونی نییە. بەڵام، دەکرێت بە نزیکەییەکی باش بگەیەنرێت بە پەیڕەوکردنی وەرگێڕانی فەرمی بۆ ڕەنگەکانی وێب لە ڕێبەری فۆرمولەی پانتۆندا. لەگەڵ ستانداردی دیفاکتۆ کە لەلایەن بەرھەمھێنەرانی ئاڵای نەرویژەوە بەکاردەھێنرێت کە بریتییە لە <bdi>PMS 200</bdi> و <bdi>281</bdi>، ڕەنگە وێبە گونجاوەکان بە بەکارھێنانی سیستەمی گونجاندنی فەرمیی پانتۆن بریتین لە {{mono|<bdi>#BA0C2F</bdi>}} بۆ <bdi>PMS 200</bdi> (سووری تۆخ)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pantone.com/color-finder/200-C |سەردێڕ=PANTONE® 200 C – Find a Pantone Color &#124; Quick Online Color Tool |بڵاوکەرەوە=[[Pantone]] |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210716005916/https://www.pantone.com/color-finder/200-C |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و {{mono|<bdi>#00205B</bdi>}} بۆ <bdi>PMS 281</bdi> (شینی تۆخ).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pantone.com/color-finder/281-C |سەردێڕ=PANTONE® 281 C – Find a Pantone Color &#124; Quick Online Color Tool |بڵاوکەرەوە=[[Pantone]] |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210716084210/https://www.pantone.com/color-finder/281-C |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {| class="wikitable" width=60% style="text-align:center;" |- ! [[File:Flag of Norway.svg|40px]]<br>نەخشەی ڕەنگەکان ! ! style="background:#003698; width:100px; color:white;"| شین ! style="background:#D21034; width:100px; color:white;"| سوور ! style="background:#FFFFFF; width:100px; color:black;"| سپی |- | [[پانتۆن]] || <bdi>287 C</bdi> || <bdi>186 C</bdi> || سپی |- | [[ستانداردی ڕەنگی ڕال|RAL]] || <bdi>5002</bdi> || <bdi>3024</bdi> || <bdi>9016</bdi> |- | [[مۆدێلی ڕەنگی سی ئێم وای کەی|CMYK]] || <bdi>100, 83, 16, 5</bdi> || <bdi>11, 100, 85, 2</bdi> || <bdi>0-0-0-0</bdi> |- | [[ڕەنگەکانی وێب|HEX]] | <bdi>#003698</bdi> | <bdi>#D21034</bdi> | <bdi>#FFFFFF</bdi> |- | [[مۆدێلی ڕەنگی ئاڕ جی بی|RGB]] | <bdi>0, 54, 152</bdi> | <bdi>210, 16, 52</bdi> | <bdi>255-255-255</bdi> |} == نەریتەکانی پەیوەست بە ئاڵا == {{Listen | filename = Flaggappell.wav | title = {{lang|no|Flaggappell|nocat=y}} | description = ئاوازێکی بۆڕی بۆ بەرزکردنەوە و دابەزاندنی ئاڵاکە | type = music }} === مۆسیقا لەکاتی بەرزکردنەوە (ھەڵکردن) یان دابەزاندنی ئاڵاکە === کاتێک ئاڵای نەرویژ لە بۆنە ئاھەنگی یان فەرمییەکاندا بەرز دەکرێتەوە، ھەڵکردنەکە زۆرجار لەگەڵ ئاوازێکی بۆڕی، فەنفار، یان سرودی نەتەوەیی ([[Ja, vi elsker]]) دەبێت. بۆ بەکارھێنانی مەدەنی لە بۆنە فەرمییەکاندا، ھیچ ڕێسایەکی نووسراو سەبارەت بەمە نییە. ھێزە چەکدارەکانی نەرویژ ئاوازێکی یەکگرتوویان بۆ بەرزکردنەوە و دابەزاندنی ئاڵاکە ھەیە، کە بە {{lang|no|flaggappell}} ('سەرنج بۆ ئاڵا') ناسراوە ''(بڕوانە ئاوازەکانی بۆڕیی سوپای نەرویژ).'' === یاساکانی ھەڵسوکەوت لەکاتی بەرزکردنەوە و دابەزاندنی ئاڵا === بەپێی یاسای نەرویژ و ھەروەھا بەکارھێنانی باو، ئاڵای دەوڵەتە سەروەرەکانی تر دەبێت ھەمان ڕێزی ئاڵای نەرویژیان لێ بگیرێت. بۆ ھاووڵاتییانی مەدەنی و فەرمانبەرانی حکومەت کە جلوبەرگی فەرمییان لەبەردا نییە، ھیچ ئاماژەیەکی فەرمیی دەست (بۆ نموونە دانانی دەست لەسەر دڵ لە ئەمریکا؛ بڕوانە [[کۆدی ئاڵای ئەمریکا]]) نییە کە پێویست بێت ئەنجام بدرێت. بەڵام بەگشتی لەسەر ئەوە ڕێککەوتوون کە لەکاتی بەرزکردنەوە یان دابەزاندنی ئاڵاکەدا، ھاووڵاتییانی مەدەنی دەبێت بە شێوەیەکی ڕێزدارانە ھەڵسوکەوت بکەن بە ڕووتێکردنی ئاڵاکە و وەستان بە بێدەنگی، ڕێک و بێ جووڵە. پیاوان دەبێت سەریان ڕووت بێت (مەگەر ھۆکاری ئایینی، پزیشکی، یان کەشوھەوا ھەبێت بۆ داپۆشینی سەر). ھەموو کارمەندانی حکومەت کە جلوبەرگی فەرمییان لەبەردایە (بۆ نموونە: پۆلیسی ھاتوچۆی شارەوانی، پۆلیس، کارمەندانی گومرگ، پاسەوانانی زیندان، فڕۆکەوانانی دەریایی، کارمەندانی ھێزە چەکدارەکان) پەیڕەوی لە ڕێنمایییەکانی ھێزە چەکدارەکانی نەرویژ دەکەن لەکاتی بەرزکردنەوە یان دابەزاندنی ئاڵاکە. ڕێنمایییەکان دیاری دەکەن کە لەکاتی بینینی بەرزکردنەوە یان دابەزاندنی ئاڵاکە، یان بیستنی ئاوازی بۆڕییەکە، دەبێت ئەگەر بکرێت ھەموو چالاکییەک بوەستێنرێت، و کارمەندان دەبێت مانۆڕی مەشقی پێیەکانی ''"وەستان و ڕووتێکردن"'' جێبەجێ بکەن (وەستان و سووڕاندنەوەی جەستە بەرەو دارئاڵاکە). کەسێک دەبێت سڵاو لە ئاڵاکە بکات کاتێک کڵاو یان بێرێی جلوبەرگی فەرمیی لەبەردایە لەکاتێکدا لە ڕیزبەندییەکی ڕێکخراودا نییە. کەسێک لە ڕیزبەندیدا یان کاتێک کڵاوی فەرمیی دیاریکراوی لەبەردا نییە، دەبێت بە بێدەنگی بوەستێت بۆ ماوەی لێدانی ئاوازی بۆڕییەکە، یان ئەگەر بەرزکردنەوە یان دابەزاندنەکەی لەبەرچاو بوو، تا ئەو کاتەی ئاڵاکە دەگاتە لووتکەی دارئاڵاکە، یان لە نیوەی دارئاڵاکەدایە، یان تا ئەو کاتەی دوو لەسەر سێی ئاڵاکە دەکەوێتە دەستی گرووپی ھەڵگری ئاڵاکە. === پێچانەوەی ئاڵاکە === بەپێچەوانەی نەریتە ئەنگلۆ-ئەمریکییەکان بۆ چەمانەوەی ئاڵایەک (شێوەی سێگۆشەییی [[ئاڵای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئاڵای ئەمریکا]] یان شێوەی چوارگۆشەییی [[ئاڵای یەکێتی|ئاڵای یەکێتیی]] شانشینی یەکگرتوو)، نەریتی نەرویژی ئەوەیە کە ئاڵاکە پێکەوە ''بپێچرێتەوە'' بۆ شێوەیەکی لوولەیی و دوای دابەزاندنی ببەسترێت. یەکەم ھەنگاوی ئەم کارە چەمانەوەی ئاڵاکەیە بە درێژیدا بە جۆرێک کە دوو لایە درێژەکەی یەکبگرن. پاشان ھەر نیوەیەک ١٨٠ پلە دەچەمێندرێتەوە، کە شریتە درێژە سپی و شینەکان دەشارێتەوە. لە کۆتاییدا ئاڵا چەماوەکە بە تەواوی درێژییەکەیەوە، کە پانییەکەی دەبێتە {{1/4}}ی بەشە سەرەکییەکەی لای دارەکە، دەپێچرێتەوە بۆ شێوەی لوولەیەکی سوور. ئەگەر ئاڵاکە پەتێکی پێوە بێت، ئەمە بەدەوری ئاڵاکەدا دەپێچرێتەوە و بە گرێیەکی خلیسکێنەی سادە دەبەسترێت. بەکارھێنانی گرێیەکی خلیسکێنەی سادە ڕێگە بە یەک کەس دەدات بەتەنیا ئاڵاکە بەرز بکاتەوە بێ یارمەتی. === ئاڵای داگیرکاری === کاتێک لە ئەرکی نێودەوڵەتیدان، ھێزە چەکدارەکانی نەرویژ لەوانەیە ئاڵایەک (ئاڵای نەتەوەیی یان بازرگانی) لە کاتی شەودا بە بەرزکراوەیی بھێڵنەوە و بە تیشکێک ڕووناکی بکەنەوە، بۆ دووپاتکردنەوەی بوونیان و بەرزکردنەوەی ورە. ئەم نەریتە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]، کاتێک ئاڵایەکی قەبارە بچووک (بەزۆری لە سەرووی بارەگاکانی فەرماندەیی) لە کەمپە جۆراوجۆرەکانی ھێزەکانی نەرویژ لە شانشینی یەکگرتوو، ئەمریکا، سوێد، و کەنەدا بەرز دەکرایەوە، بۆ ھێماکردنی ئەوەی کە شەڕکردن دژی دوژمن ڕۆژ و شەو بەردەوام دەبێت تا سەرکەوتنی کۆتایی. === بێڕێزیکردن بە ئاڵا === ڕێنمایییە سەربازییەکان دیاری دەکەن کە ئاڵای نەرویژ نابێت ھەرگیز بەر زەوی بکەوێت، چونکە ئەمە بێڕێزییە بەرامبەر بە ئاڵاکە و لەوانەیە ئاماژە بێت بۆ خۆبەدەستەوەدان. == ھێماکاری == [[فرێدریک مێڵتزەر]] پێشنیارەکەی لە کاتی خۆیدا پێشکەش کرد بۆ ئەوەی لە ٤ی ئایاری ١٨٢١ لەگەڵ ژمارەیەکی زۆر لە پێشنیارەکانی تردا لە پەرلەمان نمایش بکرێت. لە ماوەی دوو ھەفتەی دواتردا لەلایەن ھەردوو ئەنجومەنەکەوە پەسەند کرا. خودی مێڵتزەر ھیچ ڕوونکردنەوەیەکی نووسراوی بۆ ھەڵبژاردنی دیزاین و ڕەنگەکانی نەدا. بەڵام، دەکرێت مەبەستەکانی لە نامەیەکی پێشووتری ٣٠ی نیسانەوە ھەڵبێنجرێت لەگەڵ سەرنجەکانی سەبارەت بە پێشنیاری لیژنەی ئاڵاکە. ئەو دیزاینە بەسەر چوار بەشی سوور و سپیدا دابەشکرابوو. مێڵتزەر ناڕەزایەتی دەربڕی لەسەر ڕەنگەکان چونکە زۆر لە ڕەنگەکانی ئاڵای دانمارک دەچوون. ئەو وتیشی کە بە ھەمان شێوە نەگونجاو دەبێت ئەگەر ڕەنگەکانی ھەر یەکێک لە "ئەو دەوڵەتانەی کە لەگەڵیان بەستراوینەتەوە یان بەسترابووینەتەوە" ھەڵبژێردرێن. لەبری ئەوە، ئەو پێشنیاری [[سێڕەنگ (ئاڵا)|سێڕەنگێکی]] سوور، سپی و شین دەکات، "سێ ڕەنگ کە ئێستا ئاماژەن بۆ ئازادی، وەک ئەوەی لە [[ئاڵای فەڕەنسا|ئاڵای فەرەنسی]] بۆ ئازادی بینیمان، و ھێشتا لە ھی [[ئاڵای ھۆڵەندا|ھۆڵەندییەکان]] و [[ئاڵای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییەکان]]، و لە [[ئاڵای یەکێتی|یەکێتیی ئینگلیزەکان]]دا دەیبینین".<ref>Stortingsarkivet: Meltzer's letter of 30 April, {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.stortinget.no/om_stortinget/flagg/039-18210430Meltzer_01-04.pdf |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080409104641/http://www.stortinget.no/om_stortinget/flagg/039-18210430Meltzer_01-04.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠٠٨}}</ref> ھەڵبژاردنی کۆتاییی چەند ڕۆژێک دواتر بۆ [[ئاڵای خاچی نۆردیک|خاچێکی نۆردیک]] بە ڕوونی لەسەر بنەمای ئەو نەریتە بوو کە لەلایەن [[وڵاتانی نۆردیک|وڵاتانی تری نۆردیک]]، دانمارک و سوێدەوە دانرابوو. ئەم خاچە نوێنەرایەتیی [[مەسیحییەت]] دەکات.<ref name="Jeroen Temperman">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Khag6tbsIn4C&q=flag+of+sweden+christian&pg=PA88|نووسەر=Jeroen Temperman|سەردێڕ=State Religion Relationships and Human Rights Law|ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Martinus Nijhoff Publishers]]|ژپنک=٩٧٨-٩٠٠٤١٨١٤٨٩|وتەگێڕانەوە=Many predominantly Christian states show a cross, symbolising Christianity, on their national flag. Scandinavian crosses or Nordic crosses on the flags of the Nordic countries–Denmark, Finland, Iceland, Norway and Sweden–also represent Christianity.|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230427161855/https://books.google.com/books?id=Khag6tbsIn4C&q=flag+of+sweden+christian&pg=PA88|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Carol A. Foley">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=WV7ag4EpHF8C&q=sweden+flag+cross+christian&pg=PA10|نووسەر=Carol A. Foley|سەردێڕ=The Australian Flag: Colonial Relic or Contemporary Icon|ساڵ=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=William Gaunt & Sons|ژپنک=٩٧٨١٨٦٢٨٧١٨٨٥|وتەگێڕانەوە=The Christian cross, for instance, is one of the oldest and most widely used symbols in the world, and many European countries, such as the United Kingdom, Norway, Sweden, Finland, Denmark, Iceland, Greece and Switzerland, adopted and currently retain the Christian cross on their national flags.|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230427161855/https://books.google.com/books?id=WV7ag4EpHF8C&q=sweden+flag+cross+christian&pg=PA10|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕەنگەکانی سوور و شینیش بە ڕوونی ئاماژە بوون بۆ ھەمان ئەو دوو وڵاتە، ھاوبەشەکانی پێشوو و ئێستای یەکێتییەکە. ھەموو ئەوانەی بەشدارییان لە گفتوگۆکانی ئاڵاکەدا کرد لە ناوخۆدا، لە چاپەمەنییەکان یان لە پەرلەمان بە ڕوونی تێدەگەیشتن کە ئەم ڕەنگانە ئاماژە بە چی دەکەن. ئاڵایەک کە بە زۆری سوور بوو لایەنگرێکی زۆری ھەبوو لەنێو ئەوانەی کە وابەستەی یەکێتییەکەی دانمارک یان ئاڵاکەی بوون، کە بۆ چەندین سەدە ئاڵای نەرویژیش بوو. ئەوانی تر، کە دانمارکیان وەک زۆردارێک دەبینی، لایەنگری ڕەنگی شین بوون کە پەیوەست بوو بە بنەماڵەی فەرمانڕەوای نوێی سوێدی کە وەک کراوەتر بۆ ئامانجەکانی سەربەخۆییی نەرویژ دەبینرا.<ref>Stortingsarkivet: printed circular letter from Kielland, 5 September 1820, {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.stortinget.no/om_stortinget/flagg/023-18210220OEP82T_01-05.pdf |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080409104646/http://www.stortinget.no/om_stortinget/flagg/023-18210220OEP82T_01-05.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠٠٨}}</ref> لە ئەنجامدا، زۆربەی پێشنیارەکانی تری ئاڵا کە لە بەرنامەی کاردا بوون ڕەنگی سوور یان شینیان وەک ڕەنگی زاڵ لەخۆگرتبوو، بەپێی ویستی سیاسیی پێشنیارکارەکان.<ref>Munksgaard, Jan Henrik: "Et nytt flagg for Norge 1814–1821", In: ''Nordisk flaggkontakt'', Vol. 40, 2005, pp.19–30.</ref> == ڕۆژەکانی ئاڵای نەرویژ == {{main|ڕۆژەکانی ھەڵکردنی ئاڵا لە نەرویژ}} * ١ی کانوونی دووەم – [[ڕۆژی سەری ساڵ]] * ٢١ی کانوونی دووەم – ڕۆژی لەدایکبوونی [[شازادە ئینگریدی نەرویژ|شازادە ئینگرید ئەلێکساندرا]] * ٦ی شوبات – [[ڕۆژی نەتەوەییی سامییەکان]]. (ڕۆژێکی فەرمیی ئاڵایە ھەم بۆ گەلی سامی و ھەم بۆ تەواوی نەرویژ.) [[File:Sami flag.svg|20px|Sami]] * ٢١ی شوبات – ڕۆژی لەدایکبوونی [[ھارالدی پێنجەمی نەرویژ|پاشا ھارالدی پێنجەم]] * ١٦ی ئازار – ڕۆژی نەتەوەییی [[کڤێنەکان]]. (ڕۆژێکی فەرمیی ئاڵایە بۆ گەلی کڤێن.)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nrk.no/kvensk/tromso-kommune-vil-heise-kvenflagget-1.14337365|سەردێڕ=Tromsø kommune vil heise kvenflagget|یەکەم=Anne Mari Rahkonen|دوایین=Berg|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=NRK|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210308234441/https://www.nrk.no/kvensk/tromso-kommune-vil-heise-kvenflagget-1.14337365|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:Flag of the Kven people.svg|20px|Kven]] * یەکشەممەی [[جەژنی پاک]] * ١ی ئایار – [[ڕۆژی جیھانیی کرێکاران|ڕۆژی کرێکاران]] * ٨ی ئایار – [[ڕۆژی ڕزگاری (نەرویژ)|ڕۆژی ڕزگاری]]ی ١٩٤٥ * ١٧ی ئایار – ڕۆژی دەستووری ١٨١٤ ([[ڕۆژی نەتەوەیی]]) [[File:Flag of Norway.svg|20px|Norwegian]] * یەکشەممەی [[پێنتیکۆست]] * ٧ی حوزەیران – ڕۆژی ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی ١٩٠٥ * ٤ی تەممووز – ڕۆژی لەدایکبوونی [[سۆنیای نەرویژ|شاژنە سۆنیا]] * ٢٠ی تەممووز – ڕۆژی لەدایکبوونی [[ھاکۆن ماگنوس، جێنشینی نەرویژ|شازادەی جێنشین ھاکۆن ماگنوس]] * ٢٩ی تەممووز – [[ئۆلسۆک]]. (ئایینی ئۆلاڤ. بۆ یادی [[ئۆلاڤی دووەمی نەرویژ|پاشا ئۆلاڤ ھارالدسۆن (سانت ئۆلاڤ)]]، کە لە [[شەڕی ستیکلێستاد]] لە ٢٩ی تەممووزی ١٠٣٠ کۆچی دوایی کرد) * ١٩ی ئاب – ڕۆژی لەدایکبوونی [[مێتێ-ماریتی نەرویژ|شازادەی جێنشین مێتێ-ماریت]] * دووەم دووشەممەی مانگی ئەیلوول ھەر ٤ ساڵ جارێک – [[ھەڵبژاردن]]ی گشتی * ٢٥ی کانوونی یەکەم – یەکەم ڕۆژی [[کریسمس]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://lovdata.no/dokument/SF/forskrift/1927-10-21-9733/%C2%A74|سەردێڕ=Forskrift angående bruk av statsflagget og handelsflagget – - Lovdata|وێبگە=lovdata.no|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220626110410/https://lovdata.no/dokument/SF/forskrift/1927-10-21-9733/%C2%A74|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == کڕۆنۆلۆژی == {|class="sortable wikitable" |- | style="background:lightcyan; border:1px solid #aaa; width:2em;" | * | = مشتومڕلەسەر |} {| class="wikitable sortable" style="width:100%" ! بەکارھێنان ! جۆر ! class="unsortable" | دیزاین(ەکان) ! class="unsortable" | تێبینی(یەکان) ! بەروارەکانی بەکارھێنان |- valign="top" style="background:lightcyan;" | جەنگ*<br />دەریایی* || [[پانکار]] || {{ListFlag|Raven Banner.svg|84px|no border}} || دروستکردنەوەی یەکەم پانکاری تۆمارکراو (یەکێک لە چەندین دانە)، ''[[ئاڵای قەلەڕەش]]''، کە لەلایەن سەرکردە و فەرمانڕەواکان لە ناوخۆ و دەرەوەی سکاندیناڤیا ھەڵدەکرا. || ''{{nowrap|سەدەی ٨ەم - ١٠ەم}}'' |- valign="top" | پاشایەتی<br />نەتەوەیی<br />دەریایی || ھێرالدیک<br />[[پانکاری نیشانە]] || [[File:Royal_Banner_of_Norway_(14th_Century).svg|84px]] || ''[[ئاڵای پاشایەتیی نەرویژ]]'': وەک پانکارێکی نیشانەکان، ئەمە ئاڵای مێژوویی و [[شانشینی نەرویژ (٨٧٢–١٣٩٧)|شانشینی کۆنی نەرویژ]] و [[پێڕستی پاشاکانی نەرویژ|پاشاکانی]] بووە. لانیکەم لە ساڵی ١٣١٨ەوە وەک نیشانەی دەوڵەت، و ھەروەھا بە فۆرماتی ئاڵا لەسەر کەشتی و قەڵاکان بەکارھێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://snl.no/Norges_flagg|سەردێڕ=Norges flagg|ڕێکەوت=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦|via=Store norske leksikon|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170825184406/https://snl.no/Norges_flagg|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم ئاڵایە لەگەڵ [[نیشانەی دەوڵەتی نەرویژ]] ھێشتا تا ئەمڕۆ لەلایەن [[پاشای نەرویژ]]ەوە بەکاردەھێنرێت. || {{nowrap|سەدەی ١٣ەم – {{circa|١٥٣٦}}}}<br />''{{nowrap|{{circa|١٥٣٦}} – ١٧٤٨}}'' → {{flagicon|Denmark-Norway}}<br />''{{nowrap|١٩٠٥ – ئێستا}}'' → {{flagicon|Norway}} |- valign="top" style="background:lightcyan;" | یەکێتی* || [[ئاڵای خاچی نۆردیک|خاچی نۆردیک]] || {{ListFlag|Flag of the Kalmar Union.svg|84px}} || ئاڵای گریمانەکراوی [[یەکێتیی کالمار]]. || {{nowrap|''{{circa|١٣٩٧}} – {{circa|١٥٢٣}}'' → [[File:Kongeflagget.svg|20px|border]]}} |- valign="top" | یەکێتی<br />دەریایی || خاچی نۆردیک || {{ListFlag|Flag of Denmark.svg|84px}} || ئاڵای [[دانمارک-نەرویژ]]. لە ١٧٤٨ەوە تەنیا ئاڵای بازرگانیی پەسەندکراو بووە. || ''{{nowrap|{{circa|١٥٣٦}}&nbsp;– ١٧٤٨}}'' → [[File:Kongeflagget.svg|20px|border]]<br />{{nowrap|١٧٤٨–١٨١٤}} |- valign="top" | نەتەوەیی<br />دەریایی || خاچی نۆردیک<br />[[زاراوەکانی ئاڵا|کانتۆن]] || {{ListFlag|Flag of the Kingdom of Norway (1814).svg|84px}} || ئاڵای نەرویژ (١٨١٤–١٨٢١). لەسەر کەشتییەکان تەنیا لە باکووری [[کەیپ فینیستێر|کەیپ فینیستێری ئیسپانیا]] بەکاردەھات. لە مەودا دوورەکاندا ئەم دوو ئاڵایەی دواتر بەکاردەھێنران. || {{nowrap|١٨١٤–١٨٢١}} |- valign="top" | دەریایی || خاچی نۆردیک || {{ListFlag|Svensk flagg 1815.svg|84px}} || ئەو ئاڵایەی لەلایەن کەشتییە نەرویژییەکانەوە لە باشووری کەیپ فینیستێر لە ١٨١٥–١٨١٨ بەکاردەھێنرا، کە تا ١٨٢١ ئارەزوومەندانە بوو. || {{nowrap|١٨١٥–١٨٢١}} |- valign="top" | دەریایی || خاچی نۆردیک<br />کانتۆن || {{ListFlag|Swedish and Norwegian merchant flag 1818-1844.svg|84px}} || ئەو ئاڵایەی لەلایەن کەشتییە نەرویژییەکانەوە لە باشووری کەیپ فینیستێری ئیسپانیا لە ١٨١٨–١٨٤٤ بەکاردەھێنرا. لە ١٨٢١ەوە لەلایەن کەشتییە سوێدییەکانیشەوە لەوێ بەکاردەھێنرا. || {{nowrap|١٨١٨–١٨٤٤}} |- valign="top" | نەتەوەیی<br />دەریایی || خاچی نۆردیک || {{ListFlag|Flag_of_Norway_(1821–1844).svg|84px}} || ئاڵای نەرویژ (١٨٢١–١٨٤٤). لەسەر کەشتییەکان تەنیا لە باکووری کەیپ فینیستێری ئیسپانیا، تا ١٨٣٨. || {{nowrap|١٨٢١–١٨٤٤}} |- valign="top" | نەتەوەیی<br />یەکێتی<br />دەریایی || خاچی نۆردیک<br />کانتۆن || {{ListFlag|Norge-Unionsflagg-1844.svg|84px}} || ئاڵای نەرویژ (١٨٤٤–١٨٩٩) || {{nowrap|١٨٤٤–١٨٩٩}} |- valign="top" | نەتەوەیی<br />دەریایی || خاچی نۆردیک || {{ListFlag|Flag of Norway.svg|84px}} || ئاڵای نەرویژ (١٨٩٩–ئێستا) || {{nowrap|١٨٩٩–١٩٤٠}}<br />''{{nowrap|١٩٤٠–١٩٤٥}}'' → {{flagicon|Nazi Germany}}<br />{{nowrap|١٩٤٥ – ئێستا}} |} == ئەمانەش ببینە == * [[نیشانەی دەوڵەتی نەرویژ]] * [[مۆری گەورەی کایەکە (نەرویژ)|مۆری گەورەی کایەکە]] * [[ئاڵاکانی دابەشکردنەکانی نەرویژ]] * [[پێڕستی ئاڵاکانی نەرویژ]] * [[سرودی نەتەوەییی نەرویژ]] * [[نەرویژ بە سوور، سپی و شین]] * [[ئاڵای دانمارک]] * [[ئاڵای خاچی نۆردیک]] * [[ئاڵای پاشایەتیی نەرویژ]] * [[ئاڵای سامییەکان]] * [[ئاڵای سوێد]] * [[نیشانەی یەکێتیی نەرویژ و سوێد]] * [[ئاڵای ئایسلەند]] == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|National flag of Norway}} * {{FOTW | id=no | title=نەرویژ}} * [https://web.archive.org/web/20060114100748/http://www.mil.no/1905/start/article.jhtml?articleID=85733 پەڕەی وێبی بەرگریی نەرویژی سەبارەت بە مێژووی ئاڵاکە] * [https://www.ub.uib.no/fag/rettsvit/flagg.htm کڕۆنۆلۆژیای زانکۆی بێرگین] * [https://web.archive.org/web/20060214114903/http://www.riksarkivet.no/manedens/juli2002/juli.html مێژووی ئاڵای ئەرشیڤی نەتەوەیی] لەگەڵ وێنەیەکی مۆری دوچێس ئینگیبۆرگ. * [https://web.archive.org/web/20070928185459/http://www.fjordnorge.dk/norsk/hundre_aar_med_eget_flagg.htm ماڵپەڕێکی بازرگانی کە کڕۆنۆلۆژیایەکی ئاڵای تێدایە] * [https://web.archive.org/web/20060206081801/http://www.stortinget.no/om_stortinget/flagg/flaggindex.htm پەڕەی مێژووی ئاڵای ستۆرتینگ] * [http://flagspot.net/flags/xn_nordn.html زانیاریی FOTW لەسەر ئاڵای یەکێتیی کالمار] * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171106211722/http://www.flagscorner.com/norway-flag/ |date=6 November 2017|url-status=usurped|title=ئاڵای نەرویژ: ڕەنگەکان، مانا و مێژوو }} {{Clear}} {{Norway topics|state=expanded}} {{Flag of Europe}} {{DEFAULTSORT:نەرویژ، ئاڵای}} [[پۆل:ئاڵا نەتەوەیییەکان]] [[پۆل:ئاڵاکانی نەرویژ| ]] [[پۆل:ئاڵاکان بە شین، سوور و سپی]] [[پۆل:ئاڵا ھاوسەنگە ستوونییەکان]] [[پۆل:ئاڵاکانی خاچی نۆردیک]] [[پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی نەرویژ|ئاڵا]] [[پۆل:ئەو ئاڵایانەی لە ١٨٢١ ناسێندراون]] [[پۆل:ئەو ئاڵایانەی لە ١٨٩٩ ناسێندراون]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان]] 9couv8w6orxg9s0ds5jnerzevqv3y0z 0 298854 1614186 1612933 2026-08-01T18:45:31Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614186 wikitext text/x-wiki {{وەسفی کورت|شارێکی پێشوو لە ساکسۆنی-ئەنھالت، ئەڵمانیا}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{بەکارهێنانی تر|دێساو (ناونیشانەکان)}} {{بەکارهێنانی ڕێکەوتی dmy|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٢١}} {{زانیاریدانی شوێنی ئەڵمانی |name = دێساو |German_name = Dessau |type = Stadtteil |Town = دێساو-ڕۆسلاو |image_photo = Dessau asv2022-08 img28 Hbf und Umgebung.jpg |imagesize = |image_caption = دیمەنی ئاسمانی ٢٠٢٢ |image_coa = Wappen Dessau.svg |coordinates = {{coord|51|50|N|12|15|E|format=dms|display=inline,title}} |image_plan = |plantext = |state = ساکسۆنی-ئەنھالت |district = شارنشین |elevation = 61 |area = 182.81 |population = 67747 |population_as_of = 2020-12-31 |pop_ref = <ref name=pop>[http://verwaltung.dessau-rosslau.de/stadt-buerger/wahlen-und-statistik/statistik/bevoelkerung/einwohner-in-den-gebieten-der-ortschaften-und-stadtbezirksbeiraete.html Einwohner mit Hauptwohnsitz am 31.12.2020] (OR 07-21, SBB1-5), شارەوانی دێساو-ڕۆسلاو، وەرگیراوە لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١.</ref> |postal_code = 06811-06849 |area_code = 0340 |licence = DE |divisions = |website = [http://www.dessau.de/ www.dessau.de] |year = |_noautocat = }} '''دێساو''' ({{IPA|de|ˈdɛsaʊ}}) ناوچەیەکی شاری سەربەخۆی [[دێساو-ڕۆسلاو]]ە لە ساکسۆنی-ئەنھالت لە خاڵی بەیەکگەیشتنی ڕووبارەکانی [[مولدە]] و [[ئێلبه]]، لە ویلایەتی فیدراڵیی ([[ویلایەتەکانی ئەڵمانیا|Bundesland]]) [[ساکسۆنی-ئەنھالت]]. تا ١ی تەممووزی ٢٠٠٧، شارێکی سەربەخۆ بوو. ژمارەی دانیشتووانی دێساو <bdi>٦٧٬٧٤٧</bdi> کەسە (کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠).<ref name=pop/> == جوگرافیا == [[File:Dessau asv2022-08 img43 Mulde.jpg|thumb|ڕووباری مولدە لە دێساو]] دێساو لەسەر دەشتێکی لافاوی ھەڵکەوتووە کە لەوێدا ڕووباری [[مولدە]] دەڕژێتە ناو ڕووباری [[ئێلبه]]. ئەمەش دەبێتە ھۆی لافاوی ساڵانە. خراپترین لافاو لە ساڵی ٢٠٠٢دا ڕوویدا، کاتێک ناوچەی ڤالدەرزێ بە تەواوی ژێرئاو کەوت. باشووری دێساو دەگاتە ناوچەیەکی پڕ دارستان کە پێی دەوترێت (Mosigkauer Heide). بەرزترین شوێن گردێکی دەستکردە بە بەرزی ١١٠ مەتر کە پێشتر شوێنی فڕێدانی خۆڵ و خاشاک بووە و پێی دەوترێت شێربێلبێرگ لە باشووری ڕۆژئاوای دێساو. دێساو بە چەندین پارک و کۆشک دەورە دراوە کە وای لێکردووە ببێتە یەکێک لە سەوزترین شارەکانی ئەڵمانیا. == مێژوو == [[File:Dessau population.svg|thumb|دانیشتووانی مێژوویی دێساو]] دێساو بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٢١٣دا ناوی ھاتووە. لە ساڵی ١٥٧٠دا بوو بە ناوەندێکی گرنگ، کاتێک [[میرنشینی ئەنھالت]] دامەزرا. دێساو بوو بە پایتەختی ئەم دەوڵەتە لەناو [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمانیی پیرۆز]]. لە ساڵی ١٦٠٣دا، دەوڵەتەکە دابەش بوو بۆ چوار – و دواتر پێنج – ئەنھالت، دێساو بوو بە پایتەختی دەوڵەتە بچووکەکەی [[ئەنھالت-دێساو]]. لە ساڵی ١٨٦٣دا دوو لە خێزانە خانەدانەکان لەناوچوون، و دووکایەتی ئەنھالت دووبارە یەکی گرتەوە. لە ساڵی ١٩١٨ تا ١٩٤٥، دێساو پایتەختی [[دەوڵەتی ئازادی ئەنھالت]] بوو. [[File:Dessau Cavalierstraße 1900.jpg|thumb|شەقامی کاڤالیر لە ساڵی ١٩٠٠ لەگەڵ کۆشکی میرنشینی دێساو]] دێساو بەوە بەناوبانگە کە دووەم شوێنی قوتابخانەی [[باوھاوس]] بووە. لە ساڵی ١٩٢٥ گواسترایەوە بۆ ئێرە دوای ئەوەی ناچار کرا لە [[ڤایمار]] دابخرێت. زۆرێک لە ھونەرمەندە بەناوبانگەکان لە ساڵانی دواتردا لە دێساو وانەبێژ بوون، لەنێوانیاندا [[واڵتەر گڕۆپیوس]]، [[پاوڵ کلی]] و [[ڤاسیلی کاندینسکی]]. کۆنترۆڵکردنی ئەنجومەنی شاری دێساو لەلایەن [[پارتی نازی]]یەوە بووە ھۆی داخستنی باوھاوسی دێساو لە ساڵی ١٩٣٢. قوتابخانەکە گواسترایەوە بۆ بێرناو لای بەرلین و دەرگاکانی بۆ دواجار لە ساڵی ١٩٣٣ داخست. {{anchor|Allied air attacks}}شارەکە لە ٧ی ئازاری ١٩٤٥دا لە کاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]دا بەھۆی ھێرشە ئاسمانییەکانی ھاوپەیمانانەوە بە تەواوی وێران کرا، شەش ھەفتە پێش ئەوەی سوپای ئەمریکا شارەکە داگیر بکات. دواتر، بە تەلارسازیی پانێڵی کۆنکرێتیی تاقانەی [[ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات]] (''[[Plattenbau]]'') سەرلەنوێ دروستکرایەوە و بوو بە ناوەندێکی پیشەسازیی سەرەکیی ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات. لە دوای [[یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا]] لە ساڵی ١٩٩٠دا، زۆرێک لە باڵەخانە مێژووییەکان نۆژەنکراونەتەوە. ئاوازدانەر [[کورت وایڵ]] لە دێساو لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٩٣ەوە، شارەکە ساڵانە میوانداری فیستیڤاڵی کورت وایڵ دەکات. دێساو ھەروەھا شوێنی لەدایکبوونی فەیلەسوف [[مۆیسس مێندێلسۆن]] (لە ١٧٢٩) و [[لیۆپۆڵدی یەکەم، میری ئەنھالت-دێساو]] (''der alte Dessauer'') (لە ٣ی تەممووزی ١٦٧٦) بووە، کە فێڵد مارشاڵێکی ستایشکراوی [[شانشینی پرووسیا]] بوو. لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٥دا، دێساو بەھۆی گیانلەدەستدانی گوماناویی پەنابەرێکی خەڵکی سیرالیۆن بە ناوی [[ئوری جالۆ]] ناوبانگێکی خراپی پەیدا کرد. جالۆ لە ژێر چاودێریی پۆلیسدا گیانی لەدەستدا، بەڵام وەشانی فەرمیی ڕووداوەکان کە لەلایەن پۆلیسەوە بڵاوکرایەوە، چەندین ناڕێکیی تێدا دۆزرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Oltermann |یەکەم=Philip |ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=German police urged to re-investigate asylum seeker's death in custody |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2013/nov/12/german-police-asylum-seeker-death-in-custody |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> == شوێنەوارە گەشتیارییەکان == === کۆشک و باخچەکان === [[File:Dessau asv2022-08 img24 Schloss Georgium.jpg|thumb|کۆشکی جۆرجیۆم]] * [[شانشینی باخی دێساو-ڤۆرلیتز]]، (''Dessau-Wörlitzer Gartenreich'') باخچەیەکی دیمەنی سروشتییە و لە لیستی [[شوێنەواری کەلەپووری جیھانی]]دایە. نموونەیەکی ناوازەی دیزاینی باخچەی سەدەی ١٨یە لە سەردەمی [[ڕۆشنگەری]] بە ستایلی ئینگلیزی.<ref>[https://whc.unesco.org/en/list/534rev Unesco. Garden Kingdom of Dessau-Wörlitz]. وەرگیراوە لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩</ref> * [[دۆڵی ئێلبەی درێسدن]] * باخچەی ئاژەڵان لە پارکی ماوسۆلیۆم * ڤاڵڤیتزبورگ * ڕۆندێل * پاشماوەکانی [[کۆشکی دێساو]] (Johannbau) * کۆشک و پارکی جۆرجیۆم * کۆشک و پارکی کوناو * کۆشک و پارکی مۆزیگکاو * کۆشک و پارکی لویسیۆم * [[کۆشکی شازادەی جێنشینی دێساو]] (ڕووخێنراوە) === باوھاوس === [[File:Dessau Bauhaus neu.JPG|thumb|باڵەخانەی باوھاوسی دێساو، دروستکراوی ١٩٢٥-٢٦]] چەندین نموونەی تەلارسازیی [[باوھاوس]] لە دێساودا ھەن، کە ھەندێکیان بەشێکن لە شوێنەواری کەلەپووری جیھانیی [[باوھاوس و شوێنەکانی لە ڤایمار، دێساو و بێرناو]]. ئەمە باڵەخانەی قوتابخانەی باوھاوسی دێساو لەخۆ دەگرێت، کە لەلایەن [[واڵتەر گڕۆپیوس]]ەوە دیزاین کراوە و یەکێکە لە باڵەخانە مۆدێرنیستە ئایکۆنییەکانی سەدەی ٢٠ەم.<ref name="unesco">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/729 |سەردێڕ=Bauhaus and its Sites in Weimar, Dessau and Bernau |بڵاوکەرەوە=[[UNESCO]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> جگە لەو باڵەخانانەی بەشێکن لە شوێنەواری کەلەپووری جیھانی، تەلارسازییەکانی تری باوھاوس لە دێساو بریتین لە: * کۆمەڵگەی نیشتەجێبوونی دێساو-تۆرتێن، کە لەلایەن واڵتەر گڕۆپیوسەوە لە ١٩٢٦–١٩٢٨ دیزاین کراوە.<ref>[https://www.bauhaus-dessau.de/en/architecture/bauhaus-buildings-in-dessau/dessau-toerten-housing-estate.html دەزگای باوھاوسی دێساو. Dessau-Törten Estate]. وەرگیراوە لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩</ref> * ''Stahlhaus'' (ماڵی پۆڵا)، کە لەلایەن [[گیۆرگ مووخێ]] و ڕیچارد پاولیکەوە لە ١٩٢٦–١٩٢٧ دیزاین کراوە.<ref>[https://www.bauhaus-dessau.de/en/architecture/bauhaus-buildings-in-dessau/steel-house.html دەزگای باوھاوسی دێساو. Steel House]. وەرگیراوە لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩</ref> * ''Fieger Haus''، کە لەلایەن [[کارڵ فیگەر]]ەوە لە ١٩٢٧ دیزاین کراوە.<ref>[https://www.bauhaus-dessau.de/en/architecture/bauhaus-buildings-in-dessau/house-fieger.html دەزگای باوھاوسی دێساو. Fieger House] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231025225215/https://www.bauhaus-dessau.de/en/architecture/bauhaus-buildings-in-dessau/house-fieger.html |date=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ }}. وەرگیراوە لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩</ref> * ''Kornhaus''، چێشتخانەیەکە کە دەڕوانێتە سەر ڕووباری ئێلبه و لەلایەن کارڵ فیگەرەوە لە ١٩٢٩–١٩٣٠ دیزاین کراوە.<ref>[https://www.bauhaus-dessau.de/en/architecture/bauhaus-buildings-in-dessau/kornhaus.html دەزگای باوھاوسی دێساو. Kornhaus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231030060602/https://www.bauhaus-dessau.de/en/architecture/bauhaus-buildings-in-dessau/kornhaus.html |date=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ }}. وەرگیراوە لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩</ref> * ''Arbeitsamt'' (فەرمانگەی کار)، کە لەلایەن واڵتەر گڕۆپیوسەوە لە ١٩٢٨–١٩٢٩ دیزاین کراوە. ئێستا فەرمانگەی ڕێکخستن و ھاتوچۆی دێساو-ڕۆسلاوە.<ref>[https://www.bauhaus-dessau.de/en/architecture/bauhaus-buildings-in-dessau/employment-office.html دەزگای باوھاوسی دێساو. Employment Office]. وەرگیراوە لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩</ref> === کەنیسەکان === [[File:Dessau Peter und Paul 3.jpg|thumb|upright|کەنیسەی سانت پیتەر و پاوڵ]] * کەنیسەی سانت ماری * کەنیسەی سانت جۆن * Georgenkirche * Petruskirche * Auferstehungskirche * Pauluskirche * Christuskirche * کەنیسەی پرۆپستی سانت پیتەر و پاوڵ * Dreieinigkeit * سانت جۆسێف === شوێنەوارەکانی تر === [[File:Dessau uba 05.jpg|thumb|ئاژانسی فیدراڵیی ژینگە (UBA)]] * شارەوانی (Townhall)، دروستکراوی ١٩٠١ * کۆشکەکانی ڤالدەرزێ و دیتریش، کە ئەمڕۆ وەک کتێبخانە بەکاردێن * فەرمانگەی پۆستەی گشتی * بورجی ئاوی نوێ * ''Umweltbundesamt'' (پێشتر وێستگەی شەمەندەفەری ڤۆرلیتزەر بوو) * پردی پیادە لەسەر ڕووباری مولدە == کولتوور == === شانۆ و مۆزەخانەکان === [[File:Dessau Luisium.jpg|thumb|upright|لویسیۆم]] * [[شانۆی ئەنھالتیش]]<ref>[http://www.anhaltisches-theater.de]، شانۆی ئەنھالت (ئەڵمانی)</ref> لەوانەش [[گریگۆر سەیفێرت]] و کۆمپانیاکەی<ref>[http://www.gregor-seyffert.de]، کۆمپانیای گریگۆر سەیفێرت (ئینگلیزی و ئەڵمانی)</ref> * مۆزەخانەی مێژووی شار * گەلەریی ھونەریی ئەنھالت لە کۆشکی جۆرجیۆم لەگەڵ پارکەکەی (لە ئێستادا داخراوە) * مۆزەخانەی کۆشکی مۆزیگکاو * مۆزەخانەی قەڵای لویسیۆم لەگەڵ پارکەکەی * مۆزەخانەی کۆشکی [[ئۆرانیێنبام]] لەگەڵ پارکەکەی * مۆزەخانەی مێژووی سروشتی و پێش-مێژوو * ناوەندی [[مۆیسس مێندێلسۆن]] * مۆزەخانەی تەکنیکیی [[ھوگۆ یونكێرس]] * کۆمەڵگەی سینەمایی UCI * سینەمای کیێز (یەکێک لە بچووکترین سینەماکانی ئەڵمانیا)<ref>[http://www.kiez-ev.de/kino]، ماڵپەڕی سینەمای کیێز (ئەڵمانی)</ref> === میدیای ناوچەیی === * ''Mitteldeutsche Zeitung'' (ڕۆژنامەی ڕۆژانە، دووشەممە-شەممە) * ''Wochenspiegel'' (ڕۆژنامەی بێبەرامبەر لە ڕۆژانی چوارشەممە) و ''Supersonntag'' (ڕۆژنامەی بێبەرامبەر لە ڕۆژانی یەکشەممە) * ''REGJO'' (گۆڤارێکی ئابووریی وەرزی بۆ ناوچەی [[لایپزیگ]]/[[ھالە، ساکسۆنی-ئەنھالت|ھالە]]) * ''leo''<ref>[http://www.leo-magazin.com]، گۆڤاری لیۆ (ئەڵمانی)</ref> (گۆڤارێکی مانگانەی ڕووداو و کولتووری ناوچەیی) * ستۆدیۆ ناوخۆیییەکانی [[Mitteldeutscher Rundfunk|MDR]] و SAW (وێستگەکانی ڕادیۆ) * وێستگە ناوخۆیییەکانی تەلەفزیۆن: RAN 1 و Offener Kanal Dessau == گواستنەوە == === گواستنەوەی گشتی === [[تۆڕی تراموای دێساو]] سێ ھێڵی ھەیە و بە چەندین ھێڵی پاس پاڵپشتی دەکرێت. گواستنەوەی گشتیی دێساو لەلایەن Dessauer Verkehrsgesellschaft (DVG) بەڕێوەدەبرێت، کە ساڵانە نزیکەی ٦ ملیۆن کەس دەگوازێتەوە. === وێستگەکانی شەمەندەفەر === [[File:Ein Sonderzug des DWE zum Vulkanausbruch in Wörlitz 2005.jpg|thumb|ھێڵی ئاسنی دێساو-ڤۆرلیتزەر (DWE)]] [[وێستگەی ناوەندیی دێساو]] (Hauptbahnhof) پەیوەندیی ھەیە بە [[ماگدێبورگ]]، بەرلین، [[لایپزیگ]]، [[ھالە، ساکسۆنی-ئەنھالت|ھالە]]، [[بیتەرفێڵد]] و لووتەرستات [[ڤیتنبێرگ]]. [[ھێڵی ئاسنی ئەنھالت|ھێڵی بەرلین]] لە ١ی ئەیلوولی ١٨٤٠دا کرایەوە. [[ھێڵی ئاسنی دێساو-لایپزیگ|ھێڵی دێساو-بیتەرفێڵد]] (لە ١٧ی ئابی ١٨٥٧ کرایەوە) لە ساڵی ١٩١١دا کرا بە کارەبایی، کە یەکەم ھێڵی ئاسنی دوورمەودای تەواو کارەبایی بوو لە ئەڵمانیا. دێساو تا ساڵی ٢٠٠٢ بەشێک بوو لە تۆڕی دوورمەودای [[InterCity]]. شەمەندەفەرە ناوچەیییەکان لە وێستگەکانی Dessau-Süd, Dessau-Alten, Dessau-Mosigkau و Rodleben دەوەستن. ھێڵی ئاسنی ''Dessau-Wörlitzer-Eisenbahn'' دێساو بە شارۆچکەی [[ڤۆرلیتز]] دەبەستێتەوە کە ١٥ کم لە ڕۆژھەڵاتەوە دوورە، و ھەروەھا بە [[پارکی ڤۆرلیتزەر]]. خاڵی دەستپێکی ئەم ھێڵە وێستگەی سەرەکییە. ئەم شەمەندەفەرە لە وێستگەکانی Dessau-Waldersee و Dessau-Adria ش دەوەستێت. === ڕێگاکان === [[File:Elbbruecke 02.jpg|thumb|پردی ڕێگای خێرای A9 لە نزیک دێساو کە بەسەر ڕووباری ئێلبه‌دا دەپەڕێتەوە]] لە ساڵی ١٩٣٨دا ڕێگای خێرای [[Bundesautobahn 9|A9]] (میونشن-بەرلین) لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ناوچەی شارەکە دروست کرا. دوو دەرچەی دێساو لەسەر A9 پێیان دەوترێت Dessau-Ost و Dessau-Süd. دێساو ھەروەھا بە ڕێگاکانی فیدراڵیی ([[Bundesstraße]]) B 184 و B 185 دا تێدەپەڕێت. === فڕۆکەخانە === [[فڕۆکەخانە]]ی دێساو (ICAO: EDAD) لە باکووری ڕۆژئاوای شارەکە و لە نێوان ناوچەکانی کلاینکوناو، ئالتێن، و سیدلونگ ھەڵکەوتووە. گەشتکردن بە فڕۆکەی چارتەر بۆ ئەوێ ئەگەری ھەیە. ڕێڕەوی فڕینەکە درێژییەکەی ١٠٠٠ مەترە. مۆزەخانەی تەکنیکیی [[ھوگۆ یونكێرس]] لە گەڕەکی تەنیشت ڕۆژھەڵاتی فڕۆکەخانەکەدایە. === ئاو === ئەمڕۆ بەندەری لیۆپۆڵدشاڤێن (Leopoldshafen) بۆ پێشبڕکێ نێودەوڵەتییەکانی ساڵانەی بەلەمی بزوێنەردار بەکاردێت. "Wallwitzhafen" وەک بەندەرێکی تایبەتی بەلەمی خۆشی بەکاردێت و بەندەری ئێلبه لە نزیک ماڵی دانەوێڵە (Grain House) بۆ کەشتییە گەشتیارییەکان بەکاردێت. نزیکترین بەندەری بارھەڵگرتن لە [[ڕۆسلاو]]ە. === پاسکیل === دێساو لە دەشتایییە تەختەکانی [[نزماییی ساکسۆنی]]دا ھەڵکەوتووە. ڕێڕەوەکانی پاسکیلی ناوخۆیی درێژییان نزیکەی ١٤٦ کم دەبێت و ھەموو پارک و شوێنەوارە سەرەکییەکان بەیەکەوە دەبەستنەوە. == وەرزش == وەرزشەکانی وەک تۆپی پێ، پاسکیلسواری، ھاندباڵ، بالە، جیمناستیک، تێنسی سەر مێز و تێنس مێژوویەکی درێژیان ھەیە و لە دێساو زۆر باون. تیپی پێشووی تۆپی پێی [[SV Dessau 05|SG Waggonbau Dessau]] جامی تۆپی پێی [[ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات|GDR]]ی لە ساڵی ١٩٤٩ بردەوە. تیپی ھاندباڵ لە خولی نایابی ئەڵمانیای ڕۆژھەڵاتدا یارییان دەکرد و لە ساڵی ١٩٩٠ەوە لە خولی پلە یەک و پلە دووی بوندێسلیگادا یاری دەکەن. لە ئێستادا دێساو نزیکەی ٨٠ یانەی وەرزشیی ھەیە کە زیاتر لە ١٣٬٥٠٠ ئەندامیان ھەیە. جگە لە وەرزشە نەریتییەکان، دێساو یانەی وەرزشیی چالاکی ھەیە لەم بوارانەدا: ئایکیدۆ، بادمێنتۆن، باسکە، کایاک، شەترەنج، شاخەوانی، سەما، ماسیگری، ئەسپسواری، کاراتێ، جودۆ، جیو-جیتسۆ، بەلەمی بزوێنەردار، ڕەوکردن، خلیسکێنەی خێرا، یەختەوانی، سکیتڵز، چەترەبازی، سکواش، مەلەکردن، پۆلۆی ئاو، زۆرانبازی و ئەوانی تر. === دامەزراوەکان === [[File:Kornhaus Aussicht.jpg|thumb|بورجی پێشبڕکێی بەلەمی بزوێنەردار لە کۆرنھاوس]] [[File:Junkers-Tor Dessau Golf-Park.jpg|thumb|یاریگای گۆڵف لە ناوچەی پێشووی یونكێرس]] [[File:Anhalt Arena Dessau.jpg|thumb|ئەنھالت ئارینا لە ٢٠٠٩]] * چەندین یاریگای وەرزشی (زیاتر لە ١٠ دانە) * ھۆڵەکانی سکیتڵز (٦) * یاریگاکانی تێنس (٣) * یانەکانی بەلەم (٣) * مەلەوانگەی داخراو (٢) * [[یاریگای پاوڵ-گرایفزو]] (توانای ٢٢٬٠٠٠ کەسی ھەیە) * ڕێڕەوی خلیسکێنەی خێرا * بورجی شاخەوانی زوکەرتورم * ئەنھالت ئارینای دێساو (توانای ٣٬٦٠٠ کەسی ھەیە) * فڕۆکەخانەی دێساو * گۆڕەپانی نیشانەشکێنی == فەرمانڕەوایی == [[File:Dessau asv2022-08 img39 Rathaus.jpg|thumb|شارەوانی]] ناوچەی دێساو بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٣٧٢دا ناوی ھاتووە. سەرۆکی شارۆچکەکە (Schultheiss) لەلایەن کۆنتەوە دادەنرا. لەگەڵ چەند یاریدەدەرێکدا، شوڵتایس ئەنجومەنی شارەکەیان پێکھێنا. لە ساڵی ١٣٧٢دا، ئەنجومەنی شارەکە دابەش بوو بۆ دوو دەزگا، لە ساڵی ١٦٠٠ بۆ سێ دەزگا، و لە ساڵی ١٧٨٥ دووبارە بۆ دوو دەزگا. شوڵتایسی دێساو نزیکەی ھەموو ساڵێک دەگۆڕدرا تا کاتی ھەڵوەشاندنەوەی دەستووری ئەنجومەنی شار لە ساڵی ١٨٣٢. دوای ئەوە دێساو بوو بە خاوەن دەستووری ئەنجومەنی شار و شاندنی شار. لە ساڵی ١٨٥٢ەوە سەرۆکی شار نازناوی سەرۆک شارەوانی (Mayor) پێدراوە. لە کاتی [[ئەڵمانیای نازی|سەردەمی ناسیۆنال سۆسیالیستدا]] سەرۆک شارەوانی لەلایەن پارتەکەوە ([[NSDAP]]) دادەنرا. دوای جەنگی جیھانیی دووەم، [[سۆڤیەتەکان]] ئەنجومەنێکی جێبەجێکاریان لەگەڵ سەرۆک شارەوانییەک پێکھێنا. دەستووری ئەنجومەنی شار لەلایەن گەلەوە ھەڵدەبژێردرا. لە دوای یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا ئەم لیژنەیە بە ئازادی ھەڵدەبژێردرێت. لە ساڵی ١٩٩٤ەوە پێی دەوترێت Stadtrat. لە ساڵی ١٩٩٤ەوە، سەرۆک شارەوانی ڕاستەوخۆ لەلایەن گەلەوە ھەڵدەبژێردرێت. لە ساڵی ٢٠٠٧دا، دێساو بوو بە بەشێک لە شارەوانیی دێساو-ڕۆسلاو. === سەرۆک شارەوانی === [[پێتەر کوراس]] (لەدایکبووی ١٩٥٨) لە حوزەیرانی ٢٠١٤دا بە ٧٥٫٨٢٪ی دەنگەکان بۆ ماوەی حەوت ساڵ وەک سەرۆک شارەوانیی دێساو-ڕۆسلاو ھەڵبژێردرا. ئەو جێگرەوەی [[کلیمێنس کۆشیگ]] (لەدایکبووی ١٩٥٧، سەربەخۆ) بوو، کە لە ساڵی ٢٠٠٧دا بە ٥٦٫٨٪ی دەنگەکان ھەڵبژێردرابوو. === ئەنجومەنی شار (Stadtrat) === پێکھاتووە لەم پارتانەی خوارەوە: (ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٥ی ئایاری ٢٠١٤) * CDU (١٤ کورسی) * چەپەکان (١١ کورسی) * سەوزەکان (٣ کورسی) * SPD (٧ کورسی) * Pro Dessau (٥ کورسی) * AfD (٣ کورسی) * FDP (٢ کورسی) * Neues Forum (٢ کورسی) * Bürgerliste (٢ کورسی) * NPD (١ کورسی) == دەستەخوشکە شارەکان == دێساو دەستەخوشکە لەگەڵ: {| class="wikitable" |- valign="top" | * {{flagicon|France}} [[ئارژانتۆیل]]، فەڕەنسا، لە ساڵی ١٩٥٩ەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dessau.de/index.asp?MenuID=16 |سەردێڕ=Dessau-Rosslau |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070827212225/http://www.dessau.de/index.asp?MenuID=16 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠٠٧}}, Twin Towns from www.dessau.de</ref> * {{flagicon|Poland}} [[گلیڤیتسە]]، [[پۆڵەندا]]، لە ساڵی ١٩٩٢ەوە * {{flagicon|Germany}} [[ئیبێنبورێن]]، باکووری ڕاین-ڤێستفالیا || * {{flagicon|Austria}} [[کلاگێنفۆرت]]، [[نەمسا]]، لە ساڵی ١٩٧١ەوە * {{flagicon|Germany}} [[لودڤیگسھافن]]، ڕاینلاند-پالا تینات، لە ساڵی ١٩٨٨ەوە * {{flagicon|Czech Republic}} [[ڕۆدنیتسە نات لابێم]]، کۆماری چیک |} == پەروەردە == * [[زانکۆی ئەنھالت]] بۆ زانستە کارەکییەکان (تەلارسازی، بەڕێوەبردنی دامەزراوەکان، دیزاین و جیۆئینفۆرماتیک)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hs-anhalt.de/hsa_englisch/index.html |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070615130421/http://www.hs-anhalt.de/hsa_englisch/index.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}, ماڵپەڕی زانکۆی ئەنھالت</ref> * ناوەندی فێربوونی ژووری پیشەسازی و بازرگانیی ئەڵمانیا (ھالە/ دێساو) * ناوەندی قوتابخانەی پیشەییی ئەنھالت [[ھوگۆ یونكێرس]] I, II، و III (قوتابخانەی چاپۆن) * قوتابخانەی ئامادەییی (Grammar School) [[واڵتەر گڕۆپیوس]] * قوتابخانەی ئامادەییی لیبۆریوس * قوتابخانەی ئامادەییی "Philantropinum" == یارمەتییە دارایییەکانی ئەورووپا == دێساو بەشێکە لە بەرنامەی EU-URBAN. ئەم بەرنامەیە لەسەر بنەمای دەستتێوەردانی گشتگیرە کە بۆ چارەسەرکردنی کێشە ژینگەیی، ئابووری و کۆمەڵایەتییەکان بەکاردێت، کە کاریگەرییان لەسەر ناوچە بێبەشەکانی شار ھەیە. چەندین پڕۆژە لە دێساو لە ڕێگەی ئەم یارمەتییە دارایییەوە سپۆنسەر کراون.{{citation needed|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}} == کەسایەتییە دیارەکان == [[File:1676 Leopold-2.JPG|140px|thumb|upright|لیۆپۆڵدی یەکەم، میری ئەنھالت-دێساو]] [[File:Joachim Ernst duke of Anhalt.jpg|140px|thumb|یواکیم ئێرنست، دوکی ئەنھالت، ١٩١٨]] [[File:Hugo Junkers 1920.jpg|140px|thumb|ھوگۆ یونكێرس، ١٩٢٠]] [[File:Wilhelm Rust 1885.jpg|140px|thumb|upright|ڤیلھێلم ڕوست ١٨٨٥]] [[File:Bundesarchiv Bild 146-2005-0119, Kurt Weill.jpg|140px|thumb|کورت وایڵ، ١٩٣٢]] [[File:20130922 Bundestagswahl 2013 in Berlin by Moritz Kosinsky0138.jpg|140px|thumb|دیتەر ھالێرڤۆردن، ٢٠١٣]] === ئەکادیمییەکان === * [[پێتەر لێبرێخت شمیت]] (١٩٣٣–٢٠١٩)، زانای کلاسیکیی ئەڵمانی * [[مۆیسس مێندێلسۆن]] لاھوتیی جوولەکە و فەیلەسوفی سپینۆزیست. === بازرگانی === * [[گیۆرگ ئارنھۆڵد]] (١٨٥٩-١٩٢٦)، بانکدار * [[ئێدوارد ئارنھۆڵد]] (١٨٤٩-١٩٢٥) پیشەسازی * [[ماکس ئارنھۆڵد]] (١٨٤٥-١٩٠٨) بانکدار === ئەریستۆکراسی و سەربازی === * [[جۆرجی سێیەم، میری ئەنھالت-دێساو]] (١٥٠٧–١٥٥٣)، میر * [[بێرنھارد حەوتەم، میری ئەنھالت-زێربست]] (١٥٤٠–١٥٧٠)، میر * [[جۆن کاسیمیر، میری ئەنھالت-دێساو]] (١٥٩٦–١٦٦٠)، میر * [[جۆن جۆرجی دووەم، میری ئەنھالت-دێساو]] (١٦٢٧–١٦٩٣)، میر و فێڵد مارشاڵی پرووسی * [[لیۆپۆڵدی یەکەم، میری ئەنھالت-دێساو]] (١٦٧٦–١٧٤٧)، فەرمانڕەوای ئەنھالت-دێساو لە ١٦٩٣ تا ١٧٤٧ * [[لیۆپۆڵدی دووەم، میری ئەنھالت-دێساو]] (١٧٠٠–١٧٥١)، میر و ژەنەڕاڵی پرووسی * [[دیتریشی ئەنھالت-دێساو]] (١٧٠٢–١٦٩٣)، میر و فێڵد مارشاڵی پرووسی * [[شازادە ئادێلھاید-ماریی ئەنھالت-دێساو]] (١٨٣٣–١٩١٦)، دوچێسی ناساو و دوچێسی گەورەی لوکسەمبورگ * [[ئێدوارد، دوکی ئەنھالت]] (١٨٦١–١٩١٨)، میری بنەماڵەی ئەسکانیا و پێش کۆتا فەرمانڕەوای دووکایەتی ئەنھالت لە ١٩١٨دا * [[ئۆسواڵد بۆیلکێ]] (١٨٩١-١٩١٦)، فڕۆکەوانی پاڵەوانی جەنگی جیھانیی یەکەم * [[یواکیم ئێرنست، دوکی ئەنھالت]] (١٩٠١–١٩٤٧)، دوا فەرمانڕەوای دووکایەتی ئەنھالت === زانست و فەلسەفە === * [[مۆیسس مێندێلسۆن]] (١٧٢٩–١٧٨٦)، فەیلەسوفی جوولەکەی ئەڵمانی، باوکی ھاسکالا * [[ھاینریچ شوابێ]] (١٧٨٩–١٨٧٥)، گەردوونناس و ڕووەکناس، کاری لەسەر پەڵەکانی خۆر کردووە * [[کارڵ ئەدۆڵف ڤۆن باسێدۆ]] (١٧٩٩–١٨٥٤)، پزیشکێکی ئەڵمانی * [[ماکس مۆلەر]] (١٨٢٣–١٩٠٠)، زمانناس و ڕۆژھەڵاتناس * [[فرانس ڤۆپکێ]] (١٨٢٦–١٨٦٤)، مێژوونووس، ڕۆژھەڵاتناس و ماتماتیکزان * [[فریدریچ پرایزیگکێ]] (١٨٥٦–١٩٢٤)، میسرناس و پاپیرۆسناسی ئەڵمانی * [[ھوگۆ یونكێرس]] (١٨٥٩–١٩٣٥)، ئەندازیاری ئەڵمانی و دیزاینەری فڕۆکە، یەکەم فڕۆکەی لە کانزا دروستکراوی بینا کرد، کۆمپانیای Junkers & Coی دامەزراند * [[گوستاف لینداو]] (١٨٦٦–١٩٢٣)، قارچکناس و ڕووەکناس * [[یۆھانس ڤینکلەر]] (١٨٩٧–١٩٤٧)، یەکەم مووشەکی بە سووتەمەنی شل لە ئەورووپا لە دێساو ھەڵدا * [[ھانس ڤۆن ئۆھاین]] (١٩١١–١٩٩٨)، فیزیکزان، دیزاینەری یەکەم بزوێنەری جێت * [[گێرنۆت بۆمێ]] (١٩٣٧–٢٠٢٢)، فەیلەسوف و نووسەر === ھونەرەکان === * [[ڤیلھێلم کارڵ ڕوست]] (١٧٨٧–١٨٥٥)، پیانۆژەنێکی ئەڵمانی * [[فریدریچ ڤۆن ئۆلیڤیێر]] (١٧٩١–١٨٥٩)، وێنەکێشێکی مێژوویی ئەڵمانی بە ستایلی ڕۆمانتیک * [[ڤیلھێلم مۆلەر]] (١٧٩٤–١٨٢٧)، شاعیری لیریک، زیاتر بە ھۆنراوەکانی بۆ ئاوازەکانی [[فرانس شوبێرت]] ناسراوە * [[لودڤیگ فیلیپسۆن]] (١٨١١–١٨٨٩)، نووسەر و ڕابای، دامەزرێنەری Allgemeine Zeitung des Judentums * [[ڤیلھێلم ڕوست]] (١٨٢٢–١٨٩٢)، ئاوازدانەر، مۆسیقازان، لێکۆڵەری باخ و سەرۆکی کۆرس * [[بێرنھارد کۆسمان]] (١٨٢٢–١٩١٠)، چێلۆژەنێکی ئەڵمانی * [[فریدریچ گروتزماخەر]] (١٨٣٢–١٩٠٣)، چێلۆژەن و ئاوازدانەر * [[لیۆپۆڵد گروتزماخەر]] (١٨٣٥-١٩٠٠)، چێلۆژەن و ئاوازدانەرێکی ئەڵمانی * [[ئێرنا شۆرلێمەر]] (١٨٧٥-١٩٤٥)، ئاوازدانەرێکی ئەڵمانی * [[جۆلیۆس شۆبرینگ]] (١٨٣٩–١٩١٤)، زانای کلاسیکی * [[ھێنریت یۆھان ماری مۆلەر]] (١٨٤١–١٩١٦)، کەسایەتییەکی شەقام کە بە ھامبورگ دەناسرێتەوە * [[ئۆگوست کلوگھاردت]] (١٨٤٧–١٩٠٢)، ئاوازدانەر و ڕێبەری ئۆرکێسترا<ref>{{Cite NIE|wstitle=Klughardt,_August |short=x}}</ref> * [[کورت وایڵ]] (١٩٠٠–١٩٥٠)، ئاوازدانەر، لە دێساو گەورە بوو، لەگەڵ [[بێرتۆڵت برێخت]] کاری کردووە * [[گێرھارد نێبێل]] (١٩٠٣–١٩٧٤)، نووسەر، وتارنووس و ڕەخنەگری کولتووری * [[ئورسولا ھێرکینگ]] (١٩١٢–١٩٧٤)، خانمەئەکتەر و ھونەرمەندی کات بەسەربردن<ref>[https://www.imdb.com/name/nm0379024/ داتابەیسی IMDb] وەرگیراوە لە ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩</ref> * ئان-ماری لاونشتاین (١٩٢٣–٢٠١٠)، یەکەم بووکی جەنگی ئەڵمانی کە لە ساڵی ١٩٤٦ کۆچی کرد بۆ ئەمریکا * [[ھێربێرت تۆبیاس]] (١٩٢٤–١٩٨٢)، فۆتۆگرافەری مۆدێل * [[ھۆرست بۆڵمان]] (١٩٢٥–٢٠١٤)، ئەکتەرێکی فیلم و تەلەفزیۆنی ئەڵمانی<ref>[https://www.imdb.com/name/nm0093180/ داتابەیسی IMDb] وەرگیراوە لە ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩</ref> * [[گێرھارد ستۆڵزێ]] (١٩٢٦–١٩٧٩)، تێنۆری ئۆپێرای ئەڵمانی * [[کارڵ-ھاینریچ کامێرلینگ]] (١٩٣٠–٢٠١٢)، پرۆفیسۆری پیانۆ * [[بریگیتی گڕۆتوم]] (لەدایکبووی ١٩٣٥)، خانمەئەکتەرێکی فیلمی ئەڵمانی<ref>[https://www.imdb.com/name/nm0343874/ داتابەیسی IMDb] وەرگیراوە لە ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩</ref> * [[دیتەر ھالێرڤۆردن]] (لەدایکبووی ١٩٣٥)، کۆمیدیان، ھونەرمەندی کات بەسەربردن و گۆرانیبێژ، ھاووڵاتیی فەخریی دێساو<ref>[https://www.imdb.com/name/nm0356448/ داتابەیسی IMDb] وەرگیراوە لە ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩</ref> * [[ئیمی کنۆبێڵ]] (لەدایکبووی ١٩٤٠)، ھونەرمەندێکی ئەڵمانی لە بواری وێنەکێشان و پەیکەرتاشیی مینیمالیست و ئەبستراکت * [[ئێمیل شولت]] (لەدایکبووی ١٩٤٦)، وێنەکێش، شاعیر و مۆسیقاژەن * [[تۆماس کرێتشمان]] (لەدایکبووی ١٩٦٢)، ئەکتەر<ref>[https://www.imdb.com/name/nm0470981/ داتابەیسی IMDb] وەرگیراوە لە ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩</ref> * [[ئانێت شلۆنز]] (لەدایکبووی ١٩٦٤)، مۆسیقاژەن و ئاوازدانەرێکی ئەڵمانی * [[میخائیل فلادێ]] (لەدایکبووی ١٩٧٥)، ئاوازدانەری ئەڵمانی بۆ مۆسیقای ئەلیکترۆنی === وەرزش === * [[ئامێلی کۆلۆسکا]] (لەدایکبووی ١٩٤٤)، یاریزانی ھاویشتنی ڕم، لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨]] بەشداری کردووە * [[دانی فوکس]] (لەدایکبووی ١٩٧٦)، یاریزانی خانەنشینکراوی تۆپی پێی بوندێسلیگا * [[کارستن ڕومپ]] (لەدایکبووی ١٩٨١)، یاریزانی خانەنشینکراوی تۆپی پێی ئەڵمانی بە ٤٣٦ یاریی یانەکان == پێشانگا == <gallery> File:Dessau mit Mulde.jpg|دێساو لەگەڵ پاشماوەکانی [[کۆشکی دێساو]] و ڕووباری مولدە File:Jagdbrücke über die Mulde bei Dessau 2.JPG|پردی ڕاوکردن لەسەر مولدە (دروستکراوی ١٩٩٣) File:Bundesarchiv Bild 183-R14718, Dessau, Junkers-Werke.jpg|کارگەکانی یونکێرس لە دێساو و وێنەی دامەزرێنەرەکەی File:Anhaltisches Theater Dessau.jpg|[[شانۆی ئەنھالتیش]] File:Seitenansicht Dessauer Rathaus.jpg|دیمەنی لایەکی شارەوانیی دێساو </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{ویکیکۆمنز}} {{ویکیوەیاژ|Dessau}} * {{cite EB1911|wstitle=Dessau |volume= 08 }} * [http://www.dessau.de/ ماڵپەڕی فەرمیی دێساو] (ئینگلیزی و ئەڵمانی) {{دێساو-ڕۆسلاو}} {{Authority control}} [[پۆل:دێساو| ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانە ھەڵوەشێنراوەکان لە ٢٠٠٧]] [[پۆل:شارەوانییە پێشووەکان لە ساکسۆنی-ئەنھالت]] [[پۆل:کۆمەڵگە مێژووییەکانی جوولەکە]] [[پۆل:شارە کەنار ڕووبارەکان لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان لەسەر ڕووباری ئێلبه]] byezema6sfpff7ox273tj3xgzf67sr6 0 299004 1614213 1609869 2026-08-01T20:45:50Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614213 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سامسۆنگ گالاکسی کامێرا ٢''' کامێرایەکی بگرە و وێنە بگرەیە کە [[ئامێری مۆبایل|ئامێرێکی مۆبایلی]] لەسەر بنەمای [[ئەندرۆید|ئەندرۆیدە]]. گالاکسی کامێرا ٢ کە لە پێشانگای کاڵا ئەلیکترۆنییەکانی بەکاربەر (CES) لە ساڵی ٢٠١٤ لە [[لاس ڤێگاس]] لە [[نێڤادا]] ڕاگەیەندرا، خاوەنی [[ئەندرۆید]]ی [[ئەندرۆید جێڵی بین|٤٫٣ جێڵی بین]]، پڕۆسێسەری چوار ناوکیی [[ئێکسینۆس]] ٤٤١٢ بە خێراییی ١٫٦ گێگاھێرتز و ٢ گێگابایت [[بیرگەی دەستپێگەیشتن-بەھەڵکەوت|ڕامە]]. گالاکسی کامێرا ٢ جێگرەوەی سامسۆنگ گالاکسی کامێرایە.<ref name="Engadget">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.engadget.com/products/samsung/galaxy/camera/2/specs/|سەردێڕ=Samsung Camera specs - Engadget|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٤|وێبگە=[[Engadget]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20140325040710/http://www.engadget.com/products/samsung/galaxy/camera/2/specs/|url-status=dead}}</ref><ref name="TB">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Russell |یەکەم=Brandon |ناونیشان=http://www.technobuffalo.com/videos/samsung-galaxy-camera-2-hands-on/|سەردێڕ=TechRadar {{!}} the technology experts |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٤|وێبگە=TechnoBuffalo}}</ref><ref name="GSMA">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_camera_2_gc200-5928.php|سەردێڕ=Samsung Galaxy Camera 2 GC200 - Full phone specifications |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٤|وێبگە=GSMArena}}</ref> بە پێچەوانەی مۆدێلی پێش خۆی، وەرگرێکی جی پی ئێسی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.dpreview.com/products/samsung/compacts/samsung_galaxycamera_2|سەردێڕ=Samsung Galaxy Camera 2 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.dpreview.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Samsung Galaxy Camera 2}} [[پۆل:سامسۆنگ گالاکسی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] nxrqpakdepjmi0o8f0nxqqc44b8cs3u 0 299106 1614028 1613934 2026-08-01T12:06:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614028 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Use dmy dates|date=August 2025}} {{Infobox flag | Name = کۆماری سوودان | Article = | Image = Flag of Sudan.svg | Alt = | Noborder = | Nickname = | Morenicks = | Use = 111110 | Symbol = {{FIAV|111110}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Mirror}} | Proportion = 1:2 | Adoption = {{start date and age|1970|05|20|df=yes}} | Relinquished = | Design = سێڕەنگەیەکی ئاسۆیی لە سوور، سپی و ڕەش؛ لەگەڵ سێگۆشەیەکی سەوز لە لای دارئەڵاکە (لای هەڵدان). | Designer = عەبدولڕەحمان ئەحمەد جەعلی }} '''ئاڵای سوودان''' ({{lang|ar|عَلَم السُّودَان}}) کە لە ٢٠ی ئایاری ١٩٧٠ەوە بەکاردێت، لە [[سێڕەنگە (ئاڵا)|سێڕەنگەیەکی ئاسۆییی]] سوور-سپی-ڕەش لەگەڵ سێگۆشەیەکی سەوز لە لای دارئەڵاکە (لای هەڵدان) پێکهاتووە. ئەم ئاڵایە لەسەر بنەمای [[ئاڵای ڕزگاریی عەرەبی]]ی [[شۆڕشی ١٩٥٢ی میسر]] داڕێژراوە. سوودان لەگەڵ بەدەستهێنانی سەربەخۆیی لە ساڵی ١٩٥٦دا، ئاڵایەکی سێڕەنگی ئاسۆیی لە ڕەنگەکانی شین، زەرد و سەوز پەسەند کرد. ئەم ئاڵایە دوای [[مێژووی سوودان (١٩٦٩-١٩٨٥)|کودەتا سەربازییەکەی ١٩٦٩]] بە سەرکردایەتیی [[جەعفەر نمەیری]] لادرا. == مێژووی ئاڵا == === ئاڵاکانی مەهدییەکان === لە ساڵی ١٨٨١دا، لە سەرەتای [[جەنگی مھدی|جەنگی مەهدی]]دا، ئەو کەسەی کە خۆی بە [[محەممەد ئەحمەد|مەهدی]] ڕاگەیاندبوو، [[عەبدوڵڵا کوڕی محەممەد]]ی وەک یەکێک لە چوار خەلیفەکەی خۆی دەستنیشان کرد و ئاڵایەکی ڕەشی پێبەخشی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hill |یەکەم=Richard Leslie |سەردێڕ=A Biographical Dictionary of the Sudan |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=QS_GYMeSzRMC&pg=PA6 |edition=2nd |orig-year=First published 1951 |ساڵ=١٩٦٧|بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک=٩٧٨-٠-٧١٤٦-١٠٣٧-٥|پەڕە=٦}}</ref> عەبدوڵڵا ئاڵا ڕەشەکەی خۆی بۆ کۆکردنەوەی [[عەرەبەکانی بەقارا]] و هۆزەکانی تری ڕۆژاوا بەکارهێنا. خەلیفەکانی تریش ئاڵای ڕەنگاودەنگی جیاوازیان بەکاردەهێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Featherstone |یەکەم=Donald F. |بەستەری نووسەر=Donald Featherstone (wargamer) |سەردێڕ=Khartoum 1885: General Gordon's Last Stand |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NPxN5dNSrvEC&pg=PA18 |زنجیرە=Osprey military campaign series, v. 23 |ساڵ=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=Osprey Publishing |ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٥٣٢-٣٠١-٨|پەڕە=١٨}}</ref> هێڵە ڕەشە ئاسۆیییەکەی ئێستای ئاڵای سوودان، ئاماژەیەکە بۆ ئەم ئاڵا ڕەشەی سەردەمی دەسەڵاتی مەهدییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Fadlalla |یەکەم=Mohamed Hassan |سەردێڕ=The Problem of Dar Fur |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=oN5LbDnKCt4C&pg=PA33 |ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=iUniverse |ژپنک=٩٧٨-٠-٥٩٥-٣٦٥٠٢-٩|پەڕە=٣٣}}</ref> <gallery class="center"> File:Flag of the Mahdi movement in Sudan.svg|ئەو ئاڵایەی لە کاتی [[جەنگی مھدی|ڕاپەڕینی مەهدی]] و لە [[دەوڵەتی مھدی|سوودانی مەهدی]]دا بەکاردەهат (١٨٨١–١٨٩٩) File:Banner, declaration of faith and allegiance to Allah. Sudanese Mahdist Army, Omdurman, 1889. The Kelvingrove Art Gallery and Museum. Given by Miss Victoria MacBean.jpg|ئاڵایەکی بەکارهاتوو لەلایەن سوپای مەهدی؛ کە لە [[شەڕی ئوم دەرمان|شەڕی ئوم دەرمان]] لە ساڵی ١٨٩٨دا دەستی بەسەردا گیرا. File:Black flag.svg|[[ئاڵای ڕەش]]یش لە سوودانی مەهدیدا بەکاردەهات </gallery> === سوودانی ئینگلیزی-میسری === لە نێوان ساڵانی ١٨٩٩ بۆ ١٩٥٦، [[سوودانی ئینگلیزی-میسری]] بە هاوبەشی وەک [[کۆندۆمینیۆم (یاسای نێودەوڵەتی)|کۆندۆمینیۆم]] لەلایەن [[میسر]] و [[شانشینی یەکگرتوو]]ەوە بەڕێوەدەبرا. کۆندۆمینیۆمەکە خاوەنی ئاڵای تایبەت بە خۆی نەبوو؛ لە جیاتی ئەوە هەمیشە [[ئاڵای میسر]] و [[ئاڵای شانشینی یەکگرتوو]] پێکەوە شەکێندرانەوە، کە تێیدا پێشینەیی بە ئاڵای بەریتانیا دەدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://flagspot.net/flags/sd-hist.html#cond |سەردێڕ=Sudan - Historical flags |بڵاوکەرەوە=Flagspot.net |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> ئاڵایەک وەک ئاڵای پلەبەرز بۆ حاکمی گشتیی بەریتانی لە سوودان بوونی هەبوو. هاوشێوەی ئاڵا فەرمییەکانی حاکمەکان لە ناوچەکانی تری دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا، لە ئاڵای یونیۆن جاک پێکهاتبوو کە دیسکێکی سپیی تێدا بوو کە نیشانەی ناوچەکە یان نیشانی نیشتمانیی تێدا جێگیر کرابوو، و بە تاجەگوڵینەیەکی غار دەورە درابوو. بەو پێیەی هیچ نیشانەیەک یان نیشانێکی نیشتمانی بۆ سوودانی ئینگلیزی-میسری نەبوو، دیسکەکە لە جیاتی ئەوە دەقی "'''G'''OVERNOR '''G'''ENERAL OF THE '''SUDAN'''" (حاکمی گشتیی سوودان)ی لەسەر بوو. لە [[کۆنفرانسی باندۆنگ|کۆنفرانسی ئاسیایی-ئەفریقی]] کە لە نێوان ١٨ بۆ ٢٤ی نیسانی ١٩٥٥دا بەڕێوەچوو، سوودان بە ئاڵایەکی سپی کە ناوی "SUDAN"ی بە پیتە گەورەکانی سوور لەسەر بوو نوێنەرایەتی کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://magz.tempo.co/read/29935/days-of-struggle|سەردێڕ=Days of Struggle|ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠١٥|وێبگە=tempo}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Shimazu |یەکەم=Naoko |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ='Diplomacy as Theatre': Recasting the Bandung Conference of 1955 as Cultural History |ناونیشان=https://eprints.bbk.ac.uk/4914/2/4914.pdf |وێبگە=Birkbeck Institutional Research Online}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://twitter.com/SudaneseCulture/status/1013461063134793731|سەردێڕ=Sudan's first flag, during the 1st conference of the Non-Alignment Movement in Bandung in 1955, Indonesia #SudaneseCulture #ثقافة_سودانيةpic.twitter.com/idxrMoTwnD|یەکەم=ثقافة|دوایین=سودانية|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> <gallery class="center"> File:Flag of Anglo-Egyptian Sudan (1914–1922).png|ئەو ئاڵایانەی لە [[سوودانی ئینگلیزی-میسری]]دا بەکاردەهاتن (١٩١٤–١٩٢٢) File:Flag of Anglo-Egyptian Sudan.svg|ئەو ئاڵایانەی لە [[سوودانی ئینگلیزی-میسری]]دا بەکاردەهاتن (١٩٢٢–١٩٥٦) File:Flag of the Governor-General of the Anglo-Egyptian Sudan.svg|ئاڵای [[لیستی حاکمەکانی سوودانی پێش سەربەخۆیی|حاکمی گشتیی بەریتانی]] File:Flag of the Sudan Defense Force (1925-1956).svg|ئاڵای [[هێزەکانی بەرگریی سوودان]] (١٩٢٥–١٩٥٦) File:Flag of Sudan (Bandung Conference).svg|ئەو ئاڵایەی بۆ نوێنەرایەتیکردنی سوودان لە [[کۆنفرانسی باندۆنگ|کۆنفرانسی ئاسیایی-ئەفریقی]]دا بەکارهات (نیسانی ١٩٥٥)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://historia.id/politik/articles/sudan-belum-merdeka-benderanya-sudah-berkibar-di-kaa-vqrZJ|سەردێڕ=Sudan Belum Merdeka, Benderanya Sudah Berkibar di KAA|دوایین=Isnaeni|یەکەم=Hendri F.|وێبگە=Historia - Majalah Sejarah Populer Pertama di Indonesia|ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠١٥|زمان=id-ID|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201205151238/https://historia.id/politik/articles/sudan-belum-merdeka-benderanya-sudah-berkibar-di-kaa-vqrZJ|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> </gallery> === کۆماری سوودان (١٩٥٦–١٩٦٩) === {{Infobox flag | Name = کۆماری سوودان | Article = | Image = Flag of Sudan (1956–1970).svg | Alt = | Noborder = | Nickname = | Morenicks = | Use = 111110 | Symbol = {{FIAV|111110}} {{FIAV|historical}} {{FIAV|Mirror}} | Proportion = 1:2 | Adoption = ١٩٥٦ | Relinquished = ١٩٧٠؛ مێژووی بەکارهێنان | Design = سێڕەنگەیەکی ئاسۆیی لە شین، زەرد و سەوز. | Designer = [[مەکی سۆفی]] }} [[File:Sudan independence 2.png|thumb|right|بۆ یەکەمین جار ئاڵای سوودان لە مەراسیمی سەربەخۆییدا لەلایەن سەرۆکوەزیران [[ئیسماعیل ئەزھەری]] و سەرکردەی ئۆپۆزسیۆن [[محەممەد ئەحمەد مەحجووب]] لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٦دا بەرزکرایەوە.]] دوابەدوای سەربەخۆیی_ی [[کۆماری سوودان (١٩٥٦-١٩٦٩)|کۆماری سوودان]] لە ژێر دەسەڵاتی ئینگلیزی-میسری لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٦دا، سوودان ئاڵایەکی سێڕەنگی شین-زەرد-سەوزی وەک ئاڵای نیشتمانیی خۆی پەسەند کرد. ئەم ئاڵایە لەلایەن شاعیر [[مەکی سۆفی]]یەوە دیزاین کرابوو<ref name="arabi21">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://arabi21.com/story/1147878/علم-غير-مألوف-يرفعه-السودانيون-في-التظاهرات-ما-قصته|سەردێڕ=علم غير مألوف يرفعه السودانيون في التظاهرات.. ما قصته؟|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=عربي21}}</ref> و تا ساڵی ١٩٧٠ بەکارهات، کاتێک ئاڵای ئێستا پەسەند کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://flagspot.net/flags/sd-hist.html |سەردێڕ=Sudan - Historical flags |بڵاوکەرەوە=Flagspot.net |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> ڕەنگەکانی ئاڵاکە نوێنەرایەتیی ڕووباری نیل (شین)، بیابانی مەزن (زەرد) و زەوییە کشتوکاڵییەکان (سەوز) دەکرد. ئەوان بەهۆی ئەوەوە هەڵبژێردرابوون کە لە نێوان گرووپە نەتەوەیییەکان و پارتە سیاسییەکاندا بێلایەن بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rbvex.it/africapag/sudanrb.html|سەردێڕ=sudan rb|وێبگە=www.rbvex.it|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Independence Sudan (1956) |وێبگە=[[YouTube]] |ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠١٤}}</ref> بەکارهێنانی ئەم ئاڵایە لە کاتی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠١٨-٢٠١٩ی سوودان|خۆپیشاندانەکانی ٢٠١٨-٢٠١٩ی سووداندا]] سەرلەنوێ دەرکەوتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://500wordsmag.com/sudan-news/why-is-the-first-and-former-flag-of-sudan-resurfacing-on-social-media/|سەردێڕ=Why is the First and Former Flag of Sudan Resurfacing on Social Media?|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=[[500 Words Magazine]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190716192344/http://500wordsmag.com/sudan-news/why-is-the-first-and-former-flag-of-sudan-resurfacing-on-social-media/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-africa-48126363|سەردێڕ=The art fuelling Sudan's revolution|یەکەم=Mohanad|دوایین=Hashim|ئیش=BBC News|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/flying-the-flag-for-sudan|سەردێڕ=Flying the flag for Sudan – what flag is that?|وێبگە=Radio Dabanga|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.prothomalo.com/international/news/194745/Breakthrough-agreement-between-Sudan-protest|سەردێڕ=Breakthrough agreement between Sudan protest leaders, military|وێبگە=Prothom Alo|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.cnn.com/2019/07/05/africa/sudan-celebrates-intl/index.html|سەردێڕ=Sudan celebrates end of stand-off between military leaders and opposition|نووسەر=Amir Ahmed, Mohammed Tawfeeq and Tamara Qiblawi|وێبگە=CNN|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٩}}</ref> سەرۆکی [[ئەنجومەنی سەروەریی گواستنەوە]]، [[Abdel Fattah al-Burhan|عەبدولفەتاح بورھان]]، لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥دا و لە ناوەڕاستی [[جەنگی ناوخۆیی_ی سوودان (٢٠٢٣-ئێستا)]]دا پێشنیازی دووبارە پەسەندکردنەوەی ئاڵای سێڕەنگی شین-زەرد-سەوزی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی تویت|بەکارھێنەر=TSC_SUDAN |ژمارە=١٩٩٥٥٠٤٨٥١٩٣٨٣٢٩٠١٠|سەردێڕ=بورتسودان: ١-٢٣-٢٠٢٥م كلمة رئيس مجلس السيادة القائد العام للقوات المسلحة - تأبين شهداء حركة جيش تحرير السودان}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی تویت|بەکارھێنەر=TSC_SUDAN |ژمارە=١٩٩٥٥٠٨٦٢٦٥٨٥٤٩٧٦٤٠|سەردێڕ= البرهان: نقدم مقترحاً لإرجاع علم السودان القديم الذي رفعه أجدادنا وآباؤنا في زمن الاستقلال}}</ref><ref name="auto">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.english.alyurae.com/2025/12/02/al-burhan-calls-for-return-to-sudans-independence-flag-rejects-any-deal-keeping-the-rsf-intact/|سەردێڕ=Al-Burhan Calls for Return to Sudan’s Independence Flag, Rejects Any Deal Keeping the RSF Intact - Al-Yurae}}</ref> <gallery class="center"> File:Flag of Sudan (1956–1970, 2-3).svg|ئۆفیسی ئاڵای [[کۆماری سوودان (١٩٥٦-١٩٦٩)]] بە ڕێژەی ٢-٣ (١٩٥٦–١٩٦٩) File:Naval Ensign of Sudan (1956-1970).svg|ئاڵای دەریاییی سەربازیی سوودان (١٩٥٦–١٩٧٠) File:Ensign of the Sudanese Customs Service (1956-1970).svg|ئاڵای دەریاییی گومرگی سوودان (١٩٥٦–١٩٧٠) </gallery> {| class=wikitable width=60% style="text-align:center;" |- ! [[File:Flag of Sudan (1956–1970).svg|40px]]<br>شێوازی ڕەنگ ! style="background:#0F47AF; width:100px; color:white;"| شین ! style="background:#FFF500; width:100px; color:black;" | زەرد ! style="background:#00923F; width:100px; color:white;"| سەوز |- | [[CMYK]] || 91-59-0-31 || 0-3-100-0 || 100-0-56-42 |- |[[Web colors|HEX]] |#0F47AF |#FFF500 |#00923F |- |[[RGB color model|RGB]] |15-71-175 |255-245-0 |0-146-63 |} === کۆماری دیموکراتیی سوودان (١٩٦٩-١٩٨٥) و کۆماری سوودان (١٩٨٥-ئێستا) === دوابەدوای [[کودەتای ١٩٦٩ی سوودان|کودەتایەکی سەربازی]] لە ئایاری ١٩٦٩دا، ناوی وڵاتەکە گۆڕدرا بۆ [[کۆماری دیموکراتیی سوودان]] و پێشبڕکێیەک بۆ دیزاینکردنی ئاڵایەکی نوێ بەڕێوەچوو. دیزاینی براوە لەلایەن هونەرمەند عەبدولڕەحمان ئەحمەد جەعلی لەسەر بنەمای [[Pan-Arab colors|ڕەنگەکانی پان-عەرەبیزم]] دروستکرا و لە ئایاری ١٩٧٠دا وەک ئاڵای ئاسۆیی نیشتمانی پەسەند کرا.<ref name="arabi21"/><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=علم السريرة بت مكي ورمزيته .. بقلم: عواطف عبداللطيف |ناونیشان=https://sudanile.com/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1%D2%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%B1%D8%A9-%D8%A8%D8%AA-%D9%85%D9%83%D9%8A-%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%B2%D9%8A%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%82%D9%84%D9%85-%D8%B9%D9%82%D9%8 unit-state |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=سودانايل |زمان=ar}}</ref> لە کاتێکدا هیچ ڕێکخستنێکی جێگیر بۆ [[Pan-Arab Colors|ڕەنگەکانی پان-عەرەبیی]] ڕەش، سپی، سوور و سەوز نییە، بەڵام ئەو ئاڵایانەی کە ڕەنگەکانی ڕزگاریی عەرەبی بەکاردەهێنن (کە بەشێکن لە ڕەنگەکانی پان-عەرەبی)، پێکهاتەیەکی سێڕەنگی ئاسۆیی لە هێڵە هاوشێوەکانی سوور، سپی و ڕەش دەپارێزن، و ڕەنگی سەوز بەکاردەهێنرێت بۆ جیاکردنەوەی ئاڵا جیاوازەکان لە یەکتر لە ڕێگەی ئەستێرەی سەوز، [[Arabic script|ڕێنووسی عەرەبی]]، یان لە حاڵەتی [[سوودان]]دا، سێگۆشەی سەوز لە لای هەڵدانی ئاڵاکەدا. لە ئاڵای ڕەسەنی ڕزگاریی عەرەبیدا، سەوز لە شێوەی ئاڵای [[Kingdom of Egypt|شانشینی میسر]] و سوودان لەسەر سنگی [[Eagle of Saladin|داڵی سەڵاحەدین]] لە هێڵی ناوەڕاستدا نەخشێنرابوو. <gallery class="center"> File:Flag of Sudan.svg|ئاڵای [[کۆماری دیموکراتیی سوودان]] (١٩٧٠–١٩٨٥) File:Standard of the President of the Democratic Republic of the Sudan (variant).svg|ئاڵای سەرۆکایەتیی [[مێژووی سوودان (١٩٦٩-١٩٨٥)|کۆماری دیموکراتیی سوودان]] (١٩٧٠–١٩٨٥) File:Presidential Standard of Sudan.svg|ئاڵای سەرۆکایەتیی [[لیستی سەرۆکەکانی سوودان|سەرۆکی سوودان]] (١٩٨٥–ئێستا) File:Ensign of the Sudanese Customs Service.svg|ئاڵای دەریاییی گومرگی سوودان File:Naval Ensign of Sudan.svg|ئاڵای دەریاییی سەربازی (١٩٨٥–ئێستا) File:Air Force Ensign of Sudan.svg|ئاڵای هێزی ئاسمانی (١٩٧٠–ئێستا) </gallery> === دیزاین و هێماکان === [[File:Sudanese protestors celebrate signing of political agreement (cropped).png|thumb|خەڵک بە ئاڵاکانیانەوە لە کاتی [[شۆڕشی سوودان|شۆڕشی سووداندا]] (٢٠١٨–٢٠١٩)]] بەپێی ماڵپەڕی World Flags 101: {{blockquote|text=ڕەنگەکانی سوور، سپی، ڕەش و سەوز بە ڕەنگەکانی پان-عەرەبی ناو دەبرێن و لە ڕووی مێژووییەوە بۆ چەندین سەدەیە بە گەلی عەرەب و ئایینی ئیسلامەوە بەستراونەتەوە. ڕەنگەکان نوێنەرایەتیی یەکێتی و سەربەخۆییی عەرەبی دەکەن. هێڵە سوورەکە نوێنەرایەتیی خەباتی سوودان بۆ سەربەخۆیی و گەلێک خەباتی تر، و قوربانیدانی شەهیدانی وڵات دەکات. سپی نوێنەرایەتیی گەل، ڕووناکی و گەشبینی دەکات. ئەم ڕەنگە هەروەها نوێنەرایەتیی [[White Flag League|کۆمەڵەی ئاڵای سپی]] دەکات کە گرووپێکی نەتەوەخوازی بوون و لە ساڵی ١٩٢٤دا دژ بە دەسەڵاتی کۆلۆنیالی ڕاپەڕین. ڕەش نوێنەرایەتیی سوودان دەکات؛ کە لە زمانى عەرەبیدا 'سوودان' بە واتای 'وڵاتی ڕەشپێستەکان' دێت. ئەم ڕەنگە هەروەها نوێنەرایەتیی ئاڵای ڕەشی نەتەوەخوازەکانی دەکات کە لە کاتی [[جەنگی مھدی|ڕاپەڕینی مەهدیدا]] لە کۆتاییی سەدەی ١٩ەمدا دژ بە دەسەڵاتی کۆلۆنیالی شەڕیان کرد. سەوز نوێنەرایەتیی [[ئیسلام]]، کشتوکاڵ و بەپیتێتیی خاک دەکات.<ref name="worldflags101">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.worldflags101.com/s/sudan-flag.aspx |سەردێڕ=Sudan Flag |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٠٨|ئیش=World Flags 101 |بڵاوکەرەوە=Moxy Media |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181015211950/http://www.worldflags101.com/s/sudan-flag.aspx |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>}} ;نەخشەی دروستکردنی ئاڵا {{gallery |height=250 |width=475 |File:Flag of Sudan (construction sheet).svg|نەخشەی دروستکردنی ئاڵا }} === شێوازی ڕەنگ === {{Unreferenced section|date=June 2024}} ڕەنگە فەرمییەکان بەم شێوەیەن: {| class=wikitable width=60% style="text-align:center;" |- ! [[File:Flag of Sudan.svg|40px]]<br />شێوازی ڕەنگ ! style="background:#007229; width:100px; color:white;"| سەوز ! style="background:#D21034; width:100px; color:white;"| سوور ! style="background:#000000; width:100px; color:white;" | ڕەش ! style="background:#FFFFFF; width:100px; color:black;" | سپی |- | [[CMYK]] || 100-0-64-55 || 0-92-75-18 || 0-0-0-100 || 0-0-0-0 |- |[[Web colors|HEX]] |#007229 |#D21034 |#000000 |#FFFFFF |- |[[RGB color model|RGB]] |0-114-41 |210-16-52 |0-0-0 |255-255-255 |} == ئاڵا لۆکاڵییەکان == ئاڵا لۆکاڵییەکان بەزۆری لە نیشانی ویلایەتەکە پێکدێن کە لەسەر پاشبنەمایەکی سپی یان ڕەنگاوڕەنگ نیشان دەدرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fotw.info/flags/sd-.html |سەردێڕ=Sudanese Provincial and State flags}}</ref> هەندێک لە [[ویلایەتەکانی سوودان]] ئاڵای تایبەتی خۆیان پەسەند کردووە، کە بەزۆری لە نیشانی ویلایەتەکەیان لەسەر پاشبنەمایەکی سەوز یان سپی پێکدێت. === ویلایەتەکان === <gallery> Flag of Blue Nile State.png|[[ویلایەتی نیل ئەزرەق]] Flag of Central Darfur State.png|[[ویلایەتی ناوەڕاستی دارفوور]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://rsf.gov.sd/en/news/2067/Central-Darfur-governor-lauds-Transitional-Sovereignty-Council-VP-s-efforts-to-maintain-peace-and-stability |سەردێڕ=Central Darfur governor lauds Transitional Sovereignty Council VP's efforts to maintain peace and stability |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220812165524/https://rsf.gov.sd/en/news/2067/Central-Darfur-governor-lauds-Transitional-Sovereignty-Council-VP-s-efforts-to-maintain-peace-and-stability |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> Flag of North Darfur State.png|[[ویلایەتی باکووری دارفوور]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/darfur-govs-discuss-security-and-peace |سەردێڕ=Darfur Govs discuss security and peace |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> Flag of South Darfur State.png|[[ویلایەتی باشووری دارفوور]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.darfur24.com/en/2022/03/24/south-darfur-governor-receives-results-of-the-investigation-committee/ |سەردێڕ=South Darfur governor receives results of the investigation committee |ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> Flag of West Darfur State.png|[[ویلایەتی ڕۆژاوای دارفوور]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://unamid.unmissions.org/photo-day-16-january-2020 |سەردێڕ=Photo of the Day- 16 January 2020 |ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> File:Flag of Kassala Wilayyah.svg|[[ویلایەتی کەسەلا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.tesfanews.net/sudan-kassala-state-governor-affirm-strength-sudan-eritrea-relations/ |سەردێڕ=Sudan: Governor of Kassala State Affirms Strength of Sudanese Eritrean Relations |ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260723114642/https://www.tesfanews.net/sudan-kassala-state-governor-affirm-strength-sudan-eritrea-relations/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> Flag of Khartoum Wilayah.png|[[ویلایەتی خەرتووم]] Seal of River Nile State.png|[[ویلایەتی ڕووباری نیل]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://suna-sd.net/posts/oalya-nhr-alnyl-ognob-darfor-yokdan-aal-an-ohd-almgtmaa-alsodany-ako-mn-almomrat |سەردێڕ=The governors of River Nile and South Darfur state affirm that the unity of Sudanese society is stronger than conspiracies |زمان=ar |وێبگە=suna-sd.net }}{{بەستەری مردوو|url=https://suna-sd.net/posts/oalya-nhr-alnyl-ognob-darfor-yokdan-aal-an-ohd-almgtmaa-alsodany-ako-mn-almomrat |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> Flag of Al Qadarif State.png|[[ویلایەتی قەزاریف]]<ref>[https://www.fotw.info/images/s/sd-gadar.jpg Image] fotw.info {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220811130339/https://www.fotw.info/images/s/sd-gadar.jpg |date=11 August 2022 }}</ref> </gallery> === ناوچە کارگێڕییەکان === <gallery> Flag of the Abyei Area.png|[[ناوچەی ئابیێی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fotw.info/flags/sd-abyei.html |سەردێڕ=Abyei Special Administrative Area}}</ref> </gallery> === ئاڵا کۆنەکانی پارێزگاکان === <gallery class="center"> File:Flag of North Kurdufan.svg|[[کۆردۆفان]] </gallery> == ئەمانەش ببینە == {{Portal|Africa}} * [[لیستی ئاڵاکانی سوودان]] * [[نیشانی نیشتمانیی سوودان]] * [[ئاڵای سوودانی باشوور]] * [[ئاڵای میسر]] * [[ئاڵای عێراق]] * [[ئاڵای یەمەن]] == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{FOTW|id=sd|title=Sudan}} {{clear}} {{Sudan topics}} {{Arab Flags}} {{Africa topic|Flag of|title=[[Flags of Africa]]}} {{DEFAULTSORT:سوودان، ئاڵای}} {{پۆلی کۆمنز|National flag of Sudan}} {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|سیاسەت}} [[پۆل:ئاڵاکانی ناسێنراو لە ١٩٧٠]] [[پۆل:هێما نیشتمانییەکانی سوودان|ئاڵا]] [[پۆل:ئاڵاکانی ئەفریقا]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان|سوودان]] [[پۆل:ئاڵاکانی چوارڕەنگ]] ejmtmt4v5a7mskhw3q11yh0wlgula1l 0 299110 1614113 1610173 2026-08-01T15:28:42Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614113 wikitext text/x-wiki {{Short description|شارێک لە پەنجاب، پاکستان}} {{Redirect|تاکشاشیلا|بەکارهێنانەکانی تر|تەکسێلا (ڕوونکردنەوە)}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{Use dmy dates|date=May 2026}} {{Infobox settlement | name = تەکسێلا | native_name = {{lang|urd|ٹيکسلا}} | settlement_type = [[شار]] <!-- images and maps ----------->| image_skyline = File:Dharmarajika stupa,Taxila.jpg | photo1a = | photo2a = | photo2b = | photo3a = | photo3b = | photo4a = | text = | foot_montage = | image_caption = [[ستوپای دارماراجیکا]]، ستوپایەکی بوداییی سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ماوریا|ماوریا]] لە نزیک شاری تەکسێلا (٢٠١٠) | image_blank_emblem = | nickname = | blank_emblem_type = Emblem | pushpin_map = Pakistan#Punjab Pakistan | pushpin_relief = yes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 250 | pushpin_map_caption = شوێن لە پەنجاب##شوێن لە پاکستان <!-- Location ------------------>| subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{flag|Pakistan}} | subdivision_type1 = [[یەکە کارگێڕییەکانی پاکستان|پارێزگا]] | subdivision_name1 = {{flag|Punjab}} | subdivision_type2 = [[دابەشکارییەکانی پەنجاب، پاکستان|دابەشکاری]] | subdivision_name2 = [[ڕاوەڵپیندی (دابەشکاری)|ڕاوەڵپیندی]] <!-- Seat of government and towns-->| seat_type = | seat = | parts_type = | parts_style = para<!-- =list (for list), coll (for collapsed list), para (for paragraph format) Default is list of up to 5 items, coll if more than 5--> | parts = <!-- parts text, or header for parts list --> <!-- Politics ----------------->| government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title3 = | leader_name3 = | established_title = | established_date = {{circa|1000 BCE}} <!-- Area --------------------->| area_footnotes = | area_total_km2 = | area_total_sq_mi = <!-- Elevation --------------------------> | elevation_footnotes = | elevation_m = 549 | population_as_of = [[2023 Pakistani census]] | population_note = | population_total = 136,900 (ژمارەی دانیشتووانی تەکسێلا بە پادگای تەکسێلاشەوە)<ref>[https://www.citypopulation.de/en/pakistan/cities/punjab/ Citypopulation.de] Population of Taxila including Taxila Cantonment per 2023 Pakistani census</ref> | population_footnotes = | population_demonym = | blank1_name_sec1 = | blank1_info_sec1 = | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = <!-- General information ---------------> | timezone = | utc_offset = +5:00 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|33|44|45|N|72|47|15|E|region:PK|display=inline,title}} | postal_code = 47080 | postal_code_type = [[کۆدی پۆستە لە پاکستان|کۆدی پۆستە]] | area_code_type = [[کۆدی تەلەفۆن لە پاکستان|کۆدی تەلەفۆن]] | area_code = 596 {{designation list|embed=yes | designation1 = WHS | designation1_criteria = iii, vi | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/139 139] | designation1_date = 1980 }} | subdivision_type3 = [[لیستی قەزاکانی پەنجاب، پاکستان|قەزا]] | subdivision_name3 = [[قەزای ڕاوەڵپیندی|ڕاوەڵپیندی]] | subdivision_type4 = [[لیستی تەسیلەکانی پەنجاب، پاکستان|تەسیل]] | subdivision_name4 = [[تەسیلی تەکسێلا|تەکسێلا]] | native_name_lang = | pushpin_label = تەکسێلا | timezone1 = [[کاتی ستانداردی پاکستان|PKT]] }} '''تەکسێلا''' ({{langx|pnb|ٹيکسلا|Ṭeksilā}}؛ {{langx|urd|تکشیلا|Takshila}}) کە لە ڕووی مێژوویی_یەوە بە '''تاکشاشیلا''' (Takshashila) ناسراوە،{{efn| *{{Langx|san|तक्षशिला|Takshashila|label=[[سانسکریت|سانسکریتی مۆدێرن]]}} '''ناوە دێرینەکان ئەمانەش دەگرنەوە:''' *{{langx|sa| 𑀢𑀓𑁆𑀓𑀰𑀺𑀮𑀸|Takṣaśilā}} *{{langx|pi|{{transliteration|pi|[[wikt:Takkasilā|Takkasilā]]}}}} *{{Text|{{langx|pra|[[wikt:𑀢𑀔𑀲𑀺𑀮𑀸|𑀢𑀔𑀲𑀺𑀮𑀸]]|label=[[پراکریتی ئەشۆکان]]}}، {{transliteration|pra|Takkhasilā}}}} *{{Text|{{langx|grc|Τάξιλα|Táxila}}}}}} شارێک و [[شوێنی میراتی جیھانی]]ی یونێسکۆیە لە [[قەزای ڕاوەڵپیندی]] لە پارێزگای [[پەنجاب (پاکستان)|پەنجاب]] لە [[پاکستان]]. ئەم شارە کە لە دەوروبەری ساڵی {{circa|1000 BC}} دامەزراوە، یەکێکە لە کۆنترین شارەکانی [[باشووری ئاسیا]]، و ژمارەی دانیشتووانەکەی لە سەرژمێریی ٢٠٢٣ی پاکستاندا زیاتر لە ١٣٦،٩٠٠ کەس بووە. تەکسێلا لە ناوچەی کارگێڕیی (تەسیلی) تەکسێلا لەسەر [[فەلاتی پۆتۆھار]] لە باکووری پەنجاب هەڵکەوتووە، و نزیکەی ٢٥ کم لە باکووری ڕۆژاوای ناوچەی مێترۆپۆلیتانی [[ئیسلامئاباد–ڕاوەڵپیندی]]یە و دەکەوێتە باشووری [[قەزای ھاریپوور|قەزای هاریپوور]] لە [[خەیبەر پەختونخوا]]. تەکسێلای کۆن کە لە سەردەمی ڤێدیدا دامەزراوە، بۆ ماوەیەک پایتەختی شانشینی [[گاندھارا]] بووە. کەوتووەتە کەناری ڕۆژهەڵاتی [[ڕووباری ئیندوس]]—کە شوێنی بەیەکگەیشتنی سەرەکیی [[نیمچەکیشوەری ھیندستان]] و [[ناوەڕاستی ئاسیا]]یە—پێدەچێت لە دەوروبەری ساڵی ١٠٠٠ پێش زایین دامەزرابێت.<ref name="Raymond Allchin p.127">Raymond Allchin, Bridget Allchin, [https://books.google.com/books?id=r4s-YsP6vcIC&pg=PA127 ''The Rise of Civilization in India and Pakistan''.] Cambridge University Press, 1982 p.127 {{ISBN|052128550X}}</ref> تاکشاشیلا و پۆشکالاواتی وەک دوو شاری دیار لە گاندھارادا لە سەردەمی [[ماھاجاناپادا]] لە [[ھیندستانی کۆن|هیندستانی کۆندا]] مانەوە. پێدەچێت شارەکە لە نێوان ساڵانی ٥٥٠ بۆ ٣٢٦ پێش زایین بووبێتە بەشێک لە [[ئیمپراتۆریەتیی ئەخمینی]]. لە ساڵی ٣٢٦ پێش زایین، دوای ڕووخانی ئەخمینییەکان، لەلایەن [[ئەسکەندەری مەزن]]ەوە داواکرا. ئەسکەندەر بەبێ شەڕ کۆنترۆڵی شارەکەی کرد چونکە دەستبەجێ خۆی بە ڕادەستی [[مەقدۆنیا (شانشینی کۆن)|ئیمپراتۆریەتیی مەقدۆنی]] کرد، تا ئەو کاتەی ماوریاکان بە سەرکردایەتیی [[چاندراگوپتا ماوریا]] لە ماوەی دەدەیەکدا وەریانگرتەوە و تاکشاشیلا بوو بە پایتەختیان کە بۆ ماوەی زیاتر لە سەدەیەک (نزیکەی ٣١٧ - ٢٠٠ پێش زایین) حوکمڕانییان لێوە کرد.<ref name="whc.unesco.org" /> ئەمەش بەدوای خۆیدا بە شێوەیەکی یەک لە دوای یەک لەلایەن [[شانشینی ھیندی-یۆنانی]] (نزیکەی ٢٠٠ پ.ز - ٥٥ پێش زایین)، [[سکەکەکان|ھیندی-سکەکان]] (نزیکەی ٨٠ پ.ز - ٣٠ زایینی)، و [[ئیمپراتۆریەتیی کوشان]] (نزیکەی ٣٠ ز - ٣٧٥ زایینی) و دواتر [[ئیمپراتۆریەتیی گوپتا]] (نزیکەی ٢٠٠ ز - ٥٨٠ زایینی) حوکمڕانی کرا. بەهۆی شوێنی ستراتیژییەکەیەوە، تەکسێلا لە درێژەی سەدەکاندا چەندین جار دەستاودەستی پێکراوە، و چەندین هێز بۆ کۆنترۆڵکردنی ململانێیان کردووە. کاتێک ڕێگا بازرگانییە کۆنە گەورەکان کە ئەم ناوچانەیان بەیەکەوە دەبەستەوە گرنگیی خۆیان لەدەستدا، شارەکە لە سەدەی پێنجەمدا لەلایەن هێرشبەرانی [[ھونەکان|ھونەکانەوە]] بەرەو پاشەکشە چوو و لە ساڵی ٧١٢ی زایینیدا لەلایەن [[خەلافەتی ئەمەوی]]یەوە بە تەواوی وێران کرا، ئەمەش بووە هۆی بڵاوبوونەوەی [[ئیسلام]] لە [[نیمچەکیشوەری ھیندستان]]دا. لە ناوەڕاستی سەدەی ١٩هەم لە سەردەمی ڕاجی بەریتانیدا، شوێنەوارە دێرینەکانی تەکسێلا لەلایەن شوێنەوارناسی بەریتانی [[ئەلکساندەر کێنینگھام]] دۆزرانەوە و لەلایەن [[جۆن مارشاڵ (شوێنەوارناس)|سێر جۆن مارشاڵ]]ەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان پشکنینیان بۆ کرا. لە ساڵی ١٩٨٠دا، یونێسکۆ تەکسێلای وەک شوێنی میراتی جیهانی دەستنیشان کرد. ناوچەکە بەشێک بوو لە هەرێمی گاندھارای کۆن. شوێنی تەکسێلا (شاری دێرین) کە دەکەوێتە شارۆچکەی تەکسێلاوە، لە ساڵی ١٩٨٠دا وەک شوێنەواری میراتی جیهانی لەلایەن یونێسکۆوە دەستنیشان کرا.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/139/multiple%3D1%26unique_number%3D153|سەردێڕ=UNESCO World Heritage Sites List (Taxila is included)|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=UNESCO: World Heritage Convention website|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250813014732/https://whc.unesco.org/en/list/139/multiple%3D1%26unique_number%3D153}}</ref> بەپێی هەندێک سەرچاوە، [[زانکۆی تەکسێلای کۆن]] وەک یەکێک لە سەرەتاییترین زانکۆکان یان ناوەندەکانی خوێندن لە باشووری ئاسیادا دادەنرێت.<ref name=Needham>{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Joseph |دوایین=Needham |بەستەری نووسەر=Joseph Needham |ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=Within the Four Seas: The Dialogue of East and West |بڵاوکەرەوە=Routledge |ژپنک= ٩٧٨-٠-٤١٥-٣٦١٦٦-٨}}</ref>{{sfn|Kulke|Rothermund|2004|ps=:<br />{{blockquote|"In the early centuries the centre of Buddhist scholarship was the University of Taxila."}}}}<ref name="entrepreneurship2007">[[Balakrishnan Muniapan]], [[Junaid M. Shaikh]] (2007), "Lessons in corporate governance from Kautilya's [[Arthashastra]] in ancient India", ''World Review of Entrepreneurship, Management and Sustainable Development'' '''3''' (1):<br />{{blockquote|"Kautilya was also a [[Professor]] of Politics and Economics at Taxila University. Taxila University is one of the oldest known universities in the world and it was the chief learning centre in ancient India."}}</ref>{{sfn|Mookerji|1989|p=478|ps=:<br />{{blockquote|"Thus the various centres of learning in different parts of the country became affiliated, as it were, to the educational centre, or the central university, of Taxila which exercised a kind of intellectual [[suzerain]]ty over the wide world of letters in India."}}}}{{sfn|Mookerji|1989|p=479|ps=:<br />{{blockquote|"This shows that Taxila was a seat not of elementary, but higher, education, of colleges or a university as distinguished from schools."}}}} بەڵام زانایانی تر پێیان وایە کە ئەمە زانکۆ نەبووە بە مانا مۆدێرنەکەی، و ئاماژە بەوە دەکەن کە مامۆستاکان سەر بە کۆلێژی فەرمی نەبوون و هۆڵی لێدوان و شوێنی نیشتەجێبوونی تایبەت بەو مەبەستە لە تەکسێلادا بوونی نەبووە. لە ڕاپۆرتێکی ساڵی ٢٠١٠دا، سندوقی میراتی جیهانی تەکسێلای وەک یەکێک لەو ١٢ شوێنەی جیهان دەستنیشان کرد کە لەسەر لێواری لەناوچوون و زیانی قەرەبوونەکراوەوەن، بە هێنانی هۆکاری خراپی بەڕێوەبردن، فشاری گەشەپێدان، تاڵانکردن، و ململانێی چەکداری وەک هەڕەشە سەرەکییەکان.<ref name=GHF>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Global Heritage in the Peril: Sites on the Verge |ناونیشان=http://globalheritagefund.org/index.php/what_we_do/sites_on_the_verge/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120820022935/http://globalheritagefund.org/index.php/what_we_do/sites_on_the_verge/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |وێبگە=Global Heritage Fund}}</ref> بەڵام لەو کاتەوە هەوڵی بەرچاو بۆ پاراستنی لەلایەن حکوومەتی پاکستانەوە دراوە، کە بووەتە هۆی ئەوەی لەلایەن بڵاوکراوە نێودەوڵەتییە جیاوازەکانەوە وەک شوێنێکی 'باش پارێزراو' پۆلێن بکرێتەوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Raheela Nazir |ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشان=http://www.xinhuanet.com/english/2018-05/12/c_137172822.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180511203509/http://www.xinhuanet.com/english/2018-05/12/c_137172822.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Feature: Pakistan in efforts to rejuvenate Taxila, one of most important archaeological sites in Asia |وێبگە=XINHUANET.com |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> بەهۆی ئەم هەوڵە بەردەوامانەی پاراستنەوە، تەکسێلا یەکێکە لە شوێنە گەشتیارییە بەناوبانگەکانی پەنجاب، و ساڵانە تا یەک ملیۆن گەشتیار ڕادەکێشێت.<ref name=":0"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشان=https://dailytimes.com.pk/239407/taxila-an-illustration-of-fascinating-influences-of-multiple-civilisations/ |سەردێڕ=Taxila: an illustration of fascinating influences of multiple civilisations |ئیش=Daily Times}}</ref> == ڕیشەی ناو == [[File:Takhkhasila in the Heliodorus Pillar inscription.jpg|thumb|upright|ناوی شاری تەکسێلا بە نووسینی [[پالی]] [[برامی]]: {{Script|Brah|𑀢𑀔𑁆𑀔𑀲𑀺𑀮𑀸}} (Takhkhasilā)، وەک لەسەر کێلەکەی [[ستوونی ھێلیۆدۆروس]]دا دەرکەوتووە، نزیکەی ساڵی ١٠٠ پێش زایین<ref name="Ancient India">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Rapson |یەکەم١=E. J. |سەردێڕ=Ancient India |ڕێکەوت=١٩١٤|پەڕە=١٥٧|ناونیشان=https://archive.org/details/RapsonAncientIndia1914pdf/page/n183}}</ref>]] لە سەردەمانی کۆندا، تەکسێلا بە زمانى [[سانسکریت]] بە تاکشاشیلا (Takṣaśilā) و بە زمانی [[پراکریت]] و [[پالی]] بە تاکاسێلا (Takkhasilā) ناسرابوو. ناوی سانسکریتیی شارەکە بە واتای "شاری بەردی تاشراو" یان "بەردی تاکشا" دێت، بە ئاماژەدان بە حەماسەی ''[[ڕامایانا]]'' کە باس لەوە دەکات شارەکە لەلایەن بھاراتا، برای بچووکترینی خوداوەندی هیندۆسی [[ڕاما]]، دامەزراوە و بە شانازیی ناوی کوڕی بھاراتا، 'تاکشا'، ناونراوە.<ref name="EB">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Taxila, ancient city, Pakistan|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Taxila|وێبگە=Encyclopædia Britannica|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٧|زمان=en}}</ref> بەڵام ناوی مۆدێرنی شارەکە لە وەرگێڕانی زمانی [[یۆنانیی کۆن]]ەوە وەرگیراوە<ref name="EB"/><ref name="lahiri">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Lahiri|یەکەم١=Nayanjot|سەردێڕ=Ashoka in Ancient India|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press|chapter=Chapter 3|ژپنک=٩٧٨٠٦٧٤٩١٥٢٥١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JaVRCgAAQBAJ|ڕێکەوت=٢٠١٥|زمان=en}}</ref> کە لە کتێبی ''جوگرافیا''ی [[پتۆڵمی]]دا ئاماژەی پێکراوە.<ref>J. W. McCrindle, ''The Invasion of India by Alexander the Great as Described by Arrian, Q. Curtius, Diodorus, Plutarch and Justin,'' Westminster, Constable, 1893, pp.343–344.</ref> نووسینی ناوی تەکسێلا بە زمانی یۆنانی لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا بوو بە ناوی باو. دوای هێرشی ئەمەوییەکان، ناوە سانسکریتی، پراکریتی، پالی و یۆنانییەکان لە شارەکەدا نەمان و [[زمانی عەرەبی]] و [[زمانی فارسی]] دەستیان کرد بە کاریگەری لەسەر ناوچەکە. [[فاکسیان]]، گەشتیارێکی بودایی چینی کە لە ڕێگەی [[ڕێگای ئاوریشم]]ەوە سەردانی شارەکەی کردبوو، واتای ناوەکەی بە "سەری بڕاو" دابوو. بە یارمەتیی یەکێک لە چیرۆکەکانی [[یاتاکا]]، ئەو لێکدانەوەی بۆ ئەوە کردبوو کە ئەمە ئەو شوێنەیە کە گۆتاما بودا—لە کاتی لەدایکبوونی پێشتریدا وەک پێسا یان چاندراپڕابها—سەری خۆی بڕیوە بۆ ئەوەی بیدات بە شێرێکی برسی. ئەم بیروباوەڕە هێشتا ماوەتەوە لەگەڵ ئەو ناوچەیەی کە دەڕوانێتە سەر [[Sirkap|سیرکاپ]] (کە بە واتای "سەری بڕاو"یش دێت)، کە لە سەدەی ١٩دا بە بابورخانا ('ماڵی پڵنگ') دەناسرا، بە ئاماژەدان بەو شوێنەی کە گۆتاما بودا سەری خۆی پێشکەش کردبوو. جگە لەوەش، زنجیرە گردێک لە باشووری دۆڵی تەکسێلا بە مارگالا (بە واتای گەرووی بڕاو) ناودەبرێت.<ref name=Origin>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|journal= The Panjab Past and Present|سەردێڕ=Antiquity, Meaning and Origin of the Name Takshashila or Taxila|بەرگ= ١١|issue=2|نووسەر=Saifur Rahman Dar|پەڕە=١١}}</ref> == لە سەرچاوە نەریتییەکاندا == لە دەقە ڤێدییەکاندا وەک "شاتاپاتا براهمانا"، ئاماژە بەوە کراوە کە فەیلەسۆفی ڤێدی ئودالاکا ئارونی (سەدەی حەوتەمی پێش زایین) گەشتی بۆ ناوچەی گاندھارا کردووە. لە دەقە بودایییەکانی دواتردا، وەک چیرۆکەکانی جاتاکا لە سەدەکانی ٤ و ٣ی پێش زایین، دیاری کراوە کە تەکسێلا ئەو شارە بووە کە ئارونی و کوڕەکەی شڤێتاکێتو خوێندنیان تێدا تەواو کردووە.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Raychaudhuri |یەکەم=Hem Chandra |سەردێڕ=Political history of ancient India, from the accession of Parikshit to the extinction of the Gupta dynasty |ساڵ=١٩٢٣|پەڕەکان=١٧–١٨, ٢٥–٢٦|بڵاوکەرەوە=Calcutta, Univ. of Calcutta |ناونیشان=https://archive.org/details/politicalhistory00raycuoft}}</ref> یەکێک لە سەرەتاییترین ئاماژەکان بە تەکسێلا لە کتێبی "ئاشتادهیایی"ی [[پانینی]]دا هاتووە،{{sfn|Scharfe|2002a|pp=140–141}} کە نامیلکەیەکی ڕێزمانی سانسکریتییە و مێژووەکەی بۆ سەدەی چوارەمی پێش زایین دەگەڕێتەوە. زۆربەی کتێبی حەماسی هیندۆسی، [[ماھاباراتا]]، گفتوگۆیە لە نێوان ڤایشامپایانا (قوتابییەکی حەکیم ڤیاسا) و پاشا جانامێجایای دووەم. بەپێی نەریت وا بڕوادەکرێت کە چیرۆکەکە بۆ یەکەمین جار لەلایەن ڤایشامپایاناوە لەسەر داوای ڤیاسا لە کاتی قوربانیکردنی ماردا کە لەلایەن جانامێجایاوە لە تاکشاشیلا ئەنجامدرا، خوێندراوەتەوە.<ref name="EB"/> ئامادەبووان ئوگراشراڤاسیشی لەخۆگرتبوو، کە گۆرانیبێژێکی گەڕۆک بوو، کە دواتر چیرۆکەکەی بۆ کۆمەڵێک قەشە لە ئەشرامێک لە دارستانی نایمیشا خوێندەوە و لەوێوە چیرۆکەکە زیاتر بڵاوکرایەوە.{{sfn|Davis|2014|p=38}} جێنشینی شانشینی کورو، پاریکشیت (نەوەی ئارجونا) دەوترێت کە لە تاکشاشیلا تاجبەسەر کراوە.{{sfn|Kosambi|1975|p=126}} ڕامایانا تاکشاشیلا وەک شارێکی گەورە و بەناوبانگ بە سامانی خۆی وەسف دەکات کە لەلایەن بھاراتا، برای بچووکترینی ڕاما دامەزراوە. بھاراتا، کە پۆشکالاواتی نزیکیشی دامەزراندووە، دوو کوڕی خۆی بە ناوەکانی تاکشا و پۆشکالا وەک حاکمی ئەو دوو شارە دامەزراند.{{sfn|Marshall|2013|p=10}} لە چیرۆکەکانی جاتاکا بوداییدا، تەکسێلا وەک پایتەختی شانشینی گاندھارا و ناوەندێکی گەورەی فێربوون بە مامۆستایانی بەناوبانگی جیهانی وەسف کراوە.<ref name="EB" /> چیرۆکەکان ئاماژە بە دامەزراوە و مامۆستایانی نابودایی لە تەکسێلادا دەکەن. ئەوان باڵادەستیی ڤێداکان و دیسیپلینە تەکنیکییەکان لەوانە یاسا، پزیشکی، و زانستی سەربازی نیشان دەدەن.{{sfn|Scharfe|2002b|p=142}} چیرۆکەکە باس لە شازادەیەکی شاراوەی کاشی دەکات کە پێی دەوترێت دەبێتە پاشای تاکشاشیلا ئەگەر بتوانێت لە ماوەی حەوت ڕۆژدا بگاتە شارەکە بەبێ ئەوەی ببێتە نێچیری یاکشینییەکان (دێوەژنەکان) کە لە دارستانەکەدا ڕێگەیان لە گەشتیاران دەگرت.{{sfn|Malalasekera|2003|loc=Telapatta Jātaka (No.96)|ps=:<br />{{blockquote|"The Bodhisatta was once the youngest of one hundred sons of the king of Benares. He heard from the Pacceka Buddhas, who took their meals in the palace, that he would become king of Takkasilā if he could reach it without falling a prey to the ogresses who waylaid travellers in the forest. Thereupon, he set out with five of his brothers who wished to accompany him. On the way through the forest the five in succession succumbed to the charms of the ogresses, and were devoured. One ogress followed the Bodhisatta right up to the gates of Takkasilā, where the king took her into the palace, paying no heed to the Bodhisatta's warning. The king succumbed to her wiles, and, during the night, the king and all the inhabitants of the palace were eaten by the ogress and her companions. The people, realising the sagacity and strength of will of the Bodhisatta, made him their king."}}}}{{sfn|Appleton|2016|pp=23, 82}} بەپێی کتێبی دیپاڤامسا، یەکێک لە پاشا سەرەتایییەکانی تەکسێلا جەنگاوەرێکی کشانتریا بووە بە ناوی دیپانکارا کە دوازدە کوڕ و نەوەی دوای خۆی جێهێشتووە. کۆنجاکارنا کە لە کتێبی ئاڤاداناکالپالاتادا ئاماژەی پێکراوە، پاشایەکی تری پەیوەندیدار بەو شارەیە.{{sfn|Marshall|2013|p=10}} === لە جاینیزمدا === تاکشاشیلا پەیوەندییەکی توندوتۆڵی بە [[جاینیزم]]ەوە هەبووە. بەپێی نەریتی جاین، ڕیشابهاناتا، یەکەم تیرتانکارا، ناوچەی ئایۆدیای بە کوڕەکەی بھاراتا و ناوچەی تاکشاشیلای بە کوڕەکەی باهوبالی سپارد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=www.wisdomlib.org |ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Part 3: Decision to go to war |ناونیشان=https://www.wisdomlib.org/jainism/book/trishashti-shalaka-purusha-caritra/d/doc212496.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=www.wisdomlib.org |زمان=en}}</ref> بەپێی دەقە فەرمییەکانی جاینیزم، ڕیشابهاناتا دوای ڕەبەنیکردنی وەک ڕاهیبێک لە ملیۆنان ساڵ لەمەوبەر سەردانی تاکشاشیلای کردووە. لەگەڵ زانینی گەیشتنی، باهوبالی کە لەو کاتەدا لە شارەکە نەبوو، پەلەی کرد بۆ گەیشتن بە شارەکە، بەڵام پێش گەیشتنی باهوبالی، ڕیشابهاناتا پێشتر ڕۆشتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=www.wisdomlib.org |ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Part 7: The fast-breaking of Ṛṣabha |ناونیشان=https://www.wisdomlib.org/jainism/book/trishashti-shalaka-purusha-caritra/d/doc212455.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=www.wisdomlib.org |زمان=en}}</ref> شوێنپێیەکانی دواتر لەلایەن باهوبالییەوە پیرۆز کران کە تەختێک و چەرخی یاسای (dharmachakra) بە بەرزی و پانایی چەندین میل بەسەریاندا دروست کرد.{{sfn|Marshall|2013|p=10}} کتێبی سەدەی ١٤ی ڤیڤیدا تیرتا کالپا ئاماژە بەم دامەزراوەیە دەکات و دەڵێت:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jinaprabhasuri |یەکەم=Acharya |سەردێڕ=Vividha Tirtha Kalpa |ناونیشان=https://jainqq.org/explore/009519/117}}</ref> "तक्षशिलायां बाहुबलीوینिर्मितं धर्मचक्रम् ॥" - ئاچاریا جیناپڕابھاسوری لە "''Vividha Tirtha Kalpa"'' (ل. ٨٥) بەپێی دەقی جینی مەھانیشیت سووترا، پەرستگای دارماتشاکرا کە لەلایەن باهوبالییەوە دامەزراوە وەک شوێنی نیشتەجێبوونی چاندراپڕابها دەناسرێت، و تاکشاشیلا بە "خاکی دارماتشاکرا"ش ناودەبرێت، کە گرنگیی خۆی وەک ناوەندێکی جاینیزم نیشان دەدات.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jaina Trust |یەکەم=Anandji Kalyanji Pedhi |سەردێڕ=Jaina Tirtha Sarva Sangraha |ناونیشان=https://jainqq.org/explore/011536/145}}</ref> سەرەڕای کەمبوونی زانیارییەکان لەسەر سەردەمی دواتر، هاتووە کە لە سەردەمی چاخەکانی ناوەڕاستدا، تاکشاشیلا بەدەست چەندین کێشەوە دەیانناڵاند بەهۆی زۆربوونی ڕاهیبە ساختەکان و نەبوونی بژێوی گونجاو، ئەمەش بووە هۆی سنووردارکردنی گەشتی ڕاهیبەکانی جاینیزم لە ناوچەکەدا، وەک لە شەش دەقی کۆنی جینی بە ناوی چێداسووتراسدا بەڵگەنامەکراوە.<ref name=":1" /> ئیمپراتۆر سامپڕاتی پەرستگایەکی جینی بە ناوی "ستوپای کونالا" بە شانازیی باوکی خۆی کونالا دروست کرد. لە سەردەمی حوکمڕانیی سامپڕاتیدا، پانتاییی گەشتی ڕاهیبە جینییەکان چەندین هێندە گەشەی کرد، و دواتر ئەم ناوچەیەش گرتبووەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jaina Trust |یەکەم=Anandji Kalyanji Pedhi |سەردێڕ=Jaina Tirtha Sarva Sangraha |ناونیشان=https://jainqq.org/explore/011536/146}}</ref> بەپێی کتێبی پرابهاڤاکاچاریتا، لە سەدەی دووەم تا سێیەمی زایینیدا، نزیکەی ٥٠٠ پەرستگای جینی لە تاکشاشیلادا هەبوون، و ژمارەیەکی بەرچاو لە شوێنکەوتووانی جاینیزم تێیدا نیشتەجێ بوون. بەڵام پەتایەکی کوشندە ڕووی لە شارەکە کرد، کە بووە هۆی مردنێکی بەکۆمەڵ و پشێوی. کۆمەڵگەی جینی نوێنەرێکیان بە ناوی ڤیرچاند نارد بۆ نادۆل، کە کێشەکانی ئەوانی بە ئاچاریا مانادێڤاسوری گەیاند. ئەویش سروودی "Laghu Shanti Stava"ی پێدان و پێی گوتن کە خوێندنەوەی ئەمە پەتایەکە لادەبات. دوای خوێندنەوەی سروودەکە، پەتایەکە لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا کەمبووەوە. بەڵام لە ساڵی سێیەمدا، تورکەکان شارەکەیان وێران کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Prabhachandrasuri |یەکەم=Acharya |سەردێڕ=Prabhavaka Charitra (in Gujarati) |ناونیشان=https://jainqq.org/explore/036467/77}}</ref> بەپێی کتێبی ئاچاریا دانێسواراسوری بە ناوی "Shatrunjaya Mahatmya"، بازرگانێک بە ناوی جەڤاد شا لە ماھوڤاوە، پەرستگاکانی پالیتانای لە ساڵی ١٠٨ی سامڤاتی ڤیکرامیدا نۆژەنکردەوە. ئەو پەیکەرێکی ڕیشابهاناتای لە تاکشاشیلایەوە هێنا و وەک خوداوەندی سەرەکی لە پەرستگای سەرەکیدا لە نێو پەرستگاکانی شاتروونجایادا دایمەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dhaneswarasuri |یەکەم=Acharya |سەردێڕ=Shatrunjaya Mahatmya |ناونیشان=https://jainqq.org/explore/022723/345}}</ref> پشکنینەکان لە تاکشاشیلا پشتگیری لەم نەریتانە دەکەن. دکتۆر سێر جۆن مارشاڵ ئاماژەی بەوە کردووە کە پاشاکانی هیندی-یۆنانی شارەکەیان لە شوێنە بەهێزەکەی خۆی گواستووەتەوە و لە ساڵانی یەکەمی سەدەی دووەمی پێش زاییندا لە سیرکاپ نیشتەجێیان کردوون. شارەکە لە سەردەمی یۆنانی، شاکا، پاڵاڤا، و کوشاندا بە ئاوەدانی مایەوە. چەندین پەرستگای بچووک و گەورە لەسەر ڕێگای سەرەکیی سیرکاپ دۆزراونەتەوە. دکتۆر مارشاڵ گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە پەرستگاکانی ناوچەی F و Gی سیرکاپ پەرستگای جینی بوون بەهۆی لێکچوونی نژیاروانییان لەگەڵ کانکالی تیلا، کە ستوپایەکی جینییە و لە مەتورا دۆزراوەتەوە.{{sfn|Marshall|2013|p=10}} لە بلۆکی Gدا، کە دەکەوێتە لای ڕاستی ڕێگای سەرەکی، چەندین داروپەرواری باڵەخانە گەورەکان دۆزراونەتەوە، کە بە بوونی پەرستگای بچووک لە پاڵ ئەم باڵەخانانەدا دەناسرێنەوە، کە گەشتیاران دەستیان پێڕادەگەیشت. ئەم بەڵگانە بە توندی پاڵپشتی لە ئیدیعاکانی نەریتی جینی دەکەن کە تاکشاشیلا ناوەندێکی گرنگی جاینیزم بووە.{{sfn|Marshall|2013|p=10}} == مێژوو == === نیشتەجێبوونی سەرەتایی === ناوچەی دەوروبەری تەکسێلا لە سەردەمی [[نیۆلیتیک]]دا ئاوەدان بووە، و هەندێک لە شوێنەوارەکانی تەکسێلا مێژووەکەیان بۆ ١٠٠٠ ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە.<ref name="tourism.punjab.gov.pk">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Taxila – Once a Great Centre Of Buddhist Civilization {{!}} Tourism Department Punjab |ناونیشان=https://tourism.punjab.gov.pk/taxila#:~:text=Taxila%20was%20an%20important%20Buddhist,Taxila%20in%20mid-19th%20century. |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=tourism.punjab.gov.pk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221104091820/https://tourism.punjab.gov.pk/taxila#:~:text=Taxila%20was%20an%20important%20Buddhist,Taxila%20in%20mid-19th%20century. |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{sfn|Allchin|Allchin|1988|p=127}} شوێنەواری مێژووی سەردەمی سەرەتای ھاراپا لە دەوروبەری ١٣٠٠ پێش زایین<ref name="tourism.punjab.gov.pk"/> لە ناوچەی تەکسێلاش دۆزراوەتەوە،{{sfn|Allchin|Allchin|1988|p=127}} هەرچەندە ناوچەکە دوای هەرەسی [[شارستانییەتی دۆڵی ئیندوس]] چۆڵکرا. کۆنترین نیشتەجێبوونی مرۆڤ لە دۆڵی تەکسێلادا لە سەرای خۆلا دۆزرایەوە، کە دەکەوێتە ٢ کم لە باشووری ڕۆژاوای [[Mubarak Haveli|مۆزەخانەی تەکسێلا]]، کە سێ مێژووی ڕادیۆکاربۆن نیشانی دەدەن کە شوێنەکە بۆ یەکەمین جار لە نێوان کۆتاییی سەدەی چوارەم و سەرەتای سەدەی سێیەمی پێش زاییندا ئاوەدان بووە، بە دۆزینەوەی بەردی تاشراو و قاپووقاچاخ کە نیشانەی بەکارهێنانی سەبەتەی چنراو لە پڕۆسەی دروستکردنیدا نیشان دەدەن.<ref name="Petrie">Petrie, Cameron, (2013). [https://www.academia.edu/6784964/Petrie_C.A._2013_._Taxila "Taxila"], in D. K. Chakrabarti and M. Lal (eds.), ''History of Ancient India III: The Texts, and Political History and Administration till c. 200 BC'', Vivekananda International Foundation, Aryan Books International, Delhi, p. 654.</ref> پێدەچێت ئەم بەشانە بەردەوامیی نیشتەجێبوون نیشان بدەن، بە دەرکەوتنی قاپووقاخی سووری تاشراو. بەڵام، قاپووقاخی شێوازی کۆت دیجی بە ژمارەیەکی زیاتر دۆزرایەوە، کە گۆڕانکارییەکی تەکنەلۆژیی ڕوون لە چاو کەرەستەکانی پێشوو نیشان دەدات. حەوت مێژووی ڕادیۆکاربۆنیش لەم قۆناغە وەرگیران، و پێدەچێت مێژووەکەی بۆ ناوەڕاست و کۆتاییی هەزارەی سێیەم تا سەرەتای هەزارەی دووەمی پێش زایین بگەڕێتەوە.<ref name="Petrie" /> === شانشینی گاندھارا === {{main|گاندھارا}} گاندھارا شانشینێکی دێرینی هیندی-ئاریایی بوو لە باکووری ڕۆژاوای باشووری ئاسیا کە بوونی لە سەردەمی چاخی ئاسندا سەلمێنراوە. پایتەختی شانشینەکە لە تەکسێلا بوو. یەکەم نیشتەجێبوونی گەورە لە تەکسێلا، لە گردی هاتیال، لە دەوروبەری ساڵی ١٠٠٠ پێش زایین دامەزرا.<ref>{{Harvnb|Allchin|Allchin|1988|p=314}}: "The first city of Taxila at Hathial goes back at least to c. 1000 B.C."</ref><ref name="whc.unesco.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/139|سەردێڕ=Taxila|یەکەم=UNESCO World Heritage|دوایین=Centre|وێبگە=whc.unesco.org}}</ref>{{sfn|Scharfe|2002a|p=141}} لە ساڵی ٩٠٠ پێش زاییندا، شارەکە پێشتر لە بازرگانیی ناوچەییدا بەشدار بووە، وەک ئەو پارچە سواڵەتانەی دۆزراونەتەوە پەیوەندییە بازرگانییەکانی نێوان شارەکە و پۆشکالاواتی نیشان دەدەن.<ref>Mohan Pant, Shūji Funo, [https://books.google.com/books?id=W-K5_Z8qsJEC&pg=PA222 ''Stupa and Swastika: Historical Urban Planning Principles in Nepal's Kathmandu Valley.''] NUS Press, 2007 {{ISBN|9971693720}}, citing Allchin: 1980</ref> دواتر، تەکسێلا لە گردی بیردا ئاوەدان بووە، کە مێژووەکەی بۆ سەردەمی ٨٠٠-٥٢٥ پێش زایین دەگەڕێتەوە بە دۆزینەوەی قاپووقاخی ڕەنگ سووری تاشراو لەم قۆناغەدا.<ref>Petrie, Cameron, (2013). [https://www.academia.edu/6784964/Petrie_C.A._2013_._Taxila "Taxila"], in D. K. Chakrabarti and M. Lal (eds.), ''History of Ancient India III: The Texts, and Political History and Administration till c. 200 BC'', Vivekananda International Foundation, Aryan Books International, Delhi, p. 656.</ref> [[File:Eastern border of the Achaemenid Empire.jpg|thumb|سنووری ڕۆژهەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی ئەخمینی]]]] === ئیمپراتۆریەتیی ئەخمینی === {{See also|هێرشی ئەخمینییەکان بۆ سەر دۆڵی ئیندوس}} پشکنینە شوێنەوارییەکان نیشان دەدەن کە پێدەچێت شارەکە لە سەردەمی حوکمڕانیی ئیمپراتۆریەتیی ئەخمینیی فارسیدا لە سەدەی شەشەمی پێش زاییندا گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆوە بینیبێت. لە ساڵی ٥١٦ پێش زاییندا، دارێسی یەکەم دەستی بە کەمپەینێک کرد بۆ داگیرکردنی ناوەڕاستی ئاسیا، ئاریانا و باکتریای کۆن، پێش ئەوەی بەرەو ئەفغانستانی ئێستا و باکووری پاکستان بڕوات. ئیمپراتۆر دارێس زستانی ساڵانی ٥١٦-٥١٥ پێش زایینی لە ناوچەی گاندھارای دەوروبەری تەکسێلا بەسەر برد، و خۆی بۆ داگیرکردنی دۆڵی ئیندوس ئامادە کرد، کە لە ساڵی ٥١٥ی پێش زاییندا ئەنجامی دا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.livius.org/da-dd/darius/darius_i_8.html|سەردێڕ=Darius the Great - 8. Travels - Livius|وێبگە=www.livius.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130923045459/http://www.livius.org/da-dd/darius/darius_i_8.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دوای ئەوەی سکیلاکسی نارد بۆ گەڕان لە زەریای هیندی لە دەمی ڕووباری ئیندوسەوە بۆ سوێس. پاشان دارێس لە ڕێگەی دەربەندی بۆلانەوە گەڕایەوە بۆ فارس. ناوچەکە لە سەردەمی حوکمڕانیی خەشارشای یەکەمدا لەژێر دەسەڵاتی ئەخمینییەکاندا مایەوە، و حوکمڕانیی ئەخمینییەکان بۆ ماوەی زیاتر لە سەدەیەک لەوێ بەردەوام بوو.{{sfn|Marshall|1951|p=83}} تەکسێلا هەندێک جار وەک بەشێک لە شانشینی گاندھارا (کە پایتەختەکەی پۆشکالاواتی بوو) بەڕێوەدەبرا، بە تایبەتی دوای سەردەمی ئەخمینییەکان، بەڵام تەکسێلا هەندێک جار قەزا یان شارە-دەوڵەتی سەربەخۆی خۆی پێکدەهێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=pNUwBYGYgxsC&pg=PA36 |سەردێڕ=The Grandeur of Gandhara: The Ancient Buddhist Civilization of the Swat, Peshawar, Kabul and Indus Valleys|ژپنک=٩٧٨٠٨٧٥٨٦٨٥٩٢|دوایین١=Samad|یەکەم١=Rafi U|ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Algora}}</ref>{{sfn|Marshall|1951|pp=16–17, 30, 71}} === سەردەمی ھێلینیستی === {{See also|کەمپەینی هیندیی ئەسکەندەری مەزن}} [[File:AlexanderIndiaMap.jpg|thumb|نەخشەی کەمپەینی ئەسکەندەر لە [[ھیندستانی کۆن]].]] لە کاتی هێرشەکەیدا بۆ سەر دۆڵی ئیندوس، ئەسکەندەری مەزن توانی لە ساڵی ٣٢٦ی پێش زاییندا بەبێ شەڕ کۆنترۆڵی تەکسێلا ({{langx|grc|Τάξιλα}})<ref>[https://topostext.org/work/241#T602.8 Stephanus of Byzantium, Ethnica, § T602.8]</ref> بکات، چونکە شارەکە لەلایەن حاکمەکەیەوە، پاشا ئۆمفیس (ئامبھی)، ڕادەست کرا.{{sfn|Marshall|1951|p=83}} مێژوونووسانی یۆنانی هاوڕێی ئەسکەندەر، تەکسێلایان بە شارێکی "دەوڵەمەند، گەشەسەندوو، و بە باشی بەڕێوەبراو" وەسف کردووە.{{sfn|Marshall|1951|p=83}} ئاریان دەنووسێت کە ئەسکەندەر لەلایەن هاووڵاتییانی شارەکەوە پێشوازیی لێکرا، و ئەویش قوربانیی پێشکەش کرد و پێشبڕکێیەکی ئەسپ سواری و وەرزشیی لەوێدا ساز کرد.<ref>[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=urn:cts:greekLit:tlg0074.tlg001.perseus-grc1:5.8 Arrian, Anabasis of Alexander, § 5.8]</ref> لەگەڵ مردنی ئەسکەندەر لە ساڵی ٣٢٣ پێش زاییندا، ناوچەکە و زۆربەی خاکەکانی پێشووی ئەخمینییەکان بۆ ژەنەڕاڵەکەی، [[سێلۆکۆسی یەکەم]] و دامەزرێنەری [[ئیمپراتۆریەتیی سێلۆکی]] گواسترانەوە. === ئیمپراتۆریەتیی ماوریا === تا ساڵی ٣٠٣ی پێش زایین، والییەکانی ئیمپراتۆریەتیی سێلۆکی لە باشووری ئاسیادا بە فەرمی بەسترابوونەوە بە ئیمپراتۆریەتیی ماوریاوە، دوای [[شەڕی سێلۆکی-ماوریا]]،{{sfn|Mookerji|1988|p=31}} کە تێیدا پایتەختی هەرێمەکە و ناوەندی خوێندنی باڵا لە تەکسێلا کەوتە ژێر کۆنترۆڵی چاندراگوپتا ماوریا. ڕاوێژکارەکەی، [[چاناكیا|کاوتیلیا/چاناکیا]]، دەوترێت لە زانکۆی تەکسێلادا وانەی گوتووەتەوە.{{sfn|Mookerji|1988|pp=22, 54}} لە سەردەمی حوکمڕانیی ئەشۆکای مەزندا، نەوەی چاندراگوپتا، شارەکە کرا بە ناوەندێکی گەورەی خوێندنی بودایی، هەرچەندە شارەکە لەم ماوەیەدا ڕووبەڕووی یاخیبوونێکی بچووک بووەوە.{{sfn|Thapar|1997|p=52}} تەکسێلا لە شوێنێکی ستراتیژیدا بە درێژایی ڕێگای کۆنی گراند ترانک (کە بە "ڕێگای شاهانە" ناسراوە) دامەزرا کە پایتەختی ماوریای لە پاتالیپوترا لە بیهارەوە بە پێشاوەری کۆن، پۆشکالاواتی، و لەوێشەوە بەرەو ناوەڕاستی ئاسیا لە ڕێگەی کشمیر، باکتریای کۆن، و کاپیساوە بەیەکەوە دەبەستەوە.{{sfn|Thapar|1997|p=237}} بەم شێوەیە تەکسێلا لە درێژەی سەدەکاندا چەندین جار دەستاودەستی پێکراوە، و چەندین ئیمپراتۆریەت بۆ کۆنترۆڵکردنی ململانێیان کردووە. === شانشینەکانی ھیندی-یۆنانی، ھیندی-سکەیی و ھیندی-پارتی === لە سەدەی دووەمی پێش زاییندا، تەکسێلا بەسترایەوە بە [[شانشینی ھیندی-یۆنانی]] لە باکتریای کۆنەوە. هیندی-یۆنانییەکان پایتەختێکی نوێیان بە ناوی سیرکاپ لە کەناری بەرامبەری ڕووبارەکە دروست کرد.{{sfn|Kulke|Rothermund|2004|p=75}} لەم سەردەمە نوێیەی حوکمڕانیی هیندی-یۆنانییەکاندا، چەندین بنەماڵەی شاهانە (وەک ئەنتیالسیداس) لەوانەیە لەم شارەوە وەک پایتەختی خۆیان حوکمڕانییان کردبێت. لە کاتی کەمبوونەوەی حوکمڕانیی یۆنانییەکاندا، شارەکە بە شێوەیەکی سەرکەوتووانە بەڕێوەدەچوو، بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی سەربەخۆ چەندین یەکێتیی بازرگانیی ناوخۆیی کۆنترۆڵ بکات، کە زۆربەی دراوەکانی شارەکەشیان لێدەدا. لە دەوروبەری سەدەی یەکەمی پێش زایین یان سەدەی یەکەمی زایینیدا، پاشایەکی هیندی-سکەیی بە ناوی ئازیلیسێس سێ شوێنی لێدانی دراوی هەبوو، کە یەکێکیان لە تەکسێلادا بوو، و دراوی بە زمانى یۆنانی و خارۆستی لێدەدا. دوا پاشای یۆنانیی تەکسێلا لەلایەن سەرکردەی هیندی-سکەیی ماوێسەوە لە دەوروبەری ساڵی ٩٠ی پێش زاییندا لەسەر کار لادرا.{{sfn|Marshall|1951|p=84}} گۆندۆفارێس، دامەزرێنەری [[شانشینی ھیندی-پارتی]]، لە دەوروبەری ساڵی ٢٠ی پێش زاییندا تەکسێلای داگیرکرد، و تەکسێلای کردە پایتەختی خۆی.{{sfn|Marshall|1951|p=85}} بەپێی ئەفسانەیەکی سەرەتاییی کریستیانەکان، [[تۆماس (نێردراو)|تۆماسی نێردراو]] لە دەوروبەری ساڵی ٤٦ی زایینیدا سەردانی گۆندۆفارێسی چوارەمی کردووە، پێدەچێت لە تەکسێلا بووبێت چونکە ئەو شارە پایتەختی گۆندۆفارێس بووە. === ئیمپراتۆریەتیی کوشان === لە دەوروبەری ساڵی ٥٠ی زایینیدا، فەیلەسۆفی یۆنانیی نیۆپیتاگۆری ئەپۆلۆنیۆسی تیانا سەردانی تەکسێلای کرد، کە لەلایەن ژیاننامەنووسەکەیەوە، فیلوستراتوس، کە نزیکەی ٢٠٠ ساڵ دواتر نووسیویەتی، وەک شارێکی قەڵابەند وەسف کراوە کە لەسەر شێوازێکی هاوسەنگ داڕێژراوە، و هاوشێوەی قەبارەی شارستانییەتی [[نەینەوا]] بووە. شوێنەوارناسیی مۆدێرن ئەم وەسفە پشتڕاست دەکاتەوە.{{sfn|Marshall|2013|pp=28–30, 69, 88–89}} ئەو کێلانەی مێژووەکەیان بۆ ساڵی ٧٦ی زایینی دەگەڕێتەوە، دەیسەلمێنن کە شارەکە تا ئەو کاتە کەوتووەتە ژێر حوکمڕانیی ئیمپراتۆریەتیی کوشانەوە، دوای ئەوەی شارەکە لەژێر دەسەڵاتی ئیمپراتۆریەتیی پارتییەوە لەلایەن کوجولا کادفیسێس، دامەزرێنەری ئیمپراتۆریەتیی کوشان، دەستی بەسەردا گیرا.{{sfn|Kulke|Rothermund|2004|p=80}} دواتر حاکمی گەورەی کوشان، [[کانێشکا]]، شارۆچکەی سێرسوخی دامەزراند، کە نوێترین نیشتەجێبوونی کۆنە لە تەکسێلا. === ئیمپراتۆریەتیی گوپتا === لە ناوەڕاستی سەدەی چوارەمی زایینیدا، ئیمپراتۆریەتیی گوپتا ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی گاندھارای داگیرکرد، و بنکەیەکی سەربازیی لە تەکسێلا دامەزراند. شارەکە بەهۆی پەیوەندییە بازرگانییەکانیەوە ناوبانگی دەرکرد، لەوانە حەریر، دارسەنتەر، ئەسپ، لۆکە، زیو، مرواری، و بەهارات. لەم ماوەیەدایە کە شارەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە ئەدەبیاتی کلاسیکیی هیندستانیدا دەردەکەوێت – هەم وەک ناوەندێکی کولتووری و هەم وەک شارێکی سنووریی سەربازی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.academia.edu/30145861|سەردێڕ=Treasures of the Gupta Empire - A Catalogue of Coins of the Gupta Dynasty|دوایین=Kumar |یەکەم=Sanjeev |ساڵ=٢٠١٧}}</ref> زانکۆی تەکسێلا لە کاتی گەشتەکانی گەشتیاری چینی فاکسیاندا، کە لە دەوروبەری ساڵی ٤٠٠ی زایینیدا سەردانی تەکسێلای کردبوو، هێشتا بوونی هەبوو.{{sfn|Needham|2005|p=135}} ئەو نووسیویەتی کە ناوی تەکسێلا بە واتای "سەری بڕاو" دێت، و شوێنی چیرۆکێک بووە لە ژیانی بودادا "کە تێیدا سەری خۆی بەخشیوە بە پیاوێک". === هێرشەکانی ھونەکان و ئەمەوییەکان و بەرەو پاشەکشەچوون === کیدارییەکان، کە هاوپەیمانی ئیمپراتۆریەتیی هێفتال بوون، ناسراون کە لە دەوروبەری ساڵی ٤٥٠ی زایینیدا هێرشیان کردووەتە سەر تەکسێلا. هەرچەندە لەلایەن ئیمپراتۆری گوپتا سکانداگوپتاوە بەرپەرچ درانەوە، بەڵام شارەکە نەبوژایەوە- پێدەچێت بەهۆی بوونی بەهێزی هۆنەکان لە ناوچەکەدا، و هەرەسی بازرگانی بووبێت. هۆنە سپییەکان و هۆنە ئالچۆنەکان لە دەوروبەری ساڵی ٤٧٠ی زایینیدا بەسەر گاندھارا و پەنجابدا بڵاوبوونەوە، و بوونە هۆی وێرانکاری و تێکدانی فراوانی پەرستگا و ستوپا بوداییە بەناوبانگەکانی تەکسێلا، کە گورزێکی کوشندە بوو کە شارەکە هەرگیز لێی چاک نەبووەوە. لە ساڵی ٥٠٠ تا ٥٤٠ی زایینی، شارەکە لەژێر کۆنترۆڵی ئیمپراتۆریەتیی هۆنەکاندا بە سەرکردایەتیی میهیراکولا مایەوە.{{Sfn|Marshall|1951|p=86}} میهیراکولا سەرپەرشتیی وێرانکردنی هەندێک لە شوێنە بودایییەکان، پەرستگاکان و پەرستگا هیندۆسییەکانی بەشێک لە ناوچەکانی باکووری ڕۆژاوای نیمچەکیشوەری هیندستانی کرد. [[سوانزانگ]] لە نێوان ساڵانی ٦٢٩ بۆ ٦٤٥ی زایینیدا سەردانی هیندستانی کرد. ئەو لە ساڵی ٦٣٠ی زایینیدا سەردانی تەکسێلای کرد کە چۆڵ و نیوە وێران ببوو، و زۆربەی پەرستگاکانی هێشتا بە وێرانی دۆزییەوە. تەنیا چەند ڕاهیبێک لەوێ مابوونەوە. ئەو دەڵێت کە شانشینەکە ببوو بە وابەستەی کشمیر و سەرکردە ناوخۆیییەکان لە نێوان خۆیاندا بۆ بەدەستهێنانی دەسەڵات شەڕیان دەکرد. ئەو ئاماژەی بەوەش کردووە کە پێشتر لەژێر دەسەڵاتی کاپیسادا بووە. بەڵام، شارەکە هێشتا کاریگەریی هەبوو لە نیمچەکیشوەرەکەدا و هێشتا زانایان لە سەرانسەری جیهاندا بۆ دۆزینەوەی زیاتر دەهاتنە تەکسێلا. بەڵام تا ساڵی ٧١٢ی زایینی، ئەمەوییەکان شارەکەیان داگیرکردبوو، کەمێک دوای داگیرکردنی سند، لەژێر فەرمانی ژەنەڕاڵێکی عەرەب [[موحەممەد کوڕی قاسم]]، بۆ بڵاوکردنەوەی ئیسلام لەوێ و بەم شێوەیە لە تەواوی نیمچەکیشوەری هیندستاندا. شارەکە پێشتر لەلایەن خەلافەتی ڕەشیدینەوە (پێشینەی ئەمەوییەکان) کرابووە ئامانج.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JEMbH2aDO0UC&pg=PA39|سەردێڕ=A Guide to Taxila|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|پەڕەکان=٣٩, ٤٦|ژپنک=٩٧٨١١٠٧٦١٥٤٤١|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> پاشای ناوچەی عوسەیفان لە سەردەمی حوکمڕانیی ئەلموعتەسەمدا دەوترێت لەلایەن ئەلبەلازورییەوە بووەتە ئیسلام و وازی لە بیروباوەڕی کۆنی خۆی هێناوە بەهۆی مردنی کوڕەکەیەوە سەرەڕای ئەوەی قەشەکانی پەرستگاکە دوعایان بۆ چاکبوونەوەی کردبوو. ئەم ناوچەیەی کە دەکەوێتە نێوان کشمیر، مولتان و کابل، لەلایەن هەندێک نووسەرەوە وەک شانشینی تەکسێلا ناسێندراوە. == ناوەندی خوێندن == {{main|مێژووی زانکۆکان}} بەپێی هەندێک سەرچاوە، تەکسێلا وەک یەکێک لە سەرەتاییترین زانکۆکان (یان سەرەتاییترینیان) لە جیهاندا دادەنرێت.{{sfn|Needham|2005|p=135}}{{sfn|Kulke|Rothermund|2004|p=157}}{{sfn|Mookerji|1989|pp=478–479}} قوتابخانەکە لە چەندین پەرستگا پێکهاتبوو بە هۆڵی خوێندنی گەورە کە تێیدا فێرکردنی ئایینی بە شێوەیەکی تاکەکەسی پێشکەش دەکرا. هەندێکی تر پێیان وایە کە ئەمە بە مانا مۆدێرنەکەی زانکۆ نەبووە، چونکە مامۆستاکانی لەوێ دەژیان لەوانەیە سەر بە کۆلێژێکی تایبەت نەبووبن، و پێناچێت هۆڵی خوێندنی تایبەت بەو مەبەستە و شوێنی نیشتەجێبوون لە تەکسێلادا هەبووبێت، بەپێچەوانەی زانکۆی دواتری [[Nalanda|نالاندا]] لە ڕۆژهەڵاتی هیندستان. سیستمی پەروەردە لە ڕووی لێکچوونییەوە لە سیستمی گوروکولا لە هیندستانی کۆندا نزیکتر بوو. تەکسێلا بوو بە ناوەندێکی ناسراوی فێربوون (لەوانەش فێرکردنی ئایینیی ڤێدی کۆن و بودیزم) لانی کەم چەند سەدەیەک پێش زایین، و بەردەوام بوو لە ڕاکێشانی قوتابییان لە سەرانسەری جیهانی کۆنەوە تا وێرانکردنی شارەکە لە سەدەی پێنجەمدا. پێشنیار کراوە کە لە لوتکەی خۆیدا، تەکسێلا جۆرێک لە "سەروەریی ڕۆشنبیری" بەسەر ناوەندەکانی تری فێربوون لە هیندستاندا پەیڕەو کردووە و گرنگیی سەرەکیی بە خوێندنی باڵا داوە نەک سەرەتایی. بە گشتی، قوتابی لە تەمەنی شازدە ساڵیدا دەچووە تەکسێلا. کتێبە پیرۆزە کۆنەکان، و هەژدە شیڵپاس یان هونەرەکان، کە لێهاتووییەکانی وەک تیرئەندازی، ڕاوکردن، و زانیاریی لەسەر فیلەکان دەگرتەوە، دەوترانەوە، جگە لە قوتابخانەی یاسا، قوتابخانەی پزیشکی، و قوتابخانەی زانستی سەربازی. قوتابییان لە شوێنە دوورەکانی وەک کاشی، کۆسالا و ماگاداوە دەهاتنە تەکسێلا، سەرەڕای ئەو گەشتە درێژ و دژوارەی کە دەبوو بیبڕن، ئەمەش بەهۆی لێهاتوویی مامۆستاکانی ئەوێ بوو کە هەموویان وەک سەرچاوەی زانستی لەسەر بابەتەکانی خۆیان دەناسران. وەرگرتن لە تاکشاشیلا تەنیا بەسەر قوتابییانی چینی دەوڵەمەنددا سنووردار نەبوو، بەڵکو بەڵگەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە کوڕانی پاشاکان، خانەدانەکان، بازرگانەکان، خەیاتەکان، و تەنانەت ماسیگرەکانیش لە تاکشاشیلادا خوێندوویانە. === قوتابی و مامۆستا دیارەکان === تەکسێلا کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر کولتووری هیندۆسی و زمانی سانسکریت هەبوو. پێدەچێت زیاتر بەهۆی پەیوەندییەکەی بە چاناکیاوە، کە بە کاوتیلیاش ناسراوە، بناسرێتەوە، کە ئەو ستراتیژیستە بوو کە ڕێنماییی چاندراگوپتا ماوریای کرد و یارمەتیدەر بوو لە دامەزراندنی ئیمپراتۆریەتیی ماوریا. پزیشکی ئایورڤێدی چەراکا بە هەمان شێوە لە تەکسێلادا خوێندوویەتی. ئەو هەروەها لە سەردەمی دواتردا دەستی بە وانەوتنەوە لە تەکسێلا کردووە. پانینی، ئەو ڕێزماننووسەی کە یاساکانی زمانی سانسکریتی کلاسیکی دانا، بە هەمان شێوە بەشێک بووە لە کۆمەڵگەی تەکسێلا. جیڤاکا، پزیشکی دەرباری ئیمپراتۆری ماگادا بێمبیسارا کە جارێک بودای چارەسەر کرد، و حاکمی لایەنگری بودیزمی کۆسالا، پڕاسێناجیت، هەندێک لەو کەسایەتییە گرنگانەن کە لە دەقە پالییەکاندا ئاماژەیان پێکراوە کە لە تەکسێلادا خوێندوویانە. هیچ دەسەڵاتێکی دەرەکی وەک پاشاکان یان سەرکردە ناوخۆیییەکان چالاکییە زانستییەکانی تەکسێلایان نەدەخستە ژێر کۆنترۆڵی خۆیانەوە. هەر مامۆستایەک دامەزراوەی تایبەت بە خۆی دروست دەکرد، و لە کارەکانیدا ئازادیی تەواوی هەبوو، و بەو ژمارەیەی کە دەیەویست قوتابی وەردەگرت و ئەو بابەتانەی دەوتەوە کە خۆی حەزی لێدەکرد بەبێ پابەندبوون بە هیچ پرۆگرامێکی خوێندنی یەکگرتوو. خوێندن کاتێک کۆتایی دەهات کە مامۆستاکە بە ئاستی دەستکەوتەکانی قوتابییەکە ڕازی دەبوو. بە گشتی، پسپۆڕی لە بابەتێکدا نزیکەی هەشت ساڵی دەخایاند، هەرچەندە ئەمە دەکرێت درێژ بکرێتەوە یان کورت بکرێتەوە بەپێی توانای ڕۆشنبیری و دڵسۆزیی قوتابییەکە. لە زۆربەی حاڵەتەکاندا "قوتابخانەکان" لە ناو ماڵە تایبەتەکانی مامۆستاکاندا بوون، و هەندێک جار ئامۆژگاریی قوتابییان دەکرا کە خوێندنەکەیان بەجێبهێڵن ئەگەر نەیانتوانی لەگەڵ کەشی کۆمەڵایەتی، ڕۆشنبیری و ڕەوشتیی ئەوێدا بگونجێن. زانست بە پیرۆزتر لەوە دەبینرا کە بە پارە بگۆڕدرێتەوە، و بۆیە هەر مەرجێک بۆ پێدانی کرێ بە توندی سەرکۆنە دەکرا. پاڵپشتیی دارایی لەلایەن کۆمەڵگەوە بە گشتی، هەروەها لەلایەن بازرگانە دەوڵەمەندەکان و دایک و باوکە داراکانەوە دابین دەکرا. ئەگەرچی ژمارەی ئەو قوتابییانەی لە ژێر دەستی یەک گوروودا دەیانخوێند هەندێک جار دەگەیشتە سەدان کەس، بەڵام مامۆستاکان خوێندنیان لە کەسانی هەژاریش ڕەت نەدەکردەوە؛ نیشتەجێبوون و خواردنی بێبەرامبەر دابین دەکرا، و پێویست بوو قوتابییان کارە دەستییەکانی ناو ماڵەکە ئەنجام بدەن. ئەو قوتابییانەی پارەیان دەدا، وەک شازادەکان، لە ماوەی ڕۆژدا دەستیان بە خوێندن دەکرد، لە کاتێکدا ئەوانەی پارەیان نەدەدا بە شەو دەیانخوێند. داکشینا بە گشتی لە کاتی تەواوکردنی خوێندنی قوتابییەکەدا چاوەڕوان دەکرا، بەڵام ئەمە تەنیا نیشانەیەکی ڕێز و سوپاسگوزاری بوو - زۆرجار هیچی تر نەبوو لە کڵاوێک، جووتێک پێڵاو، یان چەترێک. لە حاڵەتی قوتابییە هەژارەکاندا کە نەیاندهتوانی تەنانەت ئەمەش دابین بکەن، دەیانتوانی پەنا ببەنە بەر پاشا، کە ئەویش دەستوەردانی دەکرد و شتێکی پێدەبەخشین. دابیننەکردنی ئامرازێک بۆ قوتابییەکی هەژار بۆ پێدانی داکشینای گورووەکەی وەک گەورەترین عەیبەی ناوبانگی پاشا دادەنرا. تاقیکردنەوەکان بە زیادە دادەنران، و وەک بەشێک لە مەرجەکانی تەواوکردنی خوێندن سەیر نەدەکران. پڕۆسەی فێرکردن زۆر ورد بوو- تا یەک بەش بە تەواوی فێر نەدەبوو، ڕێگە بە قوتابی نەدەدرا بۆ بەشی دواتر بڕوات. هیچ مەراسیمێکی دەرچوون لە کاتی تەواوکردنی خوێندندا ساز نەدەکرا، و هیچ بڕوانامەیەکی نووسراو نەدەبەخشرا، چونکە بڕوا وابوو کە زانست خۆی خەڵاتی خۆیەتی. بەکارهێنانی زانست بۆ بژێوی ژیان یان بۆ هەر مەبەستێکی خودپەرستانە بە کارێکی نەشیاو دادەنرا. قوتابییان کاتێک دەگەیشتنە تەکسێلا بەزۆری خوێندنی سەرەتایی خۆیان لە ماڵەوە (تا تەمنی هەشت ساڵی)، و خوێندنی ناوەندییان لە ئەشرامەکاندا (لە نێوان تەمەنی هەشت بۆ دوازدە ساڵی) تەواو کردبوو، و بۆیە بە پلەی یەکەم بۆ بەدەستهێنانی زانستی قووڵ لە دیسیپلینە تایبەتەکاندا دەهاتنە تەکسێلا. == شوێنەوارەکان == [[File:Dharmarajika stupa,Taxila.jpg|thumb|ستوپای دارماراجیکا]] شوێنی چەندین شاری گرنگ کە لە دەقە کۆنەکانی هیندستاندا ئاماژەیان پێکراوە، لەلایەن زانایانەوە لە سەرەتای سەدەی ١٩هەمدا دیاری کران. بەڵام، شاری ونبووی تەکسێلا تا ساڵی ١٨٦٣-١٨٦٤ دیاری نەکرا. دیاریکردنی شوێنەکەی قورس بوو بەشێک بەهۆی ئەو هەڵانەی لەو دووریانەی کە پلینی گەورە لە کتێبی "مێژووی سروشتی" خۆیدا تۆماری کردبوون، کە ئاماژەی بە شوێنێک لەسەر ڕووباری ھارۆ دەکرد، کە دوو ڕۆژ ڕێپێوان لە ئیندوسەوە دوور بوو. ئەلکساندەر کێنینگھام، دامەزرێنەر و یەکەم بەڕێوەبەری گشتیی ڕێکخراوی شوێنەوارناسیی هیندستان، تێبینیی ئەوەی کرد کە ئەم شوێنە لەگەڵ ئەو وەسفانەی کە لە گەشتنامەی گەشتیارە چینییەکاندا هاتووە ناگونجێت، بە تایبەتی هی سوانزانگ، کە ئاماژەی بەوە کردبوو کە گەشتەکە بۆ تەکسێلا لە ئیندوسەوە سێ ڕۆژ دەخایەنێت نەک دوو ڕۆژ. پشکنینەکانی دواتری کێنینگھام لە ساڵانی ١٨٦٣-١٨٦٤ لە شوێنی شا-دێری کconvinceی کرد کە گومانەکەی ڕاستە. {{blockquote|Now as Hwen Thsang, on his return to China, was accompanied by laden elephants, his three days' journey from {{sic|''Takhshasila''}} to the Indus at ''Utakhanda'', or Ohind, must necessarily have been of the same length as those of modern days, and, consequently, the site of the city must be looked for somewhere in the neighbourhood of ''Kâla-ka-sarâi''. This site is found near ''Shah-dheri'', just one mile to the north-east of ''Kâla-ka-sarâi'', in the extensive ruins of a fortified city, around which I was able to trace no less than 55 stupas, of which two are as large as the great [[Manikyala]] tope, twenty eight monasteries, and nine temples.|author=ئەلکساندەر کێنینگھام|source={{sfn|Cunningham|1871|p=105}}}} شوێنەوارە دێرینەکانی تەکسێلا لە نزیک شاری مۆدێرنی تەکسێلا لە باکووری ڕۆژاوای شاری ڕاوەڵپیندی هەڵکەوتوون. شوێنەکان بۆ یەکەمین جار لەلایەن سێر جۆن مارشاڵەوە پشکنینیان بۆ کرا، کە بۆ ماوەی بیست ساڵ لە ساڵی ١٩١٣وە لە تەکسێلادا کاری کرد. [[File:Jaulian Buddhist Monastery in Taxila.jpg|thumb|دیمەنێکی پانۆرامای پەرستگای [[Jaulian|جاوڵیان]]]] شوێنەوارە دێرینە بەرفراوانەکە شوێنەواری سەردەمی نیۆلیتیک لەخۆدەگرێت کە مێژووەکەی بۆ ٣٣٦0 پێش زایین دەگەڕێتەوە، و پاشماوەی سەرەتای ھاراپا کە مێژووەکەی بۆ ٢٩00–٢٦00 پێش زایین دەگەڕێتەوە لە سەرای کالا دۆزراوەتەوە. بەڵام، تەکسێلا زیاتر بەهۆی داروپەرواری چەندین نیشتەجێبوونیەوە بەناوبانگە، کە کۆنترینیان بۆ دەوروبەری ١٠٠٠ ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە. هەروەها بەهۆی کۆمەڵێک مۆنۆمێنتی ئایینیی بودایییەوە ناسراوە، لەوانە ستوپای دارماراجیکا، پەرستگای جاوڵیان، و پەرستگای مۆهرا مورادو. داروپەروارە سەرەکەییەکانی تەکسێلا چوار شاری گەورە لەخۆدەگرن، کە هەر یەکێکیان سەر بە سەردەمێکی مێژوویی جیاوازن، لە سێ شوێنی جیاوازدا. کۆنترین نیشتەجێبوون لە تەکسێلادا لە بەشی هاتیالدا دۆزراوەتەوە، کە پارچە سواڵەتی تێدا دۆزراوەتەوە کە مێژووەکەی بۆ کۆتاییی هەزارەی دووەمی پێش زایین تا سەدەی شەشەمی پێش زایین دەگەڕێتەوە. داروپەرواری گردی بیر لە شوێنەکەدا مێژووەکەی بۆ سەدەی شەشەمی پێش زایین دەگەڕێتەوە، و لە تەنیشت هاتیالەوەیە. داروپەرواری سیرکاپ مێژووەکەی بۆ سەدەی دووەمی پێش زایین دەگەڕێتەوە، و لەلایەن پاشاکانی یۆنانی-باکتری ناوچەکەوە دروستکراوە کە دوای هێرشەکەی ئەسکەندەری مەزن بۆ سەر ناوچەکە لە ساڵی ٣٢٦ی پێش زاییندا حوکمڕانیی ناوچەکەیان دەکرد. سێیەم و نوێترین نیشتەجێبوون هی سێرسوخە، کە لەلایەن حاکمەکانی ئیمپراتۆریەتیی کوشانەوە دروستکراوە، کە لە پێشاوەری مۆدێرنەوە حوکمڕانییان دەکرد. === شوێنی میراتی جیهانی === تەکسێلا لە ساڵی ١٩٨٠دا وەک شوێنەواری میراتی جیهانی لەلایەن یونێسکۆوە دەستنیشان کرا، بە تایبەتی بەهۆی داروپەرواری چوار شوێنی نیشتەجێبوونەکەیەوە کە "شێوازی پەرەسەندنی شارنشینی لە نیمچەکیشوەری هیندستاندا لە درێژەی زیاتر لە پێنج سەدەدا نیشان دەدەن". شوێنەوارەکان چەندین مۆنۆمێنت و شوێنی مێژوویی تر لە ناوچەکەدا لە پاڵ چوار نیشتەجێبوونەکەی بیر، سەرایکالا، سیرکاپ، و سێرسوخدا لەخۆدەگرن. ژمارەیان بە گشتی دەگاتە ١٨ شوێن: {{columns-list|colwidth=22em| # ئەشکەوتی خانپوور # [[Saraikala|سەرایکالا]]، گردی پێش مێژوو # [[Bhir Mound|گردی بیر]] # [[Sirkap|سیرکاپ]] (شاری قەڵابەند) # [[Sirsukh|سێرسوخ]] (داروپەرواری شاری قەڵابەند) # [[Dharmarajika Stupa|ستوپای دارماراجیکا]] و پەرستگاکەی # خادەر مۆهرا (ئاخوری) # کۆمەڵە باڵەخانەکانی [[Kalawan|کالاوام]] # کۆمەڵە مۆنۆمێنتەکانی گیری # [[Kunala stupa|ستوپای کونالا]] و پەرستگاکەی # کۆمەڵەی [[Jandial|جاندیال]] # ستوپای بوداییی [[Lalchak|لالچاک]] و [[Badalpur, Pakistan|بادالپوور]] # [[Mohra Muradu|ستوپای مۆهرا مۆڕادو]] و پەرستگاکەی # [[Pippala stupa|ستوپای پیپالا]] و پەرستگاکەی # [[Jaulian|ستوپای جاوڵیان]] و پەرستگاکەی # گردەکانی لالچاک # پاشماوە بودایییەکانی دەوروبەری [[Bhallar stupa|ستوپای بهالار]] # مزگەوت و گۆڕەکانی گیری }} لە ڕاپۆرتێکی ساڵی ٢٠١٠دا، سندوقی میراتی جیهانی تەکسێلای وەک یەکێک لەو ١٢ شوێنەی جیهان دەستنیشان کرد کە لەسەر لێواری لەناوچوون و زیانی قەرەبوونەکراوەوەن، بە هێنانی هۆکاری خراپی بەڕێوەبردن، فشاری گەشەپێدان، تاڵانکردن، و شەڕ و ململانێ وەک هەڕەشە سەرەکییەکان.<ref name=GHF/> لە ساڵی ٢٠١٧دا، ڕاگەیەندرا کە [[تایلەند]] هاوکاری لە هەوڵەکانی پاراستنی تەکسێلا دەکات، هەروەها لە شوێنە بودایییەکانی [[دۆڵی سوات]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Thailand to provide assistance for restoration of Ghandhara Archelogical [sic] sites |ناونیشان=http://nation.com.pk/national/16-Jan-2017/thailand-to-provide-assistance-for-restoration-of-ghandhara-archelogical-sites|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٧|agency=The Nation|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٦دا، یونێسکۆ ئاگاداریی دایە پاکستان کە بازسازیی بێ مۆڵەت لە شوێنەکانی مۆهرا مۆڕادو و سیرکاپ لە ناو شوێنەواری میراتەکەدا دەکرێت ببێتە هۆی خستنیە ناو [[لیستی میراتی جیھانیی لەژێر مەترسیدا|لیستی میراتی جیهانیی لەژێر مەترسیدا]]. یونێسکۆ ئاگاداریی دا کە دوودڵ نابێت لە "لادانی" شوێنەوارەکانی میراتی جیهانی. ئەمەش دوای ئەوە هات کە ڕاپۆرتێک بڵاوکرایەوە کە تێیدا هاتبوو دیوارە ئەسڵییەکان بە چیمەنتۆ گۆڕدراونەتەوە، کە ئەمەش کارێکە هاوتەریب نییە لەگەڵ پێوەرەکانی پاراستنی یونێسکۆدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Shahid |یەکەم=Jamal |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Govt asked to undo ‘reconstruction’ at Taxila sites |ناونیشان=https://www.dawn.com/news/2012293 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|وێبگە=Dawn |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=PTI |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|سەردێڕ=UN asks Pakistan to reverse ‘reconstructions’ at Taxila sites |ناونیشان=https://www.thehindu.com/news/international/un-asks-pakistan-to-reverse-reconstructions-at-taxila-sites/article71173732.ece |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ئیش=The Hindu |زمان=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ئاگادارییەکی هاوشێوە لە ساڵی ١٩٩٨دا درابوو، بۆ خستنی گردی بیر بۆ ناو لیستی مەترسی، بەهۆی پڕۆژەیەکی یاریگاوە کە دواتر هەڵوەشێندرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Unesco warns Pakistan over 'reconstructions' at Taxila, the Vedic-era city |ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/world/pakistan/unesco-warns-pakistan-over-reconstructions-at-taxila-the-vedic-era-city/articleshow/132136578.cms |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ئیش=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == دیموگرافیا == === دانیشتووان === {{Historical populations|1951|...|1961|...|1972|...|1981|38374|1998|71,882|2017|121,952|2023|136,900|align=center|percentages=pagr|footnote=سەرچاوەکان:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Population by administrative units 1951-1998 |ناونیشان=https://repository.lahoreschool.edu.pk/xmlui/bitstream/handle/123456789/13673/Administrative%20Units.pdf?isAllowed=y&sequence=1 |بڵاوکەرەوە=[[دەزگای سەرژمێریی پاکستان]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250723012012/https://repository.lahoreschool.edu.pk/xmlui/bitstream/handle/123456789/13673/Administrative%20Units.pdf?sequence=1&isAllowed=y |url-status=dead }}</ref>}} بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٣، تەکسێلا خاوەنی دانیشتووانێکی ١٣٦،٩٠٠ کەسی بووە. == جوگرافیا == تەکسێلا بە دووریی ٣٢ کم لە باکووری ڕۆژاوای پایتەختی پاکستان، ئیسلامئاباد، هەڵکەوتووە. شارەکە نزیکەی ٥٤٩ مەتر لە سەرووی ئاستی دەریاوەیە. === کەشوهەوا === تەکسێلا خاوەنی کەشوهەوایەکی نیمچە گەرم و شێدارە (بەپێی پۆلێنکردنی کەشوهەوای کوپێن: Cwa)<ref name="Climate-Data.org">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climate: Taxila – Climate graph, Temperature graph, Climate table|ناونیشان=http://en.climate-data.org/location/1009/|بڵاوکەرەوە=Climate-Data.org|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> {{Weather box | metric first = yes | single line = yes | location = تەکسێلا | Jan high C = 17 | Feb high C = 19.5 | Mar high C = 24.2 | Apr high C = 29.9 | May high C = 35.4 | Jun high C = 39.5 | Jul high C = 35.8 | Aug high C = 33.7 | Sep high C = 33.6 | Oct high C = 30.9 | Nov high C = 25 | Dec high C = 19.3 | Jan mean C = 9.8 | Feb mean C = 12.5 | Mar mean C = 17.3 | Apr mean C = 22.6 | May mean C = 27.6 | Jun mean C = 32 | Jul mean C = 30.3 | Aug mean C = 28.6 | Sep mean C = 27.6 | Oct mean C = 22.7 | Nov mean C = 16.2 | Dec mean C = 11.3 | Jan low C = 2.7 | Feb low C = 5.5 | Mar low C = 10.4 | Apr low C = 15.3 | May low C = 19.9 | Jun low C = 24.5 | Jul low C = 24.8 | Aug low C = 23.6 | Sep low C = 21.6 | Oct low C = 14.5 | Nov low C = 7.5 | Dec low C = 3.3 | precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 58 | Feb precipitation mm = 56 | Mar precipitation mm = 68 | Apr precipitation mm = 44 | May precipitation mm = 38 | Jun precipitation mm = 37 | Jul precipitation mm = 237 | Aug precipitation mm = 236 | Sep precipitation mm = 92 | Oct precipitation mm = 23 | Nov precipitation mm = 16 | Dec precipitation mm = 36 | source 1 = ''Climate-Data.org'', بەرزایی: 497m<ref name="Climate-Data.org"/> }} == ئابووری == === گەشتوگوزار === [[File:Double-Headed Eagle Stupa at Sirkap 06.jpg|thumb|داروپەروارەکانی تەکسێلا، کە [[شوێنی میراتی جیھانی]]ی یونێسکۆیە، مێژووەکەی بۆ ١٠٠٠ ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە، و جێگەی سەرنجی سەرەکیی گەشتیارانە.]] تەکسێلا یەکێکە لە گرنگترین شوێنە گەشتیارییەکانی باکووری پاکستان و مۆزەخانەی تەکسێلای لێیە کە چەندین شتومەکی بەنرخی پشکنینەکانی تەکسێلای تێدایە. ئەگەرچی ژمارەی گەشتیارە بیانییەکان بۆ شوێنەکە بە توندی کەمبووەوە دوای دەستپێکردنی یاخیبوونی توندڕەوەکان لە پاکستان لە ساڵی ٢٠٠٧دا، بەڵام ژمارەی گەشتیاران تا ساڵی ٢٠١٧ بە شێوەیەکی بەرچاو دەستی بە زیادبوون کردەوە، دوای ئەوەی دۆخی ئەمنی لە ناوچەکەدا بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر بوو بەهۆی کەمپەینی سوپای پاکستانەوە دژی چەکدارە توندڕەوەکان. لە ساڵی ٢٠١٧دا، حکوومەتی پاکستان پلانی خۆی ڕاگەیاند بۆ گەشەپێدانی تەکسێلا وەک شوێنێک بۆ حەجکردنی ئایینیی بودایییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=PTDC to organize Buddhists' conference to promote tourism|ناونیشان=https://www.pakistantoday.com.pk/2017/03/11/ptdc-to-organize-buddhists-conference-to-promote-tourism/|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٧|agency=Pakistan Today|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠١٧}}</ref> وەک بەشێک لەم هەوڵانە، ڕاگەیەندرا کە پێشانگایەک لەسەر میراتی بودایی ناوچەکە لە تایلەند بەڕێوەدەچێت، و حکوومەتی تایلەند هاوکاری لە هەوڵەکانی پاراستنی شوێنەکە دەکات. شوێنەوارەکانی تەکسێلا بۆ سریلانکاش نێردران بۆ پشووی ڤێساکی ٢٠١٧ وەک بەشێک لە هەوڵەکان بۆ نیشاندانی میراتی بودایی ناوچەکە. کۆمەڵەی گەشەپێدانی گەشتوگوزاری پاکستان لە ساڵی ٢٠١٧دا ڕایگەیاند کە هێڵێکی پاسی گەشتیاری لە نێوان مۆزەخانەی تەکسێلا و ئیسلامئاباددا دەستپێدەکات. جگە لە داروپەرواری تەکسێلای کۆن، شوێنەواری باخچە موغەڵەکان و شوێنەوارەکانی ڕێگای کۆنی گراند ترانک لە تەکسێلادا دۆزراونەتەوە. ئۆبێلیسکی نیچڵسۆن، کە بە شانازیی جەنەڕال جۆن نیچڵسۆن کە لە کاتی ڕاپەڕینی هیندییەکانی ساڵی ١٨٥٧دا گیانی لەدەستدا ناونراوە، مۆنۆمێنتێکی سەردەمی بەریتانیایە کە پێشوازی لەو گەشتیارانە دەکات کە لە ڕاوەڵپیندی/ئیسلامئابادەوە دەگەنە شارەکە. === پیشەسازی === تەکسێلا مەکۆی پیشەسازییە قورسەکانی تەکسێلایە (Heavy Industries Taxila)، کە کۆمەڵەیەکی گەورەی پیشەسازیی بەرگری، ئەندازیاری و سەربازیی پاکستانە. ئابووریی شارەکە بە توندی بەستراوەتەوە بە کارگەی چەک و تەقەمەنیی گەورەی پاکستان لە وا کانت (Wah Cantt)ی نزیکەوە، کە ٢٧،٠٠٠ کەس تێیدا کار دەکەن. پیشەسازییە بچووکەکان و خانەیییەکان کارەکانی بەردتاشین، قاپووقاچاخ، و پێڵاو دەگرنەوە. کۆمەڵەی میکانیکی قورس (Heavy Mechanical Complex)یش لە شاری تەکسێلادا هەڵکەوتووە. == گواستنەوە == === هێڵی ئاسن === تەکسێلا لە ڕێگەی وێستگەی شەمەندەفەری تەکسێلا کانتۆنەوە خزمەت دەکرێت. ئەم وێستگەیە لەسەر هێڵی شەمەندەفەری کەراچی-پێشاوەرە، و کۆتاییی باشووری هێڵی شەمەندەفەری خونجێرابە، کە تەکسێلا بە وێستگەی شەمەندەفەری هاڤێلیانەوە دەبەستێتەوە. پلانێک هەیە بۆ درێژکردنەوەی هێڵی شەمەندەفەرەکە کە لە کۆتاییدا تەکسێلا بە هێڵی شەمەندەفەری باشووری شینجیانگ لە کاشگەر لە چین دەبەستێتەوە، وەک بەشێک لە ڕێڕەوی ئابووریی چین-پاکستان. === ڕێگاوبان === [[File:Motorway taxila.jpg|thumb|ڕێگای خێرای M-1، لە نزیک تەکسێلا، کە شارەکە بە [[ئیسلامئاباد]] و [[پێشاوەر]]ەوە دەبەستێتەوە.]] ڕێگای کۆنی گراند ترانک وەک ڕێگای نیشتمانیی N-5 دیاری کراوە، و شارەکە بە سنووری ئەفغانستان و باکووری پەنجابەوە دەبەستێتەوە. کۆتاییی باشووری ڕێگای خێرای کاراکۆرام لە حەسەن ئەبدالی نزیکەوە دەستپێدەکات، و تەکسێلا بە سنووری چینەوە لە نزیک دۆڵی هونزا دەبەستێتەوە. شارەکە لە ڕێگەی ڕێگای خێرای M-1ەوە بە پێشاوەر و ئیسلامئابادەوە بەستراوەتەوە، کە ئەویش لە ڕێگەی ڕێگای خێرای M-2ەوە بە لاهوور و M-4 بە فەیسەڵئابادەوە دەبەسترێتەوە. === ئاسمانی === نزیکترین فڕۆکەخانە لە تەکسێلاوە [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئیسلامئاباد]]ە کە ٣٦.٥ کیلۆمەتر دوورە. فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی باچا خانی پێشاوەر ١٥٥ کیلۆمەتر دوورە. == خوێندن == [[File:UET Taxila Gate000.jpg|thumb|[[زانکۆی ئەندازیاری و تەکنەلۆژیا، تەکسێلا]] لکێکی ناوخۆیییە لە [[زانکۆی ئەندازیاری و تەکنەلۆژیا، لاهوور]].]] تەکسێلا مەکۆی چەندین دامەزراوەی خوێندنی باڵایە وەک زانکۆی کۆمساتس (Wah Campus)، و زانکۆی هایتێک (HITEC University). زانکۆی ئەندازیاری و تەکنەلۆژیا لە تەکسێلا لە ساڵی ١٩٧٥دا وەک کەمپێکی زانکۆی ئەندازیاری و تەکنەلۆژیا لە لاهوور دامەزرا، و بڕوانامەی بەکالۆریۆس، ماستەر، و دکتۆرا لە ئەندازیاریدا پێشکەش دەکات. == شوێنەوارە دێرینەکان == شوێنەوارەکانی تەکسێلا چوار شاری گەورە لەخۆدەگرن، کە هەر یەکێکیان سەر بە سەردەمێکی مێژوویی جیاوازن، لە سێ شوێنی جیاوازدا. کۆنترین نیشتەجێبوون لە تەکسێلادا لە بەشی هاتیالدا دۆزراوەتەوە، کە پارچە سواڵەتی تێدا دۆزراوەتەوە کە مێژووەکەی بۆ کۆتاییی هەزارەی دووەمی پێش زایین تا سەدەی شەشەمی پێش زایین دەگەڕێتەوە. داروپەرواری [[Bhir Mound|گردی بیر]] لە شوێنەکەدا مێژووەکەی بۆ سەدەی شەشەمی پێش زایین دەگەڕێتەوە، و لە تەنیشت هاتیالەوەیە. داروپەرواری [[Sirkap|سیرکاپ]] مێژووەکەی بۆ سەدەی دووەمی پێش زایین دەگەڕێتەوە، و لەلایەن پاشاکانی یۆنانی-باکتری ناوچەکەوە دروستکراوە کە دوای هێرشەکەی ئەسکەندەری مەزن بۆ سەر ناوچەکە لە ساڵی ٣٢٦ی پێش زاییندا حوکمڕانیی ناوچەکەیان دەکرد. سێیەم و نوێترین نیشتەجێبوون هی [[Sirsukh|سێرسوخ]]ە، کە لەلایەن حاکمەکانی ئیمپراتۆریەتیی کوشانەوە دروستکراوە، کە لە پێشاوەری مۆدێرنەوە حوکمڕانییان دەکرد. == کولتوور == تەکسێلای مۆدێرن تێکەڵەیەکە لە ناوچە شارییە تا ڕادەیەک دەوڵەمەندەکان و ناوچە لادێیییە هەژارەکان. ناوچە شارییەکان بە گشتی لە شێوەی گەڕەکە دروستکراوەکاندان کە لەلایەن کرێکارانی کارگە قورسەکان، پیشەسازییەکان، دامەزراوەکانی خوێندن و نەخۆشخانەکانی ناوچەکەوە پڕکراونەتەوە. === مۆزەخانەکان === مۆزەخانەی تەکسێلا یەکێک لە گرنگترین و بەرفراوانترین کۆمەڵەکانی پەیکەری بەردینی بودایی لە سەدەی یەکەم تا حەوتەم لە پاکستاندا لەخۆدەگرێت (کە بە هونەری گاندھارا ناسراوە). زۆربەی کۆمەڵەکە لە شوێنەوارەکانی پشکنینی دۆڵی تەکسێلاوە هاتووە، بە تایبەتی پشکنینەکانی سێر جۆن مارشاڵ. کەرەستەکانی تر لە شوێنە جیاوازەکانی تری گاندھاراوە هاتوون، لە ڕێگەی بەخشین یان دەستبەسەرداگرتنی کەرەستەی نایاسایی لەلایەن گومرگ و هێزە ئەمنییەکانەوە. <gallery mode="packed"> Image:TaxilaCoinBM.JPG|دراوێک لە سەدەی دووەمی پێش زایینی تەکسێلا. Image:Coin of Antialcidas.jpg|پاشای هیندی-یۆنانی ئەنتیالسیداس لە دەوروبەری ساڵی ١٠٠ پێش زایین لە تەکسێلادا حوکمڕانیی کردووە، بەپێی کێلی ستوونی هێلیۆدۆروس. Image:Taxila Pakistan juillet 2004.jpg|جاوڵیان، کە شوێنێکی میراتی جیهانییە لە تەکسێلادا. Image:JaulianTaxilaSilverReliquaryAndContent.jpg|تابووتی بچووکی زیوینی بودایی لە جاوڵیان، لەگەڵ ناوەڕۆکەکەیدا. مۆزەخانەی بەریتانی. Image:Double-Headed Eagle Stupa at Sirkap 08.jpg|بنکەی ستوپا لە سیرکاپ، کە بە نەخشی پەرستگا هیندۆسی، بودایی و یۆنانییەکان ڕازێنراوەتەوە. Image:Stupa in Taxila Pakistan.JPG|ستوپایەک لە تەکسێلادا. Image:TaxilaCoin200-100BCE.JPG|دراوێکی تەکسێلا، ٢٠٠-١٠٠ پێش زایین. مۆزەخانەی بەریتانی. </gallery> [[Image:IndoGreekArtifactsDrawings.JPG|thumb|کەرەستە شوێنەوارییەکان لە سەردەمی هیندی-یۆنانی لە تەکسێلا (جۆن مارشاڵ "پشکنینە شوێنەوارییەکانی تەکسێلا"). لە سەرەوە، لای چەپ: * قاپی هێڵدار (گردی بیر، بەشی ١) * قاپ بە گوڵی گلێنە و نەخشی جوانکاری (گردی بیر، بەشی ١) * تەختەی بەردین بە وێنەی کەسێک لەسەر قەنەفەیەک کە تاج لەلایەن ژنێکی بەپێوە وەستاوەوە دەخرێتە سەری (سیرکاپ، بەشی ٥) * دەسک بە وێنەی دوو لایەنەی فەیلەسۆفێک (سیرکاپ، بەشی ٥) * ژن بە زەردەخەنەوە (سیرکاپ، بەشی ٥) * پیاو بە سمێڵەوە (سیرکاپ، بەشی ٥)]] == پێشانگا == <gallery mode="packed"> File:CrystalGoose.JPG|تابووتی مێژوویی بە شێوەی قازی بلوری کە مێژووەکەی بۆ سەدەی یەکەمی زایینی دەگەڕێتەوە لە مۆزەخانەی بەریتانیدا. File:SirkapJainTemple.JPG|پەرستگای جینی لە سیرکاپ </gallery> == ئەمانەش ببینە == * [[زانکۆی تەکسێلای کۆن]] * [[Mubarak Haveli|مۆزەخانەی تەکسێلا]] * [[گاندھارا]] == تێبینییەکان == {{Reflist|35em}} == سەرچاوەکان == {{Notelist}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Allchin|یەکەم١=F. Raymond|بەستەری نووسەر١=Raymond Allchin|سەردێڕ=The Urban Position of Taxila and Its Place in Northwest India-Pakistan|journal=Studies in the History of Art|ڕێکەوت=١٩٩٣|بەرگ=٣١|پەڕەکان=٦٩–٨١|jstor=42620473}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Allchin|یەکەم١=Bridget|دوایین٢=Allchin|یەکەم٢=Raymond|بەستەری نووسەر١=Bridget Allchin|بەستەری نووسەر٢=Raymond Allchin|سەردێڕ=The rise of civilization in India and Pakistan|ڕێکەوت=١٩٨٨|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University Press]] |شوێن=Cambridge [u.a.]|ژپنک=٩٧٨-٠٥٢١٢٨٥٥٠٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=r4s-YsP6vcIC}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Altekar|یەکەم١=Anant Sadashiv|بەستەری نووسەر١=Anant Sadashiv Altekar|سەردێڕ=Education in Ancient India|ڕێکەوت=١٩٦٥|بڵاوکەرەوە=Nand Kishore|edition=6th|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=zWqdDAEACAAJ}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Appleton|یەکەم١=Naomi|سەردێڕ=Jataka Stories in Theravada Buddhism: Narrating the Bodhisatta Path|ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨١٣١٧١١١٢٥٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=2EUfDAAAQBAJ}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Apte|یەکەم١=DG|سەردێڕ=Universities in ancient India|ڕێکەوت=c. 1950<!--Based on his other publications; Catalogues just use 19--. -->|بڵاوکەرەوە=Faculty of Education and Psychology, Maharaja Sayajirao University |شوێن=Baroda|ناونیشان=https://archive.org/details/cu31924005633130|ref={{harvid|Apte}}}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Cunningham|یەکەم١=Alexander|بەستەری نووسەر١=Alexander Cunningham|ڕێکەوت=١٨٧١|سەردێڕ=The Ancient Geography of India: The Buddhist Period, Including the Campaigns of Alexander, and the Travels of Hwen-Thsang |بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|شوێن=Cambridge, NY|ژپنک=٩٧٨١١٠٨٠٥٦٤٥٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=kT5JvRZCixQC}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Davis|یەکەم١=Richard H.|سەردێڕ=The "Bhagavad Gita": A Biography|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ژپنک=٩٧٨١٤٠٠٨٥١٩٧٣|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=vQ3rAwAAQBAJ}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kosambi |یەکەم=Damodar Dharmanand |سەردێڕ=An Introduction to the Study of Indian History |بڵاوکەرەوە=[[Popular Prakashan]] |ساڵ=١٩٧٥|edition=Revised Second |شوێن=Bombay |پەڕە=١٢٦|بەستەری نووسەر=Damodar Dharmanand Kosambi |orig-year=first published 1956}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Kulke|یەکەم١=Hermann|دوایین٢=Rothermund|یەکەم٢=Dietmar|بەستەری نووسەر١=Hermann Kulke|بەستەری نووسەر٢=Dietmar Rothermund|سەردێڕ=A History of India|ڕێکەوت=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=New York|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٣٢٩١٩-٤|edition=4th |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=TPVq3ykHyH4C}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Lahiri|یەکەم١=Nayanjot|سەردێڕ=Ashoka in Ancient India|بڵاوکەرەوە=Harvard University Press |ژپنک=٩٧٨٠٦٧٤٩١٥٢٥١|ڕێکەوت=٢٠١٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JaVRCgAAQBAJ|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Malalasekera|یەکەم١=G. P.|بەستەری نووسەر١=Gunapala Piyasena Malalasekera|سەردێڕ=Dictionary of Pali Proper Names|ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە=2003|ساڵ=١٩٣٧|بڵاوکەرەوە=Asian Educational Services |ژپنک=٩٧٨٨١٢٠٦١٨٢٣٧|ناونیشان=http://www.palikanon.com/english/pali_names/t/telapatta_jat_96.htm}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Marshall|یەکەم١=John|بەستەری نووسەر١=John Marshall (archaeologist)|سەردێڕ=Taxila: Structural remains – Volume 1|ڕێکەوت=١٩٥١|بڵاوکەرەوە=University Press|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6w6voAEACAAJ}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Marshall|یەکەم١=John|بەستەری نووسەر١=John Marshall (archaeologist)|سەردێڕ=A guide to Taxila |ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |orig-year=1960 |ژپنک=٩٧٨١١٠٧٦١٥٤٤١|edition=Fourth|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JEMbH2aDO0UC}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Medlycott|یەکەم=A.E.|بەستەری نووسەر١=Adolph Medlycott |سەردێڕ=India and the Apostle Thomas |ناونیشان=https://archive.org/details/indiaandapostle00medlgoog |شوێن=London |بڵاوکەرەوە=David Nutt |ساڵ=١٩٠٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Mookerji|یەکەم١=Radha Kumud|بەستەری نووسەر١=Radha Kumud Mookerji|سەردێڕ=Chandragupta Maurya and his times|ڕێکەوت=١٩٨٨|orig-year=1966|بڵاوکەرەوە=Motilal Banarsidass|شوێن=Delhi|ژپنک=٩٧٨-٨١-٢٠٨-٠٤٠٥-٠|edition=4th}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Mookerji|یەکەم١=Radha Kumud|بەستەری نووسەر١=Radha Kumud Mookerji|سەردێڕ=Ancient Indian education: Brahmanical and Buddhist|ڕێکەوت=١٩٨٩|orig-year=1951|edition=2nd|بڵاوکەرەوە=Motilal Banarsidass |شوێن=Delhi|ژپنک=٩٧٨-٨١-٢٠٨-٠٤٢٣-٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Needham|یەکەم١=Joseph|بەستەری نووسەر١=Joseph Needham|سەردێڕ=Within the four seas : the dialogue of East and West|ڕێکەوت=٢٠٠٥|orig-year=1969|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London and New York |ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٣٦١٦٦-٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=VbX5AQAAQBAJ}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Prakash|یەکەم١=Buddha|سەردێڕ=Political And Social Movements in Ancient Punjab|ڕێکەوت=١٩٦٤|بڵاوکەرەوە=Motilal Banarsidass|ژپنک=٩٧٨٨١٢٠٨٢٤٥٨٤|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=U6QSPwAACAAJ}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Scharfe|یەکەم١=Hartmut|سەردێڕ=Education in ancient India|ڕێکەوت=2002a |بڵاوکەرەوە=Brill |شوێن=Leiden [u.a.]|ژپنک=٩٧٨٩٠٠٤١٢٥٥٦٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=I05tAAAAMAAJ}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Scharfe |یەکەم=Hartmut |سەردێڕ=Handbook of Oriental Studies |ڕێکەوت=2002b |بڵاوکەرەوە=BRILL |ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٢٥٥٦-٨|زمان=en}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Singh|یەکەم١=Upinder|بەستەری نووسەر١=Upinder Singh|سەردێڕ=A history of ancient and early medieval India : from the Stone Age to the 12th century|ڕێکەوت=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Pearson Education|شوێن=New Delhi |ژپنک=٩٧٨٨١٣١٧١١٢٠٠|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=H3lUIIYxWkEC|ref={{sfnref|Singh, Upinder|2008}}}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Thapar|یەکەم١=Romila|بەستەری نووسەر١=Romila Thapar|سەردێڕ=Aśoka and the decline of the Mauryas|ڕێکەوت=١٩٩٧|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|شوێن=Delhi|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٦٣٩٣٢-٢|edition=Rev. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=aR3aSAAACAAJ}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Trautmann |یەکەم=Thomas R. |بەستەری نووسەر=Thomas Trautmann |ساڵ=١٩٧١|سەردێڕ=Kauṭilya and the Arthaśāstra: a statistical investigation of the authorship and evolution of the text |بڵاوکەرەوە=Brill |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=v3iDAAAAMAAJ}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Taxila}} {{Wikivoyage}} * [https://web.archive.org/web/20110817054052/http://ghn.globalheritagefund.org/?id=1118 گەڕان لە تەکسێلا بە گووگڵ ئێرس] لەسەر تۆڕی میراتی جیهانی * [http://www.heritage.gov.pk/html_Pages/guide_to_historic_taxila.htm ڕێبەر بۆ تەکسێلای مێژوویی لەلایەن ئەحمەد حەسەن دانی لە ١٠ بەشدا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170605063128/http://www.heritage.gov.pk/html_Pages/guide_to_historic_taxila.htm |date=5 June 2017 }} * [https://www.livius.org/ta-td/taxila/taxila.htm "تەکسێلا"، لەلایەن جۆنا لێندێرینگ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121223171457/https://www.livius.org/ta-td/taxila/taxila.htm |date=23 December 2012 }} * [https://web.archive.org/web/20051231191035/http://kaladarshan.arts.ohio-state.edu/maps/gandh.html نەخشەی شوێنەوارە دێرینەکانی گاندھارا، لە کۆمەڵەی هەنتینگتۆن، زانکۆی ویلایەتی ئۆهایۆ] * [https://www.srikanta-sastri.org/taxila-an-ancient-indian-university تەکسێلا: زانکۆیەکی دێرینی هیندی] لەلایەن س. سێریکانتا ساستری * [https://archive.org/details/cu31924024121125 جۆن مارشاڵ، ڕێبەرێک بۆ تەکسێلا (١٩١٨)] لەسەر ماڵپەڕی Archive.org * [http://www.sacred-texts.com/bud/j1/j1099.htm تێلاپاتا جاتاکا] کە بە تاکاسێلا جاتاکاش ناسراوە {{Archaeological sites in Taxila |state=expanded}} {{PakistanCities}} {{Ancient Dharmic centres of Higher Learning}} {{World Heritage Sites in Pakistan}} {{Pakistan topics}} {{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|پاکستان}} [[پۆل:Taxila Tehsil]] [[پۆل:Places in Hindu mythology]] [[پۆل:Archaeological sites in Punjab, Pakistan]] [[پۆل:World Heritage Sites in Pakistan]] [[پۆل:Ancient Greek archaeological sites in Pakistan]] [[پۆل:Hinduism in Pakistan]] [[پۆل:Buddhism in Pakistan]] [[پۆل:Gandhara]] [[پۆل:Former populated places in Pakistan]] [[پۆل:Buddhist holy places in Pakistan]] [[پۆل:Indo-Parthian kingdom]] [[پۆل:Populated places in Taxila Tehsil]] [[پۆل:Cities in Rawalpindi District]] [[پۆل:Populated places established in the 1st millennium BC]] [[پۆل:Ancient cities]] [[پۆل:شارە کۆنەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ١ەمی پ.ز]] 51p6nwnhsgfpxwbj6bnz401iniyhezx 0 299134 1614026 1613939 2026-08-01T12:06:05Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614026 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Redirect|The Saltire||Saltire}} {{Good article}} {{Use dmy dates|date=February 2021}} {{Use British English|date=May 2020}} {{Infobox flag | Name = سکۆتلاند | Nickname = {{ubl |[[سالتایەر|خاچی سانت ئەندرۆ]] |[[سالتایەر]] }} | Image = Flag of Scotland.svg | Use = 111000 | Symbol = {{FIAV|111000}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Equal}} | Proportion = شێوازە بەرهەمهێنراوە گشتییەکان زیاتر مەیلیان بەرەو ١:٢ یان ٢:٣ هەیە (ڕێژەی ٣:٥ نیشان دراوە) | Adoption = ١٥٤٢<ref name="Explaining the Scottish Flag">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Steele |یەکەم١=Julie |سەردێڕ=Explaining the Scottish Flag |ناونیشان=https://www.wildernessscotland.com/blog/scottish-flag-explained/#:~:text=The%20famous%20Scottish%20Saltire%20–%20the,further%20back%20into%20Scotland's%20history. |وێبگە=Wilderness Scotland |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥|زمان=en |ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> <br>(لە ساڵی ٢٠٠٣دا ستاندارد کرا) | Design = کێڵگەیەکی شین (ڕێنمایی کراوە بە Pantone 300) کە تێیدا سالتایەرێکی سپی کێشراوە تاوەکوو گۆشەکانی ئاڵاکە. لە [[نیشانەناسیی فەرمی]]دا، بە شێوەی ''Azure، سالتایەرێکی Argent''. }} '''ئاڵای {{بنز|سکۆتلاند|en|Scotland|lt=سکۆتلاند}}''' (بە {{بنز|زمانی گالیکیی سکۆتلاندی|en|Scottish Gaelic|lt=گالیکی}}: {{lang|gd|bratach na h-Alba}}؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scottishflagtrust.com/AthelsatnefordlanguageLfts.pdf |سەردێڕ=Visit Athelstaneford. Birthplace of Scotland's Flag |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوت=n.d. |بڵاوکەرەوە=Scottish Flag Trust |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110716021436/http://www.scottishflagtrust.com/AthelsatnefordlanguageLfts.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> بە {{بنز|زمانی سکۆتس|en|Scots language|lt=سکۆتس}}: {{lang|sco|Banner o Scotland}}، هەروەها بە '''خاچی سانت ئەندرۆ''' یان '''سالتایەر''' ناسراوە)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.parliament.uk/commons/lib/research/briefings/snpc-04474.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090618161731/http://www.parliament.uk/commons/lib/research/briefings/snpc-04474.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=The Union Flag and Flags of the United Kingdom |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١٠|ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ئیش=SN/PC/04447 |یەکەم١=Kevin |دوایین١=Williams |دوایین٢=Walpole |یەکەم٢=Jennifer |بڵاوکەرەوە=House of Commons Library}} {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scran.ac.uk/database/record.php?usi=000-00-113-368-C |سەردێڕ=Scotland's National Flag, the Saltire or St Andrews Cross |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|دوایین=Gardiner |یەکەم=James |ئیش=Scran |بڵاوکەرەوە=Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Scotland}}</ref> {{بنز|ئاڵای نیشتمانی|en|National flag|lt=ئاڵای نیشتمانیی}} سکۆتلاندە، کە پێکهاتووە لە خاچێکی سپیی چەپ کێشراو (سالتایەر) لەسەر کێڵگەیەکی شین. سالتایەرەکە، لە جیاتی {{بنز|ئاڵای شاهانەی سکۆتلاند|en|Royal Standard of Scotland|lt=ئاڵای شاهانەی سکۆتلاند}}، ئاڵا دروستەکەیە بۆ ئەوەی لە لایەن هەموو تاکە کەسەکان و ڕێکخراو و دەستەکانەوە هەڵبکرێت.<ref name='lyon'>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lyon-court.com/lordlyon/236.html |سەردێڕ=The Saltire |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=The Court of the Lord Lyon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180425205459/http://www.lyon-court.com/lordlyon/236.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> هەروەها، لە هەر شوێنێک کە گونجاو بێت، هەموو ڕۆژێک لە کاتژمێر ٨:٠٠ی بەیانییەوە تا ئاوابوونی خۆر لەسەر باڵاخانەکانی {{بنز|حکوومەتی سکۆتلاند|en|Scottish Government|lt=حکوومەتی سکۆتلاند}} دەشەکێندرێتەوە، بە چەند بەدەرکردنێکی دیاریکراو.<ref name='Govt'>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scotland.gov.uk/Topics/People/royal-ceremonial/flag-guidance |سەردێڕ=Flag Flying Guidance |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ئیش=Issue No. 13 (Valid from January 2009) |بڵاوکەرەوە=The Government of Scotland}}</ref> بەکارهێنانی ئاڵاکە بۆ یەکەم جار لە تۆمارەکاندا لە وێنەکێشانی ئاڵایەکی نیشانەناسیدا لە پەڕتووکی ''تۆماری نیشانەکانی سکۆتلاند'' لە نووسینی {{بنز|دەیڤد لیندسی|en|David Lyndsay|lt=سێر دەیڤد لیندسی لە ماونت}} لە ساڵی {{Circa|١٥٤٢}}دا بەدی دەکرێت.<ref name='SCRAN'>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scran.ac.uk/database/record.php000-000-578-942-C&scache=2u90s101bf&searchdb=scran |سەردێڕ=Plate from the Lindsay Armorial |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|نووسەر=National Library of Scotland |ساڵ=١٥٤٢|ئیش=Scran |بڵاوکەرەوە=Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Scotland}}</ref> ئەمەش ئەگەری هەیە کە لەسەر بنەمای پێشینەیەکی کۆتایی سەدەی ١٥یەم داڕێژرابێت، کە بەکارهێنانی سالتایەرێکی سپی بوو لە کانتۆنی ئاڵایەکی شیندا کە دەوترێت لەلایەن {{بنز|مارگرێتی دانمارک، شاژنی سکۆتلاند|en|Margaret of Denmark, Queen of Scotland|lt=شاژن مارگرێت}}، هاوسەری {{بنز|جەیمسی سێیەمی سکۆتلاند|en|James III of Scotland|lt=جەیمسی سێیەم}} (١٤٥١-١٤٨٨) دروست کرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=British Flags & Emblems|بڵاوکەرەوە=Tuckwell Press|ژپنک=١-٨٦٢٣٢-٢٩٧-X|دوایین=Bartram|یەکەم=Graham|ساڵ=٢٠٠٤|وتەگێڕانەوە=The blue background dates back to at least the 15th century.|پەڕە=١٠}} [http://www.flaginstitute.org/images/page10_large.gif www.flaginstitute.org] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20121109055700/http://www.flaginstitute.org/images/page10_large.gif |date=9 November 2012 }}</ref> ئەم ئاڵایە وەک کۆنترین ئاڵا لە {{بنز|ئەورووپا|en|Europe|lt=ئەورووپا}}دا دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=St Andrew & the Saltire, the Scottish Flag |ناونیشان=https://www.visitscotland.com/things-to-do/attractions/arts-culture/st-andrew-the-saltire |وێبگە=VisitScotland |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥|زمان=en-gb}}</ref> == دیزاین == زاراوەی {{بنز|نیشانەناسی|en|Heraldry|lt=نیشانەناسی}} بۆ خاچێکی هاوشێوەی پیتی X بریتییە لە 'سالتایەر' (سالتایەر)، کە لە وشەی {{بنز|زمانی فەڕەنسیی کۆن|en|Old French|lt=فەڕەنسیی کۆن}}ی {{lang|fro|saultoir}} یان {{lang|fro|salteur}} وەرگیراوە (کە خۆیشی لە زمانی لاتینی {{lang|la|saltatorium}} وەرگیراوە)، کە زاراوەیەکە هەم بۆ جۆرە پەرژینێکی پەڕینەوە کە لە دوو دار پێکهاتووە و هەم بۆ جۆرە پێوەندییەکی ڕکێف بە شێوەی خاچ بەکاردێت.<ref>''Oxford English Dictionary'', Second edition, 1989</ref> لە زمانی نیشانەناسیدا، دەتوانرێت ئاڵای سکۆتلاند بەم شێوەیە وەسف بکرێت: ''{{بنز|شین (نیشانەناسی)|en|Azure (heraldry)|lt=شین}}، سالتایەرێکی {{بنز|زێو (نیشانەناسی)|en|Argent|lt=زێو}}ی لەسەرە''. {{بنز|ڕەنگ (نیشانەناسی)|en|Tincture (heraldry)|lt=ڕەنگی}} سالتایەرەکە دەکرێت بە زیو یان سپی دەربکەوێت. بەڵام، زاراوەی 'شین' ئاماژە بە هیچ تۆنێکی تایبەتی ڕەنگی شین ناکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.college-of-arms.gov.uk/Faq.htm |سەردێڕ=Frequently Asked Questions |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=College of Arms |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090413213138/http://www.college-of-arms.gov.uk/Faq.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە درێژەی مێژووی بەرهەمهێنانی قوماشدا، {{بنز|ڕەنگی سروشتی|en|Natural dye|lt=ڕەنگە سروشتییەکان}} بۆ دەستکەوتنی ڕەنگ بەکارهێنراون،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=All about fabrics: an introduction to needlecraft|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٠-١٩-٨٣٢٧٥٥-٢|دوایین=Holland|یەکەم=Stephanie|ساڵ=١٩٨٧|وتەگێڕانەوە=Throughout the history of fabric production, natural dyes have been used. They came from plant and animal sources, usually relating to the area in which the fabric was produced.|پەڕە=[https://archive.org/details/allaboutfabricsi٠٠٠٠holl/page/٣١ ٣١]|ناونیشان=https://archive.org/details/allaboutfabricsi0000holl/page/31}} [https://archive.org/details/allaboutfabricsi0000holl/page/31 <!