Wikipedia
cowiki
https://co.wikipedia.org/wiki/Pagina_maestra
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
Media
Speciale
Discussione
Utente
Discussioni utente
Wikipedia
Discussioni Wikipedia
File
Discussioni file
MediaWiki
Discussioni MediaWiki
Template
Discussioni template
Aiuto
Discussioni aiuto
Categoria
Discussioni categoria
TimedText
TimedText talk
Modulo
Discussioni modulo
Evento
Discussioni evento
Micolugia
0
13
403825
369389
2026-06-18T09:31:21Z
Fausta Samaritani
15085
category
403825
wikitext
text/x-wiki
[[File:Edith Wolfson Park 2016 (50).jpg|thumb|upright|Miculugia hè a scienza di i funghi.]]
A '''micolugia''', '''miculugia''' o '''micologia''' hè a scienza chi hà par uggettu u studiu di i [[fungu|funghi]].
=== Discrizzioni ===
U nome hè cumpostu di duie parolle [[Lingua greca antica|greche]] - μύκης (''mukēs'' "fungu") è λόγος (''logos'' "scienze").
[[Categoria:Micologia]]
nyz76j2ho47xiyl54wluvxgwqq5z48x
11 di ghjugnu
0
1712
403797
403716
2026-06-17T20:17:47Z
Fausta Samaritani
15085
/* Morte */ file, fix
403797
wikitext
text/x-wiki
{{ghjugnu}}
L' '''11 di ghjugnu''' hè u 162esimu ghjornu (u 163esimu ghjornu s'è l'annata hè bisesta) di u calendariu gregorianu.
== Evenimenti ==
== Nascite ==
* [[Alex Kendrick]]
== Morte ==
- [[2026]]: [[David Hockney]], pittore è futògrafu britannicu.<br>
<gallery>
It-Enrico Berlinguer 2.oga|<small>[[Enrico Berlinguer]] ([[Sassari]], [[25 di maghju]] [[1922]] - [[Padova]], 11 di ghjugnu [[1984]])</small>
</gallery>
== Celebrazione ==
=== Feste ===
=== I Santi ===
Santu '''Barnabà'''.
'''Barnabà''' hè statu unu di i primi Ghjudei à crede in a divinità di Cristu. Un' face micca parte di i dodeci apostuli chì anu seguitatu à Ghjesù, ma a Chjesa u cunsidereghja cum'è tale. Era u cuginu di San Marcu, l'amicu è cumpagnu di San Paulu.
Barnabà è Paulu sò partuti inseme per insignà u Vangellu. Sò andati in Antiocca, in Cipru, in l'Asia minore. Dopu à cinque o sei anni, si sò cuntrastati è separati. Barnabà hè riturnatu in Cipru per campà cù quelli ch'ellu avia cunvertitu. Custì, secondu a tradizione, serebbi mortu marturiatu. Da tandu hè u Santu Patrone di l'isula.
L'Atti di l'Apostuli contanu chì quandu Barnabà è Paulu evangelizavanu a cità di Listra, anu trovu un omu chì avia campatu à pusà, essendu infermu di nascita. Paulu u fissò in l'ochji è disse: "alzati è viaghja", è quellu si hè alzatu è hà viaghjatu. A folla maravigliata si hè detta chì i dii eranu falati nantu à a Terra. A' Barnabà, chì avia una bella prestanza, l'anu pigliatu per Giove, à Paulu per Mercuriu. E' l'anu accumpagnati cù fascie è ghirlande, vulendu fà sacrifizii. Ma quelli, stracciendu i so panni, anu dettu: "Fighjate chì simu omi cumè voi, sottuposti à listesse passioni. Abbandunate tutte isse cose vane è cunvertitevi à u Diu veru, quellu chì hà fattu u celu, a terra è u mare".
Tandu, ghjunsenu i Ghjudei di Antiocca è Icconiu, si piglionu à Paulu, u striscinonu for di cità, u piglionu à petrate, è u lascionu credendulu mortu. U lindunmane, Paulu hè affaccatu in cità, hà ritrovu à Barnabà è sò partuti inseme.
Etimolugia: da l'ebreu "bar" (figliolu) è "naba" (cunsulazione).