-- quote="what dyes were available". --> Internet Archive] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160426212033/https://books.google.com/books?id=Fgoy0G0_T4oC&pg=PA31&dq=%22what+dyes+were+available%22&cd=1#v=onepage&q=%22what%20dyes%20were%20available%22&f=false |date=26 April 2016 }}</ref> بە شێوەیەک کە ئەو ڕەنگانەی لە ڕووەکەکان وەرگیراون، لەوانەش {{بنز|ئیندگۆ|en|Indigo dye|lt=ئیندگۆ}} و {{بنز|وۆد|en|وۆد}}، خاوەنی دەیان پێکهاتە بوون کە ڕێژەکانیان بەپێی جۆری خاک و کەشوهەوا گۆڕانی بەسەردا دەهات؛ بەمەش جیاوازی لە تۆنەکانی ڕەنگەکەدا دروست دەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.wildcolours.co.uk/html/natural_dyes_comparison.html |سەردێڕ=Natural Dyes vs. synthetic dyes|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|ئیش=Natural Dyes|بڵاوکەرەوە=WildColours}}</ref> لە دۆخی سالتایەردا، جیاوازی لە تۆنەکانی شیندا بووەتە هۆی ئەوەی کێڵگەی دواوەی ئاڵاکە لە نێوان {{بنز|شینی ئاسمانی|en|Sky blue|lt=شینی ئاسمانی}} بۆ {{بنز|شینی کاڵتۆخ|en|Navy blue|lt=شینی تۆخ}}دا بێت. کاتێک ئاڵاکە وەک بەشێک لە ئاڵای یونیۆن جاک لە سەدەی ١٧دا تێکەڵ کرا، ئەو شینە تۆخەی کە بۆ ئاڵاکانی بەکارهێنانی دەریایی بەکاردەهێنرا، بەهۆی بەرگەگرتنی زیاتری ڕەنگە تۆخەکانەوە دەستنیشان کرا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.crwflags.com/fotw/flags/gb.html#col |سەردێڕ=Colour of the flag|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Flags of the World}}</ref> کە لە کۆتاییدا ئەم تۆنە شینە تۆخە بوو بە ستاندارد بۆ ئاڵای یەکێتی چ لە دەریا و چ لە وشکانیشدا. هەندێک لە کۆمپانیاکانی دروستکردنی ئاڵا هەمان تۆنی شینی تۆخی ئاڵای یونیۆن جاکیان بۆ سالتایەرەکەش بەکار دەهێنا، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی جۆرەها تۆنی جیاوازی شین لەسەر ئاڵای سکۆتلاند دروست ببێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Hamish |دوایین=Macdonell |سەردێڕ=Parliament to set standard colour for Saltire |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Johnston Press Digital Publishing |ناونیشان=http://thescotsman.scotsman.com/standrewscross/Parliament-to-set-standard-colour.2403689.jp |ئیش=The Scotsman |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> ئەم جیاوازییانە لە تۆنی ڕەنگەکەدا لە کۆتاییدا بوونە هۆی ئەوەی داوای ستانداردکردنی ڕەنگی ئاڵای نیشتمانیی سکۆتلاند بکرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Hamish |دوایین=Macdonell |سەردێڕ=MSPs are feeling blue over shady Saltire business |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Johnston Press Digital Publishing |ناونیشان=http://thescotsman.scotsman.com/standrewscross/MSPs-are-feeling-blue-over.2332166.jp |ئیش=The Scotsman |ڕێکەوتی سەردان= ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> و لە ساڵی ٢٠٠٣دا {{بنز|پەرلەمانی سکۆتلاند|en|Scottish Parliament|lt=لیژنەیەکی پەرلەمانی سکۆتلاند}} کۆبووەوە بۆ پێداچوونەوە بە داواکارییەک بۆ ئەوەی {{بنز|دەسەڵاتی جێبەجێکردنی سکۆتلاند|en|Scottish Executive|lt=دەسەڵاتی جێبەجێکردنی سکۆتلاند}} ڕەنگی {{بنز|پانتۆن|en|Pantone|lt=پانتۆن}} ٣٠٠ وەک ستاندارد پەسەند بکات (ئەم شینە کاڵترە لە Pantone 280ی ئاڵای یونیۆن جاک). دوای وەرگرتنی ڕاوێژ لە چەند سەرچاوەیەکەوە، لەوانەش نووسینگەی {{بنز|لۆرد لایۆن کینگ ئۆف ئارمس|en|Lord Lyon King of Arms|lt=لۆرد لایۆن کینگ ئۆف ئارمس}}، لیژنەکە پێشنیاری کرد کە گونجاوترین تۆنی ڕەنگی شین بۆ سالتایەرەکە پانتۆن ٣٠٠ بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم١=Hector |دوایین١=MacQueen |دوایین٢=Wortley |یەکەم٢=Scott |سەردێڕ=(208) Pantone 300 and the Saltire |ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=The University of Edinburgh, School of Law. |ناونیشان=http://www.law.ed.ac.uk/sln/blogentry.aspx?blogentryref=7261 |ئیش=Scots Law News |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120513070521/http://www.law.ed.ac.uk/sln/blogentry.aspx?blogentryref=7261 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref> هەر بۆیە، وەشانی نوێی سالتایەرەکە بە گشتی لەسەر ئەم پێشنیارە فەرمییە ڕێککەوتوون (پانتۆن ٣٠٠ هاوتایە لەگەڵ #005EB8 وەک {{بنز|ڕەنگەکانی وێب|en|Web colors|lt=ڕەنگی وێب}}).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |سەردێڕ=Pantone 300 Coated |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ئیش=Find a PANTONE color |بڵاوکەرەوە=Pantone LLC}}</ref><ref name="BBCAzureThing">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/2778189.stm |سەردێڕ=Flag colour is azure thing: Politicians have finally nailed their colours to the mast by specifying the precise shade of blue in Scotland's national flag |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٠٣|شوێن=United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland |ئیش=BBC News |نووسەر=BBC News |بڵاوکەرەوە=British Broadcasting Corporation |ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20031101170046/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/2778189.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣}}</ref><ref name="PE512">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scottish.parliament.uk/petitions/public/petit-child/PE512.htm |سەردێڕ=Petition PE512 |ڕێکەوت=٢٠٠٣|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٠٤|ئیش=Public Petitions Committee – Petition PE512 Detail Page |بڵاوکەرەوە=The Scottish Parliament |شوێن=Scotland, United Kingdom |وتەگێڕانەوە=Tuesday, February 18, 2003: The Education, Culture and Sport Committee considered a petition from Mr George Reid on the Saltire flag. The Committee agreed that the colour of the Saltire flag should be colour reference Pantone 300. |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20040506123227/http://www.scottish.parliament.uk/petitions/public/petit-child/PE512.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠٠٤}}</ref> {| class="wikitable" ! نیشانە ! style="background-color:#005EB8; color:white; width:150px" | شین ! style="background-color:white; color:black; width:150px" | سپی |- align="center" |[[Pantone]] |300 C |White |- align="center" |[[Web colour]] |#005EB8 |#FFFFFF |- align="center" |[[RGB]] |0, 94, 184 |255, 255, 255 |- align="center" |[[CMYK]] | 72-35-0-28 |0-0-0-0 |} ڕێژەی ڕەهەندەکانی ئاڵاکە جێگیر نییە، بەڵام زیاتر ڕێژەی ٣:٥ بەکاردێت، وەک ئاڵاکانی تری وڵاتانی شانشینی یەکگرتوو (دروستکەرانی ئاڵا خۆیان ڕەنگە ڕێژەی تری وەک ١:٢ یان ٢:٣ بەکار بهێنن).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.flyingcolours.org/product-detail.php?ID=8 |سەردێڕ=Scotland – St Andrews Saltire) |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ئیش=UK Flags |بڵاوکەرەوە=Flying Colours Flagmakers |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110726061622/http://www.flyingcolours.org/product-detail.php?ID=8 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> لۆرد لایۆن ڕایدەگەیەنێت کە ڕێژەی ٤:٥ گونجاوە.<ref name="lyon" /> ڕێژەی پانیی هێڵەکانی سالتایەرەکە بە بەراورد بە پانیی {{بنز|کێڵگە (نیشانەناسی)|en|Field (heraldry)|lt=کێڵگەکە}} لە نیشانەناسیدا بەگوێرەی پانیی {{بنز|قەڵغان (نیشانەناسی)|en|Escutcheon (heraldry)|lt=قەڵغانەکە}} دیاری دەکرێت نەک پانیی ئاڵاکە. بەڵام، ئەم ڕێژەیە، هەرچەندە زۆر توند نییە، وەک یەک لەسەر سێ بۆ یەک لەسەر پێنجی پانیی کێڵگەکە دیاری کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Discovering Heraldry|بڵاوکەرەوە=Osprey Publishing|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٤٧٨-٠٦٦٠-٨|دوایین=Fearn|یەکەم=Jacqueline|ساڵ=٢٠٠٨|وتەگێڕانەوە=The proportions of the ordinaries and diminutives to the shield have been defined but are not rigid and are secondary to good heraldic design. Thus the chief, fess and pale occupy up to one third of the shield, as do the bend, saltire and cross, unless uncharged, when they occupy one fifth, together with the bar and chevron.|پەڕە=٢١}} [https://books.google.com/books?id=GzDDnhcuOoIC&dq=saltire+one-third+one-fifth+width+charged+uncharged&pg=PA21 Google Books] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160504145712/https://books.google.com/books?id=GzDDnhcuOoIC&pg=PA21&dq=saltire+one-third+one-fifth+width+charged+uncharged&as_brr=3&cd=1#v=onepage&q=saltire%20one-third%20one-fifth%20width%20charged%20uncharged&f=false |date=4 May 2016 }}</ref> <gallery> Flag of Scotland (traditional).svg|{{FIAV|historical}} سالتایەر لەگەڵ کێڵگەی شینی ئاسمانی File:Flag of Scotland (navy blue).svg|{{FIAV|historical}} سالتایەر لەگەڵ کێڵگەی شینی تۆخ </gallery> == مێژوو == [[File:Unicorn and Thistle, heraldic panel of King James V at the gatehouse of Holyrood Palace, Edinburgh.jpg|thumb|left|upright|نیشانی شاهانەی جەیمسی پێنجەمی سکۆتلاند (١٥١٣-٤٢)<ref>کەرکەدەنێک کە سالتایەرێکی بەدەستەوەیە (کە لەسەری تاجێک هەیە) پشتگیری لە قەڵغانێک دەکات کە وێنەی شێرێکی ڕامپانت لەسەرە، لە هەردوو لا و لە خوارەوەش دڕکە هەن، لە خوارەوە بە پیتی زێڕینی کێشراو نووسراوە I R 5. Public Monuments and Sculpture Association (PMSA Work Ref.: EDIN0720) {{Historic Environment Scotland|cat=PLA|num=52391|num2=NT27SE 35.8|desc=Edinburgh, Holyrood Palace, Holyrood Abbey, Abbey Pend}}</ref>]] بەپێی ئەفسانەکان، بەکارهێنانی سالتایەر وەک ئاڵای سکۆتلاند لە شەوی پێش {{بنز|شەڕی ئەتڵستانفۆرد|en|Battle of Athelstaneford|lt=شەڕی ئەتڵستانفۆرد}} لە ساڵی ٨٣٢دا دەستی پێکردووە. لە {{بنز|ڕاگەیاندنی ئاربڕۆس|en|Declaration of Arbroath|lt=ڕاگەیاندنی ئاربڕۆس}}ی ساڵی ١٣٢٠دا ئاماژە بە گۆڕینی سکۆتلاند بۆ مەسیحییەت لەلایەن سانت ئەندرۆوە کراوە، کە وەک «یەکەم نێردراو» ناسێندراوە. وێنەکێشانی ئەو پیرۆزە لە کاتی لەخاچدانی لەسەر خاچێکی چەپ، لەسەر مۆرەکانی سکۆتلاند لە ساڵی ١١٨٠ بەدواوە بینراوە و لەسەر مۆری {{بنز|پارێزەرانی سکۆتلاند|en|Guardians of Scotland|lt=پارێزەرانی سکۆتلاند}} بە مێژووی ١٢٨٦ بەکارهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nas.gov.uk/about/051124.asp |سەردێڕ=Feature: Saint Andrew seals Scotland's independence |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=The National Archives of Scotland |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130916085046/http://www.nas.gov.uk/about/051124.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> مەتڕان {{بنز|ویلیام دی لامبێرتۆن|en|William de Lamberton|lt=ویلیام دی لامبێرتۆن}} (١٢٩٧-١٣٢٨) هەروەها وێنەی لەخاچدانی ئەو پیرۆزەی لەسەر مۆرەکەی خۆی بەکارهێناوە.<ref>Henry Laing, ''Descriptive Catalogue of Impressions from Ancient Scottish Seals'' (1850), [https://books.google.com/books?id=hlQJAAAAQAAJ&pg=PA145 no. 865]</ref> [[File:Model of 'The Michael', Newhaven Primary School, Edinburgh.JPG|thumb|upright|<small>مۆدێلی کەشتیی {{بنز|گرەیت مایکڵ (کەشتی)|en|Great Michael|lt=گرەیت مایکڵ}}</small>]] سالتایەر (خاچی چەپ یان خاچی مایل) لە سەردەمی ناوڕاستدا وەک نیشانەیەکی سەربازیی سەر کێڵگە بەبێ هیچ پەیوەندییەک بە سانت ئەندرۆوە بەکاردەهێنرا. پەیوەندی نێوان ئەو نیشانەیە و شێوازی لەخاچدانی ئەفسانەییی ئەو پیرۆزە ڕەنگە لە کۆتایی سەدەی ١٤یەم لە سکۆتلاندەوە دەستی پێکردبێت. پەرلەمانی سکۆتلاند لە ساڵی ١٣٨٥دا لە کاتی {{بنز|داگیرکاریی ئینگلیز بۆ سەر سکۆتلاند (١٣٨٥)|en|English invasion of Scotland (1385)|lt=داگیرکاریی ئینگلیز بۆ سەر سکۆتلاند}} فەرمانی دەرکرد کە هەموو سەربازێکی سکۆتلاندی و فەڕەنسی (کە دژی ئینگلیزەکان لەژێر دەسەڵاتی {{بنز|ڕیچاردی دووەمی ئینگلتەرا|en|Richard II of England|lt=ڕیچاردی دووەم}}دا دەجەنگان) «پێویستە نیشانەیەکیان لە پێشەوە و دواوەوە هەبێت، کە بریتییە لە خاچێکی سپیی سانت ئەندرۆ».<ref>The Records of the Parliaments of Scotland to 1707, K.M. Brown et al. (eds.), St Andrews (2007–2019), [http://www.rps.ac.uk/mss/1385/6/4 1385/6/4] "ordinance made in council concerning the French army": ''Item, que tout homme, Francois et Escot, ait un signe devant et derrere cest assavoir une croiz blanche Saint Andrieu et se son jacque soit blanc ou sa cote blanche il portera la dicte croiz blanche en une piece de drap noir ronde ou quarree.''</ref> دەوترێت کە {{بنز|جەیمس دۆگلاس، دووەم لۆردی دۆگلاس|en|James Douglas, 2nd Earl of Douglas|lt=جەیمس دۆگلاس، دووەم لۆردی دۆگلاس}} لە {{بنز|شەڕی ئۆتەربێرن|en|Battle of Otterburn|lt=شەڕی ئۆتەربێرن}} (١٣٨٨) ئاڵایەکی بچووکی بەکارهێناوە کە سالتایەری لەسەر بووە. بە هەمان شێوە، سالتایەرێکی سپی لە کانتۆنی «پۆشاکی شینی پیشەوەرانی ئێدینبەرە» نیشان دراوە، کە دەوترێت لەلایەن شاژن مارگرێت، هاوسەری جەیمسی سێیەم (١٤٥١-١٤٨٨) دروست کرابوو.<ref name='Bartram'>{{Cite conference| first=Graham | last=Bartram| contribution=The Story of Scotland's Flags| title=Proceedings of the XIX International Congress of Vexillology| publisher=Fédération internationale des associations vexillologiques| place=York, United Kingdom| pages=167–172| year=2001 | contribution-url=http://www.flaginstitute.org/pdfs/Graham%20Bartram.pdf}}</ref> ئەم ئاڵایە ئاڵای {{بنز|پیشە یەکگرتووەکانی ئێدینبەرە|en|Incorporated Trades of Edinburgh|lt=پیشە یەکگرتووەکانی ئێدینبەرە}}یە، و خاڵی سەرەکیی ڕێوڕەسەمی ساڵانەی سوارچاکی لە شارەکەدا پێکهێنانیەتی. بەکارهێنانی «خاچی سپیی سانت ئەندرۆ» لەسەر ڕەنگی شین وەک ئاڵای دەریایی بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٥٠٧دا بۆ کەشتیی {{بنز|کاراک (کەشتی)|en|Carrack|lt=کاراک}}ی بەناوبانگی {{بنز|گرەیت مایکڵ (کەشتی)|en|Great Michael|lt=گرەیت مایکڵ}} تۆمار کراوە.<ref name="Treas">Balfour Paul, Sir James (1902). ''Accounts of the Lord High Treasurer of Scotland. Vol. iv. A.D. 1507–1513.'' H.M. General Register House, Edinburgh. p. 477. {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://archive.org/stream/accountslordhig01offigoog#page/n573/mode/2up |سەردێڕ=Accounts of the Lord High Treasurer of Scotland = Compota thesaurariorum Regum Scotorum |ساڵ=١٨٧٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20160403173248/https://archive.org/stream/accountslordhig01offigoog |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی نیسانی ٢٠١٦}}</ref> وەک ئاڵایەکی نیشانەناسی، سالتایەری سپی لەسەر کێڵگەی شین بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٥٤٢ لە تۆمارەکەی دەیڤد لیندسیدا نیشان دراوە. لەم وێنەیەدا، نیشانی نیشتمانیی شاهانەی سکۆتلاند لەلایەن دوو کەرکەدەنەوە پشتگیری دەکرێت کە هەریەکەیان ئاڵای سالتایەریان بەدەستەوەیە.<ref name="SCRAN" /> == پرۆتۆکۆڵ == === بەکارهێنان لەلایەن حکوومەتی سکۆتلاندەوە === [[File:Scottish Government Logo.svg|250px|thumb|left|لۆگۆی {{بنز|حکوومەتی سکۆتلاند|en|Scottish Government|lt=حکوومەتی سکۆتلاند}}]] حکوومەتی سکۆتلاند بڕیاری داوە کە دەبێت لە هەر شوێنێک کە گونجاو بێت، سالتایەر لەسەر هەموو باڵاخانەکانی هەموو ڕۆژێک لە کاتژمێر ٨ی بەیانییەوە تا ئاوابوونی خۆر بشەکێتەوە.<ref name="Govt" /> بەدەرکردنێک بۆ «ڕۆژە نیشتمانییەکانی» شانشینی یەکگرتوو کراوە، کاتێک لەسەر ئەو باڵاخانانەی تەنها یەک ستوونی ئاڵایان هەیە، پێویستە سالتایەرەکە دابگیرێت و بە ئاڵای یونیۆن جاک بگۆڕدرێت.<ref name='ukflagdates'>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.culture.gov.uk/flagflying/dates.html |سەردێڕ=Dates for Hoisting Flags on UK Government Buildings 2009 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ئیش=Flying the Flag on UK Government Buildings |بڵاوکەرەوە=Department for Culture, Media and Sport |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090316062848/http://www.culture.gov.uk/flagflying/dates.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٠٩}}</ref> ئەم ڕۆژانەی هەڵکردنی ئاڵا لە سەرانسەری شانشینی یەکگرتوودا ستانداردن، جگە لە ڕۆژی کەشتیگەلی بازرگانی (٣ی ئەیلوول) کە ڕۆژێکی تایبەتە لە سکۆتلاند کە تێیدا ڕێگە دەدرێت ئاڵای سووری کەشتیگەلی بازرگانی لە جیاتی سالتایەر یان یونیۆن جاک لەسەر وشکانی شەکاوە بێت.<ref name="Govt" /> جیاوازییەکی تری سکۆتلاند لە ڕۆژانی ئاڵای شانشینی یەکگرتوو ئەوەیە کە لە {{بنز|ڕۆژی سانت ئەندرۆ|en|Saint Andrew's Day|lt=ڕۆژی سانت ئەندرۆ}}دا (٣٠ی تشرینی دووەم) ئاڵای یونیۆن جاک تەنها لەو شوێنانە هەڵدەکرێت کە باڵاخانەکە زیاتر لە یەک ستوونی ئاڵای هەبێت؛ بە هیچ شێوەیەک سالتایەرەکە داناگیرێت بۆ ئەوەی ڕێگا بۆ یونیۆن جاک چۆڵ بکات ئەگەر تەنها یەک ستوون هەبێت.<ref name="Govt" /> ئەگەر دوو یان زیاتر ستوونی ئاڵا هەبێت، دەکرێت سالتایەر لەگەڵ یونیۆن جاک بەیەکەوە هەڵبکرێن بەڵام نابێت لە پێگەیەکی باڵاتردا بێت.<ref name='ukflagdates'/> ئەم جیاوازییە دوای ئەوە دروست بوو کە {{بنز|ئەندامی پەرلەمانی سکۆتلاند|en|Member of the Scottish Parliament|lt=ئەندامانی پەرلەمانی سکۆتلاند}} ناڕەزایەتییان دەربڕی کە سکۆتلاند تەنها وڵاتە لە جیهاندا کە هاووڵاتیانی لە ڕۆژی نیشتمانیی وڵاتەکەیاندا ناتوانن ئاڵای نیشتمانیی خۆیان هەڵ بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Ministers agree flag day review |ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٠٢|ئیش=BBC News |ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/1997980.stm |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> لە ساڵانی ڕابردوودا، باڵیۆزخانەکانی شانشینی یەکگرتوو ئاڵای سالتایەریان بەرزکردووەتەوە بۆ یادکردنەوەی ڕۆژی سانت ئەندرۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scotland.gov.uk/News/Releases/2006/11/07155736 |سەردێڕ=St Andrews Day celebrations |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=The Scottish Executive}}</ref> زۆرێک لە دامەزراوەکانی حکوومەتی سکۆتلاند ئاڵاکە وەک بنەمایەک بۆ دیزاینی لۆگۆکانیان بەکاردەهێنن. بۆ نموونە لۆگۆی (Safer Scotland) وێنەی منارەیەکی ڕووناکی پیشان دەدات کە تیشکەکانی بە شێوەی سالتایەر بەسەر ئاسمانی شیندا دەهاوێژێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scotland.gov.uk/Topics/Justice/public-safety/17141/practitioners |سەردێڕ=Community Safety in Scotland – Information for Practitioners |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ئیش=Law, Order & Public Safety |ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=The Government of Scotland}}</ref> هەروەها دامەزراوەکانی تری سکۆتلاند، چ تایبەت و چ گشتی، بە هەمان شێواز سالتایەریان بەکارهێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scottishflagtrust.com/FactTheFlag.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110716020224/http://www.scottishflagtrust.com/FactTheFlag.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠١١|سەردێڕ=The Flag of Scotland |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ئیش=FactTheFlag |بڵاوکەرەوە=The Scottish Flag Trust}}</ref> === بەکارهێنان لەلایەن دامەزراوە سەربازییەکان لەسەر وشکانی === [[File:Challenger Desert Storm 1.jpg|thumb|right|تانکی [[Challenger 1]] سەر بە {{بنز|پاسەوانانی دراگۆنی شاهانەی سکۆتلاند|en|Royal Scots Dragoon Guards|lt=پاسەوانانی دراگۆنی شاهانەی سکۆتلاند}} کە ئاڵایەکی سالتایەری لەسەر ئەنتێنەکەی شەکاندووەتەوە]] حەوت {{بنز|کەرت (سەربازی)|en|Battalion|lt=کەرتە}} پیادەیەکەی سوپای بەریتانیا لە {{بنز|فیرقەی سکۆتلاندی|en|Scottish Division|lt=فیرقەی سکۆتلاندی}}، لەگەڵ {{بنز|پاسەوانانی سکۆتلاند|en|Scots Guards|lt=پاسەوانانی سکۆتلاند}} و {{بنز|پاسەوانانی دراگۆنی شاهانەی سکۆتلاند|en|Royal Scots Dragoon Guards|lt=پاسەوانانی دراگۆنی شاهانەی سکۆتلاند}}، سالتایەر بە شێوازی جۆراوجۆر بەکاردەهێنن. ئۆتۆمبێلە جەنگی و گواستنەوەکانی ئەم یەکە سەربازییانە ڕەنگە بە ستیکەرێکی بچووکی سالتایەر (نزیکەی ١٣٠ بە ٨٠ ملم) بڕازێندرێنەوە؛ ئەم ستیکەرانە لە پێشەوە یان دواوەی ئۆتۆمبێلەکەدا دەلکێنرێن (لەسەر تانکەکاندا ڕەنگە لەسەر بورجی تانکەکەش هەڵبکریت).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.operations.mod.uk/telic/images/bwbg/bw_prep_turret_hr.jpg |سەردێڕ=MoD image |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[Ministry of Defence (United Kingdom)|MoD]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090716124551/http://www.operations.mod.uk/telic/images/bwbg/bw_prep_turret_hr.jpg |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٠٩}}</ref> لە {{بنز|عێراق|en|Iraq|lt=عێراق}}دا، لە کاتی هەردوو {{بنز|ئۆپراسیۆنی گرانبی|en|Operation Granby|lt=ئۆپراسیۆنی گرانبی}} و پاشان {{بنز|ئۆپراسیۆنی تێلیک|en|Operation Telic|lt=ئۆپراسیۆنی تێلیک}}، سالتایەر لەسەر ئەنتێنەی پەیوەندییەکانی ئۆتۆمبێلەکانی ئەم یەکانە بینراوە کە دەشەکایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.operations.mod.uk/telic/images/land/rsdg_flag_hr.jpg |سەردێڕ=MoD image |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=MoD |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050514041537/http://www.operations.mod.uk/telic/images/land/rsdg_flag_hr.jpg |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠٠٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.operations.mod.uk/telic/images/bwbg/shaibah_saltire_hr.jpg |سەردێڕ=MoD image |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=MoD |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070610061522/http://www.operations.mod.uk/telic/images/bwbg/shaibah_saltire_hr.jpg |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}</ref> ڕێوڕەسمی پرسە سەربازییە فەرمییەکانی قوربانیانی ئەم ئۆپراسیۆنانە لە عێراق و هەروەها ئەوانەی لە ئۆپراسیۆنەکانی {{بنز|ئەفغانستان|en|Afghanistan|lt=ئەفغانستان}}دا کوژراون،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://img147.imageshack.us/img147/5817/610xxe.jpg |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120730190025/http://img147.imageshack.us/img147/5817/610xxe.jpg |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=The coffin of Black Watch soldier Kevin Elliot is carried from St Mary's Church on September 15, 2009 in Dundee, Scotland. |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=trackpads.com}}</ref> بە هەمان شێوە بینراوە کە سالتایەر بەسەر تابووتی کۆچکردووەکەدا دراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://news.sky.com/home/article/13250061 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://./20120714222416/http://news.sky.com/home/article/13250061 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=Funeral Of Black Watch Bomb Victim |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=sky.com}}</ref> لە شەڕی دۆزینەوەی «دڵ و مێشکەکان» لە عێراقدا، سالتایەر دیسانەوە لەلایەن سوپای بەریتانیاوە وەک ئامرازێک بۆ جیاکردنەوەی هێزەکانی سەر بە فەوجە سکۆتلاندییەکان لە هێزەکانی تری هاوپەیمانان بەکاردەهێنرا، بەو هیوایەی پەیوەندییەکی باشتر لەگەڵ دانیشتووانی مەدەنی لە ناوچەی باشووری ڕۆژاوای {{بنز|بەغدا|en|Baghdad|lt=بەغدا}} دروست بێت. نامیلکە بەسەر هاووڵاتیانی مەدەنیی عێراقیدا لەلایەن ئەندامانی {{بنز|بلاک واچ|en|Black Watch|lt=بلاک واچ}} دابەشکران کە تێیدا سەرباز و ئۆتۆمبێلەکان لە پاشبنەمای سالتایەردا نیشان درابوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.psywarrior.com/OpnIraqiFreedomcont3.html |سەردێڕ=Operation Iraqi Freedom |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Psywarrior.com}}</ref> ڕێک پێش و دوای یەکگرتنی فەوجە مێژووییەکانی پیادەی سکۆتلاند لە ئازاری ٢٠٠٦دا بۆ پێکهێنانی یەک فەوج بە ناوی {{بنز|فەوجی شاهانەی سکۆتلاند|en|Royal Regiment of Scotland|lt=فەوجی شاهانەی سکۆتلاند}}، کەمپەینێکی ڕیکلامی بە ملیۆنان پاوەند لە سکۆتلاند دەستی پێکرد بەو هیوایەی سەرنجی گەنجان ڕابکێشێت بۆ پەیوەندیکردن بەم پیادە نوێکراوەیە. لەم کەمپەینەدا سالتایەر وەک لۆگۆیەک بەکارهێنرا؛ بە شێوەیەک کە دەستەواژەی «پیادەی سکۆتلاند. بەرەو پێشەوە وەک یەک.» لە تەنیشت وێنەیەکی سالتایەرەوە داندرابوو. بۆ ماوەی ئەم کەمپەینە، ئەم لۆگۆیە هاوشان لەگەڵ لۆگۆی دێرینی وەرگرتنی سوپا کە دەنووسرا «سوپا. باشترین بە.» لە ژێر هێمای ئاڵای یونیۆن جاک بەکاردەهێنرا. سەرەڕای ئەوەی ئەم کەمپەینە مالتیمیدیایە ئەنجامی تێکەڵی هەبوو لە ڕووی سەرکەوتنی گشتییەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Ian |دوایین=Bruce |سەردێڕ=Recruits down 15% as Army severs local links |ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Herald & Times Group |ناونیشان=http://www.heraldscotland.com/recruits-down-15-as-army-severs-local-links-1.865513 |ئیش=The Herald |ڕێکەوتی سەردان= ١ی حوزەیرانی ٢٠٠٩}}</ref> بەڵام سالتایەر هێشتا لە زۆرێک لە کەرەستەکانی وەرگرتنی سەربازاندا لە سکۆتلاند دەبینرێت. [[File:050625-Kiel-x82-600.jpg|thumb|left|هەلیکۆپتەری (Sea King Mk5)ی سەر بە {{بنز|لقی فڕۆکەوانیی دەریایی شاهانە|en|Fleet Air Arm|lt=لقی فڕۆکەوانیی دەریایی شاهانە}}ی {{بنز|کەشتیی شاهانەی گانێت|en|HMS Gannet (shore establishment)|lt=کەشتیی شاهانەی گانێت}}]] بەکارهێنانەکانی تری سالتایەر لەلایەن سوپاوە بریتییە لە دیزاینی نیشانەی کڵاوی فەوجی شاهانەی سکۆتلاند، کە پێکهاتووە لە سالتایەرێکی (زیوی)، کە شێرێکی ڕامپانتی (زێڕین) لەسەرە و تاجی سکۆتلاندی لە سەروویەوە کێشراوە (هەمان ئەم دیزاینە، بێجگە لە تاجەکە، لەسەر ئاڵای فەوجەکە و {{بنز|نیشانەی ناسینەوەی تاکتیکی|en|Tactical recognition flash|lt=نیشانەی ناسینەوەی تاکتیکی}} فەوجەکە بەکاردێت).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mod.uk/NR/rdonlyres/593DD958-A1EE-4EE1-B1BB-F054822C0810/0/BlackWatch2.JPG |سەردێڕ=MoD image |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=MoD |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090806102825/http://www.mod.uk/NR/rdonlyres/593DD958-A1EE-4EE1-B1BB-F054822C0810/0/BlackWatch2.JPG |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠٠٩}}</ref> نیشانەی {{بنز|سکۆادرۆنی ژمارە ٦٧٩ (دوکی کۆنات)|en|No. 679 (The Duke of Connaught's) Squadron AAC|lt=سکۆادرۆنی ژمارە ٦٧٩ (دوکی کۆنات)}}ی سەر بە {{بنز|فڕۆکەوانیی سوپای بەریتانیا|en|Army Air Corps (United Kingdom)|lt=فڕۆکەوانیی سوپای بەریتانیا}} سالتایەرێکی لە نێوان دوو تاجەگوڵینەدا هەیە کە لەسەری نووسراوە 'Scottish Horse'، ئەمەش ڕێزلێنانێک بوو کە لە ساڵی ١٩٧١دا پێیان بەخشرا بەهۆی پەیوەندییەکانیان لەگەڵ هێزی تۆپخانەی شاهانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.army.mod.uk/aviation/22432.aspx |سەردێڕ=MoD web page |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=MOD |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111126025101/http://army.mod.uk/aviation/22432.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}</ref> یەکەکانی {{بنز|مەشقگەی ئەفسەرانی یەدەگ|en|Officer Training Corps|lt=مەشقگەی ئەفسەرانی یەدەگ}} (OTC) کە بەستراونەتەوە بە زانکۆکانی ئێدینبەرە و گلاسکۆ، لەگەڵ OTC زانکۆی تایفۆرس، هەموویان سالتایەر لەسەر نیشانەی کڵاوەکانیان بەکاردەهێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.army.mod.uk/UOTC/5487.aspx |سەردێڕ=MoD web page |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=MOD |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110903133135/http://www.army.mod.uk/UOTC/5487.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئەیلوولی ٢٠١١}}</ref> {{بنز|لقی فڕۆکەوانیی دەریایی شاهانە|en|Fleet Air Arm|lt=لقی فڕۆکەوانیی دەریایی شاهانە}}ی هێزی دەریایی شاهانە سێ لە فڕۆکەکانیان بە سالتایەر ڕازاندبووەوە. بە تایبەت فڕۆکەی (Westland Sea King Mk5)ی سەر بە {{بنز|کەشتیی شاهانەی گانێت|en|HMS Gannet (shore establishment)|lt=کەشتیی شاهانەی گانێت}}، کە لە دەوری {{بنز|گەڕان و ڕزگارکردن|en|Search and rescue|lt=گەڕان و ڕزگارکردن}}دا لە فڕۆکەخانەی سەربازیی پرێستویک لە {{بنز|ئێرشایر|en|Ayrshire|lt=ئێرشایر}} کاری دەکرد، ستیکەرێکی سالتایەری لەسەر لووتی هەر فڕۆکەیەک دانا بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.royalnavy.mod.uk/operations-and-support/fleet-air-arm/sar-operations/hms-gannet/about-us/ |سەردێڕ=MoD web page |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=MOD |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101027174415/http://www.royalnavy.mod.uk/operations-and-support/fleet-air-arm/sar-operations/hms-gannet/about-us/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref> هەرچەندە وەک ئاڵا پیشان نەدراوە، بەڵام {{بنز|سکۆادرۆنی ژمارە ٦٠٢|en|No. 602 Squadron RAF|lt=سکۆادرۆنی ژمارە ٦٠٢ (شاری گلاسکۆ)}}ی سەر بە {{بنز|هێزی ئاسمانیی یەدەگی شاهانە|en|Royal Auxiliary Air Force|lt=هێزی ئاسمانیی یەدەگی شاهانە}} سالتایەرێکی لەگەڵ شێرێکی ڕامپانت وەک هێمای سەر نیشانەی فەرمیی سکۆادرۆنەکە بەکاردەهێننت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://bshistorian.files.wordpress.com/2009/02/602sqn1.jpg |سەردێڕ=602sqn image |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=The BS Historian}}</ref> نیشانەی بنکەی ئاسمانیی پێشووی {{بنز|بنکەی ئاسمانیی لۆکارز|en|RAF Leuchars|lt=بنکەی ئاسمانیی لۆکارز}} لە {{بنز|فایف|en|Fife|lt=فایف}}یش سالتایەری تێدا پیشان دەدرا کە شمشێرێکی لەسەر بوو. نیشانەی بنکەی پێشووی {{بنز|بنکەی ئاسمانیی ڕۆژهەڵاتی فۆرتوون|en|RAF East Fortune|lt=بنکەی ئاسمانیی ڕۆژهەڵاتی فۆرتوون}} لە {{بنز|لۆسیانی ڕۆژهەڵات|en|East Lothian|lt=لۆسیانی ڕۆژهەڵات}}یش شمشێرێکی نیشان دەدا کە بەسەر سالتایەرەکەدا کێشراوە، بەڵام بە پێچەوانەی لۆکارز، ئەم شمشێرە بە سەرەوخوار پیشان دراوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rafweb.org/Stations/Stations-E.htm |سەردێڕ=RAF Stations – E |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Air of Authority – A History of RAF Organisation}}</ref> و نیشانەی بنکەی پێشووی {{بنز|بنکەی ئاسمانیی تێرنهاوس|en|RAF Turnhouse|lt=بنکەی ئاسمانیی تێرنهاوس}} لە ئێدینبەرە سالتایەرێکی نیشان دەدا کە سەری هەڵۆیەکی لەسەر بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rafweb.org/Stations/Stations-T.htm |سەردێڕ=RAF Stations – T |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Air of Authority – A History of RAF Organisation}}</ref> نیشانەی {{بنز|سکۆادرۆنی ئاسمانیی زانکۆکانی ڕۆژهەڵاتی سکۆتلاند|en|East of Scotland Universities Air Squadron|lt=سکۆادرۆنی ئاسمانیی زانکۆکانی ڕۆژهەڵاتی سکۆتلاند}} سالتایەرێکی هەیە کە پەرتووکێکی کراوەی لەسەرە؛ و پەرتووکەکە خۆی لەلایەن دوو شێری سووری ڕامپانتەوە پشتگیری دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.raf.mod.uk/eastofscotlanduas/ |سەردێڕ=East of Scotland Universities Air Sqn |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=MOD |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111012070303/http://www.raf.mod.uk/eastofscotlanduas/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === بەکارهێنانی گشتی === لە سکۆتلانددا، دەکرێت سالتایەر لەلایەن هەر کەسێک، کۆمپانیایەک، دەسەڵاتێکی خۆجێیی، نەخۆشخانەیەک یان قوتابخانەیەکەوە لە هەر کاتێکدا بەبێ وەرگرتنی مۆڵەتی فەرمی شەکاوە بێت.<ref name="lyon" /><ref name="Govt"/> زۆرێک لە دەسەڵاتە خۆجێییەکان لە سکۆتلانددا سالتایەر لەسەر باڵاخانەکانی ئەنجومەنەکانیان هەڵدەکەن. بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٧دا ئەنجومەنی {{بنز|ئانگوس|en|Angus, Scotland|lt=ئانگوس}} پێشنیارێکی پەسەند کرد بۆ گۆڕینی سالتایەر لەسەر باڵاخانەکانی ئەنجومەن بە ئاڵایەکی نوێی ئانگوس، کە لەسەر بنەمای نیشانی فەرمیی ئەنجومەنەکە داڕێژرابوو. ئەم هەنگاوە ناڕەزایەتییەکی گەورەی گشتی لە سەرانسەری سکۆتلانددا لێکەوتەوە و زیاتر لە ٧،٠٠٠ کەس واژووی داواکارییەکیان کرد دژی ئەم هەنگاوە، ئەمەش بووە هۆی سازشێک کە ئاڵای ئانگوس لە جیاتی سالتایەر نەبێت بەڵکو لە تەنیشت سالتایەرەوە لەسەر باڵاخانەکانی ئەنجومەن هەڵبکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Philip |دوایین=Murray |سەردێڕ=Saltire and new Angus Flag will be pole buddies |ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Johnston Press Digital Publishing |ناونیشان=http://www.forfardispatch.co.uk/local/SALTIRE-AND-NEW-ANGUS-FLAG.3479868.jp |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://./20120530080023/http://www.forfardispatch.co.uk/local/SALTIRE-AND-NEW-ANGUS-FLAG.3479868.jp |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠١٢|ئیش=Forfar Dispatch |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> لە شانشینی یەکگرتوودا، خاوەنی ئەو ئۆتۆمبێلانەی لە {{بنز|بەریتانیای مەزن|en|Great Britain|lt=بەریتانیای مەزن}}دا تۆمارکراون بژاردەی ئەوەیان هەیە کە سالتایەر لەسەر {{بنز|تابلۆی ژمارەی ئۆتۆمبێل لە بەریتانیا|en|Vehicle registration plates of the United Kingdom|lt=تابلۆی ژمارەی ئۆتۆمبێلەکە}}یاندا لەگەڵ پیتی «SCO» یان وشەی «Scotland» نمایش بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.direct.gov.uk/prod_consum_dg/groups/dg_digitalassets/@dg/@en/@motor/documents/digitalasset/dg_067666.pdf |سەردێڕ=Section 9: National Flags on number plates |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٠٩|ئیش=(PDF), INF104: Vehicle registration numbers and number plates |بڵاوکەرەوە=DVLA}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٩دا، {{بنز|پۆستی شاهانە|en|Royal Mail|lt=پۆستی شاهانە}} زنجیرەیەک پوولی پۆستەی وێنەیی بۆ سکۆتلاند دەرکرد، کە تێیدا پوولی بەهای (2nd) وێنەی ئاڵای سکۆتلاندی لەسەر بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Stanley Gibbons Great Britain Concise Stamp Catalogue|بڵاوکەرەوە=Stanley Gibbons Ltd|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٢٥٩-٨٠٨-٥|ساڵ=٢٠١١|یەکەم=Hugh|دوایین=Jeffries}}</ref> لە ئێرلەندی باکووردا، بەشێک لە کۆمەڵگەی پرۆتستانت سالتایەر بە شێوەیەکی ڕۆتینی وەک هێمایەک بۆ بەرزڕاگرتن و ئاهەنگگێڕان بە میراتی {{بنز|ئولستەر-سکۆتەکان|en|Ulster Scots people|lt=ئولستەر-سکۆتی}} خۆیان بەکاردەهێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://cain.ulst.ac.uk/images/symbols/flags.htm |سەردێڕ=Symbols in Northern Ireland – Flags Used in the Region |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ئیش=CAIN Web Service |بڵاوکەرەوە=University of Ulster |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110514131904/http://cain.ulst.ac.uk/images/symbols/flags.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[File:Scottish Red Ensign.svg|thumb|{{FIAV|historical}} ئاڵای سووری {{بنز|هێزی دەریاییی شاهانەی سکۆتلاند|en|Royal Scots Navy|lt=هێزی دەریاییی شاهانەی سکۆتلاند}}]] بەکارهێنانی سالتایەر لە دەریادا وەک {{بنز|ئاڵای پێشەوەی کەشتی|en|Jack (flag)|lt=ئاڵای پێشەوەی کەشتی}} یان {{بنز|ئاڵای ڕێزلێنان|en|Courtesy flag|lt=ئاڵای ڕێزلێنان}} بینراوە، لەوانەش وەک ئاڵای پێشەوەی کەشتیی سەر بە حکوومەتی سکۆتلاند بۆ چاودێری دەریایی (MPV Jura).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scotland.gov.uk/Topics/marine/Compliance |سەردێڕ=Marine and Fisheries – Compliance |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Scottish Government}}</ref> کۆمپانیای گواستنەوەی دەریاییی {{بنز|کالیدۆنیان ماکبرەین|en|Caledonian MacBrayne|lt=کالیدۆنیان ماکبرەین}} بە شێوەیەکی ڕۆتینی سالتایەر وەک ئاڵای پێشەوەی کەشتی لەسەر ئەو کەشتییانە بەکاردەهێنێت کە خاوەنی ستوونی پێشەوەن کاتێک کەشتییەکان لە ڕێگادان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.calmac.co.uk/getimage.aspx.ID-146922 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110613205238/http://www.calmac.co.uk/getimage.aspx.ID-146922 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=CalMac image |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=CalMac}}</ref> ئەم نەریتە لەسەر {{بنز|کەشتیی هەڵمی وەیڤەرلی|en|PS Waverley|lt=کەشتیی هەڵمی وەیڤەرلی}}ش لە کاتی کارکردنیدا لە ناوچەی {{بنز|فێرس ئۆف کلاید|en|Firth of Clyde|lt=فێرس ئۆف کلاید}} بینراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.waverleyexcursions.co.uk/pictures/25.jpg |سەردێڕ=Waverley Excursions image |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Waverley Excursions |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110608124506/http://www.waverleyexcursions.co.uk/pictures/25.jpg |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی حوزەیرانی ٢٠١١}}</ref> نەریتی بەکارهێنانی سالتایەر لەلایەن کەشتییە دەریایییەکانەوە ڕەنگە ببێتە هۆی تێکەڵبوونی ماناکان بەهۆی ئەوەی سالتایەر زۆر لە {{بنز|ئاڵاکانی ئاماژەی دەریایی نێودەوڵەتی|en|International maritime signal flags|lt=ئاڵای ئاماژەی دەریایی نێودەوڵەتی}} پیتى '''M''' (پیتى MIKE) دەچێت، کە بەکاردێت بۆ نیشاندانی ئەوەی «کەشتییەکەم وەستاوە؛ پێشڕەوی ناکات.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.navy.mil/navydata/navy_legacy_hr.asp?id=273 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070211081152/http://www.navy.mil/navydata/navy_legacy_hr.asp?id=273 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٠٧|سەردێڕ=US Navy Signal Flags |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=United States Navy}}</ref> بۆ سودوەرگرتنی دەریاوانانی سکۆتلاندی کە دەیانەوێت ئاڵایەکی تری غەیری سالتایەر بەکاربهێنن تا دووربن لە تێکەڵبوونی ماناکان و غەرامەی پێشبینیکراو، کەمپەینێک لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٧دا دەستی پێکرد بۆ وەرگرتنی دانپێدانانی فەرمی بۆ ئاڵای مێژوویی سکۆتلاندی {{بنز|ئاڵای سوور (دەریایی)|en|Red Ensign|lt=ئاڵای سووری دەریایی}}. سەرەڕای ئەوەی کە بۆ کۆتا جار بە فەرمی لە لایەن {{بنز|هێزی دەریاییی شاهانەی سکۆتلاند|en|Royal Scots Navy|lt=هێزی دەریاییی شاهانەی سکۆتلاند}} و کەشتیگەلی بازرگانی لە سەدەی ١٨دا پێش {{بنز|یاساکانی یەکێتیی ١٧٠٧|en|Acts of Union 1707|lt=یاساکانی یەکێتی}} بەکارهاتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Flags at sea: a guide to the flags flown at sea by British and some foreign ...|بڵاوکەرەوە=HMSO|ژپنک=٠-١١-٢٩٠٣٨٩-٤|ساڵ=١٩٨٦|یەکەم=Timothy|دوایین=Wilson|نووسەر٢=National Maritime Museum (Great Britain)|وتەگێڕانەوە=Scottish red ensign 17th-18th century|پەڕە=٦٦}} [https://books.google.com/books?id=0mUTAAAAYAAJ&q=%22scottish+red+ensign%22 Google Books] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160424193959/https://books.google.com/books?id=0mUTAAAAYAAJ&q=%22scottish+red+ensign%22&dq=%22scottish+red+ensign%22&lr=&as_brr=0&client=firefox-a&cd=6 |date=24 April 2016 }}</ref> ئەم ئاڵایە هێشتا لە لایەن کۆمپانیاکانەوە بەرهەم دەهێنرێت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.duncanyacht.co.uk/showpartnumber.asp?CategoryID=2558&PartNumberID=302707 |سەردێڕ=1yd Scottish Ensign |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=www.duncanyacht.co.uk |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120402124540/http://www.duncanyacht.co.uk/showpartnumber.asp?CategoryID=2558&PartNumberID=302707 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scottishflagtrust.com/AboutFlagssheet.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110716020145/http://www.scottishflagtrust.com/AboutFlagssheet.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠١١|سەردێڕ=Supply of Flags |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوت=n.d. |ئیش=PDF, Proper use of the Saltire |بڵاوکەرەوە=The Scottish Flag Trust}}</ref> و بەکارهێنانی نادەرمیی لە لایەن هاووڵاتیانەوە لەسەر ئاو بەدی کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scotsindependent.org/features/orgs/images/red_ensign.jpg |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081121115618/http://www.scotsindependent.org/features/orgs/images/red_ensign.jpg |ڕەوشی ناونیشان=usurped |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=The Scottish Flag Trust: "Scottish Red Ensign" (.jpg image) |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Scots Independent Newspaper}}</ref> == تێکەڵبوون لەگەڵ ئاڵای یونیۆن جاک == {{main|یونیۆن جاک}} {{see also|ئاڵای بەریتانیای مەزن}} سالتایەر یەکێکە لە پێکهاتە سەرەکییەکانی ئاڵای یونیۆن جاک<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.scotshistoryonline.co.uk/saltire/saltire.html |سەردێڕ=Saint Andrew and his flag |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Scots History Online}}</ref> کە لە کاتی دروستبوونییەوە لە ساڵی ١٦٠٦دا بە شێوازی جیاواز دەرکەوتووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/UnionJack.aspx |سەردێڕ=Symbols of the Monarchy: Union Jack |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Royal Website |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130630062430/https://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/UnionJack.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> ئەمەش بەدوای ئەوەدا هات کە بۆ یەکەم جار ئاڵای سکۆتلاند و {{بنز|ئاڵای ئینگلتەرا|en|Flag of England|lt=ئاڵای ئینگلتەرا}} بۆ نیشاندانی {{بنز|یەکێتیی تاجەکان|en|Union of the Crowns|lt=یەکێتیی تاجەکان}} یەکیان گرت؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.flaginstitute.org/index.php?location=7 |سەردێڕ=British flags |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|دوایین=Bartram |یەکەم=Graham |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=The Flag Institute}}</ref> ڕووداوێک کە لە ساڵی ١٦٠٣دا ڕوویدا کاتێک {{بنز|جەیمسی یەکەمی ئینگلتەرا|en|James I of England|lt=جەیمسی شەشەم، پاشای سکۆتلاند}} دوای کۆچی دوایی {{بنز|ئێلیزابێتی یەکەمی ئینگلتەرا|en|Elizabeth I of England|lt=ئێلیزابێتی یەکەم}} چووە سەر تەختی هەردوو شانشینی ئینگلتەرا و ئێرلەند. ڕاگەیاندنی پاشا جەیمس، کە لە ١٢ی نیسانی ١٦٠٦دا بڵاوکرایەوە و بووە هۆی دروستکردنی ئاڵای یونیۆن جاک دەڵێت: {{blockquote|لە لایەن پاشاوە: لە کاتێکدا کە هەندێک ناکۆکی لە نێوان هاووڵاتیانی ئێمە لە باشوور و باکووری بەریتانیا کە بە دەریادا گەشت دەکەن لەسەر هەڵکردنی ئاڵاکانیان دروست بووە: بۆ ڕێگریکردن لە هەموو کێشەیەک لە داهاتوودا. ئێمە، بە ڕاوێژی ئەنجومەنەکەمان، بڕیارمان داوە: کە لەمەودوا هەموو هاووڵاتیانی ئێمە لەم دوورگە و شانشینی بەریتانیای مەزنەدا، و هەموو ئەندامانیان، دەبێت لەسەر دۆڵابی سەرەکیی کەشتییەکەیان {{بنز|خاچی سانت جۆرج|en|St. George's Cross|lt=خاچی سوور}} هەڵبکەن کە بە خاچی سانت جۆرج ناسراوە، لەگەڵ خاچی سپی کە بە خاچی سانت ئەندرۆ ناسراوە، کە پێکەوە بەستراونەتەوە بەپێی ئەو شێوازەی لەلایەن بەرپرسانی نیشانەناسیمانەوە دروست کراوە و لەلایەن ئێمەوە بۆ ئەدمیڕاڵەکەمان نێردراوە بۆ ئەوەی بەسەر هاووڵاتیانماندا بڵاوبکرێتەوە؛ و هاووڵاتیانی ئێمە لە باشووری بەریتانیا دەبێت لەسەر دۆڵابی پێشەوەیان تەنها خاچە سوورەکە هەڵبکەن وەک چۆن لە پێشوودا ڕاهاتبوون، و هاووڵاتیانی ئێمە لە باکووری بەریتانیا لەسەر دۆڵابی پێشەوەیان تەنها خاچە سپییەکە هەڵبکەن وەک چۆن ڕاهاتبوون. – ١٦٠٦.|sign=ڕاگەیاندنی جەیمسی شەشەم، پاشای سکۆتلاند: بڕیارەکانی ئەنجومەن – ١٢ی نیسانی ١٦٠٦.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Fox-Davies|یەکەم=Arthur Charles|بەستەری نووسەر=Arthur Charles Fox-Davies|سەردێڕ=The Art of Heraldry: An Encyclopædia of Armory|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Books|شوێن=London|ساڵ=١٩٨٦|orig-year=1904|پەڕە=٣٩٩|ژپنک=٠-٩٠٦٢٢٣-٣٤-٢}}</ref>}} بەڵام، بەهۆی ناڕەزایەتی توندی سکۆتلاندییەکان بۆ شێواز و نەخشەی ئاڵای یەکێتی کە لەلایەن {{بنز|کۆلێژی نیشانەکان|en|College of Arms|lt=کۆلێژی نیشانەکان}}ەوە دیزاین کرابوو و لەلایەن پاشا جەیمسەوە پەسەند کرابوو، کە تێیدا خاچی سانت جۆرج بەسەر خاچی سانت ئەندرۆدا درابوو، ئەمەش لە سکۆتلانددا وەک سووکایەتی بە نەتەوەی سکۆتلاند سەیر دەکرا، زۆرێک لە کاپتنەکان و خاوەن کەشتییەکان لە سکۆتلاند ئەم بابەتەیان لەگەڵ {{بنز|جۆن ئێرستن، لۆردی مار|en|John Erskine, Earl of Mar (1558–1634)|lt=جۆن ئێرستن، ١٩یەمین لۆردی مار}} باس کرد و هانیان دا کە نامەیەکی ناڕەزایەتی بە مێژووی ٧ی ئابی ١٦٠٦ بۆ جەیمسی شەشەم بنێرێت لە ڕێگەی {{بنز|ئەنجومەنی تایبەتی سکۆتلاند|en|Privy Council of Scotland|lt=ئەنجومەنی تایبەتی سکۆتلاند}}ەوە کە تێیدا هاتبوو: {{blockquote|مەزنترین پاشای پیرۆز. ژمارەیەکی زۆر لە کاپتن و خاوەن کەشتییەکانی ئەم شانشینییەی جەنابتان بە توندی ناڕەزایەتییان گەیاندووەتە ئەنجومەنی جەنابتان کە شێواز و نەخشەی ئاڵای کەشتییەکان، کە بۆ ئێرە نێردراوە و فەرمانی پێکراوە کە لەلایەن هاووڵاتیانی هەردوو شانشینەکەوە بەکاربهێنرێت، زۆر زیانبەخشە بۆ ئازادی و کەرامەتی ئەم خاکە و دەبێتە هۆی سەرشۆڕی بۆ ئەم نەتەوەیە لە هەر شوێنێک کە ئەم ئاڵایە لە دەرەوەی وڵات هەڵبکرێت، چونکە وەک چۆن جەنابتان دەبینن، خاچی سکۆتلاندی کە بە خاچی سانت ئەندرۆ ناسراوە دوو جار دابەشکراوە، و خاچی ئینگلیزی کە بە خاچی سانت جۆرج ناسراوە بە تەواوی و بە بێ دابەشبوون بەسەر خاچی سکۆتلاندیدا کێشراوە، کە بەم هۆیەوە شاردراوەتەوە و هیچ نیشانەیەک لە نیشانی نیشتمانیی سکۆتلاند بەدی ناکرێت. ئەمەش دەبێتە هۆی تووڕەیی و نائارامی لە نێوان هاووڵاتیانی جەنابتان، و ترسی ئەوە هەیە کە هەندێک ڕووداوی نەخوازراو لە نێوانیاندا ڕووبدات، چونکە دەریاوانانی ئێمە ناتوانن قبووڵی ئەو ئاڵایە بکەن وەک چۆن داڕێژراوە. ئەوان دوو نەخشەی نوێیان دروستکردووە کە زۆر بێلایەنترن بۆ هەردوو شانشینەکە کە پێشکەشی ئەنجومەنیان کردووە و داوای پەسەندکردنیان کردووە؛ بەڵام ئێمە ئەوەمان هێشتووەتەوە بۆ بڕیاری پاشایانەی جەنابتان.|sign=نامە لە ئەنجومەنی تایبەتی سکۆتلاندەوە بۆ جەیمسی شەشەم، پاشای سکۆتلاند – ٧ی ئابی ١٦٠٦.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Perrin |یەکەم=William G|سەردێڕ=British Flags; Their Early History and their Development at Sea, with an Account of the Origin of the Flag as a National Device |ناونیشان=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.169115 |ساڵ=١٩٢٢|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press |پەڕە=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.٢٠١٥.١٦٩١١٥/page/n٢٤٧ ٢٠٧]}} [https://books.google.com/books?id=mtc8AAAAIAAJ Google Books]</ref>}} [[File:BeaumontScottishUnionFlag.png|thumb|right|alt=خاچی سپی بە ڕوونی بەسەر خاچی سوور لەسەر پاشبنەمای شیندا دەبینرێت.|ئاڵا لە پەڕتووکی (The Present State of the Universe) نیشان دراوە (١٧٠٤)]] سەرەڕای ئەوەی کە ئەو وێنانەی لەم نامەیەدا وەک نەخشەی دوو جۆرە نوێیەکە وەسف کرابوون، لەگەڵ هەر وەڵامێکی شاهانە کە لەگەڵیاندا بووبێت، ون بوون (ڕەنگە لە ڕووداوی سووتانی پەرلەمان لە ساڵی ١٨٣٤دا)، بەڵام بەڵگەی تر لانی کەم لەسەر کاغەز هەیە کە جۆرێکی سکۆتلاندی هەبووە کە تێیدا خاچی سکۆتلاندی لە سەرەوە بووە. لە کاتێکدا کە زۆربەی لێکۆڵەرانی ئاڵا ئەم جۆرە بە «نادەرمی» دادەنێن، بەڵام هۆکار هەیە بۆ بڕوابوون بەوەی کە ئەم ئاڵایانە لە سەدەی ١٧دا لەسەر کەشتییە سکۆتلاندییەکان لە دەریادا بەکارهاتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bartram |یەکەم=Graham |سەردێڕ=British Flags & Emblems |ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Flag Institute/Tuckwell |پەڕە=١٢٢}} [https://books.google.com/books?id=TD1mAAAAMAAJ&q=%22Scottish+Union+Flag%22 Google books: ''"Unofficial 1606 Scottish Union Flag"''] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160822143725/https://books.google.com/books?id=TD1mAAAAMAAJ&q=%22Scottish+Union+Flag%22&dq=%22Scottish+Union+Flag%22&pgis=1 |date=22 August 2016 }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Crampton |یەکەم=William |سەردێڕ=Flags of the World |ساڵ=١٩٩٢}}</ref><ref name="Smith 1973">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Smith |یەکەم=Whitney |سەردێڕ=The Flag Bulletin |ساڵ=١٩٧٣|بڵاوکەرەوە=Flag Research Center}}</ref> دیزاینی ئەم ئاڵایە هەروەها لە چاپکراوی ساڵی ١٧٠٤ی پەڕتووکی ''The Present State of the Universe'' نووسینی جۆن بیومۆنت وەسف کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Beaumont |یەکەم=John |سەردێڕ=The Present State of the Universe: Or an Account of I. The Rise, Births, Names, ... of All the Present Chief Princes of the World. ... |ساڵ=١٧٠٤|orig-year=First published 1701) |بڵاوکەرەوە=Benj. Motte, and are to be sold by [[John Nutt (printer)|John Nutt]], 1704 |پەڕە=١٦٤}}</ref> [[File:Edinburgh Castle John Slezer.jpg|thumb|left|alt=نەخشاندنی قەڵایەک لەسەر لوتکەی گردێکی بەرزدا.|وێنەکێشانی {{بنز|قەڵای ئێدینبەرە|en|Edinburgh Castle|lt=قەڵای ئێدینبەرە}} لە لایەن {{بنز|جۆن سلیزەر|en|John Slezer|lt=جۆن سلیزەر}} نزیکەی {{Circa|١٦٩٣}} لەگەڵ ئاڵای یەکێتیی سکۆتلاند لەسەر ژوورە شاهانەییەکان<ref>[http://www.nls.uk/slezer/engraving.cfm?sl=59 National Library of Scotland] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090225215448/http://www.nls.uk/slezer/engraving.cfm?sl=59 |date=25 February 2009 }}, Slezer's Scotland. Accessed 4 July 2010</ref>]] لە وشکانیدا، بەڵگەیەک کە ئاماژە بە بەکارهێنانی ئەم ئاڵایە دەکات لە وێنەکێشانی قەڵای ئێدینبەرە لە لایەن جۆن سلیزەرەوە دەردەکەوێت، لە زنجیرە نەخشاندنەکانیدا بە ناونیشانی ''Theatrum Scotiae'' نزیکەی ساڵی {{Circa|١٦٩٣}}. نەخشاندنی «ڕوانگەی باکووری ڕۆژهەڵاتی قەڵای ئێدینبەرە» ئاڵای یەکێتیی وەشانی سکۆتلاندی نیشان دەدات کە لەسەر تاوەری کاتژمێری قەڵاکە دەشەکێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://digital.nls.uk/slezer/engraving.cfm?sl=59 |سەردێڕ=Slezer's Scotland |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=National Library of Scotland |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180104153449/http://digital.nls.uk/slezer/engraving.cfm?sl=59 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=John Slezer, Robert Sibbald and Abel Swall |سەردێڕ=Theatrum Scotiae: Containing the prospects of their Majesties castles and palaces: together with those of the most considerable towns and colleges; the ruins of many ancient abbeys, churches, monasteries and convents, within the said kingdom. All curiously engraven on copper plates. With a short ... |ساڵ=١٦٩٣|بڵاوکەرەوە=John Leake |پەڕە=١١٤}}</ref> دیمەنێکی بچووککراوەی ئەم نەخشاندنە لەسەر نەخشەی شارەکەشدا هەیە.<ref name='Slezer - Edenburgh, Exactly Done'>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://digital.nls.uk/slezer/engraving.cfm?sl=70 |سەردێڕ=Slezer's Scotland |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠ |بڵاوکەرەوە=National Library of Scotland |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی شوباتی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140202162325/http://digital.nls.uk/slezer/engraving.cfm?sl=70 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەڵام لەسەر نەخشاندنی «ڕوانگەی باکووری شاری ئێدینبەرە» بەشەکانی ئاڵاکە بە ڕوونی بەدی ناکرێن و هیچ نەخشێک کە هاوشێوەی سالتایەر بێت نابینرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://maps.nls.uk/slezer/view/?sl=58 |سەردێڕ=Slezer's Scotland |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=National Library of Scotland}}</ref> بەڵام وەشانی بچووککراوەی دیمەنەکە وەک ئەوەی لەسەر نەخشی شارەکە پیشان دراوە، بەشێکی لکنەکراوی سالتایەر نیشان دەدات کە وا پێشنیاز دەکات مەبەست لێی جۆرە سکۆتلاندییەکە بێت.<ref name="Slezer - Edenburgh, Exactly Done"/> [[File:Union Jack 1606 Scotland.svg|thumb|right|{{FIAV|alternate}} «ئاڵای یەکێتیی سکۆتلاند وەک ئەوەی دەوترێت لە لایەن سکۆتلاندییەکانەوە بەکارهێنراوە.»<ref name="de Burton"/>]] لە ١٧ی نیسانی ١٧٠٧دا، تەنها دوو هەفتە پێش چوونە بواری جێبەجێکردنی یاساکانی یەکێتی، سێر هێنری سانت جۆرج، کە پێگەی {{بنز|گارتەر کینگ ئۆف ئارمس|en|Garter King of Arms|lt=گارتەر کینگ ئۆف ئارمس}}ی هەبوو، چەندین دیزاینی پێشکەشی {{بنز|شاژن ئانی بەریتانیای مەزن|en|Anne, Queen of Great Britain|lt=شاژن ئان}} و {{بنز|ئەنجومەنی تایبەت|en|Privy Council of the United Kingdom|lt=ئەنجومەنی تایبەتەکەی}} کرد بۆ پێداچوونەوە وەک ئاڵای شانشینی نوێی بەریتانیای مەزن کە بەم زووانە یەکدەگرێت. لەسەر داوای نوێنەرانی سکۆتلاند، ئەو دیزاینانەی کە پێشکەشکران ئەو وەشانی ئاڵای یەکێتییەی تێدابوو کە خاچی سانت ئەندرۆ لە سەرەوە بوو؛ کە ناسراو بوو بە «ئاڵای یەکێتیی سکۆتلاند وەک ئەوەی دەوترێت لە لایەن سکۆتلاندییەکانەوە بەکارهێنراوە».<ref name='de Burton'>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Simon |دوایین=de Burton|سەردێڕ=How Scots lost battle of the standard |ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=Johnston Press plc |ناونیشان=http://www.encyclopedia.com/doc/1P2-18715263.html|ئیش=The Scotsman|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٩}}{{dead link|date=September 2018|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} ''Partial view at [http://www.encyclopedia.com/ Encyclopedia.com] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20161108025215/http://www.encyclopedia.com/ |date=8 November 2016 }}''</ref> بەڵام شاژن ئان و ئەنجومەنەکەی دیزاینە ڕەسەنەکەی سێر هێنرییان پەسەند کرد کە تێیدا خاچی سانت جۆرج لە سەرەوە بوو.<ref name="de Burton"/> لە ساڵی ١٨٠١ەوە، بۆ هێماکردنی یەکێتیی شانشینی بەریتانیای مەزن لەگەڵ {{بنز|شانشینی ئێرلەند|en|Kingdom of Ireland|lt=شانشینی ئێرلەند}}، دیزاینێکی نوێ پەسەند کرا کە {{بنز|خاچی سانت پاتریک|en|St Patrick's Cross|lt=خاچی سانت پاتریک}}ی تێدابوو بۆ ئاڵای {{بنز|شانشینی یەکگرتووی بەریتانیای مەزن و ئێرلەند|en|United Kingdom of Great Britain and Ireland|lt=شانشینی یەکگرتووی بەریتانیای مەزن و ئێرلەند}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.crwflags.com/fotw/flags/gb-hist.html |سەردێڕ=United Kingdom – History of the Flag |ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Flags of the World}}</ref> دەستنووسێک کە لە ساڵی ١٧٨٥ەوە لە لایەن ویلیام فۆکسەوە نووسراوەتەوە و لە لایەن {{بنز|ناوەندی تویژینەوەی ئاڵاکان|en|Flag Research Center|lt=ناوەندی توێژینەوەی ئاڵاکان}}ەوە پارێزراوە، پەڕەیەکی تەواوی تێدایە کە ئاڵای «یەکێتیی سکۆتلاند» پیشان دەدات لەگەڵ زیادکردنی خاچی سانت پاتریک. ئەمەش دەکرێت وا لێکبدرێتەوە کە هێشتا جۆرە سووربوونێک لەسەر وەشانی جیاوازی سکۆتلاند لە دوای ساڵی ١٨٠١یش هەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Smith |یەکەم=Whitney |سەردێڕ=The Flag Bulletin |ساڵ=١٩٧٣|بڵاوکەرەوە=Flag Research Center}}</ref> سەرەڕای پێگە نادەرمی و مێژووییەکەی، ئاڵای یەکێتیی سکۆتلاند هێشتا لە لایەن کۆمپانیاکانی دروستکردنی ئاڵاوە بەرهەم دەهێنرێت، و بەکارهێنانی نادەرمیی لە لایەن هاووڵاتیانەوە لەسەر وشکانی بەدی کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.flickr.com/photos/30178831@N02/3589637303/ |سەردێڕ=Scottish Union (.jpg image) |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=boonjiepam (Flickr)}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦دا مێژوونووس {{بنز|دەیڤد ڕ. ڕۆس|en|David R. Ross|lt=دەیڤد ڕ. ڕۆس}} داوای کرد کە سکۆتلاند دیسانەوە ئەم دیزاینە بەکاربهێنێتەوە بۆ ئەوەی «ڕەنگدانەوەی ناسنامە نیشتمانییە جیاوازەکان لە سەرانسەری شانشینی یەکگرتوودا بێت».<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=George |دوایین=Mair|سەردێڕ=Let's have a Scottish version of Union flag, says historian|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ناونیشان=http://news.scotsman.com/standrewscross/Lets-have-a-Scottish-version.2785666.jp |ئیش=The Scotsman|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٠٩}}</ref> بەڵام دیزاینی ساڵی ١٨٠١ی ئاڵای یونیۆن جاک وەک ئاڵای فەرمیی تەواوی شانشینی یەکگرتووی بەریتانیای مەزن و ئێرلەندی باکوور دەمێنێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/UnionJack.aspx |سەردێڕ=Union Jack |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=The official website of the British Monarchy |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130630062430/https://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/UnionJack.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> <gallery perrow="5"> File:Godspeed replica.jpg|right|upright|کۆپییەکی کەشتیی ئینگلیزیی سەدەی ١٧ بە ناوی {{بنز|گرەیت مایکڵ (کەشتی)|en|Godspeed (ship)|lt=گۆدسپید}}، لەگەڵ ئاڵای یەکگرتووی بەریتانیای مەزن لەسەر دۆڵابی سەرەکییەکەی و خاچی سووری باشووری بەریتانیا لە پێشەوەیدا. File:Scottish Union Flag - detail.JPG|ئاڵای یەکێتیی سکۆتلاند. وەشانی نادەرمی کە لە شانشینی سکۆتلاند لە سەدەی ١٧دا دوای یەکێتیی تاجەکان بەکاردەهێنرا. File:Châté Lîzabé Couleu d'la Grande Brétangne c (reverse).jpg|ئاڵای یەکێتیی بەکارهاتوو لە شانشینی ئینگلتەرا لە ساڵی ١٦٠٦ەوە و پاشان ئاڵای بەریتانیای مەزن لە نێوان ساڵانی ١٧٠٧ تا ١٨٠٠. File:Union flag.jpg|ئاڵای یەکێتی لە دوای ساڵی ١٨٠١ەوە، کە خاچی سانت پاتریک لەخۆدەگرێت دوای یاسای یەکێتیی ١٨٠٠. File:Development of The Union Jack.gif|ئاڵا پێکهێنەرەکانی ئاڵای شانشینی یەکگرتوو: خاچی سانت جۆرج، سالتایەری سانت ئەندرۆ و سالتایەری سانت پاتریک. </gallery> == ئاڵا پەیوەندیدارەکان == {{see also|لیستی ئاڵاکانی سکۆتلاند}} ئاڵای {{بنز|کەنیسەی سکۆتلاند|en|Church of Scotland|lt=کەنیسەی سکۆتلاند}} بریتییە لە ئاڵای سکۆتلاند کە وێنەی {{بنز|دەوەنی گڕگرتوو|en|Burning bush|lt=دەوەنی گڕگرتوو}}ی لەسەر کێشراوە. چەندین ئاڵا لە دەرەوەی شانشینی یەکگرتوودا لەسەر بنەمای سالتایەری سکۆتلاندی داڕێژراون. لە کەنەدادا، وێنەیەکی پێچەوانەی ئاڵاکە (واتە سالتایەری شین لەسەر کێڵگەیەکی سپی)، لەگەڵ قەڵغانی نیشانی شاهانەی سکۆتلانددا ئاوێتە کراوە، کە ئاڵای مۆدێرنی {{بنز|ئاڵای نۆڤا سکۆشیا|en|Flag of Nova Scotia|lt=ئاڵای پارێزگای نۆڤا سکۆشیا}} پێکدەهێنێت. نۆڤا سکۆشیا (بە زمانی لاتینی بە واتای «سکۆتلاندی نوێ» دێت) یەکەم {{بنز|کۆلۆنیالیزمی سکۆتلاند لە ئەمریکا|en|Scottish colonization of the Americas|lt=هەوڵی کۆلۆنیالیی شانشینی سکۆتلاند}} بوو لە ئەمریکاکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gov.ns.ca/cmns/flagspublic.asp |سەردێڕ=Public Flag, Tartan Images |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=[[Communications Nova Scotia]] |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091202225111/http://www.gov.ns.ca/cmns/flagspublic.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> لە بەرامبەردا، لۆگۆی سالتایەری دەزگای {{بنز|فریاکوزاریی سەرەتاییی سانت ئەندرۆ|en|St. Andrew's First Aid|lt=فریاکوزاریی سەرەتاییی سانت ئەندرۆ}} بە ڕەنگی سوور لەسەر ڕەنگی سپییە نەک سپی لەسەر شین، ئەمەش بەهۆی گۆڕینی دیزاینی خاچی سوورەوە بووە. هەروەها بەشی کۆڵۆمبی لە {{بنز|کۆمەڵەدوورگەی سان ئەندرێس، پرۆڤیدێنسیا و سانتا کاتالینا|en|Archipelago of San Andrés, Providencia and Santa Catalina|lt=کۆمەڵەدوورگەی سان ئەندرێس، پرۆڤیدێنسیا و سانتا کاتالینا}} ئاڵایەکی وەشانی شینی کاڵ بەکاردەهێنێت بەهۆی ناوی دوورگە سەرەکییەکەوە (سان ئەندرێس، هاوشێوەی سانت ئەندرۆ)، هەرچەندە یەکەم نیشتەجێبووانی دوورگەکەش لە بنەڕەتدا سکۆتلاندی بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Herrera|یەکەم=Tatiana|display-authors=etal|ناونیشان=https://issuu.com/cayamrl/docs/wen_san_andres_05_13_2_c68e124c325ae9|سەردێڕ=Monografía Breve del Archipiélago de San Andrés, Providencia y Santa Catalina|بڵاوکەرەوە=independent edition|ساڵ=٢٠١٩|ژپنک=٩٧٨٩٥٨٤٨٦٥٠٢١|شوێن=Bogotá|پەڕەکان=٨٢–٨٣|زمان=es|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230417134426/https://issuu.com/cayamrl/docs/wen_san_andres_05_13_2_c68e124c325ae9|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شارەوانیی هۆڵەندیی {{بنز|سینت-ئۆدێنڕۆدێ|en|Sint-Oedenrode|lt=سینت-ئۆدێنڕۆدێ}}، کە بە ناوی شازادە خانمی سکۆتلاندی {{بنز|سانت ئۆدا|en|Saint Oda|lt=سانت ئۆدا}} ناونراوە، وەشانێکی ئاڵای سکۆتلاند بەکاردەهێنێت کە قەڵایەکی زێڕینی لەسەرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sint-oedenrode.nl/sint-oedenrode.aspx |سەردێڕ=Gemeentevlag |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Gemeente Sint-Oedenrode |زمان=nl}} {{Dead link|date=April 2012|bot=H3llBot}}</ref> <gallery> File:Flag of the Church of Scotland.svg|ئاڵای کەنیسەی سکۆتلاند File:Flag of Stirling.svg|ئاڵای ستێرلینگ File:Flag of the University of Edinburgh.svg|ئاڵای زانکۆی ئێدینبەرە File:Royal Regiment of Scotland Flag.PNG|ئاڵای فەوجی شاهانەی سکۆتلاند File:National Scottish Antarctic Expedition Flag.svg|ئاڵای گەشتی نیشتمانیی سکۆتلاند بۆ جەمسەری باشوور (١٩٠٢-١٩٠٤) File:James Wordie's sledge flag.svg|ئاڵای سەر بەفر کە لە لایەن {{بنز|جەیمس وۆردی|en|James Wordie|lt=جەیمس وۆردی}} لە گەشتی جەمسەریی ترانس-ئانتارکتیکی ئیمپراتۆری هێنرا بوو (١٩١٤-١٩١٧)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fotw.info/flags/gb%5Esled.html#shackwordie |سەردێڕ=United Kingdom: Sledge Flags - James Wordie's flag |نووسەر=David Prothero |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣|ئیش=Flags of the World |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥}}</ref> File:Flag of Saint Andrew Parish, Bailiwick of Guernsey.gif|ئاڵای سانت ئەندرۆ لە گێرنزی File:Australian Scottish-heritage flag.svg|ئاڵای ئەنجومەنی میراتی ئوسترالیی سکۆتلاندی، ئوسترالیا File:Flag of Scotland Island.svg|ئاڵای دوورگەی سکۆتلاند لە نیو ساوس وێڵز، ئوسترالیا File:Flag of Nova Scotia.svg|ئاڵای پارێزگای نۆڤا سکۆشیا، کەنەدا File:Sint-Oedenrode vlag.svg|ئاڵای سینت-ئۆدێنڕۆدێ، هۆڵەندا File:Flag of San Andrés y Providencia.svg|ئاڵای کۆمەڵەدوورگەی سان ئەندرێس، پرۆڤیدێنسیا و سانتا کاتالینا لە کۆڵۆمبیا File:Flag of Tenerife.svg|ئاڵای تێنێریف لە دوورگەکانی کەناری لە ئیسپانیا </gallery> == ئاڵای شاهانەی سکۆتلاند == {{main|ئاڵای شاهانەی سکۆتلاند}} {{see also|ئاڵای شاهانەی شانشینی یەکگرتوو}} [[File:Lionrampant.svg|thumb|ئاڵای شاهانەی سکۆتلاند]] ئاڵای شاهانەی سکۆتلاند، کە بە ئاڵای پاشای سکۆتلاند ناسراوە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Innes of Learney |یەکەم=Sir Thomas |سەردێڕ=Scots heraldry: a practical handbook on the historical principles and modern application of the art and science |ساڵ=١٩٣٤|بڵاوکەرەوە=Oliver and Boyd |پەڕە=١٨٦}} [https://books.google.com/books?id=-7UrAAAAIAAJ&q=Banner+of+the+king+of+scots ''Google Books''] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160511193431/https://books.google.com/books?cd=1&id=-7UrAAAAIAAJ&dq=Scots+heraldry%3A+a+practical+handbook&q=Banner+of+the+king+of+scots |date=11 May 2016 }}</ref> یان بە شێوەیەکی باوتر بە شێری ڕامپانتی سکۆتلاند ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tytler, Patrick F |بەستەری نووسەر=Patrick Fraser Tytler |سەردێڕ=History of Scotland Volume 2, 1149–1603 |ساڵ=١٨٤٥|بڵاوکەرەوە=William Tait |پەڕە=٤٣٣}} [https://books.google.com/books?id=RtJJAAAAMAAJ&q=Lion+Rampant Google Books] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160528172442/https://books.google.com/books?id=RtJJAAAAMAAJ&q=Lion+Rampant+of+Scotland#v=snippet&q=Lion%20Rampant&f=false |date=28 May 2016 }}</ref> ئاڵای شاهانەی فەرمیی سکۆتلاندە.<ref name="lyon2" /> ئەم ئاڵایە پێشتر لە لایەن پاشاکانی سکۆتلاندەوە بەکارهاتووە، و لە ئاڵای نیشتمانیی سکۆتلاند (سالتایەر) جیاوازە، بەو پێیەی بەپێی بڕیاری پەرلەمانی سکۆتلاند، بەکارهێنانی تەنها بۆ چەند بەرپرسێکی باڵای دەوڵەت سنووردار کراوە کە نوێنەرایەتی فەرمیی پاشای بەریتانیا لە سکۆتلاند دەکەن.<ref name="lyon2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.lyon-court.com/lordlyon/237.html |سەردێڕ=The "Lion Rampant" Flag |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=The Court of the Lord Lyon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110605030445/http://www.lyon-court.com/lordlyon/237.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} pointing at the [http://www.legislation.gov.uk/aosp/1672/47/paragraph/p1 Lyon King of Arms Act 1672, c. 47] and the [http://www.legislation.gov.uk/ukpga/Vict/30-31/17 Lyon King of Arms Act 1867, 30 & 31 Vict. cap. 17]</ref> بەڵام هێشتا ڕێنمایی شاهانەی ساڵی ١٩٣٤ بۆ یۆبیلی زیوینی پاشا جۆرجی پێنجەم، کە ڕێگەی بە بەکارهێنانی هاوشێوەی دەستی داوە، لە لایەن هاندەرانی وەرزش لە یاریگاکاندا پشتی پێ دەبەسترێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.djmcgeachie.co.uk/forum/viewtopic.php?t=60&sid=8a73745574828ff4e1edcebf28785078 |سەردێڕ=The Lion Rampant & Heraldry |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=The McGeachie Surname Forum |ڕەوشی ناونیشان=usurped |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120301181901/http://www.djmcgeachie.co.uk/forum/viewtopic.php?t=60&sid=8a73745574828ff4e1edcebf28785078 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئازاری ٢٠١٢}}</ref> هەروەها ئەم ئاڵایە لە کۆشکە شاهانەیییەکان لە سکۆتلاند کاتێک پاشا ئامادە نییە بەکاردێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/UnionJack.aspx |سەردێڕ=Union Jack |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=The Royal Household |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130630062430/https://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/UnionJack.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}</ref> == لە یونیکۆددا == [[File:Twemoji12 1f3f4-e0067-e0062-e0073-e0063-e0074-e007f.svg|thumb|100px|ئاڵای سکۆتلاند بە فۆنتی توئیمۆجی (وەک تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئێکسی پێشوو)]] لە ساڵی ٢٠١٧دا، {{بنز|کۆنسۆرسیۆمی یونیکۆد|en|Unicode Consortium|lt=کۆنسۆرسیۆمی یونیکۆد}} پشتگیریی {{بنز|ئیمۆجی|en|Emoji|lt=ئیمۆجی}} بۆ ئاڵای سکۆتلاند پەسەند کرد، لە پاڵ ئاڵاکانی ئینگلتەرا و {{بنز|وێڵز|en|Flag of Wales|lt=وێڵز}}دا، لە وەشانی ١٠.٠ی یونیکۆد و وەشانی ٥.٠ی ئیمۆجیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/uk-wales-36985749 |سەردێڕ=Wales flag emoji decision awaited |دوایین=Thomas |یەکەم=Huw |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٦|ئیش=BBC News |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/technology/2017/01/27/emoji-england-scotland-wales-flags-released-year/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/technology/2017/01/27/emoji-england-scotland-wales-flags-released-year/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |سەردێڕ=Emoji for England, Scotland and Wales flags to be released this year |دوایین=Titcomb |یەکەم=James |ڕێکەوت=٢٠١٧|ئیش=[[The Daily Telegraph]] |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}{{cbignore}}</ref> ئەمەش بەدوای پێشنیارێکی {{بنز|جێرمی بێرگ|en|Jeremy Burge|lt=جێرمی بێرگ}} لە {{بنز|ئیمۆجیپیدیا|en|Emojipedia|lt=ئیمۆجیپیدیا}} و ئۆین ویلیامز لە {{بنز|بی بی سی وێڵز|en|BBC Cymru Wales|lt=بی بی سی وێڵز}} لە ئازاری ٢٠١٦دا هات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/uk-wales-36985749 |سەردێڕ=Wales flag emoji decision awaited |دوایین=Thomas |یەکەم=Huw |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠١٦|ئیش=BBC News |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/technology/2017/01/27/emoji-england-scotland-wales-flags-released-year/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/technology/2017/01/27/emoji-england-scotland-wales-flags-released-year/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |سەردێڕ=Emoji for England, Scotland and Wales flags to be released this year |دوایین=Titcomb |یەکەم=James |ڕێکەوت=٢٠١٧|ئیش=[[The Daily Telegraph]] |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}{{cbignore}}</ref> ئاڵاکە بەکارهێنانی هێمای پاشکۆی ناوچەیی GB-SCT بەکاردێنێت، بۆیە 🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿 پێویستی بە کۆی ٧ خاڵی کۆد هەیە: U+1F3F4، U+E0067، U+E0062، U+E0073، U+E0063، U+E0074، و U+E007F.<ref>[https://emojipedia.org/flag-scotland "Flag:Scotland"] Emojipedia</ref> پێش ئەم نوێکردنەوەیە، ڕۆژنامەی {{بنز|دەیلی تەلەگراف|en|The Daily Telegraph|lt=دەیلی تەلەگراف}} ڕاپۆرتی دابوو کە بەکارهێنەران تەنها «دەتوانن ئیمۆجی ئاڵای یونیۆن جاک بنێرن، نەک ئاڵای نەتەوە جیاوازەکان».<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/2016/12/11/flags-england-wales-scotland-given-thumbs-emoji-chiefs/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/2016/12/11/flags-england-wales-scotland-given-thumbs-emoji-chiefs/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |سەردێڕ=Flags of England, Wales and Scotland given thumbs up by emoji chiefs |ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ئیش=[[The Daily Telegraph]] |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}{{cbignore}}</ref> == پێشانگا == <gallery> File:Flag of Scotland.jpg|سالتایەر، ئاڵای نیشتمانیی سکۆتلاند: سالتایەرێکی سپی لەسەر کێڵگەیەکی شین. File:Flags outside Parliament.jpg|ئاڵای شانشینی یەکگرتوو، ئاڵای سکۆتلاند و ئاڵای ئەورووپا لەسەر باڵاخانەی پەرلەمانی سکۆتلاند. File:Slag om Grolle 2008-1 - Linie van Staatse troepen vuurt.jpg|ئاڵای سووری سکۆتلاند لە کاتی یادکردنەوەیەکی مێژوویی بۆ شەڕی گرۆڵ. File:The Saltire - geograph.org.uk - 718800.jpg|جۆرەها سالتایەر لە {{بنز|یاریگای ماریفیڵد|en|Murrayfield Stadium|lt=یاریگای ماریفیڵد}}؛ یاریگای نیشتمانیی {{بنز|یەکێتیی ڕەگبی لە سکۆتلاند|en|Rugby union in Scotland|lt=یەکێتیی ڕەگبی لە سکۆتلاند}}. File:Flags of Scotland-England border.jpg|سێ ئاڵای سکۆتلاند کە سنووری نێوان ئینگلتەرا و سکۆتلاند نیشان دەدەن. File:Highland Games-Opening ceremonies in Canmore.jpg|ئاڵای سکۆتلاند و ئاڵای کەنەدا لە کاتی یارییەکانی هایلاند لە {{بنز|کانمۆر، ئالبێرتا|en|Canmore, Alberta|lt=کانمۆر}}. File:Hampden_Park_WP_EN.JPG|دیزاینی سالتایەر لەسەر کورسییەکانی {{بنز|ھامپدن پارک|en|Hampden Park|lt=یاریگای هامپدن پارک}}؛ یاریگای نیشتمانیی {{بنز|تۆپی پێ لە سکۆتلاند|en|Football in Scotland|lt=تۆپی پێ لە سکۆتلاند}}. File:Replica Covenanter flag, National Museum of Scotland.JPG|کۆپییەک لە ئاڵای پەیمانبەستەکانی سکۆتلاند لە سەدەی ١٧دا. File:The flag at North Berwick Golf Course - geograph.org.uk - 1523656.jpg|سالتایەرێکی جیاکەرەوەدار کە سەر بە یانەی گۆڵفی {{بنز|باس ڕاک|en|Bass Rock|lt=باس ڕاک}}ە لە نۆرس بێریک. File:Carrying the Royal Burgh Flag on Peat Hill - geograph.org.uk - 1354482.jpg|سالتایەری فەرمیی {{بنز|شارۆچکەی شاهانە|en|Royal burgh|lt=شارۆچکەی شاهانەی}} {{بنز|سێلکیرک|en|Selkirk, Scottish Borders|lt=سێلکیرک}} لە پێشەوەی ڕێوڕەسەکەدا. File:Flying the Flag - geograph.org.uk - 7550335.jpg|ئاڵای سکۆتلاند (ڕێژەی ٣:٥) File:Scottish Flag.jpg|ئاڵای سکۆتلاند (ڕێژەی ٢:٣) File:Saltire.jpg|ئاڵای سکۆتلاند (ڕێژەی ١:٢) </gallery> == ئەمانەش ببینە == {{Portal|نیشانەناسی|سکۆتلاند}} * {{بنز|لیستی ئاڵاکانی سکۆتلاند|en|List of Scottish flags|lt=لیستی ئاڵاکانی سکۆتلاند}} * {{بنز|نیشانی شاهانەی سکۆتلاند|en|Royal coat of arms of Scotland|lt=نیشانی شاهانەی سکۆتلاند}} * {{بنز|هەڵگری ئاڵای نیشتمانیی سکۆتلاند|en|Bearer of the National Flag of Scotland|lt=هەڵگری ئاڵای نیشتمانیی سکۆتلاند}} * {{بنز|لیستی ئاڵاکانی بەریتانیا|en|List of British flags|lt=لیستی ئاڵاکانی بەریتانیا}} * {{بنز|ئاڵاکانی ئەورووپا|en|Flags of Europe|lt=ئاڵاکانی ئەورووپا}} * {{بنز|ئاڵای کیبێک|en|Flag of Quebec|lt=ئاڵای کیبێک}} * {{بنز|ئاڵای تێنێریف|en|Flag of Tenerife|lt=ئاڵای تێنێریف}} == سەرچاوەکان == {{reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Flags of Scotland}} * [http://www.crwflags.com/fotw/flags/gb-scotl.html ئاڵای سکۆتلاند] لە Flags of the World * [https://web.archive.org/web/20110605020055/http://www.lyon-court.com/lordlyon/CCC_FirstPage.jsp ماڵپەڕی دادگای لۆرد لایۆن] * [http://www.scotland.gov.uk/Topics/People/royal-ceremonial/flag-guidance ڕێنمایییەکانی هەڵکردنی ئاڵا] لە ماڵپەڕی حکوومەتی سکۆتلاند * [https://web.archive.org/web/20130916085046/http://www.nas.gov.uk/about/051124.asp سانت ئەندرۆ] لە ئەرشیفی نیشتمانیی سکۆتلاند * [http://www.visitscotland.com/about/arts-culture/uniquely-scottish/saltire سالتایەر] لە ''VisitScotland'' * [https://web.archive.org/web/20050914144924/http://www.scottish.parliament.uk/business/petitions/docs/PE512.htm داواکاریی ژمارە ٥١٢] {{Navboxes|list= {{UKFlags}} {{Subnational flags of the United Kingdom}} {{Flag of Europe}} {{Scotland topics}} }} {{DEFAULTSORT:سکۆتلاند، ئاڵای}} [[Category:ئاڵاکانی سکۆتلاند| ]] [[Category:ئاڵا دووڕەنگەکان]] [[Category:ئاڵای پیرۆزەکان|ئەندرۆ]] [[Category:ئاڵاکانی شانشینی یەکگرتوو]] [[Category:هێما نیشتمانییەکانی سکۆتلاند|ئاڵا]] [[Category:ئاڵاکانی خاوەن سالتایەر]] [[Category:ئاڵا نیشتمانییەکان]] [[Category:ئاڵاکانی خاوەن خاچ]] [[Category:ئاڵا شینەکان]] [[Category:ئاڵاکان بە ڕەنگی شین و سپی]] [[Category:ئاڵاکانی خاوەن ھاوسەنگیی لاکێشەیی]] 5zca5ll8b57rr5gstc2njp5jr7ssr5u 0 299170 1614019 1613959 2026-08-01T12:03:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614019 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Use dmy dates|date=August 2022}} {{Infobox flag | Name = کۆماری ھۆندووراس | Image = Flag of Honduras (1949–2022, 2026–present).svg | Nickname = | Morenicks = | Use = 111110 | Symbol = {{FIAV|111110}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Equal}} | Proportion = 1:2 | Adoption = {{plainlist| * {{start date and age|1839}} * (دیزاینی ڕەسەن) * {{start date and age|1949|01|26|df=y}} * (دیزاینی مۆدێرن) * {{start date and age|2026|01|27|df=y}} * (بەکارهێنانی ئێستا) }} | Design = ئاڵایەکی ئاسۆیی {{بنز|ئاڵای سێڕەنگ|en|Triband (flag)|lt=سێڕەنگ}} بە ڕەنگەکانی شین (سەرەوە و خوارەوە) و سپی، لەگەڵ پێنج ئەستێرەی پێنجپەڕی شین کە بە شێوەی پیتی X لە ناوەڕاستی هێڵە سپییەکەیدا جێگیر کراون. | Designer = | Image2 = Naval Ensign of Honduras.svg | Nickname2 = | Morenicks2 = | Use2 = 000001 | Symbol2 = {{FIAV|000001}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Mirror}} | Proportion2 = 1:2 | Adoption2 = | Design2 = ئاڵایەکی ئاسۆیی سێڕەنگ بە ڕەنگەکانی شین (سەرەوە و خوارەوە) و سپی، لەگەڵ نیشانی نیشتمانی لە سەرووی کەوانەیەکی پێچەوانەی پێکهاتوو لە پێنج ئەستێرەی پێنجپەڕی شین کە لە ناوەڕاستی هێڵە سپییەکەیدا جێگیر کراون. | Designer2 = }} [[File:Fiesta DC 2019 Parade.jpg|thumb|ئاڵای نیشتمانی و خانمێک بە ڕەنگەکانی ئاڵای نیشتمانییەوە لە کاتی ڕێپێوانی جەژنی دی سی لە ساڵی ٢٠١٩دا.]] '''ئاڵای {{بنز|ھۆندووراس|en|Honduras|lt=ھۆندووراس}}''' لە سێ هێڵی ئاسۆییی یەکسان بە ڕەنگەکانی شینی فیروزەیی، سپی و هەمان تۆنی شین پێکهاتووە، لەگەڵ پێنج ئەستێرەی فیروزەیی کە بە شێوازی {{بنز|کوینکۆنکس|en|Quincunx|lt=کوینکۆنکسی}} لە ناوەڕاستی هێڵە سپییەکەیدا ڕیزکراون. دوو هێڵە دەرەکییەکە نوێنەرایەتی {{بنز|زەریای ھێمن|en|Pacific Ocean|lt=زەریای هێمن}} و {{بنز|دەریای کارائیب|en|Caribbean Sea|lt=دەریای کارائیب}} دەکەن، و هەروەها نوێنەرایەتی ئاسمانی شین و برایەتی دەکەن. هێڵە ناوەکییەکە نوێنەرایەتی زەویی نێوان زەریا و دەریاکە، ئاشتی و گەشەسەندنی گەلەکەی، و پاکیی بیرکردنەوەکان دەکات. پێنج ئەستێرەکە نوێنەرایەتی پێنج نەتەوەکەی پێشووی {{بنز|کۆماری فیدراڵیی ئەمریکای ناوەڕاست|en|Federal Republic of Central America|lt=کۆماری فیدراڵیی ئەمریکای ناوەڕاست}} و ئەو هیوایە دەکەن کە نەتەوەکان دووبارە یەکێتییەک پێکبهێننەوە. لە ساڵی ١٨٢٣دا، ھۆندووراس چووە پاڵ {{بنز|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای ناوەڕاست|en|United Provinces of Central America|lt=ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای ناوەڕاست}} و ئاڵاکەی گرتەبەر. دوای هەڵوەشاندنەوەی یەکێتییەکە لە ساڵی ١٨٣٨دا، بەردەوام بوو لە بەکارهێنانی ئاڵایەکی سێڕەنگی شین و سپیی سادە. لە ٧ی ئازاری ١٨٦٦دا پێنج ئەستێرەی شین لەسەر ئاڵاکە داڕێژران بۆ نوێنەرایەتیکردنی پێنج پارێزگا سەرەتاییکە کە بریتین لە: {{بنز|ئێلسالڤادۆر|en|El Salvador|lt=ئێلسالڤادۆر}}، {{بنز|کۆستاریکا|en|Costa Rica|lt=کۆستاریکا}}، {{بنز|نیکاراگوا|en|Nicaragua|lt=نیکاراگوا}}، {{بنز|ھۆندووراس|en|Honduras|lt=ھۆندووراس}} و {{بنز|گواتیمالا|en|Guatemala|lt=گواتیمالا}}.<ref>Znamierowski, Alfred. ''The World Encyclopedia of Flags''. Italy: Lorenz Books, 1999. 201. Print.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠٢٣ |زمان=es-HN |دوایین=Presencia Universitaria UNAH |سەردێڕ=Investigadores de la UNAH identifican color original de la Bandera Nacional |ناونیشان=https://blogs.unah.edu.hn/dircom/investigadores-de-la-unah-identifican-color-original-de-la-bandera-nacional/ |وێبگە=blogs.unah.edu.hn }}{{بەستەری مردوو|url=https://blogs.unah.edu.hn/dircom/investigadores-de-la-unah-identifican-color-original-de-la-bandera-nacional/ |date=تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> دەستەواژەی «پێنج ئەستێرەی شینی کاڵ» سەر بە کۆراسی {{بنز|سروودی نیشتمانیی ھۆندووراس|en|National Anthem of Honduras|lt=سروودی نیشتمانیی ھۆندووراس}}ە، کە لەلایەن ئۆگوستۆ سی. کۆیلۆ (هۆنراوە) و کارلۆس هارتلینگ (ئاواز) داندراوە. ئەم دێڕە وەسفی ئەو پێنج ئەستێرەیە دەکات کە لەسەر هێڵە سپییە ناوەندییەکەی ئاڵای نیشتمانیدا جێگیرکراون، کە بە شێوەیەکی نەریتی لەگەڵ تۆنێکی شینی کاڵ یان شینی ئاسمانی بەستراونەتەوە، سەرەڕای گۆڕانکارییە مێژووییەکان لە تۆنە فەرمییەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|زمان=es-HN |دوایین=Gobierno de la República de Honduras |سەردێڕ=Himno Nacional de Honduras |ناونیشان=https://presidencia.gob.hn/index.php/honduras/himno-nacional |وێبگە=presidencia.gob.hn |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220127105227/https://presidencia.gob.hn/index.php/honduras/himno-nacional |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئاڵای ھۆندووراس لە ١٦ی شوباتی ١٨٦٦دا، لە ژێر بڕیاری یاسایی ژمارە ٧، لە سەردەمی سەرۆکایەتیی {{بنز|خۆسێ ماریا مەدینا|en|José María Medina|lt=خۆسێ ماریا مەدینا}}دا دروست کرا. دیزاینەکەی لەسەر بنەمای ئاڵای پێشووی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای ناوەڕاست داڕێژرابوو. دواتر، بڕیاری یاسایی ژمارە ٢٩، کە لە ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٤٩دا لە ژێر سایەی فەرمانڕەواییی {{بنز|خوان مانوێل گالڤێز|en|Juan Manuel Gálvez|lt=خوان مانوێل گالڤێز}}دا دەرچوو، ڕێساکانی ئاڵای نیشتمانیی نوێکردەوە. ئەم بڕیارە بە فەرمی ڕەنگی شینی فیروزەیی دیاریکرد و ئاڵاکەی بە شێوەیەک پێناسەکرد کە لە سێ هێڵی ئاسۆییی یەکسان پێکهاتبێت: هێڵەکانی سەرەوە و خوارەوە شینی فیروزەیین، و هێڵی ناوەڕاستیش سپییە. پێنج ئەستێرەی شینی فیروزەیی لە ناوەڕاستی هێڵە سپییەکەدا ڕیزکراون. ئەم دیزاینە پارێزگاری لە مۆدێلی یەکێتیی ئەمریکای ناوەڕاست دەکات کە لە فیدراسیۆنی پێشووەوە بە میرات ماوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|زمان=es-HN |دوایین=Secretaría de Educación de Honduras |سەردێڕ=Guía de símbolos, próceres, heroínas y héroes patrios de Honduras |ناونیشان=https://www.se.gob.hn/media/files/coleccion_civica/documentos/Guia_de_Simbolos_Pr%C3%B3cers_Hero%C3%ADnas_y_H%C3%A9roes_Patrios_de__meQafbh.pdf |وێبگە=se.gob.hn}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|زمان=es-HN |دوایین=Secretaría de Educación de Honduras |سەردێڕ=Colección Cívica - Himnario |ناونیشان=https://www.se.gob.hn/coleccion_civica_himnario/ |وێبگە=se.gob.hn}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|زمان=es-HN |دوایین=Xplor Honduras |سەردێڕ=Cuestionario cívico del Himno Nacional de Honduras |ناونیشان=https://www.xplorhonduras.com/cuestionario-civico-del-himno-nacional-de-honduras/ |وێبگە=xplorhonduras.com}}</ref> حکوومەتی ھۆندووراس تەنها دوای دەستبەکاربوونی سەرۆک کۆمار {{بنز|سیۆمارا کاسترۆ|en|Xiomara Castro|lt=سیۆمارا کاسترۆ}} لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢دا دەستی بە هەڵکردنی ئاڵا فیروزەیییەکان کرد، دوای ئەوەی {{بنز|زانکۆی نیشتمانیی سەربەخۆی ھۆندووراس|en|National Autonomous University of Honduras|lt=زانکۆی نیشتمانیی سەربەخۆی ھۆندووراس}} لە ساڵی ٢٠٢١دا ئەو پێشنیارەی پێشکەش کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠٢٣ |زمان=es-HN |دوایین=Presencia Universitaria UNAH |سەردێڕ=Investigadores de la UNAH identifican color original de la Bandera Nacional |ناونیشان=https://blogs.unah.edu.hn/dircom/investigadores-de-la-unah-identifican-color-original-de-la-bandera-nacional/ |وێبگە=blogs.unah.edu.hn }}{{بەستەری مردوو|url=https://blogs.unah.edu.hn/dircom/investigadores-de-la-unah-identifican-color-original-de-la-bandera-nacional/ |date=تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ |زمان=es-HN |دوایین=Presencia Universitaria UNAH |سەردێڕ=Investigadores de la UNAH describen proceso para identificar los colores de la Bandera Nacional de Honduras |ناونیشان=https://blogs.unah.edu.hn/dircom/investigadores-de-la-unah-describen-proceso-para-identificar-los-colores-de-la-bandera-de-nacional-de-honduras/ |وێبگە=blogs.unah.edu.hn }}{{بەستەری مردوو|url=https://blogs.unah.edu.hn/dircom/investigadores-de-la-unah-describen-proceso-para-identificar-los-colores-de-la-bandera-de-nacional-de-honduras/ |date=تەممووزی ٢٠٢٦ }}</ref> کەشتییەکانی {{بنز|هێزی دەریاییی ھۆندووراس|en|Honduran Navy|lt=هێزی دەریاییی ھۆندووراس}} {{بنز|ئاڵای دەریایی|en|Naval ensign|lt=ئاڵایەکی دەریایی}} هەڵدەکەن کە خاوەنی {{بنز|نیشانی نیشتمانیی ھۆندووراس|en|Coat of arms of Honduras|lt=نیشانی نیشتمانیی ھۆندووراس}}ە لە سەرووی کەوانەیەکی پێچەوانەی پێکهاتوو لە پێنج ئەستێرەی بچووک. لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦دا، ئاڵای ھۆندووراس گەڕایەوە بۆ ڕەنگی شینی تۆخ (شینی کەشتیگەلی دەریایی) کە بە کردەیی پێش ساڵی ٢٠٢٢ بەکار دەهێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|زمان=es-HN |دوایین=Redacción La Tribuna |سەردێڕ=La bandera de Honduras vuelve a flamear con azul profundo en el Cerro Juana Laínez |ناونیشان=https://www.latribuna.hn/2026/02/07/la-bandera-de-honduras-vuelve-a-flamear-con-azul-profundo-en-el-cerro-juana-lainez/ |وێبگە=latribuna.hn}}</ref> == ئاڵا مێژووییەکان == === [[کۆماری فیدراڵیی ئەمریکای ناوەڕاست|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای ناوەڕاست]] === {{Gallery|align=center|height=120 |File:Flag of the United Provinces of Central America.svg|ئاڵای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای ناوەڕاست، ١٨٢٣-١٨٢٤ |File:Flag of the Federal Republic of Central America.svg|ئاڵای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای ناوەڕاست، ١٨٢٥-١٨٣٩ }} سەرچاوەی ئاڵای ھۆندووراس بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای ناوەڕاست دەگەڕێتەوە، کە ھۆندووراس بەشێک بوو لێی. ئەمە یەکەمین وڵات بوو لە {{بنز|ئەمریکای ناوەڕاست|en|Central America|lt=ئەمریکای ناوەڕاستدا}} کە ئاڵایەکی سێڕەنگی شین-سپی-شین بەکار بهێنێت، کە بە نۆرەی خۆی لەسەر بنەمای {{بنز|ئاڵای ئەرژەنتین|en|Flag of Argentina|lt=ئاڵای ئەرژەنتین}} داڕێژرابوو. === ئاڵای یەکەم === {{Gallery|align=center|height=120 |File:Flag of Honduras (1839-1866).svg|١٨٣٩-١٨٦٦ }} ئەو ئاڵایەی کە لە دوای سەربەخۆیییەوە بەکارهێنرا، و لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٩٤٩دا هەڵوەشێندرایەوە. ئاڵاکە وەک ئاڵای UPOCA بە بێ نیشانە پێناسە کرابوو. === ئاڵا دووەمەکان === {{Gallery|align=center|height=120 |File:Flag of Honduras (1866-1949).svg|١٨٦٦-١٩٤٩ |File:Flag of Honduras (1866-1898).svg|١٨٦٦-١٨٩٨ |File:Flag of Honduras (1866-1898 Alternative).svg|١٨٦٦-١٨٩٨ (جۆرێکی تر) }} لە ١٦ی شوباتی ١٨٦٦دا، سەرۆک خۆسێ ماریا مەدینا دەستکاریی {{بنز|نیشانی نیشتمانیی ھۆندووراس|en|Coat of arms of Honduras|lt=نیشانی نیشتمانی}} و ئاڵاکەی کرد، بە زیادکردنی ٥ ئەستێرە کە نوێنەرایەتی ٥ پارێزگا یەکگرتووە سەرەتایییەکە بکەن. باوترین ڕێکخستنی ئەستێرە شینەکان هاوشێوەی ڕێکخستنی خاڵەکانی سەر {{بنز|زار|en|Dice|lt=زارێک}} بوو، بەڵام ڕێکخستنی جێگرەوەی تریش بوونیان هەبوو. وەشانی جیاواز لە هی ئێستا تاوەکوو سییەکانی سەدەی ٢٠ەم بە تەواوی ون بوون. هەرچەندە ئامژەیەک بە تۆنی وردی شینی بەکارهاتوو نەکرابوو، بەڵام لە سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا، باوترین وەشان (لە نێویاندا ئەو وەشانەی لەلایەن هێزە سەربازییەکانەوە بەکاردەهێنرا) ڕەنگی {{بنز|شینی کاڵتۆخ|en|Navy blue|lt=شینی تۆخ}}ی بەکارهێنا.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rodríguez |یەکەم=Yonny |سەردێڕ=La Bandera de Honduras y el azul turquesa |ناونیشان=https://www.tunota.com/blogs-detalles/la-bandera-de-honduras-y-el-azul-turquesa/jrodriguez |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.tunota.com |زمان=es}}</ref> ==== [[کۆماری گەورەی ئەمریکای ناوەڕاست]] ==== {{Gallery|align=center|height=120 |File:Flag of the Greater Republic of Central America (1898).svg|ئاڵای کۆماری گەلی ئەمریکای ناوەڕاست، ١٨٩٦-١٨٩٨ |File:Flag of Honduras (1890s yellow star variant).svg|١٨٩٨-١٩٣٠کان (جۆرێکی تر) }} لە نێوان ساڵانی ١٨٩٦ بۆ ١٨٩٨دا ھۆندووراس بەشێک بوو لە یەکێتییەک کە بە {{بنز|کۆماری گەورەی ئەمریکای ناوەڕاست|en|Greater Republic of Central America|lt=کۆماری گەورەی ئەمریکای ناوەڕاست}} ناسرابوو، لە کاتێکدا ئاڵای تایبەت بە خۆی پاراست، هەرچەندە هەندێک لە کۆمپانیاکانی دروستکردنی ئاڵا دەستیان کرد بە کێشانی پێنج ئەستێرەکە بە ڕەنگی زێڕین، ڕێک وەک ئاڵای GRCA. ئەم دیزاینە هەرگیز بە فەرمی ڕانەگەیەندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.crwflags.com/fotw/flags/hn-hist.html |سەردێڕ=Honduras - Historical Flags}}</ref> === ئاڵا سێیەمەکان === {{Gallery|align=center|height=120 |File:Flag of Honduras (1949–2022, 2026–present).svg|١٩٤٩-٢٠٢٢، ٢٠٢٦-ئێستا }} لە ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٤٩دا، سەرۆک خوان مانوێل گالڤێز هەموارکردنی بۆ بڕیاری ساڵی ١٨٦٦ کرد، کە تێیدا پێگەی ئەستێرەکانی پشتڕاستکردەوە. بڕیارەکە هەروەها تۆنی شینی بەکارهاتوو لەسەر هێڵەکان و ئەستێرەکانی وەک {{بنز|فیروزەیی|en|Turquoise (color)|lt=فیروزەیی}} پێناسە کرد. بەڵام دروستکردنی ئاڵاکە بە بەکارهێنانی ڕەنگی شینی تۆخ بۆ ماوەی ٧٣ ساڵ بەردەوام بوو.<ref name=":1" /> {{Gallery|align=center|height=120 |File:Flag of Honduras (2022–2026).svg|٢٠٢٢ (ڕەنگی دەستکاریکراو) }} لە ساڵی ٢٠٢٠دا، زانکۆی نیشتمانیی سەربەخۆی ھۆندووراس ڕێنمایییەکانی خۆی لەسەر تۆنەکانی شینی بەکارهاتوو لەسەر ئاڵاکە بڵاوکردەوە، بەهۆی «نەبوونی» هەڵوێستێکی فەرمی لەسەر ئەم بابەتە. بەپێی ئامانجی بڕیاری ساڵی ١٩٤٩، ڕێنمایییەکان تۆنێکی کاڵتری شینیان بۆ ئاڵای ھۆندووراس دیاریکرد «تاوەکوو ڕەنگەکانی لە ڕێگەی بڕیاری یاسایییەوە پێناسە و ڕێکدەخرێن». زانکۆکە بەکارهێنانی ڕەنگی شینی بە کۆدی شانزەجاڕیی #00BCE4 بۆ نوێنەرایەتیکردنی ئاڵاکە فەرمی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |سەردێڕ=UNAH confirma: usará azul turquesa en Bandera Nacional |ناونیشان=https://blogs.unah.edu.hn/dircom/bandera-nacional-simbolo-mayor-que-llena-de-mucho-patriotismo-a-los-hondurenos/ |ئیش=UNAH |ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260427183715/https://blogs.unah.edu.hn/dircom/bandera-nacional-simbolo-mayor-que-llena-de-mucho-patriotismo-a-los-hondurenos/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢دا، {{بنز|هێزە چەکدارەکانی ھۆندووراس|en|Armed Forces of Honduras|lt=هێزە چەکدارەکانی ھۆندووراس}} گۆڕانکارییەک لەم مانگە بەدواوە لەسەر نیشانە، جلوبەرگ و لۆگۆکانیان ڕاگەیاند بۆ نوێنەرایەتیکردنی ئاڵای نیشتمانی بە ڕەنگی فیروزەیی. ئەم ڕاگەیاندنە ماوەیەکی کەم دوای ئەوە هات کە سەرۆک کۆمار سیۆمارا کاسترۆش بەکارهێنانی ئاڵاکەی بەو تۆنەی شین ڕاگەیاند. ھۆندووراس بە فەرمی ڕەنگی شینی فیروزەیی لە ئاڵای نیشتمانیدا پەسەند کرد، و گەڕایەوە بۆ ئەو ڕەنگەی کە لە بڕیاری یاسایی ژمارە ٧ی ساڵی ١٨٦٦ و چاکسازیی ساڵی ١٩٤٩دا دەستنیشانکرابوو. ئەم گۆڕانکارییە هەوڵێک بوو بۆ «بەرگرییەکی مێژوویی» دژ بەو شینە تۆخەی کە لەلایەن بەڕێوبەرایەتییەکانی پێشووەوە بەکاردەهێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Congreso Nacional regresa el color azul marino a la Bandera Nacional |ناونیشان=https://www.laprensa.hn/fotogalerias/honduras/honduras-congreso-nacional-regresa-color-azul-marino-bandera-nacional-OO29055391 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|agency=La Prensa}}</ref> == دیزاین == === نەخشەی دروستکردنی ئاڵاکە === {{gallery |height=250 |width=450 |File:Flag of Honduras (construction sheet).svg|ڕێنمایی نەخشەکێشانی دروستکردنی ئاڵاکە }} == ئاڵای دابەشکارییە کارگێڕییەکان== ===بەشەکان=== <gallery> File:Flag of Colon Department (Honduras).gif|{{بنز|دیپارتمانی کۆلۆن (ھۆندووراس)|en|Colón Department (Honduras)|lt=کۆلۆن}} File:Bandera de Comayagua.png|{{بنز|دیپارتمانی کۆمایاگوا|en|Comayagua Department|lt=کۆمایاگوا}} File:Bandera de Copán.svg|{{بنز|دیپارتمانی کۆپان|en|Copán Department|lt=کۆپان}} File:Flag of Tegucigalpa.svg|{{بنز|دیپارتمانی فرانسیسکۆ مۆرازان|en|Francisco Morazán Department|lt=فرانسیسکۆ مۆرازان}} File:Bandera de Ocotepeque.svg|{{بنز|دیپارتمانی ئۆکۆتێپێکی|en|Ocotepeque Department|lt=ئۆکۆتێپێکی}} File:Bandera de olancho.jpg|{{بنز|دیپارتمانی ئۆلانچۆ|en|Olancho Department|lt=ئۆلانچۆ}} File:Bandera de Santa Barbara Honduras.svg|{{بنز|دیپارتمانی سانتا باربارا (ھۆندووراس)|en|Santa Bárbara Department, Honduras|lt=سانتا باربارا}} File:Flag of Atlantida Department.png|{{بنز|دیپارتمانی ئەتلانتیدا|en|Atlántida Department|lt=ئەتلانتیدا}} </gallery> == ئاڵای نەتەوە جیاوازەکان == {| class="wikitable" style="background: #f9f9f9" |- ! ئاڵا!! بەکارهێنان |- ! scope="row" | [[File:Flag of Garifuna (3-5).svg|150px]] | ئاڵای {{بنز|گاریفونا (گەل)|en|Garifuna|lt=گاریفونا}} |- ! scope="row" | [[File:Lenca Flag.svg|150px]] | ئاڵای گەلی {{بنز|لێنکا (گەل)|en|Lenca|lt=لێنکا}} |} == ئەمانەش ببینە == {{portal|ھۆندووراس}} * {{بنز|نیشانی نیشتمانیی ھۆندووراس|en|Coat of arms of Honduras|lt=نیشانی نیشتمانیی ھۆندووراس}} * {{بنز|سروودی نیشتمانیی ھۆندووراس|en|National Anthem of Honduras|lt=سروودی نیشتمانیی ھۆندووراس}} * {{بنز|ئاڵای ئەرژەنتین|en|Flag of Argentina|lt=ئاڵای ئەرژەنتین}} (هاوشێوەیە، تەنها بێجگە لە هێمای سەرەکیی ناوەڕاستی) * {{بنز|ئاڵای ئێلسالڤادۆر|en|Flag of El Salvador|lt=ئاڵای ئێلسالڤادۆر}} * {{بنز|ئاڵای نیکاراگوا|en|Flag of Nicaragua|lt=ئاڵای نیکاراگوا}} ==سەرچاوەکان== {{reflist}} ==بەستەرە دەرەکییەکان== {{پۆلی کۆمنز|National flag of Honduras|ئاڵای ھۆندووراس}} *{{FOTW|id=hn|title=Honduras}} {{Honduras topics}} {{Flags of North America}} {{DEFAULTSORT:ھۆندووراس، ئاڵای}} [[Category:دامەزراوەکانی ١٨٦٦ لە ھۆندووراس|ئاڵا]] [[Category:ئاڵا نیشتمانییەکان]] [[Category:هێما نیشتمانییەکانی ھۆندووراس|ئاڵا]] [[Category:ئاڵاکانی ساڵی ١٨٦٦]] [[Category:ئاڵاکانی ١٩٤٩]] [[Category:ئاڵاکانی ٢٠٢٢]] [[Category:ئاڵاکانی ٢٠٢٦]] [[Category:کولتووری ھۆندووراس]] [[Category:ئاڵاکان بە ڕەنگی شین و سپی]] [[Category:ئاڵاکانی خاوەن ھاوسەنگیی ئاسۆیی]] bdmwykcgd4suvy92b5jghkueo7upr6i 0 299252 1614024 1613944 2026-08-01T12:05:25Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614024 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox flag | Name = کۆماری مەداگاسکار | Image = Flag of Madagascar.svg | Use = 111111 | Symbol = {{FIAV|111111}} {{FIAV|Normal}} {{FIAV|Vertical normal}} {{FIAV|Mirror}} | Proportion = 2:3 | Adoption = {{Start date and age|1958|10|21|df=y}} | Design = دوو کەمەری ئاسۆییی یەکسانی سوور و سەوز لەگەڵ کەمەرێکی ستوونیی سپی بە ھەمان قەبارە لە {{بنز|لای بەرزکەرەوە (ئاڵا)|en|Hoist (flag)|lt=لای بەرزکەرەوەدا}} | Designer = ئەندریانۆمێ ڕانایڤۆسۆوا }} {{بنز|ئاڵای نیشتمانی|en|National flag|lt=ئاڵای نیشتمانیی}} {{بنز|مەداگاسکار|en|Madagascar|lt=مەداگاسکار}} {{بنز|سێ‌ڕەنگ (ئاڵا)|en|Tricolour (flag)|lt=سێ‌ڕەنگێکە}} کە پێکھاتووە لە دوو کەمەری ئاسۆییی یەکسانی سوور و سەوز لەگەڵ کەمەرێکی ستوونیی سپی بە ھەمان قەبارە لە {{بنز|لای بەرزکەرەوە (ئاڵا)|en|Hoist (flag)|lt=لای بەرزکەرەوەدا}}. ئاڵاکە لەلایەن ئەندریانۆمێ ڕانایڤۆسۆوا، کارمەندی پەیمانگەی نیشتمانیی جوگرافیای مەلاگاسی دیزاین کراوە. دیزاینەکە لەلایەن لیژنەیەکی تەکنیکییەوە لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٨دا ھەڵبژێردرا و بە فەرمی لە ٢١ی تشرینی یەکەمدا پەسەند کرا، کە دەکاتە ڕۆژێک و ھەفتەیەک دوای ڕاگەیاندنی {{بنز|کۆماری مەلاگاسی|en|Malagasy Republic|lt=کۆماری مەلاگاسی}}. {{TOC limit|3}} == دیزاین و ھێماگەری == [[File:Flag of Madagascar.jpg|thumb|upright|ڕووی پشتەوەی ئاڵاکە]] دیزاینی ئاڵاکە لە بەشی یەکەم، ماددەی ٤ی {{بنز|دەستووری مەداگاسکار|en|Constitution of Madagascar|lt=دەستووری مەداگاسکار}}، ٢٠١٠دا وەسف کراوە:{{sfn|Constitution of Madagascar|2010|loc=Title I, Article 4}} {{blockquote|[نیشانی نیشتمانیی مەداگاسکار] ئاڵای سێ‌ڕەنگی سپی، سوور، و سەوزە، کە لە سێ کەمەری لاکێشەییی یەکسان پێکھاتووە: یەکەمیان ستوونیی سپییە لە لای دارەکەوە، دوو کەمەرەکەی تر ئاسۆیین، سووری سەرەوە و سەوزی خوارەوە.}} ڕەنگەکانی ئاڵاکە لە سەرەتادا ھیچ مانایەکیان نەبوو.{{sfn|Tétaud|2020}} دوای پەسەندکردنی ئاڵاکە لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٨دا، بارینیا تسارا لە نووسینگەی {{بنز|کۆمەڵەی نیشتمانی (مەداگاسکار)|en|National Assembly (Madagascar)|lt=کۆمەڵەی نیشتمانیی دامەزرێنەر}} ئەم گرنگییەی بە ڕەنگەکانی بەخشی: "سپی پاکییە؛ سوور سەروەرییە. سەبارەت بە سەوزیش، بەڕێزان، ھیوایە".{{sfn|Tétaud|2020}}{{sfn|Madagascar Photography Museum|2021}} مانای ڕەنگەکان لەو کاتەوە گۆڕاون، و مانای ئاڵۆزتریان دراوەتە پاڵ.{{sfn|Tétaud|2020}} نووسینگەی {{بنز|پێڕستی سەرۆکەکانی مەداگاسکار|en|List of presidents of Madagascar|lt=سەرۆکی مەلاگاسی}} گرنگیی ئێستای ڕەنگەکانی ئاڵاکە بەم شێوەیە وەسف دەکات: سوور نوێنەرایەتیی یەکێتیی نیشتمانی دەکات، سەوز نوێنەرایەتیی ھیوا دەکات، و سپی نوێنەرایەتیی ئازادی، ئاسایش، و پاکوخاوێنی دەکات.{{sfn|Government of Madagascar}} جگە لەوەش، نووسینگەکە ڕەنگەکان بە ڕەگەزە جیاوازەکانی جوگرافیا و کۆمەڵگەی مەداگاسکارەوە دەبەستێتەوە. سوور ھێمای پاشایەتییە مێژووییەکانی وڵاتەکە بووە و ڕەنگی خشتی قوڕە کە بۆ دروستکردنی زۆربەی خانووکان لە مەداگاسکار بەکاردێت. نزیکەی تەواوی مەداگاسکار بە ڕووەکی سەوز داپۆشراوە، وەک {{بنز|ڕاڤێنالا|en|Ravenala|lt=''ڕاڤێنالا''}} لە ناوچە دارستانییەکانی کەناراوەکان و دارستانەکانی بەرزایییە ناوەندییەکان. سپی ڕەنگی ئەو پۆشاکەیە کە بە شێوەیەکی نەریتی لەلایەن ژنانی مەلاگاسییەوە دەپۆشرێت و ڕەنگی برنجە، کە خۆراکی سەرەکیی گەلی مەلاگاسییە.{{sfn|Government of Madagascar}} == دروستکردن و پەسەندکردن == لە ساڵی ١٩٥٨دا، پەخشکەری کۆلۆنیالیی ڕادیۆی تاناناریڤ داوای دیزاینی بۆ ئاڵای نیشتمانی کرد، وەک ئامادەکارییەک بۆ سەربەخۆییی نزیکی مەداگاسکار. لیژنەیەکی تەکنیکی لە نوێنەرانی مەلاگاسی لە سەرانسەری وڵاتەوە پێکھێنرا بۆ ھەڵبژاردنی دیزاینی کۆتایی.{{sfn|Tétaud|2020}} لیژنەکە لە ١٥ی تشرینی یەکەمدا کۆبووەوە، ڕۆژێک دوای ڕاگەیاندنی کۆماری مەلاگاسی، بۆ بڕیاردان. پێشنیارەکان کەمکرانەوە بۆ پێنج دیزاین کە بە گونجاوترین دیزاین بۆ مەداگاسکار ھەژمار کران، کە دواتر لەلایەن پێشکەشکارانەوە لەسەر شانۆیەک لە بەردەم نوێنەراندا پێشکەش کران. دیزاینی دووەم لەلایەن ئەندریانۆمێ ڕانایڤۆسۆوا، کارمەندی پەیمانگەی نیشتمانیی جوگرافیای مەلاگاسی، لە کۆتاییدا لەلایەن نوێنەرانەوە ھەڵبژێردرا.{{sfn|Tétaud|2020}} بەپێی وتەی مێژوونووسی مەلاگاسی تسیۆری ڕاندریامانانتێنا، نوێنەران بڕوایان وابوو دیزاینەکە لە ڕووی جوانکارییەوە دڵگیرە و ڕەنگەکانیش بە ئاسانی بۆ گەلی مەلاگاسی دەناسرێنەوە و لە یاد دەمێننەوە.{{sfn|Tétaud|2020}} ئاڵای نیشتمانیی مەداگاسکار بە فەرمی لە ٢١ی تشرینی یەکەمدا پەسەند کرا، ھەفتەیەک دوای ڕاگەیاندنی کۆماری مەلاگاسی.{{sfn|Tétaud|2020}}{{sfn|Smith|2001}} بۆ یەکەم جار لە ھەمان ڕۆژدا لە ڕێوڕەسمێکی گشتیدا لە شەقامی ڕزگاری بەرزکرایەوە (کە ناوی گۆڕدرا بۆ {{بنز|شەقامی سەربەخۆیی (ئانتاناناریڤۆ)|en|Independence Avenue (Antananarivo)|lt=شەقامی سەربەخۆیی}} دوای سەربەخۆییی مەداگاسکار لە فەڕەنسا لە ٢٦ی حوزەیرانی ١٩٦٠).{{sfn|Tétaud|2020}} سەرەڕای گۆڕانکاریی فرە لە حکوومەت و دەستووردا، ئاڵای نیشتمانی لەو کاتەوە بە نەگۆڕی مایەوە.{{sfn|Tétaud|2020}} ئاڵاکە لە سەرەتادا ڕەخنەیەکی زۆری لێگیرا بەھۆی ھەڵبژاردنی ڕەنگەکانییەوە. ھەندێک لە ڕەخنەگران ئاماژەیان بەوە دەکرد کە ناکرێت ببێتە ھێمای یەکێتیی نیشتمانی چونکە ڕەنگی سوور و سپیی تێدابوو، کە ڕەنگە پاشایەتییەکانی {{بنز|شانشینی مەڕینا|en|Merina Kingdom|lt=شانشینی مەڕینا}} بوون، کە فەرمانڕەواکانی لە زۆرینەی نەتەوەییی {{بنز|گەلی مەڕینا|en|Merina people|lt=مەڕینا}}وە ھاتبوون. لە ھەمان کاتدا، ئۆپۆزسیۆنی سیاسیی وڵاتەکە ڕەخنەی لە بەکارھێنانی سوور و سەوز گرت، کە ڕەنگەکانی {{بنز|پارتی سۆسیال دیموکراتی مەداگاسکار|en|Social Democratic Party of Madagascar|lt=پارتی سۆسیال دیموکراتی مەداگاسکار}} بوون، کە پارتە فەرمانڕەواکەی ئەو سەردەمە بوو.{{sfn|Tétaud|2020}} == ئاڵا مێژووییەکان == ئەورووپییەکان یەکەم کەس بوون کە ئاڵایان لە مەداگاسکاردا چەقاند، و ئەم چەمکە لەلایەن خەڵکی خۆماڵیی دوورگەکەوە دوای پەیوەندیی نێوانیان وەرگیرا. پورتوگال لە ساڵی ١٥١٥دا {{بنز|ئاڵای پورتوگال|en|Flag of Portugal|lt=ئاڵای خۆی}} چەقاند، بەدوایدا {{بنز|ئاڵای ھۆڵەندا|en|Flag of the Netherlands|lt=ھۆڵەندا}} لە ساڵی ١٥٩٥ و {{بنز|ئاڵای فەڕەنسا|en|Flag of France|lt=فەڕەنسا}} لە ساڵی ١٦٠٢دا.{{sfn|Philippe|1975|p=47}} لە ساڵی ١٧٧٢دا، کۆنت {{بنز|مۆریس بێنیۆڤسکی|en|Maurice Benyovszky|lt=مۆریس بێنیۆڤسکی}} لە {{بنز|شانشینی مەجاریستان|en|Kingdom of Hungary|lt=مەجاریستانەوە}} بە ٣٠٠ سەربازەوە گەیشتە مەداگاسکار. ئەو و سوپاکەی دژی {{بنز|گەلی ساکالاکا|en|Sakalava people|lt=گەلی ساکالاڤا}} جەنگان، و پشتیوانیی خەڵکی خۆماڵیی {{بنز|کەنداوی ئانتۆنگیل|en|Antongil Bay|lt=کەنداوی ئانتۆنگیل}}یان بەدەستھێنا، کە ئەویان وەک پاشای خۆیان ڕاگەیاند. بێنیۆڤسکی گوایە ئاڵای شینی وەک ئاڵای تایبەتی خۆی پەسەند کردبوو کە بە یەک یان دوو مانگی یەکشەوەی سپی، یان مانگێکی یەکشەوەی سپی و دوو ئەستێرەی سپی نەخشێنرابوو.{{sfn|Philippe|1975|p=47}} سوور و سپی لە مێژوودا ڕەنگە باوەکانی ئاڵا بوون لە مەداگاسکاردا.{{sfn|Smith|2001}} نەتەوەی {{بنز|ئانتالاۆترا|en|Antalaotra|lt=ئانتالاۆترا}} لە باکووری ڕۆژاوای مەداگاسکار گوایە ئاڵایەکی سێ‌ڕەنگی ئاسۆییی سوور، سپی، و ڕەشیان ھەڵکردبوو. کاتێک لە دەریاوە بازرگانییان لەگەڵ خەڵکی {{بنز|قومور|en|Comoros|lt=دوورگەکانی قومور}} و کیشوەری ئەفریقادا دەکرد، ئانتالاۆتراکان ئاڵای سوور، سپی یان ڕەشیان بە نووسینی {{بنز|زمانی عەرەبی|en|Arabic|lt=عەرەبییەوە}} نیشان دەدا.{{sfn|Philippe|1975|p=47}} خێزانی پاشایەتیی ساکالاڤا، کە فەرمانڕەوایەتیی شانشینی ڕۆژاوای {{بنز|مێنابێ|en|Menabe|lt=مێنابێ}}یان دەکرد (مێنابێ واتە "سووری گەورە")، دابەش بووبوون بۆ دوو بڕەخوێن: ڤۆلامێنا، نەوەکانی ژنی یەکەمی ئەندریانیسارا کە بە ڕەنگی سوور نوێنەرایەتی دەکران؛ و ڤۆلافۆتسی، نەوەکانی ژنەکانی تر کە بە ڕەنگی سپی نوێنەرایەتی دەکران.{{sfn|Philippe|1975|p=47}}{{sfn|Smith|2001}} ئاڵای شانشینی {{بنز|ئانتانکارانا|en|Antankarana|lt=ئانتانکارانا}} بوارێکی سپی بوو کە بە {{بنز|ئەستێرە و مانگی یەکشەوە|en|Star and crescent|lt=ئەستێرە و مانگی یەکشەوەی}} سوور نەخشێنرابوو، کە ئاماژەیەک بوو بۆ کەلەپووری {{بنز|ئیسلام|en|Islam|lt=ئیسلامیی}} گەلی ئانتانکارانا.{{sfn|Philippe|1975|p=50}} {{بنز|ئەندریانامپۆینیمێڕینا|en|Andrianampoinimerina|lt=ئەندریانامپۆینیمێڕینا}} لە {{بنز|شانشینی مەڕینا|en|Merina Kingdom|lt=ئیمێڕینا}} پێشڕەویی کورەکەی {{بنز|ڕادامای یەکەم|en|Radama I|lt=ڕادامای}} دەکرد بە دوو {{بنز|ئاڵای نیشانناسی|en|Heraldic flag|lt=ئاڵای بەرزەوە}} کاتێک گەشتی دەکرد: ئاڵایەکی سپی کە نوێنەرایەتیی {{بنز|سامپی|en|Sampy|lt=بتی}} کەلینالازای دەکرد، و ئاڵایەکی سوور کە نوێنەرایەتیی بتەکانی مانجاکاتسیرۆا و فانتاکای دەکرد.{{sfn|Philippe|1975|p=47}} دوای ئەوەی لە ساڵی ١٨١٠دا شوێنی باوکی گرتەوە، ڕاداما وای لە شانشینەکەی کرد ئاڵایەکی {{بنز|دووڕەنگ (ئاڵا)|en|Bicolour (flag)|lt=دووڕەنگ لە}} سپی و سوور پەسەند بکات، کە تێکەڵەیەک بوو لە ئاڵا تایبەتەکانی خۆی.{{sfn|Philippe|1975|p=48}} لەو کاتەوە، نەریتێکی باو بوو بۆ فەرمانڕەواکانی ئیمێڕینا کە ناو و ناونیشانی خۆیان بە پێتەکانی سوور لەسەر ئاڵایەکی سپی یان سپی و سوور بنووسن.{{sfn|Smith|2001}} {{Gallery | mode = nolines | align = center | Flag of the Antongila Kingdom (1773-1786).svg | {{FIAV|historical}} ئاڵای تایبەتیی ڕاگەیەندراوی کۆنت {{بنز|مۆریس بێنیۆڤسکی|en|Maurice Benyovszky|lt=مۆریس بێنیۆڤسکی}} | Flag of Yemen (Pantone colors).svg | {{FIAV|historical}} ئاڵای {{بنز|ئانتالاۆترا|en|Antalaotra|lt=ئانتالاۆترا}} | Flag of the Antankarana Kingdom.svg | {{FIAV|historical}} ئاڵای شانشینی {{بنز|ئانتانکارانا|en|Antankarana|lt=ئانتانکارانا}} | Merina Kingdom flag.svg | {{FIAV|historical}} ئاڵای {{بنز|شانشینی مەڕینا|en|Merina Kingdom|lt=شانشینی ئیمێڕینا}} }} == بەستەرە پەیوەندیدارەکان == * {{بنز|پێڕستی ئاڵاکانی مەداگاسکار|en|List of Malagasy flags|lt=پێڕستی ئاڵاکانی مەداگاسکار}} * {{بنز|نیشانی ھێزی مەداگاسکار|en|Seal of Madagascar|lt=نیشانی ھێزی مەداگاسکار}} == سەرچاوەکان == === پەراوێزەکان === {{Reflist}} === سەرچاوە نووسراوەکان === {{refbegin}} * {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Constitution of Madagascar |ناونیشان=https://www.constituteproject.org/constitution/Madagascar_2010 |translator-last=del Carmen Gress |translator-first=Maria |بڵاوکەرەوە=Government of Madagascar |وێبگە=Constitute Project |ڕێکەوت=٢٠١٢|orig-date=2010 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ref={{harvid|Constitution of Madagascar|2010}}}} * {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Déclaration de Barinia Tsara du 21 octobre 1958 |trans-title=Barinia Tsara's 21 October 1958 declaration |ناونیشان=https://www.facebook.com/MuseeDeLaPhotographieDeMadagascar/posts/le-21-octobre-1958-barinia-tsara-membre-du-bureau-de-lassembl%C3%A9e-nationale-consti/2071377143004699 |ئیش=Madagascar Photography Museum |via=[[Facebook]] |زمان=fr |ref={{harvid|Madagascar Photography Museum|2021}}}} * {{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Les symboles de la République / Ireo famantarana ny Repoblika |trans-title=The Symbols of the Republic |ناونیشان=https://www.presidence.gov.mg/presidence/les-symboles-de-la-republique.html |بڵاوکەرەوە=Government of Madagascar |وێبگە=Presidency of Madagascar |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٤ |ref={{harvid|Government of Madagascar}} |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240719075739/https://www.presidence.gov.mg/presidence/les-symboles-de-la-republique.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Philippe |یەکەم=Lucien |سەردێڕ=Les anciens drapeaux de Madagascar |trans-title=The Former Flags of Madagascar |ناونیشان=https://fiav.org/wp-content/uploads/2021/03/ICV06-06-IJsselmeer-Philippe-Anciens-drapeaux-de-Madagascar-p46-54.pdf |شوێن=[[IJsselmeer]] |بڵاوکەرەوە=[[International Federation of Vexillological Associations]] |ڕێکەوت=١٩٧٥|زمان=fr}} * {{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Smith |یەکەم=Whitney |بەستەری نووسەر=Whitney Smith |سەردێڕ=Flag of Madagascar |ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/flag-of-Madagascar |وێبگە=[[Encyclopædia Britannica]] |بڵاوکەرەوە=[[Encyclopædia Britannica, Inc.]] |ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٠١|زمان=en}} * {{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Tétaud |یەکەم=Sarah |سەردێڕ=Madagascar: les débuts mouvementés du drapeau national |trans-title=Madagascar: The Turbulent Beginnings of the National Flag |ناونیشان=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20200622-madagascar-histoire-drapeau-origines-mouvement%C3%A9es |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ئیش=[[Radio France Internationale]] |ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|زمان=fr}} {{refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Flags of Madagascar}} * {{FOTW|id=mg_index|title=Madagascar}} {{clear}} {{Africa topic|Flag of|title={{بنز|ئاڵاکانی ئەفریقا|en|Flags of Africa|lt=ئاڵاکانی ئەفریقا}}}} {{Madagascar topics}} {{DEFAULTSORT:مەداگاسکار، ئاڵای}} {{پۆلی کۆمنز|Flags of Madagascar}} [[پۆل:ئاڵاکانی ئەفریقا|مەداگاسکار]] [[پۆل:ھێما نیشتمانییەکانی مەداگاسکار]] [[پۆل:ئاڵاکانی ١٩٥٨|مەداگاسکار]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان|مەداگاسکار]] [[پۆل:ئاڵاکانی بە سەوز، سوور و سپی|مەداگاسکار]] k7drn9ebg96jebfqtjnf2066zvd9v2t 4 299446 1614088 1613863 2026-08-01T14:23:44Z Aro Salar 50592 /* Aram */ وەڵامدانەوە 1614088 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == {{Atopg|result={{نەکرا}}:لەلایەن پاڵێوراوە داواکرا بۆ نەپاڵێورانی.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ|}} == Aram == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) qymsxdch1gbah5khvt04imt7f5bkw46 1614091 1614088 2026-08-01T14:33:41Z Sakura emad 42467 /* Aram */ وەڵامدانەوە 1614091 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == {{Atopg|result={{نەکرا}}:لەلایەن پاڵێوراوە داواکرا بۆ نەپاڵێورانی.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ|}} == Aram == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ntrp0ntdc6z37hkmc6tbxujh5tio00r 1614167 1614091 2026-08-01T17:48:24Z Hivja 64112 /* Aram */ وەڵامدانەوە 1614167 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == {{Atopg|result={{نەکرا}}:لەلایەن پاڵێوراوە داواکرا بۆ نەپاڵێورانی.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ|}} == Aram == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ بۆ زیوین پێوەرەکان لەخۆ دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 2mr7wq3qrd3mixo0ym8uwa3rshjzn7g 1614176 1614167 2026-08-01T18:16:18Z Aro Salar 50592 /* Aram */ 1614176 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == {{Atopg|result={{نەکرا}}:لەلایەن پاڵێوراوە داواکرا بۆ نەپاڵێورانی.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ|}} == Aram == {{Atopg|result={{کرا}}:کاک ئارام خەڵاتی زیوینی پێ دەردرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ بۆ زیوین پێوەرەکان لەخۆ دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) gsqphcz9emnizq77w0l4l3c717x4uih 1614188 1614176 2026-08-01T18:46:57Z Hivja 64112 1614188 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{وب|Aro Salar|Sakura emad}} ئەرشیڤەکەم لابرد لەبەر ئەوەیکە بپرسم ئایا خەڵاتی زیوینیشی پێ پێشکەش نەکەین؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Aram == {{Atopg|result={{کرا}}:کاک ئارام خەڵاتی زیوینی پێ دەردرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ بۆ زیوین پێوەرەکان لەخۆ دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 86x8kejiwn5m0g17w1xdzdh90b2u6kf 1614326 1614188 2026-08-02T09:35:37Z Hivja 64112 /* Kushared */ بەشی نوێ 1614326 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{وب|Aro Salar|Sakura emad}} ئەرشیڤەکەم لابرد لەبەر ئەوەیکە بپرسم ئایا خەڵاتی زیوینیشی پێ پێشکەش نەکەین؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Aram == {{Atopg|result={{کرا}}:کاک ئارام خەڵاتی زیوینی پێ دەردرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ بۆ زیوین پێوەرەکان لەخۆ دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Kushared == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پاڵاوتنی بەڕێز Kushared بۆ خەڵاتی زیوین دەکەم (بۆ زێڕین سێ مەرجی وتاری باش و پۆل و دەروازە لەخۆ ناگرێ بەداخەوە). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٥، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 8lmpvdngf2kv6i8aas5v6kpx9yzcbek 1614327 1614326 2026-08-02T09:36:06Z Hivja 64112 1614327 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{وب|Aro Salar|Sakura emad}} ئەرشیڤەکەم لابرد لەبەر ئەوەیکە بپرسم ئایا خەڵاتی زیوینیشی پێ پێشکەش نەکەین؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Aram == {{Atopg|result={{کرا}}:کاک ئارام خەڵاتی زیوینی پێ دەردرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ بۆ زیوین پێوەرەکان لەخۆ دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} == Kushared == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پاڵاوتنی بەڕێز Kushared بۆ خەڵاتی زیوین دەکەم (بۆ زێڕین سێ مەرجی وتاری باش و پۆل و دەروازە لەخۆ ناگرێ بەداخەوە). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٥، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) smdqwzh4f9ah0kyl06gz22sc4y3qcqt 1614329 1614327 2026-08-02T09:38:52Z Hivja 64112 /* Sakura emad */ بەشی نوێ 1614329 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{وب|Aro Salar|Sakura emad}} ئەرشیڤەکەم لابرد لەبەر ئەوەیکە بپرسم ئایا خەڵاتی زیوینیشی پێ پێشکەش نەکەین؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Aram == {{Atopg|result={{کرا}}:کاک ئارام خەڵاتی زیوینی پێ دەردرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ بۆ زیوین پێوەرەکان لەخۆ دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} == Kushared == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پاڵاوتنی بەڕێز Kushared بۆ خەڵاتی زیوین دەکەم (بۆ زێڕین سێ مەرجی وتاری باش و پۆل و دەروازە لەخۆ ناگرێ بەداخەوە). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٥، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Sakura emad == @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پێشکەشکردنی خەڵاتی زیوین بۆ بەڕێز ساکوورا دەکەم (زۆر نزیکە لە خەڵاتی زێڕین بەڵام بەداخەوە لەبەر دەروازە و وتاری باش و ھەڵبژێردراو ناگاتە ٦ مەرج). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٨، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) it16ei7231r1l311t74owmos4t6iwvp 1614330 1614329 2026-08-02T09:39:45Z Sakura emad 42467 /* Kushared */ وەڵامدانەوە 1614330 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{وب|Aro Salar|Sakura emad}} ئەرشیڤەکەم لابرد لەبەر ئەوەیکە بپرسم ئایا خەڵاتی زیوینیشی پێ پێشکەش نەکەین؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Aram == {{Atopg|result={{کرا}}:کاک ئارام خەڵاتی زیوینی پێ دەردرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ بۆ زیوین پێوەرەکان لەخۆ دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} == Kushared == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پاڵاوتنی بەڕێز Kushared بۆ خەڵاتی زیوین دەکەم (بۆ زێڕین سێ مەرجی وتاری باش و پۆل و دەروازە لەخۆ ناگرێ بەداخەوە). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٥، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :من زۆرم پێ ناخۆش بوو کە خەڵاتی زێڕینمان نەدا بە کاک ئارام! وامزانی @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] وتی کە پێوەرەکان بەتەنھا یەکلاکەرەوە نین و لێژنەش بڕیار دەدات! لەڕووی تەکنیکییەوە ئەوەنەی کاک ئارام خزمەتی ئێرەی کردووە کێی تر کردوویەتی؟ و بۆ کاک محمدیش ھەمان شت پێشنیار دەکەم بەڕێزیان سەرۆکی یوزەر گرووپی کوردین و ئەو پێشبڕکێ و شتانەی ئەنجام دەدرێ ھەر ئەو واژوویان لەسەر دەکات یان ئەو پڕۆژانەی تر ھەر ئەو خەریکیان بووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٣٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Sakura emad == @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پێشکەشکردنی خەڵاتی زیوین بۆ بەڕێز ساکوورا دەکەم (زۆر نزیکە لە خەڵاتی زێڕین بەڵام بەداخەوە لەبەر دەروازە و وتاری باش و ھەڵبژێردراو ناگاتە ٦ مەرج). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٨، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 3x7j0qqhxf6rg6yxo0e9tglfekxc94k 1614332 1614330 2026-08-02T09:42:06Z Hivja 64112 /* Amine yousefi */ بەشی نوێ 1614332 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{وب|Aro Salar|Sakura emad}} ئەرشیڤەکەم لابرد لەبەر ئەوەیکە بپرسم ئایا خەڵاتی زیوینیشی پێ پێشکەش نەکەین؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Aram == {{Atopg|result={{کرا}}:کاک ئارام خەڵاتی زیوینی پێ دەردرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ بۆ زیوین پێوەرەکان لەخۆ دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} == Kushared == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پاڵاوتنی بەڕێز Kushared بۆ خەڵاتی زیوین دەکەم (بۆ زێڕین سێ مەرجی وتاری باش و پۆل و دەروازە لەخۆ ناگرێ بەداخەوە). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٥، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :من زۆرم پێ ناخۆش بوو کە خەڵاتی زێڕینمان نەدا بە کاک ئارام! وامزانی @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] وتی کە پێوەرەکان بەتەنھا یەکلاکەرەوە نین و لێژنەش بڕیار دەدات! لەڕووی تەکنیکییەوە ئەوەنەی کاک ئارام خزمەتی ئێرەی کردووە کێی تر کردوویەتی؟ و بۆ کاک محمدیش ھەمان شت پێشنیار دەکەم بەڕێزیان سەرۆکی یوزەر گرووپی کوردین و ئەو پێشبڕکێ و شتانەی ئەنجام دەدرێ ھەر ئەو واژوویان لەسەر دەکات یان ئەو پڕۆژانەی تر ھەر ئەو خەریکیان بووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٣٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Sakura emad == @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پێشکەشکردنی خەڵاتی زیوین بۆ بەڕێز ساکوورا دەکەم (زۆر نزیکە لە خەڵاتی زێڕین بەڵام بەداخەوە لەبەر دەروازە و وتاری باش و ھەڵبژێردراو ناگاتە ٦ مەرج). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٨، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Amine yousefi == پێشنیاری پێدانی خەڵاتی زیوین بۆ بەڕێز Amine yousefi دەکەم. بێجگە لە وتاری باش و ھەڵبژێردراو، تەواوی مەرجەکانی زیوین لەخۆ دەگرێ (بەداخەوە نیوەی مەرجەکانی زێڕین لەخۆ ناگرێت). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٤٢، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 4biwoy63f52t2ne09msz82aj3dgog8q 1614333 1614332 2026-08-02T09:44:49Z Hivja 64112 /* Kushared */ وەڵامدانەوە 1614333 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{وب|Aro Salar|Sakura emad}} ئەرشیڤەکەم لابرد لەبەر ئەوەیکە بپرسم ئایا خەڵاتی زیوینیشی پێ پێشکەش نەکەین؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Aram == {{Atopg|result={{کرا}}:کاک ئارام خەڵاتی زیوینی پێ دەردرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ بۆ زیوین پێوەرەکان لەخۆ دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} == Kushared == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پاڵاوتنی بەڕێز Kushared بۆ خەڵاتی زیوین دەکەم (بۆ زێڕین سێ مەرجی وتاری باش و پۆل و دەروازە لەخۆ ناگرێ بەداخەوە). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٥، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :من زۆرم پێ ناخۆش بوو کە خەڵاتی زێڕینمان نەدا بە کاک ئارام! وامزانی @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] وتی کە پێوەرەکان بەتەنھا یەکلاکەرەوە نین و لێژنەش بڕیار دەدات! لەڕووی تەکنیکییەوە ئەوەنەی کاک ئارام خزمەتی ئێرەی کردووە کێی تر کردوویەتی؟ و بۆ کاک محمدیش ھەمان شت پێشنیار دەکەم بەڕێزیان سەرۆکی یوزەر گرووپی کوردین و ئەو پێشبڕکێ و شتانەی ئەنجام دەدرێ ھەر ئەو واژوویان لەسەر دەکات یان ئەو پڕۆژانەی تر ھەر ئەو خەریکیان بووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٣٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] زۆربەی کەسە گەورەکانی ویکیکوردی لە کۆی ٨ مەرجەکە، ٥ مەرج لەخۆ دەگرن. ئەگەر بێت و ئاستی ٦ مەرجەکە بکەینەوە ٥ ئەوە کێشەکە تەواو چارەسەر دەبێت. من خۆم دەڵێم ئەو کارە بکەین، ئەوکات هەم بەڕێزان ئارام، کوشارێد، تێسلا و خۆشت خەڵاتی زێڕین وەردەگرن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٤٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Sakura emad == @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پێشکەشکردنی خەڵاتی زیوین بۆ بەڕێز ساکوورا دەکەم (زۆر نزیکە لە خەڵاتی زێڕین بەڵام بەداخەوە لەبەر دەروازە و وتاری باش و ھەڵبژێردراو ناگاتە ٦ مەرج). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٨، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Amine yousefi == پێشنیاری پێدانی خەڵاتی زیوین بۆ بەڕێز Amine yousefi دەکەم. بێجگە لە وتاری باش و ھەڵبژێردراو، تەواوی مەرجەکانی زیوین لەخۆ دەگرێ (بەداخەوە نیوەی مەرجەکانی زێڕین لەخۆ ناگرێت). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٤٢، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) au3gmk579eikg224m7lyneu21dpjk0c 1614334 1614333 2026-08-02T09:49:03Z Sakura emad 42467 /* Kushared */ وەڵامدانەوە 1614334 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{وب|Aro Salar|Sakura emad}} ئەرشیڤەکەم لابرد لەبەر ئەوەیکە بپرسم ئایا خەڵاتی زیوینیشی پێ پێشکەش نەکەین؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Aram == {{Atopg|result={{کرا}}:کاک ئارام خەڵاتی زیوینی پێ دەردرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ بۆ زیوین پێوەرەکان لەخۆ دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} == Kushared == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پاڵاوتنی بەڕێز Kushared بۆ خەڵاتی زیوین دەکەم (بۆ زێڕین سێ مەرجی وتاری باش و پۆل و دەروازە لەخۆ ناگرێ بەداخەوە). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٥، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :من زۆرم پێ ناخۆش بوو کە خەڵاتی زێڕینمان نەدا بە کاک ئارام! وامزانی @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] وتی کە پێوەرەکان بەتەنھا یەکلاکەرەوە نین و لێژنەش بڕیار دەدات! لەڕووی تەکنیکییەوە ئەوەنەی کاک ئارام خزمەتی ئێرەی کردووە کێی تر کردوویەتی؟ و بۆ کاک محمدیش ھەمان شت پێشنیار دەکەم بەڕێزیان سەرۆکی یوزەر گرووپی کوردین و ئەو پێشبڕکێ و شتانەی ئەنجام دەدرێ ھەر ئەو واژوویان لەسەر دەکات یان ئەو پڕۆژانەی تر ھەر ئەو خەریکیان بووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٣٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] زۆربەی کەسە گەورەکانی ویکیکوردی لە کۆی ٨ مەرجەکە، ٥ مەرج لەخۆ دەگرن. ئەگەر بێت و ئاستی ٦ مەرجەکە بکەینەوە ٥ ئەوە کێشەکە تەواو چارەسەر دەبێت. من خۆم دەڵێم ئەو کارە بکەین، ئەوکات هەم بەڕێزان ئارام، کوشارێد، تێسلا و خۆشت خەڵاتی زێڕین وەردەگرن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٤٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک ھێڤجا گیان خۆ ئێمە ڕۆبۆت نین بەتەنھا لەسەر مەرج بڕۆین و مرۆڤین ئەزانین کێ شایەنی چییە و کێ چەن خزمەتی ھەیە ئەسڵەن مەرج نییە ئەوەی شەش مەرجیش لەخۆ بگرێ وەک ئەو بەکارھێنەرە کۆنە بەئەزموونانە خزمەتی ھەبێت، ئەسڵەن گەر بەجدی بەپێی مەرج بڕۆین ھەندێک کەس [[ویکیپیدیا:یاریکردن بە سیستم|یاری بە سیستەم دەکەن]] و بۆ ئەوەی خەڵاتەکە وەرگرن دەچن ئەو مەرجانە لەخۆیان جێبەجێ دەکەن کە دانراون و خەڵاتی زێڕیش وەردەگرن : ) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٤٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Sakura emad == @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پێشکەشکردنی خەڵاتی زیوین بۆ بەڕێز ساکوورا دەکەم (زۆر نزیکە لە خەڵاتی زێڕین بەڵام بەداخەوە لەبەر دەروازە و وتاری باش و ھەڵبژێردراو ناگاتە ٦ مەرج). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٨، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Amine yousefi == پێشنیاری پێدانی خەڵاتی زیوین بۆ بەڕێز Amine yousefi دەکەم. بێجگە لە وتاری باش و ھەڵبژێردراو، تەواوی مەرجەکانی زیوین لەخۆ دەگرێ (بەداخەوە نیوەی مەرجەکانی زێڕین لەخۆ ناگرێت). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٤٢، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 29uml6op0k5pbxhrbajm19eusvhey0b 1614345 1614334 2026-08-02T10:08:22Z Hivja 64112 /* Kushared */ وەڵامدانەوە 1614345 wikitext text/x-wiki {{سەری خەرمانەی ڕێزلێنان/٢}} <div style=" width:100%; border:3px solid #C9A227; background:#FFFDF3; border-radius:12px; padding:20px; box-sizing:border-box; "> <div style="text-align:center;"> <span style=" font-size:180%; font-weight:bold; color:#8B6B00; "> 🏅 بەشی پاڵاوتنی پاڵێوراوان </span> </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style=" font-size:108%; line-height:1.8; color:#4A3A00; text-align:justify; "> ئەم بەشە تایبەتە بە '''پاڵاوتنی ئەو پاڵێوراوانەی''' کە پێوەرەکان لەخۆ دەگرن. پاش ئەوەی لێرە ئاماژە بە ناویان دەدرێت، لەلایەن '''لیژنەی هەڵسەنگاندنەوە''' بڕیار لەسەر ڕێزلێنانیان دەدرێت. ئەمەش بە لێکۆڵینەوە لە پاڵێوراو لەلایەن لیژنەکەوە ئەنجام دەدرێت. </div> <hr style="border:none;border-top:2px solid #C9A227;margin:15px 0;"> <div style="text-align:center;font-size:95%;"> [[#toc|خشتەی ناوەڕۆک]] • [[#firstHeading|سەرەتای پەڕە]] • [[#footer|کۆتایی پەڕە]] • [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} بەشی نوێ] </div> </div> <span id="toc"></span> __TOC__ <span id="below_toc"></span> {{Clear}} <span id="footer"></span> __NEWSECTIONLINK__ == زێڕین == پاش ئەوەی یەکە ئەوانەی دەبنە براوەی پێوەری زێڕین، لێرە ناویان دەهێنرێت و پاشان لەلایەن لیژنەوە دەنگ دەدرێت، بەڵام جارێ پێوەرەکان یەکلای نەبوونەتەوە.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٢٠:٣١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Tessla == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] سڵاو لە ئەندامانی لیژنە، بەپێی پێوەرەکان ئێمە دەتوانین بەکارهێنەر تێسلا بپاڵێوین بۆ بەدەستهێنانی ئەم ناسناوە ئەویش بە بەدەستهێنانی شەش پێوەر لە کۆی ٨ پێوەری زێڕین (پێوەری بەدەست نەهاتوو وتاری باش و هەڵبژێردراو). ڕاتان چییە؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:١٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Aro Salar}} {{لەگەڵ}}، پێویستە بزانین پێشتر بەڕێز تێسلا ژمارەیەکی بەرچاویشی وتاری باش و ھەڵبژێردراو ھەبوو کە لەبەر ھەندێک ھۆکار نەمان! واتە مەبەستم ئەوەیە لەو بوارەشدا ئەزموونی ھەبووە؛ ھەروەھا ئەو چەند ساڵە وەک کۆڵەکەیەکی سەرەکیی ویکیپیدیای لێ ھاتووە، ھەر بۆیەش لەگەڵ پێدانی ئەو نیشانەن بە بەڕێز تێسلا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :من پێویستە ڕاشکاو بم، ناتوانم وتارەکانی بەڕێزیان بە پاسدراو حیساب بکەم و کێشەیان ھەیە و زۆربەی ھەرە زۆریان پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە، بۆیە لەسەر ئاستی وتار من وەک خۆم لەگەڵ ئەوە نیم و بوارەکانی تر لێدوانم لەسەری نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] وتاری زۆر نووسیون، ڕاستە بەشێکیان کێشەیان دەکرێ ھەبێ بەڵام بەشێکی زۆریشیان بێ کێشەن، هەروەها ئەگەر بێت کۆمەڵە وتارەکان هەژمار بکەین کە ئەو کاری سەرەکیی تێدا کردووە (وەک ئەکتەرەکان) ئەوە ژمارەی وتارەکانی دەگاتە دە هەزاریش! [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٥٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سەبارەت بە کۆمەڵە وتارەکان نازانم، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] چەن وتاری لەژێر ئەم پڕۆژەیە درووستکردووە؟ بەڵام وتارەکانی تری زۆربەی زۆری پێداچوونەوەی پێویستە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{داڕێژە:Smallrejected}} لەبواری زێڕیندا: هەمان بیروڕای ساکورام هەیە، هەرچەندە ژمارەی وتارەکانی زۆر زۆرن، بەڵام تەنها ژمارەن و کەسێکی تەواو شایستە نییە بۆ ڕێزلێنانەکە، دەبێت ئەو کەسەی کە بەدەستی دەهێنێت کەسێکی شایستە بێت لەبری ئەوە، وەک ڕێزێک بۆ خزمەتەکەی ئەوا خەڵاتی بڕۆنزی پێدەدرێت و ئەوکاتەی شایستە و بێ کەموکوڕی بوو، بۆ زێڕین دەپاڵێورێتەوە، سوپاس. ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] تانەت لیی هەیە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٢٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سڵاو، سپاسی متمانەت دەکەم کە بە تێسلا هەتە، من لەسەرەتای دەست بەکاربوونم لە ویکیپیدیا خولیای دروستکردنی وتار بووم، پێش ژیریی دەستکرد من بەیارمەتی وەرگێڕە ئامێرییەکانی وەک گووگڵ ترانزلەیت وتارم دەنووسی، و پاش هاتنی ژیریی دەستکرد و ناسراوبوونی، ئەوکات دەستم بۆ ژیریی دەستکردیش برد وەک ئامرازێکی یارمەتیدەر. من ئێستا زیاتر لە ١٠ هەزار و ٥٠٠ وتارم دروست کردووە، ئەمە ڕێژەیەکی زۆرە! بەڵام نابێت ئەوەمان بیر بچێت کە هەموو کەس لەسەرەتای دەست بەکاربوونی دا هەڵە دەکات و منیش بێبەش نەبوومە لە هەڵە. بەڵێ ڕاستە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە کۆمەڵێک هەڵەم لە وتارەکان دا کردووە (هەنێکیان شوێنیان دیارە وەک [[بەکارھێنەر:Tessla/داڕێژەی وتارەکان|ئێرە]]، هەنێکیان بەداخەوە کە شوێنیان دیار نییە کام وتارانەن). ئەوەی کە شوێنیان دیارە و ئاماژەم پێ کردووە هەنێکیان چاککراون و دووبارە خەریکی چاککردنیان دەبم. :::::بەهۆی ئەم کێشانەی وتارەکانمەوە گەر شایەنم بێت یاخوود نا، گرنگ نییە، چونکە هەرخۆی مافی بەڕێوەبەرایەتی لە تێسلا وەردەگرمەوە و بە هەژمارێکی نوێ بەردەوام دەبم و هەوڵ دەدەم بەبێ هەبوونی هەڵە وتار لەو هەژمارە دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٢٥، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سپاس بۆ بەڕێزت، بێگومان هەموو کارەکانی ئێوە دیارە، تەواو بۆ هەمووانیش ڕوونە کە ڕۆژ بە ڕۆژ دەستکارییەکانی ئێوە باشتر بووە، ھیوادارم ھەموو کات ھەر بەردەوام بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] دە ھەزاری وتاری ڕاستەوخۆ و دە ھەزاری تری ناڕاستەوخۆ دروست کردوون. ئایا ھەزاری تێدا نین کە ئێوە پێتان باش بن؟ چۆن لە دوورەوە لەسەر ٢٠ هەزار وتار بڕیار دەدرێت و زیاتر لە ٩٥٪یان بە پاسنەدراو دەزانن؟ دواتر باشە بۆ لەسەر زێڕینەوە پەڕینە سەڕ بڕۆنزی؟ ئەی زیوین چی لێ ھات؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] ھاوڕا نیم، چونکە بەڕێز تێسلا دڵنیام ھەر ئەم چەند مانگە بە سەتان وتاری دروست کردوون، ئایا ١٠٪ی گشت وتارەکانی پاسدراو نین کە ئەو خاڵە بگرێتەوە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٣٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] خۆی بابەتەکە ڕێزڵێنان نییە بەتەنھا و لاشم گرنگ نییە گەر خەڵاتی زێڕینیشی پێبدەن، بەڵام وتارێک کە بەھۆی وەرگێرەوە درووست بکرێت و پێداچوونەوەی پێنەکرێت و بەتەواوی خەریکی نەبیت کێشە بۆ پڕۆژەکە درووست دەکات و کوالێتی ویکیی سۆرانی دەھێنێتە خوارەوە، ئەمە کێشە سەرەکییەکەی ئێرەیە، ئێستا باشە خۆی پێداچوونەوەیان بۆدەکات چونکە ھەموومان خۆبەخشین ھیچ کەسمان نییە بتوانین پێی بڵێین فەرموو بەسەر دە ھەزار وتار دا بچۆوە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٥:٤٦، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::سەڕەڕای ئەوەی کە کاک تێسلا کارێکی باشی کردووە، بەڵام ئەمە بە سێ کەس یەکلای ناکرێتەوە، و بانگی کەسانێکی شارەزا دەکەم بزانم دەڵێن چی، تا داپەروەری بچەسپێت. :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] داواتان لێدەکەم ڕای خۆتان بڵێن.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٥٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::پێویست بە بانگکردنی کەس ناکات، هەرخۆی من سپاسم نارد و نامەوێت، بەس ویستم بزانم کە بەکارھێنەر Sakura وەک لێژنە گەر نەتوانێت ١٠٠ وتاری بەکارهێنەری پاڵێوراو پێداچوونەوە بۆ بکات ئەی کاری لێژنەکە چییە سەبارەت بە بەکارھێنەرێک کە شایەنییەتی یاخوود نا، خۆ تەنیا لەسەر ئەوە نەوەستاوە پاڵێوراوەکە سنووری پێوەری وتاری تێپەڕداوە. [[بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#4682b4; font-weight: bold;">Tessla</span>]] ^{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Tessla|<span style="color:#666666;">لێدوان</span>]]} ١٥:٥٩، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئێمە وەک لیژنە بە کۆدەنگی بڕیاردەدەین و خۆشت باش ئەوە دەزانیت کە ژمارەی وتارەکان تەنها وەک بنەمایەکی سەرەتاییە، و ئێمەش هەمان کارمان کردووە و جەنابتان هەندێک کارتان کردووە کە وادەکات ئێمە بیر بکەینەوە لەوەی چی بکەین، سەرەڕای زۆری ژمارەکانت بەڵام زۆر باش دیارە کە بارگرانی دروست کردووە، گشتیان وتاری کۆلکەن، بۆیە وەک سەرۆکی لیژنە ئەم بابەتە دادەخەم.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٦:٣٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) {{وب|Aro Salar|Sakura emad}} ئەرشیڤەکەم لابرد لەبەر ئەوەیکە بپرسم ئایا خەڵاتی زیوینیشی پێ پێشکەش نەکەین؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Aram == {{Atopg|result={{کرا}}:کاک ئارام خەڵاتی زیوینی پێ دەردرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC)|status=ئەنجام}} @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] و @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]، سڵاوتان لێبێت، بۆ ئەمجارە کاک ئارام پێنج مەرج لەخۆ دەگرێت و ئەو سێ مەرجی کە تێیدا نییە (ژمارەی وتار وتاری هەڵبژێردراو و باشە)، ئێوە ڕاتان چییە، بەڕای من کاک ئارام مێژوویەکی زۆرە لێرەیە و زۆرینەی کارە باشەکان ئەو ئەنجامی داوە و تا ئێستا ئەو ویکیپیدیای پاراستووە، سەڕەڕای ئەوەی نیمچە خانەنشینە بەڵام خاننشینی تەواو نییە و دەتوانرێت خەڵاتی پێ ببەخشریت، من وەکو خۆم ڕازیم خەڵاتی پێ بدرێت و پێشنیاری زێڕین دەکەم چونکە خزمەتی زۆرە، خزمەتێکی بێ وچان. ئێوە ڕاتان چییە؟.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٥:٣٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :کێشەم نییە، ئەوەی تێسلاش ئەتوانین خەڵاتی پێبدەین و کێشەی نابێت چونکە تا ئێستا تەنھا کێشەی وتارم لێی بینیوە شتی تر نا. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٠٣، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بۆ ژمارەی وتارەکان دەتوانین ئارامبۆتیش ھەژمار بکەین، بەڵام بەپێی پێوەرەکان ژمارەی دەروازەکانی ناگاتە ئەوەی پێویست. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢٢:٥٩، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] خەڵاتی زیوینی پێ بدەین؟ [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٤:٢٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ کێشەم نییە لەبەر خزمەتەکانی [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٤:٣٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] بەڵێ بۆ زیوین پێوەرەکان لەخۆ دەگرێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) {{بنی ئەرشیڤ}} == Kushared == @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پاڵاوتنی بەڕێز Kushared بۆ خەڵاتی زیوین دەکەم (بۆ زێڕین سێ مەرجی وتاری باش و پۆل و دەروازە لەخۆ ناگرێ بەداخەوە). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٥، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :من زۆرم پێ ناخۆش بوو کە خەڵاتی زێڕینمان نەدا بە کاک ئارام! وامزانی @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] وتی کە پێوەرەکان بەتەنھا یەکلاکەرەوە نین و لێژنەش بڕیار دەدات! لەڕووی تەکنیکییەوە ئەوەنەی کاک ئارام خزمەتی ئێرەی کردووە کێی تر کردوویەتی؟ و بۆ کاک محمدیش ھەمان شت پێشنیار دەکەم بەڕێزیان سەرۆکی یوزەر گرووپی کوردین و ئەو پێشبڕکێ و شتانەی ئەنجام دەدرێ ھەر ئەو واژوویان لەسەر دەکات یان ئەو پڕۆژانەی تر ھەر ئەو خەریکیان بووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٣٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] زۆربەی کەسە گەورەکانی ویکیکوردی لە کۆی ٨ مەرجەکە، ٥ مەرج لەخۆ دەگرن. ئەگەر بێت و ئاستی ٦ مەرجەکە بکەینەوە ٥ ئەوە کێشەکە تەواو چارەسەر دەبێت. من خۆم دەڵێم ئەو کارە بکەین، ئەوکات هەم بەڕێزان ئارام، کوشارێد، تێسلا و خۆشت خەڵاتی زێڕین وەردەگرن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٤٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::کاک ھێڤجا گیان خۆ ئێمە ڕۆبۆت نین بەتەنھا لەسەر مەرج بڕۆین و مرۆڤین ئەزانین کێ شایەنی چییە و کێ چەن خزمەتی ھەیە ئەسڵەن مەرج نییە ئەوەی شەش مەرجیش لەخۆ بگرێ وەک ئەو بەکارھێنەرە کۆنە بەئەزموونانە خزمەتی ھەبێت، ئەسڵەن گەر بەجدی بەپێی مەرج بڕۆین ھەندێک کەس [[ویکیپیدیا:یاریکردن بە سیستم|یاری بە سیستەم دەکەن]] و بۆ ئەوەی خەڵاتەکە وەرگرن دەچن ئەو مەرجانە لەخۆیان جێبەجێ دەکەن کە دانراون و خەڵاتی زێڕیش وەردەگرن : ) [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٤٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] هاوڕام لەگەڵت، من لە سەرەتاوە ئەو ڕێزلێنانەم بۆیە پێ باش بوو چونکە هەندێک کەس هەن کە پێویست بوو وەک دەستخۆشییەک بۆ خزمەتەکانیان خەڵاتەکەیان پێ بدرێ. جا ئێستاش چۆنت پێ باشە وادەکەین، بەڵام پێویستە @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]]<nowiki/>یش بۆچوونی خۆی بڵێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:٠٨، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Sakura emad == @[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] پێشنیاری پێشکەشکردنی خەڵاتی زیوین بۆ بەڕێز ساکوورا دەکەم (زۆر نزیکە لە خەڵاتی زێڕین بەڵام بەداخەوە لەبەر دەروازە و وتاری باش و ھەڵبژێردراو ناگاتە ٦ مەرج). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٣٨، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Amine yousefi == پێشنیاری پێدانی خەڵاتی زیوین بۆ بەڕێز Amine yousefi دەکەم. بێجگە لە وتاری باش و ھەڵبژێردراو، تەواوی مەرجەکانی زیوین لەخۆ دەگرێ (بەداخەوە نیوەی مەرجەکانی زێڕین لەخۆ ناگرێت). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٤٢، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) gzne110492qpca9jb42s6uqe2my5r71 0 299448 1614070 1613120 2026-08-01T13:42:40Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614070 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=بەدرەددین لوئلوئ <br />{{Nobold|{{lang|ar|بَدْر الدِّین لُؤْلُؤ}}}}|image=Badr al din lu'lu' (frontispiece).jpg|caption=وێنەیەکی ئەگەریی بەدرەددین لوئلوئ|succession=حاکمی [[دەوڵەتی زەنگی|زەنگیی]] مووسڵ|reign=١٢١١–١٢٣٤|predecessor=|successor=|succession1=[[پێڕستی فەرمانڕەواکانی مووسڵ|ئەمیری مووسڵ]]|reign1=١٢٣٤–١٢٥٩|coronation1=|predecessor1=[[ناسڕەددین مەحموود]]|successor1=[[ئەلساڵح ئیسماعیل ئیبن لوئلوئ]]|regent1=|birth_date={{c.|١١٧٨}}|birth_place=|death_date=١٢٥٩ (٨١ ساڵی)|death_place=|religion=[[ئیسلام]]، [[سوننە]]|spouse=|issue=|father=|mother=}}'''بەدرەددین لؤلؤ''' (یان '''لوئلوئ ب'''ە کوردی) ({{بە عەرەبی|بَدْرُ الدِّینِ لُؤْلُؤ}}) (١١٧٨-١٢٥٩) (ناوی لؤلؤ بە عەرەبی بە واتای «مرواری» دێت) جێگرەوەی ئەمیرە [[دەوڵەتی زەنگی|زەنگییەکانی]] مووسڵ بوو، کە لەوێ لە ١٢٣٤ بۆ ١٢٥٩ فەرمانڕەواییی کرد دوای مردنی [[ناسڕەددین مەحموود]]. بەدرەددین بووە دامەزرێنەری '''شانشینی لوئلوئی'''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.britishmuseum.org/collection/term/x113047 |وێبگە=www.britishmuseum.org |سەردێڕ=Collections Online British Museum}}</ref> کە بەدرەددین لە بنەڕەتدا کۆیلەیەکی فەرمانڕەوای [[دەوڵەتی زەنگی|زەنگی]]، [[نوورەددین ئەرسەلان شای یەکەم]] بوو، ھەروەھا بەدرەددین یەکەمین [[مەمالیک|مەمالیکی]] ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بوو کە لە کۆیلایەتی تێپەڕی و بوو بە [[ئەمیر]] بە مافی خۆی و دامەزراندنی بنەماڵەی ئەمیرەکانی لوئلوئی (١٢٣٤-١٢٦٢). ئەو کۆنترۆڵی [[مێزۆپۆتامیای سەروو|جەزیرەی]] لە ژێر دەسەڵاتی خۆی پاراست لە ڕێگەی زنجیرەیەک لە ملکەچبوونە تاکتیکییەکانی بۆ زلھێزە گەورەترەکانی دراوسێی، لە کاتە جۆراوجۆرەکاندا، وەک: داننان بە سەروەریی [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەییووبی]]، [[سوڵتانییەتی ڕۆم|ڕۆمی سەلجووقی]] و سەرکردە مەغۆلەکان. بەدرەددین تەسلیم و ملکەچی مەغۆلەکان بوو دوای ساڵی ١٢٤٣، کە ئەم ملکەچبوونەش بۆ ماوەیەکی کاتی [[مووسڵ|مووسڵی]] لەو وێرانکاری و تاڵانکارییانە پاراست کە بەسەر شار و نیشتنگەکانی دەوروبەری شانشینی بەدرەددین ھاتن. == گەیشتن بە دەسەڵات وەک فەرمانڕەوای زەنگیی مووسڵ (١٢١١-١٢٣٤) == لوئلوئ کۆیلەیەکی ئازادکراو بوو، لە ئەسڵدا یان [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەن]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tabbaa|یەکەم=Yasser|سەردێڕ=Seljuqs and Their Successors: Art, Culture and History|بڵاوکەرەوە=Edinburgh University Press|ساڵ=٢٠٢٠|editor-last1=Canby|editor-first1=Sheila|پەڕە=٨٩|chapter=The Politics of Patronage in Medieval Mosul: Nurl al-Din, Badr al-Din and the Question of the Sunni Revival|editor-last2=Beyazit|editor-first2=Deniz|editor-last3=Rugiadi|editor-first3=Martina}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rassbach|یەکەم=Benjamin|سەردێڕ=Landscapes of Resistance: Narratives Around Sacred Places in Sinjar (Iraq) and the Islamic State's Genocide Against Yezidis|بڵاوکەرەوە=Brill|ساڵ=٢٠٢٤|پەڕە=٢٧٣}}</ref> یان [[کورد]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=May|یەکەم١=Timothy|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=1adnEAAAQBAJ&dq=kurds+ilkhanate&pg=PT357|سەردێڕ=The Mongol World|دوایین٢=Hope|یەکەم٢=Michael|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨-١-٣٥١-٦٧٦٣١-١|زمان=en|trans-title="Kurdish warlords such as Badr al-Din Lu'lu of Mosul and Irbil continued"}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lane|یەکەم=George|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=dXdZDwAAQBAJ&dq=Badr+al-Din+Lu%27lu+kurd&pg=PA43|سەردێڕ=The Mongols in Iran: Qutb Al-Din Shirazi's Akhbar-i Moghulan|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-٣٥١-٣٨٧٥٢-١|زمان=en|trans-title="A neighbour of the Caliph and reluctant ally of Hulegu, the Kurdish warlord and governor of Mosul and Irbil, Badr al-Dīn Lu'lu"}}</ref> بوو، کە خزمەتی ماڵی فەرمانڕەوای زەنگی [[نوورەددین ئەرسەلان شای یەکەم|نوورەددین ئەرسەلان شای یەکەمی]] دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.metmuseum.org/art/metpublications/Court_and_Cosmos|سەردێڕ=Court and Cosmos: The Great Age of the Seljuqs - MetPublications - The Metropolitan Museum of Art|ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Metropolitan Museum of Art|پەڕە=٦١|زمان=en}}</ref> ناسراو بوو بە تواناکانی وەک بەڕێوەبەر و کارگێڕ، کە بەرزبووەوە بۆ پلەی [[ئەتابەگ]]، دوای ١٢١١، [[نوورەددین ئەرسەلان شای دووەم]] و برا بچووکەکەی، [[ناسڕەددین مەحموود]] وەک جێگرەوەی فەرمانڕەوا ھەڵبژێردران کە ئەوان ھەردووکیان منداڵ بوون و حوکمیان پێ نەدەکرا، ھەربۆیە بەدرەددین وەک ئەتابەگی فەرمانڕەوای مووسڵ دەستنیشانکرا بۆ حوکم کردنی مووسڵ بە ناوی ئەوانەوە. کە ھەردوو فەرمانڕەوا نەوەی [[موزەفەرەدین کۆکبری|موزەفەرەددین گۆکبریی]] ئەمیری [[ھەولێر]] بوون، و ئەمە لەوانەیە ھۆکاری دووژمنایەتی نێوان ئەو و لوئلوئ بووبێت. لە ساڵی ١٢٢٦، گۆکبری، بە ھاوپەیمانی لەگەڵ [[ئەلموعەززەم عیسا|موعەززەم]] لە دیمەشق، ھێرشی کردە سەر مووسڵ. لە ئەنجامی ئەم فشارە سەربازییە، لوئلوئ ناچارکرا ملکەچی ئەلموعەززەم ببێت. نوورەددین ئەرسەلان شای دووەمی منداڵ مرد، ناسڕەددین مەحموودی منداڵ دوایین فەرمانڕەوای زەنگی بوو لە مووسڵ، ماوەیەکی کەم دوای مردنی گۆکبری لە ناوی ناسڕەددین مەحموودی منداڵ لە تۆمارەکاندا دیار نامێنێت. ئەو لەلایەن بەدرەددین لوئلوئەوە کوژرا، بە خنکاندنی یان کوشتنی لەبرسان، پاشان بکوژەکەی کە بەدرەددین لوئلوئ بوو بەفەرمی دەستی کرد بە فەرمانڕەوایی لە مووسڵ.<ref>Gibb, pp. 700-701</ref><ref>Patton, pp.152-155</ref> == ئەمیری مووسڵ (١٢٣٤-١٢٥٩) == لە ساڵی ١٢٣٤، لوئلوئ یەکەمین سککەی بە ناوی خۆی لێدا، کە ئاماژەش بە ملکەچیی خۆی بۆ خەلیفەی [[خەلافەتی عەباسی|عەبباسی]] [[مەنسوور موستەنسیر بیللا|ئەلموستەنسیر]] و سەرکردە سەروەرە [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەییووبییەکانی]]، [[کامیل|مەلیک کامیل]] و [[ئەشڕەف موسای ئەیوبی|ئەشڕەفیش]] دەکات.<ref>S&S Type 68; Album 1874.1</ref> دوای داگیرکردنی ئەو پێگەی نوێی وەک فەرمانڕەوای [[مووسڵ]] لەلایەن خەلیفەی عەبباسی، ئەلموستەنسیرەوە دان بە حوکمەی نرا، کە ناوێکی ستایشیشی پێبەخشی: ئەل-مەلیک ئەل-ڕەحیم («پاشای میھرەبان»).<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=O'Kane |یەکەم١=Bernard |ڕێکەوت=٢٠١٢|سەردێڕ=Text and Paintings in the Al-Wāsiṭī "Maqāmāt" |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/43489763 |journal=Ars Orientalis |بەرگ=٤٢|پەڕە=٤٣|issn=0571-1371 |jstor=43489763}}</ref> لە ماوەی فەرمانڕەوایییدا لەگەڵ فەرمانڕەوایانی [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەییووبی]] لە ناکۆکییەکانی لەگەڵ شازادەکانی تری ناوچەکە بوو. لە ساڵی ١٢٣٧ لوئلوئ لە شەڕدا لەلایەن سوپای پێشووی خەوارەزمشاوە شکستی پێھێنرا و کەمپەکەی بەتەواوی تاڵانکرا. لوئلوئ لە ململانێدا بوو لەگەڵ کوردە [[ئێزیدییەکان]] لە ناوچەکانی، فەرمانی کوشتنی سەرکردەیەکی ئێزیدی، حەسەن ئیبن ئەدی، و ٢٠٠ شوێنکەوتووانی لە ساڵی ١٢٥٤ دا.<ref>Kreyenbroek and Rashow, p. 4</ref> ناوچەکە کە لەلایەن بەدرەددین لوئلوئەوە کۆنترۆڵکرابوو زۆر فراوان بوو و لە ساڵی ١٢٥١ گەیشتە لووتکە، لەنێویاندا [[کوردستان]]: [[شنگال]]، [[جزیر]]، [[نسێبین]] لە ڕۆژاوا، و [[خابوور (فورات)|ناوچەی خابوور]] تا [[قرقیسیا]] لەسەر ڕووباری [[فورات]] لە ڕۆژھەڵات.<ref name="Snel">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Snelders|یەکەم=Bas|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=5vyscQAACAAJ|سەردێڕ=Identity and Christian-Muslim Interaction: Medieval Art of the Syrian Orthodox from the Mosul Area|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Peeters|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٤٢٩-٢٣٨٦-٧|پەڕەکان=[https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/access/item%٣A٢٩٣٠٠٤٨/view Extract]|زمان=en|وتەگێڕانەوە=At the height of his rule, around the year 1251, realm of Lu’lu’ included Kurdistan, Sinjar, Jazirat ibn Umar, Nasibin or Nisibis (Nusaybin), and the Khabur district as far as Qarqisiya on the Euphrates.}}</ref> [[پەڕگە:Territories_of_Badr_al-Din_Lu'lu'_in_1251.png|ڕاست|وێنۆک|ناوچەکانی بەدرەددین لوئلوئ لە ساڵی ١٢٥١<ref name="Snel">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Snelders|یەکەم=Bas|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=5vyscQAACAAJ|سەردێڕ=Identity and Christian-Muslim Interaction: Medieval Art of the Syrian Orthodox from the Mosul Area|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Peeters|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٤٢٩-٢٣٨٦-٧|پەڕەکان=[https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/access/item%٣A٢٩٣٠٠٤٨/view Extract]|زمان=en|وتەگێڕانەوە=At the height of his rule, around the year 1251, realm of Lu’lu’ included Kurdistan, Sinjar, Jazirat ibn Umar, Nasibin or Nisibis (Nusaybin), and the Khabur district as far as Qarqisiya on the Euphrates.}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSnelders2010">Snelders, Bas (2010). [https://books.google.com/books?id=5vyscQAACAAJ ''Identity and Christian-Muslim Interaction: Medieval Art of the Syrian Orthodox from the Mosul Area'']. Peeters. pp.&nbsp;[https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/access/item%3A2930048/view Extract]. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-90-429-2386-7|<bdi>978-90-429-2386-7</bdi>]]. <q>At the height of his rule, around the year 1251, realm of Lu'lu' included Kurdistan, Sinjar, Jazirat ibn Umar, Nasibin or Nisibis (Nusaybin), and the Khabur district as far as Qarqisiya on the Euphrates.</q></cite></ref>]] لوئلوئ بە شێوەیەکی بەرفراوان بنیادنانی دەکرد لە ناوچەکەی، باشترکردنی قەڵاکانی مووسڵ، دەروازەی شنگال، و بنیاتنانی پێکھاتەی ئایینی و کاروانسەرای. ئەو پەرستگای ئیمام یەحیا (١٢٣٩) و پەرستگای عەونەددین (١٢٤٨)ی دروستکرد.<ref name="BSAll">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Snelders|یەکەم١=Bas|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=5vyscQAACAAJ|سەردێڕ=Identity and Christian-Muslim Interaction: Medieval Art of the Syrian Orthodox from the Mosul Area|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Peeters|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٤٢٩-٢٣٨٦-٧|پەڕەکان=[https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/access/item%٣A٢٩٣٠٠٤٨/view Extract]|زمان=en}}</ref> ڕووخانی کۆشکەکەی، ناسراو بە قەرە سەرای (١٢٣-١٢٥٩)، تا ساڵانی ١٩٨٠کان دیار بوو.<ref>Bloom and Blair (eds.), p. 249</ref> حوکمڕانیی بەدرەددین لوئلوئ وا دەردەکەوێت کە ھاوتا بێت لەگەڵ سەردەمی گەشەکردنی کولتووری و لێبوردەیی ئایینی. ئەو پاڵپشتیی لە ھونەرەکان کرد، لەنێویاندا بڵاوکردنەوەی چەند دەستنووسییەکی ڕوونکراو. ھەروەھا وا دەردەکەوێت کە ھاوسەنگی لەنێوان سوننە موسوڵمانەکان و شیعەکان پاراستبێت، و وا دەردەکەوت کە لێبوردەییی ھەبووبێت لە کۆمەڵگەی گەورەی مەسیحیی مووسڵ. ئەمە لەوانەیە سیاسەتێکی ھۆشیار بووبێت، کە سەقامگیری و درێژخایەنی بۆ پادشایەتییەکەی دابینکرد.<ref name="BS">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Snelders|یەکەم=Bas|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=5vyscQAACAAJ|سەردێڕ=Identity and Christian-Muslim Interaction: Medieval Art of the Syrian Orthodox from the Mosul Area|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Peeters|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٤٢٩-٢٣٨٦-٧|پەڕەکان=[https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/access/item%٣A٢٩٣٠٠٤٨/view Extract]|زمان=en|وتەگێڕانەوە=Patton argues that in addition to Badr al-Din Lu’lu’’s ordering and sponsoring the foundation of numerous social and religious institutions in Mosul, his energetic patronage of the arts was probably part of a conscious policy aimed at securing the loyalty of the city's population and ensuring that they would not turn their backs on him in favour of one of his opponents. This egalitarian treatment of the Muslim Sunnis and Shiis should certainly beseen in this light, but also his comparatively tolerant attitude towards Mosul's large Christian community. As Patton argues, ‘Lu’lu’’s skill at maintaining the support of all groups while especially favouring none is a remarkable achievement which explains not only the duration of his reign, but probably the great efflorescence of the arts in his reign as well. After the death of Badr al-Din Lu’lu’ in 1259, however, the prosperous period and cultural bloom in the Mosul area soon came to an end.}}</ref> === لەشکرکێشیی مەغۆلەکان === [[پەڕگە:Coinage_of_Badr_al-Din_Lu'lu_Al-Mawsil_mint._Dated_AH_656_(AD_1258)._Citing_Möngke_Khan_(above_reverse_field)_as_overlord,_instead_of_the_Ayyubid_ruler_al-malik_al-nasir.jpg|وێنۆک|سککەکانی بەدرەددین لوئلوئ، کە ئاماژە بە [[مۆنگکۆخان|مۆنگکۆ خان]] (لە سەرەوە) دەکات وەک سەرکردە، لەجیاتی فەرمانڕەوای ئەییووبی [[ناسڕ یووسف|مەلیک ناسڕ]]. لە [[مووسڵ]]، لە ساڵی ٦٥٦کۆچی (١٢٥٨ز) لێدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Politics_Patronage_and_the_Transmission/BkVWAgAAQBAJ?hl=en&pg=PA134|سەردێڕ=Politics, Patronage and the Transmission of Knowledge in 13th – 15th Century Tabriz|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٢٦٢٥٧-٧|پەڕە=١٣٤|زمان=en}}</ref>]] بەدرەددین لوئلوئ، کە پەیوەندییەکی باشی لەگەڵ خەلیفەی [[خەلافەتی عەباسی|عەبباسی]] لە بەغدا یان [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەییووبییەکانی]] شام ھەبوو، بە پشتبەستن بە بارودۆخەکە، پشتیوانیی لە [[لەشکرکێشیی مەغۆلەکان بۆ سەر ئێران و مێزۆپۆتامیا|لەشکرکێشیی مەغۆلەکان کرد بۆ سەر مێزۆپۆتامیا]]. دوای [[شەڕی کۆسە داغ]] (١٢٤٣)، ئەو دانی بە دەسەڵاتی مەغۆلەکاندا نا، بەم شێوەیەش ڕێگریی لە وێرانکردنی شاری مووسڵ کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Snelders|یەکەم١=Bas|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=5vyscQAACAAJ|سەردێڕ=Identity and Christian-Muslim Interaction: Medieval Art of the Syrian Orthodox from the Mosul Area|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Peeters|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٤٢٩-٢٣٨٦-٧|پەڕەکان=[https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/access/item%٣A٢٩٣٠٠٤٨/view Extract]|زمان=en|وتەگێڕانەوە=He cultivated close relationships with the Abbasid Caliph in Baghdad, the Ayyubids of Syria, and the Mongols, respectively, shifting his loyalty depending on the political situation of the day. In 1245, he recognized the authority of the Mongols and supported their invasion of Mesopotamia, thus saving Mosul from being sacked by Mongol invaders, a fate suffered by so many cities at the time.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Pubblici|یەکەم١=Lorenzo|سەردێڕ=Mongol Caucasia. Invasions, conquest, and government of a frontier region in thirteenth-century Eurasia (1204–1295)|ڕێکەوت=٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Brill|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٥٠٣٥٥-٧|پەڕە=١٤٥|وتەگێڕانەوە=1243 (...) With much astuteness, [[Hethum I]], who did not wait for the Mongols’ arrival, immediately declared himself to be the subject and vassal of the noyons of Ögedei. He entered under Mongol protection and managed to exercise his sovereignty precisely as he had done until then and paid tribute to the Mongols. A similar strategy was followed by the atabeg of Mosul, who willingly accepted Mongol protection and spared the lives of its people.}}</ref> لە ساڵی ١٢٤٦دا، بانگکرا بۆ [[قورولتای]] بۆ دەستبەکاربوونی فەرمانڕەوای نوێی مەغۆل [[گوویووک خان]] کە نێردراوەکانی نارد کە بەشدار بوون لە ئاھەنگەکانی [[قەرەقۆرووم]] لەگەڵ [[دەوڵەتی ژێردەستە|ژێردەستەکانی]] تری ڕۆژئاوای مەغۆلەکان وەک ھیتومی یەکەمی [[شانشینی کیلیکیای ئەرمەنستان|کیلیکیای ئەرمەنستان]] و داوودی شەشەم و داوود و حەوتەمی [[شانشینی گورجستان|گورجستان]] و دواتر سوڵتانی ڕۆم ئەرسەلانی چوارەم،<ref name="AE2">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Eastmond|یەکەم١=Antony|سەردێڕ=Tamta's World: The Life and Encounters of a Medieval Noblewoman from the Middle East to Mongolia|ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٦-٧١١٧٧-٤|پەڕەکان=٣٤٨, ٣٨١|doi=10.1017/9781316711774|وتەگێڕانەوە=[[Toregene Khatun]], the de facto ruler of Mongolia during much of [[Tamta]]'s captivity, was the most formidable of these women. After the death of her husband, [[Ogodei Khan]], in 1241, she had assumed rule until a successor was chosen. As her favoured son, Guyuk, was too young to succeed his father, Toregene spun out the regency for five years until he was old enough to be elected at the kuriltai that Toregene then convened (this was the kuriltai to which Hetum of Cilicia, the two Davits of Georgia, the Seljuk Sultan, Badr al-Din Luʾluʾ of Mosul and so many other vassal rulers were summoned).}}</ref> یان مانوێلی یەکەمی تڕابزۆن، سوڵتانی ئەرزەڕۆم.<ref name="AE">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Eastmond|یەکەم١=Antony|سەردێڕ=Tamta's World: The Life and Encounters of a Medieval Noblewoman from the Middle East to Mongolia|ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٦-٧١١٧٧-٤|پەڕەکان=٣٤٨, ٣٨١|doi=10.1017/9781316711774|وتەگێڕانەوە=[[Toregene Khatun]], the de facto ruler of Mongolia during much of [[Tamta]]'s captivity, was the most formidable of these women. After the death of her husband, [[Ogodei Khan]], in 1241, she had assumed rule until a successor was chosen. As her favoured son, Guyuk, was too young to succeed his father, Toregene spun out the regency for five years until he was old enough to be elected at the kuriltai that Toregene then convened (this was the kuriltai to which Hetum of Cilicia, the two Davits of Georgia, the Seljuk Sultan, Badr al-Din Luʾluʾ of Mosul and so many other vassal rulers were summoned).}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Eastmond|یەکەم١=Antony|ناونیشان=https://dn790007.ca.archive.org/0/items/Book_1276/Art%20and%20Identity%20in%20Thirteenth-Century%20Byzantium_%20Hagia%20Sophia%20and%20the%20Empire%20of%20Trebizond.pdf|سەردێڕ=Art and Identity in Thirteenth-Century Byzantium_ Hagia Sophia and the Empire of Trebizond|ڕێکەوت=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٥٤٦-٣٥٧٥-٨|پەڕە=٢٢|وتەگێڕانەوە=In 1246 he [Manuel] travelled to the kuriltai [great meeting] of the new khan, Guyuk, at Karakorum, as the equal of the sultan of Rum, the two kings of Georgia, the sultan of Erzurum and the emir of Aleppo, where he received a yarligh [decree] confirming his rulership.}}{{بەستەری مردوو|url=https://dn790007.ca.archive.org/0/items/Book_1276/Art%20and%20Identity%20in%20Thirteenth-Century%20Byzantium_%20Hagia%20Sophia%20and%20the%20Empire%20of%20Trebizond.pdf |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> دیسان لە ساڵی ١٢٥٣، فەرمانڕەوایانی موسڵمان ملکەچیی خۆیان پێشکەش بە مۆنگکێ خان کرد لە [[قەرەقۆرووم|قەروقۆرووم]] وەک فەرمانڕەوای ئەییووبیی [[فارقین|میافارقین]] مەلیک [[ئەلکامیل محەممەد|کامیل محەممەد]]، کە بەکەسی چوو و لەوێ لەگەڵ نێردراوەکانی [[مووسڵ]] (بەدرەددین لوئلوئ) و [[مێردین]] (ئارتوقیدەکان) ملکەچی مەغۆل بوون. بەدرەددین لوئلوئ لە ساڵی ١٢٥٤دا دانی بە سەروەریی مەغۆلەکاندا نا و بووە ژێردەستەیان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bosworth|یەکەم١=C. E.|سەردێڕ=The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Edinburg University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٤٤-٦٤٦٢-٨|پەڕە=١٩٣|doi=10.1515/9781474464628|وتەگێڕانەوە=Lu’lu’ and the local Ayyubid princes became tributary to the Mongols, and Lu’lu’ 's later rule was increasingly subordinate to them, whose overlordship he explicitly acknowledged on his coins in 652/1254.|s2cid=249526562}}</ref><ref>{{harvnb|Venegoni|2003}} "Badr ad-Dīn Lu'Lu atabeg of Mosul who had allowed coins to be minted in Hülägüs honour before his arrival"</ref> [[پەڕگە:Middle East Map 1257.png|ناوەڕاست|وێنۆک|444x444پیکسڵ|نەخشەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست لە ساڵی ١٢٥٧، لە سەردەمی لەشکرکێشییەکانی مەغۆل، کە شانشینی لوئلوئیی بەدرەددین لوئلوئیش نیشان دەدات لە پاڵ [[خەلافەتی عەباسی]] و [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل]]]] [[پەڕگە:Bagdad1258.jpg|وێنۆک|[[گەمارۆدانی بەغدا (١٢٥٨)]]]] [[پەڕگە:Siège d'Irbil 1258-1259.jpeg|وێنۆک|[[گەمارۆدانی ھەولێر (١٢٥٨)]]، کە بەدرەددین لوئلوئ ڕۆڵێکی گەورەی بینی لە گرتنی شارەکەدا]] بەدرەددین لوئلوئ یارمەتیی سەربازانی مەغۆلی دا لە کاتی [[گەمارۆدانی بەغدا (١٢٥٨)|گەمارۆدانی بەغدا]] لە ساڵی ١٢٥٨: سەربازانی بەغدا بەرەو باشوور ڕۆیشتن لەڕێی مووسڵەوە و بەدرەددین لوئلوئ چەک و پێداویستیی دابینکرد بۆ سەربازانی مەغۆل و پردێکی بۆ سوپاکەیان دروستکرد بۆ ئەوەی بەسەر ڕووباری دیجلەدا بپەڕنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bai︠a︡rsaĭkhan|یەکەم=D.|سەردێڕ=The Mongols and the Armenians (1220–1335)|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Brill|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٨٦٣٥-٤|شوێن=Leiden; Boston|پەڕە=١٢٩|وتەگێڕانەوە=Since Baghdad shared a common border with Mosul and knowing that Badr al-Dīn Lu’lu’, the atabeg of Mosul, who had already supported the Mongols, would assist him, Baiju came from Anatolia to the west bank of the Tigris by the Mosul road. (...) Badr al-Dīn Lu’lu’ was obliged to supply provisions, weapons and a bridge of boats over which Baiju ’s army crossed the Tigris (Patton, 1991:60).}}</ref> ھەروەھا بەدرەددین لوئلوئ یارمەتیی مەغۆلەکانی دا لە کاتی [[گەمارۆدانی ھەولێر (١٢٥٨)|گەمارۆدانی ھەولێریش (لە ١٢٥٨)]].<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|translator-last=محمد صادق نشأت|translator-last2=محمد موسی ھنداوی|translator-last3=فؤاد عبدالمعطی الصیاد|translator-last4=یحیی الخشاب|دوایین=[[ڕەشیدەددین ھەمەدانی|رشید الدین فضل اللە ھمدانی]]|ناونیشان=https://archive.org/details/GameaAlTawarikhV02Pt01/page/n323/mode/2up|سەردێڕ=جامع التواریخ - تاریخ المغول|ساڵ=سەدەی ١٤یەم|پەڕەکان=٢٩٨-٢٩٩|زمان=ar|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> بەدرەددین لە ھەڵمەتەکانی دواتردا لە شام و سووریا یارمەتیی خانی مەغۆلی داوە. لە قۆناغە کۆتایییەکانی داگیرکردنی مەغۆلەکان بۆ سەر مێزۆپۆتامیا، و دوای [[گەمارۆدانی بەغدا (١٢٥٨)|گەمارۆدانی بەغدا]] لە ساڵی ١٢٥٨، بەدرەددینی تەمەن ٨٠ ساڵ بە شێوەیەکی شەخسی چووە [[مەراغە]] بۆ ئەوەی ملکەچبوونی خۆی بۆ داگیرکەری مەغۆلەکان [[ھۆلاکۆ خان|ھۆلاکۆ]] دووپات بکاتەوە، لەگەڵ سوڵتانەکانی [[سوڵتانییەتی ڕۆم|ڕۆمی سەلجووق]] کەیکاوسی دووەم و کڵج ئەرسەلانی چوارەم، و ئەلعەزیز، کوڕی حاکمی [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەییووبیی]] حەلەب، [[ناسڕ یووسف]].<ref name="EB122">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bretschneider|یەکەم=E.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=UQT_AQAAQBAJ&pg=PA122|سەردێڕ=Mediaeval Researches from Eastern Asiatic Sources: Fragments Towards the Knowledge of the Geography and History of Central and Western Asia from the 13th to the 17th Century: Volume II|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٦-٣٨٠٥٦-٣|پەڕە=١٢٢|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Runciman|ناونیشان=https://archive.org/details/dli.ernet.502939/page/304/mode/2up|سەردێڕ=A History Of The Crusades Vol-iii (1954)|ڕێکەوت=١٩٥٤|بڵاوکەرەوە=Penguin Book.|پەڕەکان=٣٠٤–٣٠٥|زمان=English}}</ref> بۆ ھەڵمەتەکەی لە سووریا، ھۆلاکۆ داوای لە بەدرەددین لوئلوئ کرد کە کوڕەکەی ئەلساڵحی بۆ بنێرێت کە خراوەتە سەر بەرپرسی گەمارۆدانی [[ئامەد]] (یان دیاربەکر)، لە کاتێکدا ھۆلاکۆ بە سەرۆکایەتیی سوپایەکی ١٢٠ ھەزار کەسی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی ئەنجامدا، کە پێکھاتەکانی تورک و گورجی و ئەرمەنی بوون (ژمارەکانیان ١٢ ھەزار سوارە و ٤٠،٠٠٠ پیادە بوو)، بەردەوام بوون تا ڕووھا و ئەنتاکیە.<ref>{{Harvard citation no brackets|Venegoni|2003}} "Before his start of the concluding part of his campaign, Hülägü asked his vassal Badr ad- Dīn Lu'Lu', from Herat to send to the battlefield his son Ssalih. The Atabeg obeyed Hülägü's order, sending him his son. This fact gave Hülägü great joy and rewarded Ssalih by giving him the hand of the daughter of the last great sultan of Chorezm. (...) At the time Hülägü's massive invasion force is said to have numbered 120 000 men. It included Turkish, Georgian and Armenian contingents and once again marched in four separate divisions. The Armenian military contingent for the conquest totalled 12 000 cavalrymen and 40 000 infantrymen. (...) Badr ad-Dīn Lu' Lu's son Ssalih was sent to besiege the town of Amid, known today as Dyarbakir."</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bai︠a︡rsaĭkhan|یەکەم=D.|سەردێڕ=The Mongols and the Armenians (1220–1335)|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Brill|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٨٦٣٥-٤|شوێن=Leiden; Boston|پەڕە=[https://books.google.com/books?id=HrqqhduBapQC&pg=PA١٣٧ ١٣٧]|وتەگێڕانەوە=Hűlegű called for the Cilician Armenians and set out for Syria. He personally commanded the centre, placing commanders Baiju and Shiktűr on the right flank and other amirs on the left. The army passed through Ala-Tagh, Akhlā and the Hakkārī mountains into Diyārbakr or Amida, which was captured by the son of Badr al-Dīn Lu’lu’.}}</ref> مووسڵ لە وێرانکاری ڕزگاری بوو، بەڵام بەدرەددین ماوەیەکی کەم دوای ئەوە لە ساڵی ١٢٥٩ کۆچی دواییی کرد.<ref name="EB1222">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bretschneider|یەکەم١=E.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=UQT_AQAAQBAJ&pg=PA122|سەردێڕ=Mediaeval Researches from Eastern Asiatic Sources: Fragments Towards the Knowledge of the Geography and History of Central and Western Asia from the 13th to the 17th Century: Volume II|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٦-٣٨٠٥٦-٣|پەڕە=١٢٢|زمان=en}}</ref> کوڕەکەی بەدرەددین، ئیسماعیل ئیبن لوئلوئ (١٢٥٩-١٢٦٢) بەردەوام بوو لە ھەنگاوەکانی باوکی. لە ساڵی ١٢٦٠، پاڵپشتی لە سەربازە مەغۆلەکانی [[ھۆلاکۆ خان|ھۆلاکۆ]] کرد لە [[گەمارۆدانی فارقین|گەمارۆی میافارقین]] کە لەلایەن دوایین فەرمانڕەوای [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەییووبی]] مەلیک [[ئەلکامیل محەممەد|کامیل محەممەدەوە]] دەپارێزرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bai︠a︡rsaĭkhan|یەکەم=D.|سەردێڕ=The Mongols and the Armenians (1220–1335)|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Brill|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١٨٦٣٥-٤|شوێن=Leiden; Boston|پەڕە=[https://books.google.com/books?id=HrqqhduBapQC&pg=PA١٣٤ ١٣٣-١٣٤]|وتەگێڕانەوە=The Ayyubid ruler of Mayyāfāriqīn and Amida, [[Al-Kamil Muhammad]], had broken his vow to Hűlegű to supply troops for the siege of Baghdad. (...) Hűlegű sent support, in the form of Mongol-Christian troops commanded by a certain Chaghatai and the Armenian Prince [[Pŕosh Khaghbakian]]. The Governor of Mosul, Badr al-Dīn Lu’lu’, who was in conflict with al-Kāmil Muhammad, sent a supporting force to the Mongols commanded by his son, along with siege engineers to Mayyāfāriqīn.}}</ref> بەڵام دوای شکستی مەغۆلەکان لە [[شەڕی عەین جالووت]] (١٢٦٠) دژی [[مەمالیکەکان]]، ئیسماعیل لایەنگریی مەمالیکەکانی کرد و دژی مەغۆلەکان ڕاپەڕی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wu|یەکەم=Pai-nan Rashid|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Y7X-OwAACAAJ&pg=PA91|سەردێڕ=The Fall of Baghdad and the Mongol Rule in Al-Iraq, 1258–1335|ڕێکەوت=١٩٧٤|بڵاوکەرەوە=University of Utah|پەڕە=٩١|زمان=en}}</ref> پاشان ھۆلاکۆ بۆ ماوەی نۆ مانگ [[گەمارۆدانی مووسڵ (١٢٦١)|گەمارۆی شاری مووسڵی دا]] و لە ساڵی ١٢٦٢دا بەتەواوی وێرانی کرد.<ref name="EB1223">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bretschneider|یەکەم١=E.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=UQT_AQAAQBAJ&pg=PA122|سەردێڕ=Mediaeval Researches from Eastern Asiatic Sources: Fragments Towards the Knowledge of the Geography and History of Central and Western Asia from the 13th to the 17th Century: Volume II|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٦-٣٨٠٥٦-٣|پەڕە=١٢٢|زمان=en}}</ref><ref>Bloom and Blair (eds.), pp. 249, 499</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Rice |یەکەم١=D. S. |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ١٩٥٠|سەردێڕ=The Brasses of Badr al-Dīn Lu'lu' |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |بەرگ=١٣|issue=3 |پەڕەکان=٦٢٧–٦٣٤|doi=10.1017/S0041977X00140042}}</ref> بەم شێوەیەش شانشینی لوئلوئیی بەدرەددین لوئلوئ لەناوچوو.[[پەڕگە:Siège_de_Mossoul_(1261-1262).jpeg|وێنۆک|وێنەیەکی کێشراوی [[ئیلخانی]] کە [[گەمارۆدانی مووسڵ (١٢٦١)|گەمارۆدانی مووسڵ]] و کۆتاییی شانشینی لوئلوئی وێنا دەکات لەلایەن مەغۆلەکانەوە لە ساڵی ١٢٦١-١٢٦٣|ناوەڕاست]] == سەرچاوەکان == <references responsive="" /> {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Badr al-Din Lu'lu'}} [[پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ١٣ەم]] [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:مردووانی ١٢٥٩]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:مێژووی مووسڵ]] oiceizyp4bbugk4ivqdbwwi0nexcwc1 2 299516 1614357 1614005 2026-08-02T11:00:47Z Hivja 64112 1614357 wikitext text/x-wiki {{نەخشەی شارە گەورەکانی ئیسرائیل}} ئەم وتارە پێڕستی ٧٨ شوێن لە [[ئیسرائیل]] لەخۆ دەگرێت کە لەلایەن [[وەزارەتی ناوخۆ (ئیسرائیل)|وەزارەتی ناوخۆی ئیسرائیل]]ەوە وەک [[ئەنجومەنی شار (ئیسرائیل)|ئەنجومەنی شار]] دیاری کراون. ئەم پێڕستە بەپێی پێوەرەکانی ئێستای [[نووسینگەی ناوەندیی ئاماری ئیسرائیل]] پێک ھاتووە. لە چوارچێوەی [[حکوومەتی ناوچەیی لە ئیسرائیل|سیستەمی حکوومەتی ناوچەییی ئیسرائیل]]، وەزارەتی ناوخۆ دەتوانێت ئەنجومەنی شار بداتە شارەوانیی شارێک کە ژمارەی دانیشتووانی لە ٢٠،٠٠٠ کەس تێپەڕ دەکات.<ref>{{cite web |url=http://mfa.gov.il/MFA/AboutIsrael/State/Democracy/Pages/Israeli%20Democracy%20-%20How%20does%20it%20work.aspx |title=Israeli Democracy: How Does It Work? |publisher=Israel Ministry of Foreign Affairs |access-date=٨ی ئایاری ٢٠١٣ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130622174411/http://www.mfa.gov.il/mfa/aboutisrael/state/democracy/pages/israeli%20democracy%20-%20how%20does%20it%20work.aspx |archive-date=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣ }}</ref> بەگشتی دەستەواژەی «شار» ئاماژە نییە بۆ [[ئەنجومەنی ناوچەیی (ئیسرائیل)|ئەنجومەنی ناوچەیی]] یان [[ناوچەی شارنشین]]، ھەرچەندە شارێکی دیاریکراو زۆرجار تەنیا بەشێکی کەم لە دانیشتووانی ناوچەیەکی شاری یان [[ناوچەی گەورەشاری|گەورەشاری]] لەخۆ دەگرێت. == پێڕستی شارەکان == [[پەڕگە:Israel cities.svg|وێنۆک|100px|left|Israel cities and [[Districts of Israel|districts]] including the occupied Syrian [[Golan Heights]]]] در مجموع، ۸۰ منطقه اسرائیلی وجود دارد که توسط وزارت کشور به آنها وضعیت "شهرداری" (یا "شهر") اعطا شده است، از جمله [[لیست شهرک‌های اسرائیلی با وضعیت شهر در کرانه باختری|چهار شهرک اسرائیلی در کرانه باختری]]. لە ساڵی ٢٠٢٥، ئیسرائیل خاوەنی ١٨ شار بووە کە ژمارەی دانیشتووانیان زیاتر لە ١٠٠،٠٠٠ کەسە، لەوانە [[ئورشەلیم]] و [[تێل ئەڤیڤ]]. بەگشتی ٨٠ ناوچەی ئیسرائیلی ھەیە کە لەلایەن وەزارەتی ناوخۆوە پێگەی «شارەوانی» (یان «شار»)یان پێدراوە، لەوانە [[پێڕستی نیشتەجێبووە ئیسرائیلییەکان|چوار شوێنی نیشتەجێبوونی ئیسرائیل لە کەناری ڕۆژاوا]].<ref>{{cite web |date=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |title=Localities and Population, by Municipal Status and District |url=https://www.cbs.gov.il/he/publications/DocLib/2024/2.ShnatonPopulation/st02_22.pdf |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=١٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> دوو شاری تر، [[کەسیف، ئیسرائیل|کەسیف]] و [[تیلا، ئیسرائیل|تیلا]]، [[کۆمەڵگەی پلان بۆ داڕێژراو|بڕیارە]] لە [[نێگێڤ]] ساز بکرێن.<ref>{{cite news |date=١ی تەممووزی ٢٠٢٤ |title=Government approves new ultra-Orthodox city in the northern Negev, addressing housing crisis |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-808445 |publisher=The Jerusalem Post |access-date=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> The area and population of [[Jerusalem]] includes that of [[East Jerusalem]] which has been ''de facto'' annexed by Israel and incorporated within Jerusalem's municipal borders under the [[Jerusalem Law]]. This, however, is not recognized by the international community who regard East Jerusalem to be Palestinian territory [[Israeli occupation of the West Bank|held under Israeli occupation]].<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/middle_east/2001/israel_and_the_palestinians/issues/1682594.stm |title=Jerusalem: Crucible of the conflict |last=Symon |first=Fiona |date=4 December 2001 |work=BBC News Online |access-date=11 October 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.btselem.org/jerusalem |title=Background on East Jerusalem |date=8 July 2012 |publisher=B'Tselem |access-date=11 October 2012}}</ref> If East Jerusalem is considered part of Israel, Tel Aviv is the country's second most populous city with {{Israel populations|Tel Aviv - Yafo}} residents after Jerusalem with {{Israel populations|Jerusalem}}; if not, Tel Aviv is the most populous city, followed by [[West Jerusalem]] with 362,960.<ref>{{cite report |date=2023 |title=Population of Jerusalem, by Age, Religion and Geographical Spreading |url=https://jerusaleminstitute.org.il/wp-content/uploads/2025/05/shnaton_C1025.pdf |work=Statistical Yearbook of Jerusalem |publisher=Jerusalem Institute for Policy Research |access-date=16 August 2025}}</ref> The following table lists Israeli cities, not including [[List of Israeli settlements|the settlements]], by name, district, population, area, and the Socio-Economic Index, according to the [[Israel Central Bureau of Statistics]]: {{sticky header}}{{table alignment}}{{static row numbers}}{{sort under}} {| class="wikitable sortable sticky-header-multi static-row-numbers sort-under col1left col2center col3center col4center" {{right}} |- ! rowspan=2 | ناو ! rowspan=2 class="unsortable" | وێنە ! rowspan=2 | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|ناوچە]] ! rowspan=2 | {{tooltip|ناوچەی<br>گەورەشاری|ناوچەی گەورەشاری}}<ref>{{cite report |date=2023 |title=Regional Statistics |url=https://www.cbs.gov.il/en/cbsNewBrand/Pages/community-new.aspx?inc=https://boardsgenerator.cbs.gov.il/pages/WebParts/YishuvimPage.aspx?mode=Metropolin |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=18 August 2025}}</ref> ! rowspan=2 data-sort-type="number" | دامەزران ! rowspan=2 | ڕووبەر<br>({{کم٢}})<br><ref>{{cite web |title=Regional Statistics |url=https://www.cbs.gov.il/en/cbsNewBrand/Pages/community-new.aspx?inc=https://boardsgenerator.cbs.gov.il/pages/WebParts/YishuvimPage.aspx?mode=Yeshuv |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=16 August 2025}}</ref> ! colspan=4 | دانیشتووان ! rowspan=2 | {{tooltip|ئێس ئی ئای|پێوەری کۆمەڵایەتی–ئابووری}}<ref>{{cite report |date=2021 |title=Local Authorities, in Alphabetical Order of Hebrew Names: Socio-Economic Index Value 2021, Rank and Cluster, and Variables Used in the Computation of the Index |url=https://www.cbs.gov.il/he/publications/DocLib/2025/1955/t01.pdf |work=Characterization and Classification of Geographical Units by the Socio-Economic Level of the Population |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=16 August 2025}}</ref> |- class="static-row-header" ! خەمڵاندن<br>({{Israel populations|Year}})<br>{{Israel populations|reference}} ! سەرژمێری<br>(٢٠٢٢)<br><ref>{{cite web |date=2022 |title=Population Census |url=https://www.cbs.gov.il/en/Surveys/Pages/Population-Census.aspx |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=16 August 2025}}</ref> ! گۆڕان<br>(٢٠٢٢–<br>–{{Israel populations|Year}}) ! چڕی<br>(لە ھەر<br>{{km2}}) |- | [[عەکا]] | [[پەڕگە:Aerial view of Acre 1.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{sort|-2000| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١٨٫٠٩ | {{change |{{Israel populations|Akko}} |50555 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Akko}}}} |18.09 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٤٦٧– |- | [[عەفوولە]] | [[پەڕگە:Afula Culture Center1.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-1900| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ٢٩٫١٧ | {{change |{{Israel populations|Afula}} |60828 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Afula}}}} |29.17 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٢٧– |- | [[عەراد]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 29843 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٦٢ | ١٢٦٫١٣ | {{change |{{Israel populations|Arad}} |27586 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Arad}}}} |126.13 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٨٧٦– |- | [[عەڕابە]] | [[پەڕگە:Arrabe7.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|0| [[سەردەمی کەنشتەی دووەم]]}} | ٨٫٤ | {{change |{{Israel populations|Arrabe}} |26119 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Arrabe}}}} |8.4 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٢٨– |- | [[ئەشدۆد]] | [[پەڕگە:פארק ואגם המרינה לקראת סוף עבודות הבנייה, מרץ 2024.jpg 03.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[گووش دان]] | ١٩٥٦{{refn|group=note| [[Isdud|Tel Ashdod]], remains of the ancient town, lies east of the modern city.}} | ٦٣٫٩ | {{change |{{Israel populations|Ashdod}} |227865 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ashdod}}}} |63.9 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٤٦– |- | [[ئەشکەلۆن]] | [[پەڕگە:Ashkelonskyline.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | {{sort|-5000| [[سەردەمی نیۆلیتیک]]}} | ٥٢٫٣٢ | {{change |{{Israel populations|Ashqelon}} |152370 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ashqelon}}}} |52.32 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٣٥– |- | [[باقە ئەلغەربییە]] | [[پەڕگە:Baqa el gharbiya 2007 04 14.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | {{sort|1265| [[سەدەکانی ناوین]]}} | ٩٫١٨ | {{change |{{Israel populations|Baqa Al-gharbiyye}} |29868 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Baqa Al-gharbiyye}}}} |9.18 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٦٠– |- | [[بات یام]] | [[پەڕگە:Bat Yam view.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٦ | ٩٫٤١ | {{change |{{Israel populations|Bat Yam}} |128152 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bat Yam}}}} |9.41 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢١٩– |- | [[بێئێر یەئکۆڤ]] | [[پەڕگە:Be'er Ya'akov railway station.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٠٧ | ٩٫٤٦ | {{change |{{Israel populations|Be'er Ya'aqov}} |31439 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Be'er Ya'aqov}}}} |9.46 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٨٣ |- | [[بێئرشێبا]] | [[پەڕگە:BeershebaCityHallDec142022.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی بێئرشێبا|بێئرشێبا]] | ١٩٠٠{{refn|group=note| [[Tel Be'er Sheva]], remains of the ancient town, lies east of the modern city.}} | ١١٧٫٣٩ | {{change |{{Israel populations|Be'er Sheva}} |217577 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Be'er Sheva}}}} |117.39 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١١١– |- | [[بەیت شێئان]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 2382 Geography of Israel בית שאן.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-6000| [[سەردەمی نیۆلیتیک]]}} | ١٠٫٩٧ | {{change |{{Israel populations|Bet She'an}} |19825 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bet She'an}}}} |10.97 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩٢– |- | [[بەیت شەمەش]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 11209 Landscape view.jpg|100px]] | [[ناوچەی ئورشەلیم|ئورشەلیم]] | [[ئورشەلیمی گەورە|ئورشەلیم]] | ١٩٥٠ | ٣٨٫٢٩ | {{change |{{Israel populations|Bet Shemesh}} |145554 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bet Shemesh}}}} |38.29 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٨٥– |- | [[بنێی براک]] | [[پەڕگە:BBC and Nahalat Ganim 01.jpg|100px]] | [[ناوچەی ترل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٤ | ٧٫٣٥ | {{change |{{Israel populations|Bene Beraq}} |216869 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bene Beraq}}}} |7.35 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٦٢٧– |- | [[دیمۆنا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 4562 Dimona renewal.JPG|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٥ | ٢٢٠٫٤٦ | {{change |{{Israel populations|Dimona}} |37213 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Dimona}}}} |220.46 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٨٧– |- | [[ئیلات]] | [[پەڕگە:North Beach Eilat.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥١ | ١٠١٫٤٩ | {{change |{{Israel populations|Elat}} |55213 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Elat}}}} |101.49 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٥١ |- | [[ئێلعاد]] | [[پەڕگە:Elad03.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٩٨ | ٣٫٤٩ | {{change |{{Israel populations|El'ad}} |48825 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|El'ad}}}} |3.49 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٥٢– |- | [[گەنێی تیکڤا]] | [[پەڕگە:רותם שני גני תקווה.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٤٩ | ٢٫١٦ | {{change |{{Israel populations|Ganne Tiqwa}} |23650 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ganne Tiqwa}}}} |2.16 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٧٤ |- | [[گیڤعات شموئێل]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 8994 Cities in Israel.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٤٤ | ٢٫٥٨ | {{change |{{Israel populations|Giv'at Shemu'el}} |27472 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Giv'at Shemu'el}}}} |2.58 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫١٣٥ |- | [[گیڤعاتایم]] | [[پەڕگە:Tel Aviv - תל אביב (15845688503).jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٢ | ٣٫٢٤ | {{change |{{Israel populations|Giv'atayim}} |58052 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Giv'atayim}}}} |3.24 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٥٦٩ |- | [[خەدێرا]] | [[پەڕگە:92251 kfar haim beach PikiWiki Israel.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | ١٨٩١ | ٥٦٫٢٨ | {{change |{{Israel populations|Hadera}} |103847 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Hadera}}}} |56.28 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٨٤ |- | [[حەیفا]] | [[پەڕگە:Haifa Shrine and Port.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{sort|0| [[سەردەمی کەنشتەی دووەم]]}} | ٧٢٫٩٣ | {{change |{{Israel populations|Haifa}} |289507 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Haifa}}}} |72.93 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩١ |- | [[حەریش]] | [[پەڕگە:Harish1.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | ١٩٨٢ | ٩ | {{change |{{Israel populations|Harish}} |31733 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Harish}}}} |9 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٨٢– |- | [[ھێرتزلیا]] | [[پەڕگە:Herzliyya skyline.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٤ | ٢٤٫٠٧ | {{change |{{Israel populations|Herzliyya}} |105273 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Herzliyya}}}} |24.07 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٣٦١ |- | [[ھۆد ھاشارۆن]] | [[پەڕگە:הוד השרון 5.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٤ | ١٩٫٢٦ | {{change |{{Israel populations|Hod Hasharon}} |65020 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Hod Hasharon}}}} |19.26 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٥٦٧ |- | [[خۆلۆن]] | [[پەڕگە:94765 holon from the drone PikiWiki Israel.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٣٥ | ١٩٫٠٤ | {{change |{{Israel populations|Holon}} |192655 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Holon}}}} |19.04 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٧١ |- | [[ئورشەلیم]] | [[پەڕگە:Israel-2013(2)-Aerial-Jerusalem-Temple Mount-Temple Mount (south exposure).jpg|100px]] | [[ناوچەی ئورشەلیم|ئورشەلیم]] | [[ئورشەلیمی گەورە|ئورشەلیم]] | {{sort|-3000| [[سەردەمی نیۆلیتیک|نیۆلیتیک]]}}<br><small>([[ئورشەلیمی ڕۆژھەڵات]])</small><br>{{sort|1850|ناوەندەکانی دەیەی ١٨٠٠}}<br><small>([[ئورشەلیمی ڕۆژاوا]])</small> | ١٢٥٫٥٥ | {{change |{{Israel populations|Jerusalem}} |1005919 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Jerusalem}}}} |125.55 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫١٩٦– |- | [[کەفر قەرەع]] | [[پەڕگە:Kafr Qara P1070763.JPG|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | {{Unknown|؟}} | ٧٫٨١ | {{change |{{Israel populations|Kafar Qara}} |19890 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kafar Qara}}}} |7.81 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١١٢– |- | [[کەفر قاسم]] | [[پەڕگە:Kafr Qasim aerial.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|1850|سەدەی نۆزدەیەم}} | ٩٫٣ | {{change |{{Israel populations|Kafar Qasem}} |26389 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kafar Qasem}}}} |9.3 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٧٤– |- | [[کەرمیێل]] | [[پەڕگە:Karmiel - Israel 2008.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٦٤ | ٢٢٫٠٣ | {{change |{{Israel populations|Karmi'el}} |47450 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Karmi'el}}}} |22.03 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٢٠ |- | [[کفار سابا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 61141 kfar saba - weizman street.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٠٣ | ١٤٫٤٨ | {{change |{{Israel populations|Kefar Sava}} |100262 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kefar Sava}}}} |14.48 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫١٩٢ |- | [[کفار یۆنا]] | [[پەڕگە:כפר יונה - צילום רן אליהו.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٣٢ | ١١٫٥١ | {{change |{{Israel populations|Kefar Yona}} |28135 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kefar Yona}}}} |11.51 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٨١ |- | [[کیریات ئاتا]] | [[پەڕگە:Kiryat ata3.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٢٥ | ٢٤٫١٦ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Atta}} |60465 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Atta}}}} |24.16 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٩٠ |- | [[کیریات بیالیک]] | [[پەڕگە:Krayon.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٣٤ | ٨٫٤٨ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Bialik}} |44806 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Bialik}}}} |8.48 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٢٨ |- | [[کیریات گات]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 16194 kiryat gat.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٤ | ١٥٫٨٥ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Gat}} |63386 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Gat}}}} |15.85 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٥٢– |- | [[کیریات مەلاخی]] | [[پەڕگە:Kiryat Mal'achi town hall plaza.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[گووش دان]] | ١٩٥٠ | ٤٫٥٨ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Mal'akhi}} |26362 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Mal'akhi}}}} |4.58 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٦٧١– |- | [[کیریات مۆتسکین]] | [[پەڕگە:Kiryat Motzkin Aerial View.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٣٤ | ٣٫٨٤ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Motzkin}} |49057 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Motzkin}}}} |3.84 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٤٠٢ |- | [[کیریات ئۆنۆ]] | [[پەڕگە:Qiryatono2.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٣٩ | ٤٫٦ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Ono}} |41537 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Ono}}}} |4.6 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٥٩٤ |- | [[کیریات شمۆنێ]] | [[پەڕگە:Qiryat Shemona 2007.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٤٩ | ١٤٫٣٨ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Shemona}} |23083 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Shemona}}}} |14.38 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٦٣– |- | [[کیریات یام]] | [[پەڕگە:Krayot - panoramio.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٤١ | ١١٫٣٤ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Yam}} |38906 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Yam}}}} |11.34 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٤٧– |- | [[لۆد]] | [[پەڕگە:Downtown area of Lod, Israel 00262.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|-5500| [[نیۆلیتیک]]}} | ١٤٫٧٩ | {{change |{{Israel populations|Lod}} |87430 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Lod}}}} |14.79 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٣٨– |- | [[مەعالۆت تەرشیحا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 14587 Maalot.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٦٣ | ٩٫٢٦ | {{change |{{Israel populations|Ma'alot-tarshiha}} |22720 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ma'alot-tarshiha}}}} |9.26 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٥٧– |- | [[مەغار]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 17800 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{Unknown|؟}} | ٢١٫١١ | {{change |{{Israel populations|Mughar}} |22564 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Mughar}}}} |21.11 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٩٣– |- | [[میگدال ھائێمێک]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 11196 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٣ | ٨٫٧١ | {{change |{{Israel populations|Migdal Haemeq}} |27045 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Migdal Haemeq}}}} |8.71 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩٨– |- | [[مۆدیعین مەکابیم ڕیعووت]] | [[پەڕگە:Modi'in 02003.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٨٥ | ٤٨٫٣٣ | {{change |{{Israel populations|Modi'in-makkabbim-re'ut}} |92307 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Modi'in-makkabbim-re'ut}}}} |48.33 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٢٠ |- | [[نەھاریا]] | [[پەڕگە:Naharia IMG 1324.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٣٥ | ١٣٫٨٣ | {{change |{{Israel populations|Nahariyya}} |63318 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nahariyya}}}} |13.83 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٤٣ |- | [[ناسرە]] | [[پەڕگە:Habsora from selezian.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-2200| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١٤٫١٧ | {{change |{{Israel populations|Nazareth}} |77295 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nazareth}}}} |14.17 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٠٤– |- | [[نێشێر]] | [[پەڕگە:Nesher, Givat Nesher, Tel Hanan 008.JPG|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٢٣ | ١٢٫٩٤ | {{change |{{Israel populations|Nesher}} |22911 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nesher}}}} |12.94 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٦٤ |- | [[نێس زیۆنا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 10181 lerer square in ness ziona.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٨٣ | ١٥٫٦٨ | {{change |{{Israel populations|Nes Ziyyona}} |47620 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nes Ziyyona}}}} |15.68 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٣٠٤ |- | [[نێتانیا]] | [[پەڕگە:KIKATZNETDAY.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٩ | ٣٤٫٧٥ | {{change |{{Israel populations|Netanya}} |223920 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Netanya}}}} |34.75 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٨٤ |- | [[نێتیڤۆت]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 44402 Aerial photo of Netivot .jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٦ | ١٦٫٢٢ | {{change |{{Israel populations|Netivot}} |45024 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Netivot}}}} |16.22 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٦٢– |- | [[نۆف ھەگەلیل]] | [[پەڕگە:Nazareth Illit view.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٧ | ٣٢٫٨٦ | {{change |{{Israel populations|Nof Hagalil}} |43479 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nof Hagalil}}}} |32.86 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٩٨– |- | [[ئۆفاکیم]] | [[پەڕگە:Ofaqim 4.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی بێئرشێبا|بێئرشێبا]] | ١٩٥٥ | ١٦٫٣٥ | {{change |{{Israel populations|Ofaqim}} |35355 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ofaqim}}}} |16.35 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٣٠– |- | [[ئۆر عەکیڤا]] | [[پەڕگە:Israel by Jim Greenhill 100526-A-3715G-0961 (4643198024).jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | ١٩٥١ | ٥٫٥٥ | {{change |{{Israel populations|Or Aqiva}} |22173 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Or Aqiva}}}} |5.55 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٠٩– |- | [[ئۆر یەھوودا]] | [[پەڕگە:פארק נווה סביון - אור יהודה.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٥٥ | ٦٫٧٣ | {{change |{{Israel populations|Or Yehuda}} |36850 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Or Yehuda}}}} |6.73 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٠٥ |- | [[پێتاخ تیکڤا]] | [[پەڕگە:Market Towers Petah Tikva 01.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٧٨ | ٣٥٫٧٧ | {{change |{{Israel populations|Petah Tiqwa}} |264046 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Petah Tiqwa}}}} |35.77 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٥٠ |- | [[قەلەنسووە]] | [[پەڕگە:Qalansuwa-498.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|1000| [[سەدەکانی ناوەند]]}} | ٨٫٣٧ | {{change |{{Israel populations|Qalansawe}} |23951 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qalansawe}}}} |8.37 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٣٢– |- | [[ڕەعەنانا]] | [[پەڕگە:Raanana city.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٢ | ١٤٫٨٦ | {{change |{{Israel populations|Ra'annana}} |80155 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ra'annana}}}} |14.86 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٢٨٠ |- | [[ڕەھەت]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 43465 RAHAT.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی بێئرشێبا|بێئرشێبا]] | ١٩٧٢ | ٣٣٫٤٨ | {{change |{{Israel populations|Rahat}} |71355 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rahat}}}} |33.48 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٨٤٥– |- | [[ڕامەت گان]] | [[پەڕگە:View Of Ramat Gan Diamond Exchange District.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢١ | ١٦٫٣٩ | {{change |{{Israel populations|Ramat Gan}} |165155 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ramat Gan}}}} |16.39 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٠٩٩ |- | [[ڕامەت ھاشارۆن]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 7457 Ramat Hasharon from the top of tops.JPG|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٣ | ١٦٫٧٣ | {{change |{{Israel populations|Ramat Hasharon}} |48986 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ramat Hasharon}}}} |16.73 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٦٩٩ |- | [[ڕەملە]] | [[پەڕگە:Ramla 6780a.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|700|سەدەی ھەشتەم}} | ١٣٫٣٩ | {{change |{{Israel populations|Ramla}} |81126 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ramla}}}} |13.39 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩٩– |- | [[ڕێخۆڤۆت]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 13823 Rehovot Mall and Municipality.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٩٠ | ٢٣٫٧٦ | {{change |{{Israel populations|Rehovot}} |150471 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rehovot}}}} |23.76 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٦٠١ |- | [[ڕیشۆن لێتسیۆن]] | [[پەڕگە:Rishon LeZion West Aerial View.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٨٢ | ٦١٫٩١ | {{change |{{Israel populations|Rishon Leziyyon}} |252413 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rishon Leziyyon}}}} |61.91 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٢٧ |- | [[ڕۆش ھاعەین]] | [[پەڕگە:Rosh HaAyin.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٤٩ | ١٥٫٨٦ | {{change |{{Israel populations|Rosh Haayin}} |74572 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rosh Haayin}}}} |15.86 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٨١ |- | [[سەفەد]] | [[پەڕگە:Safed1.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-1300| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ٢٩٫٩٤ | {{change |{{Israel populations|Zefat}} |37801 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Zefat}}}} |29.94 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٣٥١– |- | [[سەخنین]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 17718 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-1500| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١١٫٥٣ | {{change |{{Israel populations|Sakhnin}} |32355 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Sakhnin}}}} |11.53 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥١١– |- | [[سدێرۆت]] | [[پەڕگە:שדרות, רחוב הרב בן-נון , הוא רחוב ניר-עם, הוא רחוב הגדוד השני. - panoramio.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥١ | ١٠٫٦٦ | {{change |{{Israel populations|Sederot}} |31108 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Sederot}}}} |10.66 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٣٢– |- | [[شیفا عەمر]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 11070 Photo fortress.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{sort|-3000| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١٩٫٦٣ | {{change |{{Israel populations|Shefar'am}} |42713 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Shefar'am}}}} |19.63 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧١٢– |- | [[تەمرە]] | [[پەڕگە:Tamra2.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{Unknown|؟}} | ٢٩٫٧٧ | {{change |{{Israel populations|Tamra}} |35349 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tamra}}}} |29.77 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٧٣– |- | [[تەییبە]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 16164 Center of Taybee.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{Unknown|؟}} | ١٨٫٩١ | {{change |{{Israel populations|Tayibe}} |45071 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tayibe}}}} |18.91 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٦٨٠– |- | [[تێل ئەڤیڤ]] | [[پەڕگە:Sarona CBD 01.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | {{sort|-8000| [[سەردەمی نیۆلیتیک]]}}<br><small>([[یافا]])</small><br>{{sort|1887|١٨٨٧}}<br><small>([[نێڤی تسێدێک]])</small> | ٥٧٫١ | {{change |{{Israel populations|Tel Aviv - Yafo}} |492872 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tel Aviv - Yafo}}}} |57.1 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٢٩٣ |- | [[تەبەریە]] | [[پەڕگە:TIBERIAS - GALILEE (7723477802).jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | 20 | ١٦٫١٩ | {{change |{{Israel populations|Tiberias}} |48509 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tiberias}}}} |16.19 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٧٩– |- | [[تیرە، ئیسرائیل|تیرە]] | [[پەڕگە:Potsdam-9 (15757509164).jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{Unknown|؟}} | ١١٫٨٥ | {{change |{{Israel populations|Tire}} |26567 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tire}}}} |11.85 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٧٥– |- | [[تیرات کارمێل]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 10963 Architecture of Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{Unknown|؟}} | ٦٫٧١ | {{change |{{Israel populations|Tirat Karmel}} |29069 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tirat Karmel}}}} |6.71 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٠٨ |- | [[ئوم ئەلفەحم]] | [[پەڕگە:Ummalfahm.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | {{Unknown|؟}} | ٢٦٫٠٣ | {{change |{{Israel populations|Umm Al-fahm}} |57560 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Umm Al-fahm}}}} |26.03 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٢٦٦– |- | [[یەڤنە]] | [[پەڕگە:Yavne panoramic view2.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|-2500| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ٢٩٫١٨ | {{change |{{Israel populations|Yavne}} |54981 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Yavne}}}} |29.18 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥١٤ |- | [[یەھوود مۆنۆسۆن]] | [[پەڕگە:Jahud023.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{Unknown|؟}} | ٥٫٧٣ | {{change |{{Israel populations|Yehud-Monoson}} |30977 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Yehud-Monoson}}}} |5.73 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٩٦٣ |- | [[یۆکنێعام عیلیت]] | [[پەڕگە:12 6 2008 .1597864 25 43 11 PROTOCOL 800 1 park.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٥٠ | ٨٫٣١ | {{change |{{Israel populations|Yoqne'am Illit}} |23729 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Yoqne'am Illit}}}} |8.31 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٩٥ |} == ئەمانەش ببینە == {{div col|colwidth=25em}} *[[Arab localities in Israel]] *[[Chronology of Aliyah in modern times]] *[[Demographics of Israel]] *[[Districts of Israel]] *[[Four Holy Cities]] *[[Jewish population by city]] *[[List of cities in Palestine]] *[[List of kibbutzim]] *[[List of largest cities in the Levant region by population]] *[[List of modern names for biblical place names]] *[[List of moshavim]] *[[List of twin towns and sister cities in Israel]] *[[List of villages depopulated during the Arab–Israeli conflict]] *[[Lists of cities by country]] *[[Population displacements in Israel after 1948]] *[[Population statistics for Israeli settlements in the West Bank]] *[[Urban planning in Israel]] {{div col end}} == تێبینییەکان == ;General {{Reflist|group=note}} ;Official spellings {{Reflist|15em|group=cbs}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Sister project links|auto=yes}} * [https://www.cbs.gov.il/en/cbsNewBrand/Pages/community-new.aspx Regional Statistics] at the [[Israel Central Bureau of Statistics]] * [https://www.nli.org.il/en/a-topic/987007545418805171 Cities and towns] at the [[National Library of Israel]] * {{Britannica|2060226|List of cities and towns in Israel}} {{Largest Israeli cities}} {{Geography of Israel}} {{List of cities in the Middle East}} {{Authority control}} {{Portal bar|Cities|Israel|Lists}} [[Category:Cities in Israel| ]] [[Category:Demographics of Israel|Cities]] [[Category:Lists of cities by country|Israel]] [[Category:Lists of cities by population|Israel]] [[Category:Lists of cities in Asia|Israel]] [[Category:Lists of populated places in Israel|Cities]] [[Category:Ranked lists of country subdivisions|Israel]] qdgtxmmsmfimbiugxc82gc01w9o0ghj 1614366 1614357 2026-08-02T11:24:44Z Hivja 64112 /* پێڕستی شارەکان */ 1614366 wikitext text/x-wiki {{نەخشەی شارە گەورەکانی ئیسرائیل}} ئەم وتارە پێڕستی ٧٨ شوێن لە [[ئیسرائیل]] لەخۆ دەگرێت کە لەلایەن [[وەزارەتی ناوخۆ (ئیسرائیل)|وەزارەتی ناوخۆی ئیسرائیل]]ەوە وەک [[ئەنجومەنی شار (ئیسرائیل)|ئەنجومەنی شار]] دیاری کراون. ئەم پێڕستە بەپێی پێوەرەکانی ئێستای [[نووسینگەی ناوەندیی ئاماری ئیسرائیل]] پێک ھاتووە. لە چوارچێوەی [[حکوومەتی ناوچەیی لە ئیسرائیل|سیستەمی حکوومەتی ناوچەییی ئیسرائیل]]، وەزارەتی ناوخۆ دەتوانێت ئەنجومەنی شار بداتە شارەوانیی شارێک کە ژمارەی دانیشتووانی لە ٢٠،٠٠٠ کەس تێپەڕ دەکات.<ref>{{cite web |url=http://mfa.gov.il/MFA/AboutIsrael/State/Democracy/Pages/Israeli%20Democracy%20-%20How%20does%20it%20work.aspx |title=Israeli Democracy: How Does It Work? |publisher=Israel Ministry of Foreign Affairs |access-date=٨ی ئایاری ٢٠١٣ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130622174411/http://www.mfa.gov.il/mfa/aboutisrael/state/democracy/pages/israeli%20democracy%20-%20how%20does%20it%20work.aspx |archive-date=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣ }}</ref> بەگشتی دەستەواژەی «شار» ئاماژە نییە بۆ [[ئەنجومەنی ناوچەیی (ئیسرائیل)|ئەنجومەنی ناوچەیی]] یان [[ناوچەی شارنشین]]، ھەرچەندە شارێکی دیاریکراو زۆرجار تەنیا بەشێکی کەم لە دانیشتووانی ناوچەیەکی شاری یان [[ناوچەی گەورەشاری|گەورەشاری]] لەخۆ دەگرێت. == پێڕستی شارەکان == [[پەڕگە:Israel cities.svg|وێنۆک|100px|left|Israel cities and [[Districts of Israel|districts]] including the occupied Syrian [[Golan Heights]]]] لە ساڵی ٢٠٢٥، ئیسرائیل خاوەنی ١٨ شار بووە کە ژمارەی دانیشتووانیان زیاتر لە ١٠٠،٠٠٠ کەسە، لەوانە [[ئورشەلیم]] و [[تێل ئەڤیڤ]]. بەگشتی ٨٠ ناوچەی ئیسرائیلی ھەیە کە لەلایەن وەزارەتی ناوخۆوە پێگەی «شارەوانی» (یان «شار»)یان پێدراوە، لەوانە [[پێڕستی نیشتەجێبووە ئیسرائیلییەکان|چوار شوێنی نیشتەجێبوونی ئیسرائیل لە کەناری ڕۆژاوا]].<ref>{{cite web |date=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |title=Localities and Population, by Municipal Status and District |url=https://www.cbs.gov.il/he/publications/DocLib/2024/2.ShnatonPopulation/st02_22.pdf |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=١٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> دوو شاری تر، [[کەسیف، ئیسرائیل|کەسیف]] و [[تیلا، ئیسرائیل|تیلا]]، [[کۆمەڵگەی پلان بۆ داڕێژراو|بڕیارە]] لە [[نێگێڤ]] ساز بکرێن.<ref>{{cite news |date=١ی تەممووزی ٢٠٢٤ |title=Government approves new ultra-Orthodox city in the northern Negev, addressing housing crisis |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-808445 |publisher=The Jerusalem Post |access-date=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ڕووبەر و ژمارەی دانیشتووانی [[ئورشەلیم]]، [[ئورشەلیمی ڕۆژھەڵات]]یش دەگرێتەوە کە بە شێوەیەکی ''دیفاکتۆ'' لەلایەن ئیسرائیلەوە بە سنوورەکانی خۆی لکێنراوە و بەپێی [[یاسای ئورشەلیم]] لە چوارچێوەی سنوورە شارەوانییەکانی ئورشەلیمدا جێگر کراوە. بەڵام ئەمە لەلایەن کۆمەڵگەی نێونەتەوەیییەوە دانی پێدانراوە و ئورشەلیمی ڕۆژھەڵات وەک بەشێک لە فەلەستینی [[داگیرکردنی کەناری ڕۆژاوا لەلایەن ئیسرائیل|ژێر داگیرکاریی ئیسرائیل]] دەزانن.<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/middle_east/2001/israel_and_the_palestinians/issues/1682594.stm |title=Jerusalem: Crucible of the conflict |last=Symon |first=Fiona |date=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١ |work=BBC News Online |access-date=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.btselem.org/jerusalem |title=Background on East Jerusalem |date=٨ی تەممووزی ٢٠١٢ |publisher=B'Tselem |access-date=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> If East Jerusalem is considered part of Israel, Tel Aviv is the country's second most populous city with {{Israel populations|Tel Aviv - Yafo}} residents after Jerusalem with {{Israel populations|Jerusalem}}; if not, Tel Aviv is the most populous city, followed by [[West Jerusalem]] with 362,960.<ref>{{cite report |date=٢٠٢٣ |title=Population of Jerusalem, by Age, Religion and Geographical Spreading |url=https://jerusaleminstitute.org.il/wp-content/uploads/2025/05/shnaton_C1025.pdf |work=Statistical Yearbook of Jerusalem |publisher=Jerusalem Institute for Policy Research |access-date=١٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> خشتەی خوارەوە شارەکانی ئیسرائیل، بێجگە لە [[پێڕستی نیشتەجێبووەکانی ئیسرائیل|نیشتەجێبووەکان]]، لە ڕیزەکانی ناو، ناوچە، دانیشتووان، ڕووبەر و پێوەری کۆمەڵایەتی–ئابووری (ئێس ئی ئای)، بەپێی سەرچاوەکانی [[نووسینگەی ناوەندیی ئاماری ئیسرائیل]] دەخاتە ڕوو: {{sticky header}}{{table alignment}}{{static row numbers}}{{sort under}} {| class="wikitable sortable sticky-header-multi static-row-numbers sort-under col1left col2center col3center col4center" {{right}} |- ! rowspan=2 | ناو ! rowspan=2 class="unsortable" | وێنە ! rowspan=2 | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|ناوچە]] ! rowspan=2 | {{tooltip|ناوچەی<br>گەورەشاری|ناوچەی گەورەشاری}}<ref>{{cite report |date=2023 |title=Regional Statistics |url=https://www.cbs.gov.il/en/cbsNewBrand/Pages/community-new.aspx?inc=https://boardsgenerator.cbs.gov.il/pages/WebParts/YishuvimPage.aspx?mode=Metropolin |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=18 August 2025}}</ref> ! rowspan=2 data-sort-type="number" | دامەزران ! rowspan=2 | ڕووبەر<br>({{کم٢}})<br><ref>{{cite web |title=Regional Statistics |url=https://www.cbs.gov.il/en/cbsNewBrand/Pages/community-new.aspx?inc=https://boardsgenerator.cbs.gov.il/pages/WebParts/YishuvimPage.aspx?mode=Yeshuv |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=16 August 2025}}</ref> ! colspan=4 | دانیشتووان ! rowspan=2 | {{tooltip|ئێس ئی ئای|پێوەری کۆمەڵایەتی–ئابووری}}<ref>{{cite report |date=2021 |title=Local Authorities, in Alphabetical Order of Hebrew Names: Socio-Economic Index Value 2021, Rank and Cluster, and Variables Used in the Computation of the Index |url=https://www.cbs.gov.il/he/publications/DocLib/2025/1955/t01.pdf |work=Characterization and Classification of Geographical Units by the Socio-Economic Level of the Population |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=16 August 2025}}</ref> |- class="static-row-header" ! خەمڵاندن<br>({{Israel populations|Year}})<br>{{Israel populations|reference}} ! سەرژمێری<br>(٢٠٢٢)<br><ref>{{cite web |date=2022 |title=Population Census |url=https://www.cbs.gov.il/en/Surveys/Pages/Population-Census.aspx |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=16 August 2025}}</ref> ! گۆڕان<br>(٢٠٢٢–<br>–{{Israel populations|Year}}) ! چڕی<br>(لە ھەر<br>{{km2}}) |- | [[عەکا]] | [[پەڕگە:Aerial view of Acre 1.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{sort|-2000| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١٨٫٠٩ | {{change |{{Israel populations|Akko}} |50555 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Akko}}}} |18.09 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٤٦٧– |- | [[عەفوولە]] | [[پەڕگە:Afula Culture Center1.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-1900| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ٢٩٫١٧ | {{change |{{Israel populations|Afula}} |60828 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Afula}}}} |29.17 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٢٧– |- | [[عەراد]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 29843 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٦٢ | ١٢٦٫١٣ | {{change |{{Israel populations|Arad}} |27586 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Arad}}}} |126.13 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٨٧٦– |- | [[عەڕابە]] | [[پەڕگە:Arrabe7.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|0| [[سەردەمی کەنشتەی دووەم]]}} | ٨٫٤ | {{change |{{Israel populations|Arrabe}} |26119 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Arrabe}}}} |8.4 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٢٨– |- | [[ئەشدۆد]] | [[پەڕگە:פארק ואגם המרינה לקראת סוף עבודות הבנייה, מרץ 2024.jpg 03.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[گووش دان]] | ١٩٥٦{{refn|group=note| [[Isdud|Tel Ashdod]], remains of the ancient town, lies east of the modern city.}} | ٦٣٫٩ | {{change |{{Israel populations|Ashdod}} |227865 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ashdod}}}} |63.9 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٤٦– |- | [[ئەشکەلۆن]] | [[پەڕگە:Ashkelonskyline.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | {{sort|-5000| [[سەردەمی نیۆلیتیک]]}} | ٥٢٫٣٢ | {{change |{{Israel populations|Ashqelon}} |152370 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ashqelon}}}} |52.32 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٣٥– |- | [[باقە ئەلغەربییە]] | [[پەڕگە:Baqa el gharbiya 2007 04 14.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | {{sort|1265| [[سەدەکانی ناوین]]}} | ٩٫١٨ | {{change |{{Israel populations|Baqa Al-gharbiyye}} |29868 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Baqa Al-gharbiyye}}}} |9.18 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٦٠– |- | [[بات یام]] | [[پەڕگە:Bat Yam view.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٦ | ٩٫٤١ | {{change |{{Israel populations|Bat Yam}} |128152 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bat Yam}}}} |9.41 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢١٩– |- | [[بێئێر یەئکۆڤ]] | [[پەڕگە:Be'er Ya'akov railway station.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٠٧ | ٩٫٤٦ | {{change |{{Israel populations|Be'er Ya'aqov}} |31439 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Be'er Ya'aqov}}}} |9.46 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٨٣ |- | [[بێئرشێبا]] | [[پەڕگە:BeershebaCityHallDec142022.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی بێئرشێبا|بێئرشێبا]] | ١٩٠٠{{refn|group=note| [[Tel Be'er Sheva]], remains of the ancient town, lies east of the modern city.}} | ١١٧٫٣٩ | {{change |{{Israel populations|Be'er Sheva}} |217577 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Be'er Sheva}}}} |117.39 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١١١– |- | [[بەیت شێئان]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 2382 Geography of Israel בית שאן.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-6000| [[سەردەمی نیۆلیتیک]]}} | ١٠٫٩٧ | {{change |{{Israel populations|Bet She'an}} |19825 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bet She'an}}}} |10.97 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩٢– |- | [[بەیت شەمەش]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 11209 Landscape view.jpg|100px]] | [[ناوچەی ئورشەلیم|ئورشەلیم]] | [[ئورشەلیمی گەورە|ئورشەلیم]] | ١٩٥٠ | ٣٨٫٢٩ | {{change |{{Israel populations|Bet Shemesh}} |145554 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bet Shemesh}}}} |38.29 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٨٥– |- | [[بنێی براک]] | [[پەڕگە:BBC and Nahalat Ganim 01.jpg|100px]] | [[ناوچەی ترل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٤ | ٧٫٣٥ | {{change |{{Israel populations|Bene Beraq}} |216869 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bene Beraq}}}} |7.35 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٦٢٧– |- | [[دیمۆنا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 4562 Dimona renewal.JPG|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٥ | ٢٢٠٫٤٦ | {{change |{{Israel populations|Dimona}} |37213 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Dimona}}}} |220.46 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٨٧– |- | [[ئیلات]] | [[پەڕگە:North Beach Eilat.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥١ | ١٠١٫٤٩ | {{change |{{Israel populations|Elat}} |55213 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Elat}}}} |101.49 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٥١ |- | [[ئێلعاد]] | [[پەڕگە:Elad03.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٩٨ | ٣٫٤٩ | {{change |{{Israel populations|El'ad}} |48825 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|El'ad}}}} |3.49 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٥٢– |- | [[گەنێی تیکڤا]] | [[پەڕگە:רותם שני גני תקווה.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٤٩ | ٢٫١٦ | {{change |{{Israel populations|Ganne Tiqwa}} |23650 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ganne Tiqwa}}}} |2.16 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٧٤ |- | [[گیڤعات شموئێل]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 8994 Cities in Israel.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٤٤ | ٢٫٥٨ | {{change |{{Israel populations|Giv'at Shemu'el}} |27472 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Giv'at Shemu'el}}}} |2.58 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫١٣٥ |- | [[گیڤعاتایم]] | [[پەڕگە:Tel Aviv - תל אביב (15845688503).jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٢ | ٣٫٢٤ | {{change |{{Israel populations|Giv'atayim}} |58052 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Giv'atayim}}}} |3.24 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٥٦٩ |- | [[خەدێرا]] | [[پەڕگە:92251 kfar haim beach PikiWiki Israel.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | ١٨٩١ | ٥٦٫٢٨ | {{change |{{Israel populations|Hadera}} |103847 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Hadera}}}} |56.28 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٨٤ |- | [[حەیفا]] | [[پەڕگە:Haifa Shrine and Port.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{sort|0| [[سەردەمی کەنشتەی دووەم]]}} | ٧٢٫٩٣ | {{change |{{Israel populations|Haifa}} |289507 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Haifa}}}} |72.93 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩١ |- | [[حەریش]] | [[پەڕگە:Harish1.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | ١٩٨٢ | ٩ | {{change |{{Israel populations|Harish}} |31733 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Harish}}}} |9 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٨٢– |- | [[ھێرتزلیا]] | [[پەڕگە:Herzliyya skyline.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٤ | ٢٤٫٠٧ | {{change |{{Israel populations|Herzliyya}} |105273 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Herzliyya}}}} |24.07 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٣٦١ |- | [[ھۆد ھاشارۆن]] | [[پەڕگە:הוד השרון 5.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٤ | ١٩٫٢٦ | {{change |{{Israel populations|Hod Hasharon}} |65020 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Hod Hasharon}}}} |19.26 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٥٦٧ |- | [[خۆلۆن]] | [[پەڕگە:94765 holon from the drone PikiWiki Israel.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٣٥ | ١٩٫٠٤ | {{change |{{Israel populations|Holon}} |192655 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Holon}}}} |19.04 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٧١ |- | [[ئورشەلیم]] | [[پەڕگە:Israel-2013(2)-Aerial-Jerusalem-Temple Mount-Temple Mount (south exposure).jpg|100px]] | [[ناوچەی ئورشەلیم|ئورشەلیم]] | [[ئورشەلیمی گەورە|ئورشەلیم]] | {{sort|-3000| [[سەردەمی نیۆلیتیک|نیۆلیتیک]]}}<br><small>([[ئورشەلیمی ڕۆژھەڵات]])</small><br>{{sort|1850|ناوەندەکانی دەیەی ١٨٠٠}}<br><small>([[ئورشەلیمی ڕۆژاوا]])</small> | ١٢٥٫٥٥ | {{change |{{Israel populations|Jerusalem}} |1005919 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Jerusalem}}}} |125.55 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫١٩٦– |- | [[کەفر قەرەع]] | [[پەڕگە:Kafr Qara P1070763.JPG|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | {{Unknown|؟}} | ٧٫٨١ | {{change |{{Israel populations|Kafar Qara}} |19890 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kafar Qara}}}} |7.81 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١١٢– |- | [[کەفر قاسم]] | [[پەڕگە:Kafr Qasim aerial.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|1850|سەدەی نۆزدەیەم}} | ٩٫٣ | {{change |{{Israel populations|Kafar Qasem}} |26389 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kafar Qasem}}}} |9.3 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٧٤– |- | [[کەرمیێل]] | [[پەڕگە:Karmiel - Israel 2008.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٦٤ | ٢٢٫٠٣ | {{change |{{Israel populations|Karmi'el}} |47450 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Karmi'el}}}} |22.03 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٢٠ |- | [[کفار سابا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 61141 kfar saba - weizman street.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٠٣ | ١٤٫٤٨ | {{change |{{Israel populations|Kefar Sava}} |100262 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kefar Sava}}}} |14.48 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫١٩٢ |- | [[کفار یۆنا]] | [[پەڕگە:כפר יונה - צילום רן אליהו.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٣٢ | ١١٫٥١ | {{change |{{Israel populations|Kefar Yona}} |28135 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kefar Yona}}}} |11.51 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٨١ |- | [[کیریات ئاتا]] | [[پەڕگە:Kiryat ata3.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٢٥ | ٢٤٫١٦ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Atta}} |60465 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Atta}}}} |24.16 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٩٠ |- | [[کیریات بیالیک]] | [[پەڕگە:Krayon.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٣٤ | ٨٫٤٨ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Bialik}} |44806 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Bialik}}}} |8.48 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٢٨ |- | [[کیریات گات]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 16194 kiryat gat.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٤ | ١٥٫٨٥ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Gat}} |63386 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Gat}}}} |15.85 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٥٢– |- | [[کیریات مەلاخی]] | [[پەڕگە:Kiryat Mal'achi town hall plaza.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[گووش دان]] | ١٩٥٠ | ٤٫٥٨ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Mal'akhi}} |26362 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Mal'akhi}}}} |4.58 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٦٧١– |- | [[کیریات مۆتسکین]] | [[پەڕگە:Kiryat Motzkin Aerial View.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٣٤ | ٣٫٨٤ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Motzkin}} |49057 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Motzkin}}}} |3.84 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٤٠٢ |- | [[کیریات ئۆنۆ]] | [[پەڕگە:Qiryatono2.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٣٩ | ٤٫٦ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Ono}} |41537 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Ono}}}} |4.6 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٥٩٤ |- | [[کیریات شمۆنێ]] | [[پەڕگە:Qiryat Shemona 2007.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٤٩ | ١٤٫٣٨ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Shemona}} |23083 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Shemona}}}} |14.38 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٦٣– |- | [[کیریات یام]] | [[پەڕگە:Krayot - panoramio.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٤١ | ١١٫٣٤ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Yam}} |38906 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Yam}}}} |11.34 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٤٧– |- | [[لۆد]] | [[پەڕگە:Downtown area of Lod, Israel 00262.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|-5500| [[نیۆلیتیک]]}} | ١٤٫٧٩ | {{change |{{Israel populations|Lod}} |87430 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Lod}}}} |14.79 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٣٨– |- | [[مەعالۆت تەرشیحا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 14587 Maalot.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٦٣ | ٩٫٢٦ | {{change |{{Israel populations|Ma'alot-tarshiha}} |22720 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ma'alot-tarshiha}}}} |9.26 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٥٧– |- | [[مەغار]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 17800 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{Unknown|؟}} | ٢١٫١١ | {{change |{{Israel populations|Mughar}} |22564 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Mughar}}}} |21.11 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٩٣– |- | [[میگدال ھائێمێک]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 11196 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٣ | ٨٫٧١ | {{change |{{Israel populations|Migdal Haemeq}} |27045 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Migdal Haemeq}}}} |8.71 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩٨– |- | [[مۆدیعین مەکابیم ڕیعووت]] | [[پەڕگە:Modi'in 02003.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٨٥ | ٤٨٫٣٣ | {{change |{{Israel populations|Modi'in-makkabbim-re'ut}} |92307 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Modi'in-makkabbim-re'ut}}}} |48.33 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٢٠ |- | [[نەھاریا]] | [[پەڕگە:Naharia IMG 1324.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٣٥ | ١٣٫٨٣ | {{change |{{Israel populations|Nahariyya}} |63318 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nahariyya}}}} |13.83 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٤٣ |- | [[ناسرە]] | [[پەڕگە:Habsora from selezian.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-2200| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١٤٫١٧ | {{change |{{Israel populations|Nazareth}} |77295 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nazareth}}}} |14.17 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٠٤– |- | [[نێشێر]] | [[پەڕگە:Nesher, Givat Nesher, Tel Hanan 008.JPG|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٢٣ | ١٢٫٩٤ | {{change |{{Israel populations|Nesher}} |22911 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nesher}}}} |12.94 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٦٤ |- | [[نێس زیۆنا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 10181 lerer square in ness ziona.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٨٣ | ١٥٫٦٨ | {{change |{{Israel populations|Nes Ziyyona}} |47620 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nes Ziyyona}}}} |15.68 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٣٠٤ |- | [[نێتانیا]] | [[پەڕگە:KIKATZNETDAY.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٩ | ٣٤٫٧٥ | {{change |{{Israel populations|Netanya}} |223920 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Netanya}}}} |34.75 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٨٤ |- | [[نێتیڤۆت]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 44402 Aerial photo of Netivot .jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٦ | ١٦٫٢٢ | {{change |{{Israel populations|Netivot}} |45024 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Netivot}}}} |16.22 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٦٢– |- | [[نۆف ھەگەلیل]] | [[پەڕگە:Nazareth Illit view.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٧ | ٣٢٫٨٦ | {{change |{{Israel populations|Nof Hagalil}} |43479 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nof Hagalil}}}} |32.86 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٩٨– |- | [[ئۆفاکیم]] | [[پەڕگە:Ofaqim 4.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی بێئرشێبا|بێئرشێبا]] | ١٩٥٥ | ١٦٫٣٥ | {{change |{{Israel populations|Ofaqim}} |35355 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ofaqim}}}} |16.35 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٣٠– |- | [[ئۆر عەکیڤا]] | [[پەڕگە:Israel by Jim Greenhill 100526-A-3715G-0961 (4643198024).jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | ١٩٥١ | ٥٫٥٥ | {{change |{{Israel populations|Or Aqiva}} |22173 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Or Aqiva}}}} |5.55 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٠٩– |- | [[ئۆر یەھوودا]] | [[پەڕگە:פארק נווה סביון - אור יהודה.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٥٥ | ٦٫٧٣ | {{change |{{Israel populations|Or Yehuda}} |36850 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Or Yehuda}}}} |6.73 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٠٥ |- | [[پێتاخ تیکڤا]] | [[پەڕگە:Market Towers Petah Tikva 01.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٧٨ | ٣٥٫٧٧ | {{change |{{Israel populations|Petah Tiqwa}} |264046 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Petah Tiqwa}}}} |35.77 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٥٠ |- | [[قەلەنسووە]] | [[پەڕگە:Qalansuwa-498.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|1000| [[سەدەکانی ناوەند]]}} | ٨٫٣٧ | {{change |{{Israel populations|Qalansawe}} |23951 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qalansawe}}}} |8.37 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٣٢– |- | [[ڕەعەنانا]] | [[پەڕگە:Raanana city.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٢ | ١٤٫٨٦ | {{change |{{Israel populations|Ra'annana}} |80155 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ra'annana}}}} |14.86 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٢٨٠ |- | [[ڕەھەت]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 43465 RAHAT.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی بێئرشێبا|بێئرشێبا]] | ١٩٧٢ | ٣٣٫٤٨ | {{change |{{Israel populations|Rahat}} |71355 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rahat}}}} |33.48 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٨٤٥– |- | [[ڕامەت گان]] | [[پەڕگە:View Of Ramat Gan Diamond Exchange District.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢١ | ١٦٫٣٩ | {{change |{{Israel populations|Ramat Gan}} |165155 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ramat Gan}}}} |16.39 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٠٩٩ |- | [[ڕامەت ھاشارۆن]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 7457 Ramat Hasharon from the top of tops.JPG|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٣ | ١٦٫٧٣ | {{change |{{Israel populations|Ramat Hasharon}} |48986 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ramat Hasharon}}}} |16.73 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٦٩٩ |- | [[ڕەملە]] | [[پەڕگە:Ramla 6780a.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|700|سەدەی ھەشتەم}} | ١٣٫٣٩ | {{change |{{Israel populations|Ramla}} |81126 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ramla}}}} |13.39 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩٩– |- | [[ڕێخۆڤۆت]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 13823 Rehovot Mall and Municipality.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٩٠ | ٢٣٫٧٦ | {{change |{{Israel populations|Rehovot}} |150471 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rehovot}}}} |23.76 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٦٠١ |- | [[ڕیشۆن لێتسیۆن]] | [[پەڕگە:Rishon LeZion West Aerial View.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٨٢ | ٦١٫٩١ | {{change |{{Israel populations|Rishon Leziyyon}} |252413 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rishon Leziyyon}}}} |61.91 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٢٧ |- | [[ڕۆش ھاعەین]] | [[پەڕگە:Rosh HaAyin.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٤٩ | ١٥٫٨٦ | {{change |{{Israel populations|Rosh Haayin}} |74572 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rosh Haayin}}}} |15.86 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٨١ |- | [[سەفەد]] | [[پەڕگە:Safed1.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-1300| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ٢٩٫٩٤ | {{change |{{Israel populations|Zefat}} |37801 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Zefat}}}} |29.94 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٣٥١– |- | [[سەخنین]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 17718 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-1500| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١١٫٥٣ | {{change |{{Israel populations|Sakhnin}} |32355 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Sakhnin}}}} |11.53 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥١١– |- | [[سدێرۆت]] | [[پەڕگە:שדרות, רחוב הרב בן-נון , הוא רחוב ניר-עם, הוא רחוב הגדוד השני. - panoramio.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥١ | ١٠٫٦٦ | {{change |{{Israel populations|Sederot}} |31108 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Sederot}}}} |10.66 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٣٢– |- | [[شیفا عەمر]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 11070 Photo fortress.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{sort|-3000| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١٩٫٦٣ | {{change |{{Israel populations|Shefar'am}} |42713 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Shefar'am}}}} |19.63 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧١٢– |- | [[تەمرە]] | [[پەڕگە:Tamra2.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{Unknown|؟}} | ٢٩٫٧٧ | {{change |{{Israel populations|Tamra}} |35349 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tamra}}}} |29.77 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٧٣– |- | [[تەییبە]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 16164 Center of Taybee.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{Unknown|؟}} | ١٨٫٩١ | {{change |{{Israel populations|Tayibe}} |45071 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tayibe}}}} |18.91 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٦٨٠– |- | [[تێل ئەڤیڤ]] | [[پەڕگە:Sarona CBD 01.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | {{sort|-8000| [[سەردەمی نیۆلیتیک]]}}<br><small>([[یافا]])</small><br>{{sort|1887|١٨٨٧}}<br><small>([[نێڤی تسێدێک]])</small> | ٥٧٫١ | {{change |{{Israel populations|Tel Aviv - Yafo}} |492872 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tel Aviv - Yafo}}}} |57.1 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٢٩٣ |- | [[تەبەریە]] | [[پەڕگە:TIBERIAS - GALILEE (7723477802).jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | 20 | ١٦٫١٩ | {{change |{{Israel populations|Tiberias}} |48509 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tiberias}}}} |16.19 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٧٩– |- | [[تیرە، ئیسرائیل|تیرە]] | [[پەڕگە:Potsdam-9 (15757509164).jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{Unknown|؟}} | ١١٫٨٥ | {{change |{{Israel populations|Tire}} |26567 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tire}}}} |11.85 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٧٥– |- | [[تیرات کارمێل]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 10963 Architecture of Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{Unknown|؟}} | ٦٫٧١ | {{change |{{Israel populations|Tirat Karmel}} |29069 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tirat Karmel}}}} |6.71 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٠٨ |- | [[ئوم ئەلفەحم]] | [[پەڕگە:Ummalfahm.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | {{Unknown|؟}} | ٢٦٫٠٣ | {{change |{{Israel populations|Umm Al-fahm}} |57560 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Umm Al-fahm}}}} |26.03 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٢٦٦– |- | [[یەڤنە]] | [[پەڕگە:Yavne panoramic view2.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|-2500| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ٢٩٫١٨ | {{change |{{Israel populations|Yavne}} |54981 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Yavne}}}} |29.18 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥١٤ |- | [[یەھوود مۆنۆسۆن]] | [[پەڕگە:Jahud023.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{Unknown|؟}} | ٥٫٧٣ | {{change |{{Israel populations|Yehud-Monoson}} |30977 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Yehud-Monoson}}}} |5.73 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٩٦٣ |- | [[یۆکنێعام عیلیت]] | [[پەڕگە:12 6 2008 .1597864 25 43 11 PROTOCOL 800 1 park.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٥٠ | ٨٫٣١ | {{change |{{Israel populations|Yoqne'am Illit}} |23729 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Yoqne'am Illit}}}} |8.31 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٩٥ |} == ئەمانەش ببینە == {{div col|colwidth=25em}} *[[Arab localities in Israel]] *[[Chronology of Aliyah in modern times]] *[[Demographics of Israel]] *[[Districts of Israel]] *[[Four Holy Cities]] *[[Jewish population by city]] *[[List of cities in Palestine]] *[[List of kibbutzim]] *[[List of largest cities in the Levant region by population]] *[[List of modern names for biblical place names]] *[[List of moshavim]] *[[List of twin towns and sister cities in Israel]] *[[List of villages depopulated during the Arab–Israeli conflict]] *[[Lists of cities by country]] *[[Population displacements in Israel after 1948]] *[[Population statistics for Israeli settlements in the West Bank]] *[[Urban planning in Israel]] {{div col end}} == تێبینییەکان == ;General {{Reflist|group=note}} ;Official spellings {{Reflist|15em|group=cbs}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Sister project links|auto=yes}} * [https://www.cbs.gov.il/en/cbsNewBrand/Pages/community-new.aspx Regional Statistics] at the [[Israel Central Bureau of Statistics]] * [https://www.nli.org.il/en/a-topic/987007545418805171 Cities and towns] at the [[National Library of Israel]] * {{Britannica|2060226|List of cities and towns in Israel}} {{Largest Israeli cities}} {{Geography of Israel}} {{List of cities in the Middle East}} {{Authority control}} {{Portal bar|Cities|Israel|Lists}} [[Category:Cities in Israel| ]] [[Category:Demographics of Israel|Cities]] [[Category:Lists of cities by country|Israel]] [[Category:Lists of cities by population|Israel]] [[Category:Lists of cities in Asia|Israel]] [[Category:Lists of populated places in Israel|Cities]] [[Category:Ranked lists of country subdivisions|Israel]] 42bfld34hunxb8t607r4p70h24ef0k6 1614370 1614366 2026-08-02T11:33:01Z Hivja 64112 /* پێڕستی شارەکان */ 1614370 wikitext text/x-wiki {{نەخشەی شارە گەورەکانی ئیسرائیل}} ئەم وتارە پێڕستی ٧٨ شوێن لە [[ئیسرائیل]] لەخۆ دەگرێت کە لەلایەن [[وەزارەتی ناوخۆ (ئیسرائیل)|وەزارەتی ناوخۆی ئیسرائیل]]ەوە وەک [[ئەنجومەنی شار (ئیسرائیل)|ئەنجومەنی شار]] دیاری کراون. ئەم پێڕستە بەپێی پێوەرەکانی ئێستای [[نووسینگەی ناوەندیی ئاماری ئیسرائیل]] پێک ھاتووە. لە چوارچێوەی [[حکوومەتی ناوچەیی لە ئیسرائیل|سیستەمی حکوومەتی ناوچەییی ئیسرائیل]]، وەزارەتی ناوخۆ دەتوانێت ئەنجومەنی شار بداتە شارەوانیی شارێک کە ژمارەی دانیشتووانی لە ٢٠،٠٠٠ کەس تێپەڕ دەکات.<ref>{{cite web |url=http://mfa.gov.il/MFA/AboutIsrael/State/Democracy/Pages/Israeli%20Democracy%20-%20How%20does%20it%20work.aspx |title=Israeli Democracy: How Does It Work? |publisher=Israel Ministry of Foreign Affairs |access-date=٨ی ئایاری ٢٠١٣ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130622174411/http://www.mfa.gov.il/mfa/aboutisrael/state/democracy/pages/israeli%20democracy%20-%20how%20does%20it%20work.aspx |archive-date=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣ }}</ref> بەگشتی دەستەواژەی «شار» ئاماژە نییە بۆ [[ئەنجومەنی ناوچەیی (ئیسرائیل)|ئەنجومەنی ناوچەیی]] یان [[ناوچەی شارنشین]]، ھەرچەندە شارێکی دیاریکراو زۆرجار تەنیا بەشێکی کەم لە دانیشتووانی ناوچەیەکی شاری یان [[ناوچەی گەورەشاری|گەورەشاری]] لەخۆ دەگرێت. == پێڕستی شارەکان == [[پەڕگە:Israel cities.svg|وێنۆک|100px|چەپ|نەخشەی شار و [[ناوچەکانی ئیسرائیل]] کە [[بەرزایییەکانی گۆلان]]یش دەگرێتەوە]] لە ساڵی ٢٠٢٥، ئیسرائیل خاوەنی ١٨ شار بووە کە ژمارەی دانیشتووانیان زیاتر لە ١٠٠،٠٠٠ کەسە، لەوانە [[ئورشەلیم]] و [[تێل ئەڤیڤ]]. بەگشتی ٨٠ ناوچەی ئیسرائیلی ھەیە کە لەلایەن وەزارەتی ناوخۆوە پێگەی «شارەوانی» (یان «شار»)یان پێدراوە، لەوانە [[پێڕستی نیشتەجێبووە ئیسرائیلییەکان|چوار شوێنی نیشتەجێبوونی ئیسرائیل لە کەناری ڕۆژاوا]].<ref>{{cite web |date=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |title=Localities and Population, by Municipal Status and District |url=https://www.cbs.gov.il/he/publications/DocLib/2024/2.ShnatonPopulation/st02_22.pdf |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=١٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> دوو شاری تر، [[کەسیف، ئیسرائیل|کەسیف]] و [[تیلا، ئیسرائیل|تیلا]]، [[کۆمەڵگەی پلان بۆ داڕێژراو|بڕیارە]] لە [[نێگێڤ]] ساز بکرێن.<ref>{{cite news |date=١ی تەممووزی ٢٠٢٤ |title=Government approves new ultra-Orthodox city in the northern Negev, addressing housing crisis |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-808445 |publisher=The Jerusalem Post |access-date=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref> ڕووبەر و ژمارەی دانیشتووانی [[ئورشەلیم]]، [[ئورشەلیمی ڕۆژھەڵات]]یش دەگرێتەوە کە بە شێوەیەکی ''دیفاکتۆ'' لەلایەن ئیسرائیلەوە بە سنوورەکانی خۆی لکێنراوە و بەپێی [[یاسای ئورشەلیم]] لە چوارچێوەی سنوورە شارەوانییەکانی ئورشەلیمدا جێگر کراوە. بەڵام ئەمە لەلایەن کۆمەڵگەی نێونەتەوەیییەوە دانی پێدانراوە و ئورشەلیمی ڕۆژھەڵات وەک بەشێک لە فەلەستینی [[داگیرکردنی کەناری ڕۆژاوا لەلایەن ئیسرائیل|ژێر داگیرکاریی ئیسرائیل]] دەزانن.<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/middle_east/2001/israel_and_the_palestinians/issues/1682594.stm |title=Jerusalem: Crucible of the conflict |last=Symon |first=Fiona |date=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١ |work=BBC News Online |access-date=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.btselem.org/jerusalem |title=Background on East Jerusalem |date=٨ی تەممووزی ٢٠١٢ |publisher=B'Tselem |access-date=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> ئەگەر ئورشەلیمی ڕۆژھەڵات وەک بەشێک لە ئیسرائیل ھەژمار بکرێت، تێل ئەڤیڤ لەدوای ئورشەلیم دەبێتە دووەمین شاری پڕ دانیشتووی وڵاتەکە بە ٤٩٤،٩٠٠ کەسەوە؛ ئەگەریش ئورشەلیم وەک بەشێک لە ئیسرائیل ھەژمار نەکرێت، تێل ئەڤیڤ پڕ دانیشتووترین شاری وڵاتە و دوای ئەویش [[ئورشەلیمی ڕۆژاوا]]یە بە ٣٦٢،٩٦٠ کەسەوە.<ref>{{cite report |date=٢٠٢٣ |title=Population of Jerusalem, by Age, Religion and Geographical Spreading |url=https://jerusaleminstitute.org.il/wp-content/uploads/2025/05/shnaton_C1025.pdf |work=Statistical Yearbook of Jerusalem |publisher=Jerusalem Institute for Policy Research |access-date=١٦ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> خشتەی خوارەوە شارەکانی ئیسرائیل، بێجگە لە [[پێڕستی نیشتەجێبووەکانی ئیسرائیل|نیشتەجێبووەکان]]، لە ڕیزەکانی ناو، ناوچە، دانیشتووان، ڕووبەر و پێوەری کۆمەڵایەتی–ئابووری (ئێس ئی ئای)، بەپێی سەرچاوەکانی [[نووسینگەی ناوەندیی ئاماری ئیسرائیل]] دەخاتە ڕوو: {{sticky header}}{{table alignment}}{{static row numbers}}{{sort under}} {| class="wikitable sortable sticky-header-multi static-row-numbers sort-under col1left col2center col3center col4center" {{right}} |- ! rowspan=2 | ناو ! rowspan=2 class="unsortable" | وێنە ! rowspan=2 | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|ناوچە]] ! rowspan=2 | {{tooltip|ناوچەی<br>گەورەشاری|ناوچەی گەورەشاری}}<ref>{{cite report |date=2023 |title=Regional Statistics |url=https://www.cbs.gov.il/en/cbsNewBrand/Pages/community-new.aspx?inc=https://boardsgenerator.cbs.gov.il/pages/WebParts/YishuvimPage.aspx?mode=Metropolin |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=18 August 2025}}</ref> ! rowspan=2 data-sort-type="number" | دامەزران ! rowspan=2 | ڕووبەر<br>({{کم٢}})<br><ref>{{cite web |title=Regional Statistics |url=https://www.cbs.gov.il/en/cbsNewBrand/Pages/community-new.aspx?inc=https://boardsgenerator.cbs.gov.il/pages/WebParts/YishuvimPage.aspx?mode=Yeshuv |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=16 August 2025}}</ref> ! colspan=4 | دانیشتووان ! rowspan=2 | {{tooltip|ئێس ئی ئای|پێوەری کۆمەڵایەتی–ئابووری}}<ref>{{cite report |date=2021 |title=Local Authorities, in Alphabetical Order of Hebrew Names: Socio-Economic Index Value 2021, Rank and Cluster, and Variables Used in the Computation of the Index |url=https://www.cbs.gov.il/he/publications/DocLib/2025/1955/t01.pdf |work=Characterization and Classification of Geographical Units by the Socio-Economic Level of the Population |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=16 August 2025}}</ref> |- class="static-row-header" ! خەمڵاندن<br>({{Israel populations|Year}})<br>{{Israel populations|reference}} ! سەرژمێری<br>(٢٠٢٢)<br><ref>{{cite web |date=2022 |title=Population Census |url=https://www.cbs.gov.il/en/Surveys/Pages/Population-Census.aspx |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=16 August 2025}}</ref> ! گۆڕان<br>(٢٠٢٢–<br>–{{Israel populations|Year}}) ! چڕی<br>(لە ھەر<br>{{km2}}) |- | [[عەکا]] | [[پەڕگە:Aerial view of Acre 1.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{sort|-2000| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١٨٫٠٩ | {{change |{{Israel populations|Akko}} |50555 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Akko}}}} |18.09 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٤٦٧– |- | [[عەفوولە]] | [[پەڕگە:Afula Culture Center1.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-1900| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ٢٩٫١٧ | {{change |{{Israel populations|Afula}} |60828 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Afula}}}} |29.17 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٢٧– |- | [[عەراد]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 29843 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٦٢ | ١٢٦٫١٣ | {{change |{{Israel populations|Arad}} |27586 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Arad}}}} |126.13 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٨٧٦– |- | [[عەڕابە]] | [[پەڕگە:Arrabe7.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|0| [[سەردەمی کەنشتەی دووەم]]}} | ٨٫٤ | {{change |{{Israel populations|Arrabe}} |26119 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Arrabe}}}} |8.4 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٢٨– |- | [[ئەشدۆد]] | [[پەڕگە:פארק ואגם המרינה לקראת סוף עבודות הבנייה, מרץ 2024.jpg 03.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[گووش دان]] | ١٩٥٦{{refn|group=note| [[Isdud|Tel Ashdod]], remains of the ancient town, lies east of the modern city.}} | ٦٣٫٩ | {{change |{{Israel populations|Ashdod}} |227865 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ashdod}}}} |63.9 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٤٦– |- | [[ئەشکەلۆن]] | [[پەڕگە:Ashkelonskyline.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | {{sort|-5000| [[سەردەمی نیۆلیتیک]]}} | ٥٢٫٣٢ | {{change |{{Israel populations|Ashqelon}} |152370 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ashqelon}}}} |52.32 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٣٥– |- | [[باقە ئەلغەربییە]] | [[پەڕگە:Baqa el gharbiya 2007 04 14.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | {{sort|1265| [[سەدەکانی ناوین]]}} | ٩٫١٨ | {{change |{{Israel populations|Baqa Al-gharbiyye}} |29868 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Baqa Al-gharbiyye}}}} |9.18 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٦٠– |- | [[بات یام]] | [[پەڕگە:Bat Yam view.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٦ | ٩٫٤١ | {{change |{{Israel populations|Bat Yam}} |128152 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bat Yam}}}} |9.41 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢١٩– |- | [[بێئێر یەئکۆڤ]] | [[پەڕگە:Be'er Ya'akov railway station.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٠٧ | ٩٫٤٦ | {{change |{{Israel populations|Be'er Ya'aqov}} |31439 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Be'er Ya'aqov}}}} |9.46 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٨٣ |- | [[بێئرشێبا]] | [[پەڕگە:BeershebaCityHallDec142022.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی بێئرشێبا|بێئرشێبا]] | ١٩٠٠{{refn|group=note| [[Tel Be'er Sheva]], remains of the ancient town, lies east of the modern city.}} | ١١٧٫٣٩ | {{change |{{Israel populations|Be'er Sheva}} |217577 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Be'er Sheva}}}} |117.39 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١١١– |- | [[بەیت شێئان]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 2382 Geography of Israel בית שאן.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-6000| [[سەردەمی نیۆلیتیک]]}} | ١٠٫٩٧ | {{change |{{Israel populations|Bet She'an}} |19825 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bet She'an}}}} |10.97 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩٢– |- | [[بەیت شەمەش]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 11209 Landscape view.jpg|100px]] | [[ناوچەی ئورشەلیم|ئورشەلیم]] | [[ئورشەلیمی گەورە|ئورشەلیم]] | ١٩٥٠ | ٣٨٫٢٩ | {{change |{{Israel populations|Bet Shemesh}} |145554 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bet Shemesh}}}} |38.29 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٨٥– |- | [[بنێی براک]] | [[پەڕگە:BBC and Nahalat Ganim 01.jpg|100px]] | [[ناوچەی ترل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٤ | ٧٫٣٥ | {{change |{{Israel populations|Bene Beraq}} |216869 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Bene Beraq}}}} |7.35 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٦٢٧– |- | [[دیمۆنا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 4562 Dimona renewal.JPG|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٥ | ٢٢٠٫٤٦ | {{change |{{Israel populations|Dimona}} |37213 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Dimona}}}} |220.46 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٨٧– |- | [[ئیلات]] | [[پەڕگە:North Beach Eilat.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥١ | ١٠١٫٤٩ | {{change |{{Israel populations|Elat}} |55213 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Elat}}}} |101.49 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٥١ |- | [[ئێلعاد]] | [[پەڕگە:Elad03.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٩٨ | ٣٫٤٩ | {{change |{{Israel populations|El'ad}} |48825 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|El'ad}}}} |3.49 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٥٢– |- | [[گەنێی تیکڤا]] | [[پەڕگە:רותם שני גני תקווה.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٤٩ | ٢٫١٦ | {{change |{{Israel populations|Ganne Tiqwa}} |23650 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ganne Tiqwa}}}} |2.16 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٧٤ |- | [[گیڤعات شموئێل]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 8994 Cities in Israel.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٤٤ | ٢٫٥٨ | {{change |{{Israel populations|Giv'at Shemu'el}} |27472 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Giv'at Shemu'el}}}} |2.58 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫١٣٥ |- | [[گیڤعاتایم]] | [[پەڕگە:Tel Aviv - תל אביב (15845688503).jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٢ | ٣٫٢٤ | {{change |{{Israel populations|Giv'atayim}} |58052 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Giv'atayim}}}} |3.24 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٥٦٩ |- | [[خەدێرا]] | [[پەڕگە:92251 kfar haim beach PikiWiki Israel.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | ١٨٩١ | ٥٦٫٢٨ | {{change |{{Israel populations|Hadera}} |103847 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Hadera}}}} |56.28 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٨٤ |- | [[حەیفا]] | [[پەڕگە:Haifa Shrine and Port.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{sort|0| [[سەردەمی کەنشتەی دووەم]]}} | ٧٢٫٩٣ | {{change |{{Israel populations|Haifa}} |289507 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Haifa}}}} |72.93 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩١ |- | [[حەریش]] | [[پەڕگە:Harish1.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | ١٩٨٢ | ٩ | {{change |{{Israel populations|Harish}} |31733 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Harish}}}} |9 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٨٢– |- | [[ھێرتزلیا]] | [[پەڕگە:Herzliyya skyline.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٤ | ٢٤٫٠٧ | {{change |{{Israel populations|Herzliyya}} |105273 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Herzliyya}}}} |24.07 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٣٦١ |- | [[ھۆد ھاشارۆن]] | [[پەڕگە:הוד השרון 5.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٤ | ١٩٫٢٦ | {{change |{{Israel populations|Hod Hasharon}} |65020 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Hod Hasharon}}}} |19.26 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٥٦٧ |- | [[خۆلۆن]] | [[پەڕگە:94765 holon from the drone PikiWiki Israel.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٣٥ | ١٩٫٠٤ | {{change |{{Israel populations|Holon}} |192655 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Holon}}}} |19.04 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٧١ |- | [[ئورشەلیم]] | [[پەڕگە:Israel-2013(2)-Aerial-Jerusalem-Temple Mount-Temple Mount (south exposure).jpg|100px]] | [[ناوچەی ئورشەلیم|ئورشەلیم]] | [[ئورشەلیمی گەورە|ئورشەلیم]] | {{sort|-3000| [[سەردەمی نیۆلیتیک|نیۆلیتیک]]}}<br><small>([[ئورشەلیمی ڕۆژھەڵات]])</small><br>{{sort|1850|ناوەندەکانی دەیەی ١٨٠٠}}<br><small>([[ئورشەلیمی ڕۆژاوا]])</small> | ١٢٥٫٥٥ | {{change |{{Israel populations|Jerusalem}} |1005919 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Jerusalem}}}} |125.55 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫١٩٦– |- | [[کەفر قەرەع]] | [[پەڕگە:Kafr Qara P1070763.JPG|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | {{Unknown|؟}} | ٧٫٨١ | {{change |{{Israel populations|Kafar Qara}} |19890 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kafar Qara}}}} |7.81 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١١٢– |- | [[کەفر قاسم]] | [[پەڕگە:Kafr Qasim aerial.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|1850|سەدەی نۆزدەیەم}} | ٩٫٣ | {{change |{{Israel populations|Kafar Qasem}} |26389 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kafar Qasem}}}} |9.3 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٧٤– |- | [[کەرمیێل]] | [[پەڕگە:Karmiel - Israel 2008.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٦٤ | ٢٢٫٠٣ | {{change |{{Israel populations|Karmi'el}} |47450 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Karmi'el}}}} |22.03 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٢٠ |- | [[کفار سابا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 61141 kfar saba - weizman street.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٠٣ | ١٤٫٤٨ | {{change |{{Israel populations|Kefar Sava}} |100262 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kefar Sava}}}} |14.48 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫١٩٢ |- | [[کفار یۆنا]] | [[پەڕگە:כפר יונה - צילום רן אליהו.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٣٢ | ١١٫٥١ | {{change |{{Israel populations|Kefar Yona}} |28135 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Kefar Yona}}}} |11.51 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٨١ |- | [[کیریات ئاتا]] | [[پەڕگە:Kiryat ata3.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٢٥ | ٢٤٫١٦ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Atta}} |60465 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Atta}}}} |24.16 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٩٠ |- | [[کیریات بیالیک]] | [[پەڕگە:Krayon.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٣٤ | ٨٫٤٨ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Bialik}} |44806 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Bialik}}}} |8.48 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٢٨ |- | [[کیریات گات]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 16194 kiryat gat.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٤ | ١٥٫٨٥ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Gat}} |63386 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Gat}}}} |15.85 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٥٢– |- | [[کیریات مەلاخی]] | [[پەڕگە:Kiryat Mal'achi town hall plaza.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[گووش دان]] | ١٩٥٠ | ٤٫٥٨ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Mal'akhi}} |26362 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Mal'akhi}}}} |4.58 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٦٧١– |- | [[کیریات مۆتسکین]] | [[پەڕگە:Kiryat Motzkin Aerial View.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٣٤ | ٣٫٨٤ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Motzkin}} |49057 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Motzkin}}}} |3.84 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٤٠٢ |- | [[کیریات ئۆنۆ]] | [[پەڕگە:Qiryatono2.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٣٩ | ٤٫٦ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Ono}} |41537 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Ono}}}} |4.6 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٥٩٤ |- | [[کیریات شمۆنێ]] | [[پەڕگە:Qiryat Shemona 2007.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٤٩ | ١٤٫٣٨ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Shemona}} |23083 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Shemona}}}} |14.38 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٦٣– |- | [[کیریات یام]] | [[پەڕگە:Krayot - panoramio.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٤١ | ١١٫٣٤ | {{change |{{Israel populations|Qiryat Yam}} |38906 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qiryat Yam}}}} |11.34 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٤٧– |- | [[لۆد]] | [[پەڕگە:Downtown area of Lod, Israel 00262.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|-5500| [[نیۆلیتیک]]}} | ١٤٫٧٩ | {{change |{{Israel populations|Lod}} |87430 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Lod}}}} |14.79 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٣٨– |- | [[مەعالۆت تەرشیحا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 14587 Maalot.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٦٣ | ٩٫٢٦ | {{change |{{Israel populations|Ma'alot-tarshiha}} |22720 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ma'alot-tarshiha}}}} |9.26 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٥٧– |- | [[مەغار]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 17800 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{Unknown|؟}} | ٢١٫١١ | {{change |{{Israel populations|Mughar}} |22564 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Mughar}}}} |21.11 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٩٣– |- | [[میگدال ھائێمێک]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 11196 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٣ | ٨٫٧١ | {{change |{{Israel populations|Migdal Haemeq}} |27045 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Migdal Haemeq}}}} |8.71 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩٨– |- | [[مۆدیعین مەکابیم ڕیعووت]] | [[پەڕگە:Modi'in 02003.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٨٥ | ٤٨٫٣٣ | {{change |{{Israel populations|Modi'in-makkabbim-re'ut}} |92307 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Modi'in-makkabbim-re'ut}}}} |48.33 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٤٢٠ |- | [[نەھاریا]] | [[پەڕگە:Naharia IMG 1324.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٣٥ | ١٣٫٨٣ | {{change |{{Israel populations|Nahariyya}} |63318 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nahariyya}}}} |13.83 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٤٣ |- | [[ناسرە]] | [[پەڕگە:Habsora from selezian.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-2200| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١٤٫١٧ | {{change |{{Israel populations|Nazareth}} |77295 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nazareth}}}} |14.17 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٠٤– |- | [[نێشێر]] | [[پەڕگە:Nesher, Givat Nesher, Tel Hanan 008.JPG|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٢٣ | ١٢٫٩٤ | {{change |{{Israel populations|Nesher}} |22911 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nesher}}}} |12.94 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٦٤ |- | [[نێس زیۆنا]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 10181 lerer square in ness ziona.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٨٣ | ١٥٫٦٨ | {{change |{{Israel populations|Nes Ziyyona}} |47620 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nes Ziyyona}}}} |15.68 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٣٠٤ |- | [[نێتانیا]] | [[پەڕگە:KIKATZNETDAY.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٩ | ٣٤٫٧٥ | {{change |{{Israel populations|Netanya}} |223920 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Netanya}}}} |34.75 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٨٤ |- | [[نێتیڤۆت]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 44402 Aerial photo of Netivot .jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٦ | ١٦٫٢٢ | {{change |{{Israel populations|Netivot}} |45024 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Netivot}}}} |16.22 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٦٢– |- | [[نۆف ھەگەلیل]] | [[پەڕگە:Nazareth Illit view.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | ١٩٥٧ | ٣٢٫٨٦ | {{change |{{Israel populations|Nof Hagalil}} |43479 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Nof Hagalil}}}} |32.86 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٩٨– |- | [[ئۆفاکیم]] | [[پەڕگە:Ofaqim 4.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی بێئرشێبا|بێئرشێبا]] | ١٩٥٥ | ١٦٫٣٥ | {{change |{{Israel populations|Ofaqim}} |35355 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ofaqim}}}} |16.35 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٣٠– |- | [[ئۆر عەکیڤا]] | [[پەڕگە:Israel by Jim Greenhill 100526-A-3715G-0961 (4643198024).jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | ١٩٥١ | ٥٫٥٥ | {{change |{{Israel populations|Or Aqiva}} |22173 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Or Aqiva}}}} |5.55 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٠٩– |- | [[ئۆر یەھوودا]] | [[پەڕگە:פארק נווה סביון - אור יהודה.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٥٥ | ٦٫٧٣ | {{change |{{Israel populations|Or Yehuda}} |36850 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Or Yehuda}}}} |6.73 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٠٠٥ |- | [[پێتاخ تیکڤا]] | [[پەڕگە:Market Towers Petah Tikva 01.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٧٨ | ٣٥٫٧٧ | {{change |{{Israel populations|Petah Tiqwa}} |264046 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Petah Tiqwa}}}} |35.77 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥٥٠ |- | [[قەلەنسووە]] | [[پەڕگە:Qalansuwa-498.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|1000| [[سەدەکانی ناوەند]]}} | ٨٫٣٧ | {{change |{{Israel populations|Qalansawe}} |23951 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Qalansawe}}}} |8.37 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٣٢– |- | [[ڕەعەنانا]] | [[پەڕگە:Raanana city.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٢ | ١٤٫٨٦ | {{change |{{Israel populations|Ra'annana}} |80155 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ra'annana}}}} |14.86 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٢٨٠ |- | [[ڕەھەت]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 43465 RAHAT.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی بێئرشێبا|بێئرشێبا]] | ١٩٧٢ | ٣٣٫٤٨ | {{change |{{Israel populations|Rahat}} |71355 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rahat}}}} |33.48 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٨٤٥– |- | [[ڕامەت گان]] | [[پەڕگە:View Of Ramat Gan Diamond Exchange District.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢١ | ١٦٫٣٩ | {{change |{{Israel populations|Ramat Gan}} |165155 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ramat Gan}}}} |16.39 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٠٩٩ |- | [[ڕامەت ھاشارۆن]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 7457 Ramat Hasharon from the top of tops.JPG|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | ١٩٢٣ | ١٦٫٧٣ | {{change |{{Israel populations|Ramat Hasharon}} |48986 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ramat Hasharon}}}} |16.73 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٦٩٩ |- | [[ڕەملە]] | [[پەڕگە:Ramla 6780a.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|700|سەدەی ھەشتەم}} | ١٣٫٣٩ | {{change |{{Israel populations|Ramla}} |81126 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Ramla}}}} |13.39 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٣٩٩– |- | [[ڕێخۆڤۆت]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 13823 Rehovot Mall and Municipality.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٩٠ | ٢٣٫٧٦ | {{change |{{Israel populations|Rehovot}} |150471 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rehovot}}}} |23.76 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٦٠١ |- | [[ڕیشۆن لێتسیۆن]] | [[پەڕگە:Rishon LeZion West Aerial View.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٨٨٢ | ٦١٫٩١ | {{change |{{Israel populations|Rishon Leziyyon}} |252413 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rishon Leziyyon}}}} |61.91 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٢٧ |- | [[ڕۆش ھاعەین]] | [[پەڕگە:Rosh HaAyin.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | ١٩٤٩ | ١٥٫٨٦ | {{change |{{Israel populations|Rosh Haayin}} |74572 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Rosh Haayin}}}} |15.86 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٨١ |- | [[سەفەد]] | [[پەڕگە:Safed1.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-1300| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ٢٩٫٩٤ | {{change |{{Israel populations|Zefat}} |37801 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Zefat}}}} |29.94 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٣٥١– |- | [[سەخنین]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 17718 Cities in Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | {{sort|-1500| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١١٫٥٣ | {{change |{{Israel populations|Sakhnin}} |32355 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Sakhnin}}}} |11.53 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥١١– |- | [[سدێرۆت]] | [[پەڕگە:שדרות, רחוב הרב בן-נון , הוא רחוב ניר-עם, הוא רחוב הגדוד השני. - panoramio.jpg|100px]] | [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|باشووری]] | {{n/a}} | ١٩٥١ | ١٠٫٦٦ | {{change |{{Israel populations|Sederot}} |31108 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Sederot}}}} |10.66 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٣٢– |- | [[شیفا عەمر]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 11070 Photo fortress.JPG|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{sort|-3000| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ١٩٫٦٣ | {{change |{{Israel populations|Shefar'am}} |42713 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Shefar'am}}}} |19.63 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧١٢– |- | [[تەمرە]] | [[پەڕگە:Tamra2.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{Unknown|؟}} | ٢٩٫٧٧ | {{change |{{Israel populations|Tamra}} |35349 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tamra}}}} |29.77 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٧٣– |- | [[تەییبە]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 16164 Center of Taybee.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{Unknown|؟}} | ١٨٫٩١ | {{change |{{Israel populations|Tayibe}} |45071 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tayibe}}}} |18.91 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٦٨٠– |- | [[تێل ئەڤیڤ]] | [[پەڕگە:Sarona CBD 01.jpg|100px]] | [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ|تێل ئەڤیڤ]] | [[گووش دان]] | {{sort|-8000| [[سەردەمی نیۆلیتیک]]}}<br><small>([[یافا]])</small><br>{{sort|1887|١٨٨٧}}<br><small>([[نێڤی تسێدێک]])</small> | ٥٧٫١ | {{change |{{Israel populations|Tel Aviv - Yafo}} |492872 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tel Aviv - Yafo}}}} |57.1 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٢٩٣ |- | [[تەبەریە]] | [[پەڕگە:TIBERIAS - GALILEE (7723477802).jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | {{n/a}} | 20 | ١٦٫١٩ | {{change |{{Israel populations|Tiberias}} |48509 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tiberias}}}} |16.19 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٧٩– |- | [[تیرە، ئیسرائیل|تیرە]] | [[پەڕگە:Potsdam-9 (15757509164).jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{Unknown|؟}} | ١١٫٨٥ | {{change |{{Israel populations|Tire}} |26567 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tire}}}} |11.85 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٢٧٥– |- | [[تیرات کارمێل]] | [[پەڕگە:PikiWiki Israel 10963 Architecture of Israel.JPG|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | {{Unknown|؟}} | ٦٫٧١ | {{change |{{Israel populations|Tirat Karmel}} |29069 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Tirat Karmel}}}} |6.71 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫١٠٨ |- | [[ئوم ئەلفەحم]] | [[پەڕگە:Ummalfahm.jpg|100px]] | [[ناوچەی حەیفا|حەیفا]] | {{n/a}} | {{Unknown|؟}} | ٢٦٫٠٣ | {{change |{{Israel populations|Umm Al-fahm}} |57560 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Umm Al-fahm}}}} |26.03 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ١٫٢٦٦– |- | [[یەڤنە]] | [[پەڕگە:Yavne panoramic view2.JPG|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{sort|-2500| [[سەردەمی بڕۆنز]]}} | ٢٩٫١٨ | {{change |{{Israel populations|Yavne}} |54981 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Yavne}}}} |29.18 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٥١٤ |- | [[یەھوود مۆنۆسۆن]] | [[پەڕگە:Jahud023.jpg|100px]] | [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوەندی]] | [[گووش دان]] | {{Unknown|؟}} | ٥٫٧٣ | {{change |{{Israel populations|Yehud-Monoson}} |30977 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Yehud-Monoson}}}} |5.73 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٩٦٣ |- | [[یۆکنێعام عیلیت]] | [[پەڕگە:12 6 2008 .1597864 25 43 11 PROTOCOL 800 1 park.jpg|100px]] | [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|باکووری]] | [[ناوچەی گەورەشاریی حەیفا|حەیفا]] | ١٩٥٠ | ٨٫٣١ | {{change |{{Israel populations|Yoqne'am Illit}} |23729 |dec=0 |invert=on}} | {{pop density |{{Decomma|{{Israel populations|Yoqne'am Illit}}}} |8.31 |km2 |prec=0 |disp=num}} | ٠٫٧٩٥ |} == ئەمانەش ببینە == {{div col|colwidth=25em}} *[[Arab localities in Israel]] *[[Chronology of Aliyah in modern times]] *[[Demographics of Israel]] *[[Districts of Israel]] *[[Four Holy Cities]] *[[Jewish population by city]] *[[List of cities in Palestine]] *[[List of kibbutzim]] *[[List of largest cities in the Levant region by population]] *[[List of modern names for biblical place names]] *[[List of moshavim]] *[[List of twin towns and sister cities in Israel]] *[[List of villages depopulated during the Arab–Israeli conflict]] *[[Lists of cities by country]] *[[Population displacements in Israel after 1948]] *[[Population statistics for Israeli settlements in the West Bank]] *[[Urban planning in Israel]] {{div col end}} == تێبینییەکان == ;General {{Reflist|group=note}} ;Official spellings {{Reflist|15em|group=cbs}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Sister project links|auto=yes}} * [https://www.cbs.gov.il/en/cbsNewBrand/Pages/community-new.aspx Regional Statistics] at the [[Israel Central Bureau of Statistics]] * [https://www.nli.org.il/en/a-topic/987007545418805171 Cities and towns] at the [[National Library of Israel]] * {{Britannica|2060226|List of cities and towns in Israel}} {{Largest Israeli cities}} {{Geography of Israel}} {{List of cities in the Middle East}} {{Authority control}} {{Portal bar|Cities|Israel|Lists}} [[Category:Cities in Israel| ]] [[Category:Demographics of Israel|Cities]] [[Category:Lists of cities by country|Israel]] [[Category:Lists of cities by population|Israel]] [[Category:Lists of cities in Asia|Israel]] [[Category:Lists of populated places in Israel|Cities]] [[Category:Ranked lists of country subdivisions|Israel]] mszmdi123fbwe67ahrimok180o9ntl8 1 299519 1614151 1612892 2026-08-01T17:05:20Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[وتووێژ:قەل]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:قەلەموون]]: بەپێی وتووێژی پەڕە 1612892 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] من پێم باش نییە ''قەل'' ناوی سەرەکیی ئەم وتارە بێ. ڕاستە کە لە بڕێک شێوەزار دا وای پێ دەڵێن، بەڵام ''قەل'' لە بنەڕەت دا بە مانای crow دێ. ئەگەر سەیری فەرھەنگە کۆنەکان بکەین، بۆ نموونە وەھبی و ئەدمۆندز و مەردۆخ، ''قەل'' ھەر بە مانای crow ھاتووە.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=قەل&f=0&d=8&d=3] ھەروەھا، ''قەل'' لە ''قەلەڕەش''، ''قەلەباچکە'' (''باچک'' = ''بازگ'' = ''بەڵەک'' = piebald، بۆیە ''قەلەباچکە'' = ''قەلی بەڵەک'')، ''قەلەسابوونی''، ''قەلەشین'' و ''قەلەگورگە''یش دا ھەیە، ئەم باڵندانە گەلێک لە turkey بچووکترن و زیاتر لە crow دەچن. ئەگەر بڵێین ''قەل'' بە مانای turkey دێ، ئەم ناوانە بێمانا دەبن! turkey ھی ئەمریکای باکووری و ناوەندییە و ئاسایییە ناومان بۆی نەبێ. لای ئێمە ''عەلیشیش'' (یان ''عەلەشیش'') دەڵێن. ''بۆقەلەموون''یش ھەیە کە لە بنەڕەت دا یۆنانییە و لە ڕێی عەرەبییەوە پێمان گەیشتووە. @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لە ڕۆژھەڵات چیی پێ دەڵێن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٤٩، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :ڕاستییەکەی وشەی قەل باوە، بەڵام بەو هۆکارانەی وترا بە بڕوای من بیگۆڕن بە '''قەلەموون''' [https://lex.vejin.net/fa/def/henbaneborine/%D9%82%DB%95%D9%84%DB%95%D9%85%D9%88%D9%88%D9%86]. هەم لەو شوێنانەی قەل دەوترێ لێی تێدەگەن، هەم مۆرفیمی قەلەکەی تیایە (ئەگەرچی ڕەنگە ئەم وشەیە جۆرێکی تر دروست بووبێ). بەهەرحاڵ وەک حوسێن وتی ئەم پەلەوەرە لە ئەمریکاوە هاتووەتە ئەورووپا و لەوێوە بۆ ئاسیا. لە زمانەکانی ئاسیا و ئەورووپادا ناوی زۆر سەیری هەیە. بۆ نموونە بە ئینگلیزی دەڵێن turkey/تورکی یانی لە تورکیاوە هاتووە! یان بە عەرەبی دەڵێن هیندی یانی لە هیندەوە هاتووە! بە یۆنانی پێی دەڵێن گالۆپوولا یانی مریشکی فەرەنسی و... هەموویشێ هەڵەیە و ئەم پەلەوەرە لە ئەمریکاکانەوە هاتووە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٥:٣٩، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::نازانم ''قەلەموون'' باوترە یان ''قەلەموونە''. ''بۆقلە''-شم لای بانە بیستووە. دژایەتیم نییە بۆ ئەمانە بگوێزرێتەوە. سپاس. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٥٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئێمە بەم باڵندە دەڵێین بۆقلە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٤٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]@, [[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] منیش ''قەلەموون''م بیستووە و باشووری دەزانێ چییە. ''قەلەموون'' بە ''قەل'' دەست پێ دەکا، ھەر ئەمە ڕەنگە وای کردبێ ''قەل'' بە مانای turkey بە کار بھێنرێ. ئەگەر دژایەتی نییە، دەیکەم بە ''قەلەموون''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٨:٤٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 1en19aafghsmjvrqb4voeqhg1bhesya 1614160 1614151 2026-08-01T17:24:03Z حوسێن 42516 /* ناوی وتار */ وەڵامدانەوە 1614160 wikitext text/x-wiki == ناوی وتار == @[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] من پێم باش نییە ''قەل'' ناوی سەرەکیی ئەم وتارە بێ. ڕاستە کە لە بڕێک شێوەزار دا وای پێ دەڵێن، بەڵام ''قەل'' لە بنەڕەت دا بە مانای crow دێ. ئەگەر سەیری فەرھەنگە کۆنەکان بکەین، بۆ نموونە وەھبی و ئەدمۆندز و مەردۆخ، ''قەل'' ھەر بە مانای crow ھاتووە.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=قەل&f=0&d=8&d=3] ھەروەھا، ''قەل'' لە ''قەلەڕەش''، ''قەلەباچکە'' (''باچک'' = ''بازگ'' = ''بەڵەک'' = piebald، بۆیە ''قەلەباچکە'' = ''قەلی بەڵەک'')، ''قەلەسابوونی''، ''قەلەشین'' و ''قەلەگورگە''یش دا ھەیە، ئەم باڵندانە گەلێک لە turkey بچووکترن و زیاتر لە crow دەچن. ئەگەر بڵێین ''قەل'' بە مانای turkey دێ، ئەم ناوانە بێمانا دەبن! turkey ھی ئەمریکای باکووری و ناوەندییە و ئاسایییە ناومان بۆی نەبێ. لای ئێمە ''عەلیشیش'' (یان ''عەلەشیش'') دەڵێن. ''بۆقەلەموون''یش ھەیە کە لە بنەڕەت دا یۆنانییە و لە ڕێی عەرەبییەوە پێمان گەیشتووە. @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لە ڕۆژھەڵات چیی پێ دەڵێن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٤٩، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :ڕاستییەکەی وشەی قەل باوە، بەڵام بەو هۆکارانەی وترا بە بڕوای من بیگۆڕن بە '''قەلەموون''' [https://lex.vejin.net/fa/def/henbaneborine/%D9%82%DB%95%D9%84%DB%95%D9%85%D9%88%D9%88%D9%86]. هەم لەو شوێنانەی قەل دەوترێ لێی تێدەگەن، هەم مۆرفیمی قەلەکەی تیایە (ئەگەرچی ڕەنگە ئەم وشەیە جۆرێکی تر دروست بووبێ). بەهەرحاڵ وەک حوسێن وتی ئەم پەلەوەرە لە ئەمریکاوە هاتووەتە ئەورووپا و لەوێوە بۆ ئاسیا. لە زمانەکانی ئاسیا و ئەورووپادا ناوی زۆر سەیری هەیە. بۆ نموونە بە ئینگلیزی دەڵێن turkey/تورکی یانی لە تورکیاوە هاتووە! یان بە عەرەبی دەڵێن هیندی یانی لە هیندەوە هاتووە! بە یۆنانی پێی دەڵێن گالۆپوولا یانی مریشکی فەرەنسی و... هەموویشێ هەڵەیە و ئەم پەلەوەرە لە ئەمریکاکانەوە هاتووە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٥:٣٩، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::نازانم ''قەلەموون'' باوترە یان ''قەلەموونە''. ''بۆقلە''-شم لای بانە بیستووە. دژایەتیم نییە بۆ ئەمانە بگوێزرێتەوە. سپاس. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٥٨، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئێمە بەم باڵندە دەڵێین بۆقلە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٤٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]@, [[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] منیش ''قەلەموون''م بیستووە و باشووری دەزانێ چییە. ''قەلەموون'' بە ''قەل'' دەست پێ دەکا، ھەر ئەمە ڕەنگە وای کردبێ ''قەل'' بە مانای turkey بە کار بھێنرێ. ئەگەر دژایەتی نییە، دەیکەم بە ''قەلەموون''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٨:٤٧، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::بۆ ''قەلەموون'' {{کرا|گوێزرا}}! [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٢٤، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) n1xhu3w49hh7nfjltf4qde1d73brssd 0 299576 1614179 1613536 2026-08-01T18:22:56Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1614179 wikitext text/x-wiki {{Short description|بەشێک لە دوورگەی سپری لە ناوەندی بەرلین}} {{Use dmy dates|date=July 2025}} {{Infobox UNESCO World Heritage Site |name = دوورگەی مۆزەخانە<br />''Museumsinsel'' |image = Berlin Museumsinsel Fernsehturm.jpg |caption = {{بنز|مۆزەخانەی بۆدە|en|Bode Museum|lt=مۆزەخانەی بۆدە-موزیەم}} لە دوورگەی مۆزەخانە |location = {{بنز|بەرلین|en|Berlin|lt=بەرلین}}، {{بنز|ئەڵمانیا|en|Germany|lt=ئەڵمانیا}} |criteria = کولتووری: ii, iv |ID = 896 |year = 1999 |coordinates = {{coord|52|31|17|N|13|23|44|E}} |mapframe-zoom = 14 |pushpin_map = Germany#Berlin |area = {{convert|8.6|ha|acre|abbr=on}} |buffer_zone = {{convert|22.5|ha|acre|abbr=on}} |embedded = [[Image:Karte berlin museumsinsel.png|upright|270px|]]<br />شوێنی دوورگەی مۆزەخانە (بە سوور) لەسەر دوورگەی سپری }} '''دوورگەی مۆزەخانە''' (بە ئەڵمانی: {{langx|de|Museumsinsel}}، {{IPA|de|muˈzeːʊmsˌɪnzl̩|pron|LL-Q188 (deu)-Sebastian Wallroth-Museumsinsel (Berlin).wav}}) کۆمەڵەیەکی {{بنز|مۆزەخانە|en|museum|lt=مۆزەخانە}}یە لە بەشی باکووری دوورگەی {{بنز|سپری (ڕووبار)|en|Spree (river)|lt=سپری}} لە {{بنز|میته (ناوچە)|en|Mitte (locality)|lt=ناوەندی مێژوویی}} {{بنز|بەرلین|en|Berlin|lt=بەرلین}}، ئەڵمانیا. یەکێکە لە پڕسەردانترین شوێنە سەرنجڕاکێشەکانی پایتەخت و یەکێکە لە گرنگترین شوێنە مۆزەخانەیییەکان لە {{بنز|ئەورووپا|en|Europe|lt=ئەورووپا}}. لە بنەڕەتدا لە نێوان ساڵانی ١٨٣٠ بۆ ١٩٣٠ دروست کراوە، لە سەرەتادا بە فەرمانی {{بنز|شانشینی پرووسیا|en|Kingdom of Prussia|lt=پاشاکانی پرووسیا}}، و بەپێی پلانی پێنج تەلارساز، دوورگەی مۆزەخانە لە ساڵی ١٩٩٩دا وەک {{بنز|شوێنەواری میراتی جیھانی|en|World Heritage Site|lt=شوێنەواری میراتی جیھانی}}ی {{بنز|یوونێسکۆ|en|UNESCO|lt=یوونێسکۆ}} دەستنیشان کرا بەھۆی گەواھیدانی بۆ پەرەسەندنی تەلارسازی و کولتووریی مۆزەخانەکان لە سەدەکانی ١٩ و ٢٠دا. پێکھاتووە لە {{بنز|مۆزەخانەی ئاڵتێس|en|Altes Museum|lt=مۆزەخانەی ئاڵتێس}}، {{بنز|مۆزەخانەی نۆیێس|en|Neues Museum|lt=مۆزەخانەی نۆیێس}}، {{بنز|ئاڵتێ ناسیۆناڵگالێری|en|Alte Nationalgalerie|lt=ئاڵتێ ناسیۆناڵگالێری}}، {{بنز|مۆزەخانەی بۆدە|en|Bode Museum|lt=مۆزەخانەی بۆدە-موزیەم}} و {{بنز|مۆزەخانەی پێرگامۆن|en|Pergamon Museum|lt=مۆزەخانەی پێرگامۆن}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://whc.unesco.org/en/list/896 |سەردێڕ= Museumsinsel (Museum Island), Berlin |وێبگە= UNESCO World Heritage Centre |بڵاوکەرەوە= United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |ڕێکەوتی سەردان= ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەو پێیەی دەستنیشانکردنی دوورگەی مۆزەخانە تەواوی دوورگەی سپری لە باکووری شەقامی کارل لیبکنێشت دەگرێتەوە، {{بنز|کڵێسای بەرلین|en|Berlin Cathedral|lt=کڵێسای بەرلین}}ی مێژوویش لەوێ ھەڵکەوتووە، لە تەنیشت پارکی کراوەی {{بنز|لوستگارتن|en|Lustgarten|lt=لوستگارتن}}. لە باشووری شەقامی {{بنز|کارل لیبکنێشت|en|Liebknecht|lt=لیبکنێشت}}، {{بنز|کۆشکی بەرلین|en|Berlin Palace|lt=کۆشکی بەرلین}}ی نۆژەنکراوە مۆزەخانەی {{بنز|مەکۆی ھومبۆڵت|en|Humboldt Forum|lt=مەکۆی ھومبۆڵت}}ی تێدایە کە لە ساڵی ٢٠٢٠دا کرایەوە. ھەروەھا لە تەنیشتییەوە، لەودیو لقی ڕۆژاوای ڕووباری سپری، {{بنز|مۆزەخانەی مێژوویی ئەڵمانی|en|German Historical Museum|lt=مۆزەخانەی مێژوویی ئەڵمانی}} ھەڵکەوتووە. لە دوای {{بنز|یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا|en|German reunification|lt=یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا}}وە، دوورگەی مۆزەخانە بەپێی پلانێکی گشتگیر نۆژەن کراوەتەوە و فراوان کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.museumsinsel-berlin.de/en/home/ |سەردێڕ=Masterplan Museumsinsel |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230204044200/https://www.museumsinsel-berlin.de/en/home/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٩دا، سەنتەرێکی نوێی سەردانیکەران و پێشانگایەکی ھونەری، بە ناوی {{بنز|پێشانگای جەیمس سیمۆن|en|James Simon Gallery|lt=پێشانگای جەیمس سیمۆن}} (لە دیزاینی تەلارسازێکی شەشەم)، لە ناوەندی شوێنەواری میراتی دوورگەی مۆزەخانە کرایەوە. == پوختە == دوورگەی مۆزەخانە بەو ناوە دەناسرێت بەھۆی کۆمەڵەی {{بنز|مۆزەخانە|en|museum|lt=مۆزەخانە}} گرنگەکانی سەر ئاستی نێودەوڵەتی، کە ھەموویان بەشێکن لە {{بنز|مۆزەخانە دەوڵەتییەکانی بەرلین|en|Berlin State Museums|lt=مۆزەخانە دەوڵەتییەکانی بەرلین}} و بەشی باکووری دوورگەی سپرییان داگیر کردووە. لە ساڵی ١٩٩٩دا، ئەم کۆمەڵە مۆزەخانەیە خرایە سەر لیستی {{بنز|شوێنەوارەکانی میراتی جیھانی|en|World Heritage Sites|lt=شوێنەوارەکانی میراتی جیھانی}}ی {{بنز|یوونێسکۆ|en|UNESCO|lt=یوونێسکۆ}} بەھۆی شایەتییە ناوازەکەی بۆ پەرەسەندنی مۆزەخانەکان وەک دیاردەیەکی کۆمەڵایەتی و کولتووری و پەرەسەندنی ھاوتای تەلارسازیی مۆزەخانەکان. * {{بنز|مۆزەخانەی ئاڵتێس|en|Altes Museum|lt=مۆزەخانەی ئاڵتێس}} (مۆزەخانەی کۆن) کە لە کاتی دروستکردنیدا لە ٣ی ئابی ١٨٣٠ بە ''Königliches Museum'' (مۆزەخانەی شاھانە) ناودەبرا، تا ئەوکاتەی لە ساڵی ١٨٤١ ناوی گۆڕدرا. مۆزەخانەکە بە فەرمانی {{بنز|کارل فریدریش شینکێل|en|Karl Friedrich Schinkel|lt=کارل فریدریش شینکێل}} تەواو کرا. * {{بنز|مۆزەخانەی نۆیێس|en|Neues Museum|lt=مۆزەخانەی نۆیێس}} (مۆزەخانەی نوێ) لە ساڵی ١٨٥٩ تەواو کرا بەپێی پلانەکانی {{بنز|فریدریش ئۆگست شتولەر|en|Friedrich August Stüler|lt=فریدریش ئۆگست شتولەر}}، کە خوێندکاری شینکێل بوو. لە {{بنز|جەنگی جیھانیی دووەم|en|World War II|lt=جەنگی جیھانیی دووەم}}دا وێران بوو، پاشان لەژێر سەرپەرشتی {{بنز|دەیڤد چیپەرفیڵد|en|David Chipperfield|lt=دەیڤد چیپەرفیڵد}} بۆ {{بنز|مۆزەخانەی میسریی بەرلین|en|Egyptian Museum of Berlin|lt=مۆزەخانەی میسریی بەرلین}} دووبارە دروست کرایەوە و لە ساڵی ٢٠٠٩ کرایەوە. * {{بنز|ئاڵتێ ناسیۆناڵگالێری|en|Alte Nationalgalerie|lt=ئاڵتێ ناسیۆناڵگالێری}} (پێشانگای نیشتمانیی کۆن) لە ساڵی ١٨٧٦ تەواو کرا، دیسان بەپێی دیزاینەکانی {{بنز|فریدریش ئۆگست شتولەر|en|Friedrich August Stüler|lt=فریدریش ئۆگست شتولەر}}، بۆ لەخۆگرتنی کۆمەڵەیەک لە ھونەری سەدەی ١٩یەم کە لەلایەن بانکیی یۆواخیم ھـ. ڤ. ڤاگنەرەوە بەخشرابوو. * {{بنز|مۆزەخانەی بۆدە|en|Bode Museum|lt=مۆزەخانەی بۆدە}} لە نووکی باکووری دوورگەکەدایە، لە ساڵی ١٩٠٤ کرایەوە و ئەوکات پێی دەگوترا ''Kaiser-Friedrich-Museum'' (مۆزەخانەی قەیسەر فریدریش). ئەم مۆزەخانەیە کۆمەڵەی پەیکەرسازی و ھونەری کۆتاییی سەردەمی دێرین و بیزەنتی نمایش دەکات. * {{بنز|مۆزەخانەی پێرگامۆن|en|Pergamon Museum|lt=مۆزەخانەی پێرگامۆن}}، کە لە نێوان ساڵانی ١٩١٠ بۆ ١٩٣٠ دروست کراوە، چەندین بینای زەبەلاح و گرنگی مێژووییی دووبارە دروستکراوە لەخۆدەگرێت، وەک {{بنز|قوربانگای پێرگامۆن|en|Pergamon Altar|lt=قوربانگای پێرگامۆن}} و {{بنز|دەروازەی عەشتار|en|Ishtar Gate|lt=دەروازەی عەشتار}}ی بابل. * {{بنز|کڵێسای بەرلین|en|Berlin Cathedral|lt=کڵێسای بەرلین}} ھەرچەندە خۆی مۆزەخانە نییە بەڵام کڵێسایەکی گرنگی مێژوویییە، کە گۆڕستانی خانەدانەکانی {{بنز|بنەماڵەی ھۆھێنزۆلێرن|en|House of Hohenzollern|lt=بنەماڵەی ھۆھێنزۆلێرن}} لەخۆدەگرێت. * پارکی کراوەی {{بنز|لوستگارتن|en|Lustgarten|lt=لوستگارتن}}. * {{بنز|پێشانگای جەیمس سیمۆن|en|James Simon Gallery|lt=پێشانگای جەیمس سیمۆن}}، کە سەنتەری سەردانیکەرانە و لە ساڵی ٢٠١٩ کرایەوە، لەسەر شوێنی پێشووی "پاکھۆف" (کۆگای بینای خزمەتگوزاری)ی سەدەی ١٩یەم دروست کراوە، کە پێکھاتەیەک بوو لە دیزاینی شینکێل و لە ساڵی ١٩٣٨ ڕووخێنرابوو. لە نزیکەوە: * {{بنز|مەکۆی ھومبۆڵت|en|Humboldt Forum|lt=مەکۆی ھومبۆڵت}} لە کۆتاییی ساڵی ٢٠٢٠دا لە {{بنز|کۆشکی بەرلین|en|Berlin Palace|lt=کۆشکی بەرلین}}ی نۆژەنکراوە لە بەرامبەر کڵێسای بەرلین و پارکی لوستگارتن کرایەوە، و ھەردوو {{بنز|مۆزەخانەی ئیتنۆلۆژیی بەرلین|en|Ethnological Museum of Berlin|lt=مۆزەخانەی ئیتنۆلۆژیی بەرلین}} و {{بنز|مۆزەخانەی ھونەری ئاسیا|en|Museum of Asian Art|lt=مۆزەخانەی ھونەری ئاسیا}}ی لەخۆگرت؛ ھەردووکیان دامەزراوەی جێنشینی ژووری ھونەری دێرینی پرووسیان، کە ئەویش لە کۆشکی بەرلین بوو و لە ناوەڕاستی سەدەی ١٦ەمدا دامەزرابوو. لە کۆتاییی ساڵی ٢٠٢٢دا، کردنەوەی باڵی ڕۆژھەڵات کە کۆتا بەشی مۆزەخانەی مەکۆی ھومبۆڵت بوو، بە مانای ئەوە بوو کە مۆزەخانەی مەکۆی ھومبۆڵت لە کۆتاییدا بە تەواوی تەواو بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Completed Humboldt Forum opens in Berlin – DW – 09/16/2022 |ناونیشان=https://www.dw.com/en/completed-humboldt-forum-opens-in-berlin/a-63146991 |ئیش=dw.com |زمان=en}}</ref> * {{بنز|مۆزەخانەی مێژوویی ئەڵمانی|en|German Historical Museum|lt=مۆزەخانەی مێژوویی ئەڵمانی}}، لە بینای مێژووییی {{بنز|زۆیگھاوس|en|Zeughaus|lt=زۆیگھاوس}}، و بەشێکی فراوانکراو لە دیزاینی {{بنز|ئای. ئێم. پەی|en|I. M. Pei|lt=ئای. ئێم. پەی}} لەخۆدەگرێت، دەکەوێتە بەرامبەر پارکی لوستگارتن، تەنھا لە دەرەوەی دوورگەکە، بە درێژاییی شەقامی {{بنز|ئونتەر دێن لیندن|en|Unter den Linden|lt=ئونتەر دێن لیندن}}. == مێژوو == یەکەمین ھۆڵی پێشانگا لە ساڵی ١٧٩٧ لەسەر پێشنیاری شوێنەوارناس {{بنز|ئالۆیس ھیرت|en|Aloys Hirt|lt=ئالۆیس ھیرت}} دروست کرا. لە ساڵی ١٨٢٢دا، شینکێل پلانەکانی بۆ مۆزەخانەی ئاڵتێس دیزاین کرد بۆ لەخۆگرتنی کۆمەڵەی شاھانەی {{بنز|ئانتیکێنساملونگ بەرلین|en|Antikensammlung Berlin|lt=ئانتیکێنساملونگ}}، ڕێکخستنی کۆمەڵەکە لەلایەن {{بنز|ڤیلھێلم فۆن ھومبۆڵت|en|Wilhelm von Humboldt|lt=ڤیلھێلم فۆن ھومبۆڵت}}ەوە سەرپەرشتی دەکرا. دوورگەکە، کە لە بنەڕەتدا ناوچەیەکی نیشتەجێبوون بوو، لەلایەن پاشا {{بنز|فریدریش ویلھێلمی چوارەمی پرووسیا|en|Frederick William IV of Prussia|lt=فریدریش ویلھێلمی چوارەمی پرووسیا}} لە ساڵی ١٨٤١دا بۆ "ھونەر و زانست" تەرخان کرا. بەردەوام فراوانتر کرا لە سەردەمی پاشا یەک لەدوای یەکەکانی {{بنز|شانشینی پرووسیا|en|Kingdom of Prussia|lt=پرووسیا}}دا، و کۆمەڵە ھونەری و شوێنەوارییەکانی مۆزەخانەکە دوای ساڵی ١٩١٨ کران بە دامەزراوەیەکی گشتی. ئەمڕۆ لەلایەن لقی {{بنز|مۆزەخانە دەوڵەتییەکانی بەرلین|en|Berlin State Museums|lt=مۆزەخانە دەوڵەتییەکانی بەرلین}}ی سەر بە {{بنز|دامەزراوەی کەلەپووری کولتووریی پرووسیا|en|Prussian Cultural Heritage Foundation|lt=دامەزراوەی کەلەپووری کولتووریی پرووسیا}}وە بەڕێوەدەبرێن. [[Image:Bundesarchiv Bild 183-12947-0003, Berlin, Bodemuseum, Pergamonmuseum.jpg|thumb|left|دوورگەی مۆزەخانە لەگەڵ مۆزەخانەکانی پێرگامۆن و بۆدە، ١٩٥١]] دوورگەی مۆزەخانە زیاتر پێکھاتووە لە پارکی {{بنز|لوستگارتن|en|Lustgarten|lt=لوستگارتن}} و {{بنز|کڵێسای بەرلین|en|Berlin Cathedral|lt=کڵێسای بەرلین}}. لە نێوان مۆزەخانەکانی بۆدە و پێرگامۆن، پردی ھێڵی ئاسنی {{بنز|شتادتبان (بەرلین)|en|Berlin Stadtbahn|lt=شتادتبان}} تێدەپەڕێت. خاکی باشووری تەنیشتی شوێنی {{بنز|کۆشکی بەرلین|en|Berlin Palace|lt=کۆشکی بەرلین}}ی شاھانە و ئیمپراتۆریی پێشوو و {{بنز|کۆشکی کۆماری، بەرلین|en|Palace of the Republic, Berlin|lt=کۆشکی کۆماری}}یە. کۆمەڵە پرووسییەکان لە سەردەمی جەنگی سارددا و لە کاتی دابەشبوونی شارەکەدا لێک جیاکرانەوە، بەڵام دوای {{بنز|یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا|en|German reunification|lt=یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا}} یەکخرانەوە، بەدەر لە ھەندێک ھونەر و {{بنز|شوێنەوار (شوێنەوارناسی)|en|Artifact (archaeology)|lt=شوێنەوارەکان}} کە دوای جەنگی جیھانیی دووەم لەلایەن {{بنز|ھاوپەیمانانی جەنگی جیھانیی دووەم|en|Allies of World War II|lt=ھێزەکانی ھاوپەیمانان}}ەوە بردرابوون. ئەمانە بریتین لە {{بنز|گەنجینەی پریام|en|Priam's Treasure|lt=گەنجینەی پریام}}، کە بە ''زێڕی {{بنز|ترۆیا|en|Troy|lt=ترۆیا}}''ش ناودەبرێت، و لەلایەن {{بنز|ھاینریش شلیمان|en|Heinrich Schliemann|lt=ھاینریش شلیمان}} لە ساڵی ١٨٧٣ ھەڵکەندراوە، پاشان بە قاچاخ لە تورکیاوە براوەتە بەرلین و بە قاچاخی لە ئەڵمانیاوە براوەتە مۆسکۆ. ئەمڕۆ لە {{بنز|مۆزەخانەی پوشکین|en|Pushkin Museum|lt=مۆزەخانەی پوشکین}} لە {{بنز|مۆسکۆ|en|Moscow|lt=مۆسکۆ}} پارێزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ancient Troy and Schliemann's excavations |ناونیشان=https://pushkinmuseum.art/museum/buildings/main/floor1/3_troy/index.php?lang=en}}</ref> سەبارەت بە مۆزەخانە گەورەکانی شارەکە، زۆربەی دەیەی ١٩٩٠ی خایاند تا کۆدەنگییەک دروست ببێت لەسەر ئەوەی کە باڵەخانەکانی دوورگەی مۆزەخانە دەبێت نۆژەن و مۆدێرن بکرێنەوە، لەگەڵ پەسەندکردنی کۆتاییی پلانی وریاکارانەی بەڕێوەبەری گشتی ڤۆڵف-دیتەر دوبە بۆ بەکارھێنانیان لە کانوونی دووەمی ١٩٩٩. پاشان، دوای شەش مانگ، پیتەر-کلاوس شوستەر دەستی بەکار کرد و بەرنامەیەکی زۆر گەورەتری خستەگەڕ بە ئامانجی گۆڕینی دوورگەی مۆزەخانە بۆ ''لوڤر لەسەر سپری''.<ref>Alan Riding (12 March 2002), [https://www.nytimes.com/2002/03/12/arts/berlin-banking-its-museums-seeking-new-identity-city-shakes-up-its-art-legacy.html Berlin, Banking on Its Museums; Seeking a New Identity, the City Shakes Up Its Art Legacy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180129032126/http://www.nytimes.com/2002/03/12/arts/berlin-banking-its-museums-seeking-new-identity-city-shakes-up-its-art-legacy.html |date=29 January 2018 }} ''{{بنز|نیویۆرک تایمز|en|New York Times|lt=نیویۆرک تایمز}}''.</ref> حکوومەتی فیدراڵی بەڵێنی دا تا ساڵی ٢٠١٠ ساڵانە ٢٠ ملیۆن دۆلار دابین بکات بۆ ئەو پڕۆژانەی کە پێگەی بەرلین بەرز دەکەنەوە و {{بنز|یوونێسکۆ|en|UNESCO|lt=یوونێسکۆ}}ش دوورگەکەی وەک {{بنز|شوێنەواری میراتی جیھانی|en|World Heritage Site|lt=شوێنەواری میراتی جیھانی}} دەستنیشان کرد.<ref>Desmond Butler (2 December 2001), [https://www.nytimes.com/2001/12/02/world/berlin-museum-s-revival-bolsters-german-identity.html Berlin Museum's Revival Bolsters German Identity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306132026/http://www.nytimes.com/2001/12/02/world/berlin-museum-s-revival-bolsters-german-identity.html |date=6 March 2016 }} ''{{بنز|نیویۆرک تایمز|en|New York Times|lt=نیویۆرک تایمز}}''.</ref> ناوەڕۆکی مۆزەخانەکان بەم شێوەیە بڕیاریان لەسەر درا: مۆزەخانەی پێرگامۆن، بەو قوربانگایە یۆنانییەی کە ناوەکەی لێوە وەرگرتووە، زۆربەی کۆمەڵەکەی پاراست و وەک مۆزەخانەیەکی تەلارسازیی دێرین پێناسە کرا. مۆزەخانەی نۆیێس شتومەکە شوێنەوارییەکان و پەیکەرە میسری و ئیتروسکییەکانی خستەڕوو، لەوانەش پەیکەری بەناوبانگی نیوەییی {{بنز|نەفەرتیتی|en|Queen Nefertiti|lt=شاژن نەفەرتیتی}}. مۆزەخانەی ئاڵتێس، کە کۆنترین مۆزەخانەی دوورگەکەیە، ھونەری یۆنانی و ڕۆمانی لە نھۆمی یەکەمیدا نمایش دەکرد و پێشانگاکانی لە نھۆمی دووەمیدا بەڕێوەدەبرد. تابلۆکانی مۆزەخانەی بۆدە لە کۆتایییەکانی سەردەمی بیزەنتییەوە تا ساڵی ١٨٠٠ی دەگرتەوە. و وەک ئێستا، ئاڵتێ ناسیۆناڵگالێری سەدەی ١٩یەم دەگرێتەوە. کاتێک ئەم پرۆسەیە تەواو دەبێت، لەوانەیە تا ساڵی ٢٠٢٠، کۆمەڵە تابلۆکانی گێمێڵدەگالێری دەگوازرێنەوە بۆ بۆدە، لەگەڵ پاشکۆیەکی نوێ، و دوورگەی مۆزەخانە ھەموو ھونەرەکان لە شارستانییەتە دێرینەکانەوە تا ساڵی ١٩٠٠ نمایش دەکات.<ref>Alan Riding (27 November 2006), [https://www.nytimes.com/2006/11/27/arts/design/27bode.html German Museums Move Closer to Reunification] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180111170445/http://www.nytimes.com/2006/11/27/arts/design/27bode.html |date=11 January 2018 }} ''{{بنز|نیویۆرک تایمز|en|New York Times|lt=نیویۆرک تایمز}}''.</ref> {{بنز|پێشانگای جەیمس سیمۆن|en|James Simon Gallery|lt=پێشانگای جەیمس سیمۆن}}، کە سەنتەرێکی سەردانیکەرانە بە تێچووی ١٥٧ ملیۆن دۆلار و لەلایەن تەلارسازی بەریتانی {{بنز|دەیڤد چیپەرفیڵد|en|David Chipperfield|lt=دەیڤد چیپەرفیڵد}}ەوە دیزاین کراوە، لە ساڵی ٢٠١٩دا دروستکردنی تەواو بوو و لە تەنیشت مۆزەخانەی نۆیێس ھەڵکەوتووە. بە مۆزەخانەکانی نۆیێس، ئاڵتێس، پێرگامۆن و بۆدە دەبەسترێتەوە لە ڕێگەی ڕێڕەوێکی ژێرزەوییەوە کە بە شتومەکە شوێنەوارییەکان ڕازێنراوەتەوە. کاتێک پلانی گشتگیری دوورگەی مۆزەخانە تەواو دەبێت، ئەوەی پێی دەوترێت پیاسەی شوێنەوارناسی چوار لە پێنج مۆزەخانەکەی دوورگەی مۆزەخانە بەیەکەوە دەبەستێتەوە. پیاسەکە لە مۆزەخانەی کۆنەوە لە باشوور دەست پێدەکات، بە ناو مۆزەخانەی نوێ و مۆزەخانەی پێرگامۆندا تێدەپەڕێت و لە مۆزەخانەی بۆدە، کە لە نووکی باکووری دوورگەکەدایە، کۆتایی دێت. پێش جەنگی جیھانیی دووەم، ئەم مۆزەخانانە لە ڕێگەی پردی سەر زەوییەوە بەیەکەوە بەسترابوونەوە؛ کە بەھۆی کاریگەرییەکانی جەنگەوە وێران بوون. ھەرگیز پلانی دووبارە دروستکردنەوەیان نەبووە؛ لە جیاتی ئەوە، حەوشە ناوەندییەکانی مۆزەخانە جیاوازەکان نزم دەکرێنەوە، کە ئەمە پێشتر لە مۆزەخانەی بۆدە و مۆزەخانەی نوێدا کراوە. ئەوان لە ڕێگەی پێشانگای ژێرزەوییەوە بەیەکەوە دەبەسترێنەوە. بە جۆرێک، ئەم پیاسە شوێنەوارناسییە دەتوانرێت وەک شەشەمین مۆزەخانەی دوورگەکە سەیر بکرێت، چونکە نەک تەنیا وەک ڕێڕەوێکی پێکبەستنەوە داڕێژراوە بەڵکو وەک ژوورێکی پێشانگای درێژکراوە بۆ نمایشی نێوان بوارە جیاوازەکان. پیاسە شوێنەوارناسییەکە دەکرێت وەک کۆمەڵەیەکی یەکتربڕ لەو کۆمەڵانە وەسف بکرێت کە بە جیا (بەپێی ناوچە کولتوورییەکان، سەردەمەکان، و ژانرە ھونەرییەکان) لە مۆزەخانە جیاوازەکانی دوورگەکەدا نمایش دەکرێن. پیاسە شوێنەوارناسییەکە تیشک دەخاتە سەر بابەتە فرە-تەوەرییەکان کە مێشکی مرۆڤیان سەرقاڵ کردووە بەبێ گوێدانە کات و ناوچەی کولتووری، چ پرسیار بێت لەسەر ژیانی دوای مەرگ یان پرسەکانی جوانی و بابەتەکانی تر.<ref>Hermann Parzinger (17 December 2015), [http://scfh.ru/en/papers/museum-island-and-humboldt-forum/ Museum Island and Humboldt-Forum: A New Centre for Art and Culture in Berlin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230204044242/https://scfh.ru/en/papers/museum-island-and-humboldt-forum/|date=4 February 2023}} ''{{بنز|SCIENCE First Hand|en|SCIENCE First Hand|lt=SCIENCE First Hand}}''.</ref> ئاماژە بە دوورگەی مۆزەخانە کراوە لە گۆرانیی "لەسەر دوورگەی مۆزەخانە" (On the Museum Island) لەلایەن ھونەرمەندی فۆلکلۆری {{بنز|ئیمی زە گرەیت|en|Emmy the Great|lt=ئیمی زە گرەیت}}.{{cn|date=April 2022}} بەشی باشووری دوورگەکە، لە باشووری گێرترۆدێنشتراسە (Gertraudenstraße)، بە شێوەیەکی گشتی پێی دەوترێت {{بنز|فیشێرئینزێل|en|Fischerinsel|lt=فیشێرئینزێل}} (دوورگەی ماسیگر) و شوێنی پڕۆژەیەکی شوقەی بەرزە کە دروست کرا کاتێک میته بەشێک بوو لە {{بنز|بەرلینی ڕۆژھەڵات|en|East Berlin|lt=بەرلینی ڕۆژھەڵات}}. == پێشانگای وێنە == {{Panorama |image = Museumsinsel panorama.jpg |height = 160px |width = |alt = دیمەنی پانۆراما لەگەڵ {{بنز|سپری (ڕووبار)|en|Spree (river)|lt=ڕووباری سپری}} |caption = دیمەنی پانۆراما لەگەڵ {{بنز|سپری (ڕووبار)|en|Spree (river)|lt=ڕووباری سپری}} |dir = |align = center }} {{Panorama |image = Berliner Dom Museum Island.jpg |height = 200px |width = |alt = {{بنز|مۆزەخانەی ئاڵتێس|en|Altes Museum|lt=مۆزەخانەی ئاڵتێس}}، {{بنز|لوستگارتن|en|Lustgarten|lt=لوستگارتن}}، و {{بنز|کڵێسای بەرلین|en|Berlin Cathedral|lt=کڵێسای بەرلین}} |caption = {{بنز|مۆزەخانەی ئاڵتێس|en|Altes Museum|lt=مۆزەخانەی ئاڵتێس}}، {{بنز|لوستگارتن|en|Lustgarten|lt=لوستگارتن}}، و {{بنز|کڵێسای بەرلین|en|Berlin Cathedral|lt=کڵێسای بەرلین}} |dir = |align = center }} <gallery mode="packed"> File:Neues Museum - Joy of Museums.jpg|{{بنز|مۆزەخانەی نۆیێس|en|Neues Museum|lt=مۆزەخانەی نۆیێس}} File:AlteNationalgalerie 1a.jpg|{{بنز|ئاڵتێ ناسیۆناڵگالێری|en|Alte Nationalgalerie|lt=ئاڵتێ ناسیۆناڵگالێری}} File:Pergamonmuseum Front.jpg|{{بنز|مۆزەخانەی پێرگامۆن|en|Pergamon Museum|lt=مۆزەخانەی پێرگامۆن}} File:Tastmodell-2.JPG|مۆدێلی قەبارەیی بەربەست لە دوورگەی مۆزەخانە File:Berlin James-Simon-Galerie asv2019-07 img1.jpg|{{بنز|پێشانگای جەیمس سیمۆن|en|James Simon Gallery|lt=پێشانگای جەیمس سیمۆن}} File:Berlin-BerlinerSchloss-2-Asio (cropped).JPG|{{بنز|کۆشکی بەرلین|en|Berlin Palace|lt=کۆشکی بەرلین}} / {{بنز|مەکۆی ھومبۆڵت|en|Humboldt Forum|lt=مەکۆی ھومبۆڵت}} </gallery> == ئەمانەش ببینە == * {{بنز|مۆزەخانە دەوڵەتییەکانی بەرلین|en|Berlin State Museums|lt=مۆزەخانە دەوڵەتییەکانی بەرلین}} * {{بنز|پێڕستی مۆزەخانەکان لە بەرلین|en|List of museums in Berlin|lt=پێڕستی مۆزەخانەکان لە بەرلین}} * {{بنز|پێڕستی شوێنە سەرنجڕاکێشە گەشتیارییەکان لە بەرلین|en|List of tourist attractions in Berlin|lt=پێڕستی شوێنە سەرنجڕاکێشە گەشتیارییەکان لە بەرلین}} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Museumsinsel (Berlin)|Museumsinsel}} * [https://whc.unesco.org/en/list/896 دوورگەی مۆزەخانە، بەرلین] وێبگەی فەرمیی یوونێسکۆ * [https://www.smb.museum/en/home/ وێبگەی فەرمیی دوورگەی مۆزەخانە] {{in lang|en}} * [http://www.museumsinsel-berlin.de/en/masterplan/projection-into-the-future/ پلانی گشتگیر] داھاتووی دوورگەی مۆزەخانە * [https://lifotravel.com/munich-is-better-than-berlin/ دوورگەی مۆزەخانە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220706072440/https://lifotravel.com/munich-is-better-than-berlin/ |date= ٦ی تەممووزی ٢٠٢٢ }}— پانۆرامای کارلێکەری ٣٦٠° لە کاتی ڤیستیڤاڵی ڕووناکییەکان * [http://www.goethe.de/kue/arc/pan/en5611226.htm چیرۆکێکی سەرکەوتنی ناوازە – دوورگەی مۆزەخانە لە بەرلین]، وتارێک لەسەر وێبگەی [[پەیمانگای گۆتە]]، شوباتی ٢٠١٠ {{in lang|en}} {{coord|52|31|17|N|13|23|44|E|type:landmark|display=title}} {{Museum Island, Berlin}} {{Berlin-Mitte}} {{Visitor attractions in Berlin}} {{World Heritage Sites in Germany}} {{Greek Vases}} {{Authority control}} {{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا}} [[پۆل:دوورگەی مۆزەخانە| ]] [[پۆل:مۆزەخانەکان لە بەرلین]] [[پۆل:ناوچەکانی بەرلین]] [[پۆل:میته]] [[پۆل:شوێنەوارەکانی میراتی جیھانی لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:شوێنە دیارەکان لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:ناوچەکانی مۆزەخانە]] [[پۆل:ناوچەکانی پێشانگای ھونەری]] [[پۆل:شوێنە کولتوورییەکانی پرووسیا]] [[پۆل:دوورگە ڕووبارییەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:مۆزەخانە دەوڵەتییەکانی بەرلین]] [[پۆل:دوورگەکانی بەرلین]] [[پۆل:مۆزەخانە نیشتمانییەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئەڵمانیا]] 7wxw299fdz2ualc0oh3yljgpro339rw 10 299606 1614376 1613368 2026-08-02T11:40:27Z MFTG 21816 1614376 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = گوندەکانی قەزای حەمدانیە |title = [[پێڕستی گوندەکانی قەزای حەمدانیە]] |listclass = hlist | above = [[کوردستان]] > [[باشووری کوردستان|باشوور]] > [[پارێزگای نەینەوا]] > [[قەزای حەمدانیە]] | group1 = [[ناحیەی ناوەندی قەزای حەمدانیە|ناحیەی ناوەند]] | list1 = * '''[[قەرەقووش]]'''(ناوەند) * [[تەواجنە]] * [[قەرەتەپەی عەرەب]] * [[قەسر، حەمدانیە|قەسر]] * [[کەبەرلی]] * [[کەرەملیس]] * [[کەڕەم]] * [[قزفخرە]] * [[یەرغەنتی]] | group2 = [[ناحیەی بەرتڵە]] | list2 = * '''[[بەرتڵە]]'''(ناوەند) * [[ئالی ڕەش]] * [[بازگرتان]] * [[باسخرا]] * [[باشبیپە]] * [[تەھراوا]] * [[توبرەق زیارەی کۆن]] * [[توبرەق زیارەی نوێ]] * [[جلیوخان]] * [[خەزنەتەپە]] * [[خویلتە]] * [[شاقولی]] * [[شھرزاد]] * [[شەمسیات]] * [[لەک، حەمدانیە]] * [[موەفەقیە]] * [[منارەی شەبەک]] * [[یارمجە، حەمدانیە|یارمجە]] | group3 = [[ناحیەی نەمروود]] | list3 = * '''[[خدر ئەلیاس]]'''(ناوەند) * [[ئەبزەخ]] * [[ئەکبیبە]] * [[ئۆمەرەکان]] * [[ئیسنەیدیج]] * [[باستماز]] * [[بەساتلی گچکە]] * [[بەساتلی گەورە]] * [[پلاوات]] * [[تەل حەمید]] * [[تەوفیقیە]] * [[جەدیدەی مەلا]] * [[جورف]] * [[حاسودیە]] * [[حاوئەرسەلان]] * [[حەمڕە]] * [[حەمیدیە، حەمدانیە]] * [[حەویجە حیسان]] * [[حومیڕە]] * [[خەرابە سوڵتان]] * [[خورتە]] * [[ڕەزاقیە]] * [[زیبانیە]] * [[سەلەمێ]] * [[سەید حەمد]] * [[شنف]] * [[شەھید سوبحی]] * [[شوروق]] * [[عەباس ڕەجەب]] * [[عەدلە، حەمدانیە]] * [[عومەر مەندان]] * [[قەرقەشە]] * [[قەرەتاغ، حەمدانیە]] * [[قەرەشۆر]] * [[کارێز، حەمدانیە]] * [[کانی حەرامی]] * [[کەنھەشی بچووک]] * [[کەنھەشی گەورە]] * [[کەھارە]] * [[گریاقوب]] * [[موخڵەت]] * [[موفتیات]] * [[نایفە]] * [[نەمروود، حەمدانیە]] * [[نوعمانیە]] * [[وەردەک]] * [[یاجور]] |below = ناوەند: [[حەمدانیە]]، شارۆچکەکان: [[بەرتڵە]] و [[خدر ئەلیاس]] }}<includeonly>[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]</includeonly> <noinclude> [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای نەینەوا]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] </noinclude> ll6ivlga884qf834vvogqth6s8c9c13 0 299653 1614047 1613844 2026-08-01T12:12:45Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ پارامەترە واڵاکان لابران (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614047 wikitext text/x-wiki {{short description|مەرجانی ئەتۆڵ لە دوورگەکانی مارشاڵ}} {{force singular}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Infobox settlement | official_name = ئەتۆڵی بیکینی | other_name = ئەتۆڵی پیکینی، ئەتۆڵی ئیششۆڵتز | native_name = | nickname = کیلی | settlement_type = {{بنز|ئەتۆڵ|en|Atoll|lt=ئەتۆڵ}} | motto = {{nowrap|{{native phrase|mh|Men otemjej rej ilo bein anij}}}}<br/>({{langx|en|Everything is in the hands of God}})| anthem = {{native phrase|mh|Ij Jab Ber Emol}}<br/>({{langx|en|No longer can I stay}}) (فەرمی) {{Native phrase|en|The Star Spangled Banner}} (فەرمی) | image_skyline = Bikini Atoll 2001-01-14, Landsat 7 ETM+, bands 3-2-1-8.png | imagesize = | pushpin_map = Oceania#Pacific Ocean | image_caption = ئەتۆڵی بیکینی. دوو چاڵەگڕکان لە تاقیکردنەوەکانی بۆمبی ئەتۆمی بە بەرھەمی زۆرەوە دەتوانرێت لە کەیپی باکووری ڕۆژاوای ئەتۆڵەکەدا ببینرێت، لە تەنیشت دوورگەی {{بنز|نامو|en|Namu|lt=نامو}}. گەورەترینیان لە بۆمبی ١٥ {{بنز|ھاوتای تی ئێن تی|en|TNT equivalent|lt=مێگاتۆن}}ی {{بنز|کاسڵ براڤۆ|en|Castle Bravo|lt=براڤۆ}}ەوەیە، و چاڵەگڕکانی بچووکتر ١١ مێگاتۆنی {{بنز|کاسڵ ڕۆمیۆ|en|Castle Romeo|lt=ڕۆمیۆ}}ی پێوە لکاوە. | image_flag = Flag of Bikini Atoll.svg | flag_size = 150px | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | pushpin_map_caption = شوێنی ئەتۆڵی بیکینی | blank_emblem_type = | blank_emblem_size = | image_map = MH_-map_A.png | mapsize = 240px | map_caption = نەخشەی دوورگەکانی مارشاڵ کە ئەتۆڵی بیکینی پیشان دەدات | image_map1 = Bikini 2244493428 13643c6505 o.jpg | mapsize1 = 240px | map_caption1 = نەخشەی ئەتۆڵی بیکینی | subdivision_type = وڵات | subdivision_name = {{بنز|دوورگەکانی مارشاڵ|en|Marshall Islands|lt=دوورگەکانی مارشاڵ}} | area_footnotes = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = 2.3 | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | population_as_of = ٢٠٢٠ | population_footnotes = | population_note = دانیشتووان لە ساڵی ١٩٤٦ گواسترانەوە<br/>دانیشتووانە نیشتەجێبووەکان لە ساڵی ١٩٧٨ چۆڵ کران | population_total = ٥ | population_density_km2 = | population_density_sq_mi = | timezone = | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{Coord|11.6|N|165.4|E|region:MH_type:isle|display=inline,title}} | elevation_footnotes = | elevation_ft = | postal_code_type = | postal_code = | area_code = | footnotes = {{Infobox UNESCO World Heritage Site |child = yes |official_name = شوێنی تاقیکردنەوەی ناوەکیی ئەتۆڵی بیکینی |ID = 1339 |year = 2010 |criteria = کولتووری: iv; vi }} }} '''ئەتۆڵی بیکینی''' ({{IPAc-en|ˈ|b|ɪ|k|ᵻ|n|i}} {{respell|BIK|in|ee}} یان {{IPAc-en|b|ᵻ|ˈ|k|iː|n|i}} {{respell|bih|KEE|nee}}؛ {{langx|mh|Pikinni}} {{IPAc-mh|pikinniy}}، {{Literal translation|شوێنی {{بنز|گوێزھیند|en|coconut|lt=گوێزھیند}}}})،<ref name="turssel2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.trussel2.com/MOD/LocP.htm#Pikinni |سەردێڕ=Marshallese-English Dictionary-Place Name Index |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121027150952/http://www.trussel2.com/MOD/LocP.htm#Pikinni |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> کە لە نێوان سەدەی ١٩یەم و ١٩٤٦دا بە '''ئەتۆڵی ئیششۆڵتز''' دەناسرا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Marshall Islands: A Brief History |ناونیشان=http://www.unicover.com/OPUBA565.HTM |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131015023823/http://www.unicover.com/opuba565.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> بریتییە لە {{بنز|بەردەڵانی مەرجانی|en|coral reef|lt=بەردەڵانێکی مەرجانی}} لە {{بنز|دوورگەکانی مارشاڵ|en|Marshall Islands|lt=دوورگەکانی مارشاڵ}} کە پێکھاتووە لە ٢٣ دوورگە و دەوری {{بنز|لاگۆن|en|lagoon|lt=لاگۆن}}ێکی ناوەندی بە ڕووبەری {{convert|229.4|sqmi|km2|1|adj=on}} دەدەن. ئەتۆڵەکە دەکەوێتە کۆتایی باکووری {{بنز|زنجیرەی ڕالیک|en|Ralik Chain|lt=زنجیرەی ڕالیک}}، بە دووریی نزیکەی {{convert|530|mi|km}} لە باکووری ڕۆژاوای پایتەخت {{بنز|ماجورۆ|en|Majuro|lt=ماجورۆ}}. دوای {{بنز|جەنگی جیھانیی دووەم|en|Second World War|lt=جەنگی جیھانیی دووەم}}، ئەتۆڵەکە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە وەک شوێنێکی {{بنز|تاقیکردنەوەی چەکی ناوەکی|en|Nuclear weapons testing|lt=تاقیکردنەوەی چەکی ناوەکی}} ھەڵبژێردرا. ئەو ١٦٧ کەسەی لە بیکینی دەژیان لەلایەن سوپای ئەمریکاوە بۆ ئامادەکاری تاقیکردنەوەکان {{بنز|گواستنەوەی زۆرەملێ|en|forced relocation|lt=بە زۆرەملێ گواسترانەوە}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Commodore Ben H. Wyatt addressing the Bikini Island natives |ناونیشان=https://americanhistory.si.edu/collections/nmah_1303438 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=americanhistory.si.edu |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240922070753/https://americanhistory.si.edu/collections/nmah_1303438 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="kiste">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Kiste |یەکەم١=Robert C. |سەردێڕ=The Bikinians : a study in forced migration |ڕێکەوت=١٩٧٤|بڵاوکەرەوە=Cummings Pub. Co |شوێن=Menlo Park, Calif. |ژپنک=٠٨٤٦٥٣٧٥٢٤|ناونیشان=https://www.osti.gov/opennet/servlets/purl/16364889.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210802024255/https://www.osti.gov/opennet/servlets/purl/16364889.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|پەڕە=٢٧ (PDF p. ٩/٤٦)|وتەگێڕانەوە=In late January, 1946, navy officials in Washington, DC announced that Bikini Atoll[...]}}</ref> لە ساڵی ١٩٤٦دا، دانیشتووانی بیکینی چوونە {{بنز|ئەتۆڵی ڕۆنگێریک|en|Rongerik Atoll|lt=ڕۆنگێریک}}، کە دوورگەیەکی بچووکە لە ڕۆژھەڵاتی ئەتۆڵی بیکینی، بەڵام سەرچاوەی پێویستی نەبوو بۆ بژێوی ژیانیان. دانیشتووانی دوورگەکە لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٨دا تووشی برسێتی بوون، و گواسترانەوە بۆ {{بنز|ئەتۆڵی کوەجەلەین|en|Kwajalein Atoll|lt=ئەتۆڵی کوەجەلەین}}.<ref name=engineering/> ویلایەتە یەکگرتووەکان ئەتۆڵی بیکینی بۆ چوارەمین تەقینەوەی بۆمبی ناوەکی بەکارھێنا، و ٢٢-٢٣ {{بنز|تاقیکردنەوەی ناوەکی لە ئەتۆڵی بیکینی|en|Nuclear testing at Bikini Atoll|lt=تاقیکردنەوەی ناوەکی}} تری لەوێ ئەنجام دا تا ساڵی ١٩٥٨، کاتێک دەرکەوت کە {{بنز|پاشماوەی تیشکدەر|en|radioactive fallout|lt=پاشماوەی}} تاقیکردنەوەکان زۆر مەترسیدارترە لەوەی پێشتر بیری لێ دەکرایەوە. تا ئەمڕۆش، دانیشتووانی بیکینی بەھۆی {{بنز|پیسبوونی تیشکدەر|en|radioactive contamination|lt=پیسبوونی تیشکدەرەوە}} قەدەغەن لە گەڕانەوە بۆ ئەتۆڵی بیکینی. بەڵام، ھەندێک نیشانەی چاکبوونەوە ھەیە چونکە بڕی تیشکدانەوەکە بە ھێواشی کەم دەبێتەوە. لە ساڵی ١٩٧٢دا، نزیکەی ١٠٠ دانیشتوو بە ئارەزووی خۆیان گەڕانەوە بۆ دوورگەی زێدی خۆیان.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Niedenthal |یەکەم=Jack |ڕێکەوت=٢٠٠١|سەردێڕ=A History of the People of Bikini Following Nuclear Weapons Testing in the Marshall Islands |ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1097/00004032-199707000-00003 |journal=Health Physics |بەرگ=٧٣|issue=1 |پەڕەکان=٢٨–٣٦|doi=10.1097/00004032-199707000-00003 |pmid=٩١٩٩٢١٦|issn=0017-9078 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230705061041/https://journals.lww.com/health-physics/Abstract/1997/07000/A_History_of_the_People_of_Bikini_Following.3.aspx |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> زانایان دواتر لە ئایاری ١٩٧٨دا ئاستێکی مەترسیدار لە {{بنز|سترۆنتیۆم-٩٠|en|strontium-90|lt=سترۆنتیۆم-٩٠}}یان لە ئاوی بیرەکاندا دۆزییەوە، و جەستەی دانیشتووانەکە خەستییەکی نائاسایی بەرزی لە {{بنز|سیسیۆم-١٣٧|en|caesium-137|lt=سیسیۆم-١٣٧}} ھەڵگرتبوو. ئەوان لە ئەیلوولی ١٩٧٨دا دووبارە چۆڵ کرانەوە. ئەتۆڵەکە لەمڕۆدا جاروبار لەلایەن غەواسان و چەند زانایەکەوە سەردان دەکرێت، و تەنھا لەلایەن چەند چاودێرێکەوە داگیر کراوە. خەڵکی ئەتۆڵەکە، کە ئێستا ژمارەیان بە ھەزاران دەخەمڵێندرێت، بڵاوبوونەتەوە بەسەر دوورگەکانی تری مارشاڵ و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا. سندووقێکی متمانەی فرە ملیۆن دۆلاری، کە لە دەیەی ١٩٨٠ەکانەوە خزمەتگوزاری بۆ زۆرێک لە دانیشتووانی بیکینی دابین دەکرد، لە کۆتایییەکانی دەیەی ٢٠١٠ەکاندا بەتاڵ بوو.{{Citation needed|date=June 2026}} لە سەدەی ٢١ەمدا، ئەتۆڵەکە {{بنز|شوێنەواری میراتی جیھانی|en|World Heritage Site|lt=شوێنەوارێکی میراتی جیھانییە}}، کە بەھۆی ڕۆڵی لە {{بنز|شەڕی سارد|en|Cold War|lt=شەڕی سارد}} و {{بنز|سەردەمی ئەتۆمی|en|Atomic Age|lt=سەردەمی دوای-ناوەکیدا}} یاد دەکرێتەوە. وەک ناوچەیەکی داخراوی سروشت سەیر دەکرێت، و تیشکدانەوەکە ئەوەندە کەم بووەتەوە کە گەشتیاری دەکرێت بکرێت. بەڵام، پیسبوونە تیشکدەرە ماوەکە وای لێدەکات کە شیاو نەبێت بۆ گەڕانەوە لەو شتەی کە پێشبینی دەکرا چۆڵکردنێکی کورتخایەن بێت، بەتایبەتی لەبەرئەوەی کە پێشنیار ناکرێت ڕووەک یان ژیانی کێویی ئەوێ بخورێت. == وشەناسی == ناوی ئینگلیزی دوورگەکە لە ناوی کۆلۆنیالیزمی ئەڵمانی ''Bikini''ەوە وەرگیراوە کە بە ئەتۆڵەکە درابوو کاتێک بەشێک بوو لە {{بنز|گینیای نوێی ئەڵمانی|en|German New Guinea|lt=گینیای نوێی ئەڵمانی}}. ناوە ئەڵمانییەکە لە ناوی {{بنز|زمانی مارشاڵی|en|Marshallese language|lt=زمانی مارشاڵی}} بۆ دوورگەکە وەردەگێڕدرێت کە بریتییە لە {{lang|mh|Pikinni}}، ({{IPAc-mh|pikinniy}}) کە "''Pik''" بە واتای "ڕووی تەخت" و "''Ni''" بە واتای "دار گوێزھیند" دێت، یان ''ڕووی گوێزھیندەکان''.