Nomi: Barnabà, Barnabas, Barnabe, Barnabé, Barnabé, Barnaby, Varnava.
Paesi è cità: Cipru.
Litteratura: Dickens: "Barnaby Rudge".[https://adecec.net/adecec/santi/06-ghjugnu.php]
== In Corsica ==
== Ligami ==
* [http://adecec.net/almanaccu2006.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060422085036/http://adecec.net/almanaccu2006.pdf |date=2006-04-22 }} L'almanaccu 2006 di l'[[Adecec]]]
{{mesi}}
[[Categoria:Ghjornu di l'annu]]
[[Categoria:ghjugnu]]
68r6kw2xwexc0yb0pg84xftmlx2bxo8
403798
403797
2026-06-17T20:26:12Z
Fausta Samaritani
15085
/* Morte */ sostituito file
403798
wikitext
text/x-wiki
{{ghjugnu}}
L' '''11 di ghjugnu''' hè u 162esimu ghjornu (u 163esimu ghjornu s'è l'annata hè bisesta) di u calendariu gregorianu.
== Evenimenti ==
== Nascite ==
* [[Alex Kendrick]]
== Morte ==
- [[2026]]: [[David Hockney]], pittore è futògrafu britannicu.<br>
<gallery>
Enrico Berlinguer.jpg|<small>[[Enrico Berlinguer]] ([[Sassari]], [[25 di maghju]] [[1922]] - [[Padova]], 11 di ghjugnu [[1984]])</small>
</gallery>
== Celebrazione ==
=== Feste ===
=== I Santi ===
Santu '''Barnabà'''.
'''Barnabà''' hè statu unu di i primi Ghjudei à crede in a divinità di Cristu. Un' face micca parte di i dodeci apostuli chì anu seguitatu à Ghjesù, ma a Chjesa u cunsidereghja cum'è tale. Era u cuginu di San Marcu, l'amicu è cumpagnu di San Paulu.
Barnabà è Paulu sò partuti inseme per insignà u Vangellu. Sò andati in Antiocca, in Cipru, in l'Asia minore. Dopu à cinque o sei anni, si sò cuntrastati è separati. Barnabà hè riturnatu in Cipru per campà cù quelli ch'ellu avia cunvertitu. Custì, secondu a tradizione, serebbi mortu marturiatu. Da tandu hè u Santu Patrone di l'isula.
L'Atti di l'Apostuli contanu chì quandu Barnabà è Paulu evangelizavanu a cità di Listra, anu trovu un omu chì avia campatu à pusà, essendu infermu di nascita. Paulu u fissò in l'ochji è disse: "alzati è viaghja", è quellu si hè alzatu è hà viaghjatu. A folla maravigliata si hè detta chì i dii eranu falati nantu à a Terra. A' Barnabà, chì avia una bella prestanza, l'anu pigliatu per Giove, à Paulu per Mercuriu. E' l'anu accumpagnati cù fascie è ghirlande, vulendu fà sacrifizii. Ma quelli, stracciendu i so panni, anu dettu: "Fighjate chì simu omi cumè voi, sottuposti à listesse passioni. Abbandunate tutte isse cose vane è cunvertitevi à u Diu veru, quellu chì hà fattu u celu, a terra è u mare".
Tandu, ghjunsenu i Ghjudei di Antiocca è Icconiu, si piglionu à Paulu, u striscinonu for di cità, u piglionu à petrate, è u lascionu credendulu mortu. U lindunmane, Paulu hè affaccatu in cità, hà ritrovu à Barnabà è sò partuti inseme.
Etimolugia: da l'ebreu "bar" (figliolu) è "naba" (cunsulazione).
Nomi: Barnabà, Barnabas, Barnabe, Barnabé, Barnabé, Barnaby, Varnava.
Paesi è cità: Cipru.