<ref name=turssel2/> == کولتوور == شێوازی ژیانی نەریتیی دانیشتووانی بیکینی لەسەر بنەمای چاندنی ڕووەک و خواردنی ماسی و توێکڵدارەکان بوو. ئەوان بەلەمساز و دەریاوانی لێھاتوو بوون، و بە بەلەمی دوو-توێکڵی {{بنز|پرۆوا|en|proa|lt=پرۆوا}}وە بۆ دوورگۆچکەکانی دەوروبەری بیکینی و ئەتۆڵەکانی تری دوورگەکانی مارشاڵ ھاتوچۆیان دەکرد.<ref name=mistoriesintro/> ئەوان تا ڕادەیەک گۆشەگیر بوون و کۆمەڵگەیەکیان پەرەپێدابوو کە بە پەیوەندیی خێزانیی گەورە و نەریتەوە بەسترابووەوە.<ref name=mistoriesintro/> ھەر لاگۆنێک لەلایەن پاشا و شاژنێکەوە سەرکردایەتی دەکرا، بە یاوەریی سەرۆک ھۆزەکان و ژنە سەرکردەکان کە چینی فەرمانڕەوایان پێکدەھێنا. ژاپۆن لە ساڵی ١٩١٤ەوە دوورگەکانی داگیرکرد. دانیشتووانی دوورگەکە لە کێڵگەکانی {{بنز|کۆپرا|en|copra|lt=کۆپرا}} لەژێر چاوی وریاکارانەی ژاپۆنییەکاندا کاریان دەکرد، کە بەشێک لە فرۆشەکانیان دەبرد. سەرکردەکان دەیانتوانی تا ٢٠٬٠٠٠ دۆلار لە ساڵێکدا بھێڵنەوە، و ئەوەی دەمایەوە بەسەر کرێکارەکاندا دابەش دەکرا. دانیشتووانی دوورگەکانی مارشاڵ شانازییان بە پێشکەشکردنی میوانداریی یەکترییەوە دەکرد، تەنانەت بۆ خزمە دوورەکانیش.<ref name=mcmahon>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|journal=Travel |بەرگ=٣٤|سەردێڕ=The Land of the Model Husband |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=FTRQAQAAIAAJ&pg=RA3-PA6 |یەکەم=Thomas J. |دوایین=McMahon |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ١٩١٩|issue=1 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161219200035/https://books.google.com/books?id=FTRQAQAAIAAJ&pg=RA3-PA6 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> === پۆشاک و جلوبەرگ === [[File:Liijabor wearing nieded 1918.jpg|thumb|upright|ژنێک بە ناوی لیجابۆر لە دوورگەی لیکیێپ، لە {{بنز|ئەتۆڵی لیکیێپ|en|Likiep Atoll|lt=ئەتۆڵی لیکیێپ}} لە دوورگەکانی مارشاڵ، کە ''نێدێد'' یان {{بنز|تاڤالا|en|Ta'ovala|lt=پۆشاکی حەسیری}} نەریتیی پۆشیوە، {{circa}} ١٩١٨]] پیاوان بە شێوەیەکی نەریتی تەنوورەیەکی لێواردار بە درێژیی نزیکەی {{convert|25|to|30|in|cm|-1}}یان دەپۆشی. ژنان<ref name="briand" /> دوو حەسیریان لەبەر دەکرد کە ھەریەکەیان نزیکەی یاردەیەک چوارگۆشە بوو، کە لە چنینی گەڵای {{بنز|پاندانوس|en|pandanus|lt=پاندانوس}} و ھیبیسکوس پێکەوە دروست دەکرا<ref name="mistoriesintro" /> و لە دەوری کەمەریان دەبەسترا.<ref name="bliss">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Encyclopedia of Missions |بەرگ=II |یەکەم=Edwin Munsell |دوایین=Bliss |بڵاوکەرەوە=Funk & Wagnalls |شوێن=New York |ساڵ=١٨٩١}}</ref> منداڵان بەزۆری ڕووت بوون.<ref name="mistoriesintro" /> مژدەدەرە مەسیحییەکان لە {{بنز|ئۆواھو|en|Oahu|lt=ئۆواھو}}ەوە لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٩یەمدا گەیشتن و کاریگەرییان لەسەر تێگەیشتنی دانیشتووانی دوورگەکە بۆ شەرم و حەیا ھەبوو. ئەوان جلێکیان بۆ ژنان ناساند کە عەبایەکی درێژ و پان و شل بوو بە قۆڵی درێژ و ملێکی بەرز، کە مەبەست لێی داپۆشینی زۆرترین بەشی پێست بوو. جلەکە پێی دەوترێت {{lang|mh|wau}} ({{IPAc-mh|wahwiw}})، کە لە ناوی {{بنز|دوورگەکانی ھاوایی|en|Hawaiian Islands|lt=دوورگەی ھاواییی}} ئۆواھو وەرگیراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.trussel2.com/MOD/MED2W.htm#wau |سەردێڕ=Marshallese-English Dictionary |وێبگە=trussel2.com |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121024231349/http://www.trussel2.com/MOD/MED2w.htm#wau |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> نەریتێکە کە {{بنز|داکەندنی پێڵاوەکان|en|Tradition of removing shoes in the home and houses of worship|lt=پێڵاو یان نەعلەکانیان دابکەنن}} لە کاتی دانیشتن لە ماڵی کەسێکدا.<ref name=customs>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Customs |ناونیشان=http://elearn.fiu.edu/e-dev/WorldExplorer/Customs/Oceania/Marshall%20Islands.htm |ئیش=Marshall Islands |بڵاوکەرەوە=FIU College of Business Administration |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100618163049/http://elearn.fiu.edu/e-dev/WorldExplorer/Customs/Oceania/Marshall%20Islands.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref> ژنانی مارشاڵ بە شێوەیەکی نەریتی ڕانەکانیشیان دادەپۆشن.<ref name="customs" /> ژنان بەگشتی {{بنز|مووموو|en|muumuu|lt=مووموو}}ی لۆکە یان جلی ھاوشێوە دەپۆشن کە زۆربەی جەستە دادەپۆشێت. تەندروستیی کەسی زۆرجار باس ناکرێت تەنھا لە ناو خێزاندا نەبێت، و ژنان بەتایبەتی زۆر پارێزراون لەسەر پرسەکانی تەندروستیی پەیوەست بە ژنان،<ref name=briand/> ھەرچەندە ئامادەن قسە لەسەر مەمکیان بکەن.<ref name=briand>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Community Perspectives on Cultural Considerations for Breast and Cervical Cancer Education among Marshallese Women in Orange County, California |ناونیشان=http://www.cjhp.org/Volume8_2010/IssueSE/84-89briand.pdf |دوایین١=Briand |یەکەم١=Greta |دوایین٢=Peters |یەکەم٢=Ruth |journal=Californian Journal of Health Promotion |ساڵ=٢٠١٠|بەرگ=٨|پەڕەکان=٨٤–٨٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٣|issue=8 |doi=10.32398/cjhp.v8iSI.2045 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140714133222/http://www.cjhp.org/Volume8_2010/IssueSE/84-89briand.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠١٤|doi-access=free}}</ref> ژنانی مارشاڵ مەلە دەکەن بە مووموویەک کە لە پۆلیستەرێکی ناسک دروست کراوە و بە خێرایی وشک دەبێتەوە. لە پایتەختی {{بنز|ماجورۆ|en|Majuro|lt=ماجورۆ}}، {{بنز|کۆکتێل درێس|en|cocktail dress|lt=جلی کۆکتێل}}ی ڕووت وەک شتێکی نەشیاو سەیر دەکرێت بۆ ھەردوو دانیشتووانی دوورگەکە و میوانان.<ref name=encyclopedia>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Marshall Islands |ناونیشان=http://www.encyclopedia.com/topic/Marshall_Islands.aspx |بڵاوکەرەوە=Encyclopedia.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121218011640/http://www.encyclopedia.com/topic/Marshall_Islands.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> لەگەڵ زیادبوونی کاریگەریی میدیای ڕۆژاوایی، نەوەی گەنجتر شۆرت دەپۆشن، ھەرچەندە نەوەی کۆنتر شۆرت بە ڕەوشتی خراپ دەزانێت.{{citation needed|date=July 2019}} تی شێرت، کابۆ، تەنوورە، و مەیکئەپ لە ڕێگەی میدیاوە ڕێگەی خۆیان بۆ دوورگەکان دەکەنەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Republic of the Marshall Islands |ناونیشان=https://www.viu.ca/homestay/host/CultureGrams/Marshall%20Islands.pdf |ئیش=Culture Grams 2008 |شوێن=Ann Arbor, Michigan |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠١٣}}{{Dead link|date=June 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === سامانی بنەمادار بە زەوی === [[File:Aerial view of Bikini Atoll.jpg|thumb|دوورگەیەک لە ئەتۆڵی بیکینی]] دانیشتووانی بیکینی بەردەوامن لە پاراستنی مافەکانی زەوی وەک پێوەری سەرەکی بۆ سامان.<ref name=divingworldhistory>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.worldofdiving.com/html/bikinihistory.html |سەردێڕ=Bikini History |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070623121447/http://www.worldofdiving.com/html/bikinihistory.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{blockquote|بۆ ھەموو مارشاڵییەکان، زەوی ئاڵتوونە. ئەگەر خاوەنی زەوی بوویتایە، وەک کەسایەتییەکی زۆر گرنگ لە کۆمەڵگەکەماندا سەیر دەکراویت. بەبێ زەوی تۆ وەک کەسێکی بێبایەخ سەیر دەکراویت... بەڵام زەوی لێرە لە بیکینی ئێستا زەویەکی ژەھراوییە.<ref name=guyer>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Guyer |یەکەم=Ruth Levy |سەردێڕ=Radioactivity and Rights |journal=American Journal of Public Health |بەرگ=٩١|ژمارە=٩, issue ٩|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠١|pmc=١٤٤٦٧٨٣|پەڕەکان=١٣٧١–١٣٧٦|doi=10.2105/AJPH.91.9.1371 |pmid=١١٥٢٧٧٦٠}}</ref>}} ھەر خێزانێک بەشێکە لە خێڵێک (''Bwij'')، کە خاوەنی ھەموو زەوییەکانە. خێڵەکە دڵسۆزیی بۆ سەرۆکێک (''Iroij'') ھەیە. سەرۆکەکان چاودێریی سەرۆکی خێڵەکان (''Alap'') دەکەن، کە لەلایەن کرێکارانەوە (''Dri-jerbal'') پاڵپشتی دەکرێن. Iroij کۆنترۆڵی موڵکایەتیی زەوی، بەکارھێنان و دابەشکردنی سەرچاوەکان، و یەکلاییکردنەوەی ناکۆکییەکان دەکات. Alap سەرپەرشتیی پاراستنی زەوی و چالاکییە ڕۆژانەکان دەکات. Dri-jerbal کار لە زەوییەکەدا دەکەن، لەوانەش کشتوکاڵ، پاککردنەوە، و بیناسازی.<ref name=mistoriesintro/> کۆمەڵگەی مارشاڵی {{بنز|دایکسالاری|en|matrilineal|lt=نەسەبی دایکانە}}یە و زەوی لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر لە ڕێگەی دایکەوە دەگوازرێتەوە. خاوەندارێتیی زەوی خێزانەکان پێکەوە دەبەستێتەوە بۆ ناو خێڵەکان. دایەگەورە و باپیرا، دایک و باوک، نەوەکان، پوورەکان، مامەکان، و ئامۆزاکان گرووپی خێزانیی گەورە و یەکگرتوو پێکدەھێنن. کۆبوونەوەکان مەیلیان ھەیە ببنە بۆنەی گەورە. یەکێک لە گرنگترین بۆنە خێزانییەکان یەکەم یادی لەدایکبوونی منداڵێکە (''kemem'')، کە خزم و ھاوڕێیان بە ئاھەنگ و گۆرانی یادی دەکەنەوە.<ref name="mistoriesintro">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Introduction to Marshallese Culture |ناونیشان=http://mistories.org/intro.php |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131020170053/http://mistories.org/intro.php |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Marshallese Culture |ناونیشان=http://www.visitmarshallislands.com/travel-to-the-marshall-islands |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130824015621/http://www.visitmarshallislands.com/travel-to-the-marshall-islands |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> ئەو پارانەی کە لە سەدەی ٢٠ەمدا وەک قەرەبوو بۆ زیانەکانی سەر ئەتۆڵی بیکینی و شێوازی ژیانی دانیشتووانەکەی دراون، داھاتی ئەوانی بەراورد بە دانیشتووانی تری دوورگەکانی مارشاڵ بەرزکردووەتەوە. ئەمە وای کردووە ھەندێک لە دانیشتووانی بیکینی لە ڕووی ئابوورییەوە پشت بەو پارانە ببەستن کە لە سندووقی متمانەوە دێت. ئەم پشتپێبەستنە ئارەزووی تاکەکانی بۆ کارە ئابوورییە نەریتییەکانی وەک بەرھەمھێنانی تارۆ و کۆپرا کەم کردووەتەوە. ئەم گواستنەوەیە ھەروەھا شێوازە نەریتییەکانی ھاوپەیمانیی کۆمەڵایەتی و ڕێکخستنی سیاسی گۆڕی. لە بیکینی، مافەکانی زەوی و خاوەندارێتیی زەوی ھۆکاری سەرەکی بوون لە ڕێکخستنی کۆمەڵایەتی و سیاسی و سەرکردایەتیدا. دوای گواستنەوە و نیشتەجێبوون لە کیلی، سیستەمێکی دوولایەنەی موڵکایەتیی زەوی پەرەی سەند. دابەشکردنی پارە لە سندووقی متمانە بەشێکی لەسەر بنەمای خاوەندارێتیی زەوی لە بیکینی و بەشێکی لەسەر بنەمای موڵکایەتیی زەوی لە کیلی بوو.<ref name=culture/> پێش ئەوەی دانیشتووانەکە بگوێزرێنەوە، لەلایەن سەرکردەیەکی ناوخۆیییەوە سەرکردایەتی دەکران و لەژێر کۆنترۆڵی ناوەکیی سەرۆکی باڵای دوورگەکانی مارشاڵدا بوون. دواتر، مامەڵەی زیاتریان لەگەڵ نوێنەرانی سندووقی متمانە و حکوومەتی ئەمریکادا ھەبوو و دەستیان کرد بە چاوەڕوانکردنی پاڵپشتی لە ئەوان.<ref name=culture/> لە کۆتایییەکانی دەیەی ٢٠١٠دا، دانیشتووانی دوورگەکە داوای کۆنترۆڵی تەواوی سندووقی متمانەیان دەکرد، کە بە دەیان ملیۆن دۆلار دەبوو. ھەمان ئەو سەرکردانەی کە داوای کۆنترۆڵی زیاتریان دەکرد، خەرجییەکی زۆری گەشتکردنیان دروست کرد، و دەستیان کرد بە کڕینی خانووبەرە، فڕۆکە، و بەلەم. لە ساڵی ٢٠١٦دا، سندووقی متمانەی بیکینی لە دوایین پێداچوونەوەیدا ٧١ ملیۆن دۆلار بوو، کە ٤ ملیۆن دۆلاری لێ دەرھێنرابوو. دوای بەکرێدانی کۆنترۆڵەکە، ھەژمارەکە بەتاڵ کرا و تا ساڵی ٢٠٢٠ تەنیا ٤ ملیۆن دۆلاری تێدا مایەوە، و لە ساڵی ٢٠٢٣شدا گەیشتە ١٠٠٬٠٠٠ دۆلار.<ref name="Variety">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Variety |یەکەم=Giff Johnson-For |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Bikini resettlement trust fund money is history |ناونیشان=https://www.mvariety.com/news/bikini-resettlement-trust-fund-money-is-history/article_b4a4de00-f222-11ed-a063-4797302b9569.html |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Marianas Variety News & Views |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240621200650/https://www.mvariety.com/news/bikini-resettlement-trust-fund-money-is-history/article_b4a4de00-f222-11ed-a063-4797302b9569.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پاشان کە پارە نەما، کارەبا و گەیاندن بۆ کیلی وەستا، و مووچە نەدرا، ئەمەش بووە ھۆی ڕاگەیاندنی باری لەناکاو، و حکوومەتی مارشاڵ ناچار بوو دەستوەردان بکات بۆ ھەوڵی یارمەتیدان.<ref name=":0"/> === زمان === زۆربەی مارشاڵییەکان ھەردوو {{بنز|زمانی مارشاڵی|en|Marshallese language|lt=زمانی مارشاڵی}} و زمانێکی تر دەزانن. ھەندێک لە زمانەکان ڕەنگدانەوەی مێژووی نەتەوەکەن لەگەڵ ئەڵمانیا، ژاپۆن، و ویلایەتە یەکگرتووەکان. دامەزراوە حکوومییەکان زمانی مارشاڵی بەکاردەھێنن، ھەرچەندە ئینگلیزیش زۆر باوە. == ژینگە == [[File:Sikorsky SH-3G Sea King from Helicopter Combat Support Squadron 1 in flight during an aerial radiation survey over Bikini Atoll in November 1978.jpg|thumb|ڕووەک لەسەر ئەتۆڵی بیکینی]] ئەتۆڵی بیکینی بەشێکە لە {{بنز|زنجیرەی ڕالیک|en|Ralik Chain|lt=زنجیرەی ڕالیک}} (بە واتای "زنجیرەی ئاوابوونی خۆر") لە ناو {{بنز|دوورگەکانی مارشاڵ|en|Marshall Islands|lt=دوورگەکانی مارشاڵدا}}. === شوێنی تاقیکردنەوەی ناوەکی === ویلایەتە یەکگرتووەکان لە نێوان ساڵانی ١٩٤٦ و ١٩٥٨دا ٢٣ ئامێری ناوەکیی تەقاندەوە لە {{بنز|تاقیکردنەوەی ناوەکی لە ئەتۆڵی بیکینی|en|Nuclear testing at Bikini Atoll|lt=حەوت شوێنی تاقیکردنەوە}} لەسەر بەردەڵانەکە، لە ناو ئەتۆڵەکەدا، لە ھەوادا، و لە ژێر ئاودا.<ref name=richards/> ئەوان بەرھەمێکی تێکەڵاویان ھەبوو کە نزیکەی ٧٧ {{بنز|ھاوتای تی ئێن تی|en|TNT equivalent|lt=مێگاتۆن}} بوو.<ref name="journals.lww.com">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Simon |یەکەم١=S.L. |دوایین٢=Robison |یەکەم٢=W.L. |ڕێکەوت=تەممووزی ١٩٩٧|سەردێڕ=A Compilation of Nuclear Weapons Test Detonation Data for U.S Pacific Ocean Tests |ناونیشان=https://journals.lww.com/health-physics/abstract/1997/07000/a_compilation_of_nuclear_weapons_test_detonation.22.aspx |journal=Health Physics |بەرگ=٧٣|issue=1 |پەڕەکان=٢٥٨–٦٤|doi=10.1097/00004032-199707000-00022 |pmid=٩١٩٩٢٣٥|bibcode=1997HeaPh..73..258S |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20041110005808/http://www.eh.doe.gov/health/marshall/marsh/journal/14828.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٤|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> تاقیکردنەوەکان بە زنجیرەی {{بنز|ئۆپەراسیۆنی کرۆسڕۆدز|en|Operation Crossroads|lt=ئۆپەراسیۆنی کرۆسڕۆدز}} لە تەممووزی ١٩٤٦دا دەستیان پێکرد. دانیشتووان لە سەرەتادا بە ئارەزووی خۆیان قبووڵیان کرد کە بگوێزرێنەوە بۆ {{بنز|ئەتۆڵی ڕۆنگێریک|en|Rongerik Atoll|lt=ئەتۆڵی ڕۆنگێریک}}، بەو بڕوایەی کە دوای ماوەیەکی کورت دەتوانن بگەڕێنەوە ماڵەوە. بەڵام، ڕۆنگێریک نەیتوانی خۆراکی پێویست بەرھەم بھێنێت، و دانیشتووانەکە تووشی برسێتی بوون. نەیانتوانی بگەڕێنەوە ماڵەوە، بۆیە بۆ ماوەی شەش مانگ گواسترانەوە بۆ {{بنز|ئەتۆڵی کوەجەلەین|en|Kwajalein Atoll|lt=ئەتۆڵی کوەجەلەین}} پێش ئەوەی ھەڵبژێرن لەسەر {{بنز|دوورگەی کیلی|en|Kili Island|lt=دوورگەی کیلی}} بژین، کە دوورگەیەکی بچووکە و قەبارەکەی یەک لەسەر شەشی دوورگەی زێدی خۆیانە. ھەندێکیان توانیان لە ساڵی ١٩٧٢دا بگەڕێنەوە بۆ دوورگەی بیکینی؛ بەڵام، تاقیکردنەوەی زیاتر دەریخست کە ئاستی مەترسیدار لە {{بنز|سترۆنتیۆم-٩٠|en|strontium-90|lt=سترۆنتیۆم-٩٠}} بوونی ھەیە. ئەوان لە کۆتاییدا چوونە ئەتۆڵەکانی تری دوورگەکانی مارشاڵ و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بەھۆی کێشەکانی ئەم پلانەوە. لە ساڵی ١٩٥٤دا، تاقیکردنەوەی ناوەکیی {{بنز|کاسڵ براڤۆ|en|Castle Bravo|lt=کاسڵ براڤۆ}} لەسەر ئەتۆڵی بیکینی ئەنجام درا، بە بەرھەمی ١٥ مێگاتۆن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Beck |یەکەم١=Harold L. |دوایین٢=Bouville |یەکەم٢=André |دوایین٣=Moroz |یەکەم٣=Brian E. |دوایین٤=Simon |یەکەم٤=Steven L. |سەردێڕ=Fallout Deposition in the Marshall Islands from Bikini and Enewetak Nuclear Weapons Tests |ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٠|journal=Health Physics |زمان=en |بەرگ=٩٩|issue=2 |پەڕەکان=١٢٤–١٤٢|doi=10.1097/HP.0b013e3181bbbfbd |pmid=٢٠٦٢٢٥٤٨|pmc=٢٩٠٤٦٤٥|bibcode=2010HeaPh..99..124B |issn=0017-9078}}</ref> ئەم تاقیکردنەوە ناوەکییە تەنیا یەکێک بوو لە ٦٧{{efn-la|ناکۆکییەک ھەیە سەبارەت بە کۆی ژمارەی تاقیکردنەوە ئەنجامدراوەکان: ٦٦ یان ٦٧. کۆی ژمارەکە ٦٧ە، بەڵام دوو تاقیکردنەوە (HARDTACK I SCAEVOLA و HARDTACK I QUINCE) بەبێ بەرھەم بوون: یەکێکیان تاقیکردنەوەیەکی سەلامەتی بوو، ئەوی تریان سەرکەوتوو نەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dtra.mil/Portals/125/Documents/NTPR/newDocs/15-HARDTACK%20I%20%20-%202021.pdf |سەردێڕ=Operation HARDTACK I |نووسەر=<!--Not stated--> |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢١|پەڕەکان=٢–٣|بڵاوکەرەوە=Defense Threat Reduction Agency |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230807100906/https://www.dtra.mil/Portals/125/Documents/NTPR/newDocs/15-HARDTACK%20I%20%20-%202021.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و ھەندێک جار یەکێکیان ھەژمار ناکرێت. سەرچاوەیەکی تری ئەم ناکۆکییە ئەو وتارەیە کە زۆر ئاماژەی پێدەکرێت لەلایەن سایمۆن و ڕۆبیسۆنەوە، کە پوختەکەی کۆی ژمارەی تاقیکردنەوە ئەنجامدراوەکان لە دوورگەکانی مارشاڵ بە ٦٦ دادەنێت (٢٣ لە ئەتۆڵی بیکینی + ٤٢ لە ئەتۆڵی ئێنیوێتاک + ١ لە نێوان ئەتۆڵەکاندا)، ھەرچەندە خشتە ھاوپێچکراوەکە داتای ھەر ٦٧ تاقیکردنەوەکە دەخاتە ڕوو (٢٣ + ٤٣ + ١).<ref name="journals.lww.com"/>}} تاقیکردنەوەی ناوەکیی گشتی کە لەسەر دوورگەکانی مارشاڵ و بەردەڵانەکانی دەوروبەری ئەنجام دراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ahf.nuclearmuseum.org/ahf/location/marshall-islands/ |سەردێڕ=Marshall Islands |نووسەر=<!--Not stated--> |بڵاوکەرەوە=Atomic Heritage Foundation |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240724104913/https://ahf.nuclearmuseum.org/ahf/location/marshall-islands/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تیشکدانەوەی ناوەکی و پاشماوەی کە بەدوای تاقیکردنەوەی کاسڵ براڤۆدا ھات بە تەنیا ئەوەندە گەورە بوو کە خەڵک سارد بکاتەوە لە نیشتەجێبوون لە دوورگەکاندا لە داھاتوودا. لە ئەنجامدا، ئەتۆڵی بیکینی خرایە ژێر تاقیکردنەوەی تیشکدانی سەرەتایی بۆ پێکھاتەی خاک و ئاوی بیرەکان. نیشتووەکانی {{بنز|پاشماوەی ناوەکی|en|Nuclear fallout|lt=پاشماوەی ناوەکی}} تاقیکرانەوە بۆ خەمڵاندنی ئەوەی چەندە لە ڕووبەری دوورگەکە بەرکەوتەی ڕادیۆنوکلایدەکان و بەتایبەتی سیسیۆم-١٣٧ بووە. ئەو تەکنۆلۆژیایەی کە بەکارھێنرا بۆ پێوانەکردنی بڕی خەمڵێندراوی نیشتووی پاشماوەی ناوەکی بە {{بنز|ھایسپلیت|en|HYSPLIT|lt=ھایسپلیت}} ناسرابوو. ئەم تەکنۆلۆژیایە زانستە کەشناسییەکانی بەکارھێنا بۆ مۆدێلکردن و نەخشەکێشانی نیشتووەکانی پاشماوەی ناوەکیی سیسیۆم-١٣٧ لەسەر دوورگەکانی مارشاڵ. پاشماوەکانی ھەوری سەرەتایی، تەنۆلکەکانی ڕادیۆنوکلاید، و تەنۆلکە ڕاستەقینەکانی سیسیۆم-١٣٧ ھەموویان لە کاتی تاقیکردنەوەی ناوەکیدا خەمڵێندران. پاشان ئەم داتایانە بەراورد کران لەگەڵ ئەنجامەکانی تاقیکردنەوە ڕادیۆلۆژییەکانی ڕابردوو کە لەلایەن ھایسپلیتەوە کۆکرابوونەوە بۆ پێشبینیکردنی کۆی گشتیی نیشتووی پاشماوەی ناوەکیی سیسیۆم-١٣٧ لەسەر خاکی دوورگەکە. حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان چەندین سندووقی متمانەی دامەزراند کە تاوەکوو ساڵی ٢٠١٣ تێچووی چارەسەری پزیشکی و تێچووەکانی تریان دەگرتەوە و ساڵانە نزیکەی ٥٥٠ دۆلاریان بە ھەر تاکێک دەدا.<ref name="reparations" /> === جوگرافیا === بە دووریی نزیکەی {{convert|46|mi|km}} لە باکووری ڕۆژاوای ئەتۆڵەکەوە، {{بنز|وۆدێجێباتۆ|en|Wōdejebato|lt=وۆدێجێباتۆ}} ھەیە، کە پێدەچێت {{بنز|گڕکانی قەڵغانی|en|shield volcano|lt=گڕکانێکی قەڵغانی}} بێت و لە ڕێگەی {{بنز|زنجیرەچیای ژێرئاو|en|submarine ridge|lt=زنجیرەچیایەکی ژێرئاوەوە}} پێیەوە بەسترابێتەوە. ٢٣ دوورگە لە ئەتۆڵی بیکینیدا ھەن؛ دوورگەکانی بۆکۆنیجیین، ئایرۆکۆجلۆل و بەشێک لە نامو لە کاتی تاقیکردنەوە ناوەکییەکاندا وێران بوون.<ref name=facts>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bikini Atoll Reference Facts |ناونیشان=http://www.bikiniatoll.com/facts.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130809021521/http://www.bikiniatoll.com/facts.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1339.pdf |سەردێڕ=Bikini Atoll |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=UNESCO World Heritage Centre |پەڕە=٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|ref={{harvid|UNESCO|2009}} |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240729071929/https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1339.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوورگەکان لە بەردی قسڵ و لمی مەرجانیی نزم پێکھاتوون.<ref>Emery, Kenneth O.; Tracey, J. I. Jr; Ladd, H. S. (1954). [https://pubs.usgs.gov/pp/0260a/report.pdf Geology of Bikini and Nearby Atolls] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20221125234609/https://pubs.usgs.gov/pp/0260a/report.pdf |date=25 November 2022 }} (PDF). Washington: U.S. Geological Survey. {{doi|10.3133/pp260A}}.</ref> تێکڕای بەرزی تەنیا نزیکەی {{convert|7|ft}} لە سەرووی ئاستی نزمترین مادی دەریاوەیە. کۆی ڕووبەری لاگۆنەکە {{convert|229.4|sqmi|km2}}یە. ماڵی سەرەکیی دانیشتووانی دوورگەکە گەورەترین و باکووری ڕۆژھەڵاتترین {{بنز|دوورگۆچکە|en|islet|lt=دوورگۆچکە}} بوو، دوورگەی بیکینی، کە کۆی گشتییەکەی {{convert|586|acres}} بوو و درێژییەکەی {{convert|2.5|mi|km}} بوو. === ڕووەک و ئاژەڵ === دانیشتووانی دوورگەکە خۆراکە ڕەسەنەکانیان دەچاند لەوانە {{بنز|گوێزھیند|en|coconut|lt=گوێزھیند}}، {{بنز|پاندانوس|en|pandanus|lt=پاندانوس}}، {{بنز|پاپایا|en|papaya|lt=پاپایا}}، {{بنز|مۆز|en|banana|lt=مۆز}}، {{بنز|ئارۆرۆت|en|arrowroot|lt=ئارۆرۆت}}، {{بنز|تارۆ|en|taro|lt=تارۆ}}، {{بنز|لیمۆی سەوز|en|Lime (fruit)|lt=لیمۆی سەوز}}، {{بنز|نانی میوە|en|breadfruit|lt=نانی میوە}}، و {{بنز|کوولەکە|en|pumpkin|lt=کوولەکە}}. جۆرەھا درەخت و ڕووەکی تریش لەسەر دوورگەکان بوونیان ھەیە.<ref name=facts/> دوای تەواوبوونی تاقیکردنەوە ناوەکییەکان، دوورگەکانی بیکینی و ئێنیو دووبارە بە داری گوێزھیند داچێنرانەوە لە شێوەی تۆڕێکی چوارگۆشەییدا، کە ھەریەکەیان بە دووریی {{convert|30|ft|m|abbr=off|sp=us}} لە یەکترەوە بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Fosberg |یەکەم=F. Raymond |ڕێکەوت=١٩٨٨|سەردێڕ=Vegetation of Bikini Atoll, 1985 |ناونیشان=https://www.sprep.org/att/IRC/eCOPIES/Countries/Marshall_Islands/35.pdf |journal=Atoll Research Bulletin |بەرگ=٣١٥|پەڕەکان=١–٢٨|doi=10.5479/si.00775630.315.1 |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230130160416/https://www.sprep.org/att/IRC/eCOPIES/Countries/Marshall_Islands/35.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دانیشتووانی دوورگەکە ماسیگری لێھاتوو بوون. ئەوان پەتەکانی ماسیگرییان لە توێکڵی گوێزھیند و قولاپیان لە توێکڵی تیژکراوی دەریایی دروست دەکرد. زیاتر لە ٢٥ شێوازی ماسیگرییان بەکاردەھێنا.<ref name=mistoriesintro/> دانیشتووانی دوورگەکە مراوی، بەراز، و مریشکیان بۆ خواردن بەخێودەکرد و سەگ و پشیلەیان وەک ئاژەڵی ماڵی ڕادەگرت. ژیانی ئاژەڵان لە ئەتۆڵەکەدا بە توندی کاریگەریی تاقیکردنەوەی بۆمبی ئەتۆمییان لەسەر بوو. ئەو جۆرانەی کە ئێستا لەسەر وشکانی ھەن بریتین لە مارمێلکەی بچووک، قڕژاڵی زاھید، و {{بنز|قڕژاڵی گوێزھیند|en|coconut crab|lt=قڕژاڵی گوێزھیند}}. دوورگەکان زۆرجار لەلایەن جۆرەھا باڵندەی جیاوازەوە سەردان دەکرێن.<ref name=facts/> بۆ ئەوەی ڕێگە بدرێت کەشتییە گەورەکان بچنە ناو لاگۆنەکەوە و بۆ ئامادەکاری بۆ تاقیکردنەوەی بۆمبی ئەتۆمی، ویلایەتە یەکگرتووەکان تەقەمەنیی بەکارھێنا بۆ بڕینی کەناڵێک بە ناو بەردەڵانەکەدا و بۆ تەقاندنەوەی سەرە مەرجانییە گەورەکان لە لاگۆنەکەدا. تەقینەوە ناوەکییەکانی ژێر ئاو کونە گەورەکانیان لە بنی لاگۆنەکەدا دروست کرد کە دواتر بەشێکیان بە پاشماوەی تەقینەوەکان پڕبوونەوە. تەقینەوەکان بڕێکی زۆر لە مەرجان و قوڕی تیشکدراو و وردکراویان بەسەر پانتایییەکی فراوانی لاگۆنەکە و دوورگەکانی دەوروبەریدا بڵاوکردەوە. تاوەکوو ساڵی ٢٠٠٨، ئەتۆڵەکە نزیکەی ٦٥٪ی ئەو جۆراوجۆرییە زیندەیییەی بەدەستھێنابووەوە کە پێش پیسبوونە تیشکدەرەکە ھەیبوو، بەڵام پێدەچێت ٢٨ جۆری مەرجان لەسەر ئاستی ناوخۆیی لەناوچووبن.<ref name=richards>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Bikini Atoll coral biodiversity resilience five decades after nuclear testing |ناونیشان=http://www.bikiniatoll.com/BIKINICORALS.pdf |journal=Marine Pollution Bulletin |بەرگ=٥٦|ساڵ=٢٠٠٨|پەڕەکان=٥٠٣–٥١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٣|نووسەر١=Zoe T. Richards |نووسەر٢=Maria Beger |نووسەر٣=Silvia Pinca |نووسەر٤=Carden C. Wallace |pmid=١٨١٨٧١٦٠|issue=3 |doi=10.1016/j.marpolbul.2007.11.018 |bibcode=2008MarPB..56..503R |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131029195238/http://www.bikiniatoll.com/BIKINICORALS.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> پیسبوونە تیشکدەرەکە ڕێگری لە مرۆڤ کردووە لە ماسیگرتن لەم ناوچانەدا، و لەبەر ئەم ھۆکارە، ژمارەیەکی زۆر لە ژیانی دەریاییی کێوی لە ئاوەکانی دەوروبەری ئەتۆڵەکەدا ھەیە، کە زۆر گەورەترە لە بەشەکانی تری زەریا. {{بنز|قڕژاڵی گوێزھیند|en|coconut crab|lt=قڕژاڵی گوێزھیند}} بەتایبەتی لە دوورگەکەدا زۆرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gorvett |یەکەم=Zaria |سەردێڕ=What would happen if we stopped fishing? |ناونیشان=https://www.bbc.com/future/article/20230721-what-would-happen-if-we-stopped-fishing |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.bbc.com |ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230729002951/https://www.bbc.com/future/article/20230721-what-would-happen-if-we-stopped-fishing |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ئاووھەوا === دوورگەکان گەرم و شێدارن. پلەی گەرمی لە ئەتۆڵی بیکینی بە درێژاییی ساڵ لە نێوان {{convert|27|to|29|°C|°F}}دایە. پلەی گەرمیی ئاوەکەش بە ھەمان شێوە بە درێژاییی ساڵ لە نێوان {{convert|27|to|29|°C|°F}}دایە. دوورگەکان ھاوسنوورن لەگەڵ پشتێنەی {{بنز|تایفۆن|en|typhoon|lt=تایفۆنی}} زەریای پاسیفیک. وەرزی بارانبارین لە ئایارەوە بۆ کانوونی یەکەمە لەکاتێکدا {{بنز|با بازرگانییەکان|en|trade winds|lt=با بازرگانییەکان}} لە کانوونی دووەمەوە تا ئایار شەپۆلی گەورەتر دروست دەکەن.<ref name=facts/> == دانیشتووانی نیشتەجێ و نانیشتەجێ == لە کاتی جەنگی جیھانیی دووەمدا، ئەتۆڵەکە لەلایەن ھێزەکانی ژاپۆنەوە داگیرکرابوو، و کەشتییە دەریایییەکانی ئەمریکا، تۆپخانەی زەمینی، و فڕۆکە بۆمبھاوێژەکانی بی-٢٤ لیبرەیتۆر ھێرشیان کردە سەر دوورگەکە، و زۆرێک لە ٨٬٠٠٠ سەربازەکەیان کوشت.{{citation needed|date=June 2024}} [[File:Native outriggers ar loaded aboard LST-1108 at Bikini Atoll, in March 1946 (146763094).jpg|thumb|بەلەمەکانی دانیشتووانی بیکینی باردەکرێن بۆ گواستنەوەیان]] کاتێک ویلایەتە یەکگرتووەکان وای لە دانیشتووانی دوورگەکە کرد کە لە ساڵی ١٩٤٦دا بگوێزرێنەوە،<ref name=kiste/> ١٩ دانیشتووی دوورگەکە لە شوێنی تر دەژیان. ئەو ١٦٧ نیشتەجێبووەی کە لە نزیکەی ٤٠ خێزان پێکھاتبوون<ref name=coldwarrior>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bikini Atoll |ناونیشان=http://coldwarwarrior.com/2013/04/06/bikini-atoll/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130413204153/http://coldwarwarrior.com/2013/04/06/bikini-atoll/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> کە لە ئەتۆڵەکە دەژیان، چوونە ئەتۆڵی ڕۆنگێریک. دوورگەکە توانای بەرھەمھێنانی خۆراکی زۆر کەمتر بوو لە بیکینی، و ماسی زۆر کەمتر لە ئاوەکانیدا ھەبوو. تا سەرەتای ساڵی ١٩٤٨، خەڵکەکە لە لێواری برسێتیدا بوون. لێکۆڵەرانی ئەمریکی گەیشتنە ئەو دەرەنجامەی کە دەبێت بگوێزرێنەوە، و بۆیە گواسترانەوە بۆ ئەتۆڵی کوەجەلەین.<ref name=engineering/> سەرەتا بۆ کواج چۆڵکران، کە لەوێ دانیشتووانەکە لە ناو خێوەتدا دەژیان لە تەنیشت ڕێڕەوە کۆنکرێتییەکەی فڕۆکەخانە کە لەلایەن ھێزی دەریاییی ئەمریکاوە بەکاردەھێنرا بۆ ماوەی شەش مانگ تا شوێنێکی نوێ و باشتر ھەڵبژێردرا. لە کۆتاییدا، دوورگەی کیلی ھەڵبژێردرا.<ref name=engineering>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Wendorf |یەکەم١=Marcia |سەردێڕ=What Became of the Residents of Bikini Atoll |ناونیشان=https://interestingengineering.com/science/what-became-of-the-residents-of-bikini-atoll |وێبگە=interestingengineering.com |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230221231115/https://interestingengineering.com/science/what-became-of-the-residents-of-bikini-atoll |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەوان جارێکی تر لە تشرینی دووەمی ١٩٤٨دا گواسترانەوە بۆ دوورگەی کیلی، کاتێک ژمارەی دانیشتووانەکە گەیشتە ١٨٤ کەس. دواتر زەویی گشتییان پێدرا لە ئێجت و چەند خێزانێک لە سەرەتادا چوونە ئەوێ بۆ بەرھەمھێنانی {{بنز|کۆپرا|en|copra|lt=کۆپرا}}. لە ساڵی ١٩٧٢دا، نزیکەی ١٠٠ دانیشتووی بیکینی گەڕانەوە بۆ ئەوەی لەسەر ئەتۆڵەکە بژین دوای ئەوەی دڵنیاکرانەوە کە سەلامەتە. ئەوان بۆ ماوەی نزیکەی ٦ ساڵ مانەوە تاوەکوو زانایان زیادبوونێکی ١١ ھێندەییان لە باری جەستەییی سیسیۆم-١٣٧دا دۆزییەوە و بڕیاریان دا کە دوورگەکە لە کۆتاییدا سەلامەت نییە. ئەو ١٧٨ نیشتەجێبووە لە ئەیلوولی ١٩٧٨دا جارێکی تر چۆڵکرانەوە.<ref name=divingworldhistory/> لەو کاتەوە ژمارەیەک لە نەوەکانیان چوونەتە ماجورۆ (پایتەختی دوورگەکانی مارشاڵ)، دوورگەکانی تری مارشاڵ، و ویلایەتە یەکگرتووەکان. لە ساڵی ١٩٩٩دا، کۆی گشتی ژمارەی تاکەکان ٢٬٦٠٠ کەس بوو؛ ١٬٠٠٠ دانیشتووی دوورگەکە لەسەر کیجی دەژیان، ٧٠٠ لە ماجورۆ، ٢٧٥ لەسەر ئێجت، ١٧٥ لە دوورگە یان ئەتۆڵەکانی تری مارشاڵ، و ٤٥٠ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. لەو ژمارەیە، ٨١ کەسیان لە نێو ئەو کەسانەدا بوون کە لە ساڵی ١٩٤٦ ئەتۆڵەکەیان جێھێشت.<ref name=divingworldfacts>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bikini Facts |ناونیشان=http://www.worldofdiving.com/html/bikinifacts.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130921055633/http://www.worldofdiving.com/html/bikinifacts.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠١دا، ژمارەی دانیشتووانی پەرشوبڵاوی دوورگەکە ٢٬٨٠٠ کەس بوو.<ref name=gwynne>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gwynne |یەکەم=S.C. |سەردێڕ=Paradise With an Asterisk |ناونیشان=http://www.outsideonline.com/outdoor-adventure/nature/Paradise-With-An-Asterisk.html?page=all |بڵاوکەرەوە=Outside Magazine |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130816055720/http://www.outsideonline.com/outdoor-adventure/nature/Paradise-With-An-Asterisk.html?page=all |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٣، نزیکەی ٤٬٨٨٠ دانیشتووی بیکینی ھەبوون کە نەوەی خەڵکە ڕەسەنەکەی بیکینی بوون، کە ١٬٢٥٠یان لە دوورگەی کیلی، ٢٬١٥٠یان لە ماجورۆ (و ٢٨٠ لەسەر ئێجت، کە دوورگەیەکە لە ئەتۆڵی ماجورۆ)، ٣٥٠ لە دوورگەکانی تری مارشاڵ، و ٨٥٠ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەژیان.<ref name=engineering/> تا مانگی ئازاری ٢٠١٦، ٥٬٤٠٠ دانیشتووی بیکینی لە ژیاندا ھەبوون: ٨٠٠ کەسیان لەسەر کیلی دەژیان، ٢٬٥٥٠ لە ماجورۆ، ٣٠٠ لەسەر ئێجت، ٣٥٠ لە دوورگەکانی تری مارشاڵ، و ١٬٤٠٠ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و وڵاتانی تر. لەو ژمارەیە، ٢٥ کەسیان لە ساڵی ١٩٤٦دا لە بیکینی دەژیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bikini Facts |ناونیشان=https://www.bikiniatoll.com/facts.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190605231129/https://www.bikiniatoll.com/facts.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دانیشتووانی نیشتەجێی ئێستای ئەتۆڵەکە لە ٤-٦ چاودێر پێکدێن،<ref name=borrett/><ref name=gwynne/> لەوانەش ئێدوارد مادیسۆن، کە لە ساڵی ١٩٨٥ تا ٢٠٢٠ لە دوورگەی بیکینی دەژیا. باپیرەی یەکێک بوو لە نیشتەجێبووە ڕەسەنەکان کە لە ساڵی ١٩٤٦ گواسترایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pena |یەکەم=Tony |سەردێڕ=Return To Bikini Atoll |ناونیشان=http://rovingangler.com/sample_articles/return_to_bikini_atoll |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130921055236/http://rovingangler.com/sample_articles/return_to_bikini_atoll |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref> ئەو یارمەتیی وەزارەتی وزەی ئەمریکای دا لە چاودێریکردنی خاکەکە، تاقیکردنەوەی شێوازەکانی پاککردنەوە، نەخشەکێشانی کەشتییە نوقمبووەکانی لاگۆنەکە، و ھاوڕێییکردنی سەردانیکەران لە کاتی غەواسیکردندا.<ref name=kattenburg2>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kattenburg |یەکەم=Dave |سەردێڕ=After the bombs |ئیش=New Internationalist |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=http://newint.org/columns/currents/2007/10/01/nuclear-testing/ |بڵاوکەرەوە=New Internationalist Magazine |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130820041933/http://newint.org/columns/currents/2007/10/01/nuclear-testing/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> ھەروەھا {{بنز|غەواسی شارەزا|en|divemaster|lt=غەواسی شارەزا}}ی تیمی غەواسانی ئەتۆڵی بیکینی بوو.<ref name=kattenburg2/> مادیسۆن لە ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠ لە ماجورۆ، دوورگەکانی مارشاڵ کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Edward Maddison, Bikini Atoll Divemaster |ناونیشان=https://scubaboard.com/community/threads/edward-maddison-bikini-atoll-divemaster.593983/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=ScubaBoard |ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠|زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220920170406/https://scubaboard.com/community/threads/edward-maddison-bikini-atoll-divemaster.593983/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == مێژوو == مرۆڤەکان بۆ ماوەی نزیکەی ٣٬٦٠٠ ساڵ لە ئەتۆڵی بیکینی ژیاون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://archive.org/details/naturalhistoryof02deva |پەڕە=٣٣٣|سەردێڕ=The Natural History of Enewetak Atoll |ساڵ=١٩٨٧}}</ref> شوێنەوارناسی فەیلەقی ئەندازیارانی سوپای ئەمریکا، چارڵز ئێف. سترێک جونیۆر، پارچە خەڵووز، ئیسکی ماسی، قاوغ و شوێنەواری تری لە ژێر {{convert|3|ft|m|abbr=off|sp=us}} لمدا دۆزییەوە. {{بنز|مێژوودانانی ڕادیۆکاربۆن|en|Carbon-dating|lt=مێژوودانانی کاربۆنی}} تەمەنی شوێنەوارەکانی لە نێوان ساڵانی ١٩٦٠ بۆ ١٦٥٠ پێش زایین دانا. دۆزراوەکانی تر لەسەر دوورگەی بیکینی و ئێنیو بە کاربۆن مێژووەکەیان دیاری کرا بۆ نێوان ١٠٠٠ بۆ ١ی پێش زایین، و ھەندێکی تریش بۆ نێوان ٤٠٠ تا ١٤٠٠ی زایینی<ref name=taggart>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Taggart |یەکەم=Stewart |سەردێڕ=Bikini Excavation Indicates Early Man in Micronesia |ناونیشان=http://www.bikiniatoll.com/bikiniexcav.html |بڵاوکەرەوە=Associated Press |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130927155230/http://www.bikiniatoll.com/bikiniexcav.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Streck |یەکەم١=Charles F. |ڕێکەوت=١٩٩٠|سەردێڕ=Prehistoric Settlement in Eastern Micronesia: Archaeology on Bikini Atoll, Republic of the Marshall Islands |ناونیشان=https://micronesica.org/sites/default/files/supp02-22ed.pdf |journal=Micronesica |بەرگ=Suppl. ٢|پەڕەکان=٢٥٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230804215201/https://micronesica.org/sites/default/files/supp02-22ed.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەرچەندە لەوانەیە نموونەکان لە ژینگەی دڵنیاییی {{بنز|چینناسی|en|Stratigraphy|lt=چینناسییەکانەوە}} کۆنەکرابێتنەوە و لەوانەیە نموونە کۆنەکانی داری لێوار دەریا کاریگەرییان لەسەر ئەنجامەکان ھەبووبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Kirch |یەکەم١=P. V. |دوایین٢=Weisler |یەکەم٢=M. I. |ڕێکەوت=١٩٩٤|سەردێڕ=Archaeology in the Pacific Islands: An Appraisal of Recent Research |jstor=41053094 |journal=Journal of Archaeological Research |بەرگ=٢|issue=4 |پەڕەکان=٢٩٢|doi=10.1007/BF02231482|s2cid=144401071}}</ref> کۆمەڵگەی شوێنەوارناسی بە گشتی ئەو مێژووە ڕادیۆکاربۆنییە زووانە (نزیکەی ١٢٠٠ی پێش زایین) ڕەت دەکەنەوە کە لەلایەن چارڵز سترێکەوە بۆ ئەتۆڵی بیکینی ڕاگەیەندراون بەھۆی کەموکوڕیی گەورەی میتۆدۆلۆژییەوە. ڕەخنەی سەرەکی بریتییە لە "کاریگەری داری کۆن،" کە تێیدا نموونەکان لەوانەیە لە داری دێرینی لێوار دەریاوە وەرگیرابن کە بۆ سەدان ساڵ بەسەر زەریای پاسیفیکدا سەرئاو کەوتوون، و ئەمەش مێژووەکەی کۆنتر پیشان دەدات لە چالاکیی ڕاستەقینەی مرۆڤ. سەرەڕای ئەوەش، سترێک نەیتوانی کۆنتێکستی چینناسیی پارێزراو یان تۆماری ورد دابین بکات، کە ئەمەش وای کرد کۆمەڵگەی زانستی نەتوانن پشتڕاستی بکەنەوە کە خەڵووزەکە لە چینی کولتووریی دەستکارینەکراوی مرۆڤەوە ھاتووە نەک لە نیشتووی سروشتی یان داماڵینەوە. بە پێچەوانەوە، ئەو توێژینەوەیەی کە لەلایەن مارشاڵ وایسلەرەوە لەسەر ئەتۆڵی ئوجای ئەنجام درا بە پێوەرێک دادەنرێت بۆ دامەزراندنی ھێڵێکی کاتیی جێی متمانە بۆ پێش‌مێژووی دوورگەکانی مارشاڵ. وایسلەر خۆی لە "کاریگەری داری کۆن" بەدوور گرت بە دیاریکردنی مێژووی ڕادیۆکاربۆنی تەنیا بۆ پاشماوەی ڕووەکی تەمەن کورت، بەتایبەتی توێکڵی گوێزھیند، قاوغی گوێزھیند، و تۆوی پاندانوس—ئەو جۆرانەی کە لەسەر ئاستی ناوخۆیی لە ئەتۆڵەکاندا گەشە دەکەن و دەبێت کەمێک دوای مردنیان بەکارھێنرابن. میتۆدۆلۆژیا وردەکەی، کە پرۆفایلی چینناسیی ورد و کۆنتێکستی ھەڵکەندنی پارێزراوی لەخۆگرتبوو، کرۆنۆلۆژیایەکی یەکگرتوو و پەسەندکراوی بەرھەمھێنا. ئەم بەڵگەیە بە توندی نیشتەجێبوونی ھەمیشەیی مرۆڤ لە دوورگەکانی مارشاڵدا لە دەوروبەری سەدەی یەکەمی زایینیدا دەچەسپێنێت، کە کۆنترین مێژووی پشتڕاستکراوە لە ئوجای دەکەوێتە نێوان ٢٥٦-٥٤٢ی زایینی. لە ئەنجامدا، لە کاتێکدا کە ئیدیعا بێبنەماکانی سترێک بۆ ١٢٠٠ی پێش زایین ڕەت دەکرێنەوە، داتاکانی وایسلەر بنەمایەکی جێی متمانە دابین دەکەن بۆ تێگەیشتن لەوەی کەی و چۆن نیشتەجێبووان خۆیان لەگەڵ ژینگەی ئەتۆڵەکەدا گونجاندووە. [[File:Langhans1897 map Bikini.jpg|thumb|نەخشەی ئەتۆڵی بیکینی، کە لە نەخشەی ساڵی ١٨٩٣ی ''Schutzgebiet der Marshall Inseln'' (ناوچەی پارێزراوی دوورگەکانی مارشاڵ) وەرگیراوە، و لە ساڵی ١٨٩٧دا بڵاوکراوەتەوە]] لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٥٢٩دا، کەشتیی ئیسپانیی ''لا فلۆریدا''، بە فەرماندەیی {{بنز|ئەلڤارۆ دی ساڤێدرا سێرۆن|en|Álvaro de Saavedra Cerón|lt=ئەلڤارۆ دی ساڤێدرا}}، لە ئەتۆڵێکی سەوزدا وەستا، کە ساڤێدرا ناوی لێنا {{بنز|لۆس خاردینێس|en|Los Jardines|lt=لۆس خاردینێس}} (باخچەکان). لەوانەیە ئەتۆڵەکە بیکینی یان {{بنز|ئەتۆڵی ئێنیوێتاک|en|Enewetak Atoll|lt=ئەتۆڵی ئێنیوێتاک}} بووبێت. ئیسپانییەکان چوونە سەر وشکانی و لەگەڵ دانیشتووانی دوورگەکەدا نانیان خوارد. بەپێی گێڕانەوەیەکی گەشتەکە، ئاھەنگەکە بە کتوپڕی کۆتایی ھات کاتێک سەرۆکی دوورگەکە پرسیاری دەربارەی مەبەستی تفەنگەکەی ساڤێدرا کرد. کاتێک ساڤێدرا تەقەی بە ئاسماندا کرد، دانیشتووانی دوورگەکە ھەڵاتن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hezel |یەکەم=Francis X. |ڕێکەوت=١٩٨٣|سەردێڕ=The First Taint of Civilization: A History of the Caroline and Marshall Islands in Pre-colonial Days, 1521–1885 |زنجیرە=Pacific Islands Monograph Series |شوێن=Honolulu |بڵاوکەرەوە=University of Hawaii Press |پەڕەکان=١٦–١٧|ژپنک=٩٧٨٠٨٢٤٨١٦٤٣٨}}</ref> گەڕیدەی ئەڵمانی-ڕووسی {{بنز|ئۆتۆ ڤۆن کۆتزێبو|en|Otto von Kotzebue|lt=ئۆتۆ ڤۆن کۆتزێبو}} یەکەمین ڕۆژاوایی بوو کە بێگومان ئەتۆڵەکەی بینیوە لە کاتی گەشتەکانی ساڵی ١٨١٦ و ١٨١٧یدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.everyculture.com/Oceania/Bikini.html |سەردێڕ=Bikini |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130827204226/http://www.everyculture.com/Oceania/Bikini.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> ئەو ناوی لێنا ''ئەتۆڵی ئیششۆڵتز'' بە ناوی {{بنز|یۆھان فریدریش ڤۆن ئیششۆڵتز|en|Johann Friedrich von Eschscholtz|lt=یۆھان فریدریش ڤۆن ئیششۆڵتز}}، کە {{بنز|سروشتناس|en|naturalist|lt=سروشتناسی}} کەشتییەکە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Johann Friedrich Gustav von Eschscholtz {{!}} Shellers From the Past and Present |ناونیشان=https://www.conchology.be/?t=9001&id=17952 |وێبگە=conchology.be |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210308082637/https://www.conchology.be/?t=9001&id=17952 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ١٨٣٤دا، کاپتنی کەشتییەکی بازرگانی و دوو لە ئەندامانی تیمی کەشتییەکەی لە ئەتۆڵی بیکینی کوژران. سێ کەشتی نێردران بۆ گەڕان بەدوای کاپتنەکەدا، و کاتێک {{بنز|بریگ|en|brig|lt=بریگی}} {{بنز|شانشینی ھاوایی|en|Hawaiian Kingdom|lt=ھاواییی}} ''وەیڤەرلی'' بەڵگەی مردنەکەی دۆزییەوە، تیمی کەشتییەکە ٣٠ بارمتەی مارشاڵییان وەک تۆڵەسەندنەوە کوشت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hezel |یەکەم=Francis X. |ڕێکەوت=١٩٨٣|سەردێڕ=The First Taint of Civilization: A History of the Caroline and Marshall Islands in Pre-colonial Days, 1521–1885 |زنجیرە=Pacific Islands Monograph Series |شوێن=Honolulu |بڵاوکەرەوە=University of Hawaii Press |پەڕە=١٩٩|ژپنک=٩٧٨٠٨٢٤٨١٦٤٣٨}}</ref> بیکینی و دوورگەکانی تری باکووری مارشاڵ کەمتر بەرکەوتە و نیشتەجێبوونی ئەورووپییان ھەبوو بەراورد بە دوورگەکانی باشوور، بەڵام لە دەیەی ١٨٧٠ەکاندا، چەندین کەشتیی {{بنز|بلاکبێردینگ|en|blackbirding|lt=بلاکبێردینگ}} (کۆیلەکردنی زۆرەملێ) ژنانیان لە دوورگەکانی باکوورەوە ڕفاند بۆ ئەوەی بیانفرۆشن بۆ ناو {{بنز|کۆیلایەتیی سێکسی|en|sexual slavery|lt=کۆیلایەتیی سێکسی}} لە فیجی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hezel |یەکەم=Francis X. |ڕێکەوت=١٩٨٣|سەردێڕ=The First Taint of Civilization: A History of the Caroline and Marshall Islands in Pre-colonial Days, 1521–1885 |زنجیرە=Pacific Islands Monograph Series |شوێن=Honolulu |بڵاوکەرەوە=University of Hawaii Press |پەڕە=٢٣٧|ژپنک=٩٧٨٠٨٢٤٨١٦٤٣٨}}</ref> {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ئەڵمانی|en|German Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی ئەڵمانی}} لە ساڵی ١٨٨٥دا دوورگەکانی مارشاڵی خستە سەر خاکی خۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Churchill |یەکەم١=William |بەستەری نووسەر١=William Churchill (ethnologist) |ڕێکەوت=١٩٢٠|سەردێڕ=Germany's Lost Pacific Empire |ناونیشان=https://archive.org/details/sim_geographical-review_1920-08_10_2/page/84 |jstor=207706 |journal=Geographical Review |بەرگ=١٠|issue=2 |پەڕەکان=٨٤–٩٠|doi=10.2307/207706 |bibcode=1920GeoRv..10...84C}}</ref> ئەڵمانییەکان ئەتۆڵەکەیان بەکارھێنا بۆ بەرھەمھێنانی {{بنز|ڕۆنی کۆپرا|en|copra oil|lt=ڕۆنی کۆپرا}} لە گوێزھیندەوە، ھەرچەندە بەرکەوتن لەگەڵ دانیشتووانە ڕەسەنەکەدا کەم بوو. ئاووھەوای ئەتۆڵەکە وشکترە لە دوورگەکانی باشووری مارشاڵ کە بەپیتترن و کۆپرای زیاتریان بەرھەم دەھێنا. دانیشتووانی بیکینی بۆ پەرەپێدانی بازرگانیی کۆپرا لە سەردەمی کۆلۆنیالیزمی ئەڵمانیدا دامەزرێنران.<ref name=culture>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bikini |ناونیشان=http://www.everyculture.com/Oceania/Bikini.html |بڵاوکەرەوە=Countries and their Cultures |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130827204226/http://www.everyculture.com/Oceania/Bikini.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئابی ٢٠١٣}}</ref>{{better source needed|date=August 2023}} === داگیرکاریی ژاپۆن === بیکینی لەگەڵ بەشەکانی تری دوورگەکانی مارشاڵ لەلایەن {{بنز|ھێزی دەریاییی ئیمپراتۆریەتیی ژاپۆن|en|Imperial Japanese Navy|lt=ھێزی دەریاییی ئیمپراتۆریەتیی ژاپۆن}}ەوە لە ساڵی ١٩١٤دا لە کاتی {{بنز|جەنگی جیھانیی یەکەم|en|World War I|lt=جەنگی جیھانیی یەکەم}}دا دەستی بەسەردا گیرا و لە ساڵی ١٩٢٠دا لەلایەن {{بنز|کۆمەڵەی نەتەوەکان|en|League of Nations|lt=کۆمەڵەی نەتەوەکان}}ەوە درایە ژێر دەسەڵاتی {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ژاپۆن|en|Empire of Japan|lt=ئیمپراتۆریەتیی ژاپۆن}}. ژاپۆنییەکان دوورگەکەیان لەژێر {{بنز|ئینتیدابی دەریاکانی باشوور|en|South Seas Mandate|lt=ئینتیدابی دەریاکانی باشوور}}دا بەڕێوەدەبرد، بەڵام زیاتر کاروباری ناوخۆیییان خستبووە دەستی سەرکردە نەریتییە ناوخۆیییەکان تا دەستپێکردنی جەنگی جیھانیی دووەم. لە سەرەتای جەنگەکەدا، دوورگەکانی مارشاڵ لەپڕ بوون بە بنکەیەکی پێشەوەی ستراتیژی بۆ ژاپۆنییەکان. ئەوان بورجێکی چاودێرییان دروست کرد و سەربازیان تێدا جێگیر کرد، کە بنکەیەک بوو بۆ بارەگای سەرەکیی ژاپۆن لە ئەتۆڵی کوەجەلەین، بۆ پاسەوانیکردن دژی لەشکرکێشییەکی ئەمریکی بۆ سەر دوورگەکان.<ref name=Niedenthal/> === جەنگی جیھانیی دووەم === دوورگەکان بە شێوەیەکی گشتی تا شوباتی ١٩٤٤ سەلامەت بوون لە جەنگەکە، کاتێک لە {{بنز|شەڕی کوەجەلەین|en|Battle of Kwajalein|lt=شەڕێکی خوێناویدا}}، ھێزەکانی ئەمریکا دەستیان بەسەر ئەتۆڵی کوەجەلەیندا گرت. لە کۆتایی شەڕەکەدا، تەنیا پێنج سەربازی ژاپۆنیی ڕزگاربوو لەسەر بیکینی مابوونەوە، و ئەوان بڕیاریان دا خۆیان بکوژن لەبری ئەوەی ڕێگە بدەن بەدیل بگیرێن.<ref name=Niedenthal/> ئەمە بەدوایدا شەڕێکی تری سەختی لێکەوتەوە لە {{بنز|شەڕی ئێنیوێتۆک|en|Battle of Eniwetok|lt=شەڕی ئێنیوێتۆک}}دا. بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان، ئەم شەڕە ھەردوو ھەنگاوی داھاتووی لە ئۆپەراسیۆنی پەڕینەوە بەسەر دوورگەکاندا بەرەو ژاپۆن و سەرکەوتنێکی مەعنەویی گەورەی نیشان دەدا، چونکە ئەمە یەکەمین جار بوو کە ئەمریکییەکان بچنە ناو "ئەڵقەی دەرەوە"ی ناوچەی کاریگەریی ژاپۆن لە زەریای پاسیفیکدا. بۆ ژاپۆنییەکان، شەڕەکە نوێنەرایەتیی شکستی ھێڵی بەرگریی کەناراویی دەکرد. بەرگرییەکانی ژاپۆن قووڵتر ئامادەکران، و شەڕەکانی پێلێلیو، گوام، و ماریاناس زیانێکی زۆر زیاتریان بە ویلایەتە یەکگرتووەکان گەیاند. بنکەکە بوو بە بەشێک لە {{بنز|بنکەی دەریاییی دوورگەکانی مارشاڵ|en|Naval Base Marshall Islands|lt=بنکەی دەریاییی بەرفراوانی ئەمریکا لە دوورگەکانی مارشاڵ}}. === دانیشتووان گواسترانەوە === [[File:Leaving-bikini.jpg|thumb|لە ٧ی ئازاری ١٩٤٦دا، ١٦٧{{efn-la|یەکێکی تر لە بوارە ناڕوونەکان ژمارەی ئەو دانیشتووانە ڕەسەنانەی ئەتۆڵی بیکینییە کە نیشتەجێ کراونەتەوە. ھەندێک سەرچاوە ھەن کە کۆی ژمارەی نیشتەجێبووان بە ١٦١ کەس دادەنێن،<ref name=crossroads/> بەڵام پێدەچێت کۆدەنگییەکە لەسەر ١٦٧ بێت.{{sfn|UNESCO|2009|loc=Annex 2-1}}}} دانیشتووی دوورگەی بیکینی چوونە سەر کەشتیی LST 1108 کاتێک ئەتۆڵی بیکینییان جێھێشت]] [[File:Operation Crossroads - Moving of Bikinians to Rongerik, March 7, 1946.jpg|thumb|upright|دانیشتووانی بیکینی دەگەنە ئەتۆڵی ڕۆنگێریک و گەڵاکانی {{بنز|پاندانوس|en|pandanus|lt=پاندانوس}} دادەگرن بۆ داپۆشینی سەقفی بینا نوێیەکانیان.<ref name=exhibtt>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Republic of the Marshall Islands and the United States: A Strategic Partnership |ناونیشان=http://www.rmiembassyus.org/Exhib%20TT.htm |بڵاوکەرەوە=Embassy of the Marshall Islands of the United States |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130809062016/http://www.rmiembassyus.org/Exhib%20TT.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٣}}</ref>]] دوای جەنگی جیھانیی دووەم، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا سەرقاڵی پێشبڕکێیەکی چەکی ناوەکی بوو لەگەڵ یەکێتیی سۆڤیەت لە ماوەی {{بنز|شەڕی سارد|en|Cold War|lt=شەڕی سارد}}دا بۆ دروستکردنی بۆمبی گەورەتر و وێرانکەرتر.<ref name=Niedenthal>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Niedenthal |یەکەم=Jack |سەردێڕ=A Short History of the People of Bikini Atoll |ناونیشان=http://www.bikiniatoll.com/history.html |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070625154117/http://www.bikiniatoll.com/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}</ref> بەرنامەی تاقیکردنەوەی چەکی ناوەکی لە ئەتۆڵی بیکینی زنجیرەیەک بوو لە ٢٣ {{بنز|چەکی ناوەکی|en|nuclear weapons|lt=ئامێری ناوەکی}} کە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە لە نێوان ساڵانی ١٩٤٦ بۆ ١٩٥٨ لە حەوت شوێنی تاقیکردنەوە تەقێنرانەوە. چەکە تاقیکراوەکان لەسەر بەردەڵانەکە، لەسەر دەریا، لە ھەوادا و لە ژێر ئاودا تەقێنرانەوە<ref name=richards/> کە کۆی بەرھەمی تەقینەوەکانیان نزیکەی ٧٧ {{بنز|ھاوتای تی ئێن تی|en|TNT equivalent|lt=مێگاتۆن}} بوو. کەمێک دوای کۆتاییھاتنی جەنگی جیھانیی دووەم، سەرۆک ھاری ئێس. ترومان فەرمانی بە بەرپرسانی سوپا و ھێزی دەریایی کرد کە شوێنێک دابین بکەن بۆ تاقیکردنەوەی چەکی ناوەکی لەسەر کەشتییە جەنگییەکانی ئەمریکا. لەکاتێکدا سوپا ئەنجامەکانی تەقینەوەی سەر وشکانی بینیبوو، ھێزی دەریایی دەیویست بزانێت کاریگەریی چەکی ناوەکی لەسەر کەشتییەکان چییە. ئەوان دەیانویست بزانن ئایا دەکرێت کەشتییەکان لە دەریا و بەندەرەکاندا بە شێوەیەک دابەش بکرین کە چەکی ناوەکی بێکاریگەر بکات لەسەر کەشتییەکان.<ref name=newsweek>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bikini |ناونیشان=http://www.bikiniatoll.com/Newsweek1946.html |ڕێکەوت=١ی تەممووزی ١٩٤٦|بڵاوکەرەوە=Newsweek |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131016003324/http://www.bikiniatoll.com/Newsweek1946.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> بیکینی دوور بوو لە ھاتوچۆی ئاساییی دەریایی و ئاسمانی، کە ئەمەش وای لێکرد ببێتە شوێنێکی گونجاو. لە شوباتی ١٩٤٦دا، کاپتنی ھێزی دەریایی بێن ئێچ. وایەت، حاکمی سەربازیی دوورگەکانی مارشاڵ، داوای لە ١٦٧ دانیشتووی {{بنز|مایکرۆنیزیا|en|Micronesia|lt=مایکرۆنیزیایی}} ئەتۆڵەکە کرد کە بە ئارەزووی خۆیان و بە شێوەیەکی کاتی بگوێزرێنەوە بۆ ئەوەی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان بتوانێت دەست بکات بە تاقیکردنەوەی بۆمبی ئەتۆمی بۆ "بەرژەوەندیی مرۆڤایەتی و کۆتاییھێنان بە ھەموو جەنگەکانی جیھان." دوای "گفتوگۆیەکی شڵەژاو و پڕ لە خەم" لە نێوان دانیشتووانی بیکینیدا، سەرکردەکەیان، {{بنز|پاشا یەھودا|en|King Juda|lt=پاشا یەھودا}}، ڕازی بوو بە داواکاریی گواستنەوەکەی ئەمریکا، و ڕایگەیاند {{Small|MEN OTEMJEJ REJ ILO BEIN ANIJ}}، کە وەرگێڕانەکەی دەبێتە "ھەموو شتێک لە دەستی خوادایە."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bikini Atoll – The Official Website of Bikini Atoll (Marshall Islands) |ناونیشان=http://www.bikiniatoll.net/ |وێبگە=Bikini Atoll |ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220129130627/http://www.bikiniatoll.net/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Niedenthal"/> نۆ لە یازدە سەرۆک خێزانەکە، یان ''ئالاپەکان''، {{بنز|ئەتۆڵی ڕۆنگێریک|en|Rongerik Atoll|lt=ڕۆنگێریک}}یان وەک ماڵی نوێیان ھەڵبژارد.<ref name=crossroads>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://archive.org/details/operationcrossro00unit |سەردێڕ=Operation Crossroads – The Official Pictorial Record |ساڵ=١٩٤٦|بڵاوکەرەوە=W. H. Wise and Co. Inc. |شوێن=New York |پەڕە=٢١}}</ref> لە مانگی شوباتدا، {{بنز|سیبی|en|Seabee|lt=سیبییەکان}}ی ھێزی دەریایی یارمەتییان دان لە ھەڵوەشاندنەوەی کڵێسا و ماڵی کۆمەڵگەکەیان و ئامادەکارییان کرد بۆ گواستنەوەیان بۆ ماڵە نوێیەکەیان. لە ٧ی ئازاری ١٩٤٦دا، دانیشتووانەکە کەلوپەلە کەسییەکانیان کۆکردەوە و پێداویستییەکانی بیناسازییان پاراست. ئەوان گواسترانەوە بۆ دووریی {{convert|125|mi}} بەرەو ڕۆژھەڵات لەسەر {{بنز|کەشتیی نیشتنەوەی تانک|en|Landing Ship, Tank|lt=کەشتیی نیشتنەوەی}} ١١٠٨ی ھێزی دەریاییی ئەمریکا بۆ ئەتۆڵی بێدانیشتووانی ڕۆنگێریک، کە قەبارەکەی یەک لەسەر شەشی ئەتۆڵی بیکینی بوو.<ref name=crossroads/> ھیچ کەسێک لەسەر ڕۆنگێریک نەدەژیا چونکە ئاو و خۆراکی پێویستی نەبوو و ھەروەھا بەھۆی ئەو بیروباوەڕە نەریتییە قووڵانەی کە دوورگەکە لەلایەن ''کچە شەیتانەکانی ئوجای''ەوە داگیر کراوە. ھێزی دەریایی خۆراک و ئاوی چەند ھەفتەیەکی بۆ جێھێشتن کە زوو دەرکەوت بەس نییە.<ref name=Niedenthal/> ==== بەرنامەی تاقیکردنەوەی ناوەکی ==== [[File:Crossroads baker explosion.jpg|thumb|{{بنز|ھەوری ویڵسن|en|Wilson cloud|lt=ھەوری ویڵسن}} لە تاقیکردنەوەی بەیکەرەوە، کە ڕاستەوخۆ لە کەناراوەکانی دوورگەی بیکینی لە سەرەوەی وێنەکەدا ھەڵکەوتووە. ]] تاقیکردنەوەی چەکەکان بە زنجیرەی {{بنز|ئۆپەراسیۆنی کرۆسڕۆدز|en|Operation Crossroads|lt=ئۆپەراسیۆنی کرۆسڕۆدز}} لە تەممووزی ١٩٤٦دا دەستی پێکرد. {{بنز|پیسبوونی تیشکدەر|en|radioactive contamination|lt=پیسبوونی تیشکدەری}} سەرجەم کەشتییە ئامانجەکان لە {{بنز|ئۆپەراسیۆنی کرۆسڕۆدز#تاقیکردنەوەی بەیکەر|en|Operation Crossroads#Test Baker|lt=تاقیکردنەوەی ''بەیکەر''}} یەکەم حاڵەتی خێرا و چڕبووی {{بنز|پاشماوەی تیشکدەر|en|radioactive fallout|lt=پاشماوەی تیشکدەر}} بوو لە تەقینەوەیەکی ناوەکییەوە. کیمیاناس {{بنز|گلێن تی. سیبۆرگ|en|Glenn T. Seaborg|lt=گلێن تی. سیبۆرگ}}، کە درێژترین ماوەی سەرۆکایەتیی {{بنز|کۆمیسیۆنی وزەی ئەتۆمیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|United States Atomic Energy Commission|lt=کۆمیسیۆنی وزەی ئەتۆمیی}} ھەبوو، ناوی تاقیکردنەوەی ''بەیکەر''ی نا "یەکەمین کارەساتی ناوەکیی جیھان."<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Weisgall |یەکەم=Jonathan |ساڵ=١٩٩٤|سەردێڕ=Operation Crossroads: The Atomic Tests at Bikini Atoll |شوێن=Annapolis, Maryland |بڵاوکەرەوە=Naval Institute Press |ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٧٥٠-٩١٩-٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ناونیشان=https://archive.org/details/operationcrossro0000weis |پەڕە=ix}}</ref> ئەمە بەدوایدا زنجیرەیەک لە تاقیکردنەوەی تر ھات کە دوورگەکانی ئەتۆڵەکەیان بە بڕێکی زۆر لە تیشکدانەوە پیس کرد، بەتایبەتی سیسیۆم-١٣٧، کە ئەوەندە بوو کە ئەو خۆراکانە پیس بکات کە لە خاکەکەیدا دەڕوان. سێیەم تاقیکردنەوەی ناوەکی بە ناوی چارلی ھەڵوەشێنرایەوە دوای دوو تاقیکردنەوەی یەکەم. ئەمانە کۆتا تاقیکردنەوەکان بوون لە ئەتۆڵی بیکینی تا ساڵی ١٩٥٤، کاتێک وەک شوێنێک بۆ زنجیرەی {{بنز|ئۆپەراسیۆنی کاسڵ|en|Operation Castle|lt=ئۆپەراسیۆنی کاسڵ}} ھەڵبژێردرا. یەکەمین تەقینەوەی براڤۆ، بەرھەمێکی زیاتری ھەبوو لەوەی چاوەڕوان دەکرا بەھۆی کاردانەوەیەکی چاوەڕواننەکراوی {{بنز|ئایزۆتۆپەکانی لیتیۆم|en|Isotopes of lithium|lt=لیتیۆم-٧}}. ئەمە لەگەڵ ڕوودانی کەشوھەوای نائاسایی بووە ھۆی ئەوەی کە پاشماوەکە زۆر دوورتر لەوەی پێشبینی دەکرا بڵاوببێتەوە، و کاریگەریی لەسەر ئەتۆڵەکانی دەوروبەر و بەلەمی ماسیگری ژاپۆنی {{بنز|دایگۆ فوکوریو مارو|en|Daigo Fukuryū Maru|lt=دایگۆ فوکوریو مارو}} ھەبێت.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=A Short History of the People of Bikini Atoll |ناونیشان=https://www.bikiniatoll.com/history.html |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=HISTORY |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070625154117/http://www.bikiniatoll.com/history.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:Bravo Fallout.jpg|thumb|پاشماوەی تاقیکردنەوەی ناوەکیی براڤۆ. بەرھەمی بۆمبەکە ١٥ مێگاتۆن بوو، لەکاتێکدا پێشبینی دەکرا ٤-٨ مێگاتۆن بێت، کە ئەمەش دەیکاتە گەورەترین بۆمب کە لەلایەن ئەمریکاوە تەقێندرابێتەوە.]] چوار تەقینەوەی تر وەک بەشێک لە زنجیرەی {{بنز|ئۆپەراسیۆنی کاسڵ|en|Operation Castle|lt=کاسڵ}} ڕوویاندا، کە کۆی بەرھەمیان ٤٦٫٥ مێگاتۆن بوو. لە ساڵی ١٩٥٦دا، {{بنز|ئۆپەراسیۆنی ڕێدوینگ|en|Operation Redwing|lt=ئۆپەراسیۆنی ڕێدوینگ}} لە ئەتۆڵەکە ئەنجام درا، بە کۆی گشتی شەش تەقینەوە و بەرھەمی ھاوبەشی ١٨٫٢ مێگاتۆن. کۆتا خولی تاقیکردنەوەکان لە ساڵی ١٩٥٨ ڕوویدا وەک بەشێک لە پڕۆژە گەورەکەی {{بنز|ئۆپەراسیۆنی ھاردتاک ١|en|Operation Hardtack I|lt=ئۆپەراسیۆنی ھاردتاک ١}}. یانزە تەقینەوە ڕوویدا بە کۆی بەرھەمی ٢١ مێگاتۆن. ==== ناوچەی متمانەی ستراتیژی ==== لە ساڵی ١٩٤٧دا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا نەتەوە یەکگرتووەکانی قایل کرد کە دوورگەکانی مایکرۆنیزیا وەک {{بنز|ناوچەی متمانەی دوورگەکانی زەریای پاسیفیک|en|Trust Territory of the Pacific Islands|lt=ناوچەی متمانەی ستراتیژیی}} نەتەوە یەکگرتووەکان دەستنیشان بکات. ئەمە تەنھا متمانەیەک بوو کە تا ئێستا لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە بەخشرابێت.<ref name=kattenburg>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kattenburg |یەکەم=David |سەردێڕ=Stranded on Bikini |ناونیشان=http://www.greenplanetmonitor.net/news/2010/12/stranded-on-bikini/ |بڵاوکەرەوە=Green Planet Monitor |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120830013643/http://www.greenplanetmonitor.net/news/2010/12/stranded-on-bikini/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠١٢}}</ref> {{بنز|ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|United States Navy|lt=ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان}} کۆنترۆڵی ناوچەی متمانەکەی دەکرد لە بارەگایەکەوە لە {{بنز|گوام|en|Guam|lt=گوام}} تا ساڵی ١٩٥١، کاتێک {{بنز|وەزارەتی ناوخۆی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|United States Department of the Interior|lt=وەزارەتی ناوخۆی ویلایەتە یەکگرتووەکان}} کۆنترۆڵی گرتە ئەستۆ، و ناوچەکەی لە بنکەیەکەوە لە {{بنز|سایپان|en|Saipan|lt=سایپان}} بەڕێوەدەبرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://libweb.hawaii.edu/digicoll/ttp/ttpi.html |سەردێڕ=Trust Territory of the Pacific Islands |بڵاوکەرەوە=University of Hawaii |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160130101809/http://libweb.hawaii.edu/digicoll/ttp/ttpi.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> ڕێنمایییەکە ئاماژەی بەوە دەکرد کە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەبێت "پەرە بە پێشکەوتنی ئابووری و خۆبژێویی دانیشتووانەکەی بدات، و بۆ ئەم مەبەستەش دەبێت... دانیشتووانەکە لە لەدەستدانی زەوی و سەرچاوەکانیان بپارێزێت..."<ref name=Niedenthal/> سەرەڕای بەڵێنی "پاراستنی دانیشتووان"، لە تەممووزی ١٩٤٦ەوە تا تەممووزی ١٩٤٧، دانیشتووانی ئەتۆڵی بیکینی بە تەنیا لە ئەتۆڵی ڕۆنگێریک جێھێڵدران و بەھۆی کەمیی خۆراکەوە تووشی برسێتی دەبوون. تیمێک لە لێکۆڵەرانی ئەمریکی لە کۆتاییی ١٩٤٧دا گەیشتنە ئەو دەرەنجامەی کە دەبێت دانیشتووانی دوورگەکە دەستبەجێ بگوێزرێنەوە. ڕۆژنامەکانی سەرانسەری جیھان بە توندی ڕەخنەیان لە ھێزی دەریاییی ئەمریکا گرت کە پشتگوێی خەڵکەکەی خستووە. {{بنز|ھارۆڵد ئێڵ. ئیکس|en|Harold L. Ickes|lt=ھارۆڵد ئیکس}}، کە ستوونووسێکی ڕۆژنامەوانی بوو، نووسی "دانیشتووانە ڕەسەنەکان لە ڕاستیدا و بە واتای وشە لە برسانا دەمرن."<ref name=Niedenthal/> دانیشتووانی دوورگەکە جارێکی تر گواسترانەوە، ئەمجارەیان بۆ {{بنز|ئەتۆڵی کوەجەلەین|en|Kwajalein Atoll|lt=ئەتۆڵی کوەجەلەین}}.<ref name=engineering/> ==== گواستنەوە بۆ دوورگەی کیلی ==== [[File:Kili Island - NASA Astronaut Photography.png|thumb|دوورگەی کیلی، سەر بە دوورگەکانی مارشاڵ. ھەرچەندە یەکێک نییە لە دوورگە بچووکەکان، بەڵام ئەتۆڵێک نییە کە لاگۆنێکی پارێزراوی ھەبێت.]] لە کانوونی دووەمی ١٩٤٨دا، لیۆنارد مەیسۆن، کە مرۆڤناسێک بوو لە زانکۆی ھاوایی، سەردانی ئەتۆڵی ڕۆنگێریکی کرد و تووشی شۆک بوو بەوەی کە دۆزییەوە. یەکێک لە دانیشتووانی ڕۆنگێریک گوتی،<ref name=guyer/> {{blockquote|ئێمە چەند ماسییەکمان دەگرت، پاشان تەواوی کۆمەڵگەکە دەبوو ئەو بڕە کەمە بەش بکەن... ماسییەکانی ئەوێ شیاو نەبوون بۆ خواردن. ژەھراوی بوون بەھۆی ئەوەی کە لە بەردەڵانەکەدا دەیانخوارد. ئێمە لێیان نەخۆش دەکەوتین، وەک ئەوەی قۆڵ و قاچت خەوی لێ بکەوێت و ھەست بە ھیچ نەکەیت. بەیانیان ھەڵدەستاین بۆ ئەوەی بڕۆین بۆ بەلەمەکانمان و دەکەوتین چونکە زۆر نەخۆش بووین... پاشان دەستمان کرد بە داواکردن لەم پیاوانەی ئەمریکا کە خۆراکمان بۆ بھێنن... ئێمە دەمردین، بەڵام ئەوان گوێیان لێ نەدەگرتین.}} مەیسۆن داوای کرد کە دەستبەجێ خۆراک بۆ دانیشتووانی ڕۆنگێریک بھێنرێت لەگەڵ ئەفسەرێکی پزیشکی. پاشان ھێزی دەریایی {{بنز|ئەتۆڵی ئوجێلانگ|en|Ujelang Atoll|lt=ئەتۆڵی ئوجێلانگ}}ی وەک ماڵی کاتییان ھەڵبژارد، و ھەندێک گەنج لە دانیشتووانی ئەتۆڵی بیکینی پێشوەختە چوون بۆ دەستکردن بە دروستکردنی شوێنی نیشتەجێبوون. بەڵام دەسەڵاتدارانی متمانەی ئەمریکی بڕیارەکەیان گۆڕی. بڕیاریاندا {{بنز|ئەتۆڵی ئێنیوێتاک|en|Enewetak Atoll|lt=ئەتۆڵی ئێنیوێتاک}} وەک دووەم شوێنی تاقیکردنەوەی چەکی ناوەکی بەکاربھێنن و لەبری ئەوە دانیشتووانەکەیان گواستەوە بۆ ئەتۆڵی ئوجێلانگ و بۆ ئەو ماڵانەی کە بۆ دانیشتووانی بیکینی دروست کرابوون.<ref name=Niedenthal/> لە ئازاری ١٩٤٨دا، ١٨٤ دانیشتووی بیکینی کە تووشی بەدخۆراکی ببوون جارێکی تر گواسترانەوە بۆ {{بنز|ئەتۆڵی کوەجەلەین|en|Kwajalein Atoll|lt=ئەتۆڵی کوەجەلەین}}. چادرەکانیان لەسەر پارچە زەوییەکی سەوزەڵانی تەنیشت ڕێڕەوی فڕۆکەخانە پێدرا بۆ ئەوەی تێیدا بژین.<ref name=kattenburg/> لە حوزەیرانی ١٩٤٨دا، دانیشتووانی بیکینی {{بنز|دوورگەی کیلی|en|Kili Island|lt=دوورگەی کیلی}}یان وەک ماڵێکی درێژخایەن ھەڵبژارد.<ref name=Niedenthal/> دوورگە زۆر بچووکەکە، کە ڕووبەرەکەی {{convert|200|acres}} ({{convert|.36|sqmi}}) بوو، چۆڵ بوو و لەلایەن ھیچ ''پاشایەک'' یان سەرکردەیەکی باڵاوە بەڕێوەنەدەبرا بەھۆی قەبارەکەیەوە. ھەروەھا بەردەڵانی مەرجانیشی نییە. لە مانگی حوزەیراندا، کۆمەڵگەی بیکینی دوو دەرزەن پیاویان ھەڵبژارد بۆ ئەوەی لەگەڵ ھەشت {{بنز|سیبی|en|Seabee|lt=سیبی}} (ئەندامانی بیناسازیی ھێزی دەریایی) بڕۆنە کیلی بۆ دەستکردن بە دروستکردنی گوندێک. لە تشرینی دووەمی ١٩٤٨دا، دانیشتووانەکە، کە ئێستا ژمارەیان ١٨٤ کەس بوو، چوونە دوورگەی کیلی،<ref name=Niedenthal/> کە بە ڕووبەری {{convert|0.36|sqmi|km2}}، یەکێک بوو لە بچووکترین دوورگەکانی زنجیرە دوورگەکانی مارشاڵ. ئەوان زوو تێگەیشتن کە چیتر ناتوانن بەو شێوەیە ماسی بگرن کە لە ئەتۆڵی بیکینی دەیانکرد. کیلی لاگۆنی ئارام و پارێزراوی نەبوو.<ref name=kattenburg/> ژیان لەسەر دوورگەی کیلی بە کرداری کولتوورەکەیانی لەناوبرد کە لەسەر بنەمای ماسیگری و گەشتکردن بە بەلەم لە دوورگەیەکەوە بۆ دوورگەیەکی تر لە دەوروبەری ئەتۆڵی بیکینی دامەزرابوو. کیلی نەیتوانی خۆراکی پێویست بۆ دانیشتووانە گواستراوەکان دابین بکات.<ref name=guyer/> ==== نیشتەجێکردنەوەی شکستخواردوو ==== دوای گواستنەوەیان بۆ کیلی، دانیشتووانی بیکینی بەردەوام بوون لە دەستەویەخەبوون لەگەڵ کەمیی پێداویستییەکانی خۆراک. کیلی دوورگەیەکی بچووکە و بێ لاگۆنە، و زۆربەی ساڵ ڕووبەڕووی شەپۆلی دەریاییی بە بەرزیی {{convert|10|to|20|foot|abbr=on}} دەبێتەوە کە ماسیگرتن و بەکارھێنانی بەلەم قورس دەکات. برسێتی دروست بوو. لە ساڵی ١٩٤٩دا، بەڕێوەبەرایەتیی ناوچەی متمانە کەشتییەکی بە درێژیی {{convert|40|ft|adj=on}} پێشکەش کرد بۆ گواستنەوەی کۆپرا لە نێوان کیلی و {{بنز|ئەتۆڵی جالویت|en|Jaluit Atoll|lt=ئەتۆڵی جالویت}}، بەڵام کەشتییەکە لە کاتی شەپۆلە سەختەکاندا و لە کاتی گەیاندنی {{بنز|کۆپرا|en|copra|lt=کۆپرا}} و میوەی تردا تێکشکێنرا.<ref name=Niedenthal/> دەسەڵاتدارانی متمانەی ئەمریکا لە ڕێگەی ئاسمانەوە خۆراکیان بۆ کیلی فڕێدا. دانیشتووانەکە ناچار بوون پشت بە برنجی ھاوردەکراوی وەزارەتی کشتوکاڵی ئەمریکا و خۆراکی لەقتوونراو ببەستن و دەبوو بە داھاتە زیادەکییەکانیان خۆراک بکڕن.<ref name=Niedenthal/> لە ماوەی ساڵانی ١٩٥٥ و ١٩٥٦دا، ئەو کەشتییانەی کە لەلایەن ناوچەی متمانەی ئەمریکاوە دەنێردران بەردەوام ڕووبەڕووی کێشە دەبوونەوە لە کاتی داگرتنی خۆراک بەھۆی سەختیی دەریای دەوروبەری دوورگەکەوە، کە بووە ھۆی زیاتربوونی کەمیی خۆراک. خەڵکەکە جارێکی تر تووشی برسێتی بوونەوە و کەمیی خۆراک لە ساڵی ١٩٥٦دا زیادی کرد. ویلایەتە یەکگرتووەکان پێشنیاری کرد کە ھەندێک لە دانیشتووانی بیکینی بڕۆنە جالویت کە لەوێ خۆراک ئاسانتر دەست دەکەوت. چەند کەسێک چوون.<ref name=kattenburg/> ویلایەتە یەکگرتووەکان کۆمەڵگەیەکی لاوەکیی بۆ خێزانەکان کردەوە لەسەر زەویی گشتی لە {{بنز|ئەتۆڵی جالویت|en|Jaluit Atoll|lt=ئەتۆڵی جالویت}}، بە دووریی {{convert|30|mi}} لە باکوورەوە. سێ خێزان چوونە ئەوێ بۆ بەرھەمھێنانی {{بنز|کۆپرا|en|copra|lt=کۆپرا}} بۆ فرۆشتن و دواتر خێزانەکانی تریش بە نۆرە لەوێ دەژیان.<ref name=Niedenthal/> ماڵەکانیان لە ھەردوو کیلی و جالویت بەھۆی زریانەکانەوە لە ساڵانی ١٩٥٧ و ١٩٥٨دا زیانیان بەرکەوت، کەشتیی دابینکردنی پێداویستییەکانیان نوقم بوو و زیان بە بەرھەمە کشتوکاڵییەکانیان گەیشت. ==== گەڕانەوە بۆ ئەتۆڵی بیکینی ==== [[File:Construction of houses in Bikini Atoll.jpg|thumb|ئەو ماڵانەی دروستکرابوون بۆ یەکەم گەڕانەوە بۆ بیکینی لە دەیەی ١٩٦٠ەکاندا.]] لە حوزەیرانی ١٩٦٨دا، لەسەر بنەمای ئامۆژگاریی زانستی کە ئاستی تیشکدانەوە بەپێی پێویست کەم بووەتەوە، سەرۆک لیندۆن بی. جۆنسن بەڵێنی بە ٥٤٠ ئەندامی خێزانەکانی ئەتۆڵی بیکینی دا کە لە کیلی و دوورگەکانی تر دەژیان کە دەتوانن بگەڕێنەوە بۆ ماڵی خۆیان. کۆمیسیۆنی وزەی ئەتۆمی پاشماوە تیشکدەرەکانی لە دوورگەکە پاککردەوە، و ناوچەی متمانەی ئەمریکا بەرپرسیار بوو لە دووبارە دروستکردنەوەی پێکھاتەکان و چاندنەوەی بەرھەمە کشتوکاڵییەکان لەسەر ئەتۆڵەکە. بەڵام کەمێک دواتر، ناوچەی متمانە گەشتە ئاسمانییە ئاسایییەکانی نێوان ئەتۆڵی کوەجەلەین و ئەتۆڵی بیکینی کۆتایی پێھێنا، کە ئەمەش بە توندی ڕێگری لە پێشکەوتنەکە کرد. لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٩٧٢ دار گوێزھیندەکان چێندرانەوە، بەڵام کۆمیسیۆنی وزەی ئەتۆمی (AEC) بۆی دەرکەوت کە {{بنز|قڕژاڵی گوێزھیند|en|coconut crab|lt=قڕژاڵەکانی گوێزھیند}} ئاستێکی بەرزی تیشکدانەوەیان ھەڵگرتووە و ناتوانرێت بخورێن. لە ئەنجامدا ئەنجومەنی بیکینی دەنگی دا بە دواخستنی گەڕانەوە بۆ دوورگەکە.<ref name=Niedenthal/> سێ خێزانی گەورە، کە لە کۆتاییدا بوونە نزیکەی ١٠٠ کەس، لە ساڵی ١٩٧٢ سەرباری مەترسییەکان گەڕانەوە بۆ دوورگەی زێدی خۆیان. بەڵام ٣ ساڵ دواتر، تیمێک لە زانایان تاقیکردنەوەی زیاتریان لەسەر دوورگەکە و دانیشتووانەکەی ئەنجام دا. ئەوان بۆیان دەرکەوت کە ھەندێک بیر زۆر تیشکدەر بوون بۆ بەکارھێنان و بڕیاریان دا کە پاندانوس و نانی میوەکەش مەترسیدارن بۆ خواردنی مرۆڤ. نموونەی میز لە دانیشتووانی دوورگەکە لە ئەتۆڵی بیکینی ئاستی نزمی {{بنز|پلوتۆنیۆم-٢٣٩|en|plutonium-239|lt=پلوتۆنیۆم-٢٣٩}} و {{بنز|پلوتۆنیۆم-٢٤٠|en|plutonium-240|lt=پلوتۆنیۆم-٢٤٠}}یان پیشان دا. لە ئەنجامدا، کۆمەڵگەی بیکینی داوایەکی یاساییی فیدراڵی تۆمار کرد و داوای ڕووپێوییەکی زانستیی تەواوەتییان کرد بۆ بیکینی و دوورگەکانی باکووری مارشاڵ. ململانێی ناوخۆیی نێوان وەزارەتەکان لەسەر بەرپرسیارێتی تێچووەکان کارەکەی بۆ ماوەی سێ ساڵ دواخست.<ref name=Niedenthal/> پاشان لە ئایاری ١٩٧٧ زانایان ئاستێکی مەترسیداریان لە {{بنز|سترۆنتیۆم-٩٠|en|strontium-90|lt=سترۆنتیۆم-٩٠}} لە ئاوی بیرەکەدا دۆزییەوە کە لە بەرزترین ئاستە ڕێگەپێدراوەکانی ئەمریکا زیاتر بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bikiniatoll.com/history.html |سەردێڕ=A Short History of the People of Bikini Atoll |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070625154117/http://www.bikiniatoll.com/history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە مانگی حوزەیراندا، وەزارەتی وزە ڕایگەیاند کە "ھەموو شێوازەکانی ژیان کە دوورگەی بیکینی دەگرێتەوە لە ڕێنمایییەکانی حکوومەتی فیدراڵی بۆ تیشکدانەوە بۆ ژەمی سی-ساڵەی دانیشتووان تێپەڕ دەبن." دواتر لەو ساڵەدا زانایان زیادبوونێکی ١١ ھێندەییان لە باری جەستەییی سیسیۆم-١٣٧ لە ھەموو ئەو کەسانەدا دۆزییەوە کە لە ئەتۆڵەکەدا دەژیان.<ref name=Niedenthal/> لە ئایاری ١٩٧٨ بەرپرسانی وەزارەتی ناوخۆی ئەمریکا بەرزبوونەوەی ٧٥٪ی سیسیۆم-١٣٧ی تیشکدەری دۆزراوەیان بە "باوەڕپێنەکراو" وەسف کرد.<ref name=divingworldhistory/> ژنان تووشی {{بنز|لەبارچوون|en|miscarriage|lt=لەبارچوون}}، {{بنز|مردوولەدایکبوون|en|stillbirth|lt=مردوولەدایکبوون}}، و ناتەواویی بۆماوەیی دەبوون لە منداڵەکانیاندا.<ref name=bik12>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mauinews.com/page/content.detail/id/558769/Survivors-of-nuke-testing-seek-justice.html?nav=10 |سەردێڕ=Survivors of nuke testing seek justice: Marshall Islanders on Maui rally to share nation's story |یەکەم=Chris |دوایین=Hamilton |ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠١٢|ئیش=Maui News |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120523212532/http://www.mauinews.com/page/content.detail/id/558769/Survivors-of-nuke-testing-seek-justice.html?nav=10 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠١٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Victims of the Nuclear Age |ناونیشان=http://www.ratical.org/radiation/NAvictims.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070809213904/http://www.ratical.org/radiation/NAvictims.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٧|وێبگە=Ratical.org}}</ref>{{better source needed|date=January 2014}} توێژەران بۆیان دەرکەوت کە خاکی مەرجانی بە شێوەیەکی جیاواز لە خاکی کیشوەرەکان ڕەفتار دەکات چونکە پۆتاسیۆمی زۆر کەمی تێدایە. ڕووەک و درەختەکان بە ئاسانی پۆتاسیۆم ھەڵدەمژن وەک بەشێک لە پرۆسە بایۆلۆژییە ئاسایییەکان، بەڵام بەو پێیەی سیسیۆم بەشێکە لە ھەمان گرووپ لە {{بنز|خشتەی خولی|en|periodic table|lt=خشتەی خولیدا}}، لەلایەن ڕووەکەکانەوە بە پرۆسەیەکی کیمیایی زۆر ھاوشێوە ھەڵدەمژرێت. دەرکەوت کە ئەو دانیشتووانەی دوورگەکە کە بەبێ ئاگاداری شیری گوێزھیندی پیسبوویان دەخواردەوە، خەستییەکی نائاسایی بەرزی سیسیۆم لە جەستەیاندا ھەبوو. ناوچەی متمانە بڕیاری دا کە دانیشتووانی دوورگەکە دەبێت بۆ جاری دووەم لە ئەتۆڵەکە چۆڵبکرێن.<ref name="ghostfleet">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://nuclearweaponarchive.org/Usa/Tests/Castle.html |سەردێڕ=Operation Castle |ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠٠٦|ئیش=nuclearweaponarchive.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130927145851/http://nuclearweaponarchive.org/Usa/Tests/Castle.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}</ref>{{Citation needed|date=June 2024}} دانیشتووانی دوورگەکە ٧٥ ملیۆن دۆلاری ئەمریکییان وەک قەرەبوو لە ساڵی ١٩٨٦دا وەرگرت وەک بەشێک لە {{بنز|ڕێکەوتننامەی کۆمەڵەی ئازاد|en|Compact of Free Association|lt=ڕێکەوتننامەی نوێی کۆمەڵەی ئازاد}} لەگەڵ ئەمریکادا و لە ساڵی ١٩٨٨، ٩٠ ملیۆن دۆلاری تریشیان پێدرا بۆ ئەوەی بەتایبەتی بۆ پاککردنەوەی تیشکدانەوە بەکاربھێنرێت. لە ساڵی ١٩٨٧دا، چەند کەسێکی بەتەمەنی بیکینی گەشتیان کرد بۆ دوورگەی ئێنیو بۆ دووبارە دیاریکردنەوەی سنوورەکانی موڵکی کۆن. تیمەکانی بیناسازی دەستیان کرد بە دروستکردنی ھوتێلێک، لەنگەرگە، و ڕێگاوبان لەسەر بیکینی، و مۆلیدە، ئامێری سوێرکردنی ئاو، و ھێڵی کارەبایان دامەزراند. ڕێڕەوێکی فڕینی مەرجان و لمی پتەو ھێشتا لەسەر دوورگەی ئێنیو بوونی ھەیە. تیمی غەواسەکانی ئەتۆڵی بیکینی دامەزرا بۆ دابینکردنی داھات. بەڵام لە ساڵی ١٩٩٥دا، ئەنجومەنەکە زانی کە ستانداردی ئاژانسی پاراستنی ژینگەی ئەمریکا پێویستی بە کەمکردنەوەی ئاستی تیشکدانەوە ھەیە بۆ ١٥ میلیرێم لە ساڵێکدا، کە زۆر کەمترە لە ستانداردی وەزارەتی وزەی ئەمریکا کە ١٠٠ میلیرێمە. ئەم دۆزینەوەیە تێچووی چاوەڕوانکراوی پاککردنەوەکەی بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد کرد و ھەوڵەکەی وەستاند.<ref name=gwynne/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://philrutherford.com/radiation_cleanup_standards.html |سەردێڕ=Radiation Cleanup Standards |بڵاوکەرەوە=Phil Rutherford Consulting |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260714112049/https://philrutherford.com/radiation_cleanup_standards.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === گواستنەوە بۆ دوورگەی کیلی === [[File:Sikorsky SH-3G Sea King of Helicopter Combat Support Squadron 1 in flight over Bikini Atoll in November 1978.jpg|thumb|فڕۆکەیەکی SH-3G Sea King بەسەر ئەتۆڵی بیکینیدا دەفڕێت لە ساڵی ١٩٧٩ بۆ پشکنینی ئاستی تیشکدانەوە]] لە ئەنجامی بەکارھێنانی سەربازیی دوورگەکە و نیشتەجێکردنەوەی شکستخواردوو، دوورگەکان پڕن لە پەناگەی کۆنکرێتیی جێھێڵراو و تۆنەھا کەرەستەی قورس، ئۆتۆمۆبێل، پێداویستی، ئامێر، و بینا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.48north.com/jul_2006/bikini.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20061105113544/http://www.48north.com/jul_2006/bikini.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Cruising Bikini Atoll 60 Years after the bomb |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠٦}}</ref> لە ئەیلوولی ١٩٧٨دا، بەرپرسانی ناوچەی متمانە لە کۆتاییدا گەیشتن بۆ گواستنەوەی دانیشتووانەکە. ڕووپێویی تیشکدانی مارشاڵەکانی باکوور، کە بەھۆی داوای یاسایی ساڵی ١٩٧٥ەوە ناچارکرابوون، تەنھا دوای دەرکردنی دانیشتووانەکە دەستی پێکرد<ref name=Niedenthal/> و گەڕێندرانەوە بۆ دوورگەی کیلی.<ref name=Niedenthal/> تاوەکوو ساڵی ٢٠١٣، دوورگە بچووکەکەی کیلی بە ڕووبەری {{convert|0.36|sqmi|km2}} پاڵپشتی لە نزیکەی ٦٠٠ دانیشتوو دەکرد کە لە ماڵی {{بنز|بلۆکی کۆنکرێتی|en|cinderblock|lt=بلۆکی کۆنکرێتی}}دا دەژیان. ئەوان دەبێت پشت بە بەشدارییەکانی سندووقی متمانەی نیشتەجێکردنەوە ببەستن بۆ تەواوکردنی ئەوەی کە لە ناوخۆدا بەرھەمی دەھێنن. ھەر خێزانێک یەک بۆ دوو سندوق مریشکی بەستوو، دوو بۆ چوار کیسی ٥١-پاوەندی (٢٣ کیلۆگرام) ئارد، و دوو بۆ چوار کیسی برنج ٢ تا ٣ جار لە ساڵێکدا وەردەگرێت. دانیشتووانی دوورگەکە چەندین دوکانی بچووک لە ماڵەکانیاندا بەڕێوەدەبەن بۆ دابینکردنی خۆراکی تێکنەچوو وەکوو خوێ، تەباسکۆ، شیرینی، و خۆراکی لەقتوونراو. مۆلیدەیەک کارەبا دابین دەکات. منداڵان لەسەر کیلی دەچنە قوتابخانەی سەرەتایی تا پۆلی ھەشتەم. بەرەو کۆتاییی پۆلی ھەشتەم، قوتابییان دەبێت لە تاقیکردنەوەیەکی ستاندارد دەربچن بۆ وەرگرتنی مافی چوونە قوتابخانەی ئامادەییی گشتی لە جالویت یان ماجورۆ. لە سەرەتای ساڵی ٢٠١١وە دانیشتووانە نیشتەجێبووەکانی دوورگەی کیلی دەستیان کرد بە ئەزموونکردنی ماوەکانی لافاوی زەریا لە کاتی {{بنز|شەپۆلی پاشا|en|king tide|lt=بەرزبوونەوەی زۆری ئاستی دەریا (شەپۆلی پاشا)}}. بەرزترین خاڵی دوورگەی کیلی تەنھا {{convert|9.8|ft|m}} لە سەرووی ئاستی دەریاوەیە. شەپۆلەکانی زەریا لە ساڵی ٢٠١١ تا ٢٠١٥ لانیکەم پێنج جار بەشەکانی دوورگەکەیان داپۆشیوە، و بیرەکانی دوورگەکەیان پیس کردووە. ئەو ڕێڕەوە فڕینەی کە خزمەتی دوورگەکە دەکات لە کاتی بارانبارین و لافاوی زەریادا و دوای ئەوەش شیاوی بەکارھێنان نییە چونکە زۆر قوڕاوی دەبێت. لە ئابی ٢٠١٥دا، ئەنجومەنی بیکینی بڕیارنامەیەکی پەسەند کرد کە تێیدا داوای یارمەتی لە حکوومەتی ئەمریکا دەکرد بۆ گۆڕینی مەرجەکانی سندووقی متمانەی نیشتەجێکردنەوە بۆ خەڵکی بیکینی بۆ ئەوەی بەکاربھێنرێت بۆ گواستنەوەی دانیشتووانەکە جارێکی تر، ئەمجارەیان بۆ دەرەوەی دوورگەکانی مارشاڵ.<ref name=gwynne/><ref name=gjohnson>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Exiled by nuclear testing, rising seas force Bikinians to flee again |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠١٥|یەکەم=Giff |دوایین=Johnson |ناونیشان=http://www.radionz.co.nz/international/pacific-news/280811/rising-seas-force-bikinians-to-flee-again |بڵاوکەرەوە=RNZI |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160427193906/http://www.radionz.co.nz/international/pacific-news/280811/rising-seas-force-bikinians-to-flee-again |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٦}}</ref> سندووقی متمانەکە تا ڕادەیەک جێگیر بوو، بەڵام دوای ساڵی ٢٠١٧ زیادبوونی ڕاکێشانی پارە وای کرد کەم ببێتەوە و لە دەیەی ٢٠٢٠ەکاندا قەیرانێک سەریھەڵدا بۆ دابینکردنی خزمەتگوزارییەکان لەسەر کیلی.<ref name=":0"/> == سندووقەکانی متمانە و داواکارییە شکستخواردووەکان == [[File:Bikini Atoll Nuclear Test Site-115017.jpg|thumb|ئەتۆڵی بیکینی لە ساڵی ٢٠٠٥. ھەرچەندە سەلامەتە بۆ ھەندێک پڕۆژەی گەشتیاریی بچووک، بەڵام ھێشتا نیگەرانیی جدی ھەیە سەبارەت بە ژیانکردن لەوێ بە شێوەیەکی ھەمیشەیی و بژێوی پەیداکردن لە خاکەکەی]] لە ساڵی ١٩٧٥دا، کاتێک ئەو دانیشتووانەی کە گەڕابوونەوە بۆ ئەتۆڵی بیکینی زانییان کە سەلامەت نییە، داوایەکی یاسایییان دژی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا تۆمار کرد بە بڕی ٩٠٠ ملیار لە {{بنز|دۆلاری ئەمریکی|en|USD|lt=دۆلاری ئەمریکی}}، و داوای لێکۆڵینەوەیەکی تیشکییان کرد بۆ دوورگەکانی باکوور.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Despite High Court Denial, Battle Over Bikini Atoll Bombing Endures |ناونیشان=http://bikiniatoll.wordpress.com/2010/04/26/despite-high-court-denial-battle-over-bikini-atoll-bombing-endures/ |بڵاوکەرەوە=Bikini Island Local Government |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131024061225/http://bikiniatoll.wordpress.com/2010/04/26/despite-high-court-denial-battle-over-bikini-atoll-bombing-endures/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> لە ساڵی ١٩٧٥دا، ویلایەتە یەکگرتووەکان ''سندووقی متمانەی ھاوایی بۆ خەڵکی بیکینی'' دامەزراند، کە کۆی گشتییەکەی ٣ ملیۆن دۆلار بوو. کاتێک دانیشتووانەکە لە ساڵی ١٩٧٨ لە دوورگەکە دەرکران، ئەمریکا ٣ ملیۆن دۆلاری تری خستە سەر سندووقەکە. ئەمریکا سندووقێکی متمانەی دووەمی دروست کرد، بە ناوی ''سندووقی متمانەی نیشتەجێکردنەوە بۆ خەڵکی بیکینی''، کە ٢٠ ملیۆن دۆلاری تێدا بوو لە ساڵی ١٩٨٢دا. ئەمریکا ٩٠ ملیۆن دۆلاری تریشی خستە سەر ئەو سندووقە بۆ ئەوەی بەکاربھێنرێت بۆ پاککردنەوە، دروستکردنەوەی ماڵ و دامەزراوەکان، و نیشتەجێکردنەوەی دانیشتووان لە دوورگەکانی بیکینی و ئێنیو.<ref name=reparations>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=U.S. Reparations for Damages |ناونیشان=http://www.bikiniatoll.com/repar.html |بڵاوکەرەوە=Bikini Atoll |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131016002504/http://www.bikiniatoll.com/repar.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٣دا، ئەمریکا و دانیشتووانی دوورگەکانی مارشاڵ {{بنز|ڕێکەوتننامەی کۆمەڵەی ئازاد|en|Compact of Free Association|lt=ڕێکەوتننامەی کۆمەڵەی ئازادیان}} واژوو کرد، کە سەربەخۆیی بەخشییە دوورگەکانی مارشاڵ. ڕێکەوتننامەکە لە ساڵی ١٩٨٦دا کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە و دواتر ھەموار کرایەوە بە ڕێکەوتننامەی ھەموارکراو کە لە ساڵی ٢٠٠٤دا جێبەجێ کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=U.S. Relations With Marshall Island |ناونیشان=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/26551.htm |بڵاوکەرەوە=U.S. Department of State |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170122194507/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/26551.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا {{بنز|دادگای داواکارییە ناوەکییەکان|en|Nuclear Claims Tribunal|lt=دادگای داواکارییە ناوەکییەکانی}} دامەزراند، کە ئەرکی بڕیاردانی لەسەر قەرەبووکردنەوەی قوربانیان و ئەو خێزانانەی کە بەرکەوتەی بەرنامەی تاقیکردنەوەی ناوەکی بوون، پێسپێردرا. بەشی ١٧٧ی ڕێکەوتننامەکە قەرەبووکردنەوەی بۆ دانیشتووانی بیکینی و ئەتۆڵەکانی تری باکوور دابین کرد بۆ زیانەکان. ئەمە ٧٥ ملیۆن دۆلاری لەخۆگرتبوو کە دەبێت لە ماوەی ١٥ ساڵدا بدرێت.<ref name=reparations/> پارەدانەکان لە ساڵی ١٩٨٧دا دەستیان پێکرد بە پێدانی ساڵانەی ٢٫٤ ملیۆن دۆلار بە تەواوی دانیشتووانی بیکینی، لەکاتێکدا ٢٫٦ ملیۆن دۆلارەکەی تر دەخرێتە ناو ''سندووقی متمانەی داواکارییەکانی بیکینی''. ئەم متمانەیە مەبەست لێی ئەوەیە کە بۆ ھەمیشە بمێنێتەوە و ساڵانە پارەیەکی ٥٪ی سندووقەکە بدات بە دانیشتووانەکە.<ref name=reparations/> ویلایەتە یەکگرتووەکان ١٥٠ ملیۆن دۆلاری دابین کرد وەک قەرەبوو بۆ ئەو زیانانەی کە بەھۆی بەرنامەی تاقیکردنەوەی ناوەکی و دەرکردنیان لە دوورگەی زێدی خۆیان کەوتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nuclearclaimstribunal.com/ |سەردێڕ=Marshall Islands Nuclear Claims Tribunal |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070613031306/http://www.nuclearclaimstribunal.com/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٥ی ئازاری ٢٠٠١دا و دوای چەندین ساڵ لە گفتوگۆ، دادگای داواکارییە ناوەکییەکان بڕیاری دا دژی ویلایەتە یەکگرتووەکان سەبارەت بەو زیانانەی بە دوورگەکان و خەڵکەکەی گەیشتووە. دادگاکە (NCT) بڕی ٢٧٨ ملیۆن دۆلاری بۆ بیکینی تەرخان کرد بۆ لەدەستدانی بەکارھێنانی زەوی، و گەیشتە ئەو دەرەنجامەی کە کارەکانی ئەمریکا ھاوتایە بە "دەستبەسەرداگرتنی کاتی" و بڕیارەکەی لەسەر بنەمای کرێی دادپەروەرانە دەرکرد بۆ ئەو ماوەیەی کە بەکارھێنانیان لێ قەدەغە کرابوو. دادگاکە بڕی ٢٥١٬٥٠٠٬٠٠٠ دۆلاری تری تەرخان کرد بۆ نۆژەنکردنەوەی ئەتۆڵەکە بۆ گەڕاندنەوەی بیکینی "بۆ دۆخێکی سەلامەت و بەرھەمدار."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Department Of State. The Office of Electronic Information |یەکەم=Bureau of Public Affairs |سەردێڕ=Report Evaluating the Request of the Government of the Republic of the Marshall Islands Presented to the Congress of the United States of America |ناونیشان=https://2001-2009.state.gov/p/eap/rls/rpt/40422.htm |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=2001-2009.state.gov |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220627023124/https://2001-2009.state.gov/p/eap/rls/rpt/40422.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەڵام، کۆنگرێسی ئەمریکا نەیتوانیوە بودجەی بڕیارەکە دابین بکات. تاکە چارەسەر ئەوەیە کە خەڵکی بیکینی داواکاری پێشکەش بە کۆنگرێسی ئەمریکا بکەن بۆ دابینکردنی بودجەی پارەدانەکە و جێبەجێکردنی ئەم بڕیارە. دادگای باڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان تێھەڵچوونەوەی (تەمیزکردنی) دانیشتووانی دوورگەکەی ڕەتکردەوە سەبارەت بە بڕیارێکی دادگای تێھەڵچوونەوەی ئەمریکا کە ڕەتی کردبووەوە حکوومەت ناچار بکات بودجەی داواکارییەکەیان دابین بکات. تا ساڵی ٢٠٠١، لەو ١٦٧ دانیشتووە ڕەسەنەی کە گواسترابوونەوە، تەنھا ٧٠ کەسیان لە ژیاندا مابوون، و تەواوی دانیشتووانەکە گەشەیان کردبوو بۆ ٢٬٨٠٠ کەس.<ref name="guyer" /> زۆربەی دانیشتووانی دوورگەکە و نەوەکانیان لەسەر کیلی، لە ماجورۆ، و لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەژیان. ''سندووقی متمانەی ھاوایی بۆ خەڵکی بیکینی'' وەک چۆن بەپێی یاسا داواکرابوو لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا ھەڵوەشێنرایەوە. بەھای ''سندووقی متمانەی نیشتەجێکردنەوە بۆ خەڵکی بیکینی'' تا ٣١ی ئازاری ٢٠١٣ نزیکەی ٨٢ ملیۆن دۆلار بوو و ''سندووقی متمانەی داواکارییەکانی بیکینی'' بەھاکەی نزیکەی ٦٠ ملیۆن دۆلار بوو. لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ھەر ئەندامێکی سندووقەکە ساڵانە نزیکەی ٥٠٠ دۆلاری وەردەگرت.<ref name=reparations/> لە ساڵی ٢٠١٢دا، سندووقەکان ساڵانە نزیکەی ٦ بۆ ٨ ملیۆن دۆلاری ئەمریکییان لە داھاتی وەبەرھێنان بەرھەم دەھێنا، و سندووقەکان ساڵانە کەمتر لە ١٥٬٠٠٠ دۆلاریان دەدا بە ھەر خێزانێک وەک قازانج، و پارەیەکی کەم دەمایەوە کە بەردەست بێت بۆ پاککردنەوە.<ref name=gwynne/> نوێنەرانی خەڵکی بیکینی پێشبینی دەکەن ئەم پرۆسەیە چەندین ساڵ بخایەنێت و نازانن ئایا ویلایەتە یەکگرتووەکان ڕێز لە مەرجەکانی ڕێکەوتننامەی کۆمەڵەی ئازاد دەگرێت یان نا.<ref name=reparations/> لە ساڵی ٢٠١٧دا، پاش لۆبیکردن لەلایەن سەرکردەکانی بیکینییەوە، ئیدارەی ترەمپ ڕایگەیاند کە ھیچ سنووردارکردنێک نابێت لەسەر ڕاکێشانی پارە لە سندووقە سەرەکییەکە و ھیچ پێداچوونەوەیەکی (وریاکاری) تر بۆ سندووقە سەرەکییەکە ناکرێت. سەرۆکی شارەوانیی ئەو ئەنجومەنەی کە بەرپرسیارە لە خەڵکی بیکینی، ئاندەرسۆن جیباس، سەرمایەکانی سندووقەکەی بەکارھێنا بۆ کڕینی فڕۆکەیەک، ئامێری بیناسازی و دوو کەشتیی بارھەڵگر. سەرەڕای ئەوەش، کۆمەڵگەیەکی شوقە لە ماجورۆ، پایتەختی دوورگەکانی مارشاڵ، و ٢٨٣ دۆنم زەوی لە ھاوایی کڕدران. تا ئازاری ٢٠٢٣، تەنھا ١٠٠٬٠٤١ دۆلار لەو سندووقەدا مابووەوە کە لە ساڵی ٢٠١٧دا ٥٩ ملیۆن دۆلاری تێدابوو. ئەنجومەنەکە مووچەی نزیکەی ٣٥٠ کارمەندەکەی بڕی و پێدانی بڕی ١٥٠ دۆلاری مانگانەی بژێویی بۆ ٦٬٨٠٠ ئەندامەکەی کۆمەڵگەی بیکینی وەستاند.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=McKenzie |یەکەم=Pete |ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=$59 Million, Gone: How Bikini Atoll Leaders Blew Through U.S. Trust Fund |زمان=en-US |ئیش=The New York Times |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2023/05/03/world/asia/bikini-atoll-resettlement-fund.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٣|issn=0362-4331 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230503234012/https://www.nytimes.com/2023/05/03/world/asia/bikini-atoll-resettlement-fund.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تا ساڵی ٢٠٢٣، باری لەناکاو لەسەر کیلی ڕاگەیەندرا، و حکوومەتی مارشاڵ ناچار بوو دەستوەردان بکات بۆ چارەسەرکردنی دۆخەکە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Kili Island under state of emergency after fund mismanagement |ناونیشان=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/506733/kili-island-under-state-of-emergency-after-fund-mismanagement |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=[[RNZ]] |زمان=en-nz |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240621200701/https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/506733/kili-island-under-state-of-emergency-after-fund-mismanagement |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یارمەتییەکان یارمەتیدەر بوون لە گەڕاندنەوەی کارەبا بۆ دوورگەکە، کە دوای بەتاڵبوونی سندووقەکان بڕدرابوو.<ref name=":0" /> زۆرێک لەو کڕینانەی کە کرابوون لەوانە، خانووبەرە، فڕۆکە، و بەلەم ھیچ قازانجێکیان بۆ بیکینی نەبووە.<ref name="Variety"/> بەتاڵبوونی سندووقی متمانەی دانیشتووانی بیکینی بووە ھەواڵ لە سەرتاسەری ناوچەی پاسیفیکدا، لەوانەش نیوزیلەندا، و لە ڕۆژنامە گەورەکانی ئەمریکا وەکوو ''{{بنز|نیویۆرک تایمز|en|The New York Times|lt=نیویۆرک تایمز}}'' و ''{{بنز|وۆڵ ستریت جۆرناڵ|en|The Wall Street Journal|lt=وۆڵ ستریت جۆرناڵ}}''.<ref name=":0"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=McKenzie |یەکەم=Pete |ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=$59 Million, Gone: How Bikini Atoll Leaders Blew Through U.S. Trust Fund |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2023/05/03/world/asia/bikini-atoll-resettlement-fund.html |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230503234012/https://www.nytimes.com/2023/05/03/world/asia/bikini-atoll-resettlement-fund.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == شوێنەواری میراتی جیھانی == لەبەر ئەوەی شوێنەکە بەڵگەی ڕاستەوخۆ و بەرجەستەی ئەو تاقیکردنەوە ناوەکییانەی ھەڵگرتووە کە لەوێ ئەنجام دراون لە ناوەڕاستی ھەڵکەوتە خولگەیییە دژبەیەکەکەیدا، یوونێسکۆ بڕیاری دا کە ئەتۆڵەکە ھێمایە بۆ بەرەبەیانی سەردەمی ناوەکی و لە ٣ی ئابی ٢٠١٠دا وەک {{بنز|شوێنەواری میراتی جیھانی|en|World Heritage Site|lt=شوێنەوارێکی میراتی جیھانی}} دەستنیشانی کرد.<ref name=unesco>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bikini Atoll, Nuclear Tests Site |ناونیشان=https://whc.unesco.org/archive/2010/whc10-34com-8Be.pdf |ئیش=Thirty-fourth Session |بڵاوکەرەوە=World Heritage Committee |ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120625140213/https://whc.unesco.org/archive/2010/whc10-34com-8Be.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref><ref name="WHeritage01">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/1339 |سەردێڕ=Bikini Atoll Nuclear Test Site |بڵاوکەرەوە=UNESCO |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100804041652/https://whc.unesco.org/en/list/1339 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> {{blockquote|ئەتۆڵی بیکینی بەڵگەی ڕاستەوخۆی بەرجەستەی پاراستووە ... کە ھێزی ... تاقیکردنەوە ناوەکییەکان دەگوازێتەوە، وەک ئەو کەشتییە نوقمبووانەی کە بەھۆی تاقیکردنەوەکانی ساڵی ١٩٤٦ەوە نێردرانە بنی لاگۆنەکە و چاڵەگڕکانە زەبەلاحەکەی براڤۆ. تاقیکردنەوەکان کە یەکسان بوون بە ٧٬٠٠٠ ھێندەی ھێزی بۆمبەکەی ھێرۆشیما، لێکەوتەی گەورەیان ھەبوو لەسەر جوگرافیا و ژینگەی سروشتیی ئەتۆڵی بیکینی و لەسەر تەندروستیی ئەو کەسانەی کە بەرکەوتەی تیشکدانەوە بوون. لە ڕێگەی مێژووەکەیەوە، ئەتۆڵەکە ھێمایە بۆ بەرەبەیانی {{بنز|سەردەمی ناوەکی|en|Atomic Age|lt=سەردەمی ناوەکی}}، سەرباری وێنە دژبەیەکەکەی لە ئاشتی و بەھەشتی سەر زەوی.<ref name=unesco/><ref>[https://whc.unesco.org/en/list/1339 Bikini Atoll Nuclear Test Site] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110724000329/https://whc.unesco.org/en/list/1339/ |date=24 July 2011 }}، unesco.org</ref>}} == دەستگەیشتنی سەردانیکەران == ئەتۆڵی بیکینی کراوەیە بۆ ئەو سەردانیکەرانەی کە لەسەر کەشتییەکانن کە بەتەواوی پشت بە خۆیان دەبەستن ئەگەر پێشوەختە ڕەزامەندی وەربگرن. ھەروەھا دەبێت پارە بدەن بۆ ئەوەی غەواسێک و دوو نوێنەری ئەنجومەنی حکوومەتی خۆجێیی یاوەرییان بکەن. نوێنەرایەتیی ناوخۆیی پێویستە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە سەردانیکەران شوێنەوار لە کەشتییە نوقمبووەکانی ناو لاگۆنەکە نابەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Indies Trader |ناونیشان=https://hdcc.com/managerletter.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://.today/20130814004821/https://hdcc.com/managerletter.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Bikini Atoll Divers |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> لێکۆڵینەوەیەکی بەرفراوان ئەنجام دراوە بۆ دڵنیابوون لە سەلامەتیی سەردانیکەرانی ناوچەکە و بۆ نیشاندانی ئاستە نزمەکانی ئێستای تیشکدانەوە لە ناو و دەوروبەری ئەتۆڵی بیکینی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Estimates of the Radiological Dose to People Living on Bikini Island for Two Weeks while Diving in and Around the Sunken Ships in Bikini Lagoon |ناونیشان=https://www.bikiniatoll.com/rad_rpt.pdf |journal=W.L. Robison et al |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210727232752/https://www.bikiniatoll.com/rad_rpt.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === غەواسیکردن لە لاگۆنی بیکینی === لە حوزەیرانی ١٩٩٦دا، ئەنجومەنی بیکینی ڕێگەی دا بە ئۆپەراسیۆنەکانی غەواسیکردن وەک ئامرازێک بۆ دروستکردنی داھات بۆ دانیشتووانی بیکینی لە ئێستا و لە کاتی گەڕانەوەیاندا. ئەنجومەنی بیکینی ڕێبەری غەواسی ئێدوارد مادیسۆنی دامەزراند کە لە ساڵی ١٩٨٥ەوە لە دوورگەی بیکینی دەژیا و فابیۆ ئامارال، کە لەو کاتەدا ھاووڵاتییەکی بەڕازیلی بوو، وەک سەرۆکی غەواسان و بەڕێوەبەری ھاڤینگەھەکە دەستنیشان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.advanceddivermagazine.com/ezinefreearticles/Bikini.pdf |سەردێڕ=Archived copy |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160409090054/http://advanceddivermagazine.com/ezinefreearticles/Bikini.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی نیسانی ٢٠١٦}} Advanced Diver Magazine 1997</ref> گەشتەکان سنووردارن بۆ کەمتر لە دەرزەنێک غەواسی شارەزا لە ھەفتەیەکدا، تێچووی زیاترە لە ٥٬٠٠٠ دۆلاری ئەمریکی، و مێژوویەکی وردی تاقیکردنەوە ناوەکییەکان لەخۆدەگرێت. ئەم کارە زیاتر لە ٥٠٠٬٠٠٠ دۆلاری داھات ھەبوو لە ماوەی وەرزی ئایار تا تشرینی یەکەمی ٢٠٠١دا.<ref name=niedenthal2>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Niedenthal |یەکەم=Jack |سەردێڕ=Paradise Lost – 'For the Good of Mankind' |ناونیشان=https://www.theguardian.com/travel/2002/aug/06/travelnews.nuclearindustry.environment |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٣|newspaper=The Guardian |ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٠٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130826145557/http://www.theguardian.com/travel/2002/aug/06/travelnews.nuclearindustry.environment |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> === دامەزراوەکانی سەر وشکانی === بۆ لەخۆگرتنی بەرنامەی غەواسیکردن و ماسیگران، ئەنجومەنی بیکینی ژووری نوێی بە فێنککەرەوە دروست کرد لەگەڵ حەمام و گەرماوی تایبەت. ئەوان باڵکۆنیان لەخۆگرتبوو کە دەیانڕوانییە سەر لاگۆنەکە. چێشتخانەیەک ھەبوو کە ژەمی شێوازی ئەمریکی و خواردنی مارشاڵی پێشکەش دەکرد کە خواردنی دەریاییی تازەی تێدابوو. تەنیا ١٢ سەردانیکەر لە یەک کاتدا میوانداری دەکران.<ref name=kattenburg2/> بەھۆی پیسبوونە ماوەکەوە، ھەموو ئەو میوە و سەوزانەی بۆ غەواسی ئەتۆڵی بیکینی و ماسیگریی وەرزشی بەکاردەھێنران ھاوردە دەکران.<ref name=divingworldfacts/> لە ئەیلوولی ٢٠٠٧دا، کۆتا فڕۆکەی کورت‌مەودای {{بنز|ھێڵی ئاسمانیی دوورگەکانی مارشاڵ|en|Air Marshall Islands|lt=ھێڵی ئاسمانیی دوورگەکانی مارشاڵ}} کارەکانی وەستاند کاتێک پارچەی یەدەگ نەدۆزرایەوە و فڕۆکەکان چیتر شیاوی فڕین نەبوون. نیو دەرزەن غەواس و ڕۆژنامەنووسێک بۆ ماوەی ھەفتەیەک لە دوورگەی بیکینی گیرییان خوارد.<ref name=kattenburg/> دانیشتووانی بیکینی کارەکانی غەواسیکردنی سەر وشکانییان وەستاند لە ئابی ٢٠٠٨ەوە. تاوەکوو ساڵی ٢٠٢١، ھێڵی ئاسمانیی دوورگەکانی مارشاڵ یەک فڕۆکەی Bombardier DHC-8-100 و دوو فڕۆکەی ١٩-سەرنشینیی {{بنز|دۆرنیێر ٢٢٨|en|Dornier 228|lt=دۆرنیێر ٢٢٨}}ی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Johnson |یەکەم=Giff |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Air Marshall faces difficult future |بڵاوکەرەوە=[[Islands Business]] |ناونیشان=http://www.islandsbusiness.com/2013/7/aviation/air-marshall-faces-difficult-future/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140322141441/http://www.islandsbusiness.com/2013/7/aviation/air-marshall-faces-difficult-future/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠١٤}}</ref> === بەرنامەی غەواسیکردنی سەر کەشتی === [[File:IJN Nagato.jpg|thumb|کەشتیی {{بنز|کەشتی جەنگیی ژاپۆنی ناگاتۆ|en|Japanese battleship Nagato|lt=ناگاتۆ}} لەسەر بنی ئەتۆڵی بیکینی جێگیر بووە]] لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٠دا، کەشتییەکی نیشتەجێبوونی مانەوەی درێژ کە بەتەواوی پشت بە خۆی دەبەستێت، بە سەرکەوتوویی ئۆپەراسیۆنی غەواسیکردنی ئەنجام دا. لە ساڵی ٢٠١١دا، حکوومەتی ناوخۆیی مۆڵەتی دا بە کارپێکەری کەشتییەکە وەک دابینکەرێکی گەشتی غەواسیکردن بۆ سەر کەشتییە نوقمبووە ناوەکییەکان لە ئەتۆڵی بیکینی. وەرزی غەواسیکردن لە ئایارەوە تا تشرینی یەکەمە. سەردانیکەران ھێشتا دەتوانن لە دوورگەکەدا داببەزن بۆ مانەوەی کورتخایەن.<ref name=facts/> لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٧دا، کۆمپانیای ماستەر لایڤئەبۆردس (Master Liveaboards) ڕایگەیاند کە ئەتۆڵی بیکینی زیاد دەکەن بۆ لیستی مەبەستەکانیان بۆ غەواسی تەکنیکی بە بەکارھێنانی کەشتییەکەیان بە ناوی ترەک ماستەر (Truk Master)، و گەشتەکان بۆ شوێنەکە لە ئایاری ٢٠١٨ەوە دەست پێدەکەن دوای ئەوەی مۆڵەتیان لەلایەن ئەنجومەنی بیکینییەوە پێدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.scubadiving.com/master-liveaboards-adds-bikini-atoll-to-their-list-destinations |سەردێڕ=Master Liveaboards Adds Bikini Atoll to List of Destinations |وێبگە=Scuba Diving |زمان=en |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210309013645/https://www.scubadiving.com/master-liveaboards-adds-bikini-atoll-to-their-list-destinations |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ئایاری ٢٠٢١دا، لە ئەنجامی ھەڵسەنگاندنی بەردەوامی بازرگانی و ئەو خواستە پەنگخواردووەی کە بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ەوە دروست ببوو، ماستەر لایڤئەبۆردس ڕایگەیاند کە کەشتییەکی زیادە لە پاڵ ترەک ماستەردا بەکاردەخەن بۆ کارکردن لە ئەتۆڵی بیکینی لە ساڵی ٢٠٢٢ بەدواوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=All change in the Pacific |ناونیشان=https://masterliveaboards.com/all-change-in-the-pacific/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=Master Liveaboards |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210613033323/https://masterliveaboards.com/all-change-in-the-pacific/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەھۆی ئەوەی لاگۆنەکە بۆ ماوەیەکی زۆر بەبێ دەستکاری ماوەتەوە، بڕێکی زۆرتر لە ئاسایی لە ژیانی دەریایی تێدایە، لەوانەش {{بنز|قرش|en|shark|lt=قرش}}، کە ئەمەش ئارەزووی غەواسان بۆ ناوچەکە زیاد دەکات.<ref name=borrett/> قووڵیی بینین لە ئاوەکەدا زیاتر لە {{convert|100|ft}}ە. لاگۆنەکە زۆر بەناوبانگە لە نێوان غەواساندا و وەک یەکێک لە ١٠ باشترین شوێنەکانی غەواسیکردن لە جیھاندا سەیر دەکرێت.<ref name=kattenburg2/> سەردانیکەرانی غەواسیکردن لەگەڵ ئەزموونی غەواسیکردنەکەدا وانەیەکی مێژووییش وەردەگرن، لەوانە فیلم و کورتەی تەواو لەسەر ھەر یەک لە کەشتییەکان، مێژووەکانیان، و گەشتێک بە ناو دوورگەکە و ئەتۆڵەکەدا.<ref name=niedenthal2/> غەواسان دەتوانن سەردانی {{بنز|یو ئێس ئێس ساراتۆگا (سی ڤی-٣)|en|USS Saratoga (CV-3)|lt=یو ئێس ئێس ساراتۆگا}} بکەن، کە دووەم گەورەترینە لە کۆی تەنھا سێ کەشتیی ھەڵگری فڕۆکە لە جیھاندا کە دەتوانرێت لەلایەن غەواسانی ئاسایی یان غەواسانی {{بنز|ڕیبریزەر|en|Rebreather|lt=ئامێری ھەناسەدانی سووڕی داخراوەوە}} سەردان بکرێت.<ref name=niedenthal2/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Local Tips for Scuba Diving the Oriskany Shipwreck in Pensacola, Florida |ناونیشان=https://www.scubadiving.com/local-tips-for-scuba-diving-oriskany-shipwreck-in-pensacola-florida |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=Scuba Diving |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201112035838/https://www.scubadiving.com/local-tips-for-scuba-diving-oriskany-shipwreck-in-pensacola-florida |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === ماسیگریی وەرزشی === بەرپرسانی دوورگەی بیکینی ماسیگریی وەرزشییان بۆ سەردانیکەران کردەوە شانبەشانی غەواسیکردن. ھەرچەندە تەقینەوە ئەتۆمییەکان سێ دوورگەیان سڕییەوە و بەشێکی زۆری ئەتۆڵەکەیان پیس کرد، بەڵام دوای ٥٠ ساڵ بەردەڵانە مەرجانییەکان تا ڕادەیەکی زۆر چاکبوونەتەوە. بەردەڵانەکان ماسییەکانی بەردەڵانەکە و نێچیرگرەکانیان ڕادەکێشن: {{convert|30|lb|kg|abbr=on|adj=on}} {{بنز|تونای ددان سەگ|en|dogtooth tuna|lt=تونای ددان سەگ}}، {{convert|20|lb|kg|abbr=on|adj=on}} {{بنز|باراکوودا|en|barracuda|lt=باراکوودا}}، و {{بنز|ترێڤاڵی زەبەلاح|en|giant trevally|lt=ترێڤاڵی زەبەلاح}} کە گەورەیییان دەگاتە {{convert|50|lb}}. بە لەبەرچاوگرتنی ئامادەنەبوونی درێژخایەنی مرۆڤ، لاگۆنی بیکینی یەکێک لە دەستلێنەدراوترین ژینگە ماسیگرییەکانی جیھان پێشکەش بە وەرزشوانان دەکات.<ref name=gwynne/>[[File:Bikiniatoll.jpg|thumb|نەخشەی کەشتییە نوقمبووەکانی ئەتۆڵی بیکینی|left|344x344px]] === کەشتییە نوقمبووەکان === [[File:USS Saratoga CV3.jpg|thumb|143x143px|بەشی پێشەوەی سەکۆی فڕینی یو ئێس ئێس ساراتۆگا]]کەشتییە نوقمبووەکانی ناو لاگۆنەکە ئەمانە دەگرنەوە:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://stuff.insureandgo.com/explore-bikini-atoll/ |سەردێڕ=Explore Bikini Atoll |وێبگە=stuff.insureandgo.com |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171119203611/https://stuff.insureandgo.com/explore-bikini-atoll/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> *{{بنز|یو ئێس ئێس ساراتۆگا (سی ڤی-٣)|en|USS Saratoga (CV-3)|lt=یو ئێس ئێس ساراتۆگا}} – کەشتیی ھەڵگری فڕۆکە *{{بنز|یو ئێس ئێس ئارکنساس (بی بی-٣٣)|en|USS Arkansas (BB-33)|lt=یو ئێس ئێس ئارکنساس}} – کەشتی جەنگی *{{بنز|یو ئێس ئێس گیلیام (ئەی پی ئەی-٥٧)|en|USS Gilliam (APA-57)|lt=یو ئێس ئێس گیلیام}} – کەشتیی گواستنەوەی ھێرشبەر *{{بنز|یو ئێس ئێس کارلایل (ئەی پی ئەی-٦٩)|en|USS Carlisle (APA-69)|lt=یو ئێس ئێس کارلایل}} – کەشتیی گواستنەوەی ھێرشبەر *{{بنز|یو ئێس ئێس لامسۆن (دی دی-٣٦٧)|en|USS Lamson (DD-367)|lt=یو ئێس ئێس لامسۆن}} – تێکشکێنەر *{{بنز|یو ئێس ئێس ئەندەرسۆن (دی دی-٤١١)|en|USS Anderson (DD-411)|lt=یو ئێس ئێس ئەندەرسۆن}} – تێکشکێنەر *{{بنز|یو ئێس ئێس ئەپۆگۆن (ئێس ئێس-٣٠٨)|en|USS Apogon (SS-308)|lt=یو ئێس ئێس ئەپۆگۆن}} – ژێرئاوگەڕ *{{بنز|یو ئێس ئێس پایلۆتفیش (ئێس ئێس-٣٨٦)|en|USS Pilotfish (SS-386)|lt=یو ئێس ئێس پایلۆتفیش}} – ژێرئاوگەڕ *{{بنز|کەشتی جەنگیی ژاپۆنی ناگاتۆ|en|Japanese battleship Nagato|lt=ناگاتۆ}} – کەشتی جەنگی *{{بنز|کەشتی جەنگیی ژاپۆنی ساکاوا|en|Japanese cruiser Sakawa|lt=ساکاوا}} – کەشتی جەنگیی سووک == بارودۆخی شیاوی نیشتەجێبوون لە سەدەی ٢١ەمدا == بەھۆی تاقیکردنەوەی چەکی ناوەکییەوە، دوورگەکە لە ساڵی ١٩٩٨دا لەلایەن {{بنز|ئاژانسی نێونەتەوەییی وزەی ئەتۆمی|en|International Atomic Energy Agency|lt=ئاژانسی نێونەتەوەییی وزەی ئەتۆمی}}یەوە پشکنینی ژینگەیی بۆ کرا. بۆ پشتڕاستکردنەوەی داتای ڕووپێوییەکانی پێشوو، ئاژانسەکە ڕێژەی ھەڵمژینی ھەوا و خەستیی ڕادیۆنوکلایدی خاک و خۆراکی تاقیکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stegnar |یەکەم=Peter |ڕێکەوت=١٩٩٨|سەردێڕ=Assessing Radiological Conditions at Bikini Atoll and the Prospects for Resettlement Review of Bikini Atoll |ناونیشان=https://www.iaea.org/sites/default/files/publications/magazines/bulletin/bull40-4/40405081517.pdf |وێبگە=iaea |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221006004109/https://www.iaea.org/sites/default/files/publications/magazines/bulletin/bull40-4/40405081517.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٨دا، گرووپێکی ڕاوێژکاریی ئاژانسی نێونەتەوەییی وزەی ئەتۆمی، کە لە وەڵامی داواکارییەکی حکوومەتی دوورگەکانی مارشاڵ بۆ پێداچوونەوەیەکی نێونەتەوەییی سەربەخۆ بۆ بارودۆخی تیشکدانی ئەتۆڵی بیکینی پێکھێنرابوو، پێشنیاری کرد کە نابێت دوورگەی بیکینی بە ھەمیشەیی تێیدا نیشتەجێ ببنەوە بە لەبەرچاوگرتنی بارودۆخە تیشکییەکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Conditions at Bikini Atoll |ناونیشان=http://www-ns.iaea.org/appraisals/bikini-atoll.asp |بڵاوکەرەوە=International Atomic Energy Agency |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130801190516/http://www-ns.iaea.org/appraisals/bikini-atoll.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی ئابی ٢٠١٣}}</ref> توانای شیاوکردنی دوورگەکە بۆ نیشتەجێبوون لەو کاتەوە بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر بووە. ھەڵسەنگاندنێکی ساڵی ٢٠١٢ لە {{بنز|تاقیگەی نیشتمانیی لۆڕێنس لیڤەرمۆر|en|Lawrence Livermore National Laboratory|lt=تاقیگەی نیشتمانیی لۆڕێنس لیڤەرمۆر}}ەوە دەریخست کە ئاستەکانی سیسیۆم-١٣٧ بە شێوەیەکی زۆر خێراتر لەوەی چاوەڕوان دەکرا دادەبەزین. تێری ھامیلتۆن، بەڕێوەبەری زانستیی بەرنامەی ھەڵسەنگاندنی ژەم و ڕادیۆئیکۆلۆژیای دوورگەکانی مارشاڵ لە تاقیگەی نیشتمانیی لۆڕێنس لیڤەرمۆر، ڕایگەیاند کە "بارودۆخەکان لەسەر بیکینی بەڕاستی گۆڕاون. بە خێرایییەکی پێوانەیی بەرەو باشتر دەچن. بە بەکارھێنانی بژاردەی تێکەڵاوی لابردنی خاک و زیادکردنی پۆتاسیۆم، دەتوانین زۆر نزیک ببینەوە لە ستانداردی ١٥ میلیرێم. ئەمە بۆ نزیکەی ١٠ ساڵی ڕابردوو ڕاست بووە. بۆیە ئێستا کاتی ئەوەیە کە دانیشتووانی بیکینی، ئەگەر بیانەوێت، بتوانن بگەڕێنەوە."<ref name=gwynne/> تاوەکوو ساڵی ٢٠١٣، نزیکەی ٤٬٨٨٠ نەوەی خەڵکە ڕەسەنەکەی بیکینی لە کیلی و دوورگەکانی تری مارشاڵ دەژین و ھەندێکیان کۆچیان کردووە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان. لە ئێستادا دوورگەی بیکینی لەلایەن چەند زانایەکەوە سەردان دەکرێت و لەلایەن ٤-٦ چاودێرەوە داگیر کراوە.<ref name=borrett>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Borrett |یەکەم=Lloyd |سەردێڕ=Diving the Nuclear Ghost Fleet at Bikini Atoll |ناونیشان=http://bikiniatoll.wordpress.com/2010/04/26/despite-high-court-denial-battle-over-bikini-atoll-bombing-endures/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131024061225/http://bikiniatoll.wordpress.com/2010/04/26/despite-high-court-denial-battle-over-bikini-atoll-bombing-endures/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.diveadventures.com.au/pages/destinations/Micronesia/bikini_lagoon.htm |سەردێڕ=Scuba Diving in Bikini Lagoon |بڵاوکەرەوە=diveadventures.com.au |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091012151645/http://www.diveadventures.com.au/pages/destinations/Micronesia/bikini_lagoon.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}}</ref> دانیشتووانی دوورگەکە دەیانەوێت خاکی سەرەوە لاببرێت، بەڵام بودجەی پێویستیان نییە. دەرفەتی ھەندێک لە دانیشتووانی بیکینی بۆ ئەگەری گەڕانەوە بۆ دوورگەی زێدی خۆیان دوودڵییەک دروست دەکات. لەکاتێکدا ڕەنگە دوورگەکە لە ماوەیەکی نزیکدا شیاوی نیشتەجێبوون بێت، بەڵام بە کردەوە ھیچ یەکێک لەو دانیشتووانەی ئێستا لە ژیاندا ماون ھەرگیز لەوێ نەژیاون. تاوەکوو ساڵی ٢٠١٣، بێکاری لە دوورگەکانی مارشاڵ لە نزیکەی ٤٠ لەسەد بوو. دانیشتووانەکە بە ڕێژەی چوار لەسەد لە گەشەکردندایە، بۆیە ژمارەیەکی زیاتر سوود لە مەرجەکانی ڕێکەوتننامەی کۆمەڵەی ئازادی دوورگەکانی مارشاڵ وەردەگرن کە ڕێگەیان پێدەدات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بژین و کار بکەن.<ref name=gwynne/> دوای ئەوەی دانیشتووانەکە لە ساڵی ١٩٤٦ گواسترانەوە، کاتێک دانیشتووانی بیکینی لە ئەتۆڵی ڕۆنگێریک لە برسێتیدا بوون، لۆڕێ کەسیبوکی سروودێکی بۆ دوورگەکە نووسی:<ref name=gwynne/> : ''چیتر ناتوانم بمێنمەوە، ئەوە ڕاستە'' : ''چیتر ناتوانم لە ئاشتی و تەباییدا بژیم'' : ''چیتر ناتوانم لەسەر حەسیر و سەرینەکەم پشوو بدەم'' : ''بەھۆی دوورگەکەم و ئەو ژیانەی کە سەردەمانێک لەوێ دەمزانی'' : ''بیرکردنەوەکە زۆر قورسە'' : ''وا دەکات بێدەسەڵات و لە بێئومێدییەکی گەورەدا بم.'' == لە کولتووری باودا == === سینەما === * فیلمی دۆکیومێنتاریی ''بیکینی – عەشقی من'' (Bikini – mon amour) لە دەرھێنانی {{بنز|ئۆلیڤەر ھێربریچ|en|Oliver Herbrich|lt=ئۆلیڤەر ھێربریچ}} کاریگەرییەکانی تیشکدانەوەی ئاست نزمی درێژخایەن لەسەر دانیشتووانەکە پیشان دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://oliver-herbrich.wixsite.com/archiv/bikini-mon-amour |سەردێڕ=Oliver Herbrich Filmarchive / BIKINI – MON AMOUR |وێبگە=archiv |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210513101524/https://oliver-herbrich.wixsite.com/archiv/bikini-mon-amour |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> * فیلمی دۆکیومێنتاریی ئیتاڵیی ساڵی ١٩٦٢ بە ناوی ''{{بنز|مۆندۆ کەین|en|Mondo Cane|lt=مۆندۆ کەین}}'' کاریگەرییەکانی تیشکدانەوەی ئاست نزمی درێژخایەن لەسەر ژیانی کێوی پیشان دەدات. * {{بنز|تاقیکردنەوەی ناوەکی لە ئەتۆڵی بیکینی|en|Nuclear testing at Bikini Atoll|lt=تاقیکردنەوە ناوەکییەکان}} لە بیکینی، شانبەشانی {{بنز|بۆردومانی ئەتۆمیی ھیڕۆشیما و ناگاساکی|en|Atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki|lt=بۆردومانەکانی ھیڕۆشیما و ناگاساکی}}، بوونە ئیلھامبەخش بۆ فیلمی ژاپۆنیی ساڵی ١٩٥٤ بە ناوی ''{{بنز|گۆدزیلا (فیلمی ١٩٥٤)|en|Godzilla (1954 film)|lt=گۆدزیلا}}''. === بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان === زنجیرەی ئەنیمەیشنیی کەنالی {{بنز|نیکەلۆدیۆن|en|Nickelodeon|lt=نیکەلۆدیۆن}} بە ناوی ''{{بنز|سپۆنجبۆب سکوێرپانتس|en|SpongeBob SquarePants|lt=سپۆنجبۆب سکوێرپانتس}}'' بە شێوەیەکی سەرەکی لە {{بنز|سپۆنجبۆب سکوێرپانتس#شوێن|en|SpongeBob SquarePants#Setting|lt=بنکەی بیکینی}} (Bikini Bottom) ڕوودەدات، کە بە ناوی ئەتۆڵی بیکینییەوە ناونراوە<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bradley |یەکەم=Bill |ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠١٥|سەردێڕ=SpongeBob SquarePants Answers 7 Big Questions And Debunks 1 Popular Theory |ناونیشان=http://www.huffingtonpost.com/2015/02/07/spongebob-squarepants-theory_n_6627556.html |ئیش=The Huffington Post |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160614173916/http://www.huffingtonpost.com/2015/02/07/spongebob-squarepants-theory_n_6627556.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> و وا دادەنرێت کە لە ژێر ئەوەوە ھەڵکەوتبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Hype Soaking It Up 'Spongebob' Actor Loves the Attention |ناونیشان=http://www.highbeam.com/doc/1G1-83498648.html |ئیش=Daily News |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠٠١|شوێن=Los Angeles, CA |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131106075350/http://www.highbeam.com/doc/1G1-83498648.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|via=HighBeam}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.qsrmagazine.com/articles/news/story.phtml?id=3354 |سەردێڕ=Burger King SpongeBob SquarePants |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٠|ئیش=QSR Magazine |ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٠١|نووسەر=QSR Staff |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071021075539/http://www.qsrmagazine.com/articles/news/story.phtml?id=3354 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> لە کاتی چاوپێکەوتنێکی ساڵی ٢٠١٥دا لەگەڵ {{بنز|تۆم کێنی|en|Tom Kenny|lt=تۆم کێنی}}، ئەکتەری دەنگی بۆ {{بنز|سپۆنجبۆب سکوێرپانتس (کەسایەتی)|en|SpongeBob SquarePants (character)|lt=سپۆنجبۆب}}، پرسیاری لێکرا دەربارەی ئەو بیردۆزە باوەی کە دانیشتووانی بنکەی بیکینی وەک دەرئەنجامێکی ڕاستەوخۆی تاقیکردنەوەی ناوەکی پەرەیان سەندووە بۆ ئەوەی ببنە خاوەنی زمان و ژیری. کێنی وەڵامی دایەوە: {{blockquote|باشە، بنکەی بیکینی تا ڕادەیەک بە ناوی ئەتۆڵی بیکینییەوە ناونراوە، دەزانیت، ئەو شوێنەی کە دەیان ساڵ لەمەوبەر تاقیکردنەوەی ناوەکییان تێدا ئەنجام دا. بۆیە... نەخێر، ئەو بیردۆزە نا. پێم وا نییە سپۆنجبۆب و ھاوڕێکانی گۆڕاوی بۆماوەیی بن.<ref name="huffingtonpost-tomkenny-mutation-nope">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.huffingtonpost.com/2015/02/07/spongebob-squarepants-theory_n_6627556.html |سەردێڕ=SpongeBob SquarePants Debunks One Popular Fan Theory |یەکەم=Bill |دوایین=Bradley |ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠١٥|وێبگە=HuffPost |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170907053320/http://www.huffingtonpost.com/2015/02/07/spongebob-squarepants-theory_n_6627556.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>}} لە ساڵی ٢٠٢٤دا، {{بنز|ڕۆجەر بومپاس|en|Rodger Bumpass|lt=ڕۆجەر بومپاس}} (ئەکتەری دەنگی بۆ {{بنز|سکوییدوارد تێنتەکلز|en|Squidward Tentacles|lt=سکوییدوارد}}) گوتی ئەویش پێی وابووە بیردۆزەکە ھەڵەیە، بەڵام {{بنز|بەڕێز لۆڕێنس|en|Mr. Lawrence|lt=بەڕێز لۆڕێنس}} (ئەکتەری دەنگی بۆ {{بنز|پلانکتۆن و کارین|en|Plankton and Karen|lt=پلانکتۆن}}) گوتی بیردۆزەکە "بەتەواوی ڕاستە":{{blockquote|ئەوە بەشێک بوو لە خۆشییەکەی، ئەوە بوو، تا چەند ئەم چەمکە دەبەینە پێشەوە؟ مەبەستم ئەوەیە، ھەر لە سەرەتادا، کاتێک لە وەرزی یەکەمدا پەرەمان پێدەدا، وامان لێھات، 'ئایا لەسەر ئەم شتە کاولکارییە ئیش دەکەین؟' وەک ئەوەی، 'تەواوی جیھان مردووە جگە لە بنکەی بیکینی. ... جیھانی سەرەوە نەماوە، و ئەمە ئەوەیە کە ماوەتەوە.'<ref>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|people=[[ئێسکایەر (گۆڤار)|ئێسکایەر]] |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=SpongeBob Cast Reunites To Talk 25 Years of Krabby Patties and F-U-N |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=5hlE75E4Yz8 |بڵاوکەرەوە=[[یووتیووب]] |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241219164049/https://www.youtube.com/watch?si=5mVbAlyZ56FXlymI&v=5hlE75E4Yz8&feature=youtu.be |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>}} === دیزاینی جلی مەلە === [[File:Choris 1822 gri 33125010887327 0326.jpg|thumb|ژنێکی {{بنز|دوورگەکانی مارشاڵ|en|Marshall Islands|lt=دوورگەکانی مارشاڵ}} ''نێدێد'' یان {{بنز|تاڤالا|en|Ta'ovala|lt=پۆشاکی حەسیری}} نەریتیی پۆشیوە. ژنانی مارشاڵ لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە ئاسایی بوون بە دەرخستنی مەمکی ڕووت، بە پێچەوانەی زۆرێک لە وڵاتانی ڕۆژاوایی کە داپۆشینی گۆی مەمک بە {{بنز|بیکینی|en|Bikini|lt=بیکینی}} وەک مەرجێکی سەرەکی بۆ {{بنز|شەرم (ڕەوشت)|en|modesty|lt=شەرم و حەیا}} دادەنرا.]] لە ٥ی تەممووزی ١٩٤٦، چوار ڕۆژ دوای ئەوەی یەکەمین ئامێری ناوەکی (بە نازناوی ''ئەیبڵ'') بەسەر ئەتۆڵی بیکینیدا لە کاتی {{بنز|ئۆپەراسیۆنی کرۆسڕۆدز|en|Operation Crossroads|lt=ئۆپەراسیۆنی کرۆسڕۆدز}}دا تەقێندرایەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Campbell |یەکەم=Richard H. |ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=The Silverplate Bombers: A History and Registry of the Enola Gay and Other B-29s Configured to Carry Atomic Bombs |شوێن=Jefferson, North Carolina |بڵاوکەرەوە=McFarland & Company |ژپنک=٠-٧٨٦٤-٢١٣٩-٨|oclc=٥٨٥٥٤٩٦١|پەڕەکان=١٨, ١٨٦–١٨٩}}</ref> {{بنز|لویز ڕیارد|en|Louis Réard|lt=لویز ڕیارد}} جۆرێکی نوێی جلی مەلەی ناساند کە بە ناوی ئەتۆڵەکەوە ناوی ''بیکینی'' لێنا. ڕیارد لە بنەڕەتدا ئەندازیارێکی میکانیکیی فەڕەنسی بوو و بەڕێوەبەری دوکانی جلی ژێرەوەی دایکی بوو لە پاریس. ئەو جلە نوێیەکەی بە میدیا و ڕای گشتی ناساند لە ٥ی تەممووزی ١٩٤٦ لە {{بنز|پیسین مۆلیتۆر|en|Piscine Molitor|lt=پیسین مۆلیتۆر}}، کە مەلەوانگەیەکی گشتی بوو لە پاریس.<ref name="Gold2009">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=David Louis Gold |سەردێڕ=Studies in Etymology and Etiology: With Emphasis on Germanic, Jewish, Romance and Slavic Languages |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=l015C5vm1XkC&pg=PA99 |ساڵ=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Universidad de Alicante |ژپنک=٩٧٨-٨٤-٧٩٠٨-٥١٧-٩|پەڕەکان=٩٩–|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130528015803/http://books.google.com/books?id=l015C5vm1XkC&pg=PA99 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref><ref name="BBCW">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Kathryn |دوایین=Westcott |سەردێڕ=The Bikini: Not a brief affair |ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/5130460.stm |ئیش=BBC News |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080721185042/http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/5130460.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تەممووزی ٢٠٠٨}}</ref><ref name=HistC>[http://www.history.com/this-day-in-history.do?action=VideoArticle&id=6949 Bikini Introduced] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090419083213/http://www.history.com/this-day-in-history.do?action=VideoArticle&id=6949 |date=19 April 2009 }}، ئەم ڕۆژە لە مێژوودا، ''{{بنز|کەناڵی مێژوو|en|History (U.S. TV channel)|lt=کەناڵی مێژوو}}''</ref> ئەو {{بنز|میشلین بێرناردینی|en|Micheline Bernardini|lt=میشلین بێرناردینی}} دامەزراند، کە {{بنز|سترپتیز|en|Striptease|lt=سەماکەری ڕووت}}ێکی تەمەن ١٨ ساڵ بوو لە {{بنز|کازینۆ دی پاریس|en|Casino de Paris|lt=کازینۆ دی پاریس}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bikiniscience.com/chronology/1945-1950_SS/LR4601_S/LR4601.html |سەردێڕ=Michele Bernadini: The First Bikini |یەکەم=Judson |دوایین=Rosebush |ئیش=Bikini Science |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070927084552/http://www.bikiniscience.com/chronology/1945-1950_SS/LR4601_S/LR4601.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}</ref> بۆ ئەوەی دیزاینەکەی نمایش بکات. دیزاینەکە پێکھاتبوو لە {{بنز|جۆرەکانی بیکینی#بیکینی تار|en|Bikini variants#String bikini|lt=جلێرەی تار}} بە ڕووبەری {{convert|30|sqin|cm2|-2}} قوماش بە چاپێکی شێوە ڕۆژنامەیی و دەستبەجێ بووە جێی سەرنج. بێرناردینی ٥٠٬٠٠٠ نامەی ھەوادارانی پێگەیشت، کە زۆربەیان لەلایەن پیاوانەوە بوون.<ref name=HistC/><ref name=heritage>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.americanheritage.com/articles/web/20060705-bikini-swimming-suit-louis-reard-micheline-bernardini-paris-brigitte-bardot.shtml |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=American Heritage Inc. |سەردێڕ=60 Years of Bikinis |نووسەر=Hoover, Elizabeth D. |ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070909195749/http://www.americanheritage.com/articles/web/20060705-bikini-swimming-suit-louis-reard-micheline-bernardini-paris-brigitte-bardot.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}</ref> ڕیارد ھیوای وابوو کە شێوازی کراوەی جلی مەلەکەی "کاردانەوەیەکی تەقینەوەیی بازرگانی و کولتووری" دروست بکات کە لە ھێزدا ھاوشێوە بێت لەگەڵ کاردانەوەی کۆمەڵایەتی بۆ تەقینەوە ناوەکییەکەی ساڵی ١٩٤٦ لە ئەتۆڵی بیکینی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The History of the Bikini |ناونیشان=http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1908353_1905440,00.html |بڵاوکەرەوە=Time |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130825181922/http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1908353_1905440,00.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٣}}</ref><ref name="RandHist">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.randomhistory.com/1-50/002bikini.html |سەردێڕ=Tiny Swimsuit That Rocked the World: A History of the Bikini |بڵاوکەرەوە=Randomhistory.com |ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120808002739/http://www.randomhistory.com/1-50/002bikini.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="LalFortune2000">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Brij V. Lal |نووسەر٢=Kate Fortune |سەردێڕ=The Pacific Islands: an Encyclopedia |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=T5pPpJl8E5wC&pg=PA259 |ساڵ=٢٠٠٠|بڵاوکەرەوە=University of Hawaii Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٢٤٨-٢٢٦٥-١|پەڕە=٢٥٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130528013859/http://books.google.com/books?id=T5pPpJl8E5wC&pg=PA259 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref><ref name="Foster2007">{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Ruth |دوایین=Foster |سەردێڕ=Nonfiction Reading Comprehension: Social Studies, Grade 5 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=5bWfeLfg_FoC&pg=PA130 |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Teacher Created Resources |ژپنک=٩٧٨-١-٤٢٠٦-٨٠٣٠-٠|پەڕە=١٣٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130528024315/http://books.google.com/books?id=5bWfeLfg_FoC&pg=PA130 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> نووسەری بواری مۆدە {{بنز|دیانا ڤریڵاند|en|Diana Vreeland|lt=دیانا ڤریڵاند}} بیکینییەکەی وەک "بۆمبی ئەتۆمیی مۆدە" وەسف کرد.<ref name="The Very First Bikini">Judson Rosebush, {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bikiniscience.com//chronology/1945-1950_SS/1945-1950.html |سەردێڕ=1945–1950: The Very First Bikini |ئیش=Bikini Science |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120627214541/http://bikiniscience.com/chronology/1945-1950_SS/1945-1950.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> لەبەرئەوەی بیکینی ڕانی ژن دەردەخات، ئەمە پێچەوانەی {{بنز|نۆرم (کۆمەڵایەتی)|en|norm (social)|lt=دابونەریتە}} مۆدێرنەکانی دانیشتووانی دوورگەکانی مارشاڵە بۆ {{بنز|شەرم (ڕەوشت)|en|modesty|lt=شەرم و حەیا}}، لەکاتێکدا تابووە کولتوورییەکان سەبارەت بە مەمکی ژنان لەسەر دوورگەکان کەمتر توندن.<ref name=customs/><ref name=encyclopedia/><ref name=briand/> ژنانی دوورگەکانی مارشاڵ بە {{بنز|مووموو|en|muumuu|lt=مووموو}}کانیانەوە مەلە دەکەن، کە لە پۆلیستەرێکی ناسک دروست کراون و بە خێرایی وشک دەبنەوە.<ref name=encyclopedia/> پۆشینی بیکینی لە دوورگەکانی مارشاڵ بە شێوەیەکی سەرەکی سنووردارە بۆ کەناراوە و مەلەوانگە داخراوەکان وەکوو ئەوانەی لە ھاڤینگەھە تایبەتەکان یان دامەزراوەکانی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە {{بنز|ئەتۆڵی کوەجەلەین|en|Kwajalein Atoll|lt=ئەتۆڵی کوەجەلەین}} لە ناو {{بنز|شوێنی تاقیکردنەوەی بەرگریی مووشەکی بالیستیکی ڕۆناڵد ڕیگان|en|Ronald Reagan Ballistic Missile Defense Test Site|lt=شوێنی تاقیکردنەوەی بەرگریی مووشەکی بالیستیکی ڕۆناڵد ڕیگان}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.safaritheglobe.com/marshall-islands/ |سەردێڕ=Marshallese Culture |بڵاوکەرەوە=Safaritheglobe.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150217201933/http://www.safaritheglobe.com/culture_marshall_islands.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.encyclopedia.com/topic/Marshall_Islands.aspx |سەردێڕ=Marshall Islands Facts, information, pictures |بڵاوکەرەوە=Encyclopedia.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121218011640/http://www.encyclopedia.com/topic/Marshall_Islands.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}</ref> == پێشانگای وێنە == <gallery> File:Bikini Atoll Nuclear Test Site-115009.jpg|پەناگەیەکی ئەمریکی کە لە دوورگەکەدا ھەڵکەوتووە File:Bikini Atoll Nuclear Test Site-115011.jpg|بەشی پشتەوەی پەناگەکە File:Bikini Atoll Nuclear Test Site-115013.jpg|دوورگەکە وەک لە سەرەوە دەبینرێت File:Bikini Atoll Nuclear Test Site-115015.jpg|تابلۆی چوونەژوورەوە بۆ دوورگەکە File:Bikini Atoll Nuclear Test Site-115017.jpg|دیمەنی کەناراوەکە لە سەرەوە </gallery> == ئەمانەش ببینە == *{{بنز|ئۆپەراسیۆنی کاسڵ|en|Operation Castle|lt=ئۆپەراسیۆنی کاسڵ}} *{{بنز|ئۆپەراسیۆنی ئایڤی|en|Operation Ivy|lt=ئۆپەراسیۆنی ئایڤی}} *{{بنز|ڕادیۆ بیکینی|en|Radio Bikini|lt=ڕادیۆ بیکینی}} *{{بنز|وۆدێجێباتۆ|en|Wōdejebato|lt=وۆدێجێباتۆ}} == تێبینییەکان == {{Notelist-la}} == سەرچاوەکان == {{Reflist|30em}} === کتێبنامە === * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Niedenthal |یەکەم=Jack |سەردێڕ=For the Good of Mankind: A History of the People of Bikini and Their Islands |ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Bravo Publishers |ژپنک=٩٧٨-٩٨٢-٩٠٥٠-٠٢-١|edition=2nd |شوێن=Majuro, Marshall Islands}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Weisgall |یەکەم=Jonathan M. |ناونیشان=https://archive.org/details/operationcrossro0000weis |سەردێڕ=Operation Crossroads: The Atomic Tests at Bikini Atoll |ڕێکەوت=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=[[Naval Institute Press]] |ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٧٥٠-٩١٩-٢|شوێن=Annapolis, Md}} * {{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Stegnar |یەکەم=Peter |ڕێکەوت=نیسانی ١٩٩٨|سەردێڕ=Assessing Radiological Conditions at Bikini Atoll and the Prospects for Resettlement Review at Bikini Atoll |ناونیشان=https://www.iaea.org/sites/default/files/publications/magazines/bulletin/bull40-4/40405081517.pdf |magazine=IAEA Bulletin |پەڕە=١٥-١٧|بەرگ=٤٠|issue=4}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|pmid=٢٠٦٢٢٥٤٨|ڕێکەوت=٢٠١٠|دوایین١=Beck |یەکەم١=H. L. |دوایین٢=Bouville |یەکەم٢=A. |دوایین٣=Moroz |یەکەم٣=B. E. |دوایین٤=Simon |یەکەم٤=S. L. |سەردێڕ=Fallout deposition in the Marshall Islands from Bikini and Enewetak nuclear weapons tests |journal=Health Physics |بەرگ=٩٩|issue=2 |پەڕەکان=١٢٤–١٤٢|doi=10.1097/HP.0b013e3181bbbfbd |pmc=٢٩٠٤٦٤٥|bibcode=2010HeaPh..99..124B}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Bikini Atoll}} *[http://www.bikiniatoll.com/ کورتەمێژوویەکی خەڵکی ئەتۆڵی بیکینی] *[http://www.bikiniatoll.com/whatrad.html چی دەربارەی تیشکدانەوە لە ئەتۆڵی بیکینی؟] *[https://web.archive.org/web/20041016102831/http://www.eh.doe.gov/health/marshall/marshall.htm بەرنامەی دوورگەکانی مارشاڵی وەزارەتی وزە]: کرۆنۆلۆژیای تاقیکردنەوەی ناوەکی، گواستنەوەی دانیشتووانی دوورگەکە و ئەنجامەکانی تاقیکردنەوەی تیشکدانەوە *[https://web.archive.org/web/20060721230143/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=places%2FBikini کتێبنامەی شرۆڤەکراو بۆ ئەتۆڵی بیکینی لە کتێبخانەی دیجیتاڵیی ئەلسۆس بۆ پرسە ناوەکییەکان] *[http://japanfocus.org/-Yoichi-Funabashi/1576 دانیشتووانی دوورگەکە ڕاستییان دەوێت دەربارەی تاقیکردنەوەی ناوەکیی بیکینی] *[http://marshall.csu.edu.au/Marshalls/html/atolls/bikini.html وێبگەی دوورگەکانی مارشاڵ] *{{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20101223043232/http://www.oceandots.com/pacific/marshall/bikini.php |date=23 December 2010 |title=تۆمار لە Oceandots.com }} *[http://www.yokwe.net/ ھەموو شتێک لە دوورگەکانی مارشاڵ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170520075855/http://www.yokwe.net/ |date=20 May 2017 }} *[http://content.lib.washington.edu/donaldsonweb/index.html کۆکراوەی لۆرن ئار. دۆناڵدسۆن]، وەک چاودێرێکی تیشکدانەوە کاری کردووە بۆ ئۆپەراسیۆنی کرۆسڕۆدز؛ کە ناوی نھێنییە بۆ یەکەم تاقیکردنەوەکانی بۆمبی ئەتۆمی لە ئەتۆڵی بیکینی. – کۆکراوەی دیجیتاڵیی زانکۆی واشینگتن *[https://www.nps.gov/parkhistory/online_books/swcrc/37/chap1.htm شوێنەوارناسیی بۆمبی ئەتۆمی] ''ھەڵسەنگاندنێکی سەرچاوە کولتوورییە ژێرئاوکەوتووەکان بۆ کەشتیگەلە نوقمبووەکەی ئۆپەراسیۆنی کرۆسڕۆدز لە لاگۆنەکانی ئەتۆڵی بیکینی و کوەجەلەین'' خزمەتگوزاریی پارکی نیشتمانیی ئەمریکا *[https://www.nytimes.com/2023/05/03/world/asia/bikini-atoll-resettlement-fund.html ٥٩ ملیۆن دۆلار، نەما: چۆن سەرکردەکانی ئەتۆڵی بیکینی سندووقی متمانەی ئەمریکایان بەفیڕۆدا] {{Marshall Islands}} {{US nuclear tests}} {{Authority control}} [[پۆل:ئەتۆڵی بیکینی| ]] [[پۆل:ئەتۆڵەکانی دوورگەکانی مارشاڵ]] [[پۆل:زنجیرەی ڕالیک]] [[پۆل:شوێنەوارەکانی میراتی جیھانی لە دوورگەکانی مارشاڵ]] [[پۆل:شوێنەکانی تاقیکردنەوەی ناوەکیی ئەمریکا]] [[پۆل:شوێنەکانی تاقیکردنەوەی ناوەکی]] 2jw6eg7tdh1jmn74xmyvj4mtwhv3tdq 0 299691 1614013 1613986 2026-08-01T12:01:45Z AramBot 39807 بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1614013 wikitext text/x-wiki {{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = Bryggen, Bergen, Noruega, 2019-09-08, DD 115-117 PAN.jpg | image_upright = 1.2 | caption = بریگن لە بێرگن، دوای ساڵی ١٧٠٢ دروستکراوە | location = شارەوانیی بێرگن، {{بنز|بێرگن|en|Bergen}}، {{بنز|نەرویژ|en|Norway}} | criteria = {{UNESCO WHS type|(iii)}}(iii) | ID = 59 | coordinates = {{coord|60|23|50|N|5|19|23|E|type:landmark_region:NO-07|display=inline, title}} | year = 1979 | area = {{convert|1.196|ha|sqft|abbr=on}} | website = {{url|www.stiftelsenbryggen.no}} | pushpin_map = Norway | map_caption = }} '''بریگن''' (''لەنگەرگا'' یان ''شۆستەی بەندەر'')، ھەروەھا ناسراوە بە '''تیسکێبریگن''' ({{IPA|no|ˈtʏ̀skəˌbrʏɡːn̩|lang}}، ''لەنگەرگای ئەڵمانی'')، زنجیرەیەکە لە باڵەخانە بازرگانییەکانی کەلەپووریی {{بنز|کۆمەڵەی ھانزی|en|Hanseatic League|lt=ھانزی}} کە لە لای ڕۆژھەڵاتی {{بنز|بەندەری ڤۆگن|en|Vågen, Bergen}} لە شاری {{بنز|بێرگن|en|Bergen, Norway}} لە {{بنز|نەرویژ|en|Norway}} ڕیزبوون. بریگن لە ساڵی ١٩٧٩ەوە لە لیستی {{بنز|یوونێسکۆ|en|UNESCO}} بۆ شوێنەکانی {{بنز|کەلەپووری کولتووریی جیھانی|en|World Cultural Heritage|lt=کەلەپووری جیھانی}} دایە. شاری بێرگن لە دەوروبەری ساڵی ١٠٧٠ لە ناو سنوورەکانی تیسکێبریگن دامەزراوە. لە دەوروبەری ساڵی ١٣٥٠دا، {{بنز|کۆنتۆر|en|Kontor}}ێک (نووسینگەیەکی بازرگانی)ی {{بنز|کۆمەڵەی ھانزی|en|Hanseatic League}} لەوێ دامەزرا، و تیسکێبریگن بوو بە ناوەندی چالاکییە بازرگانییەکانی ھانزییەکان لە نەرویژ. ئەمڕۆکە، بریگن مۆزەخانە، دوکان، چێشتخانە و مەیخانە لەخۆدەگرێت. == مێژوو == بێرگن پێش ساڵی ١٠٧٠ی زایینی دامەزراوە.<ref name=snlHistorie>[http://snl.no/Bergen%2Fhistorie بێرگن – مێژوو]</ref> لە {{بنز|سەدەکانی ناوین|en|Middle Ages}}دا، ناوچەی بریگن ھەموو ئەو باڵەخانانەی دەگرتەوە کە دەکەوتنە نێوان دەریاکە و ڕێگای ''سترێتێت'' (''{{بنز|ئۆڤرێگاتێن|en|Øvregaten}}'')، لە ھۆلمێن لە باکوورەوە تا ڤۆگسبونێن لە باشوور.<ref name="Bryggen i Bergen">[http://snl.no/Bryggen_i_Bergen بریگن لە بێرگن]</ref> بەپێی {{بنز|ساکا|en|Saga|lt=ساکاکان}} (چیرۆکە مێژووییەکان)، شارەکە لە ناو ئەم ناوچەیەدا دامەزراوە.<ref name="Bryggen i Bergen"/> مێژووی یەکێک لە کۆنترین دروستکراوەکانی شۆستەی بەندەرەکە دەگەڕێتەوە بۆ دەوروبەری ساڵی ١١٠٠،<ref name="Bryggen i Bergen"/> و باڵەخانەکانی ئێستاش مێژوویان بۆ زۆر دواتر دەگەڕێتەوە، کە تەنیا {{بنز|شۆتستوێنێ|en|Schøtstuene}} و ھەندێک لە باڵەخانەکانی بەرەو یولێھوسێت وەک بینای ڕەسەن لە ساڵی ١٧٠٢ەوە ماونەتەوە.<ref name=1702Buildings>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.bt.no/nyheter/lokalt/-Bryggen-er-mer-enn-bergensere-flest-ser-3178325.html |سەردێڕ=Bryggen er mer enn bergensere flest ser | trans-title=بریگن زیاترە لەوەی زۆربەی خەڵکی بێرگن دەیبینن |زمان=no |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304205020/http://www.bt.no/nyheter/lokalt/-Bryggen-er-mer-enn-bergensere-flest-ser-3178325.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|نووسەر=Camilla Ahamath |ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٣| newspaper={{بنز|بێرگێنس تیدێندێ|en|Bergens Tidende}}}}</ref> لە دەوروبەری ساڵی ١٣٥٠دا، کۆنتۆرێکی {{بنز|کۆمەڵەی ھانزی|en|Hanseatic League}} لە بریگن دامەزرا.<ref name=snlHistorie /><ref>[https://whc.unesco.org/en/list/59 بریگن لە whc.unesco.org]. سەردانکراوە لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦.</ref> لەگەڵ گەشەکردنی شارۆچکەکە بۆ ناوەندێکی بازرگانیی گرنگ، لەنگەرگاکان پەرەیان پێدرا و باڵەخانەکانی بریگن وردە وردە لەلایەن بازرگانانی ھانزییەوە دەستیان بەسەردا گیرا. کۆگاکان بۆ ھەڵگرتنی کاڵاکان بەکاردەھێنران، بەتایبەتی {{بنز|ماسیی وشککراوە|en|stockfish}} لە باکووری نەرویژەوە، و {{بنز|دانەوێڵە|en|cereal}} لە {{بنز|ئەورووپا|en|Europe}}وە. لە ساڵی ١٧٠٢دا، ئەو باڵەخانانەی کە سەر بە کۆمەڵەی ھانزی بوون بەھۆی ئاگرکەوتنەوەوە زیانیان بەرکەوت.<ref name=KontorGerman>[http://snl.no/Det_tyske_kontor نووسینگەی ئەڵمانی] [''کۆنتۆر''ی ئەڵمانی]</ref> دواتر سەرلەنوێ دروستکرانەوە، و بەشێکیان دواتر ڕووخێنران، ھەندێکیشیان بەھۆی ئاگرەوە وێران بوون.<ref name="KontorGerman"/> لە ساڵی ١٧٥٤دا، کارەکانی نووسینگەکە لە بریگن کۆتایی ھات، کاتێک ھەموو موڵکەکان خرانە سەر ناوی ھاووڵاتیانی نەرویجی.<ref name="Bryggen i Bergen"/> بە درێژایی مێژوو، بێرگن تووشی چەندین ئاگرکەوتنەوە بووە، چونکە زۆربەی خانووەکانی بە شێوەیەکی نەریتی لە دار دروستکرابوون. ئەمە بۆ بریگنیش وابوو، و تا ئەمڕۆش نزیکەی چوارەکێکیان دوای ساڵی ١٧٠٢ دروستکراون، کاتێک کۆگا کۆنەکانی کەنار لەنگەرگاکە و باڵەخانە کارگێڕییەکان سووتان. ئەوانی دیکەش زیاتر لە پێکھاتەی نوێتر پێکدێن، ھەرچەندە ھەندێک ژێرزەمینی بەردین ھەن کە مێژوویان دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی پازدەیەم. لە ئاگرکەوتنەوەیەکی ساڵی ١٩٥٥دا، بەشێک لە بریگن دیسان وێران بوو. دوای ئەوە، ھەڵکۆڵینێکی شوێنەواریی سێزدە ساڵە ئەنجامدرا، کە تێیدا نووسراوە ڕۆژانەیییە ڕوونییەکان دۆزرانەوە کە بە {{بنز|نووسراوەکانی بریگن|en|Bryggen inscriptions}} ناسراون.<ref>ئاسلاک لیستۆل، 'ڕوونەکانی بێرگن: دەنگەکان لە سەدەکانی ناوینەوە'، ''مێژووی مینیسۆتا''، ٤٠. ٢ (١٩٦٦)، ٤٩-٥٨.</ref> {{بنز|مۆزەخانەی بریگن|en|Bryggen museum}} لە ساڵی ١٩٧٦ لەسەر بەشێک لەو شوێنە دروستکرا کە بەھۆی ئاگرەکەوە چۆڵکرابوو. {{wide image|Brygge Norway 2005-08-18.jpg|1000px|align-cap=center|دیمەنێکی پانۆرامای بریگن|100%}} == میراتی ئەندازیاری == بریگن لە ساڵی ١٩٧٩دا لەلایەن یوونێسکۆوە وەک شوێنێکی {{بنز|کەلەپووری جیھانی|en|World Heritage}} پۆلێن کرا، بەپێی پێوەری (iii): {{blockquote|بریگن ھەڵگری شوێنەوارەکانی ڕێکخستنی کۆمەڵایەتییە و شێوازی بەکارھێنانی بۆشایی لە گەڕەکێکی بازرگانە ھانزییەکاندا نیشان دەدات کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٤یەم. جۆرێکە لە «فۆنداکۆ»ی باکوور، کە لە جیھاندا وێنەی نییە، تێیدا پێکھاتەکان لە ناو دیمەنی شارەکەدا وەک خۆیان ماونەتەوە و یادەوەریی یەکێک لە کۆنترین بەندەرە بازرگانییە گەورەکانی باکووری ئەورووپا بە زیندووی دەھێڵنەوە.}} خانووە ناسراوەکانی بریگن بریتین لە بێلگۆردێن (باڵەخانەیەکی تەمەن ٣٠٠ ساڵە)،<ref>[http://www.nrk.no/hordaland/et-300-ar-gammelt-puslespill-1.11447999 پێکەوەنانی مەتەڵێکی تەمەن ٣٠٠ ساڵە]</ref> سڤێنسگۆردێن، ئێنھیۆرنینگسگۆردێن، برێدسگۆردێن، بوگۆردێن،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bt.no/bergenpuls/Bryggen-skal-reise-tilbake-i-tid-3157650.html#.U8TogZSSyVM |سەردێڕ=Bryggen skal reise tilbake i tid |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141027164936/http://www.bt.no/bergenpuls/Bryggen-skal-reise-tilbake-i-tid-3157650.html#.U8TogZSSyVM |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئینگێلگۆردێن. کۆنترین و بەرزترین باڵەخانەی ناوچەکە بریتییە لە {{بنز|کڵێسای سانت مێری، بێرگن|en|St Mary's Church, Bergen|lt=کڵێسای سانت مێری}}. شەقامەکانیش بریتین لە جاکۆبسفیۆردێن.<ref>[http://www.bt.no/meninger/debatt/Velkommen-som-kremmer-3195580.html بەخێربێیت وەک دوکاندارێک - ھیچ سوارچاکێک بە زرێپۆشێکی درەوشاوەوە نایەت بۆ ڕزگارکردنی بریگن. دەبێت خۆت ڕزگاری بکەیت.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923225424/http://www.bt.no/meninger/debatt/Velkommen-som-kremmer-3195580.html |date=2015-09-23 }}</ref> مۆزەخانەکانیش بریتین لە {{بنز|مۆزەخانەی بریگن|en|Bryggens Museum}} و {{بنز|مۆزەخانەی ھانزی و شۆتستوێنێ|en|Hanseatic Museum and Schøtstuene}}. == پێشانگا == <gallery mode="packed"> Norwegian national day at Bryggen with Ulriken in the horizon.jpg|ڕۆژی نیشتمانیی نەرویج لە بریگن، ٢٠١٨ NO-bergen-bryggen-02.jpg| Bryggen, Bergen, Noruega, 2019-09-08, DD 114.jpg| Norway Bergen Bryggen Night Panorama.jpg|بریگن لە شەودا Bryggen, Bergen, Noruega, 2019-09-08, DD 118-121 PAN.jpg|پانۆراما </gallery> == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{Hanseatic League}} {{World Heritage Sites in Norway}} {{Neighbourhoods of Bergen}} [[پۆل:باڵەخانە و پێکھاتەکان لە بێرگن]] [[پۆل:شوێنەکانی کەلەپووری جیھانی لە نەرویژ]] [[پۆل:وێستگە بازرگانییەکانی کۆمەڵەی ھانزی]] [[پۆل:شوێنە گەشتیارییەکان لە بێرگن]] [[پۆل:نژیاروانیی سەدەی ١٨یەم]] [[پۆل:ئەو وتارانەی کورتە ڤیدیۆیان تێدایە]] l0zq1082g87wnfpvsqgbj42llm9w2q9 0 299699 1614035 2026-08-01T12:08:49Z Mbarznji 78121 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1367134633|The Odyssey (2026 film)]]» 1614035 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|image=The Odyssey (2026 film) poster.jpg|alt=Film poster showing Odysseus (Matt Damon) standing in a battle position, with the Trojan Horse behind him, engulfed in ash and smoke.|caption=Theatrical release poster|director=[[Christopher Nolan]]|screenplay=Christopher Nolan|producer={{Plainlist| * [[Emma Thomas]] * Christopher Nolan }}|starring={{Plainlist|<!--Order per bottom billing block--> * [[Matt Damon]] * [[Tom Holland]] * [[Anne Hathaway]] * [[Robert Pattinson]] * [[Lupita Nyong'o]] * [[Samantha Morton]] * [[Zendaya]] * [[Charlize Theron]] }}|cinematography=[[Hoyte van Hoytema]]|editing=[[Jennifer Lame]]|music=[[Ludwig Göransson]]|studio={{Plainlist| * [[Universal Pictures]]<ref name="DiscussingFilmReview" /> * [[Syncopy Inc.|Syncopy]]<ref name="DiscussingFilmReview" /> }}|distributor=Universal Pictures<ref name="DiscussingFilmReview" />|released={{Film date|2026|7|6|[[Odeon Luxe Leicester Square]]|2026|7|17|United States and United Kingdom}}|runtime=173 minutes<!--Theatrical runtime: 172:53--><ref name="Runtime" />|country={{Plainlist| * United States * United Kingdom }}|language=English|budget=$250&nbsp;million<ref name="TeaserLeakTHR" />|gross=$707.2&nbsp;million<ref name="BOM">{{Cite Box Office Mojo |id=33764258 |title=The Odyssey (2026) |access-date=July 31, 2026}}</ref><ref name="NUM">{{Cite The Numbers |id=Odyssey-The-(2026) |title=The Odyssey |access-date=July 31, 2026}}</ref>}}فیلمی The Odyssey فیلمێکی فانتازیا ئەکشنی ئیپیکییە لە ساڵی ٢٠٢٦ لە نووسین و دەرهێنانی کریستۆفەر نۆلان کە لەگەڵ هاوسەرەکەی ئیما تۆماس بەرهەمی هێناوە . وەرگێڕانێکی شیعری ئیپیکی کۆنی و یۆنانی هۆمەرە کە ناوی ئۆدیسێیە و کاستی ئەنسەمبڵ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن کە بریتین لە مات دایمۆن و تۆم هۆڵاند و ئان هاثاوەی و ڕۆبەرت پاتینسۆن و لوپیتا نیۆنگۆ و سامانتا مۆرتۆن و زێندایا و چارلیز تێرۆن . لە فیلمەکەدا ئۆدیسێس (دایمۆن)، پاشای یۆنانی ئیتاکا ، دوای جەنگی ترۆیا گەشتێکی دوور و درێژ و مەترسیدار دەکات بۆ ماڵەوە و ڕووبەڕووی بوونەوەرە ئەفسانەییەکان دەبێتەوە کاتێک هەوڵدەدات لەگەڵ پێنێلۆپی هاوسەرەکەی (هاثاوەی) یەکبگرێتەوە. [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنییە زەبەلاحەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەسکۆتلەندا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ماڵتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە یۆنان وێنەی گیراون]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمەکانی دۆڵبی سینەما]] [[پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:مشتومڕەکانی ڕیکلام و بازاڕکردن لە فیلمدا]] [[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە بەریتانییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:CS1 Italian-language sources (it)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:Pages using multiple image with manual scaled images]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] 2u7mlnrycag7uet4ss1tp0hsxwy3g6n 1614059 1614035 2026-08-01T12:51:05Z Mbarznji 78121 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1367134633|The Odyssey (2026 film)]]» 1614059 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|image=The Odyssey (2026 film) poster.jpg|alt=Film poster showing Odysseus (Matt Damon) standing in a battle position, with the Trojan Horse behind him, engulfed in ash and smoke.|caption=Theatrical release poster|director=[[Christopher Nolan]]|screenplay=Christopher Nolan|producer={{Plainlist| * [[Emma Thomas]] * Christopher Nolan }}|starring={{Plainlist|<!--Order per bottom billing block--> * [[Matt Damon]] * [[Tom Holland]] * [[Anne Hathaway]] * [[Robert Pattinson]] * [[Lupita Nyong'o]] * [[Samantha Morton]] * [[Zendaya]] * [[Charlize Theron]] }}|cinematography=[[Hoyte van Hoytema]]|editing=[[Jennifer Lame]]|music=[[Ludwig Göransson]]|studio={{Plainlist| * [[Universal Pictures]]<ref name="DiscussingFilmReview" /> * [[Syncopy Inc.|Syncopy]]<ref name="DiscussingFilmReview" /> }}|distributor=Universal Pictures<ref name="DiscussingFilmReview" />|released={{Film date|2026|7|6|[[Odeon Luxe Leicester Square]]|2026|7|17|United States and United Kingdom}}|runtime=173 minutes<!--Theatrical runtime: 172:53--><ref name="Runtime" />|country={{Plainlist| * United States * United Kingdom }}|language=English|budget=$250&nbsp;million<ref name="TeaserLeakTHR" />|gross=$707.2&nbsp;million<ref name="BOM">{{Cite Box Office Mojo |id=33764258 |title=The Odyssey (2026) |access-date=July 31, 2026}}</ref><ref name="NUM">{{Cite The Numbers |id=Odyssey-The-(2026) |title=The Odyssey |access-date=July 31, 2026}}</ref>}}فیلمی The Odyssey فیلمێکی فانتازیا ئەکشنی ئیپیکییە لە ساڵی ٢٠٢٦ لە نووسین و دەرهێنانی کریستۆفەر نۆلان کە لەگەڵ هاوسەرەکەی ئیما تۆماس بەرهەمی هێناوە . وەرگێڕانێکی شیعری ئیپیکی کۆنی و یۆنانی هۆمەرە کە ناوی ئۆدیسێیە و کاستی ئەنسەمبڵ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن کە بریتین لە مات دایمۆن و تۆم هۆڵاند و ئان هاثاوەی و ڕۆبەرت پاتینسۆن و لوپیتا نیۆنگۆ و سامانتا مۆرتۆن و زێندایا و چارلیز تێرۆن . لە فیلمەکەدا ئۆدیسێس (دایمۆن)، پاشای یۆنانی ئیتاکا ، دوای جەنگی ترۆیا گەشتێکی دوور و درێژ و مەترسیدار دەکات بۆ ماڵەوە و ڕووبەڕووی بوونەوەرە ئەفسانەییەکان دەبێتەوە کاتێک هەوڵدەدات لەگەڵ پێنێلۆپی هاوسەرەکەی (هاثاوەی) یەکبگرێتەوە. نۆلان لە مانگی ئازاری ٢٠٢٤ دەستی بە نووسینی سیناریۆی فیلمەکە کرد و تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ پڕۆژەکە لەگەڵ کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرز مسۆگەر کرد. ئۆدیسێ لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ ڕاگەیەندرا. کاستینگ لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤ تا سەرەتای ساڵی ٢٠٢٥ ئەنجامدرا و دایمون لە شوباتی ٢٠٢٥ بۆ ڕۆڵی سەرەکی پشتڕاستکرایەوە. نۆلان چەندین وەرگێڕانی ئۆدیسێی خوێندەوە پێش ئەوەی بڕیار بدات لەسەر لێکدانەوەی زۆرترین واقیعی بۆ ئەفسانەی یۆنانی ، ئیلهامێکی لە فیلمە مێژووییە ئیپیکییەکانی ئەندرێی ڕوبلێڤ (1966) و ڕان (1985) وەرگرت، هەروەها فیلمەکانی هونەرمەندی کاریگەرییە تایبەتەکان ڕەی هاریهاوسن . وێنەگرتن لە شوێنی خۆی لە مانگی شوبات تا ئابی ٢٠٢٥ لە مەغریب و یۆنان و ئیتاڵیا و سکۆتلەندا و ئایسلەندا و سەحرای ڕۆژئاوا و ماڵتا و هەروەها لە لۆتی ستۆدیۆکانی یونێڤێرساڵ لە لۆس ئەنجلۆس ئەنجامدرا. بە بودجەیەکی مەزەندەکراو بە بڕی ٢٥٠ دۆلار ملیۆنێک، لەنێو گرانترین فیلمەکانی ژیانی نۆلاندایە, و یەکەم فیلمی درێژە کە بە تەواوی لەسەر کامێرای فیلمی 70 ملم IMAX وێنەگیراوە. == پیلان == {{Hatnote|The film is told in a partially [[non-linear narrative]], and begins with the [[intertitle]] "A time of apparent magic..."}}بیست ساڵە ئیتاکا بێ پاشای خۆی ئۆدیسێس ماوەتەوە. کە لە شەڕی ترۆیا نەگەڕاوەتەوە و چەندین داواکار لەنێویاندا ئاغای ئەنتینۆس ، بە شێوەیەکی شەڕانگێزانە داوای تەختی ئۆدیسێس دەکەن کە پێنۆلۆپی هاوسەری ئۆدیسێیسیان هەیە بۆ ئەوەی داوای هاوسەرگیری لە پێنێلۆپی هاوسەری ئۆدیسێس ودەکەن بۆ ئەوەی تێلێماکۆسی کوڕی پێنێلۆپ بکەن. تەنها پێنێلۆپ و تێلێماکۆس و سەگی بەساڵاچووی ئۆدیسێس ئارگۆس و ئیومیۆس خزمەتکاری دڵسۆزی نیوە کوێر هێشتا باوەڕیان وایە ئۆدیسێس دەگەڕێتەوە. پێنێلۆپ بە تێلێماکۆس دەڵێت ترسی هەیە لە هێرشی " کەسانی بکوژ " کە یاسای زیوس پێشێل دەکەن - ڕێزگرتنی یەکتر لە نێوان میوانەکان و خانەخوێکان. تێلێماکۆس لەگەڵ مامۆستا/پاسەوانەکەی، هاوڕێی ئۆدیسێس Mentor, گەشت دەکات بۆ Menelaus, پاشای سپارتا, بۆ دۆزینەوەی شوێنی باوکی. ئەنتینۆس لەم بابەتە دەزانێت و لەگەڵ داواکارانی دیکەدا پیلانگێڕی دەکات بۆ کوشتنی تێلێماکۆس لە کاتی گەڕانەوەیدا و تاڵانکردنی ئیتاکا. مێنێلاوس و هێلین هاوسەرەکەی نادڵنیایی خۆیان لەبارەی چارەنووسی ئۆدیسێسەوە دەردەبڕن بەڵام چیرۆکی تێلێماکۆس لەبارەیەوە پێشکەش دەکەن. دوای جێهێشتنی ئیتاکا، ئۆدیسێس و سەربازە یۆنانیەکانی (١٠ ساڵ) لە گەمارۆدانی ترۆی بەسەر برد. ئۆدیسێس پلانێک دادەڕێژێت بۆ ئەوەی لەناو ئەسپێکی گەورەی داردا خۆی بشارێتەوە. بۆ ئەوەی کە بە دزییەوە بچێتە ناو ترۆیا، سینۆن لە دوای خۆی بەجێدەهێڵێت بۆ ئەوەی ئەسپەکە وەک دیاری پێشکەش بکات. سینۆن دەکوژرێت و فێڵەکە سەرکەوتوو دەبێت؛ یۆنانیەکان دەروازەکان بۆ برا گەورەکەی مێنێلۆس دەکەنەوە کە [[ئاگامێمنۆن]], تا ترۆی لە ناو ببات و هێلین وەربگرێتەوە. ئاگامێنۆن و مێنێلۆس زوو دەگەڕێنەوە ماڵەوە، لە کاتێکدا سوپای ئۆدیسێس، لەنێویاندا یریلۆکۆس دووەمی فەرماندەی، ڕێگایەکی سەلامەت تر دەگرنەبەر. لەکاتی گەڕان لە دوورگەیەکدا بۆ پێداویستییەکان لە ئەشکەوتێکدا لەلایەن سایکلۆپەکانی پۆلیفیموسەوە گیریان خواردووە کە ئاهەنگێک بەسەر سەربازەکاندا دەخوات. پۆلیفیمۆس کوێر دەکەن و هەڵدێن و گوێیان لێ دەبێت کە هاوار دەکات بۆ [[پۆسێدۆن|پۆسێدۆنی]] باوکی تیمی فڕۆکەوانی تووشی بارودۆخی سەختی دەریا دەبن. ئەوان لەسەر Aeaea دەنیشنەوە، کە لاستریگۆنییە زەبەلاحەکان زۆربەیان دەکوژن. ڕزگاربووان یاخی دەبن، ئۆدیسێس لەگەڵ کەشتیەکەیان بەجێدەهێڵن لەکاتێکدا پەنا دەبەن بۆ جادووگەرەکە سیرس کە دەیانکاتە بەراز. دوای ئەوەی ئۆدیسێس ڕازی دەکات پیاوەکانی بۆگۆڕێتەوە بۆ شێوازی مرۆڤ سیرس هۆشداری دەدات کە بۆ ئەوەی بگاتە ئیتاکا، ئۆدیسێس دەبێت [[ئۆقیانووس (میتۆلۆژی)|ئۆقیانوس]] ببڕێت و بچێتە ناو هێدێس . [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنییە زەبەلاحەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەسکۆتلەندا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ماڵتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە یۆنان وێنەی گیراون]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمەکانی دۆڵبی سینەما]] [[پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:مشتومڕەکانی ڕیکلام و بازاڕکردن لە فیلمدا]] [[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە بەریتانییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:CS1 Italian-language sources (it)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:Pages using multiple image with manual scaled images]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] ez6nq7dvkgal0mrgfv7j8vba25d1akt 1614100 1614059 2026-08-01T15:00:49Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1614100 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|image=The Odyssey (2026 film) poster.jpg|alt=Film poster showing Odysseus (Matt Damon) standing in a battle position, with the Trojan Horse behind him, engulfed in ash and smoke.|caption=Theatrical release poster|director=[[Christopher Nolan]]|screenplay=Christopher Nolan|producer={{Plainlist| * [[Emma Thomas]] * Christopher Nolan }}|starring={{Plainlist|<!--Order per bottom billing block--> * [[Matt Damon]] * [[Tom Holland]] * [[Anne Hathaway]] * [[Robert Pattinson]] * [[Lupita Nyong'o]] * [[Samantha Morton]] * [[Zendaya]] * [[Charlize Theron]] }}|cinematography=[[Hoyte van Hoytema]]|editing=[[Jennifer Lame]]|music=[[Ludwig Göransson]]|studio={{Plainlist| * [[Universal Pictures]]<ref name="DiscussingFilmReview" /> * [[Syncopy Inc.|Syncopy]]<ref name="DiscussingFilmReview" /> }}|distributor=Universal Pictures<ref name="DiscussingFilmReview" />|released={{Film date|2026|7|6|[[Odeon Luxe Leicester Square]]|2026|7|17|United States and United Kingdom}}|runtime=173 minutes<!--Theatrical runtime: 172:53--><ref name="Runtime" />|country={{Plainlist| * United States * United Kingdom }}|language=English|budget=$250&nbsp;million<ref name="TeaserLeakTHR" />|gross=$707.2&nbsp;million<ref name="BOM">{{Cite Box Office Mojo |id=33764258 |title=The Odyssey (2026) |access-date=July 31, 2026}}</ref><ref name="NUM">{{Cite The Numbers |id=Odyssey-The-(2026) |title=The Odyssey |access-date=July 31, 2026}}</ref>}}فیلمی The Odyssey فیلمێکی فانتازیا ئەکشنی ئیپیکییە لە ساڵی ٢٠٢٦ لە نووسین و دەرهێنانی کریستۆفەر نۆلان کە لەگەڵ هاوسەرەکەی ئیما تۆماس بەرهەمی هێناوە . وەرگێڕانێکی شیعری ئیپیکی کۆنی و یۆنانی هۆمەرە کە ناوی ئۆدیسێیە و کاستی ئەنسەمبڵ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن کە بریتین لە مات دایمۆن و تۆم هۆڵاند و ئان هاثاوەی و ڕۆبەرت پاتینسۆن و لوپیتا نیۆنگۆ و سامانتا مۆرتۆن و زێندایا و چارلیز تێرۆن . لە فیلمەکەدا ئۆدیسێس (دایمۆن)، پاشای یۆنانی ئیتاکا ، دوای جەنگی ترۆیا گەشتێکی دوور و درێژ و مەترسیدار دەکات بۆ ماڵەوە و ڕووبەڕووی بوونەوەرە ئەفسانەییەکان دەبێتەوە کاتێک هەوڵدەدات لەگەڵ پێنێلۆپی هاوسەرەکەی (هاثاوەی) یەکبگرێتەوە. نۆلان لە مانگی ئازاری ٢٠٢٤ دەستی بە نووسینی سیناریۆی فیلمەکە کرد و تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ پڕۆژەکە لەگەڵ کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرز مسۆگەر کرد. ئۆدیسێ لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ ڕاگەیەندرا. کاستینگ لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤ تا سەرەتای ساڵی ٢٠٢٥ ئەنجامدرا و دایمون لە شوباتی ٢٠٢٥ بۆ ڕۆڵی سەرەکی پشتڕاستکرایەوە. نۆلان چەندین وەرگێڕانی ئۆدیسێی خوێندەوە پێش ئەوەی بڕیار بدات لەسەر لێکدانەوەی زۆرترین واقیعی بۆ ئەفسانەی یۆنانی ، ئیلهامێکی لە فیلمە مێژووییە ئیپیکییەکانی ئەندرێی ڕوبلێڤ (1966) و ڕان (1985) وەرگرت، هەروەها فیلمەکانی هونەرمەندی کاریگەرییە تایبەتەکان ڕەی هاریهاوسن . وێنەگرتن لە شوێنی خۆی لە مانگی شوبات تا ئابی ٢٠٢٥ لە مەغریب و یۆنان و ئیتاڵیا و سکۆتلەندا و ئایسلەندا و سەحرای ڕۆژئاوا و ماڵتا و هەروەها لە لۆتی ستۆدیۆکانی یونێڤێرساڵ لە لۆس ئەنجلۆس ئەنجامدرا. بە بودجەیەکی مەزەندەکراو بە بڕی ٢٥٠ دۆلار ملیۆنێک، لەنێو گرانترین فیلمەکانی ژیانی نۆلاندایە, و یەکەم فیلمی درێژە کە بە تەواوی لەسەر کامێرای فیلمی 70 ملم IMAX وێنەگیراوە. == پیلان == {{Hatnote|The film is told in a partially [[non-linear narrative]], and begins with the [[intertitle]] "A time of apparent magic..."}}بیست ساڵە ئیتاکا بێ پاشای خۆی ئۆدیسێس ماوەتەوە. کە لە شەڕی ترۆیا نەگەڕاوەتەوە و چەندین داواکار لەنێویاندا ئاغای ئەنتینۆس ، بە شێوەیەکی شەڕانگێزانە داوای تەختی ئۆدیسێس دەکەن کە پێنۆلۆپی هاوسەری ئۆدیسێیسیان هەیە بۆ ئەوەی داوای هاوسەرگیری لە پێنێلۆپی هاوسەری ئۆدیسێس ودەکەن بۆ ئەوەی تێلێماکۆسی کوڕی پێنێلۆپ بکەن. تەنها پێنێلۆپ و تێلێماکۆس و سەگی بەساڵاچووی ئۆدیسێس ئارگۆس و ئیومیۆس خزمەتکاری دڵسۆزی نیوە کوێر هێشتا باوەڕیان وایە ئۆدیسێس دەگەڕێتەوە. پێنێلۆپ بە تێلێماکۆس دەڵێت ترسی هەیە لە هێرشی " کەسانی بکوژ " کە یاسای زیوس پێشێل دەکەن - ڕێزگرتنی یەکتر لە نێوان میوانەکان و خانەخوێکان. تێلێماکۆس لەگەڵ مامۆستا/پاسەوانەکەی، هاوڕێی ئۆدیسێس Mentor, گەشت دەکات بۆ Menelaus, پاشای سپارتا, بۆ دۆزینەوەی شوێنی باوکی. ئەنتینۆس لەم بابەتە دەزانێت و لەگەڵ داواکارانی دیکەدا پیلانگێڕی دەکات بۆ کوشتنی تێلێماکۆس لە کاتی گەڕانەوەیدا و تاڵانکردنی ئیتاکا. مێنێلاوس و هێلین هاوسەرەکەی نادڵنیایی خۆیان لەبارەی چارەنووسی ئۆدیسێسەوە دەردەبڕن بەڵام چیرۆکی تێلێماکۆس لەبارەیەوە پێشکەش دەکەن. دوای جێهێشتنی ئیتاکا، ئۆدیسێس و سەربازە یۆنانیەکانی (١٠ ساڵ) لە گەمارۆدانی ترۆی بەسەر برد. ئۆدیسێس پلانێک دادەڕێژێت بۆ ئەوەی لەناو ئەسپێکی گەورەی داردا خۆی بشارێتەوە. بۆ ئەوەی کە بە دزییەوە بچێتە ناو ترۆیا، سینۆن لە دوای خۆی بەجێدەهێڵێت بۆ ئەوەی ئەسپەکە وەک دیاری پێشکەش بکات. سینۆن دەکوژرێت و فێڵەکە سەرکەوتوو دەبێت؛ یۆنانیەکان دەروازەکان بۆ برا گەورەکەی مێنێلۆس دەکەنەوە کە [[ئاگامێمنۆن]], تا ترۆی لە ناو ببات و هێلین وەربگرێتەوە. ئاگامێنۆن و مێنێلۆس زوو دەگەڕێنەوە ماڵەوە، لە کاتێکدا سوپای ئۆدیسێس، لەنێویاندا یریلۆکۆس دووەمی فەرماندەی، ڕێگایەکی سەلامەت تر دەگرنەبەر. لەکاتی گەڕان لە دوورگەیەکدا بۆ پێداویستییەکان لە ئەشکەوتێکدا لەلایەن سایکلۆپەکانی پۆلیفیموسەوە گیریان خواردووە کە ئاهەنگێک بەسەر سەربازەکاندا دەخوات. پۆلیفیمۆس کوێر دەکەن و هەڵدێن و گوێیان لێ دەبێت کە هاوار دەکات بۆ [[پۆسێدۆن|پۆسێدۆنی]] باوکی تیمی فڕۆکەوانی تووشی بارودۆخی سەختی دەریا دەبن. ئەوان لەسەر Aeaea دەنیشنەوە، کە لاستریگۆنییە زەبەلاحەکان زۆربەیان دەکوژن. ڕزگاربووان یاخی دەبن، ئۆدیسێس لەگەڵ کەشتیەکەیان بەجێدەهێڵن لەکاتێکدا پەنا دەبەن بۆ جادووگەرەکە سیرس کە دەیانکاتە بەراز. دوای ئەوەی ئۆدیسێس ڕازی دەکات پیاوەکانی بۆگۆڕێتەوە بۆ شێوازی مرۆڤ سیرس هۆشداری دەدات کە بۆ ئەوەی بگاتە ئیتاکا، ئۆدیسێس دەبێت [[ئۆقیانووس (میتۆلۆژی)|ئۆقیانوس]] ببڕێت و بچێتە ناو هێدێس . == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنییە زەبەلاحەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەسکۆتلەندا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ماڵتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە یۆنان وێنەی گیراون]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمەکانی دۆڵبی سینەما]] [[پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:مشتومڕەکانی ڕیکلام و بازاڕکردن لە فیلمدا]] [[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە بەریتانییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:CS1 Italian-language sources (it)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:Pages using multiple image with manual scaled images]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] l6so4z5fm8w05sczlflvlnjjx69du18 1614184 1614100 2026-08-01T18:43:49Z -Haryad 40333 -Haryad پەڕەی [[فیلمی The Odyssey (فیلمی ٢٠٢٦)]]ی گواستەوە بۆ [[ئۆدیسی (فیلمی ٢٠٢٦)]]: بەکوردیکردن 1614100 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|image=The Odyssey (2026 film) poster.jpg|alt=Film poster showing Odysseus (Matt Damon) standing in a battle position, with the Trojan Horse behind him, engulfed in ash and smoke.|caption=Theatrical release poster|director=[[Christopher Nolan]]|screenplay=Christopher Nolan|producer={{Plainlist| * [[Emma Thomas]] * Christopher Nolan }}|starring={{Plainlist|<!--Order per bottom billing block--> * [[Matt Damon]] * [[Tom Holland]] * [[Anne Hathaway]] * [[Robert Pattinson]] * [[Lupita Nyong'o]] * [[Samantha Morton]] * [[Zendaya]] * [[Charlize Theron]] }}|cinematography=[[Hoyte van Hoytema]]|editing=[[Jennifer Lame]]|music=[[Ludwig Göransson]]|studio={{Plainlist| * [[Universal Pictures]]<ref name="DiscussingFilmReview" /> * [[Syncopy Inc.|Syncopy]]<ref name="DiscussingFilmReview" /> }}|distributor=Universal Pictures<ref name="DiscussingFilmReview" />|released={{Film date|2026|7|6|[[Odeon Luxe Leicester Square]]|2026|7|17|United States and United Kingdom}}|runtime=173 minutes<!--Theatrical runtime: 172:53--><ref name="Runtime" />|country={{Plainlist| * United States * United Kingdom }}|language=English|budget=$250&nbsp;million<ref name="TeaserLeakTHR" />|gross=$707.2&nbsp;million<ref name="BOM">{{Cite Box Office Mojo |id=33764258 |title=The Odyssey (2026) |access-date=July 31, 2026}}</ref><ref name="NUM">{{Cite The Numbers |id=Odyssey-The-(2026) |title=The Odyssey |access-date=July 31, 2026}}</ref>}}فیلمی The Odyssey فیلمێکی فانتازیا ئەکشنی ئیپیکییە لە ساڵی ٢٠٢٦ لە نووسین و دەرهێنانی کریستۆفەر نۆلان کە لەگەڵ هاوسەرەکەی ئیما تۆماس بەرهەمی هێناوە . وەرگێڕانێکی شیعری ئیپیکی کۆنی و یۆنانی هۆمەرە کە ناوی ئۆدیسێیە و کاستی ئەنسەمبڵ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن کە بریتین لە مات دایمۆن و تۆم هۆڵاند و ئان هاثاوەی و ڕۆبەرت پاتینسۆن و لوپیتا نیۆنگۆ و سامانتا مۆرتۆن و زێندایا و چارلیز تێرۆن . لە فیلمەکەدا ئۆدیسێس (دایمۆن)، پاشای یۆنانی ئیتاکا ، دوای جەنگی ترۆیا گەشتێکی دوور و درێژ و مەترسیدار دەکات بۆ ماڵەوە و ڕووبەڕووی بوونەوەرە ئەفسانەییەکان دەبێتەوە کاتێک هەوڵدەدات لەگەڵ پێنێلۆپی هاوسەرەکەی (هاثاوەی) یەکبگرێتەوە. نۆلان لە مانگی ئازاری ٢٠٢٤ دەستی بە نووسینی سیناریۆی فیلمەکە کرد و تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ پڕۆژەکە لەگەڵ کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرز مسۆگەر کرد. ئۆدیسێ لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ ڕاگەیەندرا. کاستینگ لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤ تا سەرەتای ساڵی ٢٠٢٥ ئەنجامدرا و دایمون لە شوباتی ٢٠٢٥ بۆ ڕۆڵی سەرەکی پشتڕاستکرایەوە. نۆلان چەندین وەرگێڕانی ئۆدیسێی خوێندەوە پێش ئەوەی بڕیار بدات لەسەر لێکدانەوەی زۆرترین واقیعی بۆ ئەفسانەی یۆنانی ، ئیلهامێکی لە فیلمە مێژووییە ئیپیکییەکانی ئەندرێی ڕوبلێڤ (1966) و ڕان (1985) وەرگرت، هەروەها فیلمەکانی هونەرمەندی کاریگەرییە تایبەتەکان ڕەی هاریهاوسن . وێنەگرتن لە شوێنی خۆی لە مانگی شوبات تا ئابی ٢٠٢٥ لە مەغریب و یۆنان و ئیتاڵیا و سکۆتلەندا و ئایسلەندا و سەحرای ڕۆژئاوا و ماڵتا و هەروەها لە لۆتی ستۆدیۆکانی یونێڤێرساڵ لە لۆس ئەنجلۆس ئەنجامدرا. بە بودجەیەکی مەزەندەکراو بە بڕی ٢٥٠ دۆلار ملیۆنێک، لەنێو گرانترین فیلمەکانی ژیانی نۆلاندایە, و یەکەم فیلمی درێژە کە بە تەواوی لەسەر کامێرای فیلمی 70 ملم IMAX وێنەگیراوە. == پیلان == {{Hatnote|The film is told in a partially [[non-linear narrative]], and begins with the [[intertitle]] "A time of apparent magic..."