Litteratura: Dickens: "Barnaby Rudge".[https://adecec.net/adecec/santi/06-ghjugnu.php]
== In Corsica ==
== Ligami ==
* [http://adecec.net/almanaccu2006.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060422085036/http://adecec.net/almanaccu2006.pdf |date=2006-04-22 }} L'almanaccu 2006 di l'[[Adecec]]]
{{mesi}}
[[Categoria:Ghjornu di l'annu]]
[[Categoria:ghjugnu]]
ovv8vy67o5preudrc5co224q8d3n6w7
Montegrossu
0
2817
403776
357639
2026-06-17T13:07:14Z
Fausta Samaritani
15085
fix, link
403776
wikitext
text/x-wiki
'''Montegrossu''' hè una [[cumuna]] di u [[dipartimentu]] di a [[Corsica]] suprana. Cumporta trè paesoli : Montemaiò (u più altu : a so altitudine hè 381 metri), Lunghignani è [[Cassanu]].
{{cumuna suprana|cumuna=Montegrossu
[[Image:Montegrosso (Montemaggiore) Vil3 JPG.jpg|300px|Thumb|Montegrossu]]
| statu=Francia
| regione=[[Corsica]]
| dipartimentu=Corsica suprana
| circundariu=Calvi
| cantone=Calinzana
| insee=202167
| cp=20214
| merre=Ghjaseppu Emmanuelli
| intercomunalità=
| longitudine=
| latitudine=
| altitudine=
| superficia=
| populazione=333
| densità=20,18
}}
== Geografia ==
== Storia ==
== Merri ==
==Lingua==
===Toponimi===
*Cima (a)
*San Ghjisè;
*san Ghjuvà,
*Funtanella (a)
*Piazzetta (a)
== Referenze ==
Paese di Lunghignani:<br>
Chjesa di San Vitu<br>
:Capela di San Antone<br>
a Piazzeta<br>
a Piazza di a chjesa<br>
a piazza di l'Olmu<br>
== Ligami ==
{{Cumuna di Corsica Suprana}}
[[Categoria:Cumuna di Corsica suprana]]
[[Categoria:Cumuna di Corsica]]
s9tikqkoj40k0adxvk3415lbgk239u7
Ophrys panormitana
0
3069
403803
388398
2026-06-17T20:47:46Z
InternetArchiveBot
17916
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
403803
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox_begin | color = lightgreen | name = ''Ophrys panormitana''}}
{{Taxobox_image | image = [[File:Ophrys panormitana C. Sentiero Diga Fanaco - Pizzo Lupo, Sicani. 16 Marzo 2007.jpg |250px|Ophrys panormitana]] |caption = ''Ophrys panormitana''}}
{{Taxobox_begin_placement | color = lightgreen }}
{{Taxobox_regnum_entry | taxon = [[Plantae]]}}
{{Taxobox_divisio_entry | taxon = [[Magnoliophyta]]}}
{{Taxobox_classis_entry | taxon = [[Liliopsida]]}}
{{Taxobox_ordo_entry | taxon = [[Asparagales]]}}
{{Taxobox_familia_entry | taxon = [[Orchidaceae]]}}
{{Taxobox_genus_entry | taxon = [[Ophrys]]}}
{{Taxobox species entry | taxon = '''''O. panormitana'''''}}
{{Taxobox_end_placement}}
{{Taxobox_section_binomial_botany | color = lightgreen| binomial_name = Ophrys panormitana| author = ([[Agostino Todaro|Tod.]]) [[Rezső Soó|Soó]]}}
{{Taxobox_end}}
'''''Ophrys panormitana''''' hè una [[pianta]] chì face partita di a famiglia di l'[[Orchidaceae]].
== Descrizzione ==
== Lucalisazione ==
== Referenze ==
* Sandro Pignatti, ''Flora d'Italia'', Edagricole, Bologna 1982. ISBN 88-506-2449-2
* T.G. Tutin, V.H. Heywood et Alii, ''Flora Europea'', Cambrige University Press 1976. ISBN 0-521-08489-X
== Ligami ==
* [http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=51000924-1 ''Ophrys panormitana'' (Tod.) Soó] - IPNI Database
* [http://spazioinwind.libero.it/orchideecavagrande/Ophrys%20sphegodes%20panormitana.htm ''Ophrys panormitana'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050920175127/http://spazioinwind.libero.it/orchideecavagrande/Ophrys%20sphegodes%20panormitana.htm |date=2005-09-20 }} - orchidee di Cava Grande del Cassibile
* [http://www.pharmanatur.com/Sicile/Ophrys%20panormitana%20v.htm Foto] - www.pharmanatur.com
* [http://www.meditflora.com/orch/ophryspanorm.htm Foto 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060514052405/http://www.meditflora.com/orch/ophryspanorm.htm |date=2006-05-14 }} - www.meditflora.com
{{Template:Orchidee}}
[[Categoria:Orchidee]]
tudtssu04l44866ws9p92v7deg93h9w
C
0
3460
403780
370397
2026-06-17T14:01:48Z
Fausta Samaritani
15085
file
403780
wikitext
text/x-wiki
'''C''' hè a terza lettera di l'alfabetu latinu. Hè una consonante.