}}بیست ساڵە ئیتاکا بێ پاشای خۆی ئۆدیسێس ماوەتەوە. کە لە شەڕی ترۆیا نەگەڕاوەتەوە و چەندین داواکار لەنێویاندا ئاغای ئەنتینۆس ، بە شێوەیەکی شەڕانگێزانە داوای تەختی ئۆدیسێس دەکەن کە پێنۆلۆپی هاوسەری ئۆدیسێیسیان هەیە بۆ ئەوەی داوای هاوسەرگیری لە پێنێلۆپی هاوسەری ئۆدیسێس ودەکەن بۆ ئەوەی تێلێماکۆسی کوڕی پێنێلۆپ بکەن. تەنها پێنێلۆپ و تێلێماکۆس و سەگی بەساڵاچووی ئۆدیسێس ئارگۆس و ئیومیۆس خزمەتکاری دڵسۆزی نیوە کوێر هێشتا باوەڕیان وایە ئۆدیسێس دەگەڕێتەوە. پێنێلۆپ بە تێلێماکۆس دەڵێت ترسی هەیە لە هێرشی " کەسانی بکوژ " کە یاسای زیوس پێشێل دەکەن - ڕێزگرتنی یەکتر لە نێوان میوانەکان و خانەخوێکان. تێلێماکۆس لەگەڵ مامۆستا/پاسەوانەکەی، هاوڕێی ئۆدیسێس Mentor, گەشت دەکات بۆ Menelaus, پاشای سپارتا, بۆ دۆزینەوەی شوێنی باوکی. ئەنتینۆس لەم بابەتە دەزانێت و لەگەڵ داواکارانی دیکەدا پیلانگێڕی دەکات بۆ کوشتنی تێلێماکۆس لە کاتی گەڕانەوەیدا و تاڵانکردنی ئیتاکا. مێنێلاوس و هێلین هاوسەرەکەی نادڵنیایی خۆیان لەبارەی چارەنووسی ئۆدیسێسەوە دەردەبڕن بەڵام چیرۆکی تێلێماکۆس لەبارەیەوە پێشکەش دەکەن. دوای جێهێشتنی ئیتاکا، ئۆدیسێس و سەربازە یۆنانیەکانی (١٠ ساڵ) لە گەمارۆدانی ترۆی بەسەر برد. ئۆدیسێس پلانێک دادەڕێژێت بۆ ئەوەی لەناو ئەسپێکی گەورەی داردا خۆی بشارێتەوە. بۆ ئەوەی کە بە دزییەوە بچێتە ناو ترۆیا، سینۆن لە دوای خۆی بەجێدەهێڵێت بۆ ئەوەی ئەسپەکە وەک دیاری پێشکەش بکات. سینۆن دەکوژرێت و فێڵەکە سەرکەوتوو دەبێت؛ یۆنانیەکان دەروازەکان بۆ برا گەورەکەی مێنێلۆس دەکەنەوە کە [[ئاگامێمنۆن]], تا ترۆی لە ناو ببات و هێلین وەربگرێتەوە. ئاگامێنۆن و مێنێلۆس زوو دەگەڕێنەوە ماڵەوە، لە کاتێکدا سوپای ئۆدیسێس، لەنێویاندا یریلۆکۆس دووەمی فەرماندەی، ڕێگایەکی سەلامەت تر دەگرنەبەر. لەکاتی گەڕان لە دوورگەیەکدا بۆ پێداویستییەکان لە ئەشکەوتێکدا لەلایەن سایکلۆپەکانی پۆلیفیموسەوە گیریان خواردووە کە ئاهەنگێک بەسەر سەربازەکاندا دەخوات. پۆلیفیمۆس کوێر دەکەن و هەڵدێن و گوێیان لێ دەبێت کە هاوار دەکات بۆ [[پۆسێدۆن|پۆسێدۆنی]] باوکی تیمی فڕۆکەوانی تووشی بارودۆخی سەختی دەریا دەبن. ئەوان لەسەر Aeaea دەنیشنەوە، کە لاستریگۆنییە زەبەلاحەکان زۆربەیان دەکوژن. ڕزگاربووان یاخی دەبن، ئۆدیسێس لەگەڵ کەشتیەکەیان بەجێدەهێڵن لەکاتێکدا پەنا دەبەن بۆ جادووگەرەکە سیرس کە دەیانکاتە بەراز. دوای ئەوەی ئۆدیسێس ڕازی دەکات پیاوەکانی بۆگۆڕێتەوە بۆ شێوازی مرۆڤ سیرس هۆشداری دەدات کە بۆ ئەوەی بگاتە ئیتاکا، ئۆدیسێس دەبێت [[ئۆقیانووس (میتۆلۆژی)|ئۆقیانوس]] ببڕێت و بچێتە ناو هێدێس . == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنییە زەبەلاحەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەسکۆتلەندا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ماڵتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە یۆنان وێنەی گیراون]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمەکانی دۆڵبی سینەما]] [[پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:مشتومڕەکانی ڕیکلام و بازاڕکردن لە فیلمدا]] [[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە بەریتانییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:CS1 Italian-language sources (it)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:Pages using multiple image with manual scaled images]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] l6so4z5fm8w05sczlflvlnjjx69du18 1614380 1614184 2026-08-02T11:48:30Z Mohammdaon 14563 1614380 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} فیلمی '''ئۆدیسی''' The Odyssey فیلمێکی فانتازیا ئەکشنی ئیپیکییە لە ساڵی ٢٠٢٦ لە نووسین و دەرهێنانی کریستۆفەر نۆلان کە لەگەڵ هاوسەرەکەی ئیما تۆماس بەرهەمی هێناوە . وەرگێڕانێکی شیعری ئیپیکی کۆنی و یۆنانی هۆمەرە کە ناوی ئۆدیسێیە و کاستی ئەنسەمبڵ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن کە بریتین لە مات دایمۆن و تۆم هۆڵاند و ئان هاثاوەی و ڕۆبەرت پاتینسۆن و لوپیتا نیۆنگۆ و سامانتا مۆرتۆن و زێندایا و چارلیز تێرۆن . لە فیلمەکەدا ئۆدیسێس (دایمۆن)، پاشای یۆنانی ئیتاکا ، دوای جەنگی ترۆیا گەشتێکی دوور و درێژ و مەترسیدار دەکات بۆ ماڵەوە و ڕووبەڕووی بوونەوەرە ئەفسانەییەکان دەبێتەوە کاتێک هەوڵدەدات لەگەڵ پێنێلۆپی هاوسەرەکەی (هاثاوەی) یەکبگرێتەوە. نۆلان لە مانگی ئازاری ٢٠٢٤ دەستی بە نووسینی سیناریۆی فیلمەکە کرد و تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ پڕۆژەکە لەگەڵ کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرز مسۆگەر کرد. ئۆدیسێ لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ ڕاگەیەندرا. کاستینگ لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤ تا سەرەتای ساڵی ٢٠٢٥ ئەنجامدرا و دایمون لە شوباتی ٢٠٢٥ بۆ ڕۆڵی سەرەکی پشتڕاستکرایەوە. نۆلان چەندین وەرگێڕانی ئۆدیسێی خوێندەوە پێش ئەوەی بڕیار بدات لەسەر لێکدانەوەی زۆرترین واقیعی بۆ ئەفسانەی یۆنانی ، ئیلهامێکی لە فیلمە مێژووییە ئیپیکییەکانی ئەندرێی ڕوبلێڤ (1966) و ڕان (1985) وەرگرت، هەروەها فیلمەکانی هونەرمەندی کاریگەرییە تایبەتەکان ڕەی هاریهاوسن . وێنەگرتن لە شوێنی خۆی لە مانگی شوبات تا ئابی ٢٠٢٥ لە مەغریب و یۆنان و ئیتاڵیا و سکۆتلەندا و ئایسلەندا و سەحرای ڕۆژئاوا و ماڵتا و هەروەها لە لۆتی ستۆدیۆکانی یونێڤێرساڵ لە لۆس ئەنجلۆس ئەنجامدرا. بە بودجەیەکی مەزەندەکراو بە بڕی ٢٥٠ دۆلار ملیۆنێک، لەنێو گرانترین فیلمەکانی ژیانی نۆلاندایە, و یەکەم فیلمی درێژە کە بە تەواوی لەسەر کامێرای فیلمی 70 ملم IMAX وێنەگیراوە. == پیلان == {{Hatnote|The film is told in a partially [[non-linear narrative]], and begins with the [[intertitle]] "A time of apparent magic..."}}بیست ساڵە ئیتاکا بێ پاشای خۆی ئۆدیسێس ماوەتەوە. کە لە شەڕی ترۆیا نەگەڕاوەتەوە و چەندین داواکار لەنێویاندا ئاغای ئەنتینۆس ، بە شێوەیەکی شەڕانگێزانە داوای تەختی ئۆدیسێس دەکەن کە پێنۆلۆپی هاوسەری ئۆدیسێیسیان هەیە بۆ ئەوەی داوای هاوسەرگیری لە پێنێلۆپی هاوسەری ئۆدیسێس ودەکەن بۆ ئەوەی تێلێماکۆسی کوڕی پێنێلۆپ بکەن. تەنها پێنێلۆپ و تێلێماکۆس و سەگی بەساڵاچووی ئۆدیسێس ئارگۆس و ئیومیۆس خزمەتکاری دڵسۆزی نیوە کوێر هێشتا باوەڕیان وایە ئۆدیسێس دەگەڕێتەوە. پێنێلۆپ بە تێلێماکۆس دەڵێت ترسی هەیە لە هێرشی " کەسانی بکوژ " کە یاسای زیوس پێشێل دەکەن - ڕێزگرتنی یەکتر لە نێوان میوانەکان و خانەخوێکان. تێلێماکۆس لەگەڵ مامۆستا/پاسەوانەکەی، هاوڕێی ئۆدیسێس Mentor, گەشت دەکات بۆ Menelaus, پاشای سپارتا, بۆ دۆزینەوەی شوێنی باوکی. ئەنتینۆس لەم بابەتە دەزانێت و لەگەڵ داواکارانی دیکەدا پیلانگێڕی دەکات بۆ کوشتنی تێلێماکۆس لە کاتی گەڕانەوەیدا و تاڵانکردنی ئیتاکا. مێنێلاوس و هێلین هاوسەرەکەی نادڵنیایی خۆیان لەبارەی چارەنووسی ئۆدیسێسەوە دەردەبڕن بەڵام چیرۆکی تێلێماکۆس لەبارەیەوە پێشکەش دەکەن. دوای جێهێشتنی ئیتاکا، ئۆدیسێس و سەربازە یۆنانیەکانی (١٠ ساڵ) لە گەمارۆدانی ترۆی بەسەر برد. ئۆدیسێس پلانێک دادەڕێژێت بۆ ئەوەی لەناو ئەسپێکی گەورەی داردا خۆی بشارێتەوە. بۆ ئەوەی کە بە دزییەوە بچێتە ناو ترۆیا، سینۆن لە دوای خۆی بەجێدەهێڵێت بۆ ئەوەی ئەسپەکە وەک دیاری پێشکەش بکات. سینۆن دەکوژرێت و فێڵەکە سەرکەوتوو دەبێت؛ یۆنانیەکان دەروازەکان بۆ برا گەورەکەی مێنێلۆس دەکەنەوە کە [[ئاگامێمنۆن]], تا ترۆی لە ناو ببات و هێلین وەربگرێتەوە. ئاگامێنۆن و مێنێلۆس زوو دەگەڕێنەوە ماڵەوە، لە کاتێکدا سوپای ئۆدیسێس، لەنێویاندا یریلۆکۆس دووەمی فەرماندەی، ڕێگایەکی سەلامەت تر دەگرنەبەر. لەکاتی گەڕان لە دوورگەیەکدا بۆ پێداویستییەکان لە ئەشکەوتێکدا لەلایەن سایکلۆپەکانی پۆلیفیموسەوە گیریان خواردووە کە ئاهەنگێک بەسەر سەربازەکاندا دەخوات. پۆلیفیمۆس کوێر دەکەن و هەڵدێن و گوێیان لێ دەبێت کە هاوار دەکات بۆ [[پۆسێدۆن|پۆسێدۆنی]] باوکی تیمی فڕۆکەوانی تووشی بارودۆخی سەختی دەریا دەبن. ئەوان لەسەر Aeaea دەنیشنەوە، کە لاستریگۆنییە زەبەلاحەکان زۆربەیان دەکوژن. ڕزگاربووان یاخی دەبن، ئۆدیسێس لەگەڵ کەشتیەکەیان بەجێدەهێڵن لەکاتێکدا پەنا دەبەن بۆ جادووگەرەکە سیرس کە دەیانکاتە بەراز. دوای ئەوەی ئۆدیسێس ڕازی دەکات پیاوەکانی بۆگۆڕێتەوە بۆ شێوازی مرۆڤ سیرس هۆشداری دەدات کە بۆ ئەوەی بگاتە ئیتاکا، ئۆدیسێس دەبێت [[ئۆقیانووس (میتۆلۆژی)|ئۆقیانوس]] ببڕێت و بچێتە ناو هێدێس . == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنییە زەبەلاحەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەسکۆتلەندا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ماڵتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە یۆنان وێنەی گیراون]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمەکانی دۆڵبی سینەما]] [[پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:مشتومڕەکانی ڕیکلام و بازاڕکردن لە فیلمدا]] [[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە بەریتانییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:CS1 Italian-language sources (it)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:Pages using multiple image with manual scaled images]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] hcbwm7obdsvz1pqneveze63qs17gpxw 1614383 1614380 2026-08-02T11:50:16Z Mohammdaon 14563 /* پیلان */ 1614383 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} فیلمی '''ئۆدیسی''' The Odyssey فیلمێکی فانتازیا ئەکشنی ئیپیکییە لە ساڵی ٢٠٢٦ لە نووسین و دەرهێنانی کریستۆفەر نۆلان کە لەگەڵ هاوسەرەکەی ئیما تۆماس بەرهەمی هێناوە . وەرگێڕانێکی شیعری ئیپیکی کۆنی و یۆنانی هۆمەرە کە ناوی ئۆدیسێیە و کاستی ئەنسەمبڵ ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن کە بریتین لە مات دایمۆن و تۆم هۆڵاند و ئان هاثاوەی و ڕۆبەرت پاتینسۆن و لوپیتا نیۆنگۆ و سامانتا مۆرتۆن و زێندایا و چارلیز تێرۆن . لە فیلمەکەدا ئۆدیسێس (دایمۆن)، پاشای یۆنانی ئیتاکا ، دوای جەنگی ترۆیا گەشتێکی دوور و درێژ و مەترسیدار دەکات بۆ ماڵەوە و ڕووبەڕووی بوونەوەرە ئەفسانەییەکان دەبێتەوە کاتێک هەوڵدەدات لەگەڵ پێنێلۆپی هاوسەرەکەی (هاثاوەی) یەکبگرێتەوە. نۆلان لە مانگی ئازاری ٢٠٢٤ دەستی بە نووسینی سیناریۆی فیلمەکە کرد و تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ پڕۆژەکە لەگەڵ کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرز مسۆگەر کرد. ئۆدیسێ لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ ڕاگەیەندرا. کاستینگ لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤ تا سەرەتای ساڵی ٢٠٢٥ ئەنجامدرا و دایمون لە شوباتی ٢٠٢٥ بۆ ڕۆڵی سەرەکی پشتڕاستکرایەوە. نۆلان چەندین وەرگێڕانی ئۆدیسێی خوێندەوە پێش ئەوەی بڕیار بدات لەسەر لێکدانەوەی زۆرترین واقیعی بۆ ئەفسانەی یۆنانی ، ئیلهامێکی لە فیلمە مێژووییە ئیپیکییەکانی ئەندرێی ڕوبلێڤ (1966) و ڕان (1985) وەرگرت، هەروەها فیلمەکانی هونەرمەندی کاریگەرییە تایبەتەکان ڕەی هاریهاوسن . وێنەگرتن لە شوێنی خۆی لە مانگی شوبات تا ئابی ٢٠٢٥ لە مەغریب و یۆنان و ئیتاڵیا و سکۆتلەندا و ئایسلەندا و سەحرای ڕۆژئاوا و ماڵتا و هەروەها لە لۆتی ستۆدیۆکانی یونێڤێرساڵ لە لۆس ئەنجلۆس ئەنجامدرا. بە بودجەیەکی مەزەندەکراو بە بڕی ٢٥٠ دۆلار ملیۆنێک، لەنێو گرانترین فیلمەکانی ژیانی نۆلاندایە, و یەکەم فیلمی درێژە کە بە تەواوی لەسەر کامێرای فیلمی 70 ملم IMAX وێنەگیراوە. == پیلان == بیست ساڵە ئیتاکا بێ پاشای خۆی ئۆدیسێس ماوەتەوە. کە لە شەڕی ترۆیا نەگەڕاوەتەوە و چەندین داواکار لەنێویاندا ئاغای ئەنتینۆس ، بە شێوەیەکی شەڕانگێزانە داوای تەختی ئۆدیسێس دەکەن کە پێنۆلۆپی هاوسەری ئۆدیسێیسیان هەیە بۆ ئەوەی داوای هاوسەرگیری لە پێنێلۆپی هاوسەری ئۆدیسێس ودەکەن بۆ ئەوەی تێلێماکۆسی کوڕی پێنێلۆپ بکەن. تەنها پێنێلۆپ و تێلێماکۆس و سەگی بەساڵاچووی ئۆدیسێس ئارگۆس و ئیومیۆس خزمەتکاری دڵسۆزی نیوە کوێر هێشتا باوەڕیان وایە ئۆدیسێس دەگەڕێتەوە. پێنێلۆپ بە تێلێماکۆس دەڵێت ترسی هەیە لە هێرشی " کەسانی بکوژ " کە یاسای زیوس پێشێل دەکەن - ڕێزگرتنی یەکتر لە نێوان میوانەکان و خانەخوێکان. تێلێماکۆس لەگەڵ مامۆستا/پاسەوانەکەی، هاوڕێی ئۆدیسێس Mentor, گەشت دەکات بۆ Menelaus, پاشای سپارتا, بۆ دۆزینەوەی شوێنی باوکی. ئەنتینۆس لەم بابەتە دەزانێت و لەگەڵ داواکارانی دیکەدا پیلانگێڕی دەکات بۆ کوشتنی تێلێماکۆس لە کاتی گەڕانەوەیدا و تاڵانکردنی ئیتاکا. مێنێلاوس و هێلین هاوسەرەکەی نادڵنیایی خۆیان لەبارەی چارەنووسی ئۆدیسێسەوە دەردەبڕن بەڵام چیرۆکی تێلێماکۆس لەبارەیەوە پێشکەش دەکەن. دوای جێهێشتنی ئیتاکا، ئۆدیسێس و سەربازە یۆنانیەکانی (١٠ ساڵ) لە گەمارۆدانی ترۆی بەسەر برد. ئۆدیسێس پلانێک دادەڕێژێت بۆ ئەوەی لەناو ئەسپێکی گەورەی داردا خۆی بشارێتەوە. بۆ ئەوەی کە بە دزییەوە بچێتە ناو ترۆیا، سینۆن لە دوای خۆی بەجێدەهێڵێت بۆ ئەوەی ئەسپەکە وەک دیاری پێشکەش بکات. سینۆن دەکوژرێت و فێڵەکە سەرکەوتوو دەبێت؛ یۆنانیەکان دەروازەکان بۆ برا گەورەکەی مێنێلۆس دەکەنەوە کە [[ئاگامێمنۆن]], تا ترۆی لە ناو ببات و هێلین وەربگرێتەوە. ئاگامێنۆن و مێنێلۆس زوو دەگەڕێنەوە ماڵەوە، لە کاتێکدا سوپای ئۆدیسێس، لەنێویاندا یریلۆکۆس دووەمی فەرماندەی، ڕێگایەکی سەلامەت تر دەگرنەبەر. لەکاتی گەڕان لە دوورگەیەکدا بۆ پێداویستییەکان لە ئەشکەوتێکدا لەلایەن سایکلۆپەکانی پۆلیفیموسەوە گیریان خواردووە کە ئاهەنگێک بەسەر سەربازەکاندا دەخوات. پۆلیفیمۆس کوێر دەکەن و هەڵدێن و گوێیان لێ دەبێت کە هاوار دەکات بۆ [[پۆسێدۆن|پۆسێدۆنی]] باوکی تیمی فڕۆکەوانی تووشی بارودۆخی سەختی دەریا دەبن. ئەوان لەسەر Aeaea دەنیشنەوە، کە لاستریگۆنییە زەبەلاحەکان زۆربەیان دەکوژن. ڕزگاربووان یاخی دەبن، ئۆدیسێس لەگەڵ کەشتیەکەیان بەجێدەهێڵن لەکاتێکدا پەنا دەبەن بۆ جادووگەرەکە سیرس کە دەیانکاتە بەراز. دوای ئەوەی ئۆدیسێس ڕازی دەکات پیاوەکانی بۆگۆڕێتەوە بۆ شێوازی مرۆڤ سیرس هۆشداری دەدات کە بۆ ئەوەی بگاتە ئیتاکا، ئۆدیسێس دەبێت [[ئۆقیانووس (میتۆلۆژی)|ئۆقیانوس]] ببڕێت و بچێتە ناو هێدێس . == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنییە زەبەلاحەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەسکۆتلەندا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ماڵتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە یۆنان وێنەی گیراون]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]] [[پۆل:فیلمەکانی دۆڵبی سینەما]] [[پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:مشتومڕەکانی ڕیکلام و بازاڕکردن لە فیلمدا]] [[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە بەریتانییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:CS1 Italian-language sources (it)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:Pages using multiple image with manual scaled images]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] 3jex8lf3hgphi0h0jhj28fj3nj6s6dc 1 299700 1614057 2026-08-01T12:25:01Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614057 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[برایانی دەفەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614056 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170225110921/https://blogs.chapman.edu/happenings/2016/08/19/the-wild-and-strange-summer-of-the-duffer-brothers-07-and-stranger-things/ بۆ https://blogs.chapman.edu/happenings/2016/08/19/the-wild-and-strange-summer-of-the-duffer-brothers-07-and-stranger-things/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٢:٢٥، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) bwob4amuykuelm6vppg5fbozgwvvjuy 0 299701 1614062 2026-08-01T13:18:44Z Ahmedjaf3 78153 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1367074588|One Night Only (2026 film)]]» 1614062 wikitext text/x-wiki '''''فیلمی تەنهایەک شەو''''' [[کۆمیدیای ڕۆمانتیک|فیلمێکی کۆمیدی ڕۆمانسی]] ئەمریکییە کە مۆنیکا باربارۆ و کالۆم تێرنەر ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن، لە دەرهێنان و بەرهەمهێنانی ویل گلاک، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Jacob |first=Arushi |ڕێکەوت=April 29, 2026 |ناونیشان=https://variety.com/2026/film/news/one-night-only-trailer-callum-turner-monica-barbaro-1236732672/ |وێبگە=Variety}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last= |ناونیشان=https://www.universalpictures.com/movies/one-night-only/synopsis/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-25 |وێبگە=One Night Only (2026 Movie) |زمان=en}}</ref> کە سیناریۆی تراڤیس براونە. بڕیارە فیلمەکە لە ٧ی ئابی ٢٠٢٦ لەلایەن [[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز|کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرزەوە]] لە ئەمریکا نمایش بکرێت. == ناوەرۆک == دوو کەسی نامۆ هەوڵ دەدەن خۆشەویستی بدۆزنەوە لە یەک شەوی ساڵدا کە سێکس پێش هاوسەرگیری تێیدا یاساییە. == هونەرمەندان == * مۆنیکا باربارۆ * کالۆم تۆرنەر * [[مایا ھۆک|مایا هاوک]] * جولیا فۆکس * مۆلی ڕینگڤاڵد * == بەرهەمهێنان == لە شوباتی ٢٠٢٥ [[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز|کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرز]] ڕایگەیاند کە ویل گلاک دەرهێنەری فیلمی ''One Night Only دەبێت،'' کە فیلمێکی کۆمیدی ڕەسەنە و لەلایەن تراڤیس براونەوە == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمەکانی داھاتوو]] dfr6f6c60ciqws677muqf7ycex112gm 1614378 1614062 2026-08-02T11:45:16Z Mohammdaon 14563 1614378 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''''فیلمی تەنهایەک شەو''''' [[کۆمیدیای ڕۆمانتیک|فیلمێکی کۆمیدی ڕۆمانسی]] ئەمریکییە کە مۆنیکا باربارۆ و کالۆم تێرنەر ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن، لە دەرهێنان و بەرهەمهێنانی ویل گلاک، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Jacob |first=Arushi |ڕێکەوت=April 29, 2026 |ناونیشان=https://variety.com/2026/film/news/one-night-only-trailer-callum-turner-monica-barbaro-1236732672/ |وێبگە=Variety}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last= |ناونیشان=https://www.universalpictures.com/movies/one-night-only/synopsis/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-25 |وێبگە=One Night Only (2026 Movie) |زمان=en}}</ref> کە سیناریۆی تراڤیس براونە. بڕیارە فیلمەکە لە ٧ی ئابی ٢٠٢٦ لەلایەن [[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز|کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرزەوە]] لە ئەمریکا نمایش بکرێت. == ناوەرۆک == دوو کەسی نامۆ هەوڵ دەدەن خۆشەویستی بدۆزنەوە لە یەک شەوی ساڵدا کە سێکس پێش هاوسەرگیری تێیدا یاساییە. == هونەرمەندان == * مۆنیکا باربارۆ * کالۆم تۆرنەر * [[مایا ھۆک|مایا هاوک]] * جولیا فۆکس * مۆلی ڕینگڤاڵد * == بەرهەمهێنان == لە شوباتی ٢٠٢٥ [[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز|کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرز]] ڕایگەیاند کە ویل گلاک دەرهێنەری فیلمی ''One Night Only دەبێت،'' کە فیلمێکی کۆمیدی ڕەسەنە و لەلایەن تراڤیس براونەوە == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٦]] [[پۆل:فیلمەکانی داھاتوو]] ji01rx0vuvaipsfa3uu30cglnv3lm9b 0 299702 1614063 2026-08-01T13:22:42Z Shaimaaagha 50724 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1367167171|Aquilegia]]» 1614063 wikitext text/x-wiki [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ڕوەکە باخییەکان]] 0pdulngc6reg4hvgqisqqr2mvq25cfl 1614293 1614063 2026-08-02T08:34:06Z 1silent scientist 51740 1614293 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''''ئاکویلێجیا'''''، کە بە شێوەیەکی باو بە '''کۆڵمباین''' دەناسرێت، ڕەگەزێکی ڕوەکی گوڵداری [[ڕووەکی چەندساڵە|چەندساڵەیە]] لە ژێرخێزانی [[تالیکترۆیدیا]] لە خێزانی [[ڕانوونکولاسیا]]. ئەم ڕەگەزە لە نێوان ٧٠ بۆ ٤٠٠ [[تەکسۆن]] ([[جۆرە ناسێنراوەکان|جۆری وەسفکراو]] و [[ژێرجۆر]]) لەخۆدەگرێت کە [[بڵاوبوونەوەی جوگرافیی جۆرەکان|بڵاوبوونەوەی]] سروشتییان بەسەر [[نیوەگۆی باکوور|نیوەگۆی باکووردا]] درێژ دەبێتەوە. کۆمەڵە سروشتی و [[جۆرە هاوردەکراوەکان|هاوردەکراوەکانی]] ''ئاکویلێجیا'' لە هەموو کیشوەرەکاندا هەن جگە لە کیشوەری جەمسەری باشوور ([[ئانتارکتیکا]]). کۆڵمباینەکان بەهۆی گۆڕانی زۆری جەستەیی و ئاسانیی [[دووڕەگەکردن|دووڕەگەکردنیانەوە]] ناسراون، ڕووەکی باخی باون و چەندین [[کەڵتیڤار|جۆری چێندراویان]] بەرهەمهێناوە. ڕووەکەکانی ''ئاکویلێجیا'' بە شێوەیەکی گشتی خاوەنی قەدی ڕەق و گەڵایەکن کە بەسەر چەندین [[گەڵاچکە|گەڵاچکەدا]] دابەش دەبن. کۆڵمباینەکان زۆرجار گوڵی ڕەنگاوڕەنگیان هەیە کە لە پێنج [[کاسەگەڵا]] و پێنج [[پەڕەی گوڵ]] پێکدێن. پەڕەکانی گوڵەکە بە شێوەیەکی گشتی خاوەنی [[سکۆڕەی نێکتار|مژۆکەی شیلەن]] کە درێژییەکەیان لە نێوان جۆرەکاندا جیاوازە. لە ئەمریکای باکوور، گۆڕانکارییە مۆرفۆلۆژییەکان لە مژۆکەکاندا گەشەیان کردووە بۆ ئەوەی لەگەڵ [[پیتێنەر|پیتێنەرە جیاوازەکاندا]] بگونجێن. هەندێک جۆر و جۆراوجۆری کۆڵمباین بە سروشتی بێ مژۆکەن. لە کاتی چاندندا، ئەو جۆرانەی کە سیفاتی جەستەیی زۆر گۆڕاویان هەیە، وەک [[گوڵی دووپاڵە|گوڵکردنی دووهێندە]]، بەربڵاون. کۆڵمباینەکان لە [[ئایینی یۆنانی کۆن]] و [[ئایینی ڕۆمانی کۆن]]دا بە خوداوەندەکانی پیتاندنەوە دەبەسترانەوە، هەروەها پەیوەست بوون بە چەمکە ئایینییە مەسیحییەکانەوە. بەڵگە شوێنەوارییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ڕووەکەکانی ''ئاکویلێجیا'' لە سەدەی سێیەمی زایینیدا لە [[بەریتانیای ڕۆمانی]]دا چێندراون، و تا ئێستاش لە باخچەکانی جیهاندا بە بەناوبانگی ماونەتەوە. سەرەڕای ئەوەی کە زۆرجار ژەهراوین، بەڵام کۆڵمباینەکان لەلایەن مرۆڤەوە وەک دەرمانی گیایی، [[عەتر]] و خۆراک بەکارهێنراون. پزیشکانی [[پزیشکیی نەریتی|پزیشکیی نەریتیی]] [[ئاسیا]]، [[دانیشتووانی ڕەسەنی ئەمریکا]] و [[ئەورووپای چەرخی ناوەڕاست|ئەوروپییەکانی چەرخی ناوەڕاست]] پێیان وابووە کە بەشێک لەم ڕووەکانە بەکارهێنانی پزیشکییان هەیە. بژاردەکردنی دەستکرد و دووڕەگەکردنی کۆڵمباینەکان بۆ چەندین سەدەیە ڕوو دەدات، کە ئاڵوگۆڕی جیناتی نێوان جۆرەکانی [[جیهانی کۆن]] و [[جیهانی نوێ]] هەمەجۆریی زیاتری دروستکردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ڕوەکە باخییەکان]] 7ay7ozgfv1v58pgr1v9ruyitnk3023h 1614294 1614293 2026-08-02T08:34:59Z 1silent scientist 51740 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1614294 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''''ئاکویلێجیا'''''، کە بە شێوەیەکی باو بە '''کۆڵمباین''' دەناسرێت، ڕەگەزێکی ڕوەکی گوڵداری [[ڕوەکی چەندساڵە|چەندساڵەیە]] لە ژێرخێزانی [[تالیکترۆیدیا]] لە خێزانی [[ڕانوونکولاسیا]]. ئەم ڕەگەزە لە نێوان ٧٠ بۆ ٤٠٠ [[تەکسۆن]] ([[جۆرە ناسێنراوەکان|جۆری وەسفکراو]] و [[ژێرجۆر]]) لەخۆدەگرێت کە [[بڵاوبوونەوەی جوگرافیی جۆرەکان|بڵاوبوونەوەی]] سروشتییان بەسەر [[نیوەگۆی باکوور|نیوەگۆی باکووردا]] درێژ دەبێتەوە. کۆمەڵە سروشتی و [[جۆرە ھاوردەکراوەکان|ھاوردەکراوەکانی]] ''ئاکویلێجیا'' لە ھەموو کیشوەرەکاندا ھەن جگە لە کیشوەری جەمسەری باشوور ([[ئانتارکتیکا]]). کۆڵمباینەکان بەھۆی گۆڕانی زۆری جەستەیی و ئاسانیی [[دووڕەگەکردن|دووڕەگەکردنیانەوە]] ناسراون، ڕوەکی باخی باون و چەندین [[کەڵتیڤار|جۆری چێندراویان]] بەرھەمھێناوە. ڕوەکەکانی ''ئاکویلێجیا'' بە شێوەیەکی گشتی خاوەنی قەدی ڕەق و گەڵایەکن کە بەسەر چەندین [[گەڵاچکە|گەڵاچکەدا]] دابەش دەبن. کۆڵمباینەکان زۆرجار گوڵی ڕەنگاوڕەنگیان ھەیە کە لە پێنج [[کاسەگەڵا]] و پێنج [[پەڕەی گوڵ]] پێکدێن. پەڕەکانی گوڵەکە بە شێوەیەکی گشتی خاوەنی [[سکۆڕەی نێکتار|مژۆکەی شیلەن]] کە درێژییەکەیان لە نێوان جۆرەکاندا جیاوازە. لە ئەمریکای باکوور، گۆڕانکارییە مۆرفۆلۆژییەکان لە مژۆکەکاندا گەشەیان کردووە بۆ ئەوەی لەگەڵ [[پیتێنەر|پیتێنەرە جیاوازەکاندا]] بگونجێن. ھەندێک جۆر و جۆراوجۆری کۆڵمباین بە سروشتی بێ مژۆکەن. لە کاتی چاندندا، ئەو جۆرانەی کە سیفاتی جەستەیی زۆر گۆڕاویان ھەیە، وەک [[گوڵی دووپاڵە|گوڵکردنی دووھێندە]]، بەربڵاون. کۆڵمباینەکان لە [[ئایینی یۆنانی کۆن]] و [[ئایینی ڕۆمانی کۆن]]دا بە خوداوەندەکانی پیتاندنەوە دەبەسترانەوە، ھەروەھا پەیوەست بوون بە چەمکە ئایینییە مەسیحییەکانەوە. بەڵگە شوێنەوارییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ڕوەکەکانی ''ئاکویلێجیا'' لە سەدەی سێیەمی زایینیدا لە [[بەریتانیای ڕۆمانی]]دا چێندراون، و تا ئێستاش لە باخچەکانی جیھاندا بە بەناوبانگی ماونەتەوە. سەرەڕای ئەوەی کە زۆرجار ژەھراوین، بەڵام کۆڵمباینەکان لەلایەن مرۆڤەوە وەک دەرمانی گیایی، [[عەتر]] و خۆراک بەکارھێنراون. پزیشکانی [[پزیشکیی نەریتی]]ی [[ئاسیا]]، [[دانیشتووانی ڕەسەنی ئەمریکا]] و [[ئەورووپای چەرخی ناوەڕاست|ئەورووپییەکانی چەرخی ناوەڕاست]] پێیان وابووە کە بەشێک لەم ڕوەکانە بەکارھێنانی پزیشکییان ھەیە. بژاردەکردنی دەستکرد و دووڕەگەکردنی کۆڵمباینەکان بۆ چەندین سەدەیە ڕوو دەدات، کە ئاڵوگۆڕی جیناتی نێوان جۆرەکانی [[جیھانی کۆن]] و [[جیھانی نوێ]] ھەمەجۆریی زیاتری دروست کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان]] [[پۆل:ڕوەکە باخییەکان]] gunnfea47f2obz7xkmubsdezfqp1k8v 0 299703 1614064 2026-08-01T13:30:47Z Shaimaaagha 50724 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1367170822|2026 Morocco–Spain border incident]]» 1614064 wikitext text/x-wiki {{ھەنووکەیی|date=July 2026}} {{Infobox event|image=Ceuta en.png|Image_Caption=Map of Ceuta|date={{start date|2026|7|30|df=yes}} – present|location=[[Ceuta]] and, to a lesser extent, [[Melilla]]|type=[[International incident]] and [[migrant crisis]]|cause=Disputed {{see below|[[#Background|below]]}}|participants={{circa}} 60,000 people|deaths=At least 57}} 9rb3glv4y15lqk07hjm46ieetf1b0v1 1614082 1614064 2026-08-01T14:03:21Z 1silent scientist 51740 1614082 wikitext text/x-wiki {{Databox}} ...... == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} jt8p38dlv903uki6zbnyrw1a552lpe2 1614083 1614082 2026-08-01T14:11:34Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[٢٠٢٦ ڕووداوی سنووری مەغریب و ئیسپانیا]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[ڕووداوی سنووری مەغریب و ئیسپانیا (٢٠٢٦)]] 1614082 wikitext text/x-wiki {{Databox}} ...... == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} jt8p38dlv903uki6zbnyrw1a552lpe2 1614084 1614083 2026-08-01T14:14:44Z 1silent scientist 51740 1614084 wikitext text/x-wiki {{Databox}} لە کۆتاییی تەممووزی ٢٠٢٦دا، نزیکەی ٦٠،٠٠٠ کەس، کە زۆربەیان گەنج بوون، سنووریان لە [[مەغریب]]ەوە بەزاند بۆ ناو شاری خۆبەڕێوەبەری ئیسپانیی [[سێوتا]] لە [[باکووری ئەفریقا]]، لەکاتێکدا ژمارەیەکی کەمتر ھەوڵی بەزاندنی سنووریان دا بۆ ناو [[مێلیلا]]، کە بووە ھۆی پڕبوونی ناوەندە ناوخۆیییەکانی پێشوازیکردن و وای لە حکوومەتی سێوتا کرد داوا لە حکوومەتی ئیسپانیا بکات باری نائاساییی نیشتمانی ڕابگەیەنێت. زۆربەیان بە مەلەکردن لە دەوری بەربەستە شەپۆلەکانی [[پلاژی ئێل تاراخال|تاراخال]] و بێنزوو یان بە پەڕینەوە بە پێ بە درێژاییی کەناراوەکە چوونە ژوورەوە. تا ٣١ی تەممووز، بەرپرسانی ئیسپانی ڕایان گەیاند کە نزیکەی ٥٠،٠٠٠ کەس بە خواستی خۆیان گەڕاونەتەوە بۆ مەغریب، لەکاتێکدا ژمارەی گیانلەدەستدان بەھۆی خنکان و ڕووداوەکانی ترەوە لە کاتی پەڕینەوەکاندا بۆ لایەنی کەم ٥٧ کەس بەرز بووەوە. == پێشینە == === سنووری ئیسپانیا–مەغریب === [[پەڕگە:Ceuta border fence.jpg|thumb|یەکێک لە [[پەرژینی سنووری سێوتا|پەرژینکراوەکانی]] [[بەربەستی شەپۆل (پێکھاتە)|بەربەستە شەپۆلەکان]] لە [[سێوتا]] لە ساڵی ٢٠١٢دا]] [[سێوتا]] و [[مێلیلا]] دوو [[شارە خۆبەڕێوەبەرەکانی ئیسپانیا|شاری خۆبەڕێوەبەری]] ئیسپانیان کە دەکەونە کەناری باکووری ئەفریقا. سنووری مەغریب–ئیسپانیا کە ئەم شارانە بەشێکن لێی، تاکە سنووری وشکانیی دەرەکیی [[یەکێتیی ئەورووپا|یەکێتیی ئەورووپایە]] لە ئەفریقا.{{Efn|دوورگە-نیمچەدوورگە بچووکەکەی [[پێنیۆن دی ڤێلێز دی لا گۆمێرا]] نزیکەی {{cvt|85|m}} لە سنوورەکە پێکدەھێنێت.<ref name=ABC>{{Cite news |title=El Peñón de Vélez, la isla española que un terremoto unió a Marruecos |last=Santamaria |first=Paloma |date=7 April 2024 |url=https://www.abc.es/viajar/destinos/espana/abci-penon-velez-isla-espanola-terremoto-unio-marruecos-202004030147_noticia.html |access-date=1 August 2026 |work=[[ABC (newspaper)|ABC]] |language=Spanish |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225170244/https://www.abc.es/viajar/destinos/espana/abci-penon-velez-isla-espanola-terremoto-unio-marruecos-202004030147_noticia.html |archive-date=25 December 2022 |url-status=live}}</ref>}}<ref>{{cite journal |last=Buoli |first=Alice |title=Beyond the border: exploring cross-scalar socio-spatial dynamics of conflict, resistance and encounter at the Ceuta–Morocco borderscapes |journal=Regional Studies, Regional Science |volume=1 |issue=1 |date=1 January 2014 |issn=2168-1376 |doi=10.1080/21681376.2014.977941 |pages=301–303 |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21681376.2014.977941 |access-date=1 August 2026}}</ref> مەغریب بانگەشەی سەروەری بەسەر ھەردوو شارەکەدا دەکات، لەکاتێکدا ئیسپانیا وەک بەشێکی دانەبڕاو لە خاکی نیشتمانیی خۆی سەیریان دەکات؛ شوێنی جوگرافییان چەندین جار کردوونیەتە خاڵی سەرەکی بۆ چوونە ژوورەوەی نایاسایی بۆ ناو ئیسپانیا و یەکێتیی ئەورووپا بە گشتی، ئەگەرچی لە زۆربەی ساڵەکاندا زۆرینەی گەیشتنی نایاسایی بۆ ئیسپانیا لە ڕێگەی دەریایییەوە بووە بۆ [[دوورگەکانی کەناری]] نەک لە ڕێگەی سێوتا یان مێلیلاوە.<ref name="APContexto">{{cite news|url=https://apnews.com/article/spain-morocco-immigration-european-union-8f023984a310276c619929102b4f909a|first=Suman|last=Naishadham|work=Associated Press|title=What to know about the Spanish enclave of Ceuta as migrant arrivals from Morocco spike|date=31 July 2026|access-date=31 July 2026|archive-date=30 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260730175431/https://apnews.com/article/spain-morocco-immigration-european-union-8f023984a310276c619929102b4f909a|url-status=live}}</ref> لە ڕووی کردارییەوە، ھاتوچۆی خەڵک لە ڕێگەی سنوورەکەوە لەلایەن حکوومەتەکانی ھەردوو وڵاتی ئیسپانیا و مەغریبەوە کۆنترۆڵ دەکرێت، و مەغریب بە شێوەیەکی خولیی [[کۆچی وەک چەک|فشاری ڕامیاریی]] خستووەتە سەر ئیسپانیا بە کاتیی زیادکردنی توانای تێپەڕبوون لە سنوورەکانەوە، وەک ئەوەی لە [[ڕووداوی سنووری نێوان مەغریب و ئیسپانیا لە ٢٠٢١|شەپۆلێکی پێشووی کۆچبەری لە ساڵی ٢٠٢١دا]] ڕووی دا.<ref name=HorowitzNYT /><ref name="APContexto" /> === ڕووداوی سنووریی ٢٠٢١ === پێشینەی سەرەکی بۆ تەنگژەی ساڵی ٢٠٢٦، [[ڕووداوی سنووری نێوان مەغریب و ئیسپانیا لە ٢٠٢١|ڕووداوی سنووریی ئایاری ٢٠٢١]] بوو، کە تێیدا لە ماوەی دوو ڕۆژدا نزیکەی ٨،٠٠٠ کەس بە شێوەیەکی نایاسایی چوونە ناو سێوتا، کە زۆربەیان بە مەلەکردن لە دەوری بەربەستە شەپۆلەکاندا بوو، و لە نێویشیاندا ژمارەیەکی زۆر مێردمنداڵی بێ سەرپەرشت ھەبوون.<ref name="Reuters2021">{{cite news |title=Migrants push for Spain's Ceuta again after border security tightened |url=https://www.reuters.com/world/spain-speeds-up-ceuta-expulsions-after-migrant-tide-morocco-ebbs-2021-05-19/ |work=Reuters |date=19 May 2021 |access-date=31 July 2026 |archive-date=3 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603124102/https://www.reuters.com/world/spain-speeds-up-ceuta-expulsions-after-migrant-tide-morocco-ebbs-2021-05-19/ |url-status=live }}</ref> ئەم ڕووداوە دوای تەنگژەیەکی دیپلۆماسی ھات کە بەھۆی خەواندنی [[براھیم غالی]]، سکرتێری گشتیی [[بەرەی پۆلیساریۆ]] لە نەخۆشخانەیەکی ئیسپانیا سەری ھەڵدا، کە لە نەخۆشخانەی سان پێدرۆ لە [[لۆگرۆنیۆ]] بەھۆی تووشبوونی بە [[کۆڤید-١٩]] چارەسەری بۆ دەکرا، کە ئیسپانیا پێشتر ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی بە مەغریب نەدابوو.<ref>{{Cite web |date=2026-07-31 |title=España y Marruecos, una relación marcada por los agreements y la tensión: del giro sobre el Sáhara al acercamiento con Argelia |url=https://www.lasexta.com/noticias/nacional/espana-marruecos-relacion-marcada-acuerdos-tension-giro-sahara-acercamiento-argelia_202607316a6c8c7ba046ad6ebc9376f9.html |access-date=2026-07-31 |website=LaSexta |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last=Moreno |first=Marta |date=2026-07-31 |title=De curar al líder saharaui a más compras de gas a Argelia: los gestos de España que han precedido las entradas masivas de Marruecos |url=https://www.20minutos.es/nacional/lider-saharaui-gas-argelia-los-gestos-espana-que-han-precedido-entradas-masivas-migrantes-desde-marruecos_7021080_0.html |access-date=2026-07-31 |website=www.20minutos.es - Últimas Noticia |language=es}}</ref> وەڵامدانەوەی سەرەتاییی سنوورداری ھێزە ئەمنییەکانی مەغریب لە ئیسپانیا بە شێوەیەکی بەربڵاو وەک جۆرێک لە فشاری دیپلۆماسی لێکدرایەوە.<ref name="APContexto" /> ئەمەش سنوورداربوونی توانای پێشوازیکردنی سێوتا و پشتبەستنی ئیسپانیای بە ھاوکاریی سنووریی مەغریب دەرخست.<ref name="Reuters2021" /> === زیادبوونی ھەوڵەکانی پەڕینەوە، ٢٠٢٤–٢٠٢٥ === ھەوڵە بەکۆمەڵەکان بۆ چوونە ژوورەوە لە ڕێگەی وشکانی و دەریایییەوە لە ساڵانی دواتردا بەردەوام بوون. لە ئابی ٢٠٢٤دا، چەند سەد کەسێک بە سوودوەرگرتن لە تەم، ھەوڵیان دا بە مەلەکردن لە دەوری بەربەستە شەپۆلەکاندا بگەنە سێوتا.<ref name="Reuters2024Swim">{{cite news |title=Hundreds of migrants swim into Spain's Ceuta enclave from Morocco |url=https://www.reuters.com/world/dozens-migrants-swim-into-spains-ceuta-enclave-morocco-2024-08-26/ |work=Reuters |date=26 August 2024 |access-date=31 July 2026}}</ref> مانگی دواتر، دەسەڵاتدارانی مەغریب ئۆپراسیۆنێکی ئەمنیی گەورەیان بۆ ڕێگریکردن لە پەڕینەوەیەکی بەکۆمەڵ ئەنجام دا کە لە ڕێگەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە ڕێک خرابوو، کە تێیدا داوا لە ھەزاران گەنج کرابوو لە نزیک سنوور کۆببنەوە و ھەوڵ بدەن بەیەکەوە بچنە ناو خاکی ئیسپانیاوە.<ref name="Reuters2024Social">{{cite news |title=Morocco blocks mass migration attempt into Spain's Ceuta enclave |url=https://www.reuters.com/world/africa/morocco-blocks-mass-migration-attempt-into-spains-ceuta-enclave-2024-09-15/ |work=Reuters |date=15 September 2024 |access-date=31 July 2026}}</ref> لە تەممووزی ٢٠٢٥دا، لانیکەم ٥٤ مێردمنداڵی بێ سەرپەرشت و نزیکەی ٣٠ کەسی پێگەیشتوو بە مەلەکردن لە مەغریبەوە گەیشتنە سێوتا، کە دووبارە سوودیان لە خراپیی بینین وەرگرتبوو.<ref name="Reuters2025">{{cite news |title=Fifty-four children swim from Morocco to Spanish enclave of Ceuta |url=https://www.reuters.com/world/africa/fifty-four-children-swim-morocco-spanish-enclave-ceuta-2025-07-26/ |work=Reuters |date=26 July 2025 |access-date=31 July 2026}}</ref> ئەم ڕووداوانە ھەم بەردەوامیی ڕێڕەوە دەریایییەکەیان پیشان دا و ھەم ئەو خێرایییەی کە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەتوانن گرووپە گەورەکان لە نزیک سنوورەکەدا کۆبکەنەوە.<ref name="Reuters2024Social" /> === لێبوردنی گشتی لە ئیسپانیا بۆ کۆچبەرانی بێبەڵگە === لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٦دا، [[پێدرۆ سانچێز]] ڕێگەی بە [[فەرمانی پاشایەتی|فەرمانێکی پاشایەتی]] دا کە ئامانج لێی یاساییکردنی ڕەوشی نزیکەی ٥٠٠،٠٠٠ کۆچبەری بێبەڵگە بوو کە لە ئیسپانیا نیشتەجێن.<ref>{{cite news |last1=Millar |first1=Paul |title=Why Spain is offering amnesty to 500,000 undocumented migrants |url=https://www.france24.com/en/europe/20260128-why-spain-is-offering-amnesty-to-500-000-undocumented-migrants |work=[[France 24]] |date=28 January 2026 |archive-date=27 June 2026 |access-date=1 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260627014512/https://www.france24.com/en/europe/20260128-why-spain-is-offering-amnesty-to-500-000-undocumented-migrants |url-status=live }}</ref> ئەم ھەنگاوە لەلایەن ئۆپۆزسیۆنەوە وەک کارێکی نادیموکراسی ڕەخنەی لێ گیرا.<ref>{{Cite web |last=Inaya Folarin |first=Iman |date=22 April 2026 |title=As undocumented migrants line up for Spain's amnesty program, political opponents vow a fight |url=https://www.cbsnews.com/news/spain-migrants-amnesty-pedro-sanchez-opponents-vow-fight/ |access-date=17 May 2026 |website=[[CBS News]] |language=en-US |archive-date=16 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260516093436/https://www.cbsnews.com/news/spain-migrants-amnesty-pedro-sanchez-opponents-vow-fight/ |url-status=live }}</ref> لە سەرەتای تەممووزی ٢٠٢٦دا، نزیکەی ١.٢ ملیۆن کۆچبەری بێبەڵگەی ئیسپانیا داواکارییەکەیان بۆ وەرگرتنی پێگەی یاسایی پێشکەش کرد، کە دەکاتە زیاتر لە دوو ھێندەی ژمارەی پێشبینیکراوی ٥٠٠،٠٠٠ کەس.<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/7/2/spain-immigration-scheme-sees-1-2-million-apply-for-legal-status |title=Spain immigration scheme sees 1.2 million apply for legal status |publisher=aljazeera |date=2 July 2026 |access-date=1 August 2026 |archive-date=31 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731162037/https://www.aljazeera.com/news/2026/7/2/spain-immigration-scheme-sees-1-2-million-apply-for-legal-status |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.france24.com/en/europe/20260702-almost-1-2-million-of-spain-s-undocumented-migrants-apply-for-regularisation|title=Almost 1.2 million of Spain's undocumented migrants apply for regularisation|publisher=france24 |date=2 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ft.com/content/90e98114-8f6a-4468-9ede-19b22d394cc2?syn-25a6b1a6=1|title=Spain immigration amnesty draws 1.2mn applicants|work=Financial Times|first=Barney|last=Jopson|date=2 July 2026|access-date=1 August 2026|archive-date=2 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260702114726/https://www.ft.com/content/90e98114-8f6a-4468-9ede-19b22d394cc2?syn-25a6b1a6=1|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jun/30/million-migrants-spain-apply-regularise-status-new-scheme|title=One million migrants in Spain apply to regularise status in new scheme|work=The Guardian|first=Sam|last=Jones |date=30 June 2026|access-date=1 August 2026}}</ref> === سەردانەکەی سانچێز بۆ جەزائیر === وەک ساڵی ٢٠٢١، ڕووداوەکە بەستراوەتەوە بە ناکۆکییەکانی سەر [[پێگەی ڕامیاریی بیابانی ڕۆژاوا|پێگەی ڕامیاریی بیابانی ڕۆژاوا]].<ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/world/europe/spain-rushes-to-control-border-after-tens-of-thousands-of-migrants-flood-into-exclave-0a6382d0|title=Spain Regains Control of Enclave After Migrants Overrun It|first1=David|last1=Luhnow|first2=Margherita|last2=Stancati|first3=Andrea|last3=Figueras|date=31 July 2026|work=The Wall Street Journal|access-date=31 July 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.politico.eu/article/spain-ceuta-migration-crisis-pedro-sanchez-opposition-backlash/|title=Ceuta crisis puts Spain's Sánchez under fire over migration policies|date=31 July 2026|website=POLITICO|first=Aitor|last=Hernández-Morales|access-date=31 July 2026}}</ref> جەزائیر و مەغریب [[پەیوەندییەکانی جەزائیر–مەغریب|پەیوەندیی تێکچوویان]] ھەیە چونکە جەزائیر دژی [[داگیرکردنی بیابانی ڕۆژاوا لەلایەن مەغریبەوە|داگیرکردنی بیابانی ڕۆژاوایە لەلایەن مەغریبەوە]] و پشتگیری لە بزووتنەوەی سەربەخۆخوازی [[بەرەی پۆلیساریۆ|بەرەی پۆلیساریۆی]] سەحرایی دەکات. لە ساڵی ٢٠٢٢دا، جەزائیر پەیماننامەی دۆستایەتیی خۆی لەگەڵ ئیسپانیا ھەڵپەسارد، چونکە ئیسپانیا بێلایەنیی چەندین دەیەی خۆی لە [[ململانێی بیابانی ڕۆژاوا]] گۆڕی بە پشتگیریکردن لە [[پێشنیازی ئۆتۆنۆمیی بیابانی ڕۆژاوا|پێشنیازی ئۆتۆنۆمیی مەغریب]] بۆ لکاندنی ئەو خاکە.<ref>{{Cite news|title= Spain, Algeria seek fresh start as Sánchez visits Algiers|url= https://www.africanews.com/2026/07/20/spain-algeria-seek-fresh-start-as-sanchez-visits-algiers/|work= [[Africanews]]|date= 20 July 2026|archive-date= 20 July 2026|access-date= 1 August 2026|archive-url= https://web.archive.org/web/20260720221310/https://www.africanews.com/2026/07/20/spain-algeria-seek-fresh-start-as-sanchez-visits-algiers/|url-status= live}}</ref> دوای چوار ساڵ لە پەیوەندیی بەستوو، ئیسپانیا و جەزائیر ئاشت بوونەوە، بە شێوەیەک کە سەرۆکوەزیرانی ئیسپانیا [[پێدرۆ سانچێز]] لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦دا سەردانی جەزائیری کرد.<ref name="SpainAlgeria">{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/africa/20260720-spain-pm-sanchez-visits-algeria-first-time-four-years-ties-thaw|title=Spain PM Sanchez visits Algeria for first time in four years as ties thaw|date=20 July 2026|website=France 24}}</ref> === بڕیاری دادگای باڵا === ڕووداوەکە چەند ھەفتەیەک دوای ئەوە ڕووی دا کە [[دادگای باڵای ئیسپانیا]] لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦دا بڕیاری دا،<ref>Judgement [https://www.poderjudicial.es/search/AN/openDocument/8cf9f3925b1a7672a0a8778d75e36f0d/20260716 814/2026] of the [[Supreme Court of Spain|Supreme Court]] (Chamber for Contentious–Administrative Proceedings, 5th Section), 29 June 2026 (appeal 3795/2025). {{ECLI|ECLI:ES:TS:2026:2965}}. (in Spanish)</ref> کە ڕێوشوێنی یاساییی ناسراو بە «گەڕانەوەی خێرا» («[[گەڕانەوەی زۆرەملێ (کۆچبەران)|گەڕانەوەی خێرا]]»، کە لەژێر بڕگەی دەیەمی زیادکراوی {{ill|یاسای بنەڕەتیی ٤/٢٠٠٠|es|Ley de Extranjería de España}} ڕێک خراوە) ناتوانرێت بەسەر ئەو کۆچبەرانەدا جێبەجێ بکرێت کە لە کاتی ھەوڵدانیان بۆ گەیشتن بە سێوتا یان مێلیلا لە ڕێگەی دەریاوە دەستگیر دەکرێن، بەڵکو لە جیاتیدا پێویستی بە بەکارھێنانی ڕێوشوێنی ئاساییی کۆچبەری ھەیە.<ref name="TS2026">{{cite web |title=The Supreme Court confirms that the law does not permit "hot returns" of migrants attempting to swim into Ceuta and Melilla |url=https://www.poderjudicial.es/cgpj/es/Poder-Judicial/Noticias-Judiciales/El-Tribunal-Supremo-confirma-que-la-ley-no-permite-las--devoluciones-en-caliente--de-los-migrantes-que-pretenden-entrar-a-nado-en-Ceuta-y-Melilla |publisher=General Council of the Judiciary |date=8 July 2026 |access-date=31 July 2026 |language=es |archive-date=23 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723063034/https://www.poderjudicial.es/cgpj/es/Poder-Judicial/Noticias-Judiciales/El-Tribunal-Supremo-confirma-que-la-ley-no-permite-las--devoluciones-en-caliente--de-los-migrantes-que-pretenden-entrar-a-nado-en-Ceuta-y-Melilla |url-status=live }}</ref> کەیسەکە لە ھاووڵاتییەکی جەزائیرییەوە سەرچاوەی گرتبوو کە لە ساڵی ٢٠٢٤دا لە دەریادا دەستگیر کرابوو و ڕاستەوخۆ ڕادەستی دەسەڵاتدارانی مەغریب کرابووەوە بەبێ ئەوەی ڕێوشوێنی ئاساییی گەڕانەوەی بۆ بگیرێتە بەر. دادگا بۆی دەرکەوت کە گەڕانەوەی خێرا تەنھا دەکرێت بەسەر ئەو کەسانەدا جێبەجێ بکرێت کە ھەوڵ دەدەن بەربەستە فیزیکییەکانی سنوورە وشکانییەکانی سێوتا و مێلیلا ببڕن، وەک [[پەرژینی سنووری سێوتا|پەرژینەکانی سنوور]]، و سیستمی چاودێری وەک کامێرا یان فڕۆکەی بێفڕۆکەوان بە تەنیا وەک بەربەستی لەو شێوەیە ھەژمار ناکرێن.<ref name="TS2026" /><ref name="PaisSentencia">{{cite news |title=The Supreme Court prohibits hot returns of migrants attempting to swim into Ceuta and Melilla |url=https://elpais.com/espana/2026-07-08/el-supremo-prohibe-las-devoluciones-en-caliente-de-los-inmigrantes-que-intentan-entrar-a-nado-en-ceuta-y-melilla.html |work=El País |date=8 July 2026 |access-date=31 July 2026 |language=es |archive-date=9 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260709125709/https://elpais.com/espana/2026-07-08/el-supremo-prohibe-las-devoluciones-en-caliente-de-los-inmigrantes-que-intentan-entrar-a-nado-en-ceuta-y-melilla.html |url-status=live }}</ref> [[وەزارەتی ناوخۆی ئیسپانیا|وەزارەتی ناوخۆ]]ی ئیسپانیا ڕای گەیاند کە تۆڕەکانی قاچاخچێتیی کۆچبەران بڕیارەکەیان قۆستووەتەوە بۆ ھاندانی پەڕینەوەی دەریایی.<ref name=Reuters-Spanish-Ministry>{{cite news |title=Migrants cross border into Spain's Ceuta, overwhelming police, Guardia Civil says |url=https://www.reuters.com/world/europe/thousands-migrants-cross-into-spains-ceuta-foot-efe-reports-2026-07-30/ |work=Reuters |date=30 July 2026 |access-date=30 July 2026 |archive-date=30 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260730152631/https://www.reuters.com/world/europe/thousands-migrants-cross-into-spains-ceuta-foot-efe-reports-2026-07-30/ |url-status=live }}</ref> ڕێکخراوە مرۆیییەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە پەڕینەوە دەریایییەکان لە مانگ و ساڵانی پێشتریشدا بەردەوام بوون.<ref name="TS2026" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} 7202oe4wxa3k7jxeeinvwwzrxbi8ynv 0 299704 1614067 2026-08-01T13:42:37Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[ھەسارە]]ی گواستەوە بۆ [[گەڕۆکە]]: ناوی ھەڵە 1614067 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[گەڕۆکە]] stj9b6w42lggl9xukqkrgfryd3rl9qq 1614337 1614067 2026-08-02T09:50:36Z حوسێن 42516 /* */ 1614337 wikitext text/x-wiki {{دەقی ڕوونکردنەوە}} *[[ئەستێرە]]، تەنێکی ئاسمانی کە ڕووناکی و گەرمی بەرھەم دەھێنێ *[[گەڕۆکە]]، تەنێکی ئاسمانی کە بە دەوری ئەستێرەیەک دا دەسووڕێ {{ڕوونکردنەوە}} oa8tya9wdq1ungzdr39muia617mbngg 1 299705 1614069 2026-08-01T13:42:37Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[وتووێژ:ھەسارە]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:گەڕۆکە]]: ناوی ھەڵە 1614069 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:گەڕۆکە]] gn6f6n40rxgum256xwuvm5d2i5ol0zu 1 299706 1614073 2026-08-01T13:56:03Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614073 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بەعقووبە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614072 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160305140729/http://www.fallingrain.com/world/IZ/10/Baqubah.html بۆ http://www.fallingrain.com/world/IZ/10/Baqubah.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٣:٥٦، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) pcooste8xqadkoidrwaenkk4emvkfsp 3 299707 1614075 2026-08-01T13:57:04Z Ladsgroup 1360 Ladsgroup پەڕەی [[لێدوانی بەکارھێنەر:Eiliad]] گواستەوە بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:خاچی]] کە پێشتر ڕەوانەکەر بوو: لە کاتی گۆڕینی ناوی بەکارھێنەر «[[Special:CentralAuth/Eiliad|Eiliad]]» بۆ «[[Special:CentralAuth/خاچی|خاچی]]»، پەڕە بە شێوەی خۆگەڕ گوازرایەوە 1614075 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[لێدوانی بەکارھێنەر:خاچی]] fss2pgzpm4983azcd4o7vqdofphwqb8 2 299708 1614077 2026-08-01T13:57:05Z Ladsgroup 1360 Ladsgroup پەڕەی [[بەکارھێنەر:Eiliad/خۆڵەپەتانێ]]ی گواستەوە بۆ [[بەکارھێنەر:خاچی/خۆڵەپەتانێ]]: لە کاتی گۆڕینی ناوی بەکارھێنەر «[[Special:CentralAuth/Eiliad|Eiliad]]» بۆ «[[Special:CentralAuth/خاچی|خاچی]]»، پەڕە بە شێوەی خۆگەڕ گوازرایەوە 1614077 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[بەکارھێنەر:خاچی/خۆڵەپەتانێ]] iommgmsnie1tkab4iax13ukwqjuen4z 2 299709 1614079 2026-08-01T13:57:05Z Ladsgroup 1360 Ladsgroup پەڕەی [[بەکارھێنەر:Eiliad]] گواستەوە بۆ [[بەکارھێنەر:خاچی]] کە پێشتر ڕەوانەکەر بوو: لە کاتی گۆڕینی ناوی بەکارھێنەر «[[Special:CentralAuth/Eiliad|Eiliad]]» بۆ «[[Special:CentralAuth/خاچی|خاچی]]»، پەڕە بە شێوەی خۆگەڕ گوازرایەوە 1614079 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[بەکارھێنەر:خاچی]] qio0msfoe65a62kvrihop4pmtbcqxu4 1 299710 1614081 2026-08-01T14:00:47Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614081 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بەنداوی عەفرین]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614080 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230224104214/https://npasyria.com/en/92435/ بۆ https://npasyria.com/en/92435/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٤:٠٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) qfieqegki5k1v8lgj6jkd9yp4bb12oh 1 299711 1614086 2026-08-01T14:18:57Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614086 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تازەخورماتوو]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614085 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201014030343/https://unpo.org/article/2610 بۆ https://unpo.org/article/2610 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٤:١٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) fp4xod6iw5v2ca4jp7bkwpkl7bit1tq 1 299712 1614107 2026-08-01T15:10:02Z Kushared 5048 /* دەقە ئینگلیزییەکان و ئامادەکاری */ بەشی نوێ 1614107 wikitext text/x-wiki == دەقە ئینگلیزییەکان و ئامادەکاری == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ئایا ئەم وتارە هێشتا لە پڕۆسەی ئامادەکارییە، ئەگەرنا ئەوا تکایە دەقە ئینگلیزییەکان لابەرە، زۆر سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٥:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 6dx53mjh3yjfnlmrha422kj59hw5hw7 1614168 1614107 2026-08-01T17:49:09Z Hivja 64112 /* دەقە ئینگلیزییەکان و ئامادەکاری */ وەڵامدانەوە 1614168 wikitext text/x-wiki == دەقە ئینگلیزییەکان و ئامادەکاری == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ئایا ئەم وتارە هێشتا لە پڕۆسەی ئامادەکارییە، ئەگەرنا ئەوا تکایە دەقە ئینگلیزییەکان لابەرە، زۆر سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٥:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سڵاو زۆر سپاس بۆ تێبینییەکەت، دەقە ئینگلیزییەکەم سڕییەوە و ئینشاڵڵا دواتر بەپێی کات پەرەی پێ دەدەم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٩، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 1gapnsqjp2tsdov50izufd652568u48 1614171 1614168 2026-08-01T17:50:35Z Hivja 64112 دەستکاریی [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] ([[User talk:Hivja|لێدوان]]) بۆ دوایین پێداچوونەوەی [[User:Kushared|Kushared]] گەڕێندرایەوە 1614107 wikitext text/x-wiki == دەقە ئینگلیزییەکان و ئامادەکاری == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ئایا ئەم وتارە هێشتا لە پڕۆسەی ئامادەکارییە، ئەگەرنا ئەوا تکایە دەقە ئینگلیزییەکان لابەرە، زۆر سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٥:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 6dx53mjh3yjfnlmrha422kj59hw5hw7 1614172 1614171 2026-08-01T17:51:23Z Hivja 64112 /* دەقە ئینگلیزییەکان و ئامادەکاری */ وەڵامدانەوە 1614172 wikitext text/x-wiki == دەقە ئینگلیزییەکان و ئامادەکاری == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ئایا ئەم وتارە هێشتا لە پڕۆسەی ئامادەکارییە، ئەگەرنا ئەوا تکایە دەقە ئینگلیزییەکان لابەرە، زۆر سوپاس. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٥:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو کاک @[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەت، بەزوویی دەیانکەمەوە کوردی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٥١، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) oquq8ux840wzl9qgvp0p947e6b2m24m 1 299713 1614114 2026-08-01T15:28:44Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614114 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەکسیلا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614113 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250723012012/https://repository.lahoreschool.edu.pk/xmlui/bitstream/handle/123456789/13673/Administrative%20Units.pdf?sequence=1&isAllowed=y بۆ https://repository.lahoreschool.edu.pk/xmlui/bitstream/handle/123456789/13673/Administrative%20Units.pdf?isAllowed=y&sequence=1 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٥:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) e8j1gh4u6xmh45nimh80yxiezfxvit4 10 299714 1614141 2026-08-01T16:26:06Z Ari Qasm 57423 پەڕەی دروست کرد بە «<includeonly>{{#invoke:Harvc|harvc}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude>»ەوە 1614141 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Harvc|harvc}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> qikxdlbp1xqdhvcyr5t7j9hm135uzhi 0 299715 1614142 2026-08-01T16:31:56Z Danar Khayat 77924 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1363434799|Kurd's Heritage Museum]]» 1614142 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>سەرچاوە سەرەییەکان{{Infobox museum}} '''مۆزەخانەی کەلەپووری کورد''' (بە کوردی: مۆزەخانەی کەلەپووری کورد؛ بە عەرەبی: متحف التراث الکردي)، مۆزەخانەیەکی مێژووییە و دەکەوێتە ناو دڵی شەقامی مەولەوی لە ناوەندی شاری [[سلێمانی]] لە [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی]] [[عێراق|کوردستان]] . مۆزەخانەکە خاوەندارێتی بوژانەوەی کەلەپووری کورد (کوردی: ڕێکخراوی بوژاندنەوەی کەلەپووری کورد)ە بەڵام لەڕووی کارگێڕییەوە، مۆزەخانەکە سەر بە بەڕێوەبەرایەتیی شوێنەوارەکانی سلێمانی و مۆزەخانەی سلێمانییە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.kurdheritage.com/about2.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210725071354/http://kurdheritage.com/about2.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=25 July 2021 |ڕێکەوتی سەردان=1 July 2021 |وێبگە=Kurd's Heritage Museum}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.facebook.com/kurdheritage/videos/342863720531825 |ڕێکەوتی سەردان=5 July 2021 |وێبگە=Sky News Arabia}}</ref> == بناغە و مێژوو == عیرفان عوسمان (شارەزای کەلەپووری) و هونەرمەندی هاوڕێی بارزان قادر لە ساڵی ٢٠٠٠ دەستیان کرد بە کۆکردنەوەی کۆمەڵێک کەلوپەلی نەریتی کوردی بە مەبەستی پاراستن و پاراستنی ئەو جۆرە شوێنەوارە کوردیانە بە ڕێگەی خۆکارانە؛ هیچ بودجەیەک لە هیچ سەرچاوەیەکەوە تەرخان نەکرا. ساڵ لە دوای ساڵ کۆکردنەوەکەیان لە ڕێگەی کڕین و بەخشین و وەسیەتکردنەوە دەستی بە زیادبوون کرد. حکومەتی هەرێمی کوردستانی مۆڵەتی دامەزراندنی ڕێکخراوەکەیان (ڕێکخراوی بوژانەوەی کەلەپووری کورد)ی پێبەخشیون. هۆتێل فەرەح کۆنترین هۆتێلە لە شاری سلێمانی و دەکەوێتە ناوەڕۆکی شەقامی مێژوویی مەولەوی، و لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا کرایەوە. هۆتێلەکە لە ماوەی ٤ دەیەی ڕابردوودا جێهێڵراوە. بەڕێوەبەرایەتی پاراستنی کەلەپووری سلێمانی لە ساڵی 2006 هۆتێلەکەی کڕیوە و لە ساڵی 2013 پلانی بەرفراوانکردنی بیناکە و نۆژەنکردنەوەکەی ئەنجامداوە. پرۆسەکە لە ساڵی ٢٠١٥ تەواو بوو. بەشی سەرەوە (یان نهۆمی یەکەم) درا بە ڕێکخراوی بوژانەوەی کەلەپووری کورد بۆ نمایشکردنی کۆکراوەکانی بە دروستکردنی مۆزەخانەیەکی مێژوویی لەوێ. مۆزەخانەی میراتی کورد لە ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ (هەمان ڕۆژی دامەزراندنی سلێمانی) بە فەرمی کرایەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.kurdheritage.com/bash.aspx?Jor=2023 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210725050638/http://kurdheritage.com/bash.aspx?Jor=2023 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=25 July 2021 |ڕێکەوتی سەردان=1 July 2021 |وێبگە=Kurd's Heritage Museum}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.facebook.com/kurdheritage/posts/1738046369666758 |ڕێکەوتی سەردان=1 July 2021 |وێبگە=Revival of Kurd’s Heritage Organisation}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.basnews.com/so/babat/699275?fbclid=IwAR15j6Mh0oFlpi7lkCh7MmpHbyTyRAenksZUMLA8MtlpqHn_YvZbr1uiRR8 |ڕێکەوتی سەردان=5 July 2021 |وێبگە=Bas News}}</ref> [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] ibd7n790iw73zsmaz5oaxbes8uhn2ax 1614173 1614142 2026-08-01T18:06:25Z Kushared 5048 1614173 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum}} '''مۆزەخانەی کەلەپووری کورد''' (بە کوردی: مۆزەخانەی کەلەپووری کورد؛ بە عەرەبی: متحف التراث الکردي)، مۆزەخانەیەکی مێژووییە و دەکەوێتە ناو دڵی شەقامی مەولەوی لە ناوەندی شاری [[سلێمانی]] لە [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی]] [[عێراق|کوردستان]]. مۆزەخانەکە خاوەندارێتی دەکرێت لەلایەن ڕێکخراوی بوژاندنەوەی کەلەپووری کورد بەڵام لەڕووی کارگێڕییەوە، مۆزەخانەکە سەر بە [[بەڕێوەبەرایەتیی شوێنەوارەکانی سلێمانی]] و [[مۆزەخانەی سلێمانی|مۆزەخانەی سلێمانییە]]. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.kurdheritage.com/about2.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210725071354/http://kurdheritage.com/about2.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=25 July 2021 |ڕێکەوتی سەردان=1 July 2021 |وێبگە=Kurd's Heritage Museum}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.facebook.com/kurdheritage/videos/342863720531825 |ڕێکەوتی سەردان=5 July 2021 |وێبگە=Sky News Arabia}}</ref> == بناغە و مێژوو == [[عیرفان عوسمان]] (شارەزای کەلەپووری) و هونەرمەندی هاوڕێی [[بارزان قادر]] لە ساڵی ٢٠٠٠ دەستیان کرد بە کۆکردنەوەی کۆمەڵێک کەلوپەلی نەریتی کوردی بە مەبەستی پاراستن و پاراستنی ئەو جۆرە شوێنەوارە کوردیانە بە ڕێگەی خۆکارانە؛ هیچ بودجەیەک لە هیچ سەرچاوەیەکەوە تەرخان نەکرا. ساڵ لە دوای ساڵ کۆکردنەوەکەیان لە ڕێگەی کڕین و بەخشین و وەسیەتکردنەوە دەستی بە زیادبوون کرد. حکومەتی هەرێمی کوردستانی مۆڵەتی دامەزراندنی ڕێکخراوەکەیان (ڕێکخراوی بوژانەوەی کەلەپووری کورد)ی پێبەخشیون. هۆتێل فەرەح کۆنترین هۆتێلە لە شاری سلێمانی و دەکەوێتە ناوەڕۆکی شەقامی مێژوویی مەولەوی، و لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا کرایەوە. هۆتێلەکە لە ماوەی ٤ دەیەی ڕابردوودا جێهێڵراوە. بەڕێوەبەرایەتی پاراستنی کەلەپووری سلێمانی لە ساڵی 2006 هۆتێلەکەی کڕیوە و لە ساڵی 2013 پلانی بەرفراوانکردنی بیناکە و نۆژەنکردنەوەکەی ئەنجامداوە. پرۆسەکە لە ساڵی ٢٠١٥ تەواو بوو. بەشی سەرەوە (یان نهۆمی یەکەم) درا بە ڕێکخراوی بوژانەوەی کەلەپووری کورد بۆ نمایشکردنی کۆکراوەکانی بە دروستکردنی مۆزەخانەیەکی مێژوویی لەوێ. مۆزەخانەی میراتی کورد لە ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ (هەمان ڕۆژی دامەزراندنی سلێمانی) بە فەرمی کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.kurdheritage.com/bash.aspx?Jor=2023 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210725050638/http://kurdheritage.com/bash.aspx?Jor=2023 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=25 July 2021 |ڕێکەوتی سەردان=1 July 2021 |وێبگە=Kurd's Heritage Museum}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.facebook.com/kurdheritage/posts/1738046369666758 |ڕێکەوتی سەردان=1 July 2021 |وێبگە=Revival of Kurd’s Heritage Organisation}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.basnews.com/so/babat/699275?fbclid=IwAR15j6Mh0oFlpi7lkCh7MmpHbyTyRAenksZUMLA8MtlpqHn_YvZbr1uiRR8 |ڕێکەوتی سەردان=5 July 2021 |وێبگە=Bas News}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> 90alnvwntdsp85hnntvzs8s8r6p55p1 1614174 1614173 2026-08-01T18:07:57Z Kushared 5048 1614174 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = Kurd's Heritage Museum | native_name = مۆزەخانەی کەلەپووری کورد | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = The_Kurd%27s_Heritage_Museum_occupies_the_1st_floor_of_Farah_Hotel,_Mawlawi_Street,_Sulaymaniyah,_Iraqi_Kurdistan.jpg | image_upright = | alt = | caption = The Kurd's Heritage Museum, occupying the upper floor of Farah Hotel, June 2021 | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | coordinates = <!-- {{Coord}} --> | former_name = | established = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD|df=y}} -->November 14, 2015 | dissolved = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | location = [[Sulaymaniyah]], Saboon Karan District, Sulaymaniyah Governorate, Kurdistan Region, Iraq | type = History museum | accreditation = | key_holdings = | collections = | collection_size = 1718 artifacts | visitors = | founder = Erfan Othman Ahmad and Barzan Qadir Khalooz | executive_director = | leader_type = | leader = | director = Erfan Othman Ahmed | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = Revival of Kurd’s Heritage Organisation | public_transit = | parking = | network = | website = {{url|http://www.kurdheritage.com/english.aspx}} | embedded = }}'''مۆزەخانەی کەلەپووری کورد''' (بە کوردی: مۆزەخانەی کەلەپووری کورد؛ بە عەرەبی: متحف التراث الکردي)، مۆزەخانەیەکی مێژووییە و دەکەوێتە ناو دڵی شەقامی مەولەوی لە ناوەندی شاری [[سلێمانی]] لە [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی]] [[عێراق|کوردستان]]. مۆزەخانەکە خاوەندارێتی دەکرێت لەلایەن ڕێکخراوی بوژاندنەوەی کەلەپووری کورد بەڵام لەڕووی کارگێڕییەوە، مۆزەخانەکە سەر بە [[بەڕێوەبەرایەتیی شوێنەوارەکانی سلێمانی]] و [[مۆزەخانەی سلێمانی|مۆزەخانەی سلێمانییە]]. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.kurdheritage.com/about2.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210725071354/http://kurdheritage.com/about2.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=25 July 2021 |ڕێکەوتی سەردان=1 July 2021 |وێبگە=Kurd's Heritage Museum}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.facebook.com/kurdheritage/videos/342863720531825 |ڕێکەوتی سەردان=5 July 2021 |وێبگە=Sky News Arabia}}</ref> == بناغە و مێژوو == [[عیرفان عوسمان]] (شارەزای کەلەپووری) و هونەرمەندی هاوڕێی [[بارزان قادر]] لە ساڵی ٢٠٠٠ دەستیان کرد بە کۆکردنەوەی کۆمەڵێک کەلوپەلی نەریتی کوردی بە مەبەستی پاراستن و پاراستنی ئەو جۆرە شوێنەوارە کوردیانە بە ڕێگەی خۆکارانە؛ هیچ بودجەیەک لە هیچ سەرچاوەیەکەوە تەرخان نەکرا. ساڵ لە دوای ساڵ کۆکردنەوەکەیان لە ڕێگەی کڕین و بەخشین و وەسیەتکردنەوە دەستی بە زیادبوون کرد. حکومەتی هەرێمی کوردستانی مۆڵەتی دامەزراندنی ڕێکخراوەکەیان (ڕێکخراوی بوژانەوەی کەلەپووری کورد)ی پێبەخشیون. هۆتێل فەرەح کۆنترین هۆتێلە لە شاری سلێمانی و دەکەوێتە ناوەڕۆکی شەقامی مێژوویی مەولەوی، و لە سەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا کرایەوە. هۆتێلەکە لە ماوەی ٤ دەیەی ڕابردوودا جێهێڵراوە. بەڕێوەبەرایەتی پاراستنی کەلەپووری سلێمانی لە ساڵی 2006 هۆتێلەکەی کڕیوە و لە ساڵی 2013 پلانی بەرفراوانکردنی بیناکە و نۆژەنکردنەوەکەی ئەنجامداوە. پرۆسەکە لە ساڵی ٢٠١٥ تەواو بوو. بەشی سەرەوە (یان نهۆمی یەکەم) درا بە ڕێکخراوی بوژانەوەی کەلەپووری کورد بۆ نمایشکردنی کۆکراوەکانی بە دروستکردنی مۆزەخانەیەکی مێژوویی لەوێ. مۆزەخانەی میراتی کورد لە ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ (هەمان ڕۆژی دامەزراندنی سلێمانی) بە فەرمی کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.kurdheritage.com/bash.aspx?Jor=2023 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210725050638/http://kurdheritage.com/bash.aspx?Jor=2023 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=25 July 2021 |ڕێکەوتی سەردان=1 July 2021 |وێبگە=Kurd's Heritage Museum}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.facebook.com/kurdheritage/posts/1738046369666758 |ڕێکەوتی سەردان=1 July 2021 |وێبگە=Revival of Kurd’s Heritage Organisation}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.basnews.com/so/babat/699275?fbclid=IwAR15j6Mh0oFlpi7lkCh7MmpHbyTyRAenksZUMLA8MtlpqHn_YvZbr1uiRR8 |ڕێکەوتی سەردان=5 July 2021 |وێبگە=Bas News}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> o6rbj85oik3ad0ddma9heiky9z1bhwa 1 299716 1614146 2026-08-01T16:52:07Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614146 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حکوومەتی کووەیت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614145 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250105095315/https://e.gov.kw/sites/kgoenglish/Pages/Visitors/AboutKuwait/GoverningBodyKuwaitGoverners.aspx بۆ https://e.gov.kw/sites/kgoenglish/Pages/Visitors/AboutKuwait/GoverningBodyKuwaitGoverners.aspx زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:٥٢، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) nfya8oi2tui4phskgksk9v0stcosnmn 0 299717 1614150 2026-08-01T17:05:20Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[قەل]]ی گواستەوە بۆ [[قەلەموون]]: بەپێی وتووێژی پەڕە 1614150 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[قەلەموون]] fvwgscfc96uiv29ycc4pjo4tzvn7krd 1 299718 1614152 2026-08-01T17:05:20Z حوسێن 42516 حوسێن پەڕەی [[وتووێژ:قەل]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:قەلەموون]]: بەپێی وتووێژی پەڕە 1614152 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:قەلەموون]] kg6wngy070bidbxckwzmo95jj9xcjsv 0 299719 1614154 2026-08-01T17:15:26Z حوسێن 42516 دروستکردنی ڕەوانەکەر بۆ [[قەلەموون]] (ئامرازی دروستکەری ڕەوانەکەر) 1614154 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[قەلەموون]] fvwgscfc96uiv29ycc4pjo4tzvn7krd 0 299720 1614155 2026-08-01T17:15:26Z حوسێن 42516 دروستکردنی ڕەوانەکەر بۆ [[قەلەموون]] (ئامرازی دروستکەری ڕەوانەکەر) 1614155 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[قەلەموون]] fvwgscfc96uiv29ycc4pjo4tzvn7krd 0 299721 1614156 2026-08-01T17:15:26Z حوسێن 42516 دروستکردنی ڕەوانەکەر بۆ [[قەلەموون]] (ئامرازی دروستکەری ڕەوانەکەر) 1614156 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[قەلەموون]] fvwgscfc96uiv29ycc4pjo4tzvn7krd 0 299722 1614157 2026-08-01T17:15:26Z حوسێن 42516 دروستکردنی ڕەوانەکەر بۆ [[قەلەموون]] (ئامرازی دروستکەری ڕەوانەکەر) 1614157 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[قەلەموون]] fvwgscfc96uiv29ycc4pjo4tzvn7krd 0 299723 1614158 2026-08-01T17:15:26Z حوسێن 42516 دروستکردنی ڕەوانەکەر بۆ [[قەلەموون]] (ئامرازی دروستکەری ڕەوانەکەر) 1614158 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[قەلەموون]] fvwgscfc96uiv29ycc4pjo4tzvn7krd 0 299724 1614159 2026-08-01T17:15:26Z حوسێن 42516 دروستکردنی ڕەوانەکەر بۆ [[قەلەموون]] (ئامرازی دروستکەری ڕەوانەکەر) 1614159 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[قەلەموون]] fvwgscfc96uiv29ycc4pjo4tzvn7krd 828 299725 1614162 2026-08-01T17:35:14Z Ari Qasm 57423 پەڕەی دروست کرد بە «require('strict') local code_open_tag = '<code class="cs1-code">'; -- cs1-code class defined in Module:Citation/CS1/styles.css local lock_icons = { --icon classes are defined in Module:Citation/CS1/styles.css ['registration'] = {'id-lock-registration', 'Free registration required'}, ['limited'] = {'id-lock-limited', 'Free access subject to limited trial, subscription normally required'}, ['subscription'] = {'id-lock-subscr...»ەوە 1614162 Scribunto text/plain require('strict') local code_open_tag = '<code class="cs1-code">'; -- cs1-code class defined in Module:Citation/CS1/styles.css local lock_icons = { --icon classes are defined in Module:Citation/CS1/styles.css ['registration'] = {'id-lock-registration', 'Free registration required'}, ['limited'] = {'id-lock-limited', 'Free access subject to limited trial, subscription normally required'}, ['subscription'] = {'id-lock-subscription', 'Paid subscription required'}, } --[[--------------------------< T A R G E T _ C H E C K >------------------------------------------------------ check to see if target of harvc exists in the page somewhere. Uses the target check mechanism from Module:Footnotes setting |ignore-errors=yes in {{harvc}} will override this check ]] local function target_check (anchor_id, ignore) local whitelist_check = require('Module:Footnotes').target_check local args = {ignore=ignore, template='Harvc', show=true} return whitelist_check(anchor_id, args) end --[[--------------------------< I S _ S E T >------------------------------------------------------------------ Whether variable is set or not. A variable is set when it is not nil and not empty. ]] local function is_set( var ) return not (var == nil or var == ''); end --[[--------------------------< C H E C K _ Y E A R S >-------------------------------------------------------- evaluates params to see if they are one of these forms with or without lowercase letter disambiguator (same as in Module:Footnotes): YYYY n.d. nd c. YYYY YYYY–YYYY (separator is endash) YYYY–YY (separator is endash) when anchor_year present, year portion must be same as year param and must have disambiguator returns empty string when params have correct form; error message else ]] local function check_years (year, anchor_year) local y, ay; if not is_set (year) then -- year is required so return error message when not set return ' missing ' .. code_open_tag .. '|year=</code>.'; end local patterns = { -- allowed year patterns from Module:Footnotes (captures added here) '^(%d%d%d%d?)%l?$', -- YYY or YYYY '^(n%.d%.)%l?$', -- n.d. '^(nd)%l?$', -- nd '^(c%. %d%d%d%d?)%l?$', -- c. YYY or c. YYYY '^(%d%d%d%d–%d%d%d%d)%l?$', -- YYYY–YYYY '^(%d%d%d%d–%d%d)%l?$' -- YYYY–YY } for _, pattern in ipairs (patterns) do -- spin through the patterns y = year:match (pattern); -- y is the year portion if y then break; -- when y is set, we found a match so done end end if not y then return ' invalid ' .. code_open_tag .. '|year=</code>.'; -- y not set, so year is malformed end if is_set (anchor_year) then -- anchor_year is optional for _, pattern in ipairs (patterns) do -- spin through the patterns ay = anchor_year:match (pattern); -- ay is the year portion if ay then break; -- when ay is set, we found a match so done end end if not ay then return ' invalid ' .. code_open_tag .. '|anchor-year</code>.'; -- ay not set, so anchor_year is malformed end -- if not anchor_year:match ('%l$') then -- return ' ' .. code_open_tag .. '|anchor-year=</code> missing dab.'; -- anchor_year must end with a disambiguator letter -- end if y ~= ay then return ' ' .. code_open_tag .. '|year=</code> / ' .. code_open_tag .. '|anchor-year=</code> mismatch.'; -- 'year' portions of year and anchor_year must be the same end end return ''; -- both years are good; empty string for concatenation end --[[--------------------------< M A K E _ N A M E >------------------------------------------------------------ Assembles last, first, link, or mask into a displayable contributor name. ]] local function make_name (last, first, link, mask) local name = last; if is_set (first) then name = name .. ', ' .. first; -- concatenate first onto last end if is_set (link) then name = '[[' .. link .. '|' .. name .. ']]'; -- form a wikilink around the name end if is_set (mask) then -- mask this author if tonumber(mask) then name = string.rep ('—', mask) -- make a string that number length of mdashes else name = mask; -- mask is not a number so use the mask text end end return name; end --[[--------------------------< C O R E >---------------------------------------------------------------------- Assembles the various parts provided by the template into a properly formatted bridging citation. Adds punctuation and text; encloses the whole within a span with id and class attributes. This creates a CITEREF anchor from |last1= through |last4= and |year=. It also creates a CITEREF link from |in1= through |in4= and |year=. It is presumed that the dates of contributions are the same as the date of the enclosing work. Even though not displayed, a year parameter is still required for the CITEREF anchor ]] local function core( args ) local span_open_tag; -- holds CITEREF and css local contributors = ''; -- chapter or contribution authors local source = ''; -- editor/author date list that forms a CITEREF link to a full citation local in_text = ' In '; -- form the CITEREF anchor if is_set (args.id) then args.id = mw.uri.anchorEncode (args.id) span_open_tag = '<span id="' .. args.id .. '" class="citation">'; -- for use when contributor name is same as source name else local citeref = 'CITEREF' .. table.concat (args.citeref) .. (is_set (args['anchor-year']) and args['anchor-year'] or args.year); citeref = mw.uri.anchorEncode (citeref); span_open_tag = '<span id="' .. citeref .. '" class="citation">'; end --[[ form the contributors display list: if |name-list-style=harv, display is similar to {{sfn}} and {{harv}}, 1 to 4 last names; if |display-authors= is empty or omitted, display is similar to cs1|2: display all names in last, first order if |display-authors=etal then displays all author names in last, first order and append et al. if value assigned to |display-authors= is less than the number of author last names, displays the specified number of author names in last, first order followed by et al. ]] if 'harv' ~= args.name_list_style then -- default cs1|2 style contributor list local i = 1; local count; local etal = false; -- when |display-authors= is same as number of authors in contributor list if is_set (args.display_authors) then if 'etal' == args.display_authors:lower():gsub("[ '%.]", '') then -- the :gsub() portion makes 'etal' from a variety of 'et al.' spellings and stylings count = #args.last; -- display all authors and ... etal = true; -- ... append 'et al.' else count = tonumber (args.display_authors) or 0; -- 0 if can't be converted to a number if 0 >= count then args.err_msg = args.err_msg .. ' invalid ' .. code_open_tag .. '|display-authors=</code>'; -- if zero, then emit error message end end if count > #args.last then count = #args.last; -- when |display-authors= is more than the number of authors, use the number of authors end if count < #args.last then -- when |display-authors= is less than the number of authors etal = true; -- append 'et al.' end else count = #args.last; -- set count to display all of the authors end while i <= count do if is_set (contributors) then contributors = contributors .. '; ' .. make_name (args.last[i], args.first[i], args.link[i], args.mask[i]); -- the rest of the contributors else contributors = make_name (args.last[i], args.first[i], args.link[i], args.mask[i]); -- first contributor's name end i = i+1; -- bump the index end if true == etal then contributors = contributors .. ' et al.'; -- append et al. elseif 'amp' == args.name_list_style then contributors = contributors:gsub('; ([^;]+)$', ' & %1') -- replace last separator with ' & ' end else -- do default harv- or sfn-style contributor display if 4 <= #args.last then -- four or more contributors (first followed by et al.) contributors = args.last[1] .. ' et al.'; elseif 3 == #args.last then -- three (display them all) contributors = args.last[1] .. ', ' .. args.last[2] .. ' &amp; ' .. args.last[3]; elseif 2 == #args.last then -- two (first & second) contributors = args.last[1] .. ' &amp; ' .. args.last[2]; elseif 1 == #args.last then -- just one (first) contributors = args.last[1]; else args.err_msg = args.err_msg .. ' no authors in contributor list.'; -- this code used to find holes in the list; no more end end --form the source author-date list if is_set (args.in4) and is_set (args.in3) and is_set (args.in2) and is_set (args.in1) then source = args.in1 .. ' et al.'; elseif not is_set (args.in4) and is_set (args.in3) and is_set (args.in2) and is_set (args.in1) then source = args.in1 .. ', ' .. args.in2 .. ' &amp; ' .. args.in3; elseif not is_set (args.in4) and not is_set (args.in3) and is_set (args.in2) and is_set (args.in1) then source = args.in1 .. ' &amp; ' .. args.in2; elseif not is_set (args.in4) and not is_set (args.in3) and not is_set (args.in2) and is_set (args.in1) then source = args.in1; else args.err_msg = args.err_msg .. ' author missing from source list.' end source = source .. ' ' .. args.open .. args.year .. args.close; -- add the year with or without brackets --assemble CITEREF wikilink local anchor_id; local target_err_msg; if '' ~= args.ref then anchor_id = mw.uri.anchorEncode (args.ref) else anchor_id = mw.uri.anchorEncode(table.concat ({'CITEREF', args.in1, args.in2, args.in3, args.in4, args.year})); end target_err_msg = target_check (anchor_id, args.ignore); -- see if there is a target for this anchor_id source = '[[#' .. anchor_id .. "|" .. source .. "]]"; -- special case for afterword, foreword, introduction, preface local no_quotes = ({['afterword']=true, ['foreword']=true, ['introduction']=true, ['preface']=true})[args.contribution:lower()]; --combine contribution with url to make external link if args.url ~= '' then args.contribution = '[' .. args.url .. ' ' .. args.contribution .. ']'; -- format external link if args['url-access'] then if lock_icons[args['url-access']] then args.contribution = table.concat ({ -- add access icon markup to this item '<span class="', -- open the opening span tag; icon classes are defined in Module:Citation/CS1/styles.css lock_icons[args['url-access']][1], -- add the appropriate lock icon class '" title="', -- and the title attribute lock_icons[args['url-access']][2], -- for an appropriate tool tip '">', -- close the opening span tag args.contribution, '</span>', -- and close the span }); end end end if is_set (args['anchor-year']) then contributors = contributors .. ' (' .. args['anchor-year'] .. ')' .. args.sepc; elseif args.sepc ~= contributors:sub(-1) and args.sepc .. ']]' ~= contributors:sub(-3) then contributors = contributors .. args.sepc; -- add separator if not same as last character in name list (|first=John S. or et al.) end -- pages and other insource location if args.p ~= '' then args.p = args.page_sep .. args.p; elseif args.pp ~= '' then args.p = args.pages_sep .. args.pp; -- args.p not set so use it to hold common insource location info end if args.loc ~= '' then args.p = args.p .. ', ' .. args.loc; -- add arg.loc to args.p end --wrap error messages in span and add help link if is_set (args.err_msg) then args.err_msg = '<span style="font-size:100%" class="error"> harvc:' .. args.err_msg .. ' ([[Template:Harvc|help]])</span>'; end if ',' == args.sepc then in_text = in_text:lower(); -- CS2 style use lower case end -- and put it all together local result = {}; -- the assemby of the above output table.insert (result, span_open_tag); table.insert (result, contributors); table.insert (result, no_quotes and ' ' or ' "'); -- foreword, afterword, introduction, preface contributions are not quoted; all other contributions are table.insert (result, args.contribution); table.insert (result, no_quotes and '' or '"'); -- foreword, afterword, introduction, preface contributions are not quoted; all other contributions are table.insert (result, args.sepc); table.insert (result, in_text); table.insert (result, source); table.insert (result, args.p); table.insert (result, args.ps); table.insert (result, args.err_msg); if not is_set(args.err_msg) then table.insert (result, target_err_msg) end table.insert (result, '</span>'); return table.concat (result); -- make a string and done end --[[--------------------------< H A R V C >-------------------------------------------------------------------- Entry point from {{harvc}} template. Fetches parent frame parameters, does a bit of simple error checking ]] local function harvc (frame) local args = { err_msg = '', page_sep = ", p.&nbsp;", pages_sep = ", pp.&nbsp;", sepc = '.', ps = '.', open = '(', -- year brackets for source year close = ')', last = {}, first = {}, link = {}, mask = {}, citeref = {} } local pframe = frame:getParent(); args.contribution = pframe.args.c or -- chapter or contribution pframe.args.chapter or pframe.args.contribution or ''; args.id = pframe.args.id or ''; args.in1 = pframe.args['in'] or pframe.args.in1 or ''; -- source editor surnames; 'in' is a Lua reserved keyword args.in2 = pframe.args.in2 or ''; args.in3 = pframe.args.in3 or ''; args.in4 = pframe.args.in4 or ''; args.display_authors = pframe.args['display-authors']; -- the number of contributor names to display; cs1|2 format includes first names args.name_list_style = pframe.args['name-list-style'] or ''; -- when set to 'harv' display contributor list in sfn or harv style args.name_list_style = args.name_list_style:lower(); -- make it case agnostic if is_set (pframe.args.last) or is_set (pframe.args.last1) or is_set (pframe.args.author) or is_set (pframe.args.author1) then -- must have at least this to continue args.last[1] = pframe.args.last or pframe.args.last1 or pframe.args.author or pframe.args.author1; -- get first contributor's last name args.citeref[1] = args.last[1]; -- add it to the citeref args.first[1] = pframe.args.first or pframe.args.first1; -- get first contributor's first name args.link[1] = pframe.args['author-link'] or pframe.args['author-link1']; -- get first contributor's article link args.mask[1] = pframe.args['author-mask'] or pframe.args['author-mask1']; -- get first contributor's article link local i = 2; -- index for the rest of the names while is_set (pframe.args['last'..i]) or is_set (pframe.args['author'..i]) do -- loop through pframe.args and get the rest of the names args.last[i] = pframe.args['last'..i] or pframe.args['author'..i]; -- last names args.first[i] = pframe.args['first'..i]; -- first names args.link[i] = pframe.args['author-link'..i]; -- links args.mask[i] = pframe.args['author-mask'..i]; -- masks if 5 > i then args.citeref[i] = args.last[i]; -- collect first four last names for CITEREF anchor end i = i + 1 -- bump the index end end if 0 == #args.last then -- |last= is required args.err_msg = args.err_msg .. ' no authors in contributor list.'; end args.p = pframe.args.p or pframe.args.page or ''; -- source page number(s) or location args.pp = pframe.args.pp or pframe.args.pages or ''; args.loc = pframe.args.loc or ''; args.ref = pframe.args.ref or pframe.args.Ref or ''; -- used to match |ref=<text> in cs1|2 source template args.ignore = 'yes' == pframe.args['ignore-err']; -- suppress false-positive 'no target' errors if 'cs2' == pframe.args.mode then args.ps = ''; -- set postscript character to empty string, cs2 mode args.sepc = ','; -- set seperator character to comma, cs2 mode end do -- to limit scope of local temp local temp = pframe.args.ps or pframe.args.postscript; if is_set (temp) then if 'none' == temp:lower() then -- if |ps=none or |postscript=none then args.ps = ''; -- no postscript else args.ps = temp; -- override default postscript end end end -- end of scope limit if 'yes' == pframe.args.nb then -- if no brackets around year in link to cs1|2 template args.open = ''; -- unset these args.close = ''; end args.url = pframe.args.url or -- url for chapter or contribution pframe.args['chapter-url'] or pframe.args['contribution-url'] or ''; args['url-access'] = pframe.args['url-access']; args.year = pframe.args.year or ''; -- required args['anchor-year'] = pframe.args['anchor-year'] or ''; args.err_msg = args.err_msg .. check_years (args.year, args['anchor-year']); if not is_set (args.contribution) then args.err_msg = args.err_msg .. ' required contribution is missing.'; -- error message if source not provided args.contribution = args.url; -- if set it will give us linkable text end if args.last[1] == args.in1 and args.last[2] == args.in2 and args.last[3] == args.in3 and args.last[4] == args.in4 and not is_set (args.id) then args.err_msg = args.err_msg .. ' required ' .. code_open_tag .. '|id=</code> parameter missing.'; -- error message if contributor and source are the same end return table.concat ({frame:extensionTag ('templatestyles', '', {src='Module:Citation/CS1/styles.css'}), core (args)}); end --[[--------------------------< E X P O R T E D F U N C T I O N S >------------------------------------------ ]] return { harvc = harvc }; gax2zw56jpkvdwud2rx8nj8o9q366xt 0 299726 1614166 2026-08-01T17:44:01Z Iamkazii 78109 بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1343665673|Art museum]]» دروست کراوە. 1614166 wikitext text/x-wiki [[File:Le_Louvre_-_Aile_Richelieu.jpg|وێنۆک|مۆزەخانەی [[لووڤر|لۆڤەر]] لە [[پاریس]], زۆرترین سەردانی مۆزەخانەی هونەری لە جیهاندا لە ساڵی ٢٠٢٢.]] '''مۆزەخانەی هونەر،''' یان '''گەلەری هونەری،''' ڕێکخراوێکە، بە زۆری بینا یان شوێنی پێشانگاکردنی بەرهەمە هونەرییەکان لە کۆمەڵەی تایبەتی [[مۆزەخانە|مۆزەخانەکەوە]] هەیە. مۆزەخانەکان ، لەوانەیە لە خاوەندارێتی گشتی ، یان تایبەتدا بێت، بۆ هەمووان دەستی پێ بگات، یان سنووردارکردنی هەبێت. هەرچەندە بە پلەی یەکەم پەیوەندی بە ، [[ھونەری سۆمایی|هونەری بینراوەوە]] هەیە، بەڵام زۆرجار مۆزەخانەکانی هونەر، وەک شوێنێک بۆ ئاڵوگۆڕی کولتووری و چالاکییە هونەریەکانی تر بەکاردەهێنرێن، وەکو وتار، زێڕینگەریی ، بینینی تابلۆکان ، هونەری نمایش ، کۆنسێرتەکانی مۆسیقا، یان خوێندنەوەی [[شیعر]] . هەروەها مۆزەخانە هونەریەکان زۆرجار پێشانگای کاتی بە تەوەرەیی سازدەکەن، کە زۆرجار تێیدا بەرهەمە هونەریەکانی قەرزگرتوو لە کۆمەڵەکان ، مۆزەخانەکانی دیکەوە وەرگیراون . 7lk7pa8dlatj8byvvhkae1i46ol7wpj 1614177 1614166 2026-08-01T18:17:25Z Kushared 5048 Kushared پەڕەی [[مۆزەخانەی هونەر]]ی گواستەوە بۆ [[مۆزەخانەی هونەری]] 1614166 wikitext text/x-wiki [[File:Le_Louvre_-_Aile_Richelieu.jpg|وێنۆک|مۆزەخانەی [[لووڤر|لۆڤەر]] لە [[پاریس]], زۆرترین سەردانی مۆزەخانەی هونەری لە جیهاندا لە ساڵی ٢٠٢٢.]] '''مۆزەخانەی هونەر،''' یان '''گەلەری هونەری،''' ڕێکخراوێکە، بە زۆری بینا یان شوێنی پێشانگاکردنی بەرهەمە هونەرییەکان لە کۆمەڵەی تایبەتی [[مۆزەخانە|مۆزەخانەکەوە]] هەیە. مۆزەخانەکان ، لەوانەیە لە خاوەندارێتی گشتی ، یان تایبەتدا بێت، بۆ هەمووان دەستی پێ بگات، یان سنووردارکردنی هەبێت. هەرچەندە بە پلەی یەکەم پەیوەندی بە ، [[ھونەری سۆمایی|هونەری بینراوەوە]] هەیە، بەڵام زۆرجار مۆزەخانەکانی هونەر، وەک شوێنێک بۆ ئاڵوگۆڕی کولتووری و چالاکییە هونەریەکانی تر بەکاردەهێنرێن، وەکو وتار، زێڕینگەریی ، بینینی تابلۆکان ، هونەری نمایش ، کۆنسێرتەکانی مۆسیقا، یان خوێندنەوەی [[شیعر]] . هەروەها مۆزەخانە هونەریەکان زۆرجار پێشانگای کاتی بە تەوەرەیی سازدەکەن، کە زۆرجار تێیدا بەرهەمە هونەریەکانی قەرزگرتوو لە کۆمەڵەکان ، مۆزەخانەکانی دیکەوە وەرگیراون . 7lk7pa8dlatj8byvvhkae1i46ol7wpj 0 299727 1614178 2026-08-01T18:17:25Z Kushared 5048 Kushared پەڕەی [[مۆزەخانەی هونەر]]ی گواستەوە بۆ [[مۆزەخانەی هونەری]] 1614178 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[مۆزەخانەی هونەری]] p9hyfn2fqnbkymwracoyl99qd2xmfnm 1 299728 1614180 2026-08-01T18:22:58Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614180 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دوورگەی مۆزەخانەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614179 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220706072440/https://lifotravel.com/munich-is-better-than-berlin/ بۆ https://lifotravel.com/munich-is-better-than-berlin/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٨:٢٢، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 4dkqwqggmxsc8xe9ucup9bmgnik9is7 4 299729 1614181 2026-08-01T18:28:36Z -Haryad 40333 +داوا 1614181 wikitext text/x-wiki === &#45;Haryad === وردەکارییەکانی ھەژماری بەکارھێنەر {{User23|&#45;Haryad}}. ڕێکەوتی خۆپاڵاوتن: [[١ی ئاب]]ی [[٢٠٢٦]]، سەعات ‏١٨:٢٨ ([[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|کگھ]]) ---- <!--دەستکاری سەروو ئەم خەتەوە مەکە. لە خوار ئەم خەتەوە خۆت بناسێنە. --> {{وب|Calak}} {{وب|Sakura emad}}، {{وب|Tessla}}، {{وب|Aza}}، {{وب|Zemen}}، {{وب|Kushared}}، {{وب|Pirehelokan}}، {{وب|Serchia}}، {{وب|Shaween}} سڵاو. من ھەریادم. لە ساڵی ٢٠٢٠وە ھاتوومەتە ویکیپیدیا و زیاتر لە ٧٠٠٠ بەشداریم لە ویکیپیدیا ھەیە و تا ئێستاش بەردەوامم لە خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی. لەو ماوەیەی کە لێرە بووم، لەگەڵ ھیچ بەکارھێنەرێک کێشەم نەبووە و تا بۆم کرا بێ لە کاتی ھەر کێشەیەک کە لە وتووێژەکان ڕوویداوە، ھەوڵی ڕێکخستنەوەی نێوان بەکارھێنەران و دۆزینەوەی چارەسەرم بۆ داون. وەک بەکارھێنەرێک کە خۆم بۆ لیژنەی ناوبژی پاڵاوتووە، ئامانجم خزمەتکردنی کۆمەڵگەی ویکیپیدیا و پاراستنی سەقامگیریی پڕۆژەکەیە بە پشتبەستن بە بێلایەنی، و تێگەیشتنی قووڵم بۆ سیاسەت و ڕێساکانی چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان. ڕۆڵی سەرەکیی ئەم لیژنەیەش دەستنیشانکردنی سنووری ئاکاری بەکارھێنەرانە لە قۆناغی کۆتاییی ناکۆکییە ئاڵۆزەکان نەک دەستوەردان لە وتار و ناوەڕۆک، لەگەڵ پابەندبوونی تەواو بە ڕێکارە فەرمییەکانی وەک لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ، ڕێزگرتن لە مافی بەرگریکردنی ھەموو لایەنەکان، و پاراستنی نھێنییە ھەستیارەکان؛ بۆیە تەواوی ھەوڵی خۆم ئەیەم بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری ئاقڵانە، بێلایەنانە و شەفاف بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی بێوەی بۆ تەواوی ویکیپیدیاوانان. ھەر پرسیارێکتان ھەیە، فەرموو بپرسن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{پشتگیری}} == == {{دژایەتی}} == == لێدوانەکان == <!--پێش دانانی لێدوان، * {{لێدوان}} دابنێ. ئەگەر دەنگی لەگەڵ و دژت دانا، نابێت بەبێ ھۆکار دایان نێیت چونکە بەتاڵ دەبنەوە. --> onm10e3l4nm5u3spou710skj1wilc7k 1614183 1614181 2026-08-01T18:40:10Z Hivja 64112 /* پشتگیری */ 1614183 wikitext text/x-wiki === &#45;Haryad === وردەکارییەکانی ھەژماری بەکارھێنەر {{User23|&#45;Haryad}}. ڕێکەوتی خۆپاڵاوتن: [[١ی ئاب]]ی [[٢٠٢٦]]، سەعات ‏١٨:٢٨ ([[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|کگھ]]) ---- <!--دەستکاری سەروو ئەم خەتەوە مەکە. لە خوار ئەم خەتەوە خۆت بناسێنە. --> {{وب|Calak}} {{وب|Sakura emad}}، {{وب|Tessla}}، {{وب|Aza}}، {{وب|Zemen}}، {{وب|Kushared}}، {{وب|Pirehelokan}}، {{وب|Serchia}}، {{وب|Shaween}} سڵاو. من ھەریادم. لە ساڵی ٢٠٢٠وە ھاتوومەتە ویکیپیدیا و زیاتر لە ٧٠٠٠ بەشداریم لە ویکیپیدیا ھەیە و تا ئێستاش بەردەوامم لە خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی. لەو ماوەیەی کە لێرە بووم، لەگەڵ ھیچ بەکارھێنەرێک کێشەم نەبووە و تا بۆم کرا بێ لە کاتی ھەر کێشەیەک کە لە وتووێژەکان ڕوویداوە، ھەوڵی ڕێکخستنەوەی نێوان بەکارھێنەران و دۆزینەوەی چارەسەرم بۆ داون. وەک بەکارھێنەرێک کە خۆم بۆ لیژنەی ناوبژی پاڵاوتووە، ئامانجم خزمەتکردنی کۆمەڵگەی ویکیپیدیا و پاراستنی سەقامگیریی پڕۆژەکەیە بە پشتبەستن بە بێلایەنی، و تێگەیشتنی قووڵم بۆ سیاسەت و ڕێساکانی چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان. ڕۆڵی سەرەکیی ئەم لیژنەیەش دەستنیشانکردنی سنووری ئاکاری بەکارھێنەرانە لە قۆناغی کۆتاییی ناکۆکییە ئاڵۆزەکان نەک دەستوەردان لە وتار و ناوەڕۆک، لەگەڵ پابەندبوونی تەواو بە ڕێکارە فەرمییەکانی وەک لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ، ڕێزگرتن لە مافی بەرگریکردنی ھەموو لایەنەکان، و پاراستنی نھێنییە ھەستیارەکان؛ بۆیە تەواوی ھەوڵی خۆم ئەیەم بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری ئاقڵانە، بێلایەنانە و شەفاف بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی بێوەی بۆ تەواوی ویکیپیدیاوانان. ھەر پرسیارێکتان ھەیە، فەرموو بپرسن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{پشتگیری}} == * {{لەگەڵ}}: وەک ئەندامی لیژنەی ناوبژی بەتەواوی پاڵپشتی لە ھەڵبژاردنی بەڕێز ھەریاد دەکەم، پێشتریش لە دەرەوەی ویکیپیدیا بە ھاوکاریی بەڕێز ساکوورا سیاسەتەکان و ڕێساکانی لیژنەکەمان بۆ بەڕێز ھەریاد ڕوون کردووەتەوە. ھەروەھا بەوەندەی کە تائێستا کارم لەگەڵ کردووە و دەیناسم، تەواو دڵنیام کە بۆ گشت ویکییەکە بەسوود دەبێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{دژایەتی}} == == لێدوانەکان == <!--پێش دانانی لێدوان، * {{لێدوان}} دابنێ. ئەگەر دەنگی لەگەڵ و دژت دانا، نابێت بەبێ ھۆکار دایان نێیت چونکە بەتاڵ دەبنەوە. --> 0z4u38s5jeg9yh6m81g9wp51zf0s2it 1614189 1614183 2026-08-01T18:49:15Z -Haryad 40333 1614189 wikitext text/x-wiki === &#45;Haryad === وردەکارییەکانی ھەژماری بەکارھێنەر {{User23|&#45;Haryad}}. ڕێکەوتی خۆپاڵاوتن: [[١ی ئاب]]ی [[٢٠٢٦]]، سەعات ‏١٨:٢٨ ([[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|کگھ]]) ---- <!--دەستکاری سەروو ئەم خەتەوە مەکە. لە خوار ئەم خەتەوە خۆت بناسێنە. --> {{وب|Calak}} {{وب|Hivja}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Tessla}} {{وب|Aza}} {{وب|Zemen}} {{وب|Kushared}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Serchia}} {{وب|Shaween}} سڵاو. من ھەریادم. لە ساڵی ٢٠٢٠وە ھاتوومەتە ویکیپیدیا و زیاتر لە ٧٠٠٠ بەشداریم لە ویکیپیدیا ھەیە و تا ئێستاش بەردەوامم لە خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی. لەو ماوەیەی کە لێرە بووم، لەگەڵ ھیچ بەکارھێنەرێک کێشەم نەبووە و تا بۆم کرا بێ لە کاتی ھەر کێشەیەک کە لە وتووێژەکان ڕوویداوە، ھەوڵی ڕێکخستنەوەی نێوان بەکارھێنەران و دۆزینەوەی چارەسەرم بۆ داون. وەک بەکارھێنەرێک کە خۆم بۆ لیژنەی ناوبژی پاڵاوتووە، ئامانجم خزمەتکردنی کۆمەڵگەی ویکیپیدیا و پاراستنی سەقامگیریی پڕۆژەکەیە بە پشتبەستن بە بێلایەنی، و تێگەیشتنی قووڵم بۆ سیاسەت و ڕێساکانی چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان. ڕۆڵی سەرەکیی ئەم لیژنەیەش دەستنیشانکردنی سنووری ئاکاری بەکارھێنەرانە لە قۆناغی کۆتاییی ناکۆکییە ئاڵۆزەکان نەک دەستوەردان لە وتار و ناوەڕۆک، لەگەڵ پابەندبوونی تەواو بە ڕێکارە فەرمییەکانی وەک لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ، ڕێزگرتن لە مافی بەرگریکردنی ھەموو لایەنەکان، و پاراستنی نھێنییە ھەستیارەکان؛ بۆیە تەواوی ھەوڵی خۆم ئەیەم بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری ئاقڵانە، بێلایەنانە و شەفاف بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی بێوەی بۆ تەواوی ویکیپیدیاوانان. ھەر پرسیارێکتان ھەیە، فەرموو بپرسن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{پشتگیری}} == * {{لەگەڵ}}: وەک ئەندامی لیژنەی ناوبژی بەتەواوی پاڵپشتی لە ھەڵبژاردنی بەڕێز ھەریاد دەکەم، پێشتریش لە دەرەوەی ویکیپیدیا بە ھاوکاریی بەڕێز ساکوورا سیاسەتەکان و ڕێساکانی لیژنەکەمان بۆ بەڕێز ھەریاد ڕوون کردووەتەوە. ھەروەھا بەوەندەی کە تائێستا کارم لەگەڵ کردووە و دەیناسم، تەواو دڵنیام کە بۆ گشت ویکییەکە بەسوود دەبێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{دژایەتی}} == == لێدوانەکان == <!--پێش دانانی لێدوان، * {{لێدوان}} دابنێ. ئەگەر دەنگی لەگەڵ و دژت دانا، نابێت بەبێ ھۆکار دایان نێیت چونکە بەتاڵ دەبنەوە. --> mgtutibedz4gnizepsm0dzs798mfov8 1614341 1614189 2026-08-02T09:54:50Z Sakura emad 42467 /* لێدوانەکان */ پرسیار 1614341 wikitext text/x-wiki === &#45;Haryad === وردەکارییەکانی ھەژماری بەکارھێنەر {{User23|&#45;Haryad}}. ڕێکەوتی خۆپاڵاوتن: [[١ی ئاب]]ی [[٢٠٢٦]]، سەعات ‏١٨:٢٨ ([[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|کگھ]]) ---- <!--دەستکاری سەروو ئەم خەتەوە مەکە. لە خوار ئەم خەتەوە خۆت بناسێنە. --> {{وب|Calak}} {{وب|Hivja}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Tessla}} {{وب|Aza}} {{وب|Zemen}} {{وب|Kushared}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Serchia}} {{وب|Shaween}} سڵاو. من ھەریادم. لە ساڵی ٢٠٢٠وە ھاتوومەتە ویکیپیدیا و زیاتر لە ٧٠٠٠ بەشداریم لە ویکیپیدیا ھەیە و تا ئێستاش بەردەوامم لە خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی. لەو ماوەیەی کە لێرە بووم، لەگەڵ ھیچ بەکارھێنەرێک کێشەم نەبووە و تا بۆم کرا بێ لە کاتی ھەر کێشەیەک کە لە وتووێژەکان ڕوویداوە، ھەوڵی ڕێکخستنەوەی نێوان بەکارھێنەران و دۆزینەوەی چارەسەرم بۆ داون. وەک بەکارھێنەرێک کە خۆم بۆ لیژنەی ناوبژی پاڵاوتووە، ئامانجم خزمەتکردنی کۆمەڵگەی ویکیپیدیا و پاراستنی سەقامگیریی پڕۆژەکەیە بە پشتبەستن بە بێلایەنی، و تێگەیشتنی قووڵم بۆ سیاسەت و ڕێساکانی چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان. ڕۆڵی سەرەکیی ئەم لیژنەیەش دەستنیشانکردنی سنووری ئاکاری بەکارھێنەرانە لە قۆناغی کۆتاییی ناکۆکییە ئاڵۆزەکان نەک دەستوەردان لە وتار و ناوەڕۆک، لەگەڵ پابەندبوونی تەواو بە ڕێکارە فەرمییەکانی وەک لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ، ڕێزگرتن لە مافی بەرگریکردنی ھەموو لایەنەکان، و پاراستنی نھێنییە ھەستیارەکان؛ بۆیە تەواوی ھەوڵی خۆم ئەیەم بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری ئاقڵانە، بێلایەنانە و شەفاف بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی بێوەی بۆ تەواوی ویکیپیدیاوانان. ھەر پرسیارێکتان ھەیە، فەرموو بپرسن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{پشتگیری}} == * {{لەگەڵ}}: وەک ئەندامی لیژنەی ناوبژی بەتەواوی پاڵپشتی لە ھەڵبژاردنی بەڕێز ھەریاد دەکەم، پێشتریش لە دەرەوەی ویکیپیدیا بە ھاوکاریی بەڕێز ساکوورا سیاسەتەکان و ڕێساکانی لیژنەکەمان بۆ بەڕێز ھەریاد ڕوون کردووەتەوە. ھەروەھا بەوەندەی کە تائێستا کارم لەگەڵ کردووە و دەیناسم، تەواو دڵنیام کە بۆ گشت ویکییەکە بەسوود دەبێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{دژایەتی}} == == لێدوانەکان == <!--پێش دانانی لێدوان، * {{لێدوان}} دابنێ. ئەگەر دەنگی لەگەڵ و دژت دانا، نابێت بەبێ ھۆکار دایان نێیت چونکە بەتاڵ دەبنەوە. --> * {{ لێدوان|پرسیار}} پرسیارێکم ھەیە : ئەگەر لەنێوان دوو بەرێوەبەر ناکۆکی ھەبوو، و نەتوانرا چارەسەر بکرێت و کەیسەکە ھاتە بەر دەم ئێوە و ھەردوو بەرێوەبەرەکەشتان ناسی و نزیک بوون لێیان، ئایا ھیچ کاریگەرییەک لەسەر بڕیارەکەتان درووست دەکا؟ :: یان ئەگەر دانەیەکتان ناسی و نزیک بوون لێی دانەکەی تر نا، ئەمانە کاریگەر دەبێ لەسەر بڕیارەکانتان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٥٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) j48p44fnsnk2m4nhav7wpe3zwff3eef 1614346 1614341 2026-08-02T10:09:40Z Hivja 64112 /* لێدوانەکان */ وەڵامدانەوە 1614346 wikitext text/x-wiki === &#45;Haryad === وردەکارییەکانی ھەژماری بەکارھێنەر {{User23|&#45;Haryad}}. ڕێکەوتی خۆپاڵاوتن: [[١ی ئاب]]ی [[٢٠٢٦]]، سەعات ‏١٨:٢٨ ([[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|کگھ]]) ---- <!--دەستکاری سەروو ئەم خەتەوە مەکە. لە خوار ئەم خەتەوە خۆت بناسێنە. --> {{وب|Calak}} {{وب|Hivja}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Tessla}} {{وب|Aza}} {{وب|Zemen}} {{وب|Kushared}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Serchia}} {{وب|Shaween}} سڵاو. من ھەریادم. لە ساڵی ٢٠٢٠وە ھاتوومەتە ویکیپیدیا و زیاتر لە ٧٠٠٠ بەشداریم لە ویکیپیدیا ھەیە و تا ئێستاش بەردەوامم لە خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی. لەو ماوەیەی کە لێرە بووم، لەگەڵ ھیچ بەکارھێنەرێک کێشەم نەبووە و تا بۆم کرا بێ لە کاتی ھەر کێشەیەک کە لە وتووێژەکان ڕوویداوە، ھەوڵی ڕێکخستنەوەی نێوان بەکارھێنەران و دۆزینەوەی چارەسەرم بۆ داون. وەک بەکارھێنەرێک کە خۆم بۆ لیژنەی ناوبژی پاڵاوتووە، ئامانجم خزمەتکردنی کۆمەڵگەی ویکیپیدیا و پاراستنی سەقامگیریی پڕۆژەکەیە بە پشتبەستن بە بێلایەنی، و تێگەیشتنی قووڵم بۆ سیاسەت و ڕێساکانی چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان. ڕۆڵی سەرەکیی ئەم لیژنەیەش دەستنیشانکردنی سنووری ئاکاری بەکارھێنەرانە لە قۆناغی کۆتاییی ناکۆکییە ئاڵۆزەکان نەک دەستوەردان لە وتار و ناوەڕۆک، لەگەڵ پابەندبوونی تەواو بە ڕێکارە فەرمییەکانی وەک لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ، ڕێزگرتن لە مافی بەرگریکردنی ھەموو لایەنەکان، و پاراستنی نھێنییە ھەستیارەکان؛ بۆیە تەواوی ھەوڵی خۆم ئەیەم بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری ئاقڵانە، بێلایەنانە و شەفاف بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی بێوەی بۆ تەواوی ویکیپیدیاوانان. ھەر پرسیارێکتان ھەیە، فەرموو بپرسن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{پشتگیری}} == * {{لەگەڵ}}: وەک ئەندامی لیژنەی ناوبژی بەتەواوی پاڵپشتی لە ھەڵبژاردنی بەڕێز ھەریاد دەکەم، پێشتریش لە دەرەوەی ویکیپیدیا بە ھاوکاریی بەڕێز ساکوورا سیاسەتەکان و ڕێساکانی لیژنەکەمان بۆ بەڕێز ھەریاد ڕوون کردووەتەوە. ھەروەھا بەوەندەی کە تائێستا کارم لەگەڵ کردووە و دەیناسم، تەواو دڵنیام کە بۆ گشت ویکییەکە بەسوود دەبێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{دژایەتی}} == == لێدوانەکان == <!--پێش دانانی لێدوان، * {{لێدوان}} دابنێ. ئەگەر دەنگی لەگەڵ و دژت دانا، نابێت بەبێ ھۆکار دایان نێیت چونکە بەتاڵ دەبنەوە. --> * {{ لێدوان|پرسیار}} پرسیارێکم ھەیە : ئەگەر لەنێوان دوو بەرێوەبەر ناکۆکی ھەبوو، و نەتوانرا چارەسەر بکرێت و کەیسەکە ھاتە بەر دەم ئێوە و ھەردوو بەرێوەبەرەکەشتان ناسی و نزیک بوون لێیان، ئایا ھیچ کاریگەرییەک لەسەر بڕیارەکەتان درووست دەکا؟ :: یان ئەگەر دانەیەکتان ناسی و نزیک بوون لێی دانەکەی تر نا، ئەمانە کاریگەر دەبێ لەسەر بڕیارەکانتان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٥٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] پرسیارەکەت بە جەمعەوە پرسی، ئایا مەبەستت گشت لیژنەکەیە یان پرسیارەکەت هەر لە بەڕێز هەریادە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:٠٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) punxmv241bn903dirgmj6hrhkjs9lkh 1614348 1614346 2026-08-02T10:10:38Z Sakura emad 42467 /* لێدوانەکان */ وەڵامدانەوە 1614348 wikitext text/x-wiki === &#45;Haryad === وردەکارییەکانی ھەژماری بەکارھێنەر {{User23|&#45;Haryad}}. ڕێکەوتی خۆپاڵاوتن: [[١ی ئاب]]ی [[٢٠٢٦]]، سەعات ‏١٨:٢٨ ([[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|کگھ]]) ---- <!--دەستکاری سەروو ئەم خەتەوە مەکە. لە خوار ئەم خەتەوە خۆت بناسێنە. --> {{وب|Calak}} {{وب|Hivja}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Tessla}} {{وب|Aza}} {{وب|Zemen}} {{وب|Kushared}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Serchia}} {{وب|Shaween}} سڵاو. من ھەریادم. لە ساڵی ٢٠٢٠وە ھاتوومەتە ویکیپیدیا و زیاتر لە ٧٠٠٠ بەشداریم لە ویکیپیدیا ھەیە و تا ئێستاش بەردەوامم لە خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی. لەو ماوەیەی کە لێرە بووم، لەگەڵ ھیچ بەکارھێنەرێک کێشەم نەبووە و تا بۆم کرا بێ لە کاتی ھەر کێشەیەک کە لە وتووێژەکان ڕوویداوە، ھەوڵی ڕێکخستنەوەی نێوان بەکارھێنەران و دۆزینەوەی چارەسەرم بۆ داون. وەک بەکارھێنەرێک کە خۆم بۆ لیژنەی ناوبژی پاڵاوتووە، ئامانجم خزمەتکردنی کۆمەڵگەی ویکیپیدیا و پاراستنی سەقامگیریی پڕۆژەکەیە بە پشتبەستن بە بێلایەنی، و تێگەیشتنی قووڵم بۆ سیاسەت و ڕێساکانی چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان. ڕۆڵی سەرەکیی ئەم لیژنەیەش دەستنیشانکردنی سنووری ئاکاری بەکارھێنەرانە لە قۆناغی کۆتاییی ناکۆکییە ئاڵۆزەکان نەک دەستوەردان لە وتار و ناوەڕۆک، لەگەڵ پابەندبوونی تەواو بە ڕێکارە فەرمییەکانی وەک لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ، ڕێزگرتن لە مافی بەرگریکردنی ھەموو لایەنەکان، و پاراستنی نھێنییە ھەستیارەکان؛ بۆیە تەواوی ھەوڵی خۆم ئەیەم بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری ئاقڵانە، بێلایەنانە و شەفاف بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی بێوەی بۆ تەواوی ویکیپیدیاوانان. ھەر پرسیارێکتان ھەیە، فەرموو بپرسن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{پشتگیری}} == * {{لەگەڵ}}: وەک ئەندامی لیژنەی ناوبژی بەتەواوی پاڵپشتی لە ھەڵبژاردنی بەڕێز ھەریاد دەکەم، پێشتریش لە دەرەوەی ویکیپیدیا بە ھاوکاریی بەڕێز ساکوورا سیاسەتەکان و ڕێساکانی لیژنەکەمان بۆ بەڕێز ھەریاد ڕوون کردووەتەوە. ھەروەھا بەوەندەی کە تائێستا کارم لەگەڵ کردووە و دەیناسم، تەواو دڵنیام کە بۆ گشت ویکییەکە بەسوود دەبێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{دژایەتی}} == == لێدوانەکان == <!--پێش دانانی لێدوان، * {{لێدوان}} دابنێ. ئەگەر دەنگی لەگەڵ و دژت دانا، نابێت بەبێ ھۆکار دایان نێیت چونکە بەتاڵ دەبنەوە. --> * {{ لێدوان|پرسیار}} پرسیارێکم ھەیە : ئەگەر لەنێوان دوو بەرێوەبەر ناکۆکی ھەبوو، و نەتوانرا چارەسەر بکرێت و کەیسەکە ھاتە بەر دەم ئێوە و ھەردوو بەرێوەبەرەکەشتان ناسی و نزیک بوون لێیان، ئایا ھیچ کاریگەرییەک لەسەر بڕیارەکەتان درووست دەکا؟ :: یان ئەگەر دانەیەکتان ناسی و نزیک بوون لێی دانەکەی تر نا، ئەمانە کاریگەر دەبێ لەسەر بڕیارەکانتان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٥٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] پرسیارەکەت بە جەمعەوە پرسی، ئایا مەبەستت گشت لیژنەکەیە یان پرسیارەکەت هەر لە بەڕێز هەریادە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:٠٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] نا پرسیارم لە کاندید کردووە : ) و پرسیارەکانی ئێرە ڕووی لە خۆیەتی زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:١٠، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) kvx455a0q8wvrzcfwpvr4z6hfgs99h2 1614349 1614348 2026-08-02T10:11:46Z Hivja 64112 /* لێدوانەکان */ وەڵامدانەوە 1614349 wikitext text/x-wiki === &#45;Haryad === وردەکارییەکانی ھەژماری بەکارھێنەر {{User23|&#45;Haryad}}. ڕێکەوتی خۆپاڵاوتن: [[١ی ئاب]]ی [[٢٠٢٦]]، سەعات ‏١٨:٢٨ ([[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|کگھ]]) ---- <!--دەستکاری سەروو ئەم خەتەوە مەکە. لە خوار ئەم خەتەوە خۆت بناسێنە. --> {{وب|Calak}} {{وب|Hivja}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Tessla}} {{وب|Aza}} {{وب|Zemen}} {{وب|Kushared}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Serchia}} {{وب|Shaween}} سڵاو. من ھەریادم. لە ساڵی ٢٠٢٠وە ھاتوومەتە ویکیپیدیا و زیاتر لە ٧٠٠٠ بەشداریم لە ویکیپیدیا ھەیە و تا ئێستاش بەردەوامم لە خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی. لەو ماوەیەی کە لێرە بووم، لەگەڵ ھیچ بەکارھێنەرێک کێشەم نەبووە و تا بۆم کرا بێ لە کاتی ھەر کێشەیەک کە لە وتووێژەکان ڕوویداوە، ھەوڵی ڕێکخستنەوەی نێوان بەکارھێنەران و دۆزینەوەی چارەسەرم بۆ داون. وەک بەکارھێنەرێک کە خۆم بۆ لیژنەی ناوبژی پاڵاوتووە، ئامانجم خزمەتکردنی کۆمەڵگەی ویکیپیدیا و پاراستنی سەقامگیریی پڕۆژەکەیە بە پشتبەستن بە بێلایەنی، و تێگەیشتنی قووڵم بۆ سیاسەت و ڕێساکانی چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان. ڕۆڵی سەرەکیی ئەم لیژنەیەش دەستنیشانکردنی سنووری ئاکاری بەکارھێنەرانە لە قۆناغی کۆتاییی ناکۆکییە ئاڵۆزەکان نەک دەستوەردان لە وتار و ناوەڕۆک، لەگەڵ پابەندبوونی تەواو بە ڕێکارە فەرمییەکانی وەک لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ، ڕێزگرتن لە مافی بەرگریکردنی ھەموو لایەنەکان، و پاراستنی نھێنییە ھەستیارەکان؛ بۆیە تەواوی ھەوڵی خۆم ئەیەم بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری ئاقڵانە، بێلایەنانە و شەفاف بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی بێوەی بۆ تەواوی ویکیپیدیاوانان. ھەر پرسیارێکتان ھەیە، فەرموو بپرسن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{پشتگیری}} == * {{لەگەڵ}}: وەک ئەندامی لیژنەی ناوبژی بەتەواوی پاڵپشتی لە ھەڵبژاردنی بەڕێز ھەریاد دەکەم، پێشتریش لە دەرەوەی ویکیپیدیا بە ھاوکاریی بەڕێز ساکوورا سیاسەتەکان و ڕێساکانی لیژنەکەمان بۆ بەڕێز ھەریاد ڕوون کردووەتەوە. ھەروەھا بەوەندەی کە تائێستا کارم لەگەڵ کردووە و دەیناسم، تەواو دڵنیام کە بۆ گشت ویکییەکە بەسوود دەبێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{دژایەتی}} == == لێدوانەکان == <!--پێش دانانی لێدوان، * {{لێدوان}} دابنێ. ئەگەر دەنگی لەگەڵ و دژت دانا، نابێت بەبێ ھۆکار دایان نێیت چونکە بەتاڵ دەبنەوە. --> * {{ لێدوان|پرسیار}} پرسیارێکم ھەیە : ئەگەر لەنێوان دوو بەرێوەبەر ناکۆکی ھەبوو، و نەتوانرا چارەسەر بکرێت و کەیسەکە ھاتە بەر دەم ئێوە و ھەردوو بەرێوەبەرەکەشتان ناسی و نزیک بوون لێیان، ئایا ھیچ کاریگەرییەک لەسەر بڕیارەکەتان درووست دەکا؟ :: یان ئەگەر دانەیەکتان ناسی و نزیک بوون لێی دانەکەی تر نا، ئەمانە کاریگەر دەبێ لەسەر بڕیارەکانتان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٥٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] پرسیارەکەت بە جەمعەوە پرسی، ئایا مەبەستت گشت لیژنەکەیە یان پرسیارەکەت هەر لە بەڕێز هەریادە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:٠٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] نا پرسیارم لە کاندید کردووە : ) و پرسیارەکانی ئێرە ڕووی لە خۆیەتی زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:١٠، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] زۆر باشە سپاس بۆ ئێوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:١١، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) k3ytejctb2z9bhelqbb8hr04s0k2uw1 1614371 1614349 2026-08-02T11:34:10Z -Haryad 40333 /* لێدوانەکان */ وەڵامدانەوە 1614371 wikitext text/x-wiki === &#45;Haryad === وردەکارییەکانی ھەژماری بەکارھێنەر {{User23|&#45;Haryad}}. ڕێکەوتی خۆپاڵاوتن: [[١ی ئاب]]ی [[٢٠٢٦]]، سەعات ‏١٨:٢٨ ([[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|کگھ]]) ---- <!--دەستکاری سەروو ئەم خەتەوە مەکە. لە خوار ئەم خەتەوە خۆت بناسێنە. --> {{وب|Calak}} {{وب|Hivja}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Tessla}} {{وب|Aza}} {{وب|Zemen}} {{وب|Kushared}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Serchia}} {{وب|Shaween}} سڵاو. من ھەریادم. لە ساڵی ٢٠٢٠وە ھاتوومەتە ویکیپیدیا و زیاتر لە ٧٠٠٠ بەشداریم لە ویکیپیدیا ھەیە و تا ئێستاش بەردەوامم لە خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی. لەو ماوەیەی کە لێرە بووم، لەگەڵ ھیچ بەکارھێنەرێک کێشەم نەبووە و تا بۆم کرا بێ لە کاتی ھەر کێشەیەک کە لە وتووێژەکان ڕوویداوە، ھەوڵی ڕێکخستنەوەی نێوان بەکارھێنەران و دۆزینەوەی چارەسەرم بۆ داون. وەک بەکارھێنەرێک کە خۆم بۆ لیژنەی ناوبژی پاڵاوتووە، ئامانجم خزمەتکردنی کۆمەڵگەی ویکیپیدیا و پاراستنی سەقامگیریی پڕۆژەکەیە بە پشتبەستن بە بێلایەنی، و تێگەیشتنی قووڵم بۆ سیاسەت و ڕێساکانی چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان. ڕۆڵی سەرەکیی ئەم لیژنەیەش دەستنیشانکردنی سنووری ئاکاری بەکارھێنەرانە لە قۆناغی کۆتاییی ناکۆکییە ئاڵۆزەکان نەک دەستوەردان لە وتار و ناوەڕۆک، لەگەڵ پابەندبوونی تەواو بە ڕێکارە فەرمییەکانی وەک لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ، ڕێزگرتن لە مافی بەرگریکردنی ھەموو لایەنەکان، و پاراستنی نھێنییە ھەستیارەکان؛ بۆیە تەواوی ھەوڵی خۆم ئەیەم بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری ئاقڵانە، بێلایەنانە و شەفاف بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی بێوەی بۆ تەواوی ویکیپیدیاوانان. ھەر پرسیارێکتان ھەیە، فەرموو بپرسن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{پشتگیری}} == * {{لەگەڵ}}: وەک ئەندامی لیژنەی ناوبژی بەتەواوی پاڵپشتی لە ھەڵبژاردنی بەڕێز ھەریاد دەکەم، پێشتریش لە دەرەوەی ویکیپیدیا بە ھاوکاریی بەڕێز ساکوورا سیاسەتەکان و ڕێساکانی لیژنەکەمان بۆ بەڕێز ھەریاد ڕوون کردووەتەوە. ھەروەھا بەوەندەی کە تائێستا کارم لەگەڵ کردووە و دەیناسم، تەواو دڵنیام کە بۆ گشت ویکییەکە بەسوود دەبێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{دژایەتی}} == == لێدوانەکان == <!--پێش دانانی لێدوان، * {{لێدوان}} دابنێ. ئەگەر دەنگی لەگەڵ و دژت دانا، نابێت بەبێ ھۆکار دایان نێیت چونکە بەتاڵ دەبنەوە. --> * {{ لێدوان|پرسیار}} پرسیارێکم ھەیە : ئەگەر لەنێوان دوو بەرێوەبەر ناکۆکی ھەبوو، و نەتوانرا چارەسەر بکرێت و کەیسەکە ھاتە بەر دەم ئێوە و ھەردوو بەرێوەبەرەکەشتان ناسی و نزیک بوون لێیان، ئایا ھیچ کاریگەرییەک لەسەر بڕیارەکەتان درووست دەکا؟ :: یان ئەگەر دانەیەکتان ناسی و نزیک بوون لێی دانەکەی تر نا، ئەمانە کاریگەر دەبێ لەسەر بڕیارەکانتان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٥٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] پرسیارەکەت بە جەمعەوە پرسی، ئایا مەبەستت گشت لیژنەکەیە یان پرسیارەکەت هەر لە بەڕێز هەریادە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:٠٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] نا پرسیارم لە کاندید کردووە : ) و پرسیارەکانی ئێرە ڕووی لە خۆیەتی زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:١٠، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] زۆر باشە سپاس بۆ ئێوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:١١، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: '''وەڵامم بۆ یەکەم پرسیارت''' ئەوەیە، نەخێر، ناسینی کەسی بە ھیچ شێوەیەک لە بڕیارەکانمدا ڕەنگ نایاتەوە. بڕیاری من لەسەر ئەساسی بەڵگە، ڕاستییەکان، ڕەفتار و ئاکاری بەکارھێنەران دەبێ بەرامبەر سیاسەتەکان. بەس ئەگەر بزانم نزیکییەکە ئەوەنە زۆرە کە کاریگەریی لەسەر بێلایەنی و دروستیی بڕیارەکەم دروست بکا، ئەوا خۆم لە دادوەریکردنی ئەو دۆسیەیە بەدوور دەگرم و لێی دەکشێمەوە، تا متمانەی لیژنە لای کۆمەڵگە پارێزراو بێ. '''وەڵامم بۆ دووەم پرسیارشت'''، وەک وتم پێوەری بڕیارەکانم بەپێی سیاسەت و ڕێساکان دەبێ نەک پەیوەندیی کەسی و ناسینیان. لەبەر ئەوە نە بە نزیکی لە بەڕێوەبەرێکیان دەبمە لایەنگری ئەو و نە بە نزیک نەبوونم لە بەڕێوەبەرێکی تر دەبێتە ھۆی مافخورانی. ھەموو بەکارھێنەرێک لە بەرامبەر سیاسەت و ڕێساکان یەکسانن، پەیوەندی و نزیکی لە سەرو یاساوە نین. ئەگەر پرسیارێکی ترت ھەبوو بپرسە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) p276yvp4vjmp30qslmg6rxopnvvodd0 1614373 1614371 2026-08-02T11:39:23Z Sakura emad 42467 /* لێدوانەکان */ وەڵامدانەوە 1614373 wikitext text/x-wiki === &#45;Haryad === وردەکارییەکانی ھەژماری بەکارھێنەر {{User23|&#45;Haryad}}. ڕێکەوتی خۆپاڵاوتن: [[١ی ئاب]]ی [[٢٠٢٦]]، سەعات ‏١٨:٢٨ ([[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|کگھ]]) ---- <!--دەستکاری سەروو ئەم خەتەوە مەکە. لە خوار ئەم خەتەوە خۆت بناسێنە. --> {{وب|Calak}} {{وب|Hivja}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Tessla}} {{وب|Aza}} {{وب|Zemen}} {{وب|Kushared}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Serchia}} {{وب|Shaween}} سڵاو. من ھەریادم. لە ساڵی ٢٠٢٠وە ھاتوومەتە ویکیپیدیا و زیاتر لە ٧٠٠٠ بەشداریم لە ویکیپیدیا ھەیە و تا ئێستاش بەردەوامم لە خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی. لەو ماوەیەی کە لێرە بووم، لەگەڵ ھیچ بەکارھێنەرێک کێشەم نەبووە و تا بۆم کرا بێ لە کاتی ھەر کێشەیەک کە لە وتووێژەکان ڕوویداوە، ھەوڵی ڕێکخستنەوەی نێوان بەکارھێنەران و دۆزینەوەی چارەسەرم بۆ داون. وەک بەکارھێنەرێک کە خۆم بۆ لیژنەی ناوبژی پاڵاوتووە، ئامانجم خزمەتکردنی کۆمەڵگەی ویکیپیدیا و پاراستنی سەقامگیریی پڕۆژەکەیە بە پشتبەستن بە بێلایەنی، و تێگەیشتنی قووڵم بۆ سیاسەت و ڕێساکانی چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان. ڕۆڵی سەرەکیی ئەم لیژنەیەش دەستنیشانکردنی سنووری ئاکاری بەکارھێنەرانە لە قۆناغی کۆتاییی ناکۆکییە ئاڵۆزەکان نەک دەستوەردان لە وتار و ناوەڕۆک، لەگەڵ پابەندبوونی تەواو بە ڕێکارە فەرمییەکانی وەک لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ، ڕێزگرتن لە مافی بەرگریکردنی ھەموو لایەنەکان، و پاراستنی نھێنییە ھەستیارەکان؛ بۆیە تەواوی ھەوڵی خۆم ئەیەم بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری ئاقڵانە، بێلایەنانە و شەفاف بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی بێوەی بۆ تەواوی ویکیپیدیاوانان. ھەر پرسیارێکتان ھەیە، فەرموو بپرسن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{پشتگیری}} == * {{لەگەڵ}}: وەک ئەندامی لیژنەی ناوبژی بەتەواوی پاڵپشتی لە ھەڵبژاردنی بەڕێز ھەریاد دەکەم، پێشتریش لە دەرەوەی ویکیپیدیا بە ھاوکاریی بەڕێز ساکوورا سیاسەتەکان و ڕێساکانی لیژنەکەمان بۆ بەڕێز ھەریاد ڕوون کردووەتەوە. ھەروەھا بەوەندەی کە تائێستا کارم لەگەڵ کردووە و دەیناسم، تەواو دڵنیام کە بۆ گشت ویکییەکە بەسوود دەبێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{دژایەتی}} == == لێدوانەکان == <!--پێش دانانی لێدوان، * {{لێدوان}} دابنێ. ئەگەر دەنگی لەگەڵ و دژت دانا، نابێت بەبێ ھۆکار دایان نێیت چونکە بەتاڵ دەبنەوە. --> * {{ لێدوان|پرسیار}} پرسیارێکم ھەیە : ئەگەر لەنێوان دوو بەرێوەبەر ناکۆکی ھەبوو، و نەتوانرا چارەسەر بکرێت و کەیسەکە ھاتە بەر دەم ئێوە و ھەردوو بەرێوەبەرەکەشتان ناسی و نزیک بوون لێیان، ئایا ھیچ کاریگەرییەک لەسەر بڕیارەکەتان درووست دەکا؟ :: یان ئەگەر دانەیەکتان ناسی و نزیک بوون لێی دانەکەی تر نا، ئەمانە کاریگەر دەبێ لەسەر بڕیارەکانتان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٥٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] پرسیارەکەت بە جەمعەوە پرسی، ئایا مەبەستت گشت لیژنەکەیە یان پرسیارەکەت هەر لە بەڕێز هەریادە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:٠٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] نا پرسیارم لە کاندید کردووە : ) و پرسیارەکانی ئێرە ڕووی لە خۆیەتی زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:١٠، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] زۆر باشە سپاس بۆ ئێوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:١١، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: '''وەڵامم بۆ یەکەم پرسیارت''' ئەوەیە، نەخێر، ناسینی کەسی بە ھیچ شێوەیەک لە بڕیارەکانمدا ڕەنگ نایاتەوە. بڕیاری من لەسەر ئەساسی بەڵگە، ڕاستییەکان، ڕەفتار و ئاکاری بەکارھێنەران دەبێ بەرامبەر سیاسەتەکان. بەس ئەگەر بزانم نزیکییەکە ئەوەنە زۆرە کە کاریگەریی لەسەر بێلایەنی و دروستیی بڕیارەکەم دروست بکا، ئەوا خۆم لە دادوەریکردنی ئەو دۆسیەیە بەدوور دەگرم و لێی دەکشێمەوە، تا متمانەی لیژنە لای کۆمەڵگە پارێزراو بێ. '''وەڵامم بۆ دووەم پرسیارشت'''، وەک وتم پێوەری بڕیارەکانم بەپێی سیاسەت و ڕێساکان دەبێ نەک پەیوەندیی کەسی و ناسینیان. لەبەر ئەوە نە بە نزیکی لە بەڕێوەبەرێکیان دەبمە لایەنگری ئەو و نە بە نزیک نەبوونم لە بەڕێوەبەرێکی تر دەبێتە ھۆی مافخورانی. ھەموو بەکارھێنەرێک لە بەرامبەر سیاسەت و ڕێساکان یەکسانن، پەیوەندی و نزیکی لە سەرو یاساوە نین. ئەگەر پرسیارێکی ترت ھەبوو بپرسە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::دەست خۆش پرسیاری ترم نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٣٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 8u5zfre5c4aoirx0ovbkaxbvxion0h6 1614374 1614373 2026-08-02T11:39:51Z Sakura emad 42467 /* {{پشتگیری}} */ لەگەڵ 1614374 wikitext text/x-wiki === &#45;Haryad === وردەکارییەکانی ھەژماری بەکارھێنەر {{User23|&#45;Haryad}}. ڕێکەوتی خۆپاڵاوتن: [[١ی ئاب]]ی [[٢٠٢٦]]، سەعات ‏١٨:٢٨ ([[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|کگھ]]) ---- <!--دەستکاری سەروو ئەم خەتەوە مەکە. لە خوار ئەم خەتەوە خۆت بناسێنە. --> {{وب|Calak}} {{وب|Hivja}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Tessla}} {{وب|Aza}} {{وب|Zemen}} {{وب|Kushared}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Serchia}} {{وب|Shaween}} سڵاو. من ھەریادم. لە ساڵی ٢٠٢٠وە ھاتوومەتە ویکیپیدیا و زیاتر لە ٧٠٠٠ بەشداریم لە ویکیپیدیا ھەیە و تا ئێستاش بەردەوامم لە خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی. لەو ماوەیەی کە لێرە بووم، لەگەڵ ھیچ بەکارھێنەرێک کێشەم نەبووە و تا بۆم کرا بێ لە کاتی ھەر کێشەیەک کە لە وتووێژەکان ڕوویداوە، ھەوڵی ڕێکخستنەوەی نێوان بەکارھێنەران و دۆزینەوەی چارەسەرم بۆ داون. وەک بەکارھێنەرێک کە خۆم بۆ لیژنەی ناوبژی پاڵاوتووە، ئامانجم خزمەتکردنی کۆمەڵگەی ویکیپیدیا و پاراستنی سەقامگیریی پڕۆژەکەیە بە پشتبەستن بە بێلایەنی، و تێگەیشتنی قووڵم بۆ سیاسەت و ڕێساکانی چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان. ڕۆڵی سەرەکیی ئەم لیژنەیەش دەستنیشانکردنی سنووری ئاکاری بەکارھێنەرانە لە قۆناغی کۆتاییی ناکۆکییە ئاڵۆزەکان نەک دەستوەردان لە وتار و ناوەڕۆک، لەگەڵ پابەندبوونی تەواو بە ڕێکارە فەرمییەکانی وەک لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ، ڕێزگرتن لە مافی بەرگریکردنی ھەموو لایەنەکان، و پاراستنی نھێنییە ھەستیارەکان؛ بۆیە تەواوی ھەوڵی خۆم ئەیەم بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری ئاقڵانە، بێلایەنانە و شەفاف بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی بێوەی بۆ تەواوی ویکیپیدیاوانان. ھەر پرسیارێکتان ھەیە، فەرموو بپرسن. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{پشتگیری}} == * {{لەگەڵ}}: وەک ئەندامی لیژنەی ناوبژی بەتەواوی پاڵپشتی لە ھەڵبژاردنی بەڕێز ھەریاد دەکەم، پێشتریش لە دەرەوەی ویکیپیدیا بە ھاوکاریی بەڕێز ساکوورا سیاسەتەکان و ڕێساکانی لیژنەکەمان بۆ بەڕێز ھەریاد ڕوون کردووەتەوە. ھەروەھا بەوەندەی کە تائێستا کارم لەگەڵ کردووە و دەیناسم، تەواو دڵنیام کە بۆ گشت ویکییەکە بەسوود دەبێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} بەپێی وەڵام بۆ پرسیارەکەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٣٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == {{دژایەتی}} == == لێدوانەکان == <!--پێش دانانی لێدوان، * {{لێدوان}} دابنێ. ئەگەر دەنگی لەگەڵ و دژت دانا، نابێت بەبێ ھۆکار دایان نێیت چونکە بەتاڵ دەبنەوە. --> * {{ لێدوان|پرسیار}} پرسیارێکم ھەیە : ئەگەر لەنێوان دوو بەرێوەبەر ناکۆکی ھەبوو، و نەتوانرا چارەسەر بکرێت و کەیسەکە ھاتە بەر دەم ئێوە و ھەردوو بەرێوەبەرەکەشتان ناسی و نزیک بوون لێیان، ئایا ھیچ کاریگەرییەک لەسەر بڕیارەکەتان درووست دەکا؟ :: یان ئەگەر دانەیەکتان ناسی و نزیک بوون لێی دانەکەی تر نا، ئەمانە کاریگەر دەبێ لەسەر بڕیارەکانتان؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٥٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] پرسیارەکەت بە جەمعەوە پرسی، ئایا مەبەستت گشت لیژنەکەیە یان پرسیارەکەت هەر لە بەڕێز هەریادە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:٠٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] نا پرسیارم لە کاندید کردووە : ) و پرسیارەکانی ئێرە ڕووی لە خۆیەتی زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٠:١٠، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] زۆر باشە سپاس بۆ ئێوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:١١، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]: '''وەڵامم بۆ یەکەم پرسیارت''' ئەوەیە، نەخێر، ناسینی کەسی بە ھیچ شێوەیەک لە بڕیارەکانمدا ڕەنگ نایاتەوە. بڕیاری من لەسەر ئەساسی بەڵگە، ڕاستییەکان، ڕەفتار و ئاکاری بەکارھێنەران دەبێ بەرامبەر سیاسەتەکان. بەس ئەگەر بزانم نزیکییەکە ئەوەنە زۆرە کە کاریگەریی لەسەر بێلایەنی و دروستیی بڕیارەکەم دروست بکا، ئەوا خۆم لە دادوەریکردنی ئەو دۆسیەیە بەدوور دەگرم و لێی دەکشێمەوە، تا متمانەی لیژنە لای کۆمەڵگە پارێزراو بێ. '''وەڵامم بۆ دووەم پرسیارشت'''، وەک وتم پێوەری بڕیارەکانم بەپێی سیاسەت و ڕێساکان دەبێ نەک پەیوەندیی کەسی و ناسینیان. لەبەر ئەوە نە بە نزیکی لە بەڕێوەبەرێکیان دەبمە لایەنگری ئەو و نە بە نزیک نەبوونم لە بەڕێوەبەرێکی تر دەبێتە ھۆی مافخورانی. ھەموو بەکارھێنەرێک لە بەرامبەر سیاسەت و ڕێساکان یەکسانن، پەیوەندی و نزیکی لە سەرو یاساوە نین. ئەگەر پرسیارێکی ترت ھەبوو بپرسە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣٤، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::دەست خۆش پرسیاری ترم نییە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٣٩، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ciif5x198cbfgbnnwevlo1qit4r7b3t 0 299730 1614185 2026-08-01T18:43:49Z -Haryad 40333 -Haryad پەڕەی [[فیلمی The Odyssey (فیلمی ٢٠٢٦)]]ی گواستەوە بۆ [[ئۆدیسی (فیلمی ٢٠٢٦)]]: بەکوردیکردن 1614185 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ئۆدیسی (فیلمی ٢٠٢٦)]] pdfiioksyrahbvmpqzof74blki1r4ja 1 299731 1614187 2026-08-01T18:45:32Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614187 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[دێساو]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614186 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231025225215/https://www.bauhaus-dessau.de/en/architecture/bauhaus-buildings-in-dessau/house-fieger.html بۆ https://www.bauhaus-dessau.de/en/architecture/bauhaus-buildings-in-dessau/house-fieger.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231030060602/https://www.bauhaus-dessau.de/en/architecture/bauhaus-buildings-in-dessau/kornhaus.html بۆ https://www.bauhaus-dessau.de/en/architecture/bauhaus-buildings-in-dessau/kornhaus.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٨:٤٥، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) c8kuededqvy2endol2ksol9iy0v71ca 0 299732 1614192 2026-08-01T19:26:19Z مامۆستا 39489 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:ar:Special:Redirect/revision/71781268|جعفر بن الزبير بن العوام]]» 1614192 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''ئەبو محەمەد جەعفەری کوڕی زوبێر کوڕی عەوام قوڕەیشی ئەسەدی''' ، کوڕی [[ھاوەڵان|هاوەڵ]] [[زوبێر کوڕی عەوام|زوبەیری کوڕی عەوامە]] ، و برای [[ھاوەڵان|هاوەڵ]] [[عەبدوڵڵا کوڕی زوبێر|عەبدوڵڵای کوڕی زوبەیرە]] . == ژیان == ئەو '''جەعفەری''' کوڕی [[زوبێر کوڕی عەوام|زوبەیری]] کوڕی عەوام کوڕی خووەیلیدی کوڕی ئەسەدی کوڕی عەبدولعوزای کوڕی قوسەی [[کیلاب کوڕی مورە|کوڕی]] [[مورە کوڕی کەعب|کیلاب]] کوڕی [[کەعب کوڕی لوئەی|موروی]] کوڕی [[لوئەی کوڕی غالب|کەعب]] کوڕی [[غالب کوڕی فیھر|لوئەی]] کوڕی غالب کوڕی [[فیھر کوڕی مالیک|فیهری]] [[نەزر کوڕی کینانە|کوڕی مالیک]] [[مالیک کوڕی نەزر|کوڕی]] [[خوزەیمە کوڕی مودریکە|نەزری کوڕی کیناناو]] [[کینانە کوڕی خوزەیمە|کوڕی]] خوزەیمە کوڕی [[مودریکە کوڕی ئیلیاس|مودریکە]] کوڕی [[ئیلیاس کوڕی موزەر|ئیلیاس]] کوڕی [[موزەر کوڕی نزار|موزەر]] کوڕی [[نزار کوڕی مەعەد|نزار]] کوڕی [[مەعەد کوڕی عەدنان|مەعەد]] کوڕی [[عەدنان]] . دایکی ناوی زەینەب بوو، کە دایکی جەعفەر کچی مەرسەد کوڕی عەمری کوڕی عەبد عەمری کوڕی بیشری کوڕی عەمری کوڕی مەرسەدی کوڕی سەعد کوڕی مالیک کوڕی ذوبەیعەی کوڕی قەیس کوڕی سەعلەبە بوو. <ref name=":02">{{Cite Q|Q116977468}}</ref> == هەروەها سەیری بکە == * [[زوبێر کوڕی عەوام|الزوبەیر کوڕی الاوام]] . * [[عەبدوڵڵا کوڕی زوبێر|عەبدوڵڵای کوڕی زوبەیر]] . * [[عوروە کوڕی زوبێر|ئوروە کوڕی زوبەیر]] . == سەرچاوەکان == <references /> {{سەرچاوەکان}}{{ھاوەڵان}} [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:تابعین]] [[پۆل:بنەماڵەی محەممەد]] brq2r12pczdc78sa6w84vguk6o0c9i2 1614193 1614192 2026-08-01T19:27:15Z مامۆستا 39489 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1614193 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''ئەبسو محەممەد جەعفەری کوڕی زوبێر کوڕی عەوام قوڕەیشی ئەسەدی'''، کوڕی [[ھاوەڵان|ھاوەڵ]] [[زوبێر کوڕی عەوام]]، و برای [[ھاوەڵان|ھاوەڵ]] [[عەبدوڵڵا کوڕی زوبێر]]. == ژیان == ئەو '''جەعفەری''' کوڕی [[زوبێر کوڕی عەوام|زوبەیری]] کوڕی عەوام کوڕی خووەیلیدی کوڕی ئەسەدی کوڕی عەبدولعوزای کوڕی قوسەی [[کیلاب کوڕی مورە|کوڕی]] [[مورە کوڕی کەعب|کیلاب]] کوڕی [[کەعب کوڕی لوئەی|موروی]] کوڕی [[لوئەی کوڕی غالب|کەعب]] کوڕی [[غالب کوڕی فیھر|لوئەی]] کوڕی غالب کوڕی [[فیھر کوڕی مالیک|فیھری]] [[نەزر کوڕی کینانە|کوڕی مالیک]] [[مالیک کوڕی نەزر|کوڕی]] [[خوزەیمە کوڕی مودریکە|نەزری کوڕی کیناناو]] [[کینانە کوڕی خوزەیمە|کوڕی]] خوزەیمە کوڕی [[مودریکە کوڕی ئیلیاس|مودریکە]] کوڕی [[ئیلیاس کوڕی موزەر|ئیلیاس]] کوڕی [[موزەر کوڕی نزار|موزەر]] کوڕی [[نزار کوڕی مەعەد|نزار]] کوڕی [[مەعەد کوڕی عەدنان|مەعەد]] کوڕی [[عەدنان]]. دایکی ناوی زەینەب بوو، کە دایکی جەعفەر کچی مەرسەد کوڕی عەمری کوڕی عەبد عەمری کوڕی بیشری کوڕی عەمری کوڕی مەرسەدی کوڕی سەعد کوڕی مالیک کوڕی ذوبەیعەی کوڕی قەیس کوڕی سەعلەبە بوو.<ref name=":02">{{Cite Q|Q116977468}}</ref> == ھەروەھا سەیری بکە == * [[زوبێر کوڕی عەوام]]. * [[عەبدوڵڵا کوڕی زوبێر]]. * [[عوروە کوڕی زوبێر]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{ھاوەڵان}} [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:تابعین]] [[پۆل:بنەماڵەی محەممەد]] 3j7z9bw3xb3jamf9mnyxthymd8z5mf8 1614194 1614193 2026-08-01T19:27:35Z مامۆستا 39489 1614194 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''ئەبوو محەممەد جەعفەری کوڕی زوبێر کوڕی عەوام قوڕەیشی ئەسەدی'''، کوڕی [[ھاوەڵان|ھاوەڵ]] [[زوبێر کوڕی عەوام]]، و برای [[ھاوەڵان|ھاوەڵ]] [[عەبدوڵڵا کوڕی زوبێر]]. == ژیان == ئەو '''جەعفەری''' کوڕی [[زوبێر کوڕی عەوام|زوبەیری]] کوڕی عەوام کوڕی خووەیلیدی کوڕی ئەسەدی کوڕی عەبدولعوزای کوڕی قوسەی [[کیلاب کوڕی مورە|کوڕی]] [[مورە کوڕی کەعب|کیلاب]] کوڕی [[کەعب کوڕی لوئەی|موروی]] کوڕی [[لوئەی کوڕی غالب|کەعب]] کوڕی [[غالب کوڕی فیھر|لوئەی]] کوڕی غالب کوڕی [[فیھر کوڕی مالیک|فیھری]] [[نەزر کوڕی کینانە|کوڕی مالیک]] [[مالیک کوڕی نەزر|کوڕی]] [[خوزەیمە کوڕی مودریکە|نەزری کوڕی کیناناو]] [[کینانە کوڕی خوزەیمە|کوڕی]] خوزەیمە کوڕی [[مودریکە کوڕی ئیلیاس|مودریکە]] کوڕی [[ئیلیاس کوڕی موزەر|ئیلیاس]] کوڕی [[موزەر کوڕی نزار|موزەر]] کوڕی [[نزار کوڕی مەعەد|نزار]] کوڕی [[مەعەد کوڕی عەدنان|مەعەد]] کوڕی [[عەدنان]]. دایکی ناوی زەینەب بوو، کە دایکی جەعفەر کچی مەرسەد کوڕی عەمری کوڕی عەبد عەمری کوڕی بیشری کوڕی عەمری کوڕی مەرسەدی کوڕی سەعد کوڕی مالیک کوڕی ذوبەیعەی کوڕی قەیس کوڕی سەعلەبە بوو.<ref name=":02">{{Cite Q|Q116977468}}</ref> == ھەروەھا سەیری بکە == * [[زوبێر کوڕی عەوام]]. * [[عەبدوڵڵا کوڕی زوبێر]]. * [[عوروە کوڕی زوبێر]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{ھاوەڵان}} [[پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نەزانراو]] [[پۆل:تابعین]] [[پۆل:بنەماڵەی محەممەد]] 4cf8nieiqxh04snba36w4y54f5h3jfw 1 299733 1614208 2026-08-01T19:57:27Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614208 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[زمانی تێلووگوو]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614207 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230404215739/https://www.oberlinlibstaff.com/acceleratedmotion/dancehistory/bharatanatyam/section4.php بۆ https://www.oberlinlibstaff.com/acceleratedmotion/dancehistory/bharatanatyam/section4.php زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٩:٥٧، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 5p6f1j0x2rzrwihoy897umvl5lfaw07 1 299734 1614210 2026-08-01T20:40:26Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614210 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[سام بەختیار]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614209 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210416235928/https://www.entrepreneur.com/article/342280 بۆ https://www.entrepreneur.com/article/342280 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:٤٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) gzba80dm3u1x765vvm6y7ttc7grg540 1 299735 1614212 2026-08-01T20:43:37Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614212 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[سامارا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614211 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240727075127/https://63samara.ru/dostohrimechatelnosti/braches/naberezhnaya-samary/ بۆ https://63samara.ru/dostohrimechatelnosti/braches/naberezhnaya-samary/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:٤٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 7j7agiew5lbjpiq969k1zsf1k8277ew 1 299736 1614214 2026-08-01T20:45:51Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614214 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[سامسۆنگ گالاکسی کامێرا ٢]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614213 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140325040710/http://www.engadget.com/products/samsung/galaxy/camera/2/specs/ بۆ https://www.engadget.com/products/samsung/galaxy/camera/2/specs/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:٤٥، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) b0g5x30oi92t06kmecelxubcj5mnb09 3 299737 1614229 2026-08-01T21:25:58Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1614229 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٢١:٢٥، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) b659ujnr7selkyhl7k2y2xb9pwyrrh2 1 299738 1614239 2026-08-01T22:04:02Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1614239 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[سی دی شێوەدار]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1614238 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250312060905/https://m-design.bg/en/useful-information/shaped-cd-dvd/ بۆ https://m-design.bg/en/useful-information/shaped-cd-dvd/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٢:٠٤، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) mr2tdqn4xqobhyo98wspitj6ounfpyr 3 299739 1614242 2026-08-01T22:22:55Z Ari Qasm 57423 پەڕەی دروست کرد بە «{{بەخێرھاتن}}~~~~»ەوە 1614242 wikitext text/x-wiki {{بەخێرھاتن}}[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٢:٢٢، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) t3phs5s9minjmpfuug7ik4l3z6cisme 3 299740 1614245 2026-08-01T22:39:48Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1614245 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٢:٣٩، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) 65axyvjzfrdplxnh8lr27koyxyyxzcm 3 299741 1614252 2026-08-01T23:10:55Z Ari Qasm 57423 پەڕەی دروست کرد بە «{{بەخێرھاتن}}~~~~»ەوە 1614252 wikitext text/x-wiki {{بەخێرھاتن}}[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) m3c0fikymb6p3x2l04d1jeq7q08fmiw 3 299742 1614254 2026-08-01T23:13:20Z Ari Qasm 57423 پەڕەی دروست کرد بە «{{بەخێرھاتن}}~~~~»ەوە 1614254 wikitext text/x-wiki {{بەخێرھاتن}}[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:١٣، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) o91yl5aznv9p8izo4x2og3yrjixrsb6 10 299743 1614280 2026-08-02T01:03:46Z Hivja 64112 پەڕەی دروست کرد بە «{{بۆکسی ئەرشیڤ| [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٠|٢٠١٠]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١١|٢٠١١]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٢|٢٠١٢]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٣|٢٠١٣]] {{•}} داڕێژە:لە ھەوا...»ەوە 1614280 wikitext text/x-wiki {{بۆکسی ئەرشیڤ| [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٠|٢٠١٠]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١١|٢٠١١]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٢|٢٠١٢]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٣|٢٠١٣]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٤|٢٠١٤]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٥|٢٠١٥]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٦|٢٠١٦]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٧|٢٠١٧]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٨|٢٠١٨]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠١٩|٢٠١٩]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢٠|٢٠٢٠]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢١|٢٠٢١]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢٢|٢٠٢٢]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢٣|٢٠٢٣]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢٤|٢٠٢٤]] {{•}} [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا/ئەرشیڤ/ئەرشیڤی ٢٠٢٥|٢٠٢٥]]}} tueq21nt2lagi6s8rh3zk1d0kn9n2k9 3 299744 1614283 2026-08-02T06:15:52Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1614283 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٦:١٥، ٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ioduid2jushbe034whz2l0rzyfjsjnj 2 299745 1614285 2026-08-02T07:30:39Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614285 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 07:30 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 2 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' r1hsz0k8ej300nmae9w15u27shn8dg3 1614286 1614285 2026-08-02T07:40:15Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614286 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 07:40 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 3 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' b44liogphg6if6sg025clf9ex1wt7jf 1614287 1614286 2026-08-02T07:50:19Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614287 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 07:50 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 4 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' fqpz4meh0kqxdthv39v7631i4zi7thm 1614288 1614287 2026-08-02T08:00:29Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614288 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 08:00 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 5 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' ksimoe49vgitrpxvew4hetyasq1emjo 1614289 1614288 2026-08-02T08:10:19Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614289 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 08:10 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 6 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' 2qwtuhopb4k4x81cko6o9zb2g5u1b9y 1614291 1614289 2026-08-02T08:20:16Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614291 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 08:20 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 7 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' 3vu035lh70b07blqyo8y50b13vku3xt 1614292 1614291 2026-08-02T08:30:18Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614292 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 08:30 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 8 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' kku6xkxab4w2g3ge1vu0xm4xasz1kl6 1614295 1614292 2026-08-02T08:40:35Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614295 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 08:40 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 11 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' 7idx7aim2mg8hfylac2mmtng1zhz095 1614297 1614295 2026-08-02T08:50:14Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614297 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 08:50 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 13 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' 5zzcy5jt1b6ise1ketx7qvwt63l3osk 1614299 1614297 2026-08-02T09:00:20Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614299 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 09:00 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 15 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' mgxmxlm6gukaw86934gcfb360v0fsjx 1614301 1614299 2026-08-02T09:10:27Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614301 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 09:10 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 17 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' go20njsw22f3ongy33hsbapczv0yueg 1614302 1614301 2026-08-02T09:20:29Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614302 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 09:20 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 18 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' offzw9as7gqqub8uwm05iwc6917vyts 1614316 1614302 2026-08-02T09:30:24Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614316 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 09:30 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 30 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' mkz8o2qzr2b8a6ua5ya82vuiyy6137y 1614331 1614316 2026-08-02T09:40:14Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614331 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 09:40 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 47 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' 9s5de6g7l67rzfv1v5dleoud4hcfk5a 1614336 1614331 2026-08-02T09:50:13Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614336 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 09:50 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 52 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' ocbca61ugchjdc2aag47epey7yjfrpx 1614344 1614336 2026-08-02T10:00:14Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614344 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 10:00 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 60 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' 7bnlpprz4hb86jyp2rgpzhaao1lhpe9 1614347 1614344 2026-08-02T10:10:31Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614347 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 10:10 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 63 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' 8t8lqzcfa8w8pg4kk09q6ry9w8cghga 1614350 1614347 2026-08-02T10:20:31Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614350 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 10:20 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 66 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' 8ycri3z3cu5nz4vug62o05245boec51 1614351 1614350 2026-08-02T10:30:15Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614351 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 10:30 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 66 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' blhlcfsrimlpelhktqxqyv9g3ml9a6e 1614354 1614351 2026-08-02T10:40:36Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614354 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 10:40 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 67 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' n9poqzjkvw1a667eh64ku462oxzj1zj 1614355 1614354 2026-08-02T10:50:17Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614355 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 10:50 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 68 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' ef081w12yfvj5ii0z31qjuc8pp8bv8p 1614356 1614355 2026-08-02T11:00:30Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614356 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 11:00 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 68 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' byoficnz58t2nyb9ohnrzhhrnf23gf0 1614358 1614356 2026-08-02T11:10:18Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614358 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 11:10 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 69 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' ctfopiuda1byulf425li9lpbjhwehyd 1614363 1614358 2026-08-02T11:20:23Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614363 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 11:20 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 72 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' ahpaimqutz255larmlzt9aqvngmypco 1614369 1614363 2026-08-02T11:30:30Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614369 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 11:30 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 76 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' t0ctor7vuh46oxikgjkrkorc310tjw5 1614375 1614369 2026-08-02T11:40:20Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614375 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 11:40 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 80 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' e71cw0gl54iuiar18v7280f47bhr617 1614382 1614375 2026-08-02T11:50:14Z SakuraBot 51806 بۆت: نوێکردنەوەی تۆماری چاودێری (بەتاڵکردنەوەی گومانلێکراو) 1614382 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە نوێدەکرێتەوە. دەستکارییە گومانلێکراوەکانی '''بەتاڵکردنەوەی وتار''' لێرەدا تۆمار دەکرێن. بۆت هیچ دەستکارییەک ناگەڕێنێتەوە — تەنها ڕاپۆرت دەکات. تکایە خۆت پشکنین بکە پێش ئەنجامدانی ھەر کردارێک.''}} '''دوایین پشکنین:''' 2026-08-02 11:50 UTC · '''دەستکاری پشکنراو:''' 85 ''هیچ دەستکارییەکی گومانلێکراو نەدۆزرایەوە.'' 29697ng2fxhxdxteuo3hpxfbu9s0icm 3 299746 1614306 2026-08-02T09:26:09Z SakuraBot 51806 بۆت: کۆکردنەوەی پەیامەکانی Translation of the week 1614306 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە کۆکراوەی ھەموو پەیامەکانی '''Wikipedia translation of the week'''ە کە پێشتر لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|پەڕەی لێدوان]] و ئەرشیڤەکانیدا بوون. بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە کۆکراونەتەوە.''}} == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٢٦، ٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bidriware]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bidriware Hookah.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bidriware''' is a metal handicraft from Bidar, India. It was developed in the 14th century C.E. during the rule of the Bahamani Sultans. The term "bidriware" originates from the township of Bidar, which is still the chief centre for the manufacture of the unique metalware. Due to its striking inlay artwork, bidriware is an important export handicraft of India and is prized as a symbol of wealth. The metal used is a blackened alloy of zinc and copper inlaid with thin sheets of pure silver. This native art form has obtained Geographical Indications (GI) registry. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٣، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Loktak Folklore Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯂꯣꯛꯇꯥꯛ ꯈꯨꯟꯅꯨꯡ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:LOKTAK FOLKLORE MUSEUM.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Loktak Folklore Museum''' or the Thanga Folklore Museum is a folk museum in Thanga Island in the Loktak lake of Manipur. It cares for and displays a collection of artistic, cultural and historical artefacts associated with the Loktak lake. The museum preserves the folk customs and beliefs, folk medicines, folk literature associated with the Loktak lake. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٨، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 12.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam''' is located 3 kilometers north of Persepolis. It is the most impressive of eight Sasanian rock carvings cut into the cliff beneath the tombs of their Achaemenid predecessors <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٢٧، ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the National Flag (Ukraine)]]'''<br /><small>''([[:uk:День Державного Прапора України]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flag of Ukraine.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> August 23 every year since 2004 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٧، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22918026 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hermila Galindo]]'''<br /><small>''([[:es:Hermila Galindo]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Portrait of Hermila Galindo.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hermila Galindo Acosta''' (also known as Hermila Galindo de Topete) (2 June 1886 – 18 August 1954) was a Mexican feminist and a writer. She was an early supporter of many radical feminist issues, primarily sex education in schools, women's suffrage, and divorce. She was one of the first feminists to state that Catholicism in Mexico was thwarting feminist efforts, and was the first woman to run for elected office in Mexico. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٢، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22964474 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Farn-Sasan]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bronze coin of Farn-Sasan.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Farn-Sasan''' was the last king of the Indo-Parthian Kingdom, ruling the region of Sakastan approximately from 210 to 226. Literary sources makes no mention of him, and he is only known through the coins he issued. He was defeated in 226 by the Sasanian ruler Ardashir I (r. 224–242), which marked the end of Indo-Parthian rule. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٦:٢٩، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23020670 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Dummy tank]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Inflatable dummy weapons - NARA - 292565.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Dummy tanks''' superficially resemble real tanks and are often deployed as a means of military deception in the absence of real tanks. Early designs included wooden shells and inflatable props that could fool enemy intelligence; they were fragile and only believable from a distance. Modern designs are more advanced and can imitate heat signatures, making them more effective illusions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥١، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23058505 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ankarana Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tsingy Ankarana Madagascar 16-07-2004.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ankarana Special Reserve''' in northern Madagascar was created in 1956. It is a small, partially vegetated plateau composed of 150-million-year-old middle Jurassic limestone <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ١١ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23120296 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gwoździec Synagogue]]'''<br /> <small>''([[:pl:Synagoga w Gwoźdźcu]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Warszawa - synagoga z Gwoźdźca 2.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''synagogue''' was erected around 1650 in Gwoździec (Ukrainian: Гвіздець - Hvizdets), then in the Polish–Lithuanian Commonwealth, today in the Kolomyia Raion, Ukraine. The building was seriously damaged in a fire during World War I. It was rebuilt in the interwar period, but destroyed completely by the Germans in 1941 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ١٨ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23159940 --> 3ttbyhlufkt27b5ro3kait5trs0fm9t 1614311 1614306 2026-08-02T09:28:12Z SakuraBot 51806 بۆت: کۆکردنەوەی پەیامەکانی Translation of the week 1614311 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە کۆکراوەی ھەموو پەیامەکانی '''Wikipedia translation of the week'''ە کە پێشتر لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|پەڕەی لێدوان]] و ئەرشیڤەکانیدا بوون. بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە کۆکراونەتەوە.''}} == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٢٦، ٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bidriware]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bidriware Hookah.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bidriware''' is a metal handicraft from Bidar, India. It was developed in the 14th century C.E. during the rule of the Bahamani Sultans. The term "bidriware" originates from the township of Bidar, which is still the chief centre for the manufacture of the unique metalware. Due to its striking inlay artwork, bidriware is an important export handicraft of India and is prized as a symbol of wealth. The metal used is a blackened alloy of zinc and copper inlaid with thin sheets of pure silver. This native art form has obtained Geographical Indications (GI) registry. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٣، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Loktak Folklore Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯂꯣꯛꯇꯥꯛ ꯈꯨꯟꯅꯨꯡ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:LOKTAK FOLKLORE MUSEUM.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Loktak Folklore Museum''' or the Thanga Folklore Museum is a folk museum in Thanga Island in the Loktak lake of Manipur. It cares for and displays a collection of artistic, cultural and historical artefacts associated with the Loktak lake. The museum preserves the folk customs and beliefs, folk medicines, folk literature associated with the Loktak lake. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٨، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 12.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam''' is located 3 kilometers north of Persepolis. It is the most impressive of eight Sasanian rock carvings cut into the cliff beneath the tombs of their Achaemenid predecessors <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٢٧، ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the National Flag (Ukraine)]]'''<br /><small>''([[:uk:День Державного Прапора України]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flag of Ukraine.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> August 23 every year since 2004 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٧، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22918026 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hermila Galindo]]'''<br /><small>''([[:es:Hermila Galindo]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Portrait of Hermila Galindo.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hermila Galindo Acosta''' (also known as Hermila Galindo de Topete) (2 June 1886 – 18 August 1954) was a Mexican feminist and a writer. She was an early supporter of many radical feminist issues, primarily sex education in schools, women's suffrage, and divorce. She was one of the first feminists to state that Catholicism in Mexico was thwarting feminist efforts, and was the first woman to run for elected office in Mexico. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٢، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22964474 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Farn-Sasan]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bronze coin of Farn-Sasan.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Farn-Sasan''' was the last king of the Indo-Parthian Kingdom, ruling the region of Sakastan approximately from 210 to 226. Literary sources makes no mention of him, and he is only known through the coins he issued. He was defeated in 226 by the Sasanian ruler Ardashir I (r. 224–242), which marked the end of Indo-Parthian rule. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٦:٢٩، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23020670 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Dummy tank]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Inflatable dummy weapons - NARA - 292565.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Dummy tanks''' superficially resemble real tanks and are often deployed as a means of military deception in the absence of real tanks. Early designs included wooden shells and inflatable props that could fool enemy intelligence; they were fragile and only believable from a distance. Modern designs are more advanced and can imitate heat signatures, making them more effective illusions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥١، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23058505 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ankarana Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tsingy Ankarana Madagascar 16-07-2004.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ankarana Special Reserve''' in northern Madagascar was created in 1956. It is a small, partially vegetated plateau composed of 150-million-year-old middle Jurassic limestone <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ١١ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23120296 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gwoździec Synagogue]]'''<br /> <small>''([[:pl:Synagoga w Gwoźdźcu]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Warszawa - synagoga z Gwoźdźca 2.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''synagogue''' was erected around 1650 in Gwoździec (Ukrainian: Гвіздець - Hvizdets), then in the Polish–Lithuanian Commonwealth, today in the Kolomyia Raion, Ukraine. The building was seriously damaged in a fire during World War I. It was rebuilt in the interwar period, but destroyed completely by the Germans in 1941 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ١٨ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23159940 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:School of the Air]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:SchooloftheAir.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''School of the Air''' is a generic term for correspondence schools catering for the primary and early secondary education of children in remote and outback Australia where some or all classes were historically conducted by radio, although this is now replaced by telephone and internet technology. In these areas, the school-age population is too small for a conventional school to be viable. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٧، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23192890 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:K-ration]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:KRation Breakfast.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''K-ration''' was an individual daily combat food ration which was introduced by the United States Army during World War II. It was originally intended as an individually packaged daily ration for issue to airborne troops, tank crews, motorcycle couriers, and other mobile forces for short durations. The K-ration provided three separately boxed meal units: Breakfast, Dinner, and Supper. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, ‏٠٤:٠٤، ٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cyrus the Great Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:7aban1394.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cyrus the Great Day''' (Persian: روز کوروش بزرگ, romanized: ruz-e kuroš-e bozorg) is an unofficial Iranian holiday that takes place on the seventh day of Aban, the eighth month of the Solar Hijri calendar (October 29th on the Gregorian calendar), to commemorate Cyrus the Great, the founder of the ancient Achaemenid Persian Empire. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠١، ٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lift Every Voice and Sing]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lift Every Voice and Sing - U.S. Navy Band Southwest, Jacksonville, Fla.opus|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''''Lift Every Voice and Sing'''''" – often referred to as the Black national anthem in the United States – is a hymn with lyrics by James Weldon Johnson (1871–1938) and set to music by his brother, J. Rosamond Johnson (1873–1954), for the anniversary of President Abraham Lincoln's birthday in 1900 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٧، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zangbeto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zangbeto.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zangbeto''' are the traditional voodoo guardians of the night among the Ogu or Egun people of Benin, Togo and Nigeria. A traditional police and security institution, the Zangbeto cult is charged with the maintenance of law and order, and ensures safety and security within Ogu communities <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٥، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23338388 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trabala vishnou]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Trabala vishnou (Walker, 1855) Rose Myrtle Lappet Moth female Lasiocampidae (16076304697).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trabala vishnou''', the rose-myrtle lappet moth, is a moth of the family Lasiocampidae. It is found in south-east Asia, including Pakistan, India, Thailand, Sri Lanka, Myanmar, Java, China, Japan, Taiwan, Hong Kong, Vietnam and Indonesia. Four subspecies are recognized. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23366994 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tirumala septentrionis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Dark blue tiger (Tirumala septentrionis dravidarum).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tirumala septentrionis''', the dark blue tiger, is a danaid butterfly found in the Indian subcontinent and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٥، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23389957 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Statehood Day (Slovenia)]]'''<br /> <small>''([[:sl:Dan državnosti]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Statehood Day''' (Slovene: Dan državnosti) is a holiday that occurs on every 25 June in Slovenia to commemorate the country's declaration of independence from Yugoslavia in 1991. Although the formal declaration of independence did not come until 26 June 1991, Statehood Day is considered to be 25 June since that was the date on which the initial acts regarding independence were passed and Slovenia became independent <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٣٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23396992 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roll Out Solar Array]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:View of the ISS taken during Crew-2 flyaround (ISS066-E-080651).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Roll Out Solar Array''' (ROSA) and its larger version ISS Roll Out Solar Array (iROSA) are lightweight, flexible power sources designed by NASA to be deployed and used in space. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23436479 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Road Goes Ever On (song)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Hobbiton, New Zealand.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Road Goes Ever On'''" is a title that encompasses several walking songs that J. R. R. Tolkien wrote for his Middle-earth legendarium. Within the stories, the original song was composed by Bilbo Baggins and recorded in The Hobbit. Different versions of it also appear in The Lord of the Rings, along with some similar walking songs. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٥١، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23473250 --> eetttqg1upi0qikfmi13iegjhinpyai 1614314 1614311 2026-08-02T09:30:13Z SakuraBot 51806 بۆت: کۆکردنەوەی پەیامەکانی Translation of the week 1614314 wikitext text/x-wiki {{Center|''ئەم پەڕەیە کۆکراوەی ھەموو پەیامەکانی '''Wikipedia translation of the week'''ە کە پێشتر لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|پەڕەی لێدوان]] و ئەرشیڤەکانیدا بوون. بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە کۆکراونەتەوە.''}} == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٢٦، ٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bidriware]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bidriware Hookah.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bidriware''' is a metal handicraft from Bidar, India. It was developed in the 14th century C.E. during the rule of the Bahamani Sultans. The term "bidriware" originates from the township of Bidar, which is still the chief centre for the manufacture of the unique metalware. Due to its striking inlay artwork, bidriware is an important export handicraft of India and is prized as a symbol of wealth. The metal used is a blackened alloy of zinc and copper inlaid with thin sheets of pure silver. This native art form has obtained Geographical Indications (GI) registry. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٣، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Loktak Folklore Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯂꯣꯛꯇꯥꯛ ꯈꯨꯟꯅꯨꯡ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:LOKTAK FOLKLORE MUSEUM.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Loktak Folklore Museum''' or the Thanga Folklore Museum is a folk museum in Thanga Island in the Loktak lake of Manipur. It cares for and displays a collection of artistic, cultural and historical artefacts associated with the Loktak lake. The museum preserves the folk customs and beliefs, folk medicines, folk literature associated with the Loktak lake. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٨، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 12.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam''' is located 3 kilometers north of Persepolis. It is the most impressive of eight Sasanian rock carvings cut into the cliff beneath the tombs of their Achaemenid predecessors <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٢٧، ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the National Flag (Ukraine)]]'''<br /><small>''([[:uk:День Державного Прапора України]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flag of Ukraine.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> August 23 every year since 2004 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٧، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22918026 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hermila Galindo]]'''<br /><small>''([[:es:Hermila Galindo]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Portrait of Hermila Galindo.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hermila Galindo Acosta''' (also known as Hermila Galindo de Topete) (2 June 1886 – 18 August 1954) was a Mexican feminist and a writer. She was an early supporter of many radical feminist issues, primarily sex education in schools, women's suffrage, and divorce. She was one of the first feminists to state that Catholicism in Mexico was thwarting feminist efforts, and was the first woman to run for elected office in Mexico. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٢، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22964474 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Farn-Sasan]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bronze coin of Farn-Sasan.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Farn-Sasan''' was the last king of the Indo-Parthian Kingdom, ruling the region of Sakastan approximately from 210 to 226. Literary sources makes no mention of him, and he is only known through the coins he issued. He was defeated in 226 by the Sasanian ruler Ardashir I (r. 224–242), which marked the end of Indo-Parthian rule. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٦:٢٩، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23020670 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Dummy tank]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Inflatable dummy weapons - NARA - 292565.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Dummy tanks''' superficially resemble real tanks and are often deployed as a means of military deception in the absence of real tanks. Early designs included wooden shells and inflatable props that could fool enemy intelligence; they were fragile and only believable from a distance. Modern designs are more advanced and can imitate heat signatures, making them more effective illusions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥١، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23058505 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ankarana Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tsingy Ankarana Madagascar 16-07-2004.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ankarana Special Reserve''' in northern Madagascar was created in 1956. It is a small, partially vegetated plateau composed of 150-million-year-old middle Jurassic limestone <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ١١ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23120296 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gwoździec Synagogue]]'''<br /> <small>''([[:pl:Synagoga w Gwoźdźcu]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Warszawa - synagoga z Gwoźdźca 2.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''synagogue''' was erected around 1650 in Gwoździec (Ukrainian: Гвіздець - Hvizdets), then in the Polish–Lithuanian Commonwealth, today in the Kolomyia Raion, Ukraine. The building was seriously damaged in a fire during World War I. It was rebuilt in the interwar period, but destroyed completely by the Germans in 1941 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ١٨ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23159940 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:School of the Air]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:SchooloftheAir.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''School of the Air''' is a generic term for correspondence schools catering for the primary and early secondary education of children in remote and outback Australia where some or all classes were historically conducted by radio, although this is now replaced by telephone and internet technology. In these areas, the school-age population is too small for a conventional school to be viable. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٧، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23192890 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:K-ration]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:KRation Breakfast.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''K-ration''' was an individual daily combat food ration which was introduced by the United States Army during World War II. It was originally intended as an individually packaged daily ration for issue to airborne troops, tank crews, motorcycle couriers, and other mobile forces for short durations. The K-ration provided three separately boxed meal units: Breakfast, Dinner, and Supper. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, ‏٠٤:٠٤، ٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cyrus the Great Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:7aban1394.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cyrus the Great Day''' (Persian: روز کوروش بزرگ, romanized: ruz-e kuroš-e bozorg) is an unofficial Iranian holiday that takes place on the seventh day of Aban, the eighth month of the Solar Hijri calendar (October 29th on the Gregorian calendar), to commemorate Cyrus the Great, the founder of the ancient Achaemenid Persian Empire. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠١، ٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lift Every Voice and Sing]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lift Every Voice and Sing - U.S. Navy Band Southwest, Jacksonville, Fla.opus|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''''Lift Every Voice and Sing'''''" – often referred to as the Black national anthem in the United States – is a hymn with lyrics by James Weldon Johnson (1871–1938) and set to music by his brother, J. Rosamond Johnson (1873–1954), for the anniversary of President Abraham Lincoln's birthday in 1900 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٧، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zangbeto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zangbeto.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zangbeto''' are the traditional voodoo guardians of the night among the Ogu or Egun people of Benin, Togo and Nigeria. A traditional police and security institution, the Zangbeto cult is charged with the maintenance of law and order, and ensures safety and security within Ogu communities <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٥، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23338388 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trabala vishnou]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Trabala vishnou (Walker, 1855) Rose Myrtle Lappet Moth female Lasiocampidae (16076304697).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trabala vishnou''', the rose-myrtle lappet moth, is a moth of the family Lasiocampidae. It is found in south-east Asia, including Pakistan, India, Thailand, Sri Lanka, Myanmar, Java, China, Japan, Taiwan, Hong Kong, Vietnam and Indonesia. Four subspecies are recognized. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23366994 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tirumala septentrionis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Dark blue tiger (Tirumala septentrionis dravidarum).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tirumala septentrionis''', the dark blue tiger, is a danaid butterfly found in the Indian subcontinent and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٥، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23389957 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Statehood Day (Slovenia)]]'''<br /> <small>''([[:sl:Dan državnosti]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Statehood Day''' (Slovene: Dan državnosti) is a holiday that occurs on every 25 June in Slovenia to commemorate the country's declaration of independence from Yugoslavia in 1991. Although the formal declaration of independence did not come until 26 June 1991, Statehood Day is considered to be 25 June since that was the date on which the initial acts regarding independence were passed and Slovenia became independent <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٣٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23396992 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roll Out Solar Array]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:View of the ISS taken during Crew-2 flyaround (ISS066-E-080651).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Roll Out Solar Array''' (ROSA) and its larger version ISS Roll Out Solar Array (iROSA) are lightweight, flexible power sources designed by NASA to be deployed and used in space. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23436479 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Road Goes Ever On (song)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Hobbiton, New Zealand.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Road Goes Ever On'''" is a title that encompasses several walking songs that J. R. R. Tolkien wrote for his Middle-earth legendarium. Within the stories, the original song was composed by Bilbo Baggins and recorded in The Hobbit. Different versions of it also appear in The Lord of the Rings, along with some similar walking songs. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٥١، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23473250 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Everard Calthrop]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Everard Richard Calthrop''' (3 March 1857 – 30 March 1927) was a British railway engineer and inventor. Calthrop was a notable promoter and builder of narrow-gauge railways, especially of 2 ft 6 in (762 mm) narrow gauge, and was especially prominent in India. His most notable achievement was the Barsi Light Railway, but he is best known in his home country for the Leek and Manifold Valley Light Railway. Calthrop has been described as a "railway genius. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٤، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Church of St. Clare, Horodkivka]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Horodkivka Catholic Church RB.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of St. Clare, Horodkivka''' is a Roman Catholic religious building and an architectural monument of local importance in the village of Horodkivka (alternative spelling Gorodkivka), Andrushivka Raion, Zhytomyr region, Ukraine. Horodkivka was called Khalaimgorodok before 1946 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٥، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sack of Shamakhi]]'''<br /> <small>''([[:fa:تاراج شماخی]]) ''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sack of Shamakhi''' took place on 18 August 1721, when rebellious Sunni Lezgins, within the declining Safavid Empire, attacked the capital of Shirvan province, Shamakhi (in present-day Azerbaijan Republic). The initially successful counter-campaign was abandoned by the central government at a critical moment and with the threat then left unchecked, Shamakhi was taken by 15,000 Lezgin tribesmen, its Shia population massacred, and the city ransacked. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٦، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lau Pa Sat]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Telok Ayer Market Above, June 2015.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lau Pa Sat''', also known as Telok Ayer Market, is a historic building located within the Downtown Core in the Central Area of Singapore. It was first built in 1824 as a fish market on the waterfront serving the people of early colonial Singapore and rebuilt in 1838. It was then relocated and rebuilt at the present location in 1894. It is currently a food court with stalls selling a variety of local cuisine. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٧، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23601901 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Raggle Taggle Gypsy]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Raggle Taggle Gypsy'''" (Roud 1, Child 200), is a traditional folk song that originated as a Scottish border ballad, and has been popular throughout Britain, Ireland and North America. It concerns a rich lady who runs off to join the gypsies (or one gypsy). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥١، ٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23635059 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Peroz I Kushanshah]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Extremely rare coin of Peroz I Kushanshah.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Peroz I Kushanshah''' was ruler of the Kushano-Sasanian Kingdom from 245 to 275. He was the successor of Ardashir I Kushanshah. He was an energetic ruler, who minted coins in Balkh, Herat, and Gandhara. Under him, the Kushano-Sasanians further expanded their domains into the west, pushing the weakened Kushan Empire to Mathura in North India. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٧، ١٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23661098 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Imphal Peace Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯏꯝꯐꯥꯜ ꯑꯌꯤꯡ ꯑꯆꯤꯛ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Imphal Peace Museum.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Imphal Peace Museum''' (IPM) (Meitei: Imphal Aying-Achik Pukei Lankei Shanglen, Japanese: インパール平和資料館, romanized: Inpāru heiwa shiryōkan) is a WWII museum at the foothills of the Red Hills (Maibam Lokpa Ching) in Manipur. It is a living memory of the Battle of Imphal and other WWII battles (March-July 1944) fought in Manipur. It is supported by the Nippon Foundation (TNF), a non profit grant making organization, collaborating with the Manipur Tourism Forum and the Government of Manipur. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٣، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23722272 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Saint John Church of Sohrol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Holy SURP Hovhannes Church.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of Saint John''' (Armenian: Սուրբ Յովհաննէս Եկեղեցի) is a 5th or 6th century Armenian Catholic church in Sohrol, Shabestar County, East Azerbaijan Province, Iran. It was rebuilt in 1840 by Samson Makintsev (Sam Khan; member of Bogatyr Battalion) in brick on the older church foundation. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٨، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23742791 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2022 Melilla incident]]'''<br /> <small>''([[:ca:Massacre de Melilla]]) ([[:es:Tragedia de la valla de Melilla]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On June 24, 2022, at least 37 migrants were killed at the Melilla border fence during a conflict with Moroccan and Spanish security forces. Conflict broke out as between 500 and 2,000 people gathered in the early hours of the day to cross the border with Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٩، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23818984 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:George W. Johnson (singer)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:George W. Johnson, 1898.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''George Washington Johnson''' (c. October 1846 – January 23, 1914) was an American singer and pioneer sound recording artist. Johnson was the first African American recording star of the phonograph <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٦، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23831378 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Meitei classical language movement]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Meitei language written in Meitei script.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''social movement of Meitei language''' (officially known as "Manipuri language") to achieve the officially recognised status of the "Classical language of India" is advocated by various literary, political, social associations and organisations as well as notable individual personalities of Bangladesh, Myanmar, Northeast India (prominently Assam, Manipur and Tripura). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٥٥، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Urânia Vanério]]'''<br /> <small>''([[:pt:Urânia Vanério]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Urânia Vanério de Argollo Ferrão''' (Salvador, 14 December 1811 — 3 December 1849) was a Brazilian teacher, writer and translator. In her childhood she witnessed the conflict between Brazilian and Portuguese troops in early 1822, in the context of the Bahia's Independence process, which led her to write the poem "Lamentos de uma Baiana..." ("Laments of a girl from Bahia"). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٣٢، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pagoda of the Celestial Lady]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:ThienMuPagoda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Pagoda of the Celestial Lady''' (Vietnamese: Chùa Thiên Mụ; also called Linh Mụ Pagoda) is a historic temple in the city of Huế in Vietnam. Its iconic seven-story pagoda is regarded as the unofficial symbol of the city, and the temple has often been the subject of folk rhymes and ca dao about Huế. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٢، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23972116 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women in Qatar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Shaikha Khalaf Al Mohammed, Mehbubeh Akhlaghi, Bahya Al-Hamad 2011 (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Women's rights in Qatar''' are restricted by the country's male guardianship law and influenced by the Wahhabi interpretation of Islam. Both women and men were enfranchised in the country at the same time, in 1999. Labour force participation rates of Qatari women are above the world average and among the highest in the Arab World, which comes mainly as a result of an increasing number of Qatari women who are attaining academic degrees. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٤، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Truck art in South Asia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PK Truck on N-5 near Thatta asv2020-02 img2.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Truck art in South Asia''' is a popular form of regional decoration, with trucks featuring elaborate floral patterns and calligraphy. It is especially common in Pakistan and India. During the War in Afghanistan, Pakistani decorated trucks that ran services between Pakistan and Afghanistan came to be known as jingle trucks by American troops and contractors who were deployed across the latter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٢٣، ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gorgany Nature Reserve]]'''<br /> <small>''([[:uk:Ґорґани (заповідник)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gorgany Syniak.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Gorgany Nature Reserve''' (Ukrainian: Ґорґани заповідник) is a strict nature reserve (a 'zapovidnyk') of Ukraine that covers a part of the Gorgany mountain range of the Outer Eastern Carpatians in southwest Ukraine. The reserve is 46% old-growth forest, one of the last and largest such stands in Europe. The reserve was originally created in 1996 to protect relic stands of Stone pine trees (Pinus cembra). The reserve is administratively in the Nadvirna District of Ivano-Frankivsk Oblast. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٩، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24059284 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pizza quattro formaggi]]'''<br /> <small>''([[:it:Pizza ai quattro formaggi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pizza quattro formaggi at restaurant, Chalk Farm Road, London.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pizza quattro formaggi''' (four cheese pizza) is a variety of pizza in Italian cuisine that is topped with a combination of four kinds of cheese, usually melted together, with (rossa, red) or without (bianca, white) tomato sauce. It is popular worldwide, including in Italy, and is one of the iconic items from pizzerias' menus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠١، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24072249 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Equestrian statue of the Duke of Wellington, Glasgow]]'''<br /> <small>''([[:de:Reiterstatue des Duke of Wellington (Glasgow)]]) ([[:es:Estatua de Wellington]]) ([[:ja:ウェリントン公爵騎馬像 (グラスゴー)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Statue of the Duke of Wellington on his horse Copenhagen unveiled in front of the Royal Exchange, in Royal Exchange Square, Glasgow in 1844.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''equestrian statue of Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington''' located outside the Gallery of Modern Art, Glasgow, Scotland, is one of Glasgow's most iconic landmarks. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٨، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Woman with Child]]'''<br /> <small>''([[:pt:A Mulher Negra]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Eckhout, Albert - Mulher Africana.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Black Woman with Child''' is a circa 1650 full-length portrait painting by Albert Eckhout. It is in the collection of the National Gallery of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٥، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zakia Khudadadi]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zakia Khudadadi''' also spelt as Zakia Khodadadi (Pashto: ذکیه خدادادی; born 29 September 1998) is an Afghan parataekwondo practitioner. She is the first Afghan female taekwondo practitioner. She rose to prominence after winning the African International Parataekwondo Championship in 2016 at the age of 18. She represented Afghanistan at the 2020 Summer Paralympics. She was initially denied the opportunity to compete at her maiden Paralympics due to the Taliban takeover but she was later allowed by the International Paralympic Committee to compete in the event after being safely evacuated from Afghanistan. She was able to compete and became the first Afghan female Paralympic competitor to compete at the Paralympics after 17 years since Mareena Karim's participation at the 2004 Summer Paralympics. She also officially became the first Afghan female sportsperson to participate in an international sporting event after the Taliban takeover. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٦، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24306136 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Léopoldville riots]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Léopoldville riots damage.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Léopoldville riots''' were an outbreak of civil disorder in Léopoldville (modern-day Kinshasa) in the Belgian Congo which took place in January 1959 and which were an important moment for the Congolese independence movement. The rioting occurred when members of the Alliance des Bakongo (ABAKO) political party were not allowed to assemble for a protest and colonial authorities reacted harshly. The exact death toll is not known, but at least 49 people were killed and total casualties may have been as high as 500. Following these riots, a round table conference was organized in Brussels to negotiate the terms of Congo's independence, The Congo received its independence on 30 June 1960, becoming the Republic of the Congo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٨، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24351847 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sweden Finns' Day]] '''<br /> <small>''([[:fi:Ruotsinsuomalaisten päivä]]) ([[:sv:Sverigefinnarnas dag]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sverigefinskaflaggan.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sweden Finns' Day''' (Finnish: Ruotsinsuomalaisten päivä, Swedish: Sverigefinnarnas dag) is an anniversary celebrated in Sweden on 24 February. The anniversary of the calendar was approved by the Swedish Academy in 2010 and was celebrated for the first time in 2011. February 24 was chosen as the birthday of Carl Axel Gottlund, a collector of folk poetry and a defender of the status of the Finnish language. The purpose of the day is to celebrate the Sweden Finns and to recognize their history, language and culture as a prominent part of Sweden's cultural heritage. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٤، ٦ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24491747 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Delivery robot]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Woman Takes Groceries from Dax Delivery Robot.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''delivery robot''' is an autonomous robot that provides "last mile" delivery services. An operator may monitor and take control of the robot remotely in certain situations that the robot cannot resolve by itself such as when it is stuck in an obstacle. Delivery robots can be used in different settings such as food delivery, package delivery, hospital delivery, and room service. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٦، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24515453 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Buddha Dhatu Jadi]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Swarno Mandir.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Buddha Dhatu Jadi''' (Bengali: বুদ্ধ ধাতু জাদি; Burmese: ဗုဒ္ဓဓာတုစေတီ also known as the Bandarban Golden Temple) is located close to Balaghata town, in Bandarban City, in Bangladesh. Dhatu are the material remains of a holy person, and in this temple the relics belong to Buddha. It is the largest Theravada Buddhist temple in Bangladesh and has the second-largest Buddha statue in the country. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٨، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24581813 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Alina Scholtz]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alina Scholtz''' (24 September 1908 – 25 February 1996) was a Polish landscape architect, known as one of country's pioneers in developing the field. Throughout her career she worked on various public and private projects for cemeteries, parks and green spaces. Some of her most noted works include the grounds of a villa on Kielecka Street in Warsaw for which she won a Silver Medal at the 1937 World Exhibition in Paris, the memorial cemetery to the victims of the Palmiry massacre, and landscaping projects along the East-West traffic route of Warsaw. In addition to her design work, she served as one of the founding members of the International Federation of Landscape Architects. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٤، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24617511 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mary Nzimiro]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mary Nzimiro''', birthname Mary Nwametu Onumonu, MBE (1898–1993) was a pioneering Nigerian businesswoman, politician and women's activist. In 1948, she was appointed principal representative of the United Africa Company (UAC) for Eastern Nigeria, while maintaining textile and cosmetics retail outlets of her own in Port Harcourt, Aba and Owerri. By the early 1950s, she was among the richest individuals in West Africa, becoming a resident of the exclusive Bernard Carr Street in Port Harcourt. On the political front, she was a member of the influential National Council of Nigeria and the Cameroons, becoming a member of its executive committee in 1957 and vice-president of the NCNC Estern Women's Association in 1962. During the Nigerian Civil War (1967–1970), she organized Igbo women in support of the Biafrans. As a result she lost most of her property in Port Harcourt and returned to her native Oguta where she died in 1993. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٤٧، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24636259 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elizabeth Langdon Williams]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Elizabeth Langdon Williams.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elizabeth Langdon Williams''' (February 8, 1879 in Putnam, Connecticut – 1981 in Enfield, New Hampshire) was an American human computer and astronomer whose work helped lead to the discovery of Pluto, or Planet X. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢١، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24700408 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:I Didn't Raise My Boy to Be a Soldier]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Peerless Quartet - I Didn't Raise my Boy to be a Soldier.ogg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> an American anti-war song that was influential within the pacifist movement that existed in the United States before it entered World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣١، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24720571 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Diana Aguavil]]'''<br /> <small>''([[:en:Diana Aguavil]]) ([[:pt:Diana Aguavil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Diana Aguavil.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Diana Alexandra Aguavil Calazacón''' (born 7 August 1983) is an Ecuadorian indigenous leader, since 25 August 2018, the first female governor of the Tsáchila nationality after 104 years of male administrations and winning the 2018 Tsáchila election. She was also the second woman to become a candidate. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٩، ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24758626 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٦، ١٧ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ca:María Fernanda Castro Maya]]'''<br /> <small>''([[:pt:María Fernanda Castro Maya]]) ([[:eu:María Fernanda Castro Maya]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''María Fernanda Castro Maya''' is a Mexican self-advocate disability rights activist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٥، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sonia Orbuch]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sonia Shainwald Orbuch''' (born Sarah Shainwald, May 24, 1925 – September 30, 2018) was an American Holocaust educator. During the Second World War she was a Jewish resistance fighter in eastern Poland. Orbuch hid in the forests of Poland with her family during the Second World War. She joined a group of Soviet partisans, being renamed Sonia in case she was captured, and helped fight against the Germans. After the war, she returned home, where she met her future husband. After having a daughter in a refugee camp in Germany, the family eventually emigrated to the United States. She spent the rest of life in public engagement, speaking about her experiences and in 2009, published her autobiography, Here, There Are No Sarahs: A Woman's Courageous Fight Against the Nazis and Her Bittersweet Fulfillment of the American Dream. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٦:٢٤، ١ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nadia Ghulam]]'''<br /><small>''([[:fr:Nadia Ghulam]]) ([[:es:Nadia Ghulam]]) ([[:ca:Nadia Ghulam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Nadia Ghulam (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Nadia Ghulam Dastgir''' is an Afghan woman who spent ten years posing as her dead brother to evade the Taliban's strictures against women. Her book about her experiences, written with Agnès Rotger and published in 2010, El secret del meu turbant (The Secret of My Turban), won the Prudenci Bertrana Prize for fiction. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٧، ٨ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24966177 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Purple Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Epilepsy Warrior Brooch May 2018 Purple Day.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Purple Day''' is a global grassroots event that was formed with the intention to increase worldwide awareness of epilepsy, and to dispel common myths and fears of this neurological disorder. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25000361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Valencian Art Nouveau]]'''<br /> <small>''([[:es:Modernismo valenciano]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Santuario Novelda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Valencian Art Nouveau''' (Spanish: modernismo valenciano, Valencian: modernisme valencià), is the historiographic denomination given to an art and literature movement associated with the Art Nouveau in the Valencian Community, in Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٦، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25074014 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Alessandra Korap]]'''<br /> <small>''([[:en:Alessandra Korap]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alessandra Korap''' is an indigenous leader and Brazilian environmental activist from the Munduruku ethnic group. Her main work is defending the demarcation of indigenous territory and denouncing the illegal exploitation and activities of the mining and logging industries. Alessandra is internationally recognized for her work. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٣، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cassinga Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cassinga Day''' is a national public holiday in Namibia remembering the Cassinga Massacre. Commemorated annually on 4 May, the date "remembers those (approximately 600) killed in 1978 when the South African Defence Force attacked a SWAPO base at Cassinga in southern Angola". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٠٧، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rawon]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rawon Setan.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Rawon''' (Javanese: ꦫꦮꦺꦴꦤ꧀) is an Indonesian beef soup. Originating from East Java, rawon utilizes the black keluak nut as the main seasoning, which gives a dark color and nutty flavor to the soup. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٨، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25177056 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hook echo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tornadic classic supercell radar.gif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''hook echo''' is a pendant or hook-shaped weather radar signature as part of some supercell thunderstorms. It is found in the lower portions of a storm as air and precipitation flow into a mesocyclone, resulting in a curved feature of reflectivity. The echo is produced by rain, hail, or even debris being wrapped around the supercell <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٨، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25241057 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Esther Cooper Jackson]]'''<br /> <small>''([[:fr:Esther Cooper Jackson]]) ([[:simple:Esther Cooper Jackson]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Esther Cooper Jackson, 1968, Great Barrington.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Esther Victoria Cooper Jackson''' was an American civil rights activist and social worker. She was one of the founding editors of the magazine Freedomways. She also was an organizational and executive secretary at the Southern Negro Youth Congress. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٤، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25266525 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cut of pork]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:American Pork Cuts.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''cuts of pork''' are the different parts of the pig which are consumed as food by humans. The terminology and extent of each cut varies from country to country. There are between four and six primal cuts, which are the large parts in which the pig is first cut: the shoulder (blade and picnic), loin, belly (spare ribs and side) and leg <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢١، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25318972 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gunhild Cross]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gunhildkorset.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Gunhild Cross''' (Danish: Gunhildkorset), named for its first owner, Gunhild, a daughter of Svend III of Denmark, is a mid-12th-century crucifix carved in walrus tusk and with both Latin and Runic inscriptions. It is now in the collection of the National Museum of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٤٨، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25380210 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Polyura athamas]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Close wing mud-puddling position of Charaxes bharata (C.& R. Felder,1867) - Indian Nawab.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Polyura athamas''''', the common nawab, is a species of fast-flying canopy butterfly found in tropical Asia. It belongs to the Charaxinae (rajahs and nawabs) in the brush-footed butterfly family (Nymphalidae). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:١٤، ٧ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25410866 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women's page]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:"Doings in Pittsburg Society" The Pittsburg Press February 1, 1920.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''women's page''' (sometimes called home page or women's section) of a newspaper was a section devoted to covering news assumed to be of interest to women. Women's pages started out in the 19th century as society pages and eventually morphed into features sections in the 1970s. Although denigrated during much of that period, they had a significant impact on journalism and in their communities. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٥١، ١٤ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Insect toxin]]'''<br /> <small>''([[:de:Insektengift]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PDB 1lmr EBI.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Insect toxins''' are various protein toxins produced by insect species. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Manchester Blitz]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Air Raid Damage in Britain- Manchester HU49833.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Manchester Blitz''' (also known as the Christmas Blitz) was the heavy bombing of the city of Manchester and its surrounding areas in North West England during the Second World War by the German Luftwaffe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ghana Independence Act 1957]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ghana Independence Act 1957''' is an Act of the Parliament of the United Kingdom that granted the Gold Coast fully responsible government within the British Commonwealth of Nations under the name of Ghana <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Betrayal trauma]]'''<br /> <small>''([[:sv:Svektrauma]]) ([[:ar:صدمة الخيانة]]) ([[:ko:배신 트라우마]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Betrayal trauma''' is defined as a trauma perpetrated by someone with whom the victim is close to and reliant upon for support and survival. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٩، ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Genocidio del Putumayo]]'''<br /> <small>''([[:en:Putumayo genocide]]) ([[:ca:Genocidi del Putumayo]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Putumayo - the devil's paradise, travels in the Peruvian Amazon Region and an account of the atrocities committed upon the Indians therein (1913) (14782203995).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Putumayo genocide''' is the term which is used in reference to the enslavement, massacres and ethnocide of the indigenous population of the Amazon at the hands of the Peruvian Amazon Company, specifically in the area between the Putumayo River and the Caquetá River during the Amazon rubber boom period from 1879 to 1912. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٣٨، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25599361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Athyma nefte]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:VB 019 Color Sergeant UP.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Athyma nefte''''', the colour sergeant, is a species of brush-footed butterfly found in tropical South and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٨، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Typhoon Rusa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rusa 2002-08-27 0350Z.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Typhoon Rusa''' was the most powerful typhoon to strike South Korea in 43 years. It was the 21st JTWC tropical depression, the 15th named storm, and the 10th typhoon of the 2002 Pacific typhoon season. It developed on August 22 from the monsoon trough in the northwestern Pacific Ocean, well to the southeast of Japan. For several days, Rusa moved to the northwest, eventually intensifying into a powerful typhoon. On August 26, the storm moved across the Amami Islands of Japan, where Rusa left 20,000 people without power and caused two fatalities. Across Japan, the typhoon dropped torrential rainfall peaking at 902 mm (35.5 in) in Tokushima Prefecture. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٠، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hein Eersel]]'''<br /> <small>''([[:nl:Hein Eersel]]) ([[:it:Hein Eersel]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:HeinEersel.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christiaan Hendrik "Hein" Eersel''' was a Surinamese linguist and cultural researcher. He served as Minister of Education and Population Development in the cabinet of acting Prime Minister Arthur Johan May. He was also the first chancellor of the University of Suriname. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٩، ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Reclaim the Night]]'''<br /> <small>''([[:de:Reclaim the Night]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Reclaim the Night 2014.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Reclaim the Night''' is a movement started in Leeds in 1977 as part of the Women's Liberation Movement. Marches demanding that women be able to move throughout public spaces at night took place across England until the 1990s. Later, the organisation was revived and sponsors annual and national marches against rape and violence against women. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٤٠، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ishe Komborera Africa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Ishe Komborera Africa.mp3|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''Ishe Komborera Africa'''" (Shona for: God Bless Africa), also called "Ishe Komborera Zimbabwe" (Shona for: God Bless Zimbabwe), was the Zimbabwean national anthem from 1980 to 1994. It was the country's first national anthem after gaining independence in 1980. It is a translation of 19th-century South African schoolteacher Enoch Sontonga's popular African hymn "Nkosi Sikelel' iAfrika" into Zimbabwe's native Shona and Ndebele languages. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٣٨، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bhagavata Mela]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bhagavata Mela''' is a classical Indian dance that is performed in Tamil Nadu, particularly the Thanjavur area. It is choreographed as an annual Vaishnavism tradition in Melattur and nearby regions, and celebrated as a dance-drama performance art. The dance art has roots in a historic migration of practitioners of Kuchipudi, another Indian classical dance art, from Andhra Pradesh to the kingdom of Tanjavur. The term Bhagavata, state Brandon and Banham, refers to the Hindu text Bhagavata Purana. Mela is a Sanskrit word that means "gathering, meeting of a group" and connotes a folk festival. The traditional Bhagavata Mela performance acts out the legends of Hinduism, set to the Carnatic style music. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, ‏٠٤:٠٧، ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Zanskari]]'''<br /> <small>''([[:en:Zaniskari]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zaniskari Horse in Ladakh, India.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Zaniskari''' or '''Zanskari''' is a breed of small mountain horse or pony from Ladakh, in northern India. It is named for the Zanskar valley or region in Kargil district. It is similar to the Spiti breed of Himachal Pradesh, but is better adapted to work at high altitude. Like the Spiti, it shows similarities to the Tibetan breeds of neighbouring Tibet. It is of medium size, and is often grey in colour. The breed is considered endangered, as there are only a few hundred alive today, and a conservation programme has been started at Padum, Zanskar, in the Kargil district of Ladakh. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٤، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sheikh Hussein]]'''<br /> <small>''([[:fr:Sheikh Hussein]]) ([[:it:Scec Hussèn]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sheikh Hussein.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sheikh Hussein''' is a town in south-eastern Ethiopia. The site has been recorded in the tentative list for UNESCO World Heritage List since 2011 as a religious, cultural and historical site. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٤، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25921616 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Applaudissements aux fenêtres pendant la pandémie de Covid-19]]'''<br /> <small>''([[:es:Aplauso por los trabajadores de la salud]]) ([[:gl:Aplauso ao persoal sanitario]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Koronabirus konfinamendua Lasarten 2020-03-29.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> During the COVID-19 pandemic, applauding daily at a scheduled hour was a gesture of acclamation, recognition and gratitude towards health professionals in tribute to their work at the time. This habit emerged in January 2020 in Wuhan, where the pandemic originated, and then spread to several cities around the world during the quarantines and sanitary cordons ordered as preventive measures, Italy being the first one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٢٦، ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25925561 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jamaica Bay Wildlife Refuge]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Aerial view of Subway Island, July 2019.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jamaica Bay Wildlife Refuge''' is a wildlife refuge in New York City managed by the National Park Service as part of Gateway National Recreation Area. It is composed of the open water and intertidal salt marshes of Jamaica Bay. It lies entirely within the boundaries of New York City, divided between the boroughs of Brooklyn to the west and Queens to the east. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٥، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25951007 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plant blindness]]'''<br /> <small>''([[:fr:Cécité botanique]]) ([[:de:Pflanzenblindheit]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plant blindness 0323.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Plant blindness''' is an informally-proposed form of cognitive bias, which in its broadest meaning, is a human tendency to ignore plant species. This includes such phenomena as not noticing plants in the surrounding environment, not recognizing the importance of plant life to the whole biosphere and to human affairs, a philosophical view of plants as an inferior form of life to animals and/or the inability to appreciate the unique features or aesthetics of plants. Related terms include plant‐neglect, zoo-centrism, and zoo‐chauvinism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٨، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25971304 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Conversion to Islam]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conversion à l'islam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sahadah-Topkapi-Palace.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Conversion to Islam''' is accepting Islam as a religion or faith and rejecting any other religion or irreligion. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kinder der Landstrasse]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kinderdlandstrasse plakat.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kinder der Landstrasse''' (literally: Children of the Country Road) was a project implemented by the Swiss foundation Pro Juventute from 1926 to 1973. The project aimed to assimilate the itinerant Yenish people in Switzerland by forcibly removing their children from their parents and placing them in orphanages or foster homes. Approximately 590 children were affected by this program. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٢، ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Qurm Nature Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Al-Qurm Wetlands.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Qurm Nature Reserve''' is a national nature reserve in Muscat Governorate, Oman. Located on the Gulf of Oman coast, the reserve protects a mangrove forest and the surrounding wetland in a small estuary within the urban area of Qurm. Established in 1975, the reserve has been designated as an Important Bird Area since 1994, and as a protected Ramsar site since 2013. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٣، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26149847 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Timurid architecture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gur-e-Amir Mausolueum - Samarkand - Uzbekistan (7488414078).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Timurid architecture''' was an important stage in the architectural history of Iran and Central Asia during the late 14th and 15th centuries. The Timurid Empire (1370–1507), founded by Timur (d. 1405) and conquering most of this region, oversaw a cultural renaissance. In architecture, the Timurid dynasty patronized the construction of palaces, mausoleums, and religious monuments across the region. Their architecture is distinguished by its grand scale, luxurious decoration in tilework, and sophisticated geometric vaulting. This architectural style, along with other aspects of Timurid art, spread across the empire and subsequently influenced the architecture of other empires from the Middle East to the Indian subcontinent. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٢٣، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26169542 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adoration of the Magi (Fra Angelico and Filippo Lippi)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Fra Angelico, Fra Filippo Lippi, The Adoration of the Magi.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''''Adoration of the Magi''''' is a tondo, or circular painting, of the Adoration of the Magi assumed to be that recorded in 1492 in the Palazzo Medici Riccardi in Florence as by Fra Angelico. It dates from the mid-15th century and is now in the National Gallery of Art in Washington D.C. Most art historians think that Filippo Lippi painted more of the original work, and that it was added to some years after by other artists, as well as including work by assistants in the workshops of both the original masters. It has been known as the Washington Tondo and Cook Tondo after Herbert Cook, and this latter name in particular continues to be used over 50 years after the painting left the Cook collection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٧:٠٠، ١٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26187446 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:nl:Graf met de handjes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Weg langs het kerkhof tegenover 1, Roermond.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The monument '''Van Gorkum-Van Aefferden''', more well known as the "'''grave with the little hands'''" is a monumental Tombstone in the Dutch city of Roermond. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١٣:٢٤، ١٩ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Doorway effect]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''doorway effect''' is a known psychological event where a person's short-term memory declines when passing through a doorway moving from one location to another when it would not if they had remained in the same place. People experience this effect by forgetting what they were going to do, thinking about, or planning upon entering a different room. This is thought to be due to the change in one's physical environment, which is used to distinguish boundaries between remembered events: memories of events encountered in the present environment are more accessible than those beyond it. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٠، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sissieretta Jones]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:1899 poster of Mme. M. Sissieretta Jones.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Matilda Sissieretta Joyner Jones''' (January 5, 1868, or 1869 – June 24, 1933) was an American soprano. She sometimes was called "The Black Patti" in reference to Italian opera singer Adelina Patti. Jones' repertoire included grand opera, light opera, and popular music <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٣٣، ٤ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26313143 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Preventative Coup of November 11]]'''<br /> <small>''([[:es:Golpe de Estado en Brasil de 1955]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Exército na casa de Café Filho.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Preventative Coup of November 11''' sometimes called the '''1955 Brazilian coup d'état''' or referred to as an "anti-coup" or a "counter-coup" (Portuguese: ''Novembrada, Movimento de 11 de Novembro, Contragolpe, Golpe Preventivo do Marechal Lott'') was a series of military and political events led by Henrique Teixeira Lott that resulted in Nereu Ramos assuming the presidency of Brazil until being peacefully succeeded by Juscelino Kubitschek a few months later. The bloodless coup removed Carlos Luz from the presidency because he was suspected of plotting to prevent Kubitschek from taking office. As a result of the tensions, Brazil had three presidents in the span of a single week. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٤، ١١ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hojang Taret]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hojang Taret''' is a classical Meitei language play based on Euripides's ancient Greek tragedy The Phoenician Women. It is directed by Oasis Sougaijam and produced by The Umbilical Theatre in Imphal, Kangleipak. It depicts the moral ambiguities of conflict between brothers resulting to the ruination of the ancient city of Thebes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٢، ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Magna Lykseth-Skogman]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Magna Lykseth in Tristan och Isolde at Kungliga Operan 1909 - SMV - GL164.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magna Elvine Lykseth-Skogman''' (6 February 1874 – 13 November 1949), also known as Magna Lykseth-Schjerven, was a Norwegian-born Swedish operatic soprano. After making her début at the Royal Swedish Opera in 1901 as Santuzza in Cavalleria rusticana, she was engaged there until 1918 becoming the company's prima donna. She performed leading roles in a wide range of operas but is remembered in particular for her Wagnerian interpretations, creating Brünnhilde in the Swedish premières of Siegfried and Götterdämmerung, and Isolde in 1909. Considered to be one of the most outstanding Swedish opera singers of her generation, she was awarded the Litteris et Artibus medal in 1907 and became a member of the Royal Swedish Academy of Music in 1912 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٠، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26447450 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lidder Valley]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pahalgam Valley.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Lidder Valley''' or Liddar Valley is a Himalayan sub-valley that forms the southeastern corner of Anantnag district in Indian-administered Kashmir. The Lidder River flows down the valley. The entrance to the valley lies 7 km northeast from Anantnag town and 62 km southeast from Srinagar, the summer capital of Jammu and Kashmir. It is a 40-km-long gorge valley with an average width of 3 km. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٣:١٥، ١ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26509189 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Operation Kraai]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Overzicht van het vliegveld te Djokja vanuit de 'Control Tower', Bestanddeelnr 5128.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Operation Kraai''' (Operation Crow) was a Dutch military offensive against the de facto Republic of Indonesia in December 1948 after negotiations failed. With the advantage of surprise the Dutch managed to capture the Indonesian Republic's temporary capital, Yogyakarta, and seized Indonesian leaders such as de facto Republican President Sukarno. This apparent military success was however followed by guerrilla warfare, while the violation of the Renville Agreement ceasefire diplomatically isolated the Dutch, leading to the Dutch–Indonesian Round Table Conference and recognition of the United States of Indonesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٧، ٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26550154 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Павильон Росси]]'''<br /> <small>''([[:en:Rossi Pavilion]])&#32;([[:fr:Pavillon Rossi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rossi's Pavilion in Mikhailovsky Garden. Saint-Petersburg. 1825..jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rossi Pavilion''' (Russian: Павильон Росси) is a pavilion on the bank of the Moyka River in the Mikhailovsky Garden in Saint Petersburg. It was designed by architect Carlo Rossi in the early 1820s and built in 1825 during his redevelopment of the garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٣، ١٥ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26565118 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Devorà Ascarelli]]'''<br /> <small>''([[:it:Debora Ascarelli]])&#32;([[:es:Devorà Ascarelli]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Devorà Ascarelli''' was a 16th-century Italian poet living in Rome, Italy. Ascarelli may have been the first Jewish woman to have a book of her own work published. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٥، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1989 Serbian general election]]'''<br /> <small>''([[:sr:Председнички избори у Србији 1989.]])&#32;([[:vi:Tổng tuyển cử Serbia 1989]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Parliament of SR Serbia (1989–1991).svg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''General elections were held in Serbia''', a constituent federal unit of SFR Yugoslavia, on 12 November 1989 to elect the president of the presidency of the Socialist Republic of Serbia and delegates of the Assembly of SR Serbia. Voting for delegates also took place on 10 and 30 November 1989. In addition to the general elections, local elections were held simultaneously. These were the first direct elections conducted after the adoption of the 1974 Yugoslav Constitution and the delegate electoral system, and the last elections conducted under a one-party system. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٣٢، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heinrich Bünting]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Heinrich Bünting''' (1545 – 1606) was a Protestant pastor and theologian. He is best known for his book of woodcut maps titled Itinerarium Sacrae Scripturae (Travel book through Holy Scripture) first published in 1581. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٢٧، ٦ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:var(--background-color-backdrop-dark, #DDDDDD); border:1px solid #BBBBBB; color:var(--color-inverted, #000000); padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ruyan (district)]]'''<br /> <small>''([[:fa:رویان (طبرستان)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Northern Iran and its surroundings during the Iranian intermezzo.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ruyan''' (Persian: رویان), later known as Rustamdar (رستمدار), was the name of a mountainous district that encompassed the western part of Tabaristan/Mazandaran, a region on the Caspian coast of northern Iran. In Iranian mythology, Ruyan appears as one of the places that the legendary archer Arash shot his arrow from, reaching the edge of Khorasan to mark the border between Iran and Turan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٣٩، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26755244 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Turlough (lake)]]'''<br /> <small>''([[:de:Turlough]])&#32;([[:no:Turlough]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Carran Turlough.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''turlough''' is a seasonal or periodic water body found mostly in limestone karst areas of Ireland, west of the River Shannon. [...] The water bodies fill and empty with the changes in the level of the water table, usually being very low or empty during summer and autumn and full in the winter. As groundwater levels drop the water drains away underground through cracks in the karstic limestone. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٣١، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26789673 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Geiranger Church]]'''<br /> <small>''([[:no:Geiranger kirke]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Iglesia parroquial, Geiranger, Noruega, 2019-09-07, DD 84-97 PAN.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Geiranger Church''' (Norwegian: Geiranger kyrkje) is a parish church of the Church of Norway in Stranda Municipality in Møre og Romsdal county, Norway. It is located in the village of Geiranger, and the end of the famous Geirangerfjorden. It is the church for the Geiranger parish which is part of the Nordre Sunnmøre prosti (deanery) in the Diocese of Møre. The white, wooden church was built in an octagonal design in 1842 using plans drawn up by the architect Hans Klipe. The church seats about 165 people. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٨، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Guillermo Larrazábal]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Guillermo Larrazábal Arzubide''' (10 February 1907 – 1983) was a Spanish stained glass artist who was active in Ecuador. He is considered Ecuador's most important stained glass artist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٤، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:de:Magdalena Zeger]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magdalena Zeger''' ([mak.da.ˈleː.na ˈt͡seː.gɐ], * 1491; † 16. January 1568 in Kolding) was a calendar maker, astronomer and astrologist. Her Hamburg almanacs and forecasts from 1561 and 1563 have been preserved. Zeger's calendars are the first independent publications by a woman in the field of astronomy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٢٩، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koreans in Micronesia]]'''<br /> <small>''([[:zh:朝鮮裔密克羅尼西亞人]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koreans in Micronesia''' used to form a significant population before World War II, when most of the region was ruled as the South Seas Mandate of the Empire of Japan; for example, they formed 7.3% of the population of Palau in 1943. However, after the area came under the control of the United States as the Trust Territory of the Pacific Islands, most Koreans returned to their homeland. As of 2013, about seven thousand South Korean expatriates & immigrants and Korean Americans reside in the Marianas (Guam and the Commonwealth of the Northern Mariana Islands), which have remained under U.S. control, while only around two hundred South Korean expatriates reside in the independent countries of Micronesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٤:٠٣، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roller printing on textiles]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Silverstudio.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Roller printing''' on fabrics is a textile printing process patented by Thomas Bell of Scotland in 1783 in an attempt to reduce the cost of the earlier copperplate printing. This method was used in Lancashire fabric mills to produce cotton dress fabrics from the 1790s, most often reproducing small monochrome patterns characterized by striped motifs and tiny dotted patterns called "machine grounds". Improvements in the technology resulted in more elaborate roller prints in bright, rich colours from the 1820s; Turkey red and chrome yellow were particularly popular. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:India naming dispute]]'''<br /> <small>''([[:ur:انڈیا نام کا تنازعہ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''India naming dispute''' in 1947 refers to the argument over the use of the name India during and after the partition of British Raj, between the countries of Pakistan and the Republic of India. This dispute involved key figures such as Lord Mountbatten, the last Viceroy of British Raj, and Muhammad Ali Jinnah, the leader of the Muslim League and a founder of Pakistan. By 1947, the British Raj was going to be divided into two new nation states – Hindustan and Pakistan. Jinnah was initially convinced that Hindustan would not use the term India, since it lacked indigenous pedigree, etymologically and historically India meant the Indus Valley (modern-Pakistan). He also opposed the use of the name India as it would cause confusion regarding history. The disagreement had significant implications for national identity and international recognition. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٣، ٨ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adumu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Maasai 2012 05 31 2782 (7522645058).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Adumu''', is a type of dance that the Maasai people of Kenya and Tanzania practice. Young Maasai warriors generally perform the energetic and acrobatic dance at ceremonial occasions including weddings, religious rites, and other significant cultural events. The Adumu dance is characterized by a sequence of jumps performed by the dancers, who stand in a circle and alternately jump while keeping their bodies as straight and upright as possible. In addition to wearing vividly colored shúkàs (clothes) and beaded jewelry, the dancers are typically clad in traditional Maasai costume. Traditional Maasai songs and chants are also performed during the dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:١٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rathaus-Glockenspiel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:2019-11-16, Glockenspiel, Neues Münchner Rathaus, IMG 7463 edit Christoph Braun.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rathaus-Glockenspiel''' is a large mechanical clock located in Marienplatz Square, in the heart of Munich, Germany. Famous for its life-size characters, the clock twice daily re-enacts scenes from Munich's history. First is the story of the marriage of Duke Wilhelm V to Renata of Lorraine in 1568, followed by the story of the Schäfflerstanz, also known as the coopers' dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٦، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nederlandsche Cocaïnefabriek]]'''<br /> <small>''([[:es:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])&#32;([[:nl:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Nederlandsche Cocainefabriek Schinkelstraat Amsterdam architect HH Baanders 1902.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Nederlandsche Cocaïnefabriek''' (Dutch pronunciation: [ˈneːdərlɑntsə koːkaːˈinəfaːˌbrik]; English: Dutch Cocaine Factory) or NCF was an Amsterdam-based company producing cocaine for medical purposes in the 20th century. It imported its raw materials mainly from the Dutch East Indies and sold its products across Europe, making good profits especially in the early years of World War I. The NCF produced morphine, heroin and ephedrine as well. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Suffrage drama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pamphlet from NAWSA for women's suffrage plays, page 1.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Suffrage drama''' (also known as suffrage plays or suffrage theatre) is a form of dramatic literature that emerged during the British women's suffrage movement in the early twentieth century. Suffrage performances lasted approximately from 1907-1914. Many suffrage plays called for a predominant or all female cast. Suffrage plays served to reveal issues behind the suffrage movement. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٣، ٥ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Karatgurk]]'''<br /> <small>''([[:it:Karatgurk]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the Australian Aboriginal mythology of the Aboriginal people of south-eastern Australian state of Victoria, the '''Karatgurk''' were seven sisters who represented the constellation known in western astronomy as the Pleiades. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27264174 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:B1 (classification)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''B1''' is a medical-based Paralympic classification for blind sport. Athletes in this classification are totally or almost totally blind. It is used by a number of blind sports including blind tennis, para-alpine skiing, para-Nordic skiing, blind cricket, blind golf, five-a-side football, goalball and judo. Some other sports, including adaptive rowing, athletics and swimming, have equivalents to this class. The B1 classification was first created by the IBSA in the 1970s, and has largely remained unchanged since despite an effort by the International Paralympic Committee (IPC) to move towards a more functional and evidence-based classification system. Classification is often handled on the international level by the International Blind Sports Federation (IBSA) but it sometimes handled by national sport federations. There are exceptions for sports like athletics and cycling, where classification is handled by their own governing bodies. Equipment utilized by competitors in this class may differ from sport to sport, and may include sighted guides, guide rails, beeping balls and clapsticks. There may be some modifications related to equipment and rules to specifically address needs of competitors in this class to allow them to compete in specific sports. Some sports specifically do not allow a guide, whereas cycling and skiing require one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٦، ١٩ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27278917 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Erzi (village)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Caucasus, Ingushetia, Ингушские боевые и смотровые башни, горы Кавказа.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Erzi''' (Russian: Эрзи; Ingush: Аьрзи, romanized: Ärzi, lit. 'Eagle') is a medieval village (aul) in the Dzheyrakhsky District of Ingushetia. It is part of the rural settlement (administrative center) of Olgeti. The entire territory of the settlement is included in the Dzheyrakh-Assa State Historical-Architectural and Natural Museum-Reserve and is under state protection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٣:١٩، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27345183 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cappadocian calendar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cappadocian calendar''' was a solar calendar that was derived from the Persian Zoroastrian calendar. It is named after the historic region Cappadocia in present-day Turkey, where it was used. The calendar, which had 12 months of 30 days each and five epagomenal days, originated between 550 and 330 BC, when Cappadocia was part of the Persian Achaemenid Empire. The Cappadocian calendar was identical to the Zoroastrian calendar; this can be seen in its structure, in the Avestan names and in the order of the months. The Cappadocian calendar reflects the Iranian cultural influence in the region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٢، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27357319 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Albania)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Albanian: Dita e Pavarësisë) is a public holiday in Albania observed on 28 November. It commemorates the Albanian Declaration of Independence (from the Ottoman Empire), which was ratified by the All-Albanian Congress on 28 November 1912, establishing the state of Albania. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٠:٢٩، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Bahrain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Birds in Al-Areen Wildlife Park.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The wildlife of the archipelago of Bahrain, is more varied than might be expected of this small group of islands in the Persian Gulf. Apart from a strip of the north and west of the main island, where crops are grown with irrigation, the land is arid. With a very hot dry summer, a mild winter, and brackish groundwater, the plants need adaptations in order to survive. Nevertheless, 196 species of higher plant have been recorded here, as well as about seventeen species of terrestrial mammals, many birds and reptiles, and many migratory birds visit the islands in autumn and spring. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٧، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Little Danes experiment]]'''<br /> <small>''([[:fa:آزمایش دانمارکی‌های کوچک]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Children play at a Danish Red Cross-run orphanage in Greenland.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''little Danes experiment''' was a 1951 Danish operation where 22 Greenlandic Inuit children were sent to Danish foster families in an attempt to re-educate them as "little Danes". While the children were all supposed to be orphans, most were not. Six children were adopted while in Denmark, and sixteen returned to Greenland, only to be placed in Danish-speaking orphanages and never live with their families again. Half of the children experienced mental health disturbances, and half of them died in young adulthood. The government of Denmark officially apologised in 2020, after several years of demands from Greenlandic officials. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٣:١٦، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kharayeb]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Muharram 1Oth-Ashouraa 2007 in Kharayeb - panoramio.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kharayeb''' (Arabic: الخرايب) is a historic town in the Sidon District in the South Governorate, Lebanon. The town is 77 km (48 mi) south of Beirut, and stands at an average altitude of 190 m (620 ft) above sea level. The town boasts a rich historical legacy, with archaeological excavations revealing a complex settlement history spanning from Prehistory to the Ottoman period. Notably, Kharayeb's origins can be traced back to the Persian period (539–330 BC), when it played a pivotal role in the region's agricultural and economic landscape, culminating in the construction of its Phoenician temple around the 6th century BC. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٣٨، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas horror]]'''<br /> <small>''([[:es:Terror navideño]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Christmascarol1843 -- 169.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas horror''' is a fiction genre and film genre that incorporates horror elements into a seasonal setting. It is popular in multiple countries. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٥، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Placenta cake]]'''<br /> <small>''([[:simple:Placenta cake]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bucharest, Greek pie-maker, 1880.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Placenta cake''' is a dish from ancient Greece and Rome consisting of many dough layers interspersed with a mixture of cheese and honey and flavored with bay leaves, baked and then covered in honey. The dessert is mentioned in classical texts such as the Greek poems of Archestratos and Antiphanes, as well as the De agri cultura of Cato the Elder. It is often seen as the predecessor of baklava and börek. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٦، ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trisomy 16]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chromosome 16.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trisomy 16''' is a chromosomal abnormality in which there are 3 copies of chromosome 16 rather than two. It is the most common trisomy leading to miscarriage and the second most common chromosomal cause of it, closely following X-chromosome monosomy. About 6% of miscarriages have trisomy 16. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٩، ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27708700 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Boana platanera]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Rana platanera - Boana platanera.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Boana platanera''''', commonly known as the banana tree dwelling frog, is a species of tree frog in the family Hylidae. It is distributed within Venezuela, Colombia, Panama, and Trinidad and Tobago. Boana platanera was described in 2021, and individuals of the species were previously classified as Boana crepitans or Boana xerophylla. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٥٣، ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27735014 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wang Su-bok]]'''<br /> <small>''([[:fa:وانگ سو بوک]])&#32;([[:ko:왕수복]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Wang Su-bok''' was a singer from North Korea, who was the most popular singer in Japanese-occupied Korea in 1935. She was credited as a ground-breaking female artist, whose work led the way for the modern K-pop phenomenon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٧، ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Storm Filomena]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Spain’s chilly blanket ESA22415247.jpeg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Storm Filomena''' was an extratropical cyclone in early January 2021 that was most notable for bringing unusually heavy snowfall to parts of Spain, with Madrid recording its heaviest snowfall in over a century, and with Portugal being hit less severely. The eighth named storm of the 2020–21 European windstorm season, Filomena formed over the Atlantic Ocean close to the Canary Islands on 7 January, subsequently taking a slow track north-eastwards towards the Iberian Peninsula and then eastwards across the Mediterranean Sea. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٨، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Syrian literature]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Poem about Baybars page 1 from Hakawati book.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Syrian literature''' is modern fiction written or orally performed in Arabic by writers from Syria since the independence of the Syrian Arab Republic in 1946. It is part of the historically and geographically wider Arabic literature. The modern states of Syria, Lebanon, Jordan, Israel as well as the Palestinian autonomous areas only came into being in the mid-20th century. Therefore, Syrian literature has since been referred to by literary scholarship as the national literature of the Syrian Arab Republic, as well as the works created in Arabic by Syrian writers in the diaspora. This literature has been influenced by the country's political history, the literature of other Arabic-speaking countries and, especially in its early days, by French literature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٩، ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mars ocean theory]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:AncientMars.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Mars ocean theory''' states that nearly a third of the surface of Mars was covered by an ocean of liquid water early in the planet's geologic history. This primordial ocean, dubbed Paleo-Ocean or Oceanus Borealis (/oʊˈsiːənəs ˌbɒriˈælɪs/ oh-SEE-ə-nəs BORR-ee-AL-iss), would have filled the basin Vastitas Borealis in the northern hemisphere, a region that lies 4–5 km (2.5–3 miles) below the mean planetary elevation, at a time period of approximately 4.1–3.8 billion years ago. Evidence for this ocean includes geographic features resembling ancient shorelines, and the chemical properties of the Martian soil and atmosphere <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٤، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2023 Slovenia floods]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Sava v Tacnu 4. avgusta ob 16h.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In August 2023, major floods occurred in large part of Slovenia and neighbouring areas of Austria and Croatia due to heavy rain. Amongst others, the level of rivers Sava, Mur and Drava was exceptionally high. Several settlements and transport links in Slovene Littoral, Upper Carniola and Slovenian Carinthia were flooded. Due to the amount of rain, the streams in Idrija, Cerkno and Škofja Loka Hills overflowed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٥، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Uganda Railways Corporation]]'''<br /> <small>''([[:de:Schienenverkehr in Uganda]])&#32;([[:no:Uganda Railways Corporation]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:9620 mit Güterzug.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Uganda Railways Corporation''' (URC) is the parastatal railway of Uganda. It was formed after the breakup of the East African Railways Corporation (EARC) in 1977 when it took over the Ugandan part of the East African railways. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٧، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28019313 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Internment of Japanese Canadians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Japanese road camp.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> From 1942 to 1949, Canada forcibly relocated and incarcerated over 22,000 Japanese Canadians—comprising over 90% of the total Japanese Canadian population—from British Columbia in the name of "national security". The majority were Canadian citizens by birth and were targeted based on their ancestry. This decision followed the events of the Japanese Empire's war in the Pacific against the Western Allies, such as the invasion of Hong Kong, the attack on Pearl Harbor in Hawaii, and the Fall of Singapore which led to the Canadian declaration of war on Japan during World War II. Similar to the actions taken against Japanese Americans in neighbouring United States, this forced relocation subjected many Japanese Canadians to government-enforced curfews and interrogations, job and property losses, and forced repatriation to Japan <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٥٦، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28070038 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas seals]]'''<br /> <small>''([[:no:Julemerke]])&#32;([[:ru:Рождественская виньетка]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:1915 US Christmas Seal.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas seals''' are adhesive labels that are similar in appearance to postage stamps that are sold then affixed to mail during the Christmas season to raise funds and awareness for charitable programs. Christmas seals have become particularly associated with lung diseases such as tuberculosis, and with child welfare in general. They were first issued in Denmark beginning in 1904, with Sweden and Iceland following with issues that same year. Thereafter the use of Christmas seals proved to be popular and spread quickly around the world, with 130 countries producing their own issues. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28086717 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Nagorno-Karabakh clashes]]'''<br /> <small>''([[:it:Scontri del Nagorno Karabakh del 2010]])&#32;([[:tr:2010 Dağlık Karabağ çatışmaları]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''2010 Nahorno karabakh war''' were a series of exchanges of gunfire that took place on February 18 on the line of contact dividing Azerbaijani and the Karabakh Armenian military forces. Azerbaijan accused the Armenian forces of firing on the Azerbaijani positions near Tap Qaraqoyunlu, Qızıloba, Qapanlı, Yusifcanlı and Cavahirli villages, as well as in uplands of Agdam Rayon with small arms fire including snipers. As a result, three Azerbaijani soldiers were killed and one wounded. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28099770 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jinnah's birthday]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Yorkstatue.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jinnah's Birthday''', officially Quaid-e-Azam Day and sometimes known as Quaid Day, is a public holiday in Pakistan observed annually on 25 December to celebrate the birthday of the founder of Pakistan, Muhammad Ali Jinnah, known as Quaid-i-Azam ("Great Leader"). A major holiday, commemorations for Jinnah began during his lifetime in 1942, and have continued ever since. The event is primarily observed by the government and the citizens of the country where the national flag is hoisted at major architectural structures such as private and public buildings, particularly at the top of Quaid-e-Azam House in Karachi. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٣٠، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28156501 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:French conquest of Corsica]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bataille de Ponte Novu.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''French conquest of Corsica''' was a successful expedition by French forces of the Kingdom of France under Comte de Vaux, against Corsican forces under Pasquale Paoli of the Corsican Republic. The expedition was launched in May 1768, in the aftermath of the Seven Years' War. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٢٠، ٣ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Assassination of Spencer Perceval]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:PercevalShooting.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 11 May 1812, at about 5:15 pm, Spencer Perceval, the prime minister of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, was shot dead in the lobby of the House of Commons by John Bellingham, a Liverpool merchant with a grievance against the government. Bellingham was detained; four days after the murder, he was tried, convicted and sentenced to death. He was hanged at Newgate Prison on 18 May, one week after the assassination and one month before the start of the War of 1812. Perceval remains the sole British prime minister to have been assassinated. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ١٠ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Malagasy constitutional referendum]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A constitutional referendum was held in Madagascar on 17 November 2010, in which voters approved a proposal for the state's fourth Constitution. The Malagasy people were asked to answer "Yes" or "No" to the proposed new constitution, which was considered to help consolidate Andry Rajoelina's grip on power. At the time of the referendum, Rajoelina headed the governing Highest Transitional Authority (HAT), an interim junta established following the military-backed coup d'état against then President Marc Ravalomanana in March 2009. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢١، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28245290 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cooler Heads Coalition]]'''<br /> <small>''([[:de:Cooler Heads Coalition]])&#32;([[:fr:Cooler Heads Coalition]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cooler Heads Coalition''' is a politically conservative "informal and ad-hoc group" in the United States, financed and operated by the Competitive Enterprise Institute. The group, which rejects the scientific consensus on climate change, made efforts to stop the government from addressing climate change. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٣، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28300238 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Transmissor de Ondas]]'''<br /> <small>''([[:en:Wave Transmitter]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Esq eletr transm ondas color.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Transmissor de Ondas''' é um equipamento precursor do rádio, desenvolvido por Roberto Landell de Moura na década de 1890, capaz de transmitir áudio via ondas eletromagnéticas, com sua primeira demonstração pública documentada tendo ocorrido no dia 16 de julho de 1899. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٩، ٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Smoky (mascotte olimpica)]]'''<br /> <small>''([[:en:Smoky (Olympic mascot)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Smoky 1932 Olympic Village Mascot.webp|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Smoky''' (Los Angeles, 1931 o 1932 - Los Angeles, aprile 1934), occasionalmente scritto Smokey, è stato un cane che divenne la mascotte del villaggio olimpico estivo del 1932 e, successivamente, dell'evento generale. Pur non essendo oggi riconosciuto dal CIO, è stato, seppur non in modo ufficiale, la prima mascotte olimpica dei Giochi, oltre che a essere attualmente l'unica a essere stata un animale vero. Le successive edizioni non ebbero mascotte, dovendo aspettare i X Giochi olimpici invernali di Grenoble nel 1968 per ritrovarne una ufficialmente riconosciuta, lo sciatore stilizzato Schuss, allora non considerato ufficiale ma successivamente riconosciuto come tale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٠، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Amazonas, o maior rio do mundo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Amazonas, o maior rio do mundo]])&#32;([[:es:Amazonas, o maior rio do mundo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frame A from Amazonas, o maior rio do mundo.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Amazonas, o maior rio do mundo''''' (lit. 'Amazon: The Greatest River in the World') is a 1922 Brazilian silent documentary film produced in 1918 by Silvino Santos. It is a black-and-white film that portrays life in the Amazon rainforest. Completed in 1920, it is considered one of the oldest cinematic records of the Amazon. It was presumed lost in 1931 and only rediscovered in 2023 at the Czech Film Archive. Silvino Santos produced the work over three years using sophisticated cinematic techniques, which led it to be deemed of "immense artistic value" by Le Monde. It has also been described as the "Holy Grail of Brazilian silent cinema" by The Guardian. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٧، ١٧ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28392163 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ali of the Eretnids]]'''<br /> <small>''([[:tr:Alaaddin Ali Bey]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ala al-Din Ali''' (January 1353 – August 1380) was the third Sultan of the Eretnids ruling from 1366 until his death. He inherited the throne at a very early age and was removed from administrative matters. He was characterized as particularly keen on personal pleasures, which later discredited his authority. During his rule, emirs under the Eretnids enjoyed considerable autonomy, and the state continued to shrink as neighboring powers captured several towns. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٩، ٢٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28433698 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chilembwe uprising]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chilembwe supporters being led to be executed (cropped).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Chilembwe uprising''' was a rebellion against British colonial rule in Nyasaland (modern-day Malawi) which took place in January 1915. It was led by John Chilembwe, an American-educated Baptist minister. Based around his church in the village of Mbombwe in the south-east of the colony, the leaders of the revolt were mainly from an emerging black middle class. They were motivated by grievances against the British colonial system, which included forced labour, racial discrimination and new demands imposed on the African population following the outbreak of World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٥٢، ٣١ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1930 Bago earthquake]]'''<br /> <small>''([[:my:၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင်]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Thiao Mueang Phama (1955, p. 165).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> An earthquake affected Myanmar on 5 May 1930 with a moment magnitude (Mw ) 7.4. The shock occurred 35 km (22 mi) beneath the surface with a maximum Rossi–Forel intensity of IX (Devastating tremor). The earthquake was the result of rupture along a 131 km (81 mi) segment of the Sagaing Fault—a major strike-slip fault that runs through the country. Extensive damage was reported in the southern part of the country, particularly in Bago and Yangon, where buildings collapsed and fires erupted. At least 550, and possibly up to 7,000 people were killed. A moderate tsunami struck the Burmese coast which caused minor damage to ships and a port. It was felt for over 570,000 km2 (220,000 sq mi) and as far as Shan State and Thailand. The mainshock was followed by many aftershocks; several were damaging. The December earthquake was similarly sized which also occurred along the Sagaing Fault. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٤، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Museum of Zoology of the University of São Paulo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Museu de Zoologia da USP 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Museum of Zoology of the University of São Paulo''' (Portuguese: Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo, abbreviated MZUSP) is a public natural history museum located in the historic Ipiranga district of São Paulo, Brazil. The MZUSP is an educational and research institution that is part of the University of São Paulo. The museum began at the end of the 19th century as part of the Museu Paulista; in 1941, it moved into a dedicated building. In 1969 the museum became a part of the University of São Paulo, receiving its current name. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٧، ١٤ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fear of crime]]'''<br /> <small>''([[:ar:الخوف من الجريمة]])&#32;([[:it:Criminofobia]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fear of crime''' refers to the fear of being a victim of crime, which is not necessarily reflective of the actual probability of being such a victim. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٣، ٢١ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28559524 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Angelo azzurro (cocktail)]]'''<br /> <small>''([[:es:Ángel azul (cóctel)]])&#32;([[:fr:Ange bleu (cocktail)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Angelo Azzurro Cocktail.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''angelo azzurro''' è un cocktail alcolico italiano. È considerato uno dei cocktail più popolari in Italia negli anni novanta, insieme al B-52 e all'Invisibile. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٥:٣٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fi:Kotiryssä]]'''<br /> <small>''([[:en:Kotiryssä]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''kotiryssä''' (jocular Finnish: one’s home Russky or home Russian) was a Soviet or Russian contact person of a Finnish politician, bureaucrat, businessman or other important person. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٣، ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Future self]]'''<br /> <small>''([[:pl:Przyszła jaźń]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the psychology of self, the '''future self''' concerns the processes and consequences associated with thinking about oneself in the future. People think about their future selves similarly to how they think about other people. The extent to which people feel psychologically connected (e.g., similarity, closeness) to their future self influences how well they treat their future self. When people feel connected to their future self, they are more likely to save for retirement, make healthy decisions, and avoid ethical transgressions. Interventions that increase feelings of connectedness with future selves can improve future-oriented decision making across these domains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pictorial map]]'''<br /> <small>''([[:fa:نقشه تصویری]])&#32;([[:ja:絵地図]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Blake Britain Spearhead of Attack.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pictorial maps''' (also known as illustrated maps, panoramic maps, perspective maps, bird's-eye view maps, and geopictorial maps) depict a given territory with a more artistic rather than technical style. It is a type of map in contrast to road map, atlas, or topographic map. The cartography can be a sophisticated 3-D perspective landscape or a simple map graphic enlivened with illustrations of buildings, people and animals. They can feature all sorts of varied topics like historical events, legendary figures or local agricultural products and cover anything from an entire continent to a college campus. Drawn by specialized artists and illustrators, pictorial maps are a rich, centuries-old tradition and a diverse art form that ranges from cartoon maps on restaurant placemats to treasured art prints in museums. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:١٨، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Queen Elizabeth University Hospital]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:QEUH.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Queen Elizabeth University Hospital''' (QEUH) is a 1,677-bed acute hospital located in Govan, in the south-west of Glasgow, Scotland. The hospital is built on the site of the former Southern General Hospital and opened at the end of April 2015. The hospital comprises a 1,109-bed adult hospital, a 256-bed children's hospital and two major Emergency Departments; one for adults and one for children. There is also an Immediate Assessment Unit for local GPs and out-of-hours services, to send patients directly, without having to be processed through the Emergency Department. The retained buildings from the former Southern General Hospital include the Maternity Unit, the Institute of Neurological Sciences, the Langlands Unit for medicine of the elderly and the laboratory. The whole facility is operated by NHS Greater Glasgow and Clyde, and is one of the largest acute hospital campuses in Europe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٥، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Non-constituency Member of Parliament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''Non-constituency Member of Parliament''' (NCMP) is a member of an opposition political party in Singapore who, as stipulated in Article 39 of the Constitution and the Parliamentary Elections Act, is declared to have been elected a Member of Parliament (MP) without constituency representation, despite having lost in a general election, by virtue of having been one of the opposition candidates with the highest vote shares among the unelected. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٠، ٧ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immunolabeling]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Immunolabeling process image.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Immunolabeling''' is a biochemical process that enables the detection and localization of an antigen to a particular site within a cell, tissue, or organ. Antigens are organic molecules, usually proteins, capable of binding to an antibody. These antigens can be visualized using a combination of antigen-specific antibody as well as a means of detection, called a tag, that is covalently linked to the antibody <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> ---[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٣:٤٤، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28945528 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Vespa analis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Plumpy hornet on the ground - 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Vespa analis''''', the yellow-vented hornet, is a species of common hornet found in Southeast Asia <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٨، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28984647 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fernando de Noronha Marine National Park]]'''<br /> <small>''([[:pt:Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Baía dos Porcos - Fernando de Noronha (32811749914).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fernando de Noronha Marine National Park''' (Portuguese: Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha) is a national park in the state of Pernambuco, Brazil. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٠، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29047614 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Xie Zhiliu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Xie Zhiliu''' (Chinese: 谢稚柳; 1910–1997) was a leading traditional painter, calligrapher, and art connoisseur of modern China. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢١، ٤ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29077280 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lethocerus patruelis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lethocerus patruelis.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lethocerus patruelis''''' is a giant water bug in the family Belostomatidae. It is native to southeastern Europe, through Southwest Asia, to Pakistan, India and Burma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٠، ١١ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29085671 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ikiza]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:CIA map of Burundi and surrounding countries during 1972 killings.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ikiza''' (variously translated from Kirundi as the Catastrophe, the Great Calamity, and the Scourge), or the Ubwicanyi (Killings), was a series of mass killings—often characterised as a genocide—which were committed in Burundi in 1972 by the Tutsi-dominated army and government, primarily against educated and elite Hutus who lived in the country. Conservative estimates place the death toll of the event between 100,000 and 150,000 killed, while some estimates of the death toll go as high as 300,000. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٣، ١٨ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Corallite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Recent azooxanthellate Scleractinia (Cnidaria, Anthozoa) - ZooKeys-227-001-g004.jpeg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''corallite''' is the skeletal cup, formed by an individual stony coral polyp, in which the polyp sits and into which it can retract. The cup is composed of aragonite, a crystalline form of calcium carbonate, and is secreted by the polyp. Corallites vary in size, but in most colonial corals they are less than 3 mm (0.12 in) in diameter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Diksam Plateau]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Dixam plateau (6407168437).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Diksam Plateau''' or Dixam Plateau (Arabic: دكسم) is a limestone plateau in Socotra, Yemen. The Firmihin forest, located east of the Dirhur canyon within the plateau, has the highest concentration of Dragon's Blood Trees on the entire island. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٠، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Ttongsul]]'''<br /> <small>''([[:ja:トンスル]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Ttongsul (imitation).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''ttongsul''' (똥술), o vino di feci, è una tradizionale preparazione medicinale coreana con gradazione alcolica al 9% a base di feci, solitamente umane e preferibilmente di bambino. Nato probabilmente traendo spunto dalla medicina tradizionale cinese, nelle credenze popolari il vino di feci avrebbe proprietà benefiche per molti tipi di malesseri: sarebbe un rimedio per dolori muscolari, ustioni, infiammazioni, epilessia e fratture ossee. Sebbene alcuni media occidentali abbiano in passato riportato che questa bevanda sia diffusa tra la popolazione coreana, al giorno d'oggi un numero molto limitato di persone ne fa uso, dopo aver subito un declino di popolarità nei secoli scorsi, tanto che la maggioranza dei giovani coreani non ne ha mai sentito parlare. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٨، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pak Kum-chol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pak Kum-chol in 1961 (cropped).jpg|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pak Kum-chol''' was a North Korean politician. Having been a guerrilla during the anti-Japanese struggle, he became a high-ranking politician after the liberation of Korea. Pak aligned himself with his former guerrilla brothers in arms from the Kapsan Operation Committee to form a faction within the ruling Workers' Party of Korea (WPK) called the "Kapsan faction". This faction sought to replace Kim Il Sung with Pak. Kim retaliated by purging the faction in 1967 in what is known as the Kapsan faction incident. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29249252 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Federation of Central America (1921–1922)]]'''<br /> <small>''([[:es:Federación de Centro América (1921-1922)]])&#32;([[:ar:اتحاد أمريكا الوسطى (1921-1922)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Central America's Northern Triangle (orthographic projection).png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Federation of Central America''' (Spanish: Federación de Centro América)[1] was a short-lived federal republic that existed in Central America between 1921 and 1922. The federation consisted of the Central American nations of El Salvador, Guatemala, and Honduras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٥، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29311347 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Palazzo delle Poste (Latina)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Postelittoria2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Palazzo delle Poste''', fino al 1945 Ricevitoria Postelegrafonica di Littoria, è un edificio postale di Latina, situato in piazzale dei Bonificatori. Costruito nel 1932 in stile razionalista con influenze futuriste, riscontrabili nell'utilizzo di ampie superfici vetrate e di volumi verticali, oltre che per la presenza di l’utilizzo di materiali e scelte di design molto in voga all'epoca come, come i mattoni a vista, il travertino di Tivoli e l'Anticorodal (una lega di alluminio), ospita l'ufficio postale Latina Centro. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٠:٥٨، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Majed Abu Maraheel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Majed Abu Maraheel''' was a Palestinian long-distance runner, football player, security officer, and athletics coach, who was the first Palestinian to compete at the Olympic Games. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٤٨، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abortion in Eritrea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In Eritrea, abortion is banned except on the grounds of pregnancy from rape or incest, pregnancy of a minor, or risk to physical or mental health. Legal abortions require medical or judicial approval. Prior to Eritrea's independence, it applied Ethiopia's abortion law of the 1950s, which banned abortion unless life-saving. After independence, the 1991 penal code adapted this law to lift punishments on abortions on the grounds of rape, incest, or risk to life or health, but legal abortions did not exist in effect. The penal codes of 2001 and 2015 required physicians to prove health grounds for abortion. Unsafe abortion is common and contributes to maternal mortality in Eritrea. Post-abortion care is unavailable in some regions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٠٦، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Liberation of Auschwitz concentration camp]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Auschwitz Liberated January 1945.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 27 January 1945, Auschwitz—a Nazi concentration camp and extermination camp in occupied Poland where more than a million people were murdered as part of the Nazis' "Final Solution" to the Jewish question—was liberated by the Soviet Red Army during the Vistula–Oder Offensive. Although most of the prisoners had been forced onto a death march, about 7,000 had been left behind. The Soviet soldiers attempted to help the survivors and were shocked at the scale of Nazi crimes. The date is recognized as International Holocaust Remembrance Day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٤، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29452019 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Diaries]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Black Diaries''' are diaries purported to have been written by the Irish revolutionary Roger Casement, which contained accounts of homosexual liaisons with young men. They cover the years 1903, 1910 and 1911 (two) and were handed in to Scotland Yard after his capture in April 1916. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29487357 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Consolations (Liszt)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Franz Liszt - Consolation No. 3, Lento placido.ogg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Consolations''', S. 171a/172 (German: Tröstungen) are a set of six solo piano works by Franz Liszt. The compositions take the musical style of nocturnes with each having its own distinctive style. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29558323 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Marine coastal ecosystem]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Vegetation and fauna processes controlling benthic biogeochemical fluxes.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''marine coastal ecosystem''' is a marine ecosystem which occurs where the land meets the ocean. Worldwide there is about 620,000 kilometres (390,000 mi) of coastline. Coastal habitats extend to the margins of the continental shelves, occupying about 7 percent of the ocean surface area. Marine coastal ecosystems include many very different types of marine habitats, each with their own characteristics and species composition. They are characterized by high levels of biodiversity and productivity. For example, estuaries are areas where freshwater rivers meet the saltwater of the ocean, creating an environment that is home to a wide variety of species, including fish, shellfish, and birds. Salt marshes are coastal wetlands which thrive on low-energy shorelines in temperate and high-latitude areas, populated with salt-tolerant plants such as cordgrass and marsh elder that provide important nursery areas for many species of fish and shellfish. Mangrove forests survive in the intertidal zones of tropical or subtropical coasts, populated by salt-tolerant trees that protect habitat for many marine species, including crabs, shrimp, and fish. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٤، ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29584005 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elephant communication]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Three elephant's curly kisses.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elephants communicate''' via touching, visual displays, vocalisations, seismic vibrations, and semiochemicals. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Animal-made art]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Painting Queen 1024x768.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Animal-made art''' consists of works by non-human animals, that have been considered by humans to be artistic, including visual works, music, photography, and videography. Some of these are created naturally by animals, often as courtship displays, while others are created with human involvement. There have been debates about the copyright status of these works, with the United States Copyright Office stating in 2014 that works that lack human authorship cannot have their copyright registered at the US Copyright Office. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٣، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Halachic state]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The term "'''halachic state'''" (Hebrew: מְדִינַת הֲלָכָה‎ Medīnat Hălāḵā) refers to a sovereign state that endorses Judaism in an official capacity and governs by Jewish religious law. It has been a subject of discussion among Orthodox Jews, particularly with regard to modern Israel, which, although a Jewish state, is not classified as a theocracy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Сто лошадей]]'''<br /> <small>''([[:en:One Hundred Horses]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:A_Hundred_Steeds.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''One Hundred Horses''''' (Chinese: 百駿圖) is a Qing dynasty silk and ink painting by Giuseppe Castiglione. It was painted in 1728 for the Yongzheng emperor. The painting depicts a hundred horses in a variety of poses and activities, combining Western realism with traditional Chinese composition and brushwork. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٩، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:First Universal Races Congress]]'''<br /> <small>''([[:fr:Premier Congrès universel des races]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Universal Races Congress seated outside the entrance to the Imperial Institute, London, 1911.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''First Universal Races Congress''' met in 1911 for four days at the University of London as an early effort at anti-racism. Speakers from a number of countries discussed race relations and how to improve them. The congress, with 2,100 attendees, was organised by prominent humanists of that era. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٦، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29779168 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pin Malakul]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pin Malakul, January 1922.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pin Malakul''' (24 October 1903 – 5 October 1995) was a Thai professor, educator and writer. His contributions to education in Thailand include the establishment of various institutions of higher education, the introduction of fixed class schedules, and the implementation of teacher-training programmes. In his career he served as Director-General of the Department of General Education, later becoming Permanent Secretary, and Minister, of Education. He was also a member of the executive board of UNESCO. His writings earned him the title of National Artist in 1987, and the 100th anniversary of his birth was celebrated by the UNESCO in 2003 as recognition of his contribution to the advancement of education in Thailand and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٦، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Morning of the Magicians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Le Matin des magiciens, couverture.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''The Morning of the Magicians: Introduction to Fantastic Realism''''' (French: Le Matin des magiciens: Introduction au réalisme fantastique) is a 1960 book by the journalists Louis Pauwels and Jacques Bergier. It covers topics like cryptohistory, ufology, occultism in Nazism, alchemy, spiritual philosophy. The second half of the book is entirely dedicated to the Nazi-Occult connections; the book is widely credited with the proliferation of numerous myths related to occultism in Nazism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٠، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Somaliland War of Independence]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Somaliland, fighters of the Somali National Movement (SNM), 1980s.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Somaliland War of Independence''' was a rebellion waged by the Somali National Movement (SNM) against the ruling military junta in Somalia led by General Siad Barre lasting from its founding on 6 April 1981 and ended on 18 May 1991 when the SNM declared what was then northern Somalia independent as the Republic of Somaliland. The conflict served as the main theater of the larger Somali Rebellion that started in 1978. The conflict was in response to the harsh policies enacted by the Barre regime against the main clan family in Somaliland, the Isaaq, including a declaration of economic warfare on the clan-family. These harsh policies were put into effect shortly after the conclusion of the disastrous Ogaden War in 1978. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٠٠، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29871911 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Pietro Lauro]]'''<br /> <small>''([[:en:Pietro Lauro]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Master I.A.V.F., Pietro Lauro, born 1508, Modenese Poet and Scholar (obverse), 1555, NGA 45072.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pietro Lauro''', conosciuto anche come Pietro Lauro Modonese o Pietro Lauro da Modona (Modena o dintorni, 1510 circa – Venezia, 1568 circa) è stato un traduttore, scrittore e divulgatore scientifico italiano. Nonostante non si conosca gran parte della sua biografia, fu uno dei poligrafi italiani più conosciuti del Cinquecento. La sua produzione raccoglie traduzioni dal latino, dal greco e dallo spagnolo e riguardano opere di autori classici, stranieri e protestanti. Lauro si dimostrò abile nel trattare testi con temi molto diversi, come la filosofia, l'architettura, la medicina, il giardinaggio, l'agronomia, le scienze biologiche, la storia, la teologia e l'astronomia. Si cimentò anche nella scrittura di un poema cavalleresco sullo stile di quelli spagnoli, il Polendo, sua magnum opus in questo senso. Aderente alla Riforma protestante, sebbene le sue trasposizioni siano state oggetto di critiche già degli autori a lui contemporanei, che le giudicarono troppo letterali, rozze e imparziali, a Lauro si deve il merito di aver ultimato la traduzione in lingua volgare di numerosi testi sia classici, sia scientifici, sia epistolari. I suoi lavori ebbero una notevole diffusione, non solo tra i letterati veneziani della sua epoca, ma in tutta Italia, tanto che alcune sue traduzioni vengono ancora oggi ristampate in nuove edizioni. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٥، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29894468 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Volto di Palazzo Vecchio]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Piazza della signoria angolo via della ninna, palazzo vecchio, cantonata con testa scolpita 02.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''volto di Palazzo Vecchio''' (conosciuto anche come L'importuno o L'inopportuno) è un incisione su pietraforte attibuita a Michelangelo Buonarroti, scolpita in una delle pietre di Palazzo Vecchio a Firenze. Secondo le varie leggende, il profilo sarebbe stato realizzato come graffito dall'artista toscano, con soggetto un suo importunatore, un debitore, un condannato a morte o se stesso. Nel 2020, gli studiosi hanno ipotizzato possa invece trattarsi di un ritratto di Francesco Granacci, pittore amico di Michelangelo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٤، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Raffaello Kobayashi]]'''<br /> <small>''([[:en:Raffaello Kobayashi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Raffaello Kobayashi''', nato Raffaele Sanzio (Bari, 14 gennaio 1917 – Yokohama, 1 aprile 2011), è stato un militare italiano naturalizzato giapponese. Sommergibilista durante la Seconda guerra mondiale, prestò servizio per tutte e tre le principali Potenze dell'Asse: Regno d'Italia, Germania nazista e Impero giapponese. Alla fine della guerra si nascose in Giappone per evitare di subire l'internamento in un campo di prigionia, divenendo poi cittadino nipponico e cambiando il proprio nome. Prese parte all'affondamento della HMS Calypso nel 1940, primo successo italiano in campo navale nel corso del conflitto mondiale. Con l'abbattimento di un bombardiere statunitense il 22 agosto 1945, otto giorni dopo il discorso di resa del Giappone alle potenze alleate della seconda guerra mondiale, a bordo del Comandante Cappellini, sarebbe stata l'ultima persona in assoluto a mettere fuori combattimento un velivolo degli Alleati nella stessa guerra. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٥، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Censorship in the Czech Republic]]'''<br /> <small>''([[:cs:Cenzura v Česku]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Censorship in the Czech Republic''' had been highly active until 17 November 1989 and the fall of Communism in the former Czechoslovakia. Czech Republic was ranked as the 13th most free country in the World Press Freedom Index in 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٢، ٢ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Jacquemart de Hesdin 002.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry''' is an illuminated book of hours commissioned by John, Duke of Berry between 1375 and 1385–90. It is known for its ornate miniature leaves and border decorations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٥٩، ٩ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lysmata grabhami]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lysmata grabhami1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lysmata grabhami''''' is a species of saltwater shrimp in the family Hippolytidae. It was first described by Gordon in 1935. It occurs in the tropical and subtropical Atlantic Ocean and is a cleaner shrimp, operating a cleaning station to which fish come to have parasites removed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٣:٤٥، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Elefante di Cremona]]'''<br /> <small>''([[:de:Elefant von Cremona]])&#32;([[:eo:Elefanto de Cremona]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Matthew Paris Elephant from Parker MS 16 fol 151v.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''elefante di Cremona''' (Asia, prima del 1228 - Parma, gennaio 1248) fu un esemplare di elefante donato nel 1228 a Federico II di Svevia da parte del sultano ayyubide al-Malik al-Kamil durante gli incontri che porteranno alla Pace di Giaffa. Usato principalmente per le manifestazioni trionfali del sovrano, l'elefante è citato da numerosi cronachisti e testimoni dell'epoca ed è noto per aver trainato il Carroccio dopo la grande vittoria delle armate di Federico II nella battaglia di Cortenuova del 1237. Rimasto a lungo nell'immaginario popolare collettivo, l'animale venne ucciso durante alcuni scontri occorsi nelle settimane immediatamente precedenti alla battaglia di Parma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١١:٤٣، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Treaty of the Danish West Indies]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:The Virgin islands of the United States of America; historical and descriptive, commercial and industrial facts, figures, and resources (1918) (14596880870).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Treaty of the Danish West Indies''' (Danish: Vestindiens traktat), officially the Convention between the United States and Denmark for cession of the Danish West Indies (Danish: Konventionen mellem USA og Danmark), was a 1916 treaty transferring sovereignty of the Danish West Indies from Denmark to the United States in exchange for a sum of US$25,000,000 in gold ($722 million in 2024) and a declaration from the United States that it would "not object to the Danish Government extending their political and economic interests to the whole of Greenland". It is one of the most recent permanent expansions of United States territory. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٣، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Steens Mountain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Steens Mountain near Andrews, Oregon.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Steens Mountain''' is a large fault-block mountain in the northwest United States, located in Harney County, Oregon. Stretching some fifty miles (80 km) north to south, on its east side it rises from the Alvord Desert at an elevation of about 4,200 feet (1,280 m) to 9,738 feet (2,968 m) at the summit. Steens Mountain is not part of a mountain range but is properly a single mountain, the largest of Oregon's fault-block mountains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٧:٣٠، ٩ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casque (anatomy)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Great hornbill (Buceros bicornis) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''casque''' is an anatomical feature found in some species of birds, reptiles, and amphibians. In birds, it is an enlargement of the bones of the upper mandible or the skull, either on the front of the face, the top of the head, or both. The casque has been hypothesized to serve as a visual cue to a bird's sex, state of maturity, or social status; as reinforcement to the beak's structure; or as a resonance chamber, enhancing calls. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Etruscan sculpture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frontone A del grande tempio di luni con concilio degli dei, 175-150 ac. ca. 01.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Etruscan sculpture''' was one of the most important artistic expressions of the Etruscan people, who inhabited the regions of Northern Italy and Central Italy between about the 9th century BC and the 1st century BC. Etruscan art was largely a derivation of Greek art, although developed with many characteristics of its own. Given the almost total lack of Etruscan written documents, a problem compounded by the paucity of information on their language—still largely undeciphered—it is in their art that the keys to the reconstruction of their history are to be found, although Greek and Roman chronicles are also of great help. Like its culture in general, Etruscan sculpture has many obscure aspects for scholars, being the subject of controversy and forcing them to propose their interpretations always tentatively, but the consensus is that it was part of the most important and original legacy of Italian art and even contributed significantly to the initial formation of the artistic traditions of ancient Rome. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٧، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pulse (nightclub)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Orlando FL Pulse Nightclub01.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pulse''' was a gay bar, dance club, and nightclub in Orlando, Florida, founded in 2004 by Barbara Poma and Ron Legler. On June 12, 2016, the club was the scene of the second-deadliest mass shooting by a single gunman in U.S. history, and the second-deadliest terrorist attack on U.S. soil since the September 11 attacks. Forty-nine people were killed and 58 other people were injured. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٧، ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tofana di Rozes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Tofana di Rozes 04.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tofana di Rozes''' (3,225 metres (10,581 ft)) is a mountain of the Dolomites in the Province of Belluno, Veneto, Italy. Located west of the resort of Cortina d'Ampezzo, the mountain's giant three-edged pyramid shape and its vertical south face, above the Falzarego Pass, makes it the most popular peak in the Tofane group, and one of the most popular in the Dolomites. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Very-low-calorie diet]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Green smoothie (8222465502).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''very-low-calorie diet''' (VLCD), also known as semistarvation diet and crash diet, is a type of diet with very or extremely low daily food energy consumption. VLCDs are defined as a diet of 800 kilocalories (3,300 kJ) per day or less. Modern medically supervised VLCDs use total meal replacements, with regulated formulations in Europe and Canada which contain the recommended daily requirements for vitamins, minerals, trace elements, fatty acids, protein and electrolyte balance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chromodoris willani]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Babosa de mar (Chromodoris willani), Anilao, Filipinas, 2023-08-24, DD 34.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Chromodoris willani''''', commonly known as Willan's chromodoris, is a species of sea slug, a dorid nudibranch, a shell-less marine gastropod mollusk in the family Chromodorididae. The species is named for the renowned nudibranch taxonomist Dr. Richard C. Willan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٤، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30430366 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Platypus venom]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Platypus spur.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The platypus is one of the few living mammals to produce venom. The venom is made in venom glands that are connected to hollow spurs on their hind legs; it is primarily made during the mating season.[1] While the venom's effects are described as extremely painful, it is not lethal to humans. Many archaic mammal groups possess similar tarsal spurs, so it is thought that, rather than having developed this characteristic uniquely, the platypus simply inherited this characteristic from its ancestors. Rather than being a unique outlier, the platypus is the last demonstration of what was once a common mammalian characteristic, and it can be used as a model for non-therian mammals and their venom delivery and properties. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30449041 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kuwait National Assembly Building]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Kuwait City Arabian Gulf Street 10.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kuwait National Assembly Building''' is the building that housed the National Assembly of Kuwait. Designed by Danish architect Jørn Utzon in 1972, it was completed in 1982 under the direction of his son Jan. The structural design was by Max Walt. The building was seriously damaged in February 1991 when retreating Iraqi troops set it on fire but has since been restored. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:١٦، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30464799 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Macau National Security Law]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lei relative à defesa da segurança do Estado projecto.