{{Modellu alfabetu latinu|titulu|image=[[File:Latin_C.png|50px]]}}
[[File:Braille C3.svg|thumb|100px|right|''C'' in Braille]]
== Linguistica ==
== Referenze ==
== Ligami ==
[[Categoria:Alfabetu latinu]]
py8ptlsnddoziy7f1a71fcd5zvzhndj
F
0
3463
403781
370400
2026-06-17T14:03:54Z
Fausta Samaritani
15085
file
403781
wikitext
text/x-wiki
'''F''' hè a sesta lettera di l'alfabetu latinu. Hè una consonante.
{{Modellu alfabetu latinu|titulu|image=[[File:Latin_F.png|50px]]}}
[[File:Braille F6.svg|thumb|100px|right|''F'' in Braille]]
== Linguistica ==
== Referenze ==
== Ligami ==
[[Categoria:Alfabetu latinu]]
es5f3lnekcvousneb69mk2lgq1itkxk
Brocciu passu
0
6200
403782
370757
2026-06-17T14:19:20Z
Fausta Samaritani
15085
file, fix
403782
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Brocciu_passu.jpg|300px|right|thumb|U brocciu]]
[[File:Brocciu2.jpg|thumb|250px|right|U brocciu]]
U '''Brocciu passu''' hè una spicialità di a [[gastrunumia corsa]]. U brocciu hè un formaggiu di ''lactoserum'' ([[capra]] ò [[pecora]]).
- ''Appellation d'origine contrôlée'' (AOC) ([[1983]])<br>
- ''Appellation d'origine protégée'' (AOP) ([[2003]])<br>
== Priparazioni ==
== Riferimenti ==
== Liami ==
{{Gastrunumia corsa}}
[[Categoria:Gastrunumia corsa]]
2g3fryz58sq3fs0hx09sqv8twvffuat
403785
403782
2026-06-17T14:30:18Z
Fausta Samaritani
15085
403785
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Brocciu_passu.jpg|300px|right|thumb|U brocciu]]
[[File:Brocciu2.jpg|thumb|250px|right|U brocciu]]
U '''Brocciu passu''' hè una spicialità di a [[gastrunumia corsa]]. U brocciu hè un formaggiu di ''lactoserum'' (di a [[capra]] ò di a [[pecura]]).
- ''Appellation d'origine contrôlée'' (AOC) ([[1983]])<br>
- ''Appellation d'origine protégée'' (AOP) ([[2003]])<br>
== Priparazioni ==
== Riferimenti ==
== Liami ==
{{Gastrunumia corsa}}
[[Categoria:Gastrunumia corsa]]
lawp429jmk6lb8che2806p6rq0gl43x
Prisuttu
0
6224
403774
370780
2026-06-17T12:51:52Z
Fausta Samaritani
15085
file
403774
wikitext
text/x-wiki
[[File:Prisuttu.jpg|230px|right|thumb|U prisuttu]]
U '''Prisuttu''' hè una spicialità di a [[gastrunumia corsa]].