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Macau National Security Law''' is a law in Macau which prohibits and punishes acts of treason, secession, and subversion against the Central government, as well as preparative acts leading to any of the three acts. Taken into effect on 3 March 2009, the purpose of the law is to fulfil Article 23 of the Macau Basic Law, the de facto constitution of the Macau Special Administration Region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٣، ١١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30513945 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]])&#32;([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٤:٠٥، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٢، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> {{نامەت ھەیە}} &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:#9B4DFF;font-size:1">&#9836;</span>]]} ١٣:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> :test [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:١٧، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Facial age estimation]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Facial age estimation''' is the use of artificial intelligence to estimate the age of a person based on their facial features. Computer vision techniques are used to analyse the facial features in the images of millions of people whose age is known and then deep learning is used to create an algorithm that tries to predict the age of an unknown person. The key use of the technology is to prevent access to age-restricted goods and services. Examples include restricting children from accessing internet pornography, checking that they meet a mandatory minimum age when registering for an account on social media, or preventing adults from accessing websites, online chat or games designed only for use by children. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div>--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٠:٤٤، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulo César Vinha State Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Capim dourado.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Paulo César Vinha State Park''' (Portuguese: Parque Estadual Paulo César Vinha) is a state park in the state of Espírito Santo, Brazil. It protects an area of dunes, lagoons and marshes along the Atlantic shore. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٣٥، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Caledonian MacBrayne]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Cal-Mac HQ2005.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Caledonian MacBrayne''', in short form CalMac, is the trade name of CalMac Ferries Ltd, the major operator of passenger and vehicle ferries to the west coast of Scotland, serving ports on the mainland and 22 of the major islands. It is a subsidiary of holding company David MacBrayne, which is owned by the Scottish Government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> :[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٤٧، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 4a96cd3l3gpcqhe6394nfio71q7f4mw 1614323 1614314 2026-08-02T09:34:16Z Sakura emad 42467 archive 1614323 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation_of_the_week/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 1 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{Center|''ئەم پەڕەیە کۆکراوەی ھەموو پەیامەکانی '''Wikipedia translation of the week'''ە کە پێشتر لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|پەڕەی لێدوان]] و ئەرشیڤەکانیدا بوون. بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە کۆکراونەتەوە.''}} == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٢٦، ٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bidriware]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bidriware Hookah.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bidriware''' is a metal handicraft from Bidar, India. It was developed in the 14th century C.E. during the rule of the Bahamani Sultans. The term "bidriware" originates from the township of Bidar, which is still the chief centre for the manufacture of the unique metalware. Due to its striking inlay artwork, bidriware is an important export handicraft of India and is prized as a symbol of wealth. The metal used is a blackened alloy of zinc and copper inlaid with thin sheets of pure silver. This native art form has obtained Geographical Indications (GI) registry. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٣، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Loktak Folklore Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯂꯣꯛꯇꯥꯛ ꯈꯨꯟꯅꯨꯡ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:LOKTAK FOLKLORE MUSEUM.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Loktak Folklore Museum''' or the Thanga Folklore Museum is a folk museum in Thanga Island in the Loktak lake of Manipur. It cares for and displays a collection of artistic, cultural and historical artefacts associated with the Loktak lake. The museum preserves the folk customs and beliefs, folk medicines, folk literature associated with the Loktak lake. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٨، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 12.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam''' is located 3 kilometers north of Persepolis. It is the most impressive of eight Sasanian rock carvings cut into the cliff beneath the tombs of their Achaemenid predecessors <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٢٧، ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the National Flag (Ukraine)]]'''<br /><small>''([[:uk:День Державного Прапора України]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flag of Ukraine.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> August 23 every year since 2004 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٧، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22918026 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hermila Galindo]]'''<br /><small>''([[:es:Hermila Galindo]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Portrait of Hermila Galindo.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hermila Galindo Acosta''' (also known as Hermila Galindo de Topete) (2 June 1886 – 18 August 1954) was a Mexican feminist and a writer. She was an early supporter of many radical feminist issues, primarily sex education in schools, women's suffrage, and divorce. She was one of the first feminists to state that Catholicism in Mexico was thwarting feminist efforts, and was the first woman to run for elected office in Mexico. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٢، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22964474 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Farn-Sasan]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bronze coin of Farn-Sasan.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Farn-Sasan''' was the last king of the Indo-Parthian Kingdom, ruling the region of Sakastan approximately from 210 to 226. Literary sources makes no mention of him, and he is only known through the coins he issued. He was defeated in 226 by the Sasanian ruler Ardashir I (r. 224–242), which marked the end of Indo-Parthian rule. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٦:٢٩، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23020670 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Dummy tank]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Inflatable dummy weapons - NARA - 292565.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Dummy tanks''' superficially resemble real tanks and are often deployed as a means of military deception in the absence of real tanks. Early designs included wooden shells and inflatable props that could fool enemy intelligence; they were fragile and only believable from a distance. Modern designs are more advanced and can imitate heat signatures, making them more effective illusions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥١، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23058505 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ankarana Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tsingy Ankarana Madagascar 16-07-2004.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ankarana Special Reserve''' in northern Madagascar was created in 1956. It is a small, partially vegetated plateau composed of 150-million-year-old middle Jurassic limestone <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ١١ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23120296 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gwoździec Synagogue]]'''<br /> <small>''([[:pl:Synagoga w Gwoźdźcu]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Warszawa - synagoga z Gwoźdźca 2.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''synagogue''' was erected around 1650 in Gwoździec (Ukrainian: Гвіздець - Hvizdets), then in the Polish–Lithuanian Commonwealth, today in the Kolomyia Raion, Ukraine. The building was seriously damaged in a fire during World War I. It was rebuilt in the interwar period, but destroyed completely by the Germans in 1941 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ١٨ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23159940 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:School of the Air]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:SchooloftheAir.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''School of the Air''' is a generic term for correspondence schools catering for the primary and early secondary education of children in remote and outback Australia where some or all classes were historically conducted by radio, although this is now replaced by telephone and internet technology. In these areas, the school-age population is too small for a conventional school to be viable. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٧، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23192890 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:K-ration]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:KRation Breakfast.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''K-ration''' was an individual daily combat food ration which was introduced by the United States Army during World War II. It was originally intended as an individually packaged daily ration for issue to airborne troops, tank crews, motorcycle couriers, and other mobile forces for short durations. The K-ration provided three separately boxed meal units: Breakfast, Dinner, and Supper. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, ‏٠٤:٠٤، ٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cyrus the Great Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:7aban1394.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cyrus the Great Day''' (Persian: روز کوروش بزرگ, romanized: ruz-e kuroš-e bozorg) is an unofficial Iranian holiday that takes place on the seventh day of Aban, the eighth month of the Solar Hijri calendar (October 29th on the Gregorian calendar), to commemorate Cyrus the Great, the founder of the ancient Achaemenid Persian Empire. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠١، ٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lift Every Voice and Sing]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lift Every Voice and Sing - U.S. Navy Band Southwest, Jacksonville, Fla.opus|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''''Lift Every Voice and Sing'''''" – often referred to as the Black national anthem in the United States – is a hymn with lyrics by James Weldon Johnson (1871–1938) and set to music by his brother, J. Rosamond Johnson (1873–1954), for the anniversary of President Abraham Lincoln's birthday in 1900 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٧، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zangbeto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zangbeto.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zangbeto''' are the traditional voodoo guardians of the night among the Ogu or Egun people of Benin, Togo and Nigeria. A traditional police and security institution, the Zangbeto cult is charged with the maintenance of law and order, and ensures safety and security within Ogu communities <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٥، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23338388 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trabala vishnou]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Trabala vishnou (Walker, 1855) Rose Myrtle Lappet Moth female Lasiocampidae (16076304697).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trabala vishnou''', the rose-myrtle lappet moth, is a moth of the family Lasiocampidae. It is found in south-east Asia, including Pakistan, India, Thailand, Sri Lanka, Myanmar, Java, China, Japan, Taiwan, Hong Kong, Vietnam and Indonesia. Four subspecies are recognized. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23366994 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tirumala septentrionis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Dark blue tiger (Tirumala septentrionis dravidarum).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tirumala septentrionis''', the dark blue tiger, is a danaid butterfly found in the Indian subcontinent and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٥، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23389957 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Statehood Day (Slovenia)]]'''<br /> <small>''([[:sl:Dan državnosti]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Statehood Day''' (Slovene: Dan državnosti) is a holiday that occurs on every 25 June in Slovenia to commemorate the country's declaration of independence from Yugoslavia in 1991. Although the formal declaration of independence did not come until 26 June 1991, Statehood Day is considered to be 25 June since that was the date on which the initial acts regarding independence were passed and Slovenia became independent <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٣٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23396992 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roll Out Solar Array]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:View of the ISS taken during Crew-2 flyaround (ISS066-E-080651).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Roll Out Solar Array''' (ROSA) and its larger version ISS Roll Out Solar Array (iROSA) are lightweight, flexible power sources designed by NASA to be deployed and used in space. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23436479 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Road Goes Ever On (song)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Hobbiton, New Zealand.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Road Goes Ever On'''" is a title that encompasses several walking songs that J. R. R. Tolkien wrote for his Middle-earth legendarium. Within the stories, the original song was composed by Bilbo Baggins and recorded in The Hobbit. Different versions of it also appear in The Lord of the Rings, along with some similar walking songs. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٥١، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23473250 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Everard Calthrop]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Everard Richard Calthrop''' (3 March 1857 – 30 March 1927) was a British railway engineer and inventor. Calthrop was a notable promoter and builder of narrow-gauge railways, especially of 2 ft 6 in (762 mm) narrow gauge, and was especially prominent in India. His most notable achievement was the Barsi Light Railway, but he is best known in his home country for the Leek and Manifold Valley Light Railway. Calthrop has been described as a "railway genius. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٤، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Church of St. Clare, Horodkivka]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Horodkivka Catholic Church RB.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of St. Clare, Horodkivka''' is a Roman Catholic religious building and an architectural monument of local importance in the village of Horodkivka (alternative spelling Gorodkivka), Andrushivka Raion, Zhytomyr region, Ukraine. Horodkivka was called Khalaimgorodok before 1946 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٥، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sack of Shamakhi]]'''<br /> <small>''([[:fa:تاراج شماخی]]) ''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sack of Shamakhi''' took place on 18 August 1721, when rebellious Sunni Lezgins, within the declining Safavid Empire, attacked the capital of Shirvan province, Shamakhi (in present-day Azerbaijan Republic). The initially successful counter-campaign was abandoned by the central government at a critical moment and with the threat then left unchecked, Shamakhi was taken by 15,000 Lezgin tribesmen, its Shia population massacred, and the city ransacked. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٦، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lau Pa Sat]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Telok Ayer Market Above, June 2015.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lau Pa Sat''', also known as Telok Ayer Market, is a historic building located within the Downtown Core in the Central Area of Singapore. It was first built in 1824 as a fish market on the waterfront serving the people of early colonial Singapore and rebuilt in 1838. It was then relocated and rebuilt at the present location in 1894. It is currently a food court with stalls selling a variety of local cuisine. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٧، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23601901 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Raggle Taggle Gypsy]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Raggle Taggle Gypsy'''" (Roud 1, Child 200), is a traditional folk song that originated as a Scottish border ballad, and has been popular throughout Britain, Ireland and North America. It concerns a rich lady who runs off to join the gypsies (or one gypsy). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥١، ٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23635059 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Peroz I Kushanshah]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Extremely rare coin of Peroz I Kushanshah.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Peroz I Kushanshah''' was ruler of the Kushano-Sasanian Kingdom from 245 to 275. He was the successor of Ardashir I Kushanshah. He was an energetic ruler, who minted coins in Balkh, Herat, and Gandhara. Under him, the Kushano-Sasanians further expanded their domains into the west, pushing the weakened Kushan Empire to Mathura in North India. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٧، ١٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23661098 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Imphal Peace Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯏꯝꯐꯥꯜ ꯑꯌꯤꯡ ꯑꯆꯤꯛ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Imphal Peace Museum.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Imphal Peace Museum''' (IPM) (Meitei: Imphal Aying-Achik Pukei Lankei Shanglen, Japanese: インパール平和資料館, romanized: Inpāru heiwa shiryōkan) is a WWII museum at the foothills of the Red Hills (Maibam Lokpa Ching) in Manipur. It is a living memory of the Battle of Imphal and other WWII battles (March-July 1944) fought in Manipur. It is supported by the Nippon Foundation (TNF), a non profit grant making organization, collaborating with the Manipur Tourism Forum and the Government of Manipur. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٣، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23722272 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Saint John Church of Sohrol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Holy SURP Hovhannes Church.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of Saint John''' (Armenian: Սուրբ Յովհաննէս Եկեղեցի) is a 5th or 6th century Armenian Catholic church in Sohrol, Shabestar County, East Azerbaijan Province, Iran. It was rebuilt in 1840 by Samson Makintsev (Sam Khan; member of Bogatyr Battalion) in brick on the older church foundation. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٨، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23742791 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2022 Melilla incident]]'''<br /> <small>''([[:ca:Massacre de Melilla]]) ([[:es:Tragedia de la valla de Melilla]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On June 24, 2022, at least 37 migrants were killed at the Melilla border fence during a conflict with Moroccan and Spanish security forces. Conflict broke out as between 500 and 2,000 people gathered in the early hours of the day to cross the border with Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٩، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23818984 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:George W. Johnson (singer)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:George W. Johnson, 1898.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''George Washington Johnson''' (c. October 1846 – January 23, 1914) was an American singer and pioneer sound recording artist. Johnson was the first African American recording star of the phonograph <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٦، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23831378 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Meitei classical language movement]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Meitei language written in Meitei script.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''social movement of Meitei language''' (officially known as "Manipuri language") to achieve the officially recognised status of the "Classical language of India" is advocated by various literary, political, social associations and organisations as well as notable individual personalities of Bangladesh, Myanmar, Northeast India (prominently Assam, Manipur and Tripura). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٥٥، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Urânia Vanério]]'''<br /> <small>''([[:pt:Urânia Vanério]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Urânia Vanério de Argollo Ferrão''' (Salvador, 14 December 1811 — 3 December 1849) was a Brazilian teacher, writer and translator. In her childhood she witnessed the conflict between Brazilian and Portuguese troops in early 1822, in the context of the Bahia's Independence process, which led her to write the poem "Lamentos de uma Baiana..." ("Laments of a girl from Bahia"). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٣٢، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pagoda of the Celestial Lady]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:ThienMuPagoda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Pagoda of the Celestial Lady''' (Vietnamese: Chùa Thiên Mụ; also called Linh Mụ Pagoda) is a historic temple in the city of Huế in Vietnam. Its iconic seven-story pagoda is regarded as the unofficial symbol of the city, and the temple has often been the subject of folk rhymes and ca dao about Huế. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٢، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23972116 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women in Qatar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Shaikha Khalaf Al Mohammed, Mehbubeh Akhlaghi, Bahya Al-Hamad 2011 (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Women's rights in Qatar''' are restricted by the country's male guardianship law and influenced by the Wahhabi interpretation of Islam. Both women and men were enfranchised in the country at the same time, in 1999. Labour force participation rates of Qatari women are above the world average and among the highest in the Arab World, which comes mainly as a result of an increasing number of Qatari women who are attaining academic degrees. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٤، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Truck art in South Asia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PK Truck on N-5 near Thatta asv2020-02 img2.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Truck art in South Asia''' is a popular form of regional decoration, with trucks featuring elaborate floral patterns and calligraphy. It is especially common in Pakistan and India. During the War in Afghanistan, Pakistani decorated trucks that ran services between Pakistan and Afghanistan came to be known as jingle trucks by American troops and contractors who were deployed across the latter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٢٣، ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gorgany Nature Reserve]]'''<br /> <small>''([[:uk:Ґорґани (заповідник)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gorgany Syniak.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Gorgany Nature Reserve''' (Ukrainian: Ґорґани заповідник) is a strict nature reserve (a 'zapovidnyk') of Ukraine that covers a part of the Gorgany mountain range of the Outer Eastern Carpatians in southwest Ukraine. The reserve is 46% old-growth forest, one of the last and largest such stands in Europe. The reserve was originally created in 1996 to protect relic stands of Stone pine trees (Pinus cembra). The reserve is administratively in the Nadvirna District of Ivano-Frankivsk Oblast. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٩، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24059284 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pizza quattro formaggi]]'''<br /> <small>''([[:it:Pizza ai quattro formaggi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pizza quattro formaggi at restaurant, Chalk Farm Road, London.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pizza quattro formaggi''' (four cheese pizza) is a variety of pizza in Italian cuisine that is topped with a combination of four kinds of cheese, usually melted together, with (rossa, red) or without (bianca, white) tomato sauce. It is popular worldwide, including in Italy, and is one of the iconic items from pizzerias' menus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠١، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24072249 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Equestrian statue of the Duke of Wellington, Glasgow]]'''<br /> <small>''([[:de:Reiterstatue des Duke of Wellington (Glasgow)]]) ([[:es:Estatua de Wellington]]) ([[:ja:ウェリントン公爵騎馬像 (グラスゴー)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Statue of the Duke of Wellington on his horse Copenhagen unveiled in front of the Royal Exchange, in Royal Exchange Square, Glasgow in 1844.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''equestrian statue of Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington''' located outside the Gallery of Modern Art, Glasgow, Scotland, is one of Glasgow's most iconic landmarks. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٨، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Woman with Child]]'''<br /> <small>''([[:pt:A Mulher Negra]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Eckhout, Albert - Mulher Africana.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Black Woman with Child''' is a circa 1650 full-length portrait painting by Albert Eckhout. It is in the collection of the National Gallery of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٥، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zakia Khudadadi]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zakia Khudadadi''' also spelt as Zakia Khodadadi (Pashto: ذکیه خدادادی; born 29 September 1998) is an Afghan parataekwondo practitioner. She is the first Afghan female taekwondo practitioner. She rose to prominence after winning the African International Parataekwondo Championship in 2016 at the age of 18. She represented Afghanistan at the 2020 Summer Paralympics. She was initially denied the opportunity to compete at her maiden Paralympics due to the Taliban takeover but she was later allowed by the International Paralympic Committee to compete in the event after being safely evacuated from Afghanistan. She was able to compete and became the first Afghan female Paralympic competitor to compete at the Paralympics after 17 years since Mareena Karim's participation at the 2004 Summer Paralympics. She also officially became the first Afghan female sportsperson to participate in an international sporting event after the Taliban takeover. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٦، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24306136 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Léopoldville riots]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Léopoldville riots damage.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Léopoldville riots''' were an outbreak of civil disorder in Léopoldville (modern-day Kinshasa) in the Belgian Congo which took place in January 1959 and which were an important moment for the Congolese independence movement. The rioting occurred when members of the Alliance des Bakongo (ABAKO) political party were not allowed to assemble for a protest and colonial authorities reacted harshly. The exact death toll is not known, but at least 49 people were killed and total casualties may have been as high as 500. Following these riots, a round table conference was organized in Brussels to negotiate the terms of Congo's independence, The Congo received its independence on 30 June 1960, becoming the Republic of the Congo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٨، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24351847 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sweden Finns' Day]] '''<br /> <small>''([[:fi:Ruotsinsuomalaisten päivä]]) ([[:sv:Sverigefinnarnas dag]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sverigefinskaflaggan.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sweden Finns' Day''' (Finnish: Ruotsinsuomalaisten päivä, Swedish: Sverigefinnarnas dag) is an anniversary celebrated in Sweden on 24 February. The anniversary of the calendar was approved by the Swedish Academy in 2010 and was celebrated for the first time in 2011. February 24 was chosen as the birthday of Carl Axel Gottlund, a collector of folk poetry and a defender of the status of the Finnish language. The purpose of the day is to celebrate the Sweden Finns and to recognize their history, language and culture as a prominent part of Sweden's cultural heritage. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٤، ٦ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24491747 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Delivery robot]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Woman Takes Groceries from Dax Delivery Robot.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''delivery robot''' is an autonomous robot that provides "last mile" delivery services. An operator may monitor and take control of the robot remotely in certain situations that the robot cannot resolve by itself such as when it is stuck in an obstacle. Delivery robots can be used in different settings such as food delivery, package delivery, hospital delivery, and room service. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٦، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24515453 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Buddha Dhatu Jadi]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Swarno Mandir.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Buddha Dhatu Jadi''' (Bengali: বুদ্ধ ধাতু জাদি; Burmese: ဗုဒ္ဓဓာတုစေတီ also known as the Bandarban Golden Temple) is located close to Balaghata town, in Bandarban City, in Bangladesh. Dhatu are the material remains of a holy person, and in this temple the relics belong to Buddha. It is the largest Theravada Buddhist temple in Bangladesh and has the second-largest Buddha statue in the country. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٨، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24581813 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Alina Scholtz]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alina Scholtz''' (24 September 1908 – 25 February 1996) was a Polish landscape architect, known as one of country's pioneers in developing the field. Throughout her career she worked on various public and private projects for cemeteries, parks and green spaces. Some of her most noted works include the grounds of a villa on Kielecka Street in Warsaw for which she won a Silver Medal at the 1937 World Exhibition in Paris, the memorial cemetery to the victims of the Palmiry massacre, and landscaping projects along the East-West traffic route of Warsaw. In addition to her design work, she served as one of the founding members of the International Federation of Landscape Architects. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٤، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24617511 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mary Nzimiro]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mary Nzimiro''', birthname Mary Nwametu Onumonu, MBE (1898–1993) was a pioneering Nigerian businesswoman, politician and women's activist. In 1948, she was appointed principal representative of the United Africa Company (UAC) for Eastern Nigeria, while maintaining textile and cosmetics retail outlets of her own in Port Harcourt, Aba and Owerri. By the early 1950s, she was among the richest individuals in West Africa, becoming a resident of the exclusive Bernard Carr Street in Port Harcourt. On the political front, she was a member of the influential National Council of Nigeria and the Cameroons, becoming a member of its executive committee in 1957 and vice-president of the NCNC Estern Women's Association in 1962. During the Nigerian Civil War (1967–1970), she organized Igbo women in support of the Biafrans. As a result she lost most of her property in Port Harcourt and returned to her native Oguta where she died in 1993. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٤٧، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24636259 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elizabeth Langdon Williams]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Elizabeth Langdon Williams.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elizabeth Langdon Williams''' (February 8, 1879 in Putnam, Connecticut – 1981 in Enfield, New Hampshire) was an American human computer and astronomer whose work helped lead to the discovery of Pluto, or Planet X. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢١، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24700408 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:I Didn't Raise My Boy to Be a Soldier]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Peerless Quartet - I Didn't Raise my Boy to be a Soldier.ogg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> an American anti-war song that was influential within the pacifist movement that existed in the United States before it entered World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣١، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24720571 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Diana Aguavil]]'''<br /> <small>''([[:en:Diana Aguavil]]) ([[:pt:Diana Aguavil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Diana Aguavil.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Diana Alexandra Aguavil Calazacón''' (born 7 August 1983) is an Ecuadorian indigenous leader, since 25 August 2018, the first female governor of the Tsáchila nationality after 104 years of male administrations and winning the 2018 Tsáchila election. She was also the second woman to become a candidate. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٩، ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24758626 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٦، ١٧ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ca:María Fernanda Castro Maya]]'''<br /> <small>''([[:pt:María Fernanda Castro Maya]]) ([[:eu:María Fernanda Castro Maya]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''María Fernanda Castro Maya''' is a Mexican self-advocate disability rights activist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٥، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sonia Orbuch]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sonia Shainwald Orbuch''' (born Sarah Shainwald, May 24, 1925 – September 30, 2018) was an American Holocaust educator. During the Second World War she was a Jewish resistance fighter in eastern Poland. Orbuch hid in the forests of Poland with her family during the Second World War. She joined a group of Soviet partisans, being renamed Sonia in case she was captured, and helped fight against the Germans. After the war, she returned home, where she met her future husband. After having a daughter in a refugee camp in Germany, the family eventually emigrated to the United States. She spent the rest of life in public engagement, speaking about her experiences and in 2009, published her autobiography, Here, There Are No Sarahs: A Woman's Courageous Fight Against the Nazis and Her Bittersweet Fulfillment of the American Dream. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٦:٢٤، ١ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nadia Ghulam]]'''<br /><small>''([[:fr:Nadia Ghulam]]) ([[:es:Nadia Ghulam]]) ([[:ca:Nadia Ghulam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Nadia Ghulam (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Nadia Ghulam Dastgir''' is an Afghan woman who spent ten years posing as her dead brother to evade the Taliban's strictures against women. Her book about her experiences, written with Agnès Rotger and published in 2010, El secret del meu turbant (The Secret of My Turban), won the Prudenci Bertrana Prize for fiction. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٧، ٨ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24966177 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Purple Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Epilepsy Warrior Brooch May 2018 Purple Day.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Purple Day''' is a global grassroots event that was formed with the intention to increase worldwide awareness of epilepsy, and to dispel common myths and fears of this neurological disorder. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25000361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Valencian Art Nouveau]]'''<br /> <small>''([[:es:Modernismo valenciano]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Santuario Novelda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Valencian Art Nouveau''' (Spanish: modernismo valenciano, Valencian: modernisme valencià), is the historiographic denomination given to an art and literature movement associated with the Art Nouveau in the Valencian Community, in Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٦، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25074014 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Alessandra Korap]]'''<br /> <small>''([[:en:Alessandra Korap]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alessandra Korap''' is an indigenous leader and Brazilian environmental activist from the Munduruku ethnic group. Her main work is defending the demarcation of indigenous territory and denouncing the illegal exploitation and activities of the mining and logging industries. Alessandra is internationally recognized for her work. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٣، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cassinga Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cassinga Day''' is a national public holiday in Namibia remembering the Cassinga Massacre. Commemorated annually on 4 May, the date "remembers those (approximately 600) killed in 1978 when the South African Defence Force attacked a SWAPO base at Cassinga in southern Angola". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٠٧، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rawon]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rawon Setan.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Rawon''' (Javanese: ꦫꦮꦺꦴꦤ꧀) is an Indonesian beef soup. Originating from East Java, rawon utilizes the black keluak nut as the main seasoning, which gives a dark color and nutty flavor to the soup. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٨، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25177056 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hook echo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tornadic classic supercell radar.gif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''hook echo''' is a pendant or hook-shaped weather radar signature as part of some supercell thunderstorms. It is found in the lower portions of a storm as air and precipitation flow into a mesocyclone, resulting in a curved feature of reflectivity. The echo is produced by rain, hail, or even debris being wrapped around the supercell <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٨، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25241057 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Esther Cooper Jackson]]'''<br /> <small>''([[:fr:Esther Cooper Jackson]]) ([[:simple:Esther Cooper Jackson]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Esther Cooper Jackson, 1968, Great Barrington.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Esther Victoria Cooper Jackson''' was an American civil rights activist and social worker. She was one of the founding editors of the magazine Freedomways. She also was an organizational and executive secretary at the Southern Negro Youth Congress. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٤، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25266525 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cut of pork]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:American Pork Cuts.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''cuts of pork''' are the different parts of the pig which are consumed as food by humans. The terminology and extent of each cut varies from country to country. There are between four and six primal cuts, which are the large parts in which the pig is first cut: the shoulder (blade and picnic), loin, belly (spare ribs and side) and leg <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢١، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25318972 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gunhild Cross]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gunhildkorset.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Gunhild Cross''' (Danish: Gunhildkorset), named for its first owner, Gunhild, a daughter of Svend III of Denmark, is a mid-12th-century crucifix carved in walrus tusk and with both Latin and Runic inscriptions. It is now in the collection of the National Museum of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٤٨، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25380210 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Polyura athamas]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Close wing mud-puddling position of Charaxes bharata (C.& R. Felder,1867) - Indian Nawab.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Polyura athamas''''', the common nawab, is a species of fast-flying canopy butterfly found in tropical Asia. It belongs to the Charaxinae (rajahs and nawabs) in the brush-footed butterfly family (Nymphalidae). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:١٤، ٧ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25410866 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women's page]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:"Doings in Pittsburg Society" The Pittsburg Press February 1, 1920.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''women's page''' (sometimes called home page or women's section) of a newspaper was a section devoted to covering news assumed to be of interest to women. Women's pages started out in the 19th century as society pages and eventually morphed into features sections in the 1970s. Although denigrated during much of that period, they had a significant impact on journalism and in their communities. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٥١، ١٤ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Insect toxin]]'''<br /> <small>''([[:de:Insektengift]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PDB 1lmr EBI.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Insect toxins''' are various protein toxins produced by insect species. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Manchester Blitz]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Air Raid Damage in Britain- Manchester HU49833.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Manchester Blitz''' (also known as the Christmas Blitz) was the heavy bombing of the city of Manchester and its surrounding areas in North West England during the Second World War by the German Luftwaffe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ghana Independence Act 1957]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ghana Independence Act 1957''' is an Act of the Parliament of the United Kingdom that granted the Gold Coast fully responsible government within the British Commonwealth of Nations under the name of Ghana <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Betrayal trauma]]'''<br /> <small>''([[:sv:Svektrauma]]) ([[:ar:صدمة الخيانة]]) ([[:ko:배신 트라우마]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Betrayal trauma''' is defined as a trauma perpetrated by someone with whom the victim is close to and reliant upon for support and survival. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٩، ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Genocidio del Putumayo]]'''<br /> <small>''([[:en:Putumayo genocide]]) ([[:ca:Genocidi del Putumayo]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Putumayo - the devil's paradise, travels in the Peruvian Amazon Region and an account of the atrocities committed upon the Indians therein (1913) (14782203995).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Putumayo genocide''' is the term which is used in reference to the enslavement, massacres and ethnocide of the indigenous population of the Amazon at the hands of the Peruvian Amazon Company, specifically in the area between the Putumayo River and the Caquetá River during the Amazon rubber boom period from 1879 to 1912. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٣٨، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25599361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Athyma nefte]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:VB 019 Color Sergeant UP.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Athyma nefte''''', the colour sergeant, is a species of brush-footed butterfly found in tropical South and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٨، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Typhoon Rusa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rusa 2002-08-27 0350Z.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Typhoon Rusa''' was the most powerful typhoon to strike South Korea in 43 years. It was the 21st JTWC tropical depression, the 15th named storm, and the 10th typhoon of the 2002 Pacific typhoon season. It developed on August 22 from the monsoon trough in the northwestern Pacific Ocean, well to the southeast of Japan. For several days, Rusa moved to the northwest, eventually intensifying into a powerful typhoon. On August 26, the storm moved across the Amami Islands of Japan, where Rusa left 20,000 people without power and caused two fatalities. Across Japan, the typhoon dropped torrential rainfall peaking at 902 mm (35.5 in) in Tokushima Prefecture. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٠، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hein Eersel]]'''<br /> <small>''([[:nl:Hein Eersel]]) ([[:it:Hein Eersel]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:HeinEersel.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christiaan Hendrik "Hein" Eersel''' was a Surinamese linguist and cultural researcher. He served as Minister of Education and Population Development in the cabinet of acting Prime Minister Arthur Johan May. He was also the first chancellor of the University of Suriname. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٩، ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Reclaim the Night]]'''<br /> <small>''([[:de:Reclaim the Night]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Reclaim the Night 2014.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Reclaim the Night''' is a movement started in Leeds in 1977 as part of the Women's Liberation Movement. Marches demanding that women be able to move throughout public spaces at night took place across England until the 1990s. Later, the organisation was revived and sponsors annual and national marches against rape and violence against women. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٤٠، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ishe Komborera Africa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Ishe Komborera Africa.mp3|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''Ishe Komborera Africa'''" (Shona for: God Bless Africa), also called "Ishe Komborera Zimbabwe" (Shona for: God Bless Zimbabwe), was the Zimbabwean national anthem from 1980 to 1994. It was the country's first national anthem after gaining independence in 1980. It is a translation of 19th-century South African schoolteacher Enoch Sontonga's popular African hymn "Nkosi Sikelel' iAfrika" into Zimbabwe's native Shona and Ndebele languages. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٣٨، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bhagavata Mela]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bhagavata Mela''' is a classical Indian dance that is performed in Tamil Nadu, particularly the Thanjavur area. It is choreographed as an annual Vaishnavism tradition in Melattur and nearby regions, and celebrated as a dance-drama performance art. The dance art has roots in a historic migration of practitioners of Kuchipudi, another Indian classical dance art, from Andhra Pradesh to the kingdom of Tanjavur. The term Bhagavata, state Brandon and Banham, refers to the Hindu text Bhagavata Purana. Mela is a Sanskrit word that means "gathering, meeting of a group" and connotes a folk festival. The traditional Bhagavata Mela performance acts out the legends of Hinduism, set to the Carnatic style music. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, ‏٠٤:٠٧، ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Zanskari]]'''<br /> <small>''([[:en:Zaniskari]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zaniskari Horse in Ladakh, India.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Zaniskari''' or '''Zanskari''' is a breed of small mountain horse or pony from Ladakh, in northern India. It is named for the Zanskar valley or region in Kargil district. It is similar to the Spiti breed of Himachal Pradesh, but is better adapted to work at high altitude. Like the Spiti, it shows similarities to the Tibetan breeds of neighbouring Tibet. It is of medium size, and is often grey in colour. The breed is considered endangered, as there are only a few hundred alive today, and a conservation programme has been started at Padum, Zanskar, in the Kargil district of Ladakh. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٤، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sheikh Hussein]]'''<br /> <small>''([[:fr:Sheikh Hussein]]) ([[:it:Scec Hussèn]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sheikh Hussein.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sheikh Hussein''' is a town in south-eastern Ethiopia. The site has been recorded in the tentative list for UNESCO World Heritage List since 2011 as a religious, cultural and historical site. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٤، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25921616 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Applaudissements aux fenêtres pendant la pandémie de Covid-19]]'''<br /> <small>''([[:es:Aplauso por los trabajadores de la salud]]) ([[:gl:Aplauso ao persoal sanitario]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Koronabirus konfinamendua Lasarten 2020-03-29.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> During the COVID-19 pandemic, applauding daily at a scheduled hour was a gesture of acclamation, recognition and gratitude towards health professionals in tribute to their work at the time. This habit emerged in January 2020 in Wuhan, where the pandemic originated, and then spread to several cities around the world during the quarantines and sanitary cordons ordered as preventive measures, Italy being the first one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٢٦، ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25925561 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jamaica Bay Wildlife Refuge]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Aerial view of Subway Island, July 2019.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jamaica Bay Wildlife Refuge''' is a wildlife refuge in New York City managed by the National Park Service as part of Gateway National Recreation Area. It is composed of the open water and intertidal salt marshes of Jamaica Bay. It lies entirely within the boundaries of New York City, divided between the boroughs of Brooklyn to the west and Queens to the east. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٥، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25951007 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plant blindness]]'''<br /> <small>''([[:fr:Cécité botanique]]) ([[:de:Pflanzenblindheit]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plant blindness 0323.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Plant blindness''' is an informally-proposed form of cognitive bias, which in its broadest meaning, is a human tendency to ignore plant species. This includes such phenomena as not noticing plants in the surrounding environment, not recognizing the importance of plant life to the whole biosphere and to human affairs, a philosophical view of plants as an inferior form of life to animals and/or the inability to appreciate the unique features or aesthetics of plants. Related terms include plant‐neglect, zoo-centrism, and zoo‐chauvinism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٨، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25971304 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Conversion to Islam]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conversion à l'islam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sahadah-Topkapi-Palace.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Conversion to Islam''' is accepting Islam as a religion or faith and rejecting any other religion or irreligion. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kinder der Landstrasse]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kinderdlandstrasse plakat.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kinder der Landstrasse''' (literally: Children of the Country Road) was a project implemented by the Swiss foundation Pro Juventute from 1926 to 1973. The project aimed to assimilate the itinerant Yenish people in Switzerland by forcibly removing their children from their parents and placing them in orphanages or foster homes. Approximately 590 children were affected by this program. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٢، ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Qurm Nature Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Al-Qurm Wetlands.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Qurm Nature Reserve''' is a national nature reserve in Muscat Governorate, Oman. Located on the Gulf of Oman coast, the reserve protects a mangrove forest and the surrounding wetland in a small estuary within the urban area of Qurm. Established in 1975, the reserve has been designated as an Important Bird Area since 1994, and as a protected Ramsar site since 2013. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٣، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26149847 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Timurid architecture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gur-e-Amir Mausolueum - Samarkand - Uzbekistan (7488414078).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Timurid architecture''' was an important stage in the architectural history of Iran and Central Asia during the late 14th and 15th centuries. The Timurid Empire (1370–1507), founded by Timur (d. 1405) and conquering most of this region, oversaw a cultural renaissance. In architecture, the Timurid dynasty patronized the construction of palaces, mausoleums, and religious monuments across the region. Their architecture is distinguished by its grand scale, luxurious decoration in tilework, and sophisticated geometric vaulting. This architectural style, along with other aspects of Timurid art, spread across the empire and subsequently influenced the architecture of other empires from the Middle East to the Indian subcontinent. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٢٣، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26169542 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adoration of the Magi (Fra Angelico and Filippo Lippi)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Fra Angelico, Fra Filippo Lippi, The Adoration of the Magi.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''''Adoration of the Magi''''' is a tondo, or circular painting, of the Adoration of the Magi assumed to be that recorded in 1492 in the Palazzo Medici Riccardi in Florence as by Fra Angelico. It dates from the mid-15th century and is now in the National Gallery of Art in Washington D.C. Most art historians think that Filippo Lippi painted more of the original work, and that it was added to some years after by other artists, as well as including work by assistants in the workshops of both the original masters. It has been known as the Washington Tondo and Cook Tondo after Herbert Cook, and this latter name in particular continues to be used over 50 years after the painting left the Cook collection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٧:٠٠، ١٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26187446 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:nl:Graf met de handjes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Weg langs het kerkhof tegenover 1, Roermond.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The monument '''Van Gorkum-Van Aefferden''', more well known as the "'''grave with the little hands'''" is a monumental Tombstone in the Dutch city of Roermond. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١٣:٢٤، ١٩ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Doorway effect]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''doorway effect''' is a known psychological event where a person's short-term memory declines when passing through a doorway moving from one location to another when it would not if they had remained in the same place. People experience this effect by forgetting what they were going to do, thinking about, or planning upon entering a different room. This is thought to be due to the change in one's physical environment, which is used to distinguish boundaries between remembered events: memories of events encountered in the present environment are more accessible than those beyond it. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٠، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sissieretta Jones]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:1899 poster of Mme. M. Sissieretta Jones.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Matilda Sissieretta Joyner Jones''' (January 5, 1868, or 1869 – June 24, 1933) was an American soprano. She sometimes was called "The Black Patti" in reference to Italian opera singer Adelina Patti. Jones' repertoire included grand opera, light opera, and popular music <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٣٣، ٤ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26313143 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Preventative Coup of November 11]]'''<br /> <small>''([[:es:Golpe de Estado en Brasil de 1955]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Exército na casa de Café Filho.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Preventative Coup of November 11''' sometimes called the '''1955 Brazilian coup d'état''' or referred to as an "anti-coup" or a "counter-coup" (Portuguese: ''Novembrada, Movimento de 11 de Novembro, Contragolpe, Golpe Preventivo do Marechal Lott'') was a series of military and political events led by Henrique Teixeira Lott that resulted in Nereu Ramos assuming the presidency of Brazil until being peacefully succeeded by Juscelino Kubitschek a few months later. The bloodless coup removed Carlos Luz from the presidency because he was suspected of plotting to prevent Kubitschek from taking office. As a result of the tensions, Brazil had three presidents in the span of a single week. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٤، ١١ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hojang Taret]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hojang Taret''' is a classical Meitei language play based on Euripides's ancient Greek tragedy The Phoenician Women. It is directed by Oasis Sougaijam and produced by The Umbilical Theatre in Imphal, Kangleipak. It depicts the moral ambiguities of conflict between brothers resulting to the ruination of the ancient city of Thebes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٢، ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Magna Lykseth-Skogman]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Magna Lykseth in Tristan och Isolde at Kungliga Operan 1909 - SMV - GL164.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magna Elvine Lykseth-Skogman''' (6 February 1874 – 13 November 1949), also known as Magna Lykseth-Schjerven, was a Norwegian-born Swedish operatic soprano. After making her début at the Royal Swedish Opera in 1901 as Santuzza in Cavalleria rusticana, she was engaged there until 1918 becoming the company's prima donna. She performed leading roles in a wide range of operas but is remembered in particular for her Wagnerian interpretations, creating Brünnhilde in the Swedish premières of Siegfried and Götterdämmerung, and Isolde in 1909. Considered to be one of the most outstanding Swedish opera singers of her generation, she was awarded the Litteris et Artibus medal in 1907 and became a member of the Royal Swedish Academy of Music in 1912 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٠، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26447450 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lidder Valley]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pahalgam Valley.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Lidder Valley''' or Liddar Valley is a Himalayan sub-valley that forms the southeastern corner of Anantnag district in Indian-administered Kashmir. The Lidder River flows down the valley. The entrance to the valley lies 7 km northeast from Anantnag town and 62 km southeast from Srinagar, the summer capital of Jammu and Kashmir. It is a 40-km-long gorge valley with an average width of 3 km. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٣:١٥، ١ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26509189 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Operation Kraai]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Overzicht van het vliegveld te Djokja vanuit de 'Control Tower', Bestanddeelnr 5128.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Operation Kraai''' (Operation Crow) was a Dutch military offensive against the de facto Republic of Indonesia in December 1948 after negotiations failed. With the advantage of surprise the Dutch managed to capture the Indonesian Republic's temporary capital, Yogyakarta, and seized Indonesian leaders such as de facto Republican President Sukarno. This apparent military success was however followed by guerrilla warfare, while the violation of the Renville Agreement ceasefire diplomatically isolated the Dutch, leading to the Dutch–Indonesian Round Table Conference and recognition of the United States of Indonesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٧، ٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26550154 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Павильон Росси]]'''<br /> <small>''([[:en:Rossi Pavilion]])&#32;([[:fr:Pavillon Rossi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rossi's Pavilion in Mikhailovsky Garden. Saint-Petersburg. 1825..jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rossi Pavilion''' (Russian: Павильон Росси) is a pavilion on the bank of the Moyka River in the Mikhailovsky Garden in Saint Petersburg. It was designed by architect Carlo Rossi in the early 1820s and built in 1825 during his redevelopment of the garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٣، ١٥ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26565118 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Devorà Ascarelli]]'''<br /> <small>''([[:it:Debora Ascarelli]])&#32;([[:es:Devorà Ascarelli]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Devorà Ascarelli''' was a 16th-century Italian poet living in Rome, Italy. Ascarelli may have been the first Jewish woman to have a book of her own work published. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٥، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1989 Serbian general election]]'''<br /> <small>''([[:sr:Председнички избори у Србији 1989.]])&#32;([[:vi:Tổng tuyển cử Serbia 1989]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Parliament of SR Serbia (1989–1991).svg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''General elections were held in Serbia''', a constituent federal unit of SFR Yugoslavia, on 12 November 1989 to elect the president of the presidency of the Socialist Republic of Serbia and delegates of the Assembly of SR Serbia. Voting for delegates also took place on 10 and 30 November 1989. In addition to the general elections, local elections were held simultaneously. These were the first direct elections conducted after the adoption of the 1974 Yugoslav Constitution and the delegate electoral system, and the last elections conducted under a one-party system. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٣٢، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heinrich Bünting]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Heinrich Bünting''' (1545 – 1606) was a Protestant pastor and theologian. He is best known for his book of woodcut maps titled Itinerarium Sacrae Scripturae (Travel book through Holy Scripture) first published in 1581. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٢٧، ٦ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:var(--background-color-backdrop-dark, #DDDDDD); border:1px solid #BBBBBB; color:var(--color-inverted, #000000); padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ruyan (district)]]'''<br /> <small>''([[:fa:رویان (طبرستان)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Northern Iran and its surroundings during the Iranian intermezzo.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ruyan''' (Persian: رویان), later known as Rustamdar (رستمدار), was the name of a mountainous district that encompassed the western part of Tabaristan/Mazandaran, a region on the Caspian coast of northern Iran. In Iranian mythology, Ruyan appears as one of the places that the legendary archer Arash shot his arrow from, reaching the edge of Khorasan to mark the border between Iran and Turan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٣٩، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26755244 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Turlough (lake)]]'''<br /> <small>''([[:de:Turlough]])&#32;([[:no:Turlough]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Carran Turlough.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''turlough''' is a seasonal or periodic water body found mostly in limestone karst areas of Ireland, west of the River Shannon. [...] The water bodies fill and empty with the changes in the level of the water table, usually being very low or empty during summer and autumn and full in the winter. As groundwater levels drop the water drains away underground through cracks in the karstic limestone. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٣١، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26789673 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Geiranger Church]]'''<br /> <small>''([[:no:Geiranger kirke]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Iglesia parroquial, Geiranger, Noruega, 2019-09-07, DD 84-97 PAN.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Geiranger Church''' (Norwegian: Geiranger kyrkje) is a parish church of the Church of Norway in Stranda Municipality in Møre og Romsdal county, Norway. It is located in the village of Geiranger, and the end of the famous Geirangerfjorden. It is the church for the Geiranger parish which is part of the Nordre Sunnmøre prosti (deanery) in the Diocese of Møre. The white, wooden church was built in an octagonal design in 1842 using plans drawn up by the architect Hans Klipe. The church seats about 165 people. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٨، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Guillermo Larrazábal]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Guillermo Larrazábal Arzubide''' (10 February 1907 – 1983) was a Spanish stained glass artist who was active in Ecuador. He is considered Ecuador's most important stained glass artist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٤، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:de:Magdalena Zeger]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magdalena Zeger''' ([mak.da.ˈleː.na ˈt͡seː.gɐ], * 1491; † 16. January 1568 in Kolding) was a calendar maker, astronomer and astrologist. Her Hamburg almanacs and forecasts from 1561 and 1563 have been preserved. Zeger's calendars are the first independent publications by a woman in the field of astronomy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٢٩، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koreans in Micronesia]]'''<br /> <small>''([[:zh:朝鮮裔密克羅尼西亞人]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koreans in Micronesia''' used to form a significant population before World War II, when most of the region was ruled as the South Seas Mandate of the Empire of Japan; for example, they formed 7.3% of the population of Palau in 1943. However, after the area came under the control of the United States as the Trust Territory of the Pacific Islands, most Koreans returned to their homeland. As of 2013, about seven thousand South Korean expatriates & immigrants and Korean Americans reside in the Marianas (Guam and the Commonwealth of the Northern Mariana Islands), which have remained under U.S. control, while only around two hundred South Korean expatriates reside in the independent countries of Micronesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٤:٠٣، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roller printing on textiles]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Silverstudio.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Roller printing''' on fabrics is a textile printing process patented by Thomas Bell of Scotland in 1783 in an attempt to reduce the cost of the earlier copperplate printing. This method was used in Lancashire fabric mills to produce cotton dress fabrics from the 1790s, most often reproducing small monochrome patterns characterized by striped motifs and tiny dotted patterns called "machine grounds". Improvements in the technology resulted in more elaborate roller prints in bright, rich colours from the 1820s; Turkey red and chrome yellow were particularly popular. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:India naming dispute]]'''<br /> <small>''([[:ur:انڈیا نام کا تنازعہ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''India naming dispute''' in 1947 refers to the argument over the use of the name India during and after the partition of British Raj, between the countries of Pakistan and the Republic of India. This dispute involved key figures such as Lord Mountbatten, the last Viceroy of British Raj, and Muhammad Ali Jinnah, the leader of the Muslim League and a founder of Pakistan. By 1947, the British Raj was going to be divided into two new nation states – Hindustan and Pakistan. Jinnah was initially convinced that Hindustan would not use the term India, since it lacked indigenous pedigree, etymologically and historically India meant the Indus Valley (modern-Pakistan). He also opposed the use of the name India as it would cause confusion regarding history. The disagreement had significant implications for national identity and international recognition. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٣، ٨ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adumu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Maasai 2012 05 31 2782 (7522645058).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Adumu''', is a type of dance that the Maasai people of Kenya and Tanzania practice. Young Maasai warriors generally perform the energetic and acrobatic dance at ceremonial occasions including weddings, religious rites, and other significant cultural events. The Adumu dance is characterized by a sequence of jumps performed by the dancers, who stand in a circle and alternately jump while keeping their bodies as straight and upright as possible. In addition to wearing vividly colored shúkàs (clothes) and beaded jewelry, the dancers are typically clad in traditional Maasai costume. Traditional Maasai songs and chants are also performed during the dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:١٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rathaus-Glockenspiel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:2019-11-16, Glockenspiel, Neues Münchner Rathaus, IMG 7463 edit Christoph Braun.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rathaus-Glockenspiel''' is a large mechanical clock located in Marienplatz Square, in the heart of Munich, Germany. Famous for its life-size characters, the clock twice daily re-enacts scenes from Munich's history. First is the story of the marriage of Duke Wilhelm V to Renata of Lorraine in 1568, followed by the story of the Schäfflerstanz, also known as the coopers' dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٦، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nederlandsche Cocaïnefabriek]]'''<br /> <small>''([[:es:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])&#32;([[:nl:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Nederlandsche Cocainefabriek Schinkelstraat Amsterdam architect HH Baanders 1902.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Nederlandsche Cocaïnefabriek''' (Dutch pronunciation: [ˈneːdərlɑntsə koːkaːˈinəfaːˌbrik]; English: Dutch Cocaine Factory) or NCF was an Amsterdam-based company producing cocaine for medical purposes in the 20th century. It imported its raw materials mainly from the Dutch East Indies and sold its products across Europe, making good profits especially in the early years of World War I. The NCF produced morphine, heroin and ephedrine as well. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Suffrage drama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pamphlet from NAWSA for women's suffrage plays, page 1.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Suffrage drama''' (also known as suffrage plays or suffrage theatre) is a form of dramatic literature that emerged during the British women's suffrage movement in the early twentieth century. Suffrage performances lasted approximately from 1907-1914. Many suffrage plays called for a predominant or all female cast. Suffrage plays served to reveal issues behind the suffrage movement. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٣، ٥ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Karatgurk]]'''<br /> <small>''([[:it:Karatgurk]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the Australian Aboriginal mythology of the Aboriginal people of south-eastern Australian state of Victoria, the '''Karatgurk''' were seven sisters who represented the constellation known in western astronomy as the Pleiades. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27264174 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:B1 (classification)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''B1''' is a medical-based Paralympic classification for blind sport. Athletes in this classification are totally or almost totally blind. It is used by a number of blind sports including blind tennis, para-alpine skiing, para-Nordic skiing, blind cricket, blind golf, five-a-side football, goalball and judo. Some other sports, including adaptive rowing, athletics and swimming, have equivalents to this class. The B1 classification was first created by the IBSA in the 1970s, and has largely remained unchanged since despite an effort by the International Paralympic Committee (IPC) to move towards a more functional and evidence-based classification system. Classification is often handled on the international level by the International Blind Sports Federation (IBSA) but it sometimes handled by national sport federations. There are exceptions for sports like athletics and cycling, where classification is handled by their own governing bodies. Equipment utilized by competitors in this class may differ from sport to sport, and may include sighted guides, guide rails, beeping balls and clapsticks. There may be some modifications related to equipment and rules to specifically address needs of competitors in this class to allow them to compete in specific sports. Some sports specifically do not allow a guide, whereas cycling and skiing require one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٦، ١٩ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27278917 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Erzi (village)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Caucasus, Ingushetia, Ингушские боевые и смотровые башни, горы Кавказа.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Erzi''' (Russian: Эрзи; Ingush: Аьрзи, romanized: Ärzi, lit. 'Eagle') is a medieval village (aul) in the Dzheyrakhsky District of Ingushetia. It is part of the rural settlement (administrative center) of Olgeti. The entire territory of the settlement is included in the Dzheyrakh-Assa State Historical-Architectural and Natural Museum-Reserve and is under state protection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٣:١٩، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27345183 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cappadocian calendar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cappadocian calendar''' was a solar calendar that was derived from the Persian Zoroastrian calendar. It is named after the historic region Cappadocia in present-day Turkey, where it was used. The calendar, which had 12 months of 30 days each and five epagomenal days, originated between 550 and 330 BC, when Cappadocia was part of the Persian Achaemenid Empire. The Cappadocian calendar was identical to the Zoroastrian calendar; this can be seen in its structure, in the Avestan names and in the order of the months. The Cappadocian calendar reflects the Iranian cultural influence in the region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٢، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27357319 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Albania)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Albanian: Dita e Pavarësisë) is a public holiday in Albania observed on 28 November. It commemorates the Albanian Declaration of Independence (from the Ottoman Empire), which was ratified by the All-Albanian Congress on 28 November 1912, establishing the state of Albania. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٠:٢٩، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Bahrain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Birds in Al-Areen Wildlife Park.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The wildlife of the archipelago of Bahrain, is more varied than might be expected of this small group of islands in the Persian Gulf. Apart from a strip of the north and west of the main island, where crops are grown with irrigation, the land is arid. With a very hot dry summer, a mild winter, and brackish groundwater, the plants need adaptations in order to survive. Nevertheless, 196 species of higher plant have been recorded here, as well as about seventeen species of terrestrial mammals, many birds and reptiles, and many migratory birds visit the islands in autumn and spring. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٧، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Little Danes experiment]]'''<br /> <small>''([[:fa:آزمایش دانمارکی‌های کوچک]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Children play at a Danish Red Cross-run orphanage in Greenland.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''little Danes experiment''' was a 1951 Danish operation where 22 Greenlandic Inuit children were sent to Danish foster families in an attempt to re-educate them as "little Danes". While the children were all supposed to be orphans, most were not. Six children were adopted while in Denmark, and sixteen returned to Greenland, only to be placed in Danish-speaking orphanages and never live with their families again. Half of the children experienced mental health disturbances, and half of them died in young adulthood. The government of Denmark officially apologised in 2020, after several years of demands from Greenlandic officials. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٣:١٦، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kharayeb]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Muharram 1Oth-Ashouraa 2007 in Kharayeb - panoramio.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kharayeb''' (Arabic: الخرايب) is a historic town in the Sidon District in the South Governorate, Lebanon. The town is 77 km (48 mi) south of Beirut, and stands at an average altitude of 190 m (620 ft) above sea level. The town boasts a rich historical legacy, with archaeological excavations revealing a complex settlement history spanning from Prehistory to the Ottoman period. Notably, Kharayeb's origins can be traced back to the Persian period (539–330 BC), when it played a pivotal role in the region's agricultural and economic landscape, culminating in the construction of its Phoenician temple around the 6th century BC. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٣٨، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas horror]]'''<br /> <small>''([[:es:Terror navideño]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Christmascarol1843 -- 169.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas horror''' is a fiction genre and film genre that incorporates horror elements into a seasonal setting. It is popular in multiple countries. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٥، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Placenta cake]]'''<br /> <small>''([[:simple:Placenta cake]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bucharest, Greek pie-maker, 1880.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Placenta cake''' is a dish from ancient Greece and Rome consisting of many dough layers interspersed with a mixture of cheese and honey and flavored with bay leaves, baked and then covered in honey. The dessert is mentioned in classical texts such as the Greek poems of Archestratos and Antiphanes, as well as the De agri cultura of Cato the Elder. It is often seen as the predecessor of baklava and börek. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٦، ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trisomy 16]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chromosome 16.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trisomy 16''' is a chromosomal abnormality in which there are 3 copies of chromosome 16 rather than two. It is the most common trisomy leading to miscarriage and the second most common chromosomal cause of it, closely following X-chromosome monosomy. About 6% of miscarriages have trisomy 16. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٩، ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27708700 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Boana platanera]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Rana platanera - Boana platanera.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Boana platanera''''', commonly known as the banana tree dwelling frog, is a species of tree frog in the family Hylidae. It is distributed within Venezuela, Colombia, Panama, and Trinidad and Tobago. Boana platanera was described in 2021, and individuals of the species were previously classified as Boana crepitans or Boana xerophylla. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٥٣، ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27735014 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wang Su-bok]]'''<br /> <small>''([[:fa:وانگ سو بوک]])&#32;([[:ko:왕수복]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Wang Su-bok''' was a singer from North Korea, who was the most popular singer in Japanese-occupied Korea in 1935. She was credited as a ground-breaking female artist, whose work led the way for the modern K-pop phenomenon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٧، ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Storm Filomena]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Spain’s chilly blanket ESA22415247.jpeg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Storm Filomena''' was an extratropical cyclone in early January 2021 that was most notable for bringing unusually heavy snowfall to parts of Spain, with Madrid recording its heaviest snowfall in over a century, and with Portugal being hit less severely. The eighth named storm of the 2020–21 European windstorm season, Filomena formed over the Atlantic Ocean close to the Canary Islands on 7 January, subsequently taking a slow track north-eastwards towards the Iberian Peninsula and then eastwards across the Mediterranean Sea. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٨، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Syrian literature]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Poem about Baybars page 1 from Hakawati book.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Syrian literature''' is modern fiction written or orally performed in Arabic by writers from Syria since the independence of the Syrian Arab Republic in 1946. It is part of the historically and geographically wider Arabic literature. The modern states of Syria, Lebanon, Jordan, Israel as well as the Palestinian autonomous areas only came into being in the mid-20th century. Therefore, Syrian literature has since been referred to by literary scholarship as the national literature of the Syrian Arab Republic, as well as the works created in Arabic by Syrian writers in the diaspora. This literature has been influenced by the country's political history, the literature of other Arabic-speaking countries and, especially in its early days, by French literature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٩، ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mars ocean theory]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:AncientMars.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Mars ocean theory''' states that nearly a third of the surface of Mars was covered by an ocean of liquid water early in the planet's geologic history. This primordial ocean, dubbed Paleo-Ocean or Oceanus Borealis (/oʊˈsiːənəs ˌbɒriˈælɪs/ oh-SEE-ə-nəs BORR-ee-AL-iss), would have filled the basin Vastitas Borealis in the northern hemisphere, a region that lies 4–5 km (2.5–3 miles) below the mean planetary elevation, at a time period of approximately 4.1–3.8 billion years ago. Evidence for this ocean includes geographic features resembling ancient shorelines, and the chemical properties of the Martian soil and atmosphere <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٤، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2023 Slovenia floods]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Sava v Tacnu 4. avgusta ob 16h.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In August 2023, major floods occurred in large part of Slovenia and neighbouring areas of Austria and Croatia due to heavy rain. Amongst others, the level of rivers Sava, Mur and Drava was exceptionally high. Several settlements and transport links in Slovene Littoral, Upper Carniola and Slovenian Carinthia were flooded. Due to the amount of rain, the streams in Idrija, Cerkno and Škofja Loka Hills overflowed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٥، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Uganda Railways Corporation]]'''<br /> <small>''([[:de:Schienenverkehr in Uganda]])&#32;([[:no:Uganda Railways Corporation]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:9620 mit Güterzug.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Uganda Railways Corporation''' (URC) is the parastatal railway of Uganda. It was formed after the breakup of the East African Railways Corporation (EARC) in 1977 when it took over the Ugandan part of the East African railways. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٧، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28019313 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Internment of Japanese Canadians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Japanese road camp.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> From 1942 to 1949, Canada forcibly relocated and incarcerated over 22,000 Japanese Canadians—comprising over 90% of the total Japanese Canadian population—from British Columbia in the name of "national security". The majority were Canadian citizens by birth and were targeted based on their ancestry. This decision followed the events of the Japanese Empire's war in the Pacific against the Western Allies, such as the invasion of Hong Kong, the attack on Pearl Harbor in Hawaii, and the Fall of Singapore which led to the Canadian declaration of war on Japan during World War II. Similar to the actions taken against Japanese Americans in neighbouring United States, this forced relocation subjected many Japanese Canadians to government-enforced curfews and interrogations, job and property losses, and forced repatriation to Japan <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٥٦، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28070038 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas seals]]'''<br /> <small>''([[:no:Julemerke]])&#32;([[:ru:Рождественская виньетка]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:1915 US Christmas Seal.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas seals''' are adhesive labels that are similar in appearance to postage stamps that are sold then affixed to mail during the Christmas season to raise funds and awareness for charitable programs. Christmas seals have become particularly associated with lung diseases such as tuberculosis, and with child welfare in general. They were first issued in Denmark beginning in 1904, with Sweden and Iceland following with issues that same year. Thereafter the use of Christmas seals proved to be popular and spread quickly around the world, with 130 countries producing their own issues. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28086717 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Nagorno-Karabakh clashes]]'''<br /> <small>''([[:it:Scontri del Nagorno Karabakh del 2010]])&#32;([[:tr:2010 Dağlık Karabağ çatışmaları]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''2010 Nahorno karabakh war''' were a series of exchanges of gunfire that took place on February 18 on the line of contact dividing Azerbaijani and the Karabakh Armenian military forces. Azerbaijan accused the Armenian forces of firing on the Azerbaijani positions near Tap Qaraqoyunlu, Qızıloba, Qapanlı, Yusifcanlı and Cavahirli villages, as well as in uplands of Agdam Rayon with small arms fire including snipers. As a result, three Azerbaijani soldiers were killed and one wounded. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28099770 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jinnah's birthday]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Yorkstatue.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jinnah's Birthday''', officially Quaid-e-Azam Day and sometimes known as Quaid Day, is a public holiday in Pakistan observed annually on 25 December to celebrate the birthday of the founder of Pakistan, Muhammad Ali Jinnah, known as Quaid-i-Azam ("Great Leader"). A major holiday, commemorations for Jinnah began during his lifetime in 1942, and have continued ever since. The event is primarily observed by the government and the citizens of the country where the national flag is hoisted at major architectural structures such as private and public buildings, particularly at the top of Quaid-e-Azam House in Karachi. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٣٠، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28156501 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:French conquest of Corsica]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bataille de Ponte Novu.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''French conquest of Corsica''' was a successful expedition by French forces of the Kingdom of France under Comte de Vaux, against Corsican forces under Pasquale Paoli of the Corsican Republic. The expedition was launched in May 1768, in the aftermath of the Seven Years' War. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٢٠، ٣ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Assassination of Spencer Perceval]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:PercevalShooting.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 11 May 1812, at about 5:15 pm, Spencer Perceval, the prime minister of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, was shot dead in the lobby of the House of Commons by John Bellingham, a Liverpool merchant with a grievance against the government. Bellingham was detained; four days after the murder, he was tried, convicted and sentenced to death. He was hanged at Newgate Prison on 18 May, one week after the assassination and one month before the start of the War of 1812. Perceval remains the sole British prime minister to have been assassinated. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ١٠ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Malagasy constitutional referendum]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A constitutional referendum was held in Madagascar on 17 November 2010, in which voters approved a proposal for the state's fourth Constitution. The Malagasy people were asked to answer "Yes" or "No" to the proposed new constitution, which was considered to help consolidate Andry Rajoelina's grip on power. At the time of the referendum, Rajoelina headed the governing Highest Transitional Authority (HAT), an interim junta established following the military-backed coup d'état against then President Marc Ravalomanana in March 2009. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢١، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28245290 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cooler Heads Coalition]]'''<br /> <small>''([[:de:Cooler Heads Coalition]])&#32;([[:fr:Cooler Heads Coalition]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cooler Heads Coalition''' is a politically conservative "informal and ad-hoc group" in the United States, financed and operated by the Competitive Enterprise Institute. The group, which rejects the scientific consensus on climate change, made efforts to stop the government from addressing climate change. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٣، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28300238 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Transmissor de Ondas]]'''<br /> <small>''([[:en:Wave Transmitter]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Esq eletr transm ondas color.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Transmissor de Ondas''' é um equipamento precursor do rádio, desenvolvido por Roberto Landell de Moura na década de 1890, capaz de transmitir áudio via ondas eletromagnéticas, com sua primeira demonstração pública documentada tendo ocorrido no dia 16 de julho de 1899. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٩، ٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Smoky (mascotte olimpica)]]'''<br /> <small>''([[:en:Smoky (Olympic mascot)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Smoky 1932 Olympic Village Mascot.webp|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Smoky''' (Los Angeles, 1931 o 1932 - Los Angeles, aprile 1934), occasionalmente scritto Smokey, è stato un cane che divenne la mascotte del villaggio olimpico estivo del 1932 e, successivamente, dell'evento generale. Pur non essendo oggi riconosciuto dal CIO, è stato, seppur non in modo ufficiale, la prima mascotte olimpica dei Giochi, oltre che a essere attualmente l'unica a essere stata un animale vero. Le successive edizioni non ebbero mascotte, dovendo aspettare i X Giochi olimpici invernali di Grenoble nel 1968 per ritrovarne una ufficialmente riconosciuta, lo sciatore stilizzato Schuss, allora non considerato ufficiale ma successivamente riconosciuto come tale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٠، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Amazonas, o maior rio do mundo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Amazonas, o maior rio do mundo]])&#32;([[:es:Amazonas, o maior rio do mundo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frame A from Amazonas, o maior rio do mundo.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Amazonas, o maior rio do mundo''''' (lit. 'Amazon: The Greatest River in the World') is a 1922 Brazilian silent documentary film produced in 1918 by Silvino Santos. It is a black-and-white film that portrays life in the Amazon rainforest. Completed in 1920, it is considered one of the oldest cinematic records of the Amazon. It was presumed lost in 1931 and only rediscovered in 2023 at the Czech Film Archive. Silvino Santos produced the work over three years using sophisticated cinematic techniques, which led it to be deemed of "immense artistic value" by Le Monde. It has also been described as the "Holy Grail of Brazilian silent cinema" by The Guardian. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٧، ١٧ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28392163 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ali of the Eretnids]]'''<br /> <small>''([[:tr:Alaaddin Ali Bey]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ala al-Din Ali''' (January 1353 – August 1380) was the third Sultan of the Eretnids ruling from 1366 until his death. He inherited the throne at a very early age and was removed from administrative matters. He was characterized as particularly keen on personal pleasures, which later discredited his authority. During his rule, emirs under the Eretnids enjoyed considerable autonomy, and the state continued to shrink as neighboring powers captured several towns. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٩، ٢٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28433698 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chilembwe uprising]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chilembwe supporters being led to be executed (cropped).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Chilembwe uprising''' was a rebellion against British colonial rule in Nyasaland (modern-day Malawi) which took place in January 1915. It was led by John Chilembwe, an American-educated Baptist minister. Based around his church in the village of Mbombwe in the south-east of the colony, the leaders of the revolt were mainly from an emerging black middle class. They were motivated by grievances against the British colonial system, which included forced labour, racial discrimination and new demands imposed on the African population following the outbreak of World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٥٢، ٣١ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1930 Bago earthquake]]'''<br /> <small>''([[:my:၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင်]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Thiao Mueang Phama (1955, p. 165).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> An earthquake affected Myanmar on 5 May 1930 with a moment magnitude (Mw ) 7.4. The shock occurred 35 km (22 mi) beneath the surface with a maximum Rossi–Forel intensity of IX (Devastating tremor). The earthquake was the result of rupture along a 131 km (81 mi) segment of the Sagaing Fault—a major strike-slip fault that runs through the country. Extensive damage was reported in the southern part of the country, particularly in Bago and Yangon, where buildings collapsed and fires erupted. At least 550, and possibly up to 7,000 people were killed. A moderate tsunami struck the Burmese coast which caused minor damage to ships and a port. It was felt for over 570,000 km2 (220,000 sq mi) and as far as Shan State and Thailand. The mainshock was followed by many aftershocks; several were damaging. The December earthquake was similarly sized which also occurred along the Sagaing Fault. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٤، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Museum of Zoology of the University of São Paulo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Museu de Zoologia da USP 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Museum of Zoology of the University of São Paulo''' (Portuguese: Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo, abbreviated MZUSP) is a public natural history museum located in the historic Ipiranga district of São Paulo, Brazil. The MZUSP is an educational and research institution that is part of the University of São Paulo. The museum began at the end of the 19th century as part of the Museu Paulista; in 1941, it moved into a dedicated building. In 1969 the museum became a part of the University of São Paulo, receiving its current name. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٧، ١٤ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fear of crime]]'''<br /> <small>''([[:ar:الخوف من الجريمة]])&#32;([[:it:Criminofobia]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fear of crime''' refers to the fear of being a victim of crime, which is not necessarily reflective of the actual probability of being such a victim. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٣، ٢١ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28559524 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Angelo azzurro (cocktail)]]'''<br /> <small>''([[:es:Ángel azul (cóctel)]])&#32;([[:fr:Ange bleu (cocktail)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Angelo Azzurro Cocktail.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''angelo azzurro''' è un cocktail alcolico italiano. È considerato uno dei cocktail più popolari in Italia negli anni novanta, insieme al B-52 e all'Invisibile. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٥:٣٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fi:Kotiryssä]]'''<br /> <small>''([[:en:Kotiryssä]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''kotiryssä''' (jocular Finnish: one’s home Russky or home Russian) was a Soviet or Russian contact person of a Finnish politician, bureaucrat, businessman or other important person. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٣، ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Future self]]'''<br /> <small>''([[:pl:Przyszła jaźń]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the psychology of self, the '''future self''' concerns the processes and consequences associated with thinking about oneself in the future. People think about their future selves similarly to how they think about other people. The extent to which people feel psychologically connected (e.g., similarity, closeness) to their future self influences how well they treat their future self. When people feel connected to their future self, they are more likely to save for retirement, make healthy decisions, and avoid ethical transgressions. Interventions that increase feelings of connectedness with future selves can improve future-oriented decision making across these domains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pictorial map]]'''<br /> <small>''([[:fa:نقشه تصویری]])&#32;([[:ja:絵地図]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Blake Britain Spearhead of Attack.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pictorial maps''' (also known as illustrated maps, panoramic maps, perspective maps, bird's-eye view maps, and geopictorial maps) depict a given territory with a more artistic rather than technical style. It is a type of map in contrast to road map, atlas, or topographic map. The cartography can be a sophisticated 3-D perspective landscape or a simple map graphic enlivened with illustrations of buildings, people and animals. They can feature all sorts of varied topics like historical events, legendary figures or local agricultural products and cover anything from an entire continent to a college campus. Drawn by specialized artists and illustrators, pictorial maps are a rich, centuries-old tradition and a diverse art form that ranges from cartoon maps on restaurant placemats to treasured art prints in museums. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:١٨، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Queen Elizabeth University Hospital]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:QEUH.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Queen Elizabeth University Hospital''' (QEUH) is a 1,677-bed acute hospital located in Govan, in the south-west of Glasgow, Scotland. The hospital is built on the site of the former Southern General Hospital and opened at the end of April 2015. The hospital comprises a 1,109-bed adult hospital, a 256-bed children's hospital and two major Emergency Departments; one for adults and one for children. There is also an Immediate Assessment Unit for local GPs and out-of-hours services, to send patients directly, without having to be processed through the Emergency Department. The retained buildings from the former Southern General Hospital include the Maternity Unit, the Institute of Neurological Sciences, the Langlands Unit for medicine of the elderly and the laboratory. The whole facility is operated by NHS Greater Glasgow and Clyde, and is one of the largest acute hospital campuses in Europe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٥، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Non-constituency Member of Parliament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''Non-constituency Member of Parliament''' (NCMP) is a member of an opposition political party in Singapore who, as stipulated in Article 39 of the Constitution and the Parliamentary Elections Act, is declared to have been elected a Member of Parliament (MP) without constituency representation, despite having lost in a general election, by virtue of having been one of the opposition candidates with the highest vote shares among the unelected. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٠، ٧ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immunolabeling]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Immunolabeling process image.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Immunolabeling''' is a biochemical process that enables the detection and localization of an antigen to a particular site within a cell, tissue, or organ. Antigens are organic molecules, usually proteins, capable of binding to an antibody. These antigens can be visualized using a combination of antigen-specific antibody as well as a means of detection, called a tag, that is covalently linked to the antibody <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> ---[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٣:٤٤، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28945528 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Vespa analis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Plumpy hornet on the ground - 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Vespa analis''''', the yellow-vented hornet, is a species of common hornet found in Southeast Asia <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٨، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28984647 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fernando de Noronha Marine National Park]]'''<br /> <small>''([[:pt:Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Baía dos Porcos - Fernando de Noronha (32811749914).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fernando de Noronha Marine National Park''' (Portuguese: Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha) is a national park in the state of Pernambuco, Brazil. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٠، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29047614 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Xie Zhiliu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Xie Zhiliu''' (Chinese: 谢稚柳; 1910–1997) was a leading traditional painter, calligrapher, and art connoisseur of modern China. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢١، ٤ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29077280 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lethocerus patruelis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lethocerus patruelis.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lethocerus patruelis''''' is a giant water bug in the family Belostomatidae. It is native to southeastern Europe, through Southwest Asia, to Pakistan, India and Burma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٠، ١١ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29085671 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ikiza]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:CIA map of Burundi and surrounding countries during 1972 killings.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ikiza''' (variously translated from Kirundi as the Catastrophe, the Great Calamity, and the Scourge), or the Ubwicanyi (Killings), was a series of mass killings—often characterised as a genocide—which were committed in Burundi in 1972 by the Tutsi-dominated army and government, primarily against educated and elite Hutus who lived in the country. Conservative estimates place the death toll of the event between 100,000 and 150,000 killed, while some estimates of the death toll go as high as 300,000. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٣، ١٨ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Corallite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Recent azooxanthellate Scleractinia (Cnidaria, Anthozoa) - ZooKeys-227-001-g004.jpeg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''corallite''' is the skeletal cup, formed by an individual stony coral polyp, in which the polyp sits and into which it can retract. The cup is composed of aragonite, a crystalline form of calcium carbonate, and is secreted by the polyp. Corallites vary in size, but in most colonial corals they are less than 3 mm (0.12 in) in diameter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Diksam Plateau]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Dixam plateau (6407168437).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Diksam Plateau''' or Dixam Plateau (Arabic: دكسم) is a limestone plateau in Socotra, Yemen. The Firmihin forest, located east of the Dirhur canyon within the plateau, has the highest concentration of Dragon's Blood Trees on the entire island. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٠، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Ttongsul]]'''<br /> <small>''([[:ja:トンスル]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Ttongsul (imitation).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''ttongsul''' (똥술), o vino di feci, è una tradizionale preparazione medicinale coreana con gradazione alcolica al 9% a base di feci, solitamente umane e preferibilmente di bambino. Nato probabilmente traendo spunto dalla medicina tradizionale cinese, nelle credenze popolari il vino di feci avrebbe proprietà benefiche per molti tipi di malesseri: sarebbe un rimedio per dolori muscolari, ustioni, infiammazioni, epilessia e fratture ossee. Sebbene alcuni media occidentali abbiano in passato riportato che questa bevanda sia diffusa tra la popolazione coreana, al giorno d'oggi un numero molto limitato di persone ne fa uso, dopo aver subito un declino di popolarità nei secoli scorsi, tanto che la maggioranza dei giovani coreani non ne ha mai sentito parlare. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٨، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pak Kum-chol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pak Kum-chol in 1961 (cropped).jpg|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pak Kum-chol''' was a North Korean politician. Having been a guerrilla during the anti-Japanese struggle, he became a high-ranking politician after the liberation of Korea. Pak aligned himself with his former guerrilla brothers in arms from the Kapsan Operation Committee to form a faction within the ruling Workers' Party of Korea (WPK) called the "Kapsan faction". This faction sought to replace Kim Il Sung with Pak. Kim retaliated by purging the faction in 1967 in what is known as the Kapsan faction incident. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29249252 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Federation of Central America (1921–1922)]]'''<br /> <small>''([[:es:Federación de Centro América (1921-1922)]])&#32;([[:ar:اتحاد أمريكا الوسطى (1921-1922)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Central America's Northern Triangle (orthographic projection).png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Federation of Central America''' (Spanish: Federación de Centro América)[1] was a short-lived federal republic that existed in Central America between 1921 and 1922. The federation consisted of the Central American nations of El Salvador, Guatemala, and Honduras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٥، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29311347 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Palazzo delle Poste (Latina)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Postelittoria2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Palazzo delle Poste''', fino al 1945 Ricevitoria Postelegrafonica di Littoria, è un edificio postale di Latina, situato in piazzale dei Bonificatori. Costruito nel 1932 in stile razionalista con influenze futuriste, riscontrabili nell'utilizzo di ampie superfici vetrate e di volumi verticali, oltre che per la presenza di l’utilizzo di materiali e scelte di design molto in voga all'epoca come, come i mattoni a vista, il travertino di Tivoli e l'Anticorodal (una lega di alluminio), ospita l'ufficio postale Latina Centro. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٠:٥٨، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Majed Abu Maraheel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Majed Abu Maraheel''' was a Palestinian long-distance runner, football player, security officer, and athletics coach, who was the first Palestinian to compete at the Olympic Games. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٤٨، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abortion in Eritrea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In Eritrea, abortion is banned except on the grounds of pregnancy from rape or incest, pregnancy of a minor, or risk to physical or mental health. Legal abortions require medical or judicial approval. Prior to Eritrea's independence, it applied Ethiopia's abortion law of the 1950s, which banned abortion unless life-saving. After independence, the 1991 penal code adapted this law to lift punishments on abortions on the grounds of rape, incest, or risk to life or health, but legal abortions did not exist in effect. The penal codes of 2001 and 2015 required physicians to prove health grounds for abortion. Unsafe abortion is common and contributes to maternal mortality in Eritrea. Post-abortion care is unavailable in some regions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٠٦، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Liberation of Auschwitz concentration camp]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Auschwitz Liberated January 1945.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 27 January 1945, Auschwitz—a Nazi concentration camp and extermination camp in occupied Poland where more than a million people were murdered as part of the Nazis' "Final Solution" to the Jewish question—was liberated by the Soviet Red Army during the Vistula–Oder Offensive. Although most of the prisoners had been forced onto a death march, about 7,000 had been left behind. The Soviet soldiers attempted to help the survivors and were shocked at the scale of Nazi crimes. The date is recognized as International Holocaust Remembrance Day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٤، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29452019 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Diaries]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Black Diaries''' are diaries purported to have been written by the Irish revolutionary Roger Casement, which contained accounts of homosexual liaisons with young men. They cover the years 1903, 1910 and 1911 (two) and were handed in to Scotland Yard after his capture in April 1916. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29487357 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Consolations (Liszt)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Franz Liszt - Consolation No. 3, Lento placido.ogg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Consolations''', S. 171a/172 (German: Tröstungen) are a set of six solo piano works by Franz Liszt. The compositions take the musical style of nocturnes with each having its own distinctive style. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29558323 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Marine coastal ecosystem]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Vegetation and fauna processes controlling benthic biogeochemical fluxes.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''marine coastal ecosystem''' is a marine ecosystem which occurs where the land meets the ocean. Worldwide there is about 620,000 kilometres (390,000 mi) of coastline. Coastal habitats extend to the margins of the continental shelves, occupying about 7 percent of the ocean surface area. Marine coastal ecosystems include many very different types of marine habitats, each with their own characteristics and species composition. They are characterized by high levels of biodiversity and productivity. For example, estuaries are areas where freshwater rivers meet the saltwater of the ocean, creating an environment that is home to a wide variety of species, including fish, shellfish, and birds. Salt marshes are coastal wetlands which thrive on low-energy shorelines in temperate and high-latitude areas, populated with salt-tolerant plants such as cordgrass and marsh elder that provide important nursery areas for many species of fish and shellfish. Mangrove forests survive in the intertidal zones of tropical or subtropical coasts, populated by salt-tolerant trees that protect habitat for many marine species, including crabs, shrimp, and fish. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٤، ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29584005 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elephant communication]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Three elephant's curly kisses.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elephants communicate''' via touching, visual displays, vocalisations, seismic vibrations, and semiochemicals. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Animal-made art]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Painting Queen 1024x768.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Animal-made art''' consists of works by non-human animals, that have been considered by humans to be artistic, including visual works, music, photography, and videography. Some of these are created naturally by animals, often as courtship displays, while others are created with human involvement. There have been debates about the copyright status of these works, with the United States Copyright Office stating in 2014 that works that lack human authorship cannot have their copyright registered at the US Copyright Office. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٣، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Halachic state]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The term "'''halachic state'''" (Hebrew: מְדִינַת הֲלָכָה‎ Medīnat Hălāḵā) refers to a sovereign state that endorses Judaism in an official capacity and governs by Jewish religious law. It has been a subject of discussion among Orthodox Jews, particularly with regard to modern Israel, which, although a Jewish state, is not classified as a theocracy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Сто лошадей]]'''<br /> <small>''([[:en:One Hundred Horses]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:A_Hundred_Steeds.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''One Hundred Horses''''' (Chinese: 百駿圖) is a Qing dynasty silk and ink painting by Giuseppe Castiglione. It was painted in 1728 for the Yongzheng emperor. The painting depicts a hundred horses in a variety of poses and activities, combining Western realism with traditional Chinese composition and brushwork. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٩، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:First Universal Races Congress]]'''<br /> <small>''([[:fr:Premier Congrès universel des races]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Universal Races Congress seated outside the entrance to the Imperial Institute, London, 1911.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''First Universal Races Congress''' met in 1911 for four days at the University of London as an early effort at anti-racism. Speakers from a number of countries discussed race relations and how to improve them. The congress, with 2,100 attendees, was organised by prominent humanists of that era. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٦، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29779168 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pin Malakul]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pin Malakul, January 1922.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pin Malakul''' (24 October 1903 – 5 October 1995) was a Thai professor, educator and writer. His contributions to education in Thailand include the establishment of various institutions of higher education, the introduction of fixed class schedules, and the implementation of teacher-training programmes. In his career he served as Director-General of the Department of General Education, later becoming Permanent Secretary, and Minister, of Education. He was also a member of the executive board of UNESCO. His writings earned him the title of National Artist in 1987, and the 100th anniversary of his birth was celebrated by the UNESCO in 2003 as recognition of his contribution to the advancement of education in Thailand and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٦، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Morning of the Magicians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Le Matin des magiciens, couverture.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''The Morning of the Magicians: Introduction to Fantastic Realism''''' (French: Le Matin des magiciens: Introduction au réalisme fantastique) is a 1960 book by the journalists Louis Pauwels and Jacques Bergier. It covers topics like cryptohistory, ufology, occultism in Nazism, alchemy, spiritual philosophy. The second half of the book is entirely dedicated to the Nazi-Occult connections; the book is widely credited with the proliferation of numerous myths related to occultism in Nazism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٠، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Somaliland War of Independence]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Somaliland, fighters of the Somali National Movement (SNM), 1980s.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Somaliland War of Independence''' was a rebellion waged by the Somali National Movement (SNM) against the ruling military junta in Somalia led by General Siad Barre lasting from its founding on 6 April 1981 and ended on 18 May 1991 when the SNM declared what was then northern Somalia independent as the Republic of Somaliland. The conflict served as the main theater of the larger Somali Rebellion that started in 1978. The conflict was in response to the harsh policies enacted by the Barre regime against the main clan family in Somaliland, the Isaaq, including a declaration of economic warfare on the clan-family. These harsh policies were put into effect shortly after the conclusion of the disastrous Ogaden War in 1978. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٠٠، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29871911 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Pietro Lauro]]'''<br /> <small>''([[:en:Pietro Lauro]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Master I.A.V.F., Pietro Lauro, born 1508, Modenese Poet and Scholar (obverse), 1555, NGA 45072.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pietro Lauro''', conosciuto anche come Pietro Lauro Modonese o Pietro Lauro da Modona (Modena o dintorni, 1510 circa – Venezia, 1568 circa) è stato un traduttore, scrittore e divulgatore scientifico italiano. Nonostante non si conosca gran parte della sua biografia, fu uno dei poligrafi italiani più conosciuti del Cinquecento. La sua produzione raccoglie traduzioni dal latino, dal greco e dallo spagnolo e riguardano opere di autori classici, stranieri e protestanti. Lauro si dimostrò abile nel trattare testi con temi molto diversi, come la filosofia, l'architettura, la medicina, il giardinaggio, l'agronomia, le scienze biologiche, la storia, la teologia e l'astronomia. Si cimentò anche nella scrittura di un poema cavalleresco sullo stile di quelli spagnoli, il Polendo, sua magnum opus in questo senso. Aderente alla Riforma protestante, sebbene le sue trasposizioni siano state oggetto di critiche già degli autori a lui contemporanei, che le giudicarono troppo letterali, rozze e imparziali, a Lauro si deve il merito di aver ultimato la traduzione in lingua volgare di numerosi testi sia classici, sia scientifici, sia epistolari. I suoi lavori ebbero una notevole diffusione, non solo tra i letterati veneziani della sua epoca, ma in tutta Italia, tanto che alcune sue traduzioni vengono ancora oggi ristampate in nuove edizioni. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٥، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29894468 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Volto di Palazzo Vecchio]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Piazza della signoria angolo via della ninna, palazzo vecchio, cantonata con testa scolpita 02.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''volto di Palazzo Vecchio''' (conosciuto anche come L'importuno o L'inopportuno) è un incisione su pietraforte attibuita a Michelangelo Buonarroti, scolpita in una delle pietre di Palazzo Vecchio a Firenze. Secondo le varie leggende, il profilo sarebbe stato realizzato come graffito dall'artista toscano, con soggetto un suo importunatore, un debitore, un condannato a morte o se stesso. Nel 2020, gli studiosi hanno ipotizzato possa invece trattarsi di un ritratto di Francesco Granacci, pittore amico di Michelangelo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٤، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Raffaello Kobayashi]]'''<br /> <small>''([[:en:Raffaello Kobayashi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Raffaello Kobayashi''', nato Raffaele Sanzio (Bari, 14 gennaio 1917 – Yokohama, 1 aprile 2011), è stato un militare italiano naturalizzato giapponese. Sommergibilista durante la Seconda guerra mondiale, prestò servizio per tutte e tre le principali Potenze dell'Asse: Regno d'Italia, Germania nazista e Impero giapponese. Alla fine della guerra si nascose in Giappone per evitare di subire l'internamento in un campo di prigionia, divenendo poi cittadino nipponico e cambiando il proprio nome. Prese parte all'affondamento della HMS Calypso nel 1940, primo successo italiano in campo navale nel corso del conflitto mondiale. Con l'abbattimento di un bombardiere statunitense il 22 agosto 1945, otto giorni dopo il discorso di resa del Giappone alle potenze alleate della seconda guerra mondiale, a bordo del Comandante Cappellini, sarebbe stata l'ultima persona in assoluto a mettere fuori combattimento un velivolo degli Alleati nella stessa guerra. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٥، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Censorship in the Czech Republic]]'''<br /> <small>''([[:cs:Cenzura v Česku]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Censorship in the Czech Republic''' had been highly active until 17 November 1989 and the fall of Communism in the former Czechoslovakia. Czech Republic was ranked as the 13th most free country in the World Press Freedom Index in 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٢، ٢ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Jacquemart de Hesdin 002.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry''' is an illuminated book of hours commissioned by John, Duke of Berry between 1375 and 1385–90. It is known for its ornate miniature leaves and border decorations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٥٩، ٩ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lysmata grabhami]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lysmata grabhami1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lysmata grabhami''''' is a species of saltwater shrimp in the family Hippolytidae. It was first described by Gordon in 1935. It occurs in the tropical and subtropical Atlantic Ocean and is a cleaner shrimp, operating a cleaning station to which fish come to have parasites removed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٣:٤٥، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Elefante di Cremona]]'''<br /> <small>''([[:de:Elefant von Cremona]])&#32;([[:eo:Elefanto de Cremona]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Matthew Paris Elephant from Parker MS 16 fol 151v.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''elefante di Cremona''' (Asia, prima del 1228 - Parma, gennaio 1248) fu un esemplare di elefante donato nel 1228 a Federico II di Svevia da parte del sultano ayyubide al-Malik al-Kamil durante gli incontri che porteranno alla Pace di Giaffa. Usato principalmente per le manifestazioni trionfali del sovrano, l'elefante è citato da numerosi cronachisti e testimoni dell'epoca ed è noto per aver trainato il Carroccio dopo la grande vittoria delle armate di Federico II nella battaglia di Cortenuova del 1237. Rimasto a lungo nell'immaginario popolare collettivo, l'animale venne ucciso durante alcuni scontri occorsi nelle settimane immediatamente precedenti alla battaglia di Parma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١١:٤٣، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Treaty of the Danish West Indies]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:The Virgin islands of the United States of America; historical and descriptive, commercial and industrial facts, figures, and resources (1918) (14596880870).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Treaty of the Danish West Indies''' (Danish: Vestindiens traktat), officially the Convention between the United States and Denmark for cession of the Danish West Indies (Danish: Konventionen mellem USA og Danmark), was a 1916 treaty transferring sovereignty of the Danish West Indies from Denmark to the United States in exchange for a sum of US$25,000,000 in gold ($722 million in 2024) and a declaration from the United States that it would "not object to the Danish Government extending their political and economic interests to the whole of Greenland". It is one of the most recent permanent expansions of United States territory. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٣، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Steens Mountain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Steens Mountain near Andrews, Oregon.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Steens Mountain''' is a large fault-block mountain in the northwest United States, located in Harney County, Oregon. Stretching some fifty miles (80 km) north to south, on its east side it rises from the Alvord Desert at an elevation of about 4,200 feet (1,280 m) to 9,738 feet (2,968 m) at the summit. Steens Mountain is not part of a mountain range but is properly a single mountain, the largest of Oregon's fault-block mountains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٧:٣٠، ٩ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casque (anatomy)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Great hornbill (Buceros bicornis) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''casque''' is an anatomical feature found in some species of birds, reptiles, and amphibians. In birds, it is an enlargement of the bones of the upper mandible or the skull, either on the front of the face, the top of the head, or both. The casque has been hypothesized to serve as a visual cue to a bird's sex, state of maturity, or social status; as reinforcement to the beak's structure; or as a resonance chamber, enhancing calls. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Etruscan sculpture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frontone A del grande tempio di luni con concilio degli dei, 175-150 ac. ca. 01.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Etruscan sculpture''' was one of the most important artistic expressions of the Etruscan people, who inhabited the regions of Northern Italy and Central Italy between about the 9th century BC and the 1st century BC. Etruscan art was largely a derivation of Greek art, although developed with many characteristics of its own. Given the almost total lack of Etruscan written documents, a problem compounded by the paucity of information on their language—still largely undeciphered—it is in their art that the keys to the reconstruction of their history are to be found, although Greek and Roman chronicles are also of great help. Like its culture in general, Etruscan sculpture has many obscure aspects for scholars, being the subject of controversy and forcing them to propose their interpretations always tentatively, but the consensus is that it was part of the most important and original legacy of Italian art and even contributed significantly to the initial formation of the artistic traditions of ancient Rome. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٧، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pulse (nightclub)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Orlando FL Pulse Nightclub01.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pulse''' was a gay bar, dance club, and nightclub in Orlando, Florida, founded in 2004 by Barbara Poma and Ron Legler. On June 12, 2016, the club was the scene of the second-deadliest mass shooting by a single gunman in U.S. history, and the second-deadliest terrorist attack on U.S. soil since the September 11 attacks. Forty-nine people were killed and 58 other people were injured. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٧، ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tofana di Rozes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Tofana di Rozes 04.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tofana di Rozes''' (3,225 metres (10,581 ft)) is a mountain of the Dolomites in the Province of Belluno, Veneto, Italy. Located west of the resort of Cortina d'Ampezzo, the mountain's giant three-edged pyramid shape and its vertical south face, above the Falzarego Pass, makes it the most popular peak in the Tofane group, and one of the most popular in the Dolomites. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Very-low-calorie diet]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Green smoothie (8222465502).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''very-low-calorie diet''' (VLCD), also known as semistarvation diet and crash diet, is a type of diet with very or extremely low daily food energy consumption. VLCDs are defined as a diet of 800 kilocalories (3,300 kJ) per day or less. Modern medically supervised VLCDs use total meal replacements, with regulated formulations in Europe and Canada which contain the recommended daily requirements for vitamins, minerals, trace elements, fatty acids, protein and electrolyte balance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chromodoris willani]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Babosa de mar (Chromodoris willani), Anilao, Filipinas, 2023-08-24, DD 34.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Chromodoris willani''''', commonly known as Willan's chromodoris, is a species of sea slug, a dorid nudibranch, a shell-less marine gastropod mollusk in the family Chromodorididae. The species is named for the renowned nudibranch taxonomist Dr. Richard C. Willan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٤، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30430366 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Platypus venom]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Platypus spur.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The platypus is one of the few living mammals to produce venom. The venom is made in venom glands that are connected to hollow spurs on their hind legs; it is primarily made during the mating season.[1] While the venom's effects are described as extremely painful, it is not lethal to humans. Many archaic mammal groups possess similar tarsal spurs, so it is thought that, rather than having developed this characteristic uniquely, the platypus simply inherited this characteristic from its ancestors. Rather than being a unique outlier, the platypus is the last demonstration of what was once a common mammalian characteristic, and it can be used as a model for non-therian mammals and their venom delivery and properties. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30449041 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kuwait National Assembly Building]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Kuwait City Arabian Gulf Street 10.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kuwait National Assembly Building''' is the building that housed the National Assembly of Kuwait. Designed by Danish architect Jørn Utzon in 1972, it was completed in 1982 under the direction of his son Jan. The structural design was by Max Walt. The building was seriously damaged in February 1991 when retreating Iraqi troops set it on fire but has since been restored. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:١٦، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30464799 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Macau National Security Law]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lei relative à defesa da segurança do Estado projecto.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Macau National Security Law''' is a law in Macau which prohibits and punishes acts of treason, secession, and subversion against the Central government, as well as preparative acts leading to any of the three acts. Taken into effect on 3 March 2009, the purpose of the law is to fulfil Article 23 of the Macau Basic Law, the de facto constitution of the Macau Special Administration Region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٣، ١١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30513945 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]])&#32;([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٤:٠٥، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٢، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> {{نامەت ھەیە}} &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:#9B4DFF;font-size:1">&#9836;</span>]]} ١٣:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> :test [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:١٧، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Facial age estimation]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Facial age estimation''' is the use of artificial intelligence to estimate the age of a person based on their facial features. Computer vision techniques are used to analyse the facial features in the images of millions of people whose age is known and then deep learning is used to create an algorithm that tries to predict the age of an unknown person. The key use of the technology is to prevent access to age-restricted goods and services. Examples include restricting children from accessing internet pornography, checking that they meet a mandatory minimum age when registering for an account on social media, or preventing adults from accessing websites, online chat or games designed only for use by children. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div>--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٠:٤٤، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulo César Vinha State Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Capim dourado.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Paulo César Vinha State Park''' (Portuguese: Parque Estadual Paulo César Vinha) is a state park in the state of Espírito Santo, Brazil. It protects an area of dunes, lagoons and marshes along the Atlantic shore. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٣٥، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Caledonian MacBrayne]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Cal-Mac HQ2005.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Caledonian MacBrayne''', in short form CalMac, is the trade name of CalMac Ferries Ltd, the major operator of passenger and vehicle ferries to the west coast of Scotland, serving ports on the mainland and 22 of the major islands. It is a subsidiary of holding company David MacBrayne, which is owned by the Scottish Government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> :[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٤٧، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 94u978olbomzj2w6rgkmg3xedc9bd3h 1614324 1614323 2026-08-02T09:34:58Z Sakura emad 42467 template+ 1614324 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Translation_of_the_week/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 1 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{ئەرشیڤەکان}} {{Center|''ئەم پەڕەیە کۆکراوەی ھەموو پەیامەکانی '''Wikipedia translation of the week'''ە کە پێشتر لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|پەڕەی لێدوان]] و ئەرشیڤەکانیدا بوون. بە شێوەی خۆکار لەلایەن بۆتەوە کۆکراونەتەوە.''}} == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٢٦، ٧ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bidriware]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bidriware Hookah.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bidriware''' is a metal handicraft from Bidar, India. It was developed in the 14th century C.E. during the rule of the Bahamani Sultans. The term "bidriware" originates from the township of Bidar, which is still the chief centre for the manufacture of the unique metalware. Due to its striking inlay artwork, bidriware is an important export handicraft of India and is prized as a symbol of wealth. The metal used is a blackened alloy of zinc and copper inlaid with thin sheets of pure silver. This native art form has obtained Geographical Indications (GI) registry. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٣، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Loktak Folklore Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯂꯣꯛꯇꯥꯛ ꯈꯨꯟꯅꯨꯡ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:LOKTAK FOLKLORE MUSEUM.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Loktak Folklore Museum''' or the Thanga Folklore Museum is a folk museum in Thanga Island in the Loktak lake of Manipur. It cares for and displays a collection of artistic, cultural and historical artefacts associated with the Loktak lake. The museum preserves the folk customs and beliefs, folk medicines, folk literature associated with the Loktak lake. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٨، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 12.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam''' is located 3 kilometers north of Persepolis. It is the most impressive of eight Sasanian rock carvings cut into the cliff beneath the tombs of their Achaemenid predecessors <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٢٧، ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the National Flag (Ukraine)]]'''<br /><small>''([[:uk:День Державного Прапора України]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flag of Ukraine.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> August 23 every year since 2004 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٧، ٧ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22918026 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hermila Galindo]]'''<br /><small>''([[:es:Hermila Galindo]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Portrait of Hermila Galindo.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hermila Galindo Acosta''' (also known as Hermila Galindo de Topete) (2 June 1886 – 18 August 1954) was a Mexican feminist and a writer. She was an early supporter of many radical feminist issues, primarily sex education in schools, women's suffrage, and divorce. She was one of the first feminists to state that Catholicism in Mexico was thwarting feminist efforts, and was the first woman to run for elected office in Mexico. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٢، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22964474 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Farn-Sasan]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bronze coin of Farn-Sasan.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Farn-Sasan''' was the last king of the Indo-Parthian Kingdom, ruling the region of Sakastan approximately from 210 to 226. Literary sources makes no mention of him, and he is only known through the coins he issued. He was defeated in 226 by the Sasanian ruler Ardashir I (r. 224–242), which marked the end of Indo-Parthian rule. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٦:٢٩، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23020670 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Dummy tank]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Inflatable dummy weapons - NARA - 292565.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Dummy tanks''' superficially resemble real tanks and are often deployed as a means of military deception in the absence of real tanks. Early designs included wooden shells and inflatable props that could fool enemy intelligence; they were fragile and only believable from a distance. Modern designs are more advanced and can imitate heat signatures, making them more effective illusions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥١، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23058505 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ankarana Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tsingy Ankarana Madagascar 16-07-2004.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ankarana Special Reserve''' in northern Madagascar was created in 1956. It is a small, partially vegetated plateau composed of 150-million-year-old middle Jurassic limestone <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ١١ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23120296 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gwoździec Synagogue]]'''<br /> <small>''([[:pl:Synagoga w Gwoźdźcu]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Warszawa - synagoga z Gwoźdźca 2.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''synagogue''' was erected around 1650 in Gwoździec (Ukrainian: Гвіздець - Hvizdets), then in the Polish–Lithuanian Commonwealth, today in the Kolomyia Raion, Ukraine. The building was seriously damaged in a fire during World War I. It was rebuilt in the interwar period, but destroyed completely by the Germans in 1941 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ١٨ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23159940 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:School of the Air]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:SchooloftheAir.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''School of the Air''' is a generic term for correspondence schools catering for the primary and early secondary education of children in remote and outback Australia where some or all classes were historically conducted by radio, although this is now replaced by telephone and internet technology. In these areas, the school-age population is too small for a conventional school to be viable. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٧، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23192890 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:K-ration]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:KRation Breakfast.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''K-ration''' was an individual daily combat food ration which was introduced by the United States Army during World War II. It was originally intended as an individually packaged daily ration for issue to airborne troops, tank crews, motorcycle couriers, and other mobile forces for short durations. The K-ration provided three separately boxed meal units: Breakfast, Dinner, and Supper. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, ‏٠٤:٠٤، ٢ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cyrus the Great Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:7aban1394.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cyrus the Great Day''' (Persian: روز کوروش بزرگ, romanized: ruz-e kuroš-e bozorg) is an unofficial Iranian holiday that takes place on the seventh day of Aban, the eighth month of the Solar Hijri calendar (October 29th on the Gregorian calendar), to commemorate Cyrus the Great, the founder of the ancient Achaemenid Persian Empire. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠١، ٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lift Every Voice and Sing]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lift Every Voice and Sing - U.S. Navy Band Southwest, Jacksonville, Fla.opus|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''''Lift Every Voice and Sing'''''" – often referred to as the Black national anthem in the United States – is a hymn with lyrics by James Weldon Johnson (1871–1938) and set to music by his brother, J. Rosamond Johnson (1873–1954), for the anniversary of President Abraham Lincoln's birthday in 1900 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٧، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zangbeto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zangbeto.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zangbeto''' are the traditional voodoo guardians of the night among the Ogu or Egun people of Benin, Togo and Nigeria. A traditional police and security institution, the Zangbeto cult is charged with the maintenance of law and order, and ensures safety and security within Ogu communities <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٥، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23338388 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trabala vishnou]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Trabala vishnou (Walker, 1855) Rose Myrtle Lappet Moth female Lasiocampidae (16076304697).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trabala vishnou''', the rose-myrtle lappet moth, is a moth of the family Lasiocampidae. It is found in south-east Asia, including Pakistan, India, Thailand, Sri Lanka, Myanmar, Java, China, Japan, Taiwan, Hong Kong, Vietnam and Indonesia. Four subspecies are recognized. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23366994 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tirumala septentrionis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Dark blue tiger (Tirumala septentrionis dravidarum).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tirumala septentrionis''', the dark blue tiger, is a danaid butterfly found in the Indian subcontinent and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٥، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23389957 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Statehood Day (Slovenia)]]'''<br /> <small>''([[:sl:Dan državnosti]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Statehood Day''' (Slovene: Dan državnosti) is a holiday that occurs on every 25 June in Slovenia to commemorate the country's declaration of independence from Yugoslavia in 1991. Although the formal declaration of independence did not come until 26 June 1991, Statehood Day is considered to be 25 June since that was the date on which the initial acts regarding independence were passed and Slovenia became independent <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٣٢، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23396992 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roll Out Solar Array]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:View of the ISS taken during Crew-2 flyaround (ISS066-E-080651).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Roll Out Solar Array''' (ROSA) and its larger version ISS Roll Out Solar Array (iROSA) are lightweight, flexible power sources designed by NASA to be deployed and used in space. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٤، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23436479 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Road Goes Ever On (song)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Hobbiton, New Zealand.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Road Goes Ever On'''" is a title that encompasses several walking songs that J. R. R. Tolkien wrote for his Middle-earth legendarium. Within the stories, the original song was composed by Bilbo Baggins and recorded in The Hobbit. Different versions of it also appear in The Lord of the Rings, along with some similar walking songs. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٥١، ٤ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23473250 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Everard Calthrop]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Everard Richard Calthrop''' (3 March 1857 – 30 March 1927) was a British railway engineer and inventor. Calthrop was a notable promoter and builder of narrow-gauge railways, especially of 2 ft 6 in (762 mm) narrow gauge, and was especially prominent in India. His most notable achievement was the Barsi Light Railway, but he is best known in his home country for the Leek and Manifold Valley Light Railway. Calthrop has been described as a "railway genius. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٤، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Church of St. Clare, Horodkivka]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Horodkivka Catholic Church RB.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of St. Clare, Horodkivka''' is a Roman Catholic religious building and an architectural monument of local importance in the village of Horodkivka (alternative spelling Gorodkivka), Andrushivka Raion, Zhytomyr region, Ukraine. Horodkivka was called Khalaimgorodok before 1946 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٥، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sack of Shamakhi]]'''<br /> <small>''([[:fa:تاراج شماخی]]) ''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sack of Shamakhi''' took place on 18 August 1721, when rebellious Sunni Lezgins, within the declining Safavid Empire, attacked the capital of Shirvan province, Shamakhi (in present-day Azerbaijan Republic). The initially successful counter-campaign was abandoned by the central government at a critical moment and with the threat then left unchecked, Shamakhi was taken by 15,000 Lezgin tribesmen, its Shia population massacred, and the city ransacked. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٦، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lau Pa Sat]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Telok Ayer Market Above, June 2015.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lau Pa Sat''', also known as Telok Ayer Market, is a historic building located within the Downtown Core in the Central Area of Singapore. It was first built in 1824 as a fish market on the waterfront serving the people of early colonial Singapore and rebuilt in 1838. It was then relocated and rebuilt at the present location in 1894. It is currently a food court with stalls selling a variety of local cuisine. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٧، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23601901 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Raggle Taggle Gypsy]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Raggle Taggle Gypsy'''" (Roud 1, Child 200), is a traditional folk song that originated as a Scottish border ballad, and has been popular throughout Britain, Ireland and North America. It concerns a rich lady who runs off to join the gypsies (or one gypsy). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥١، ٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23635059 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Peroz I Kushanshah]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Extremely rare coin of Peroz I Kushanshah.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Peroz I Kushanshah''' was ruler of the Kushano-Sasanian Kingdom from 245 to 275. He was the successor of Ardashir I Kushanshah. He was an energetic ruler, who minted coins in Balkh, Herat, and Gandhara. Under him, the Kushano-Sasanians further expanded their domains into the west, pushing the weakened Kushan Empire to Mathura in North India. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٧، ١٥ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23661098 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Imphal Peace Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯏꯝꯐꯥꯜ ꯑꯌꯤꯡ ꯑꯆꯤꯛ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Imphal Peace Museum.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Imphal Peace Museum''' (IPM) (Meitei: Imphal Aying-Achik Pukei Lankei Shanglen, Japanese: インパール平和資料館, romanized: Inpāru heiwa shiryōkan) is a WWII museum at the foothills of the Red Hills (Maibam Lokpa Ching) in Manipur. It is a living memory of the Battle of Imphal and other WWII battles (March-July 1944) fought in Manipur. It is supported by the Nippon Foundation (TNF), a non profit grant making organization, collaborating with the Manipur Tourism Forum and the Government of Manipur. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٣، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23722272 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Saint John Church of Sohrol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Holy SURP Hovhannes Church.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of Saint John''' (Armenian: Սուրբ Յովհաննէս Եկեղեցի) is a 5th or 6th century Armenian Catholic church in Sohrol, Shabestar County, East Azerbaijan Province, Iran. It was rebuilt in 1840 by Samson Makintsev (Sam Khan; member of Bogatyr Battalion) in brick on the older church foundation. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٨، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23742791 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2022 Melilla incident]]'''<br /> <small>''([[:ca:Massacre de Melilla]]) ([[:es:Tragedia de la valla de Melilla]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On June 24, 2022, at least 37 migrants were killed at the Melilla border fence during a conflict with Moroccan and Spanish security forces. Conflict broke out as between 500 and 2,000 people gathered in the early hours of the day to cross the border with Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٩، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23818984 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:George W. Johnson (singer)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:George W. Johnson, 1898.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''George Washington Johnson''' (c. October 1846 – January 23, 1914) was an American singer and pioneer sound recording artist. Johnson was the first African American recording star of the phonograph <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٦، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23831378 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Meitei classical language movement]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Meitei language written in Meitei script.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''social movement of Meitei language''' (officially known as "Manipuri language") to achieve the officially recognised status of the "Classical language of India" is advocated by various literary, political, social associations and organisations as well as notable individual personalities of Bangladesh, Myanmar, Northeast India (prominently Assam, Manipur and Tripura). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٥٥، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Urânia Vanério]]'''<br /> <small>''([[:pt:Urânia Vanério]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Urânia Vanério de Argollo Ferrão''' (Salvador, 14 December 1811 — 3 December 1849) was a Brazilian teacher, writer and translator. In her childhood she witnessed the conflict between Brazilian and Portuguese troops in early 1822, in the context of the Bahia's Independence process, which led her to write the poem "Lamentos de uma Baiana..." ("Laments of a girl from Bahia"). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٣٢، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pagoda of the Celestial Lady]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:ThienMuPagoda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Pagoda of the Celestial Lady''' (Vietnamese: Chùa Thiên Mụ; also called Linh Mụ Pagoda) is a historic temple in the city of Huế in Vietnam. Its iconic seven-story pagoda is regarded as the unofficial symbol of the city, and the temple has often been the subject of folk rhymes and ca dao about Huế. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٢، ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23972116 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women in Qatar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Shaikha Khalaf Al Mohammed, Mehbubeh Akhlaghi, Bahya Al-Hamad 2011 (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Women's rights in Qatar''' are restricted by the country's male guardianship law and influenced by the Wahhabi interpretation of Islam. Both women and men were enfranchised in the country at the same time, in 1999. Labour force participation rates of Qatari women are above the world average and among the highest in the Arab World, which comes mainly as a result of an increasing number of Qatari women who are attaining academic degrees. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٤، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Truck art in South Asia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PK Truck on N-5 near Thatta asv2020-02 img2.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Truck art in South Asia''' is a popular form of regional decoration, with trucks featuring elaborate floral patterns and calligraphy. It is especially common in Pakistan and India. During the War in Afghanistan, Pakistani decorated trucks that ran services between Pakistan and Afghanistan came to be known as jingle trucks by American troops and contractors who were deployed across the latter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٢٣، ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gorgany Nature Reserve]]'''<br /> <small>''([[:uk:Ґорґани (заповідник)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gorgany Syniak.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Gorgany Nature Reserve''' (Ukrainian: Ґорґани заповідник) is a strict nature reserve (a 'zapovidnyk') of Ukraine that covers a part of the Gorgany mountain range of the Outer Eastern Carpatians in southwest Ukraine. The reserve is 46% old-growth forest, one of the last and largest such stands in Europe. The reserve was originally created in 1996 to protect relic stands of Stone pine trees (Pinus cembra). The reserve is administratively in the Nadvirna District of Ivano-Frankivsk Oblast. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٩، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24059284 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pizza quattro formaggi]]'''<br /> <small>''([[:it:Pizza ai quattro formaggi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pizza quattro formaggi at restaurant, Chalk Farm Road, London.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pizza quattro formaggi''' (four cheese pizza) is a variety of pizza in Italian cuisine that is topped with a combination of four kinds of cheese, usually melted together, with (rossa, red) or without (bianca, white) tomato sauce. It is popular worldwide, including in Italy, and is one of the iconic items from pizzerias' menus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠١، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24072249 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Equestrian statue of the Duke of Wellington, Glasgow]]'''<br /> <small>''([[:de:Reiterstatue des Duke of Wellington (Glasgow)]]) ([[:es:Estatua de Wellington]]) ([[:ja:ウェリントン公爵騎馬像 (グラスゴー)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Statue of the Duke of Wellington on his horse Copenhagen unveiled in front of the Royal Exchange, in Royal Exchange Square, Glasgow in 1844.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''equestrian statue of Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington''' located outside the Gallery of Modern Art, Glasgow, Scotland, is one of Glasgow's most iconic landmarks. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٨، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Woman with Child]]'''<br /> <small>''([[:pt:A Mulher Negra]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Eckhout, Albert - Mulher Africana.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Black Woman with Child''' is a circa 1650 full-length portrait painting by Albert Eckhout. It is in the collection of the National Gallery of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٥، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zakia Khudadadi]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zakia Khudadadi''' also spelt as Zakia Khodadadi (Pashto: ذکیه خدادادی; born 29 September 1998) is an Afghan parataekwondo practitioner. She is the first Afghan female taekwondo practitioner. She rose to prominence after winning the African International Parataekwondo Championship in 2016 at the age of 18. She represented Afghanistan at the 2020 Summer Paralympics. She was initially denied the opportunity to compete at her maiden Paralympics due to the Taliban takeover but she was later allowed by the International Paralympic Committee to compete in the event after being safely evacuated from Afghanistan. She was able to compete and became the first Afghan female Paralympic competitor to compete at the Paralympics after 17 years since Mareena Karim's participation at the 2004 Summer Paralympics. She also officially became the first Afghan female sportsperson to participate in an international sporting event after the Taliban takeover. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٦، ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24306136 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Léopoldville riots]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Léopoldville riots damage.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Léopoldville riots''' were an outbreak of civil disorder in Léopoldville (modern-day Kinshasa) in the Belgian Congo which took place in January 1959 and which were an important moment for the Congolese independence movement. The rioting occurred when members of the Alliance des Bakongo (ABAKO) political party were not allowed to assemble for a protest and colonial authorities reacted harshly. The exact death toll is not known, but at least 49 people were killed and total casualties may have been as high as 500. Following these riots, a round table conference was organized in Brussels to negotiate the terms of Congo's independence, The Congo received its independence on 30 June 1960, becoming the Republic of the Congo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٨، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24351847 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sweden Finns' Day]] '''<br /> <small>''([[:fi:Ruotsinsuomalaisten päivä]]) ([[:sv:Sverigefinnarnas dag]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sverigefinskaflaggan.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sweden Finns' Day''' (Finnish: Ruotsinsuomalaisten päivä, Swedish: Sverigefinnarnas dag) is an anniversary celebrated in Sweden on 24 February. The anniversary of the calendar was approved by the Swedish Academy in 2010 and was celebrated for the first time in 2011. February 24 was chosen as the birthday of Carl Axel Gottlund, a collector of folk poetry and a defender of the status of the Finnish language. The purpose of the day is to celebrate the Sweden Finns and to recognize their history, language and culture as a prominent part of Sweden's cultural heritage. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٤، ٦ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24491747 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Delivery robot]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Woman Takes Groceries from Dax Delivery Robot.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''delivery robot''' is an autonomous robot that provides "last mile" delivery services. An operator may monitor and take control of the robot remotely in certain situations that the robot cannot resolve by itself such as when it is stuck in an obstacle. Delivery robots can be used in different settings such as food delivery, package delivery, hospital delivery, and room service. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢٦، ١٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24515453 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Buddha Dhatu Jadi]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Swarno Mandir.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Buddha Dhatu Jadi''' (Bengali: বুদ্ধ ধাতু জাদি; Burmese: ဗုဒ္ဓဓာတုစေတီ also known as the Bandarban Golden Temple) is located close to Balaghata town, in Bandarban City, in Bangladesh. Dhatu are the material remains of a holy person, and in this temple the relics belong to Buddha. It is the largest Theravada Buddhist temple in Bangladesh and has the second-largest Buddha statue in the country. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٨، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24581813 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Alina Scholtz]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alina Scholtz''' (24 September 1908 – 25 February 1996) was a Polish landscape architect, known as one of country's pioneers in developing the field. Throughout her career she worked on various public and private projects for cemeteries, parks and green spaces. Some of her most noted works include the grounds of a villa on Kielecka Street in Warsaw for which she won a Silver Medal at the 1937 World Exhibition in Paris, the memorial cemetery to the victims of the Palmiry massacre, and landscaping projects along the East-West traffic route of Warsaw. In addition to her design work, she served as one of the founding members of the International Federation of Landscape Architects. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٤، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24617511 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mary Nzimiro]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mary Nzimiro''', birthname Mary Nwametu Onumonu, MBE (1898–1993) was a pioneering Nigerian businesswoman, politician and women's activist. In 1948, she was appointed principal representative of the United Africa Company (UAC) for Eastern Nigeria, while maintaining textile and cosmetics retail outlets of her own in Port Harcourt, Aba and Owerri. By the early 1950s, she was among the richest individuals in West Africa, becoming a resident of the exclusive Bernard Carr Street in Port Harcourt. On the political front, she was a member of the influential National Council of Nigeria and the Cameroons, becoming a member of its executive committee in 1957 and vice-president of the NCNC Estern Women's Association in 1962. During the Nigerian Civil War (1967–1970), she organized Igbo women in support of the Biafrans. As a result she lost most of her property in Port Harcourt and returned to her native Oguta where she died in 1993. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٤٧، ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24636259 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elizabeth Langdon Williams]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Elizabeth Langdon Williams.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elizabeth Langdon Williams''' (February 8, 1879 in Putnam, Connecticut – 1981 in Enfield, New Hampshire) was an American human computer and astronomer whose work helped lead to the discovery of Pluto, or Planet X. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢١، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24700408 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:I Didn't Raise My Boy to Be a Soldier]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Peerless Quartet - I Didn't Raise my Boy to be a Soldier.ogg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> an American anti-war song that was influential within the pacifist movement that existed in the United States before it entered World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣١، ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24720571 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Diana Aguavil]]'''<br /> <small>''([[:en:Diana Aguavil]]) ([[:pt:Diana Aguavil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Diana Aguavil.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Diana Alexandra Aguavil Calazacón''' (born 7 August 1983) is an Ecuadorian indigenous leader, since 25 August 2018, the first female governor of the Tsáchila nationality after 104 years of male administrations and winning the 2018 Tsáchila election. She was also the second woman to become a candidate. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٩، ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24758626 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٦، ١٧ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ca:María Fernanda Castro Maya]]'''<br /> <small>''([[:pt:María Fernanda Castro Maya]]) ([[:eu:María Fernanda Castro Maya]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''María Fernanda Castro Maya''' is a Mexican self-advocate disability rights activist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٥، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sonia Orbuch]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sonia Shainwald Orbuch''' (born Sarah Shainwald, May 24, 1925 – September 30, 2018) was an American Holocaust educator. During the Second World War she was a Jewish resistance fighter in eastern Poland. Orbuch hid in the forests of Poland with her family during the Second World War. She joined a group of Soviet partisans, being renamed Sonia in case she was captured, and helped fight against the Germans. After the war, she returned home, where she met her future husband. After having a daughter in a refugee camp in Germany, the family eventually emigrated to the United States. She spent the rest of life in public engagement, speaking about her experiences and in 2009, published her autobiography, Here, There Are No Sarahs: A Woman's Courageous Fight Against the Nazis and Her Bittersweet Fulfillment of the American Dream. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٦:٢٤، ١ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nadia Ghulam]]'''<br /><small>''([[:fr:Nadia Ghulam]]) ([[:es:Nadia Ghulam]]) ([[:ca:Nadia Ghulam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Nadia Ghulam (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Nadia Ghulam Dastgir''' is an Afghan woman who spent ten years posing as her dead brother to evade the Taliban's strictures against women. Her book about her experiences, written with Agnès Rotger and published in 2010, El secret del meu turbant (The Secret of My Turban), won the Prudenci Bertrana Prize for fiction. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٧، ٨ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24966177 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Purple Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Epilepsy Warrior Brooch May 2018 Purple Day.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Purple Day''' is a global grassroots event that was formed with the intention to increase worldwide awareness of epilepsy, and to dispel common myths and fears of this neurological disorder. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25000361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Valencian Art Nouveau]]'''<br /> <small>''([[:es:Modernismo valenciano]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Santuario Novelda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Valencian Art Nouveau''' (Spanish: modernismo valenciano, Valencian: modernisme valencià), is the historiographic denomination given to an art and literature movement associated with the Art Nouveau in the Valencian Community, in Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٦، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25074014 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Alessandra Korap]]'''<br /> <small>''([[:en:Alessandra Korap]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alessandra Korap''' is an indigenous leader and Brazilian environmental activist from the Munduruku ethnic group. Her main work is defending the demarcation of indigenous territory and denouncing the illegal exploitation and activities of the mining and logging industries. Alessandra is internationally recognized for her work. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٣، ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cassinga Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cassinga Day''' is a national public holiday in Namibia remembering the Cassinga Massacre. Commemorated annually on 4 May, the date "remembers those (approximately 600) killed in 1978 when the South African Defence Force attacked a SWAPO base at Cassinga in southern Angola". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٠٧، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rawon]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rawon Setan.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Rawon''' (Javanese: ꦫꦮꦺꦴꦤ꧀) is an Indonesian beef soup. Originating from East Java, rawon utilizes the black keluak nut as the main seasoning, which gives a dark color and nutty flavor to the soup. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٨، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25177056 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hook echo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tornadic classic supercell radar.gif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''hook echo''' is a pendant or hook-shaped weather radar signature as part of some supercell thunderstorms. It is found in the lower portions of a storm as air and precipitation flow into a mesocyclone, resulting in a curved feature of reflectivity. The echo is produced by rain, hail, or even debris being wrapped around the supercell <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٨، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25241057 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Esther Cooper Jackson]]'''<br /> <small>''([[:fr:Esther Cooper Jackson]]) ([[:simple:Esther Cooper Jackson]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Esther Cooper Jackson, 1968, Great Barrington.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Esther Victoria Cooper Jackson''' was an American civil rights activist and social worker. She was one of the founding editors of the magazine Freedomways. She also was an organizational and executive secretary at the Southern Negro Youth Congress. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٤، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25266525 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cut of pork]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:American Pork Cuts.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''cuts of pork''' are the different parts of the pig which are consumed as food by humans. The terminology and extent of each cut varies from country to country. There are between four and six primal cuts, which are the large parts in which the pig is first cut: the shoulder (blade and picnic), loin, belly (spare ribs and side) and leg <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٢١، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25318972 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gunhild Cross]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gunhildkorset.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Gunhild Cross''' (Danish: Gunhildkorset), named for its first owner, Gunhild, a daughter of Svend III of Denmark, is a mid-12th-century crucifix carved in walrus tusk and with both Latin and Runic inscriptions. It is now in the collection of the National Museum of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٤٨، ٣١ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25380210 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Polyura athamas]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Close wing mud-puddling position of Charaxes bharata (C.& R. Felder,1867) - Indian Nawab.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Polyura athamas''''', the common nawab, is a species of fast-flying canopy butterfly found in tropical Asia. It belongs to the Charaxinae (rajahs and nawabs) in the brush-footed butterfly family (Nymphalidae). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:١٤، ٧ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25410866 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women's page]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:"Doings in Pittsburg Society" The Pittsburg Press February 1, 1920.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''women's page''' (sometimes called home page or women's section) of a newspaper was a section devoted to covering news assumed to be of interest to women. Women's pages started out in the 19th century as society pages and eventually morphed into features sections in the 1970s. Although denigrated during much of that period, they had a significant impact on journalism and in their communities. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٥١، ١٤ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Insect toxin]]'''<br /> <small>''([[:de:Insektengift]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PDB 1lmr EBI.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Insect toxins''' are various protein toxins produced by insect species. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Manchester Blitz]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Air Raid Damage in Britain- Manchester HU49833.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Manchester Blitz''' (also known as the Christmas Blitz) was the heavy bombing of the city of Manchester and its surrounding areas in North West England during the Second World War by the German Luftwaffe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ghana Independence Act 1957]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ghana Independence Act 1957''' is an Act of the Parliament of the United Kingdom that granted the Gold Coast fully responsible government within the British Commonwealth of Nations under the name of Ghana <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Betrayal trauma]]'''<br /> <small>''([[:sv:Svektrauma]]) ([[:ar:صدمة الخيانة]]) ([[:ko:배신 트라우마]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Betrayal trauma''' is defined as a trauma perpetrated by someone with whom the victim is close to and reliant upon for support and survival. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٩، ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Genocidio del Putumayo]]'''<br /> <small>''([[:en:Putumayo genocide]]) ([[:ca:Genocidi del Putumayo]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Putumayo - the devil's paradise, travels in the Peruvian Amazon Region and an account of the atrocities committed upon the Indians therein (1913) (14782203995).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Putumayo genocide''' is the term which is used in reference to the enslavement, massacres and ethnocide of the indigenous population of the Amazon at the hands of the Peruvian Amazon Company, specifically in the area between the Putumayo River and the Caquetá River during the Amazon rubber boom period from 1879 to 1912. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٣:٣٨، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25599361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Athyma nefte]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:VB 019 Color Sergeant UP.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Athyma nefte''''', the colour sergeant, is a species of brush-footed butterfly found in tropical South and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٨، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Typhoon Rusa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rusa 2002-08-27 0350Z.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Typhoon Rusa''' was the most powerful typhoon to strike South Korea in 43 years. It was the 21st JTWC tropical depression, the 15th named storm, and the 10th typhoon of the 2002 Pacific typhoon season. It developed on August 22 from the monsoon trough in the northwestern Pacific Ocean, well to the southeast of Japan. For several days, Rusa moved to the northwest, eventually intensifying into a powerful typhoon. On August 26, the storm moved across the Amami Islands of Japan, where Rusa left 20,000 people without power and caused two fatalities. Across Japan, the typhoon dropped torrential rainfall peaking at 902 mm (35.5 in) in Tokushima Prefecture. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٠، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hein Eersel]]'''<br /> <small>''([[:nl:Hein Eersel]]) ([[:it:Hein Eersel]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:HeinEersel.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christiaan Hendrik "Hein" Eersel''' was a Surinamese linguist and cultural researcher. He served as Minister of Education and Population Development in the cabinet of acting Prime Minister Arthur Johan May. He was also the first chancellor of the University of Suriname. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٩، ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Reclaim the Night]]'''<br /> <small>''([[:de:Reclaim the Night]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Reclaim the Night 2014.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Reclaim the Night''' is a movement started in Leeds in 1977 as part of the Women's Liberation Movement. Marches demanding that women be able to move throughout public spaces at night took place across England until the 1990s. Later, the organisation was revived and sponsors annual and national marches against rape and violence against women. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٤٠، ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ishe Komborera Africa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Ishe Komborera Africa.mp3|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''Ishe Komborera Africa'''" (Shona for: God Bless Africa), also called "Ishe Komborera Zimbabwe" (Shona for: God Bless Zimbabwe), was the Zimbabwean national anthem from 1980 to 1994. It was the country's first national anthem after gaining independence in 1980. It is a translation of 19th-century South African schoolteacher Enoch Sontonga's popular African hymn "Nkosi Sikelel' iAfrika" into Zimbabwe's native Shona and Ndebele languages. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٠:٣٨، ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bhagavata Mela]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bhagavata Mela''' is a classical Indian dance that is performed in Tamil Nadu, particularly the Thanjavur area. It is choreographed as an annual Vaishnavism tradition in Melattur and nearby regions, and celebrated as a dance-drama performance art. The dance art has roots in a historic migration of practitioners of Kuchipudi, another Indian classical dance art, from Andhra Pradesh to the kingdom of Tanjavur. The term Bhagavata, state Brandon and Banham, refers to the Hindu text Bhagavata Purana. Mela is a Sanskrit word that means "gathering, meeting of a group" and connotes a folk festival. The traditional Bhagavata Mela performance acts out the legends of Hinduism, set to the Carnatic style music. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, ‏٠٤:٠٧، ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Zanskari]]'''<br /> <small>''([[:en:Zaniskari]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zaniskari Horse in Ladakh, India.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Zaniskari''' or '''Zanskari''' is a breed of small mountain horse or pony from Ladakh, in northern India. It is named for the Zanskar valley or region in Kargil district. It is similar to the Spiti breed of Himachal Pradesh, but is better adapted to work at high altitude. Like the Spiti, it shows similarities to the Tibetan breeds of neighbouring Tibet. It is of medium size, and is often grey in colour. The breed is considered endangered, as there are only a few hundred alive today, and a conservation programme has been started at Padum, Zanskar, in the Kargil district of Ladakh. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٤٤، ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sheikh Hussein]]'''<br /> <small>''([[:fr:Sheikh Hussein]]) ([[:it:Scec Hussèn]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sheikh Hussein.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sheikh Hussein''' is a town in south-eastern Ethiopia. The site has been recorded in the tentative list for UNESCO World Heritage List since 2011 as a religious, cultural and historical site. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٤، ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25921616 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Applaudissements aux fenêtres pendant la pandémie de Covid-19]]'''<br /> <small>''([[:es:Aplauso por los trabajadores de la salud]]) ([[:gl:Aplauso ao persoal sanitario]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Koronabirus konfinamendua Lasarten 2020-03-29.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> During the COVID-19 pandemic, applauding daily at a scheduled hour was a gesture of acclamation, recognition and gratitude towards health professionals in tribute to their work at the time. This habit emerged in January 2020 in Wuhan, where the pandemic originated, and then spread to several cities around the world during the quarantines and sanitary cordons ordered as preventive measures, Italy being the first one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٢٦، ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25925561 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jamaica Bay Wildlife Refuge]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Aerial view of Subway Island, July 2019.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jamaica Bay Wildlife Refuge''' is a wildlife refuge in New York City managed by the National Park Service as part of Gateway National Recreation Area. It is composed of the open water and intertidal salt marshes of Jamaica Bay. It lies entirely within the boundaries of New York City, divided between the boroughs of Brooklyn to the west and Queens to the east. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٥، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25951007 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plant blindness]]'''<br /> <small>''([[:fr:Cécité botanique]]) ([[:de:Pflanzenblindheit]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plant blindness 0323.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Plant blindness''' is an informally-proposed form of cognitive bias, which in its broadest meaning, is a human tendency to ignore plant species. This includes such phenomena as not noticing plants in the surrounding environment, not recognizing the importance of plant life to the whole biosphere and to human affairs, a philosophical view of plants as an inferior form of life to animals and/or the inability to appreciate the unique features or aesthetics of plants. Related terms include plant‐neglect, zoo-centrism, and zoo‐chauvinism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٥٨، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25971304 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Conversion to Islam]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conversion à l'islam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sahadah-Topkapi-Palace.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Conversion to Islam''' is accepting Islam as a religion or faith and rejecting any other religion or irreligion. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:١١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kinder der Landstrasse]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kinderdlandstrasse plakat.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kinder der Landstrasse''' (literally: Children of the Country Road) was a project implemented by the Swiss foundation Pro Juventute from 1926 to 1973. The project aimed to assimilate the itinerant Yenish people in Switzerland by forcibly removing their children from their parents and placing them in orphanages or foster homes. Approximately 590 children were affected by this program. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٢:٠٢، ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Qurm Nature Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Al-Qurm Wetlands.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Qurm Nature Reserve''' is a national nature reserve in Muscat Governorate, Oman. Located on the Gulf of Oman coast, the reserve protects a mangrove forest and the surrounding wetland in a small estuary within the urban area of Qurm. Established in 1975, the reserve has been designated as an Important Bird Area since 1994, and as a protected Ramsar site since 2013. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٣، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26149847 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Timurid architecture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gur-e-Amir Mausolueum - Samarkand - Uzbekistan (7488414078).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Timurid architecture''' was an important stage in the architectural history of Iran and Central Asia during the late 14th and 15th centuries. The Timurid Empire (1370–1507), founded by Timur (d. 1405) and conquering most of this region, oversaw a cultural renaissance. In architecture, the Timurid dynasty patronized the construction of palaces, mausoleums, and religious monuments across the region. Their architecture is distinguished by its grand scale, luxurious decoration in tilework, and sophisticated geometric vaulting. This architectural style, along with other aspects of Timurid art, spread across the empire and subsequently influenced the architecture of other empires from the Middle East to the Indian subcontinent. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٢٣، ٥ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26169542 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adoration of the Magi (Fra Angelico and Filippo Lippi)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Fra Angelico, Fra Filippo Lippi, The Adoration of the Magi.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''''Adoration of the Magi''''' is a tondo, or circular painting, of the Adoration of the Magi assumed to be that recorded in 1492 in the Palazzo Medici Riccardi in Florence as by Fra Angelico. It dates from the mid-15th century and is now in the National Gallery of Art in Washington D.C. Most art historians think that Filippo Lippi painted more of the original work, and that it was added to some years after by other artists, as well as including work by assistants in the workshops of both the original masters. It has been known as the Washington Tondo and Cook Tondo after Herbert Cook, and this latter name in particular continues to be used over 50 years after the painting left the Cook collection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠٧:٠٠، ١٢ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26187446 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:nl:Graf met de handjes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Weg langs het kerkhof tegenover 1, Roermond.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The monument '''Van Gorkum-Van Aefferden''', more well known as the "'''grave with the little hands'''" is a monumental Tombstone in the Dutch city of Roermond. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١٣:٢٤، ١٩ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Doorway effect]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''doorway effect''' is a known psychological event where a person's short-term memory declines when passing through a doorway moving from one location to another when it would not if they had remained in the same place. People experience this effect by forgetting what they were going to do, thinking about, or planning upon entering a different room. This is thought to be due to the change in one's physical environment, which is used to distinguish boundaries between remembered events: memories of events encountered in the present environment are more accessible than those beyond it. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٠، ٢٦ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sissieretta Jones]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:1899 poster of Mme. M. Sissieretta Jones.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Matilda Sissieretta Joyner Jones''' (January 5, 1868, or 1869 – June 24, 1933) was an American soprano. She sometimes was called "The Black Patti" in reference to Italian opera singer Adelina Patti. Jones' repertoire included grand opera, light opera, and popular music <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٣٣، ٤ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26313143 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Preventative Coup of November 11]]'''<br /> <small>''([[:es:Golpe de Estado en Brasil de 1955]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Exército na casa de Café Filho.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Preventative Coup of November 11''' sometimes called the '''1955 Brazilian coup d'état''' or referred to as an "anti-coup" or a "counter-coup" (Portuguese: ''Novembrada, Movimento de 11 de Novembro, Contragolpe, Golpe Preventivo do Marechal Lott'') was a series of military and political events led by Henrique Teixeira Lott that resulted in Nereu Ramos assuming the presidency of Brazil until being peacefully succeeded by Juscelino Kubitschek a few months later. The bloodless coup removed Carlos Luz from the presidency because he was suspected of plotting to prevent Kubitschek from taking office. As a result of the tensions, Brazil had three presidents in the span of a single week. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٤، ١١ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hojang Taret]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hojang Taret''' is a classical Meitei language play based on Euripides's ancient Greek tragedy The Phoenician Women. It is directed by Oasis Sougaijam and produced by The Umbilical Theatre in Imphal, Kangleipak. It depicts the moral ambiguities of conflict between brothers resulting to the ruination of the ancient city of Thebes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٢، ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Magna Lykseth-Skogman]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Magna Lykseth in Tristan och Isolde at Kungliga Operan 1909 - SMV - GL164.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magna Elvine Lykseth-Skogman''' (6 February 1874 – 13 November 1949), also known as Magna Lykseth-Schjerven, was a Norwegian-born Swedish operatic soprano. After making her début at the Royal Swedish Opera in 1901 as Santuzza in Cavalleria rusticana, she was engaged there until 1918 becoming the company's prima donna. She performed leading roles in a wide range of operas but is remembered in particular for her Wagnerian interpretations, creating Brünnhilde in the Swedish premières of Siegfried and Götterdämmerung, and Isolde in 1909. Considered to be one of the most outstanding Swedish opera singers of her generation, she was awarded the Litteris et Artibus medal in 1907 and became a member of the Royal Swedish Academy of Music in 1912 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٠، ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26447450 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lidder Valley]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pahalgam Valley.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Lidder Valley''' or Liddar Valley is a Himalayan sub-valley that forms the southeastern corner of Anantnag district in Indian-administered Kashmir. The Lidder River flows down the valley. The entrance to the valley lies 7 km northeast from Anantnag town and 62 km southeast from Srinagar, the summer capital of Jammu and Kashmir. It is a 40-km-long gorge valley with an average width of 3 km. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٣:١٥، ١ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26509189 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Operation Kraai]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Overzicht van het vliegveld te Djokja vanuit de 'Control Tower', Bestanddeelnr 5128.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Operation Kraai''' (Operation Crow) was a Dutch military offensive against the de facto Republic of Indonesia in December 1948 after negotiations failed. With the advantage of surprise the Dutch managed to capture the Indonesian Republic's temporary capital, Yogyakarta, and seized Indonesian leaders such as de facto Republican President Sukarno. This apparent military success was however followed by guerrilla warfare, while the violation of the Renville Agreement ceasefire diplomatically isolated the Dutch, leading to the Dutch–Indonesian Round Table Conference and recognition of the United States of Indonesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٧، ٨ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26550154 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Павильон Росси]]'''<br /> <small>''([[:en:Rossi Pavilion]])&#32;([[:fr:Pavillon Rossi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rossi's Pavilion in Mikhailovsky Garden. Saint-Petersburg. 1825..jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rossi Pavilion''' (Russian: Павильон Росси) is a pavilion on the bank of the Moyka River in the Mikhailovsky Garden in Saint Petersburg. It was designed by architect Carlo Rossi in the early 1820s and built in 1825 during his redevelopment of the garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٣، ١٥ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26565118 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Devorà Ascarelli]]'''<br /> <small>''([[:it:Debora Ascarelli]])&#32;([[:es:Devorà Ascarelli]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Devorà Ascarelli''' was a 16th-century Italian poet living in Rome, Italy. Ascarelli may have been the first Jewish woman to have a book of her own work published. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏٠١:٣٥، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1989 Serbian general election]]'''<br /> <small>''([[:sr:Председнички избори у Србији 1989.]])&#32;([[:vi:Tổng tuyển cử Serbia 1989]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Parliament of SR Serbia (1989–1991).svg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''General elections were held in Serbia''', a constituent federal unit of SFR Yugoslavia, on 12 November 1989 to elect the president of the presidency of the Socialist Republic of Serbia and delegates of the Assembly of SR Serbia. Voting for delegates also took place on 10 and 30 November 1989. In addition to the general elections, local elections were held simultaneously. These were the first direct elections conducted after the adoption of the 1974 Yugoslav Constitution and the delegate electoral system, and the last elections conducted under a one-party system. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٣٢، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heinrich Bünting]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Heinrich Bünting''' (1545 – 1606) was a Protestant pastor and theologian. He is best known for his book of woodcut maps titled Itinerarium Sacrae Scripturae (Travel book through Holy Scripture) first published in 1581. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٢٧، ٦ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:var(--background-color-backdrop-dark, #DDDDDD); border:1px solid #BBBBBB; color:var(--color-inverted, #000000); padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ruyan (district)]]'''<br /> <small>''([[:fa:رویان (طبرستان)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Northern Iran and its surroundings during the Iranian intermezzo.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ruyan''' (Persian: رویان), later known as Rustamdar (رستمدار), was the name of a mountainous district that encompassed the western part of Tabaristan/Mazandaran, a region on the Caspian coast of northern Iran. In Iranian mythology, Ruyan appears as one of the places that the legendary archer Arash shot his arrow from, reaching the edge of Khorasan to mark the border between Iran and Turan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٣٩، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26755244 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Turlough (lake)]]'''<br /> <small>''([[:de:Turlough]])&#32;([[:no:Turlough]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Carran Turlough.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''turlough''' is a seasonal or periodic water body found mostly in limestone karst areas of Ireland, west of the River Shannon. [...] The water bodies fill and empty with the changes in the level of the water table, usually being very low or empty during summer and autumn and full in the winter. As groundwater levels drop the water drains away underground through cracks in the karstic limestone. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٣١، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26789673 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Geiranger Church]]'''<br /> <small>''([[:no:Geiranger kirke]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Iglesia parroquial, Geiranger, Noruega, 2019-09-07, DD 84-97 PAN.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Geiranger Church''' (Norwegian: Geiranger kyrkje) is a parish church of the Church of Norway in Stranda Municipality in Møre og Romsdal county, Norway. It is located in the village of Geiranger, and the end of the famous Geirangerfjorden. It is the church for the Geiranger parish which is part of the Nordre Sunnmøre prosti (deanery) in the Diocese of Møre. The white, wooden church was built in an octagonal design in 1842 using plans drawn up by the architect Hans Klipe. The church seats about 165 people. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٨، ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Guillermo Larrazábal]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Guillermo Larrazábal Arzubide''' (10 February 1907 – 1983) was a Spanish stained glass artist who was active in Ecuador. He is considered Ecuador's most important stained glass artist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٤، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:de:Magdalena Zeger]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magdalena Zeger''' ([mak.da.ˈleː.na ˈt͡seː.gɐ], * 1491; † 16. January 1568 in Kolding) was a calendar maker, astronomer and astrologist. Her Hamburg almanacs and forecasts from 1561 and 1563 have been preserved. Zeger's calendars are the first independent publications by a woman in the field of astronomy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٢٩، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koreans in Micronesia]]'''<br /> <small>''([[:zh:朝鮮裔密克羅尼西亞人]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koreans in Micronesia''' used to form a significant population before World War II, when most of the region was ruled as the South Seas Mandate of the Empire of Japan; for example, they formed 7.3% of the population of Palau in 1943. However, after the area came under the control of the United States as the Trust Territory of the Pacific Islands, most Koreans returned to their homeland. As of 2013, about seven thousand South Korean expatriates & immigrants and Korean Americans reside in the Marianas (Guam and the Commonwealth of the Northern Mariana Islands), which have remained under U.S. control, while only around two hundred South Korean expatriates reside in the independent countries of Micronesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٤:٠٣، ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roller printing on textiles]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Silverstudio.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Roller printing''' on fabrics is a textile printing process patented by Thomas Bell of Scotland in 1783 in an attempt to reduce the cost of the earlier copperplate printing. This method was used in Lancashire fabric mills to produce cotton dress fabrics from the 1790s, most often reproducing small monochrome patterns characterized by striped motifs and tiny dotted patterns called "machine grounds". Improvements in the technology resulted in more elaborate roller prints in bright, rich colours from the 1820s; Turkey red and chrome yellow were particularly popular. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٤، ١ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:India naming dispute]]'''<br /> <small>''([[:ur:انڈیا نام کا تنازعہ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''India naming dispute''' in 1947 refers to the argument over the use of the name India during and after the partition of British Raj, between the countries of Pakistan and the Republic of India. This dispute involved key figures such as Lord Mountbatten, the last Viceroy of British Raj, and Muhammad Ali Jinnah, the leader of the Muslim League and a founder of Pakistan. By 1947, the British Raj was going to be divided into two new nation states – Hindustan and Pakistan. Jinnah was initially convinced that Hindustan would not use the term India, since it lacked indigenous pedigree, etymologically and historically India meant the Indus Valley (modern-Pakistan). He also opposed the use of the name India as it would cause confusion regarding history. The disagreement had significant implications for national identity and international recognition. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٣، ٨ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adumu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Maasai 2012 05 31 2782 (7522645058).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Adumu''', is a type of dance that the Maasai people of Kenya and Tanzania practice. Young Maasai warriors generally perform the energetic and acrobatic dance at ceremonial occasions including weddings, religious rites, and other significant cultural events. The Adumu dance is characterized by a sequence of jumps performed by the dancers, who stand in a circle and alternately jump while keeping their bodies as straight and upright as possible. In addition to wearing vividly colored shúkàs (clothes) and beaded jewelry, the dancers are typically clad in traditional Maasai costume. Traditional Maasai songs and chants are also performed during the dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:١٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rathaus-Glockenspiel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:2019-11-16, Glockenspiel, Neues Münchner Rathaus, IMG 7463 edit Christoph Braun.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rathaus-Glockenspiel''' is a large mechanical clock located in Marienplatz Square, in the heart of Munich, Germany. Famous for its life-size characters, the clock twice daily re-enacts scenes from Munich's history. First is the story of the marriage of Duke Wilhelm V to Renata of Lorraine in 1568, followed by the story of the Schäfflerstanz, also known as the coopers' dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٦، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nederlandsche Cocaïnefabriek]]'''<br /> <small>''([[:es:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])&#32;([[:nl:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Nederlandsche Cocainefabriek Schinkelstraat Amsterdam architect HH Baanders 1902.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Nederlandsche Cocaïnefabriek''' (Dutch pronunciation: [ˈneːdərlɑntsə koːkaːˈinəfaːˌbrik]; English: Dutch Cocaine Factory) or NCF was an Amsterdam-based company producing cocaine for medical purposes in the 20th century. It imported its raw materials mainly from the Dutch East Indies and sold its products across Europe, making good profits especially in the early years of World War I. The NCF produced morphine, heroin and ephedrine as well. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٤، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Suffrage drama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pamphlet from NAWSA for women's suffrage plays, page 1.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Suffrage drama''' (also known as suffrage plays or suffrage theatre) is a form of dramatic literature that emerged during the British women's suffrage movement in the early twentieth century. Suffrage performances lasted approximately from 1907-1914. Many suffrage plays called for a predominant or all female cast. Suffrage plays served to reveal issues behind the suffrage movement. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٣، ٥ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Karatgurk]]'''<br /> <small>''([[:it:Karatgurk]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the Australian Aboriginal mythology of the Aboriginal people of south-eastern Australian state of Victoria, the '''Karatgurk''' were seven sisters who represented the constellation known in western astronomy as the Pleiades. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٣، ١٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)'' </div> </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27264174 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:B1 (classification)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''B1''' is a medical-based Paralympic classification for blind sport. Athletes in this classification are totally or almost totally blind. It is used by a number of blind sports including blind tennis, para-alpine skiing, para-Nordic skiing, blind cricket, blind golf, five-a-side football, goalball and judo. Some other sports, including adaptive rowing, athletics and swimming, have equivalents to this class. The B1 classification was first created by the IBSA in the 1970s, and has largely remained unchanged since despite an effort by the International Paralympic Committee (IPC) to move towards a more functional and evidence-based classification system. Classification is often handled on the international level by the International Blind Sports Federation (IBSA) but it sometimes handled by national sport federations. There are exceptions for sports like athletics and cycling, where classification is handled by their own governing bodies. Equipment utilized by competitors in this class may differ from sport to sport, and may include sighted guides, guide rails, beeping balls and clapsticks. There may be some modifications related to equipment and rules to specifically address needs of competitors in this class to allow them to compete in specific sports. Some sports specifically do not allow a guide, whereas cycling and skiing require one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٦، ١٩ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27278917 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Erzi (village)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Caucasus, Ingushetia, Ингушские боевые и смотровые башни, горы Кавказа.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Erzi''' (Russian: Эрзи; Ingush: Аьрзи, romanized: Ärzi, lit. 'Eagle') is a medieval village (aul) in the Dzheyrakhsky District of Ingushetia. It is part of the rural settlement (administrative center) of Olgeti. The entire territory of the settlement is included in the Dzheyrakh-Assa State Historical-Architectural and Natural Museum-Reserve and is under state protection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٣:١٩، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27345183 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cappadocian calendar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cappadocian calendar''' was a solar calendar that was derived from the Persian Zoroastrian calendar. It is named after the historic region Cappadocia in present-day Turkey, where it was used. The calendar, which had 12 months of 30 days each and five epagomenal days, originated between 550 and 330 BC, when Cappadocia was part of the Persian Achaemenid Empire. The Cappadocian calendar was identical to the Zoroastrian calendar; this can be seen in its structure, in the Avestan names and in the order of the months. The Cappadocian calendar reflects the Iranian cultural influence in the region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٤٢، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27357319 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Albania)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Albanian: Dita e Pavarësisë) is a public holiday in Albania observed on 28 November. It commemorates the Albanian Declaration of Independence (from the Ottoman Empire), which was ratified by the All-Albanian Congress on 28 November 1912, establishing the state of Albania. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٠:٢٩، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Bahrain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Birds in Al-Areen Wildlife Park.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The wildlife of the archipelago of Bahrain, is more varied than might be expected of this small group of islands in the Persian Gulf. Apart from a strip of the north and west of the main island, where crops are grown with irrigation, the land is arid. With a very hot dry summer, a mild winter, and brackish groundwater, the plants need adaptations in order to survive. Nevertheless, 196 species of higher plant have been recorded here, as well as about seventeen species of terrestrial mammals, many birds and reptiles, and many migratory birds visit the islands in autumn and spring. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٧، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Little Danes experiment]]'''<br /> <small>''([[:fa:آزمایش دانمارکی‌های کوچک]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Children play at a Danish Red Cross-run orphanage in Greenland.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''little Danes experiment''' was a 1951 Danish operation where 22 Greenlandic Inuit children were sent to Danish foster families in an attempt to re-educate them as "little Danes". While the children were all supposed to be orphans, most were not. Six children were adopted while in Denmark, and sixteen returned to Greenland, only to be placed in Danish-speaking orphanages and never live with their families again. Half of the children experienced mental health disturbances, and half of them died in young adulthood. The government of Denmark officially apologised in 2020, after several years of demands from Greenlandic officials. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٣:١٦، ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kharayeb]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Muharram 1Oth-Ashouraa 2007 in Kharayeb - panoramio.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kharayeb''' (Arabic: الخرايب) is a historic town in the Sidon District in the South Governorate, Lebanon. The town is 77 km (48 mi) south of Beirut, and stands at an average altitude of 190 m (620 ft) above sea level. The town boasts a rich historical legacy, with archaeological excavations revealing a complex settlement history spanning from Prehistory to the Ottoman period. Notably, Kharayeb's origins can be traced back to the Persian period (539–330 BC), when it played a pivotal role in the region's agricultural and economic landscape, culminating in the construction of its Phoenician temple around the 6th century BC. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٣٨، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas horror]]'''<br /> <small>''([[:es:Terror navideño]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Christmascarol1843 -- 169.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas horror''' is a fiction genre and film genre that incorporates horror elements into a seasonal setting. It is popular in multiple countries. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٥، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Placenta cake]]'''<br /> <small>''([[:simple:Placenta cake]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bucharest, Greek pie-maker, 1880.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Placenta cake''' is a dish from ancient Greece and Rome consisting of many dough layers interspersed with a mixture of cheese and honey and flavored with bay leaves, baked and then covered in honey. The dessert is mentioned in classical texts such as the Greek poems of Archestratos and Antiphanes, as well as the De agri cultura of Cato the Elder. It is often seen as the predecessor of baklava and börek. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:١٦، ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trisomy 16]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chromosome 16.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trisomy 16''' is a chromosomal abnormality in which there are 3 copies of chromosome 16 rather than two. It is the most common trisomy leading to miscarriage and the second most common chromosomal cause of it, closely following X-chromosome monosomy. About 6% of miscarriages have trisomy 16. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٩، ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27708700 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Boana platanera]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Rana platanera - Boana platanera.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Boana platanera''''', commonly known as the banana tree dwelling frog, is a species of tree frog in the family Hylidae. It is distributed within Venezuela, Colombia, Panama, and Trinidad and Tobago. Boana platanera was described in 2021, and individuals of the species were previously classified as Boana crepitans or Boana xerophylla. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٥٣، ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27735014 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wang Su-bok]]'''<br /> <small>''([[:fa:وانگ سو بوک]])&#32;([[:ko:왕수복]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Wang Su-bok''' was a singer from North Korea, who was the most popular singer in Japanese-occupied Korea in 1935. She was credited as a ground-breaking female artist, whose work led the way for the modern K-pop phenomenon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠١:٥٧، ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Storm Filomena]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Spain’s chilly blanket ESA22415247.jpeg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Storm Filomena''' was an extratropical cyclone in early January 2021 that was most notable for bringing unusually heavy snowfall to parts of Spain, with Madrid recording its heaviest snowfall in over a century, and with Portugal being hit less severely. The eighth named storm of the 2020–21 European windstorm season, Filomena formed over the Atlantic Ocean close to the Canary Islands on 7 January, subsequently taking a slow track north-eastwards towards the Iberian Peninsula and then eastwards across the Mediterranean Sea. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٨، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Syrian literature]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Poem about Baybars page 1 from Hakawati book.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Syrian literature''' is modern fiction written or orally performed in Arabic by writers from Syria since the independence of the Syrian Arab Republic in 1946. It is part of the historically and geographically wider Arabic literature. The modern states of Syria, Lebanon, Jordan, Israel as well as the Palestinian autonomous areas only came into being in the mid-20th century. Therefore, Syrian literature has since been referred to by literary scholarship as the national literature of the Syrian Arab Republic, as well as the works created in Arabic by Syrian writers in the diaspora. This literature has been influenced by the country's political history, the literature of other Arabic-speaking countries and, especially in its early days, by French literature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٩، ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mars ocean theory]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:AncientMars.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Mars ocean theory''' states that nearly a third of the surface of Mars was covered by an ocean of liquid water early in the planet's geologic history. This primordial ocean, dubbed Paleo-Ocean or Oceanus Borealis (/oʊˈsiːənəs ˌbɒriˈælɪs/ oh-SEE-ə-nəs BORR-ee-AL-iss), would have filled the basin Vastitas Borealis in the northern hemisphere, a region that lies 4–5 km (2.5–3 miles) below the mean planetary elevation, at a time period of approximately 4.1–3.8 billion years ago. Evidence for this ocean includes geographic features resembling ancient shorelines, and the chemical properties of the Martian soil and atmosphere <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٤، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2023 Slovenia floods]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Sava v Tacnu 4. avgusta ob 16h.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In August 2023, major floods occurred in large part of Slovenia and neighbouring areas of Austria and Croatia due to heavy rain. Amongst others, the level of rivers Sava, Mur and Drava was exceptionally high. Several settlements and transport links in Slovene Littoral, Upper Carniola and Slovenian Carinthia were flooded. Due to the amount of rain, the streams in Idrija, Cerkno and Škofja Loka Hills overflowed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٥، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Uganda Railways Corporation]]'''<br /> <small>''([[:de:Schienenverkehr in Uganda]])&#32;([[:no:Uganda Railways Corporation]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:9620 mit Güterzug.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Uganda Railways Corporation''' (URC) is the parastatal railway of Uganda. It was formed after the breakup of the East African Railways Corporation (EARC) in 1977 when it took over the Ugandan part of the East African railways. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٧، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28019313 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Internment of Japanese Canadians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Japanese road camp.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> From 1942 to 1949, Canada forcibly relocated and incarcerated over 22,000 Japanese Canadians—comprising over 90% of the total Japanese Canadian population—from British Columbia in the name of "national security". The majority were Canadian citizens by birth and were targeted based on their ancestry. This decision followed the events of the Japanese Empire's war in the Pacific against the Western Allies, such as the invasion of Hong Kong, the attack on Pearl Harbor in Hawaii, and the Fall of Singapore which led to the Canadian declaration of war on Japan during World War II. Similar to the actions taken against Japanese Americans in neighbouring United States, this forced relocation subjected many Japanese Canadians to government-enforced curfews and interrogations, job and property losses, and forced repatriation to Japan <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٥٦، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28070038 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas seals]]'''<br /> <small>''([[:no:Julemerke]])&#32;([[:ru:Рождественская виньетка]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:1915 US Christmas Seal.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas seals''' are adhesive labels that are similar in appearance to postage stamps that are sold then affixed to mail during the Christmas season to raise funds and awareness for charitable programs. Christmas seals have become particularly associated with lung diseases such as tuberculosis, and with child welfare in general. They were first issued in Denmark beginning in 1904, with Sweden and Iceland following with issues that same year. Thereafter the use of Christmas seals proved to be popular and spread quickly around the world, with 130 countries producing their own issues. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28086717 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Nagorno-Karabakh clashes]]'''<br /> <small>''([[:it:Scontri del Nagorno Karabakh del 2010]])&#32;([[:tr:2010 Dağlık Karabağ çatışmaları]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''2010 Nahorno karabakh war''' were a series of exchanges of gunfire that took place on February 18 on the line of contact dividing Azerbaijani and the Karabakh Armenian military forces. Azerbaijan accused the Armenian forces of firing on the Azerbaijani positions near Tap Qaraqoyunlu, Qızıloba, Qapanlı, Yusifcanlı and Cavahirli villages, as well as in uplands of Agdam Rayon with small arms fire including snipers. As a result, three Azerbaijani soldiers were killed and one wounded. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28099770 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jinnah's birthday]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Yorkstatue.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jinnah's Birthday''', officially Quaid-e-Azam Day and sometimes known as Quaid Day, is a public holiday in Pakistan observed annually on 25 December to celebrate the birthday of the founder of Pakistan, Muhammad Ali Jinnah, known as Quaid-i-Azam ("Great Leader"). A major holiday, commemorations for Jinnah began during his lifetime in 1942, and have continued ever since. The event is primarily observed by the government and the citizens of the country where the national flag is hoisted at major architectural structures such as private and public buildings, particularly at the top of Quaid-e-Azam House in Karachi. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٣٠، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28156501 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:French conquest of Corsica]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bataille de Ponte Novu.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''French conquest of Corsica''' was a successful expedition by French forces of the Kingdom of France under Comte de Vaux, against Corsican forces under Pasquale Paoli of the Corsican Republic. The expedition was launched in May 1768, in the aftermath of the Seven Years' War. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٢٠، ٣ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Assassination of Spencer Perceval]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:PercevalShooting.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 11 May 1812, at about 5:15 pm, Spencer Perceval, the prime minister of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, was shot dead in the lobby of the House of Commons by John Bellingham, a Liverpool merchant with a grievance against the government. Bellingham was detained; four days after the murder, he was tried, convicted and sentenced to death. He was hanged at Newgate Prison on 18 May, one week after the assassination and one month before the start of the War of 1812. Perceval remains the sole British prime minister to have been assassinated. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ١٠ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Malagasy constitutional referendum]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A constitutional referendum was held in Madagascar on 17 November 2010, in which voters approved a proposal for the state's fourth Constitution. The Malagasy people were asked to answer "Yes" or "No" to the proposed new constitution, which was considered to help consolidate Andry Rajoelina's grip on power. At the time of the referendum, Rajoelina headed the governing Highest Transitional Authority (HAT), an interim junta established following the military-backed coup d'état against then President Marc Ravalomanana in March 2009. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢١، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28245290 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cooler Heads Coalition]]'''<br /> <small>''([[:de:Cooler Heads Coalition]])&#32;([[:fr:Cooler Heads Coalition]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cooler Heads Coalition''' is a politically conservative "informal and ad-hoc group" in the United States, financed and operated by the Competitive Enterprise Institute. The group, which rejects the scientific consensus on climate change, made efforts to stop the government from addressing climate change. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٣، ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28300238 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Transmissor de Ondas]]'''<br /> <small>''([[:en:Wave Transmitter]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Esq eletr transm ondas color.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Transmissor de Ondas''' é um equipamento precursor do rádio, desenvolvido por Roberto Landell de Moura na década de 1890, capaz de transmitir áudio via ondas eletromagnéticas, com sua primeira demonstração pública documentada tendo ocorrido no dia 16 de julho de 1899. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٩، ٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Smoky (mascotte olimpica)]]'''<br /> <small>''([[:en:Smoky (Olympic mascot)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Smoky 1932 Olympic Village Mascot.webp|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Smoky''' (Los Angeles, 1931 o 1932 - Los Angeles, aprile 1934), occasionalmente scritto Smokey, è stato un cane che divenne la mascotte del villaggio olimpico estivo del 1932 e, successivamente, dell'evento generale. Pur non essendo oggi riconosciuto dal CIO, è stato, seppur non in modo ufficiale, la prima mascotte olimpica dei Giochi, oltre che a essere attualmente l'unica a essere stata un animale vero. Le successive edizioni non ebbero mascotte, dovendo aspettare i X Giochi olimpici invernali di Grenoble nel 1968 per ritrovarne una ufficialmente riconosciuta, lo sciatore stilizzato Schuss, allora non considerato ufficiale ma successivamente riconosciuto come tale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٠، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Amazonas, o maior rio do mundo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Amazonas, o maior rio do mundo]])&#32;([[:es:Amazonas, o maior rio do mundo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frame A from Amazonas, o maior rio do mundo.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Amazonas, o maior rio do mundo''''' (lit. 'Amazon: The Greatest River in the World') is a 1922 Brazilian silent documentary film produced in 1918 by Silvino Santos. It is a black-and-white film that portrays life in the Amazon rainforest. Completed in 1920, it is considered one of the oldest cinematic records of the Amazon. It was presumed lost in 1931 and only rediscovered in 2023 at the Czech Film Archive. Silvino Santos produced the work over three years using sophisticated cinematic techniques, which led it to be deemed of "immense artistic value" by Le Monde. It has also been described as the "Holy Grail of Brazilian silent cinema" by The Guardian. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٧، ١٧ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28392163 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ali of the Eretnids]]'''<br /> <small>''([[:tr:Alaaddin Ali Bey]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ala al-Din Ali''' (January 1353 – August 1380) was the third Sultan of the Eretnids ruling from 1366 until his death. He inherited the throne at a very early age and was removed from administrative matters. He was characterized as particularly keen on personal pleasures, which later discredited his authority. During his rule, emirs under the Eretnids enjoyed considerable autonomy, and the state continued to shrink as neighboring powers captured several towns. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٩، ٢٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28433698 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chilembwe uprising]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chilembwe supporters being led to be executed (cropped).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Chilembwe uprising''' was a rebellion against British colonial rule in Nyasaland (modern-day Malawi) which took place in January 1915. It was led by John Chilembwe, an American-educated Baptist minister. Based around his church in the village of Mbombwe in the south-east of the colony, the leaders of the revolt were mainly from an emerging black middle class. They were motivated by grievances against the British colonial system, which included forced labour, racial discrimination and new demands imposed on the African population following the outbreak of World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٥٢، ٣١ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1930 Bago earthquake]]'''<br /> <small>''([[:my:၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင်]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Thiao Mueang Phama (1955, p. 165).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> An earthquake affected Myanmar on 5 May 1930 with a moment magnitude (Mw ) 7.4. The shock occurred 35 km (22 mi) beneath the surface with a maximum Rossi–Forel intensity of IX (Devastating tremor). The earthquake was the result of rupture along a 131 km (81 mi) segment of the Sagaing Fault—a major strike-slip fault that runs through the country. Extensive damage was reported in the southern part of the country, particularly in Bago and Yangon, where buildings collapsed and fires erupted. At least 550, and possibly up to 7,000 people were killed. A moderate tsunami struck the Burmese coast which caused minor damage to ships and a port. It was felt for over 570,000 km2 (220,000 sq mi) and as far as Shan State and Thailand. The mainshock was followed by many aftershocks; several were damaging. The December earthquake was similarly sized which also occurred along the Sagaing Fault. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٤، ٧ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Museum of Zoology of the University of São Paulo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Museu de Zoologia da USP 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Museum of Zoology of the University of São Paulo''' (Portuguese: Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo, abbreviated MZUSP) is a public natural history museum located in the historic Ipiranga district of São Paulo, Brazil. The MZUSP is an educational and research institution that is part of the University of São Paulo. The museum began at the end of the 19th century as part of the Museu Paulista; in 1941, it moved into a dedicated building. In 1969 the museum became a part of the University of São Paulo, receiving its current name. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٧، ١٤ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fear of crime]]'''<br /> <small>''([[:ar:الخوف من الجريمة]])&#32;([[:it:Criminofobia]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fear of crime''' refers to the fear of being a victim of crime, which is not necessarily reflective of the actual probability of being such a victim. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٣، ٢١ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28559524 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Angelo azzurro (cocktail)]]'''<br /> <small>''([[:es:Ángel azul (cóctel)]])&#32;([[:fr:Ange bleu (cocktail)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Angelo Azzurro Cocktail.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''angelo azzurro''' è un cocktail alcolico italiano. È considerato uno dei cocktail più popolari in Italia negli anni novanta, insieme al B-52 e all'Invisibile. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٥:٣٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fi:Kotiryssä]]'''<br /> <small>''([[:en:Kotiryssä]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''kotiryssä''' (jocular Finnish: one’s home Russky or home Russian) was a Soviet or Russian contact person of a Finnish politician, bureaucrat, businessman or other important person. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٣، ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Future self]]'''<br /> <small>''([[:pl:Przyszła jaźń]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the psychology of self, the '''future self''' concerns the processes and consequences associated with thinking about oneself in the future. People think about their future selves similarly to how they think about other people. The extent to which people feel psychologically connected (e.g., similarity, closeness) to their future self influences how well they treat their future self. When people feel connected to their future self, they are more likely to save for retirement, make healthy decisions, and avoid ethical transgressions. Interventions that increase feelings of connectedness with future selves can improve future-oriented decision making across these domains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pictorial map]]'''<br /> <small>''([[:fa:نقشه تصویری]])&#32;([[:ja:絵地図]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Blake Britain Spearhead of Attack.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pictorial maps''' (also known as illustrated maps, panoramic maps, perspective maps, bird's-eye view maps, and geopictorial maps) depict a given territory with a more artistic rather than technical style. It is a type of map in contrast to road map, atlas, or topographic map. The cartography can be a sophisticated 3-D perspective landscape or a simple map graphic enlivened with illustrations of buildings, people and animals. They can feature all sorts of varied topics like historical events, legendary figures or local agricultural products and cover anything from an entire continent to a college campus. Drawn by specialized artists and illustrators, pictorial maps are a rich, centuries-old tradition and a diverse art form that ranges from cartoon maps on restaurant placemats to treasured art prints in museums. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:١٨، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Queen Elizabeth University Hospital]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:QEUH.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Queen Elizabeth University Hospital''' (QEUH) is a 1,677-bed acute hospital located in Govan, in the south-west of Glasgow, Scotland. The hospital is built on the site of the former Southern General Hospital and opened at the end of April 2015. The hospital comprises a 1,109-bed adult hospital, a 256-bed children's hospital and two major Emergency Departments; one for adults and one for children. There is also an Immediate Assessment Unit for local GPs and out-of-hours services, to send patients directly, without having to be processed through the Emergency Department. The retained buildings from the former Southern General Hospital include the Maternity Unit, the Institute of Neurological Sciences, the Langlands Unit for medicine of the elderly and the laboratory. The whole facility is operated by NHS Greater Glasgow and Clyde, and is one of the largest acute hospital campuses in Europe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٥، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Non-constituency Member of Parliament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''Non-constituency Member of Parliament''' (NCMP) is a member of an opposition political party in Singapore who, as stipulated in Article 39 of the Constitution and the Parliamentary Elections Act, is declared to have been elected a Member of Parliament (MP) without constituency representation, despite having lost in a general election, by virtue of having been one of the opposition candidates with the highest vote shares among the unelected. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٠، ٧ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immunolabeling]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Immunolabeling process image.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Immunolabeling''' is a biochemical process that enables the detection and localization of an antigen to a particular site within a cell, tissue, or organ. Antigens are organic molecules, usually proteins, capable of binding to an antibody. These antigens can be visualized using a combination of antigen-specific antibody as well as a means of detection, called a tag, that is covalently linked to the antibody <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> ---[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٣:٤٤، ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28945528 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Vespa analis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Plumpy hornet on the ground - 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Vespa analis''''', the yellow-vented hornet, is a species of common hornet found in Southeast Asia <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٨، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28984647 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fernando de Noronha Marine National Park]]'''<br /> <small>''([[:pt:Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Baía dos Porcos - Fernando de Noronha (32811749914).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fernando de Noronha Marine National Park''' (Portuguese: Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha) is a national park in the state of Pernambuco, Brazil. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٠، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29047614 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Xie Zhiliu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Xie Zhiliu''' (Chinese: 谢稚柳; 1910–1997) was a leading traditional painter, calligrapher, and art connoisseur of modern China. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢١، ٤ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29077280 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lethocerus patruelis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lethocerus patruelis.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lethocerus patruelis''''' is a giant water bug in the family Belostomatidae. It is native to southeastern Europe, through Southwest Asia, to Pakistan, India and Burma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٠، ١١ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29085671 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ikiza]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:CIA map of Burundi and surrounding countries during 1972 killings.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ikiza''' (variously translated from Kirundi as the Catastrophe, the Great Calamity, and the Scourge), or the Ubwicanyi (Killings), was a series of mass killings—often characterised as a genocide—which were committed in Burundi in 1972 by the Tutsi-dominated army and government, primarily against educated and elite Hutus who lived in the country. Conservative estimates place the death toll of the event between 100,000 and 150,000 killed, while some estimates of the death toll go as high as 300,000. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٣، ١٨ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Corallite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Recent azooxanthellate Scleractinia (Cnidaria, Anthozoa) - ZooKeys-227-001-g004.jpeg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''corallite''' is the skeletal cup, formed by an individual stony coral polyp, in which the polyp sits and into which it can retract. The cup is composed of aragonite, a crystalline form of calcium carbonate, and is secreted by the polyp. Corallites vary in size, but in most colonial corals they are less than 3 mm (0.12 in) in diameter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Diksam Plateau]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Dixam plateau (6407168437).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Diksam Plateau''' or Dixam Plateau (Arabic: دكسم) is a limestone plateau in Socotra, Yemen. The Firmihin forest, located east of the Dirhur canyon within the plateau, has the highest concentration of Dragon's Blood Trees on the entire island. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٠، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Ttongsul]]'''<br /> <small>''([[:ja:トンスル]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Ttongsul (imitation).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''ttongsul''' (똥술), o vino di feci, è una tradizionale preparazione medicinale coreana con gradazione alcolica al 9% a base di feci, solitamente umane e preferibilmente di bambino. Nato probabilmente traendo spunto dalla medicina tradizionale cinese, nelle credenze popolari il vino di feci avrebbe proprietà benefiche per molti tipi di malesseri: sarebbe un rimedio per dolori muscolari, ustioni, infiammazioni, epilessia e fratture ossee. Sebbene alcuni media occidentali abbiano in passato riportato che questa bevanda sia diffusa tra la popolazione coreana, al giorno d'oggi un numero molto limitato di persone ne fa uso, dopo aver subito un declino di popolarità nei secoli scorsi, tanto che la maggioranza dei giovani coreani non ne ha mai sentito parlare. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٨، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pak Kum-chol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pak Kum-chol in 1961 (cropped).jpg|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pak Kum-chol''' was a North Korean politician. Having been a guerrilla during the anti-Japanese struggle, he became a high-ranking politician after the liberation of Korea. Pak aligned himself with his former guerrilla brothers in arms from the Kapsan Operation Committee to form a faction within the ruling Workers' Party of Korea (WPK) called the "Kapsan faction". This faction sought to replace Kim Il Sung with Pak. Kim retaliated by purging the faction in 1967 in what is known as the Kapsan faction incident. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٨، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29249252 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Federation of Central America (1921–1922)]]'''<br /> <small>''([[:es:Federación de Centro América (1921-1922)]])&#32;([[:ar:اتحاد أمريكا الوسطى (1921-1922)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Central America's Northern Triangle (orthographic projection).png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Federation of Central America''' (Spanish: Federación de Centro América)[1] was a short-lived federal republic that existed in Central America between 1921 and 1922. The federation consisted of the Central American nations of El Salvador, Guatemala, and Honduras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٥، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29311347 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Palazzo delle Poste (Latina)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Postelittoria2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Palazzo delle Poste''', fino al 1945 Ricevitoria Postelegrafonica di Littoria, è un edificio postale di Latina, situato in piazzale dei Bonificatori. Costruito nel 1932 in stile razionalista con influenze futuriste, riscontrabili nell'utilizzo di ampie superfici vetrate e di volumi verticali, oltre che per la presenza di l’utilizzo di materiali e scelte di design molto in voga all'epoca come, come i mattoni a vista, il travertino di Tivoli e l'Anticorodal (una lega di alluminio), ospita l'ufficio postale Latina Centro. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٠:٥٨، ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Majed Abu Maraheel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Majed Abu Maraheel''' was a Palestinian long-distance runner, football player, security officer, and athletics coach, who was the first Palestinian to compete at the Olympic Games. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٤٨، ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abortion in Eritrea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In Eritrea, abortion is banned except on the grounds of pregnancy from rape or incest, pregnancy of a minor, or risk to physical or mental health. Legal abortions require medical or judicial approval. Prior to Eritrea's independence, it applied Ethiopia's abortion law of the 1950s, which banned abortion unless life-saving. After independence, the 1991 penal code adapted this law to lift punishments on abortions on the grounds of rape, incest, or risk to life or health, but legal abortions did not exist in effect. The penal codes of 2001 and 2015 required physicians to prove health grounds for abortion. Unsafe abortion is common and contributes to maternal mortality in Eritrea. Post-abortion care is unavailable in some regions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٠٦، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Liberation of Auschwitz concentration camp]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Auschwitz Liberated January 1945.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 27 January 1945, Auschwitz—a Nazi concentration camp and extermination camp in occupied Poland where more than a million people were murdered as part of the Nazis' "Final Solution" to the Jewish question—was liberated by the Soviet Red Army during the Vistula–Oder Offensive. Although most of the prisoners had been forced onto a death march, about 7,000 had been left behind. The Soviet soldiers attempted to help the survivors and were shocked at the scale of Nazi crimes. The date is recognized as International Holocaust Remembrance Day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٤، ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29452019 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Diaries]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Black Diaries''' are diaries purported to have been written by the Irish revolutionary Roger Casement, which contained accounts of homosexual liaisons with young men. They cover the years 1903, 1910 and 1911 (two) and were handed in to Scotland Yard after his capture in April 1916. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥١، ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29487357 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Consolations (Liszt)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Franz Liszt - Consolation No. 3, Lento placido.ogg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Consolations''', S. 171a/172 (German: Tröstungen) are a set of six solo piano works by Franz Liszt. The compositions take the musical style of nocturnes with each having its own distinctive style. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29558323 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Marine coastal ecosystem]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Vegetation and fauna processes controlling benthic biogeochemical fluxes.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''marine coastal ecosystem''' is a marine ecosystem which occurs where the land meets the ocean. Worldwide there is about 620,000 kilometres (390,000 mi) of coastline. Coastal habitats extend to the margins of the continental shelves, occupying about 7 percent of the ocean surface area. Marine coastal ecosystems include many very different types of marine habitats, each with their own characteristics and species composition. They are characterized by high levels of biodiversity and productivity. For example, estuaries are areas where freshwater rivers meet the saltwater of the ocean, creating an environment that is home to a wide variety of species, including fish, shellfish, and birds. Salt marshes are coastal wetlands which thrive on low-energy shorelines in temperate and high-latitude areas, populated with salt-tolerant plants such as cordgrass and marsh elder that provide important nursery areas for many species of fish and shellfish. Mangrove forests survive in the intertidal zones of tropical or subtropical coasts, populated by salt-tolerant trees that protect habitat for many marine species, including crabs, shrimp, and fish. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٤، ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29584005 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elephant communication]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Three elephant's curly kisses.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elephants communicate''' via touching, visual displays, vocalisations, seismic vibrations, and semiochemicals. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Animal-made art]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Painting Queen 1024x768.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Animal-made art''' consists of works by non-human animals, that have been considered by humans to be artistic, including visual works, music, photography, and videography. Some of these are created naturally by animals, often as courtship displays, while others are created with human involvement. There have been debates about the copyright status of these works, with the United States Copyright Office stating in 2014 that works that lack human authorship cannot have their copyright registered at the US Copyright Office. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٣، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Halachic state]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The term "'''halachic state'''" (Hebrew: מְדִינַת הֲלָכָה‎ Medīnat Hălāḵā) refers to a sovereign state that endorses Judaism in an official capacity and governs by Jewish religious law. It has been a subject of discussion among Orthodox Jews, particularly with regard to modern Israel, which, although a Jewish state, is not classified as a theocracy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Сто лошадей]]'''<br /> <small>''([[:en:One Hundred Horses]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:A_Hundred_Steeds.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''One Hundred Horses''''' (Chinese: 百駿圖) is a Qing dynasty silk and ink painting by Giuseppe Castiglione. It was painted in 1728 for the Yongzheng emperor. The painting depicts a hundred horses in a variety of poses and activities, combining Western realism with traditional Chinese composition and brushwork. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٩، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:First Universal Races Congress]]'''<br /> <small>''([[:fr:Premier Congrès universel des races]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Universal Races Congress seated outside the entrance to the Imperial Institute, London, 1911.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''First Universal Races Congress''' met in 1911 for four days at the University of London as an early effort at anti-racism. Speakers from a number of countries discussed race relations and how to improve them. The congress, with 2,100 attendees, was organised by prominent humanists of that era. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٦، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29779168 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pin Malakul]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pin Malakul, January 1922.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pin Malakul''' (24 October 1903 – 5 October 1995) was a Thai professor, educator and writer. His contributions to education in Thailand include the establishment of various institutions of higher education, the introduction of fixed class schedules, and the implementation of teacher-training programmes. In his career he served as Director-General of the Department of General Education, later becoming Permanent Secretary, and Minister, of Education. He was also a member of the executive board of UNESCO. His writings earned him the title of National Artist in 1987, and the 100th anniversary of his birth was celebrated by the UNESCO in 2003 as recognition of his contribution to the advancement of education in Thailand and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٦، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Morning of the Magicians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Le Matin des magiciens, couverture.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''The Morning of the Magicians: Introduction to Fantastic Realism''''' (French: Le Matin des magiciens: Introduction au réalisme fantastique) is a 1960 book by the journalists Louis Pauwels and Jacques Bergier. It covers topics like cryptohistory, ufology, occultism in Nazism, alchemy, spiritual philosophy. The second half of the book is entirely dedicated to the Nazi-Occult connections; the book is widely credited with the proliferation of numerous myths related to occultism in Nazism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٠، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Somaliland War of Independence]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Somaliland, fighters of the Somali National Movement (SNM), 1980s.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Somaliland War of Independence''' was a rebellion waged by the Somali National Movement (SNM) against the ruling military junta in Somalia led by General Siad Barre lasting from its founding on 6 April 1981 and ended on 18 May 1991 when the SNM declared what was then northern Somalia independent as the Republic of Somaliland. The conflict served as the main theater of the larger Somali Rebellion that started in 1978. The conflict was in response to the harsh policies enacted by the Barre regime against the main clan family in Somaliland, the Isaaq, including a declaration of economic warfare on the clan-family. These harsh policies were put into effect shortly after the conclusion of the disastrous Ogaden War in 1978. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٠٠، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29871911 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Pietro Lauro]]'''<br /> <small>''([[:en:Pietro Lauro]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Master I.A.V.F., Pietro Lauro, born 1508, Modenese Poet and Scholar (obverse), 1555, NGA 45072.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pietro Lauro''', conosciuto anche come Pietro Lauro Modonese o Pietro Lauro da Modona (Modena o dintorni, 1510 circa – Venezia, 1568 circa) è stato un traduttore, scrittore e divulgatore scientifico italiano. Nonostante non si conosca gran parte della sua biografia, fu uno dei poligrafi italiani più conosciuti del Cinquecento. La sua produzione raccoglie traduzioni dal latino, dal greco e dallo spagnolo e riguardano opere di autori classici, stranieri e protestanti. Lauro si dimostrò abile nel trattare testi con temi molto diversi, come la filosofia, l'architettura, la medicina, il giardinaggio, l'agronomia, le scienze biologiche, la storia, la teologia e l'astronomia. Si cimentò anche nella scrittura di un poema cavalleresco sullo stile di quelli spagnoli, il Polendo, sua magnum opus in questo senso. Aderente alla Riforma protestante, sebbene le sue trasposizioni siano state oggetto di critiche già degli autori a lui contemporanei, che le giudicarono troppo letterali, rozze e imparziali, a Lauro si deve il merito di aver ultimato la traduzione in lingua volgare di numerosi testi sia classici, sia scientifici, sia epistolari. I suoi lavori ebbero una notevole diffusione, non solo tra i letterati veneziani della sua epoca, ma in tutta Italia, tanto che alcune sue traduzioni vengono ancora oggi ristampate in nuove edizioni. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٤٥، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29894468 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Volto di Palazzo Vecchio]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Piazza della signoria angolo via della ninna, palazzo vecchio, cantonata con testa scolpita 02.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''volto di Palazzo Vecchio''' (conosciuto anche come L'importuno o L'inopportuno) è un incisione su pietraforte attibuita a Michelangelo Buonarroti, scolpita in una delle pietre di Palazzo Vecchio a Firenze. Secondo le varie leggende, il profilo sarebbe stato realizzato come graffito dall'artista toscano, con soggetto un suo importunatore, un debitore, un condannato a morte o se stesso. Nel 2020, gli studiosi hanno ipotizzato possa invece trattarsi di un ritratto di Francesco Granacci, pittore amico di Michelangelo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:١٤، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Raffaello Kobayashi]]'''<br /> <small>''([[:en:Raffaello Kobayashi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Raffaello Kobayashi''', nato Raffaele Sanzio (Bari, 14 gennaio 1917 – Yokohama, 1 aprile 2011), è stato un militare italiano naturalizzato giapponese. Sommergibilista durante la Seconda guerra mondiale, prestò servizio per tutte e tre le principali Potenze dell'Asse: Regno d'Italia, Germania nazista e Impero giapponese. Alla fine della guerra si nascose in Giappone per evitare di subire l'internamento in un campo di prigionia, divenendo poi cittadino nipponico e cambiando il proprio nome. Prese parte all'affondamento della HMS Calypso nel 1940, primo successo italiano in campo navale nel corso del conflitto mondiale. Con l'abbattimento di un bombardiere statunitense il 22 agosto 1945, otto giorni dopo il discorso di resa del Giappone alle potenze alleate della seconda guerra mondiale, a bordo del Comandante Cappellini, sarebbe stata l'ultima persona in assoluto a mettere fuori combattimento un velivolo degli Alleati nella stessa guerra. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٥، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Censorship in the Czech Republic]]'''<br /> <small>''([[:cs:Cenzura v Česku]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Censorship in the Czech Republic''' had been highly active until 17 November 1989 and the fall of Communism in the former Czechoslovakia. Czech Republic was ranked as the 13th most free country in the World Press Freedom Index in 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٢، ٢ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Jacquemart de Hesdin 002.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry''' is an illuminated book of hours commissioned by John, Duke of Berry between 1375 and 1385–90. It is known for its ornate miniature leaves and border decorations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٣:٥٩، ٩ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lysmata grabhami]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lysmata grabhami1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lysmata grabhami''''' is a species of saltwater shrimp in the family Hippolytidae. It was first described by Gordon in 1935. It occurs in the tropical and subtropical Atlantic Ocean and is a cleaner shrimp, operating a cleaning station to which fish come to have parasites removed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٣:٤٥، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Elefante di Cremona]]'''<br /> <small>''([[:de:Elefant von Cremona]])&#32;([[:eo:Elefanto de Cremona]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Matthew Paris Elephant from Parker MS 16 fol 151v.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''elefante di Cremona''' (Asia, prima del 1228 - Parma, gennaio 1248) fu un esemplare di elefante donato nel 1228 a Federico II di Svevia da parte del sultano ayyubide al-Malik al-Kamil durante gli incontri che porteranno alla Pace di Giaffa. Usato principalmente per le manifestazioni trionfali del sovrano, l'elefante è citato da numerosi cronachisti e testimoni dell'epoca ed è noto per aver trainato il Carroccio dopo la grande vittoria delle armate di Federico II nella battaglia di Cortenuova del 1237. Rimasto a lungo nell'immaginario popolare collettivo, l'animale venne ucciso durante alcuni scontri occorsi nelle settimane immediatamente precedenti alla battaglia di Parma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١١:٤٣، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Treaty of the Danish West Indies]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:The Virgin islands of the United States of America; historical and descriptive, commercial and industrial facts, figures, and resources (1918) (14596880870).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Treaty of the Danish West Indies''' (Danish: Vestindiens traktat), officially the Convention between the United States and Denmark for cession of the Danish West Indies (Danish: Konventionen mellem USA og Danmark), was a 1916 treaty transferring sovereignty of the Danish West Indies from Denmark to the United States in exchange for a sum of US$25,000,000 in gold ($722 million in 2024) and a declaration from the United States that it would "not object to the Danish Government extending their political and economic interests to the whole of Greenland". It is one of the most recent permanent expansions of United States territory. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٣، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Steens Mountain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Steens Mountain near Andrews, Oregon.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Steens Mountain''' is a large fault-block mountain in the northwest United States, located in Harney County, Oregon. Stretching some fifty miles (80 km) north to south, on its east side it rises from the Alvord Desert at an elevation of about 4,200 feet (1,280 m) to 9,738 feet (2,968 m) at the summit. Steens Mountain is not part of a mountain range but is properly a single mountain, the largest of Oregon's fault-block mountains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٧:٣٠، ٩ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casque (anatomy)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Great hornbill (Buceros bicornis) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''casque''' is an anatomical feature found in some species of birds, reptiles, and amphibians. In birds, it is an enlargement of the bones of the upper mandible or the skull, either on the front of the face, the top of the head, or both. The casque has been hypothesized to serve as a visual cue to a bird's sex, state of maturity, or social status; as reinforcement to the beak's structure; or as a resonance chamber, enhancing calls. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٤٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Etruscan sculpture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frontone A del grande tempio di luni con concilio degli dei, 175-150 ac. ca. 01.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Etruscan sculpture''' was one of the most important artistic expressions of the Etruscan people, who inhabited the regions of Northern Italy and Central Italy between about the 9th century BC and the 1st century BC. Etruscan art was largely a derivation of Greek art, although developed with many characteristics of its own. Given the almost total lack of Etruscan written documents, a problem compounded by the paucity of information on their language—still largely undeciphered—it is in their art that the keys to the reconstruction of their history are to be found, although Greek and Roman chronicles are also of great help. Like its culture in general, Etruscan sculpture has many obscure aspects for scholars, being the subject of controversy and forcing them to propose their interpretations always tentatively, but the consensus is that it was part of the most important and original legacy of Italian art and even contributed significantly to the initial formation of the artistic traditions of ancient Rome. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٧، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pulse (nightclub)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Orlando FL Pulse Nightclub01.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pulse''' was a gay bar, dance club, and nightclub in Orlando, Florida, founded in 2004 by Barbara Poma and Ron Legler. On June 12, 2016, the club was the scene of the second-deadliest mass shooting by a single gunman in U.S. history, and the second-deadliest terrorist attack on U.S. soil since the September 11 attacks. Forty-nine people were killed and 58 other people were injured. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٧، ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tofana di Rozes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Tofana di Rozes 04.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tofana di Rozes''' (3,225 metres (10,581 ft)) is a mountain of the Dolomites in the Province of Belluno, Veneto, Italy. Located west of the resort of Cortina d'Ampezzo, the mountain's giant three-edged pyramid shape and its vertical south face, above the Falzarego Pass, makes it the most popular peak in the Tofane group, and one of the most popular in the Dolomites. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Very-low-calorie diet]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Green smoothie (8222465502).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''very-low-calorie diet''' (VLCD), also known as semistarvation diet and crash diet, is a type of diet with very or extremely low daily food energy consumption. VLCDs are defined as a diet of 800 kilocalories (3,300 kJ) per day or less. Modern medically supervised VLCDs use total meal replacements, with regulated formulations in Europe and Canada which contain the recommended daily requirements for vitamins, minerals, trace elements, fatty acids, protein and electrolyte balance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chromodoris willani]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Babosa de mar (Chromodoris willani), Anilao, Filipinas, 2023-08-24, DD 34.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Chromodoris willani''''', commonly known as Willan's chromodoris, is a species of sea slug, a dorid nudibranch, a shell-less marine gastropod mollusk in the family Chromodorididae. The species is named for the renowned nudibranch taxonomist Dr. Richard C. Willan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٤، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30430366 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Platypus venom]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Platypus spur.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The platypus is one of the few living mammals to produce venom. The venom is made in venom glands that are connected to hollow spurs on their hind legs; it is primarily made during the mating season.[1] While the venom's effects are described as extremely painful, it is not lethal to humans. Many archaic mammal groups possess similar tarsal spurs, so it is thought that, rather than having developed this characteristic uniquely, the platypus simply inherited this characteristic from its ancestors. Rather than being a unique outlier, the platypus is the last demonstration of what was once a common mammalian characteristic, and it can be used as a model for non-therian mammals and their venom delivery and properties. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30449041 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kuwait National Assembly Building]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Kuwait City Arabian Gulf Street 10.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kuwait National Assembly Building''' is the building that housed the National Assembly of Kuwait. Designed by Danish architect Jørn Utzon in 1972, it was completed in 1982 under the direction of his son Jan. The structural design was by Max Walt. The building was seriously damaged in February 1991 when retreating Iraqi troops set it on fire but has since been restored. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:١٦، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30464799 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Macau National Security Law]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lei relative à defesa da segurança do Estado projecto.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Macau National Security Law''' is a law in Macau which prohibits and punishes acts of treason, secession, and subversion against the Central government, as well as preparative acts leading to any of the three acts. Taken into effect on 3 March 2009, the purpose of the law is to fulfil Article 23 of the Macau Basic Law, the de facto constitution of the Macau Special Administration Region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٣، ١١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30513945 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]])&#32;([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٤:٠٥، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٢، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> {{نامەت ھەیە}} &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:#9B4DFF;font-size:1">&#9836;</span>]]} ١٣:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٥، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٢٤، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٥٢، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> :test [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٩:١٧، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Facial age estimation]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Facial age estimation''' is the use of artificial intelligence to estimate the age of a person based on their facial features. Computer vision techniques are used to analyse the facial features in the images of millions of people whose age is known and then deep learning is used to create an algorithm that tries to predict the age of an unknown person. The key use of the technology is to prevent access to age-restricted goods and services. Examples include restricting children from accessing internet pornography, checking that they meet a mandatory minimum age when registering for an account on social media, or preventing adults from accessing websites, online chat or games designed only for use by children. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div>--[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٠:٤٤، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulo César Vinha State Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Capim dourado.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Paulo César Vinha State Park''' (Portuguese: Parque Estadual Paulo César Vinha) is a state park in the state of Espírito Santo, Brazil. It protects an area of dunes, lagoons and marshes along the Atlantic shore. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٣٥، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Caledonian MacBrayne]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Cal-Mac HQ2005.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Caledonian MacBrayne''', in short form CalMac, is the trade name of CalMac Ferries Ltd, the major operator of passenger and vehicle ferries to the west coast of Scotland, serving ports on the mainland and 22 of the major islands. It is a subsidiary of holding company David MacBrayne, which is owned by the Scottish Government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠١:٢٠، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> :[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢١:٤٧، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) 8gx2zhptjpwml1x1n2nu8u8iivtz29d