== Priparazioni ==
== Riferimenti ==
== Liami ==
{{Gastrunumia corsa}}
[[Categoria:Gastrunumia corsa]]
powhcibuxd8jdw8ao6gt7p4xtlbtl73
Turinu
0
8136
403802
402229
2026-06-17T20:41:20Z
Fausta Samaritani
15085
/* Da vede dinò */
403802
wikitext
text/x-wiki
{{cumuna taliana|cumuna=Torinu
| nomeUfficiale=Torino
| blasone=Torino stemma (bassa risoluzione).png
| bandera=Flag of Turin.svg
| sigluRegione=PMN
| sigluPruvincia=TO
| latitudineGradi=45
| latitudineMinute=4
| latitudineSeconde=0
| lungitudineGradi=7
| lungitudineMinute=42
| lungitudineSeconde=0
| altitudine=240
| superficia=130
| pupulazione=902.255
| annu=[[2006]]
| densita=6.940
| merre=Chiara Appendino
| posta=da 10121 à 10156
| telefunu=011
| istat=001272
| abitanti=Torinesi
| patrone=San Ghjuvanni Battista
| festa=[[24 di ghjugnu]]
| situ=http://www.comune.torino.it/
}}
'''Torinu''' ò '''Turinu''' (ufficialmente in [[lingua italiana|italianu]]: ''Torino''), hè un cumune è una cità [[Italia|taliana]], capilocu di a regione [[Piemonte]] è di a [[pruvincia di Torinu|pruvincia omonima]].
Hè a quarta cità taliana per pupulazione, cù un'agglumerzione urbana chì raghjunghje 1.700.000 abitanti. Hè un centru industriale, universitariu, culturale è scientificu di i più impurtanti di u paese.
Fù a prima capitale di l'Italia unificata, da u [[1861]] à u [[1865]].
[[File:Turin monte cappuccini.jpg|thumb|left|350px|none|Torinu di notte]]
== Cumune in cunfina ==
[[Baldissero Torinese]], [[Beinasco]], [[Borgaro Torinese]], [[Collegno]], [[Grugliasco]], [[Moncalieri]], [[Nichelino]], [[Orbassano]], [[Pecetto Torinese]], [[Pino Torinese]], [[Rivoli]], [[San Mauro Torinese]], [[Settimo Torinese]], [[Venaria Reale]].
== Da vede dinò ==
- [[Subsonica]]<br>
- [[Ignazio Bertola]]<br>
- [[Università di Torinu]]<br>
[[Categoria:Piemonte]]
7tsuqfm24o0d4yc6tjfap28eba312v2
403804
403802
2026-06-17T20:50:18Z
Fausta Samaritani
15085
fix
403804
wikitext
text/x-wiki
{{cumuna taliana|cumuna=Torinu
[[File:Turin monte cappuccini.jpg|thumb|center|250px|Torinu di notte]]
| nomeUfficiale=Torino
| blasone=Torino stemma (bassa risoluzione).png
| bandera=Flag of Turin.svg
| sigluRegione=PMN
| sigluPruvincia=TO
| latitudineGradi=45
| latitudineMinute=4
| latitudineSeconde=0
| lungitudineGradi=7
| lungitudineMinute=42
| lungitudineSeconde=0
| altitudine=240
| superficia=130
| pupulazione=902.255
| annu=[[2006]]
| densita=6.940
| merre=Chiara Appendino
| posta=da 10121 à 10156
| telefunu=011
| istat=001272
| abitanti=Torinesi
| patrone=San Ghjuvanni Battista
| festa=[[24 di ghjugnu]]
| situ=http://www.comune.torino.it/
}}
'''Torinu''' ò '''Turinu''' (ufficialmente in [[lingua italiana|italianu]]: ''Torino''), hè un cumune è una cità [[Italia|taliana]], capilocu di a regione [[Piemonte]] è di a [[pruvincia di Torinu|pruvincia omonima]].
Hè un centru industriale, universitariu, culturale è scientificu di i più impurtanti di u paese.
== Storia ==
Fù a prima capitale di l'Italia unificata, da u [[1861]] à u [[1865]].
== Giugrafia ==
=== Cumune in cunfina ===
[[Baldissero Torinese]], [[Beinasco]], [[Borgaro Torinese]], [[Collegno]], [[Grugliasco]], [[Moncalieri]], [[Nichelino]], [[Orbassano]], [[Pecetto Torinese]], [[Pino Torinese]], [[Rivoli]], [[San Mauro Torinese]], [[Settimo Torinese]], [[Venaria Reale]].
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
Hè a quarta cità taliana per pupulazione, cù un'agglumerzione urbana chì raghjunghje 1.700.000 abitanti.
== Rifarenzi ==
== Liami ==
== Da vede dinò ==
- [[Subsonica]]<br>
- [[Ignazio Bertola]]<br>
- [[Università di Torinu]]<br>
[[Categoria:Piemonte]]
5nd8urakvc0cxv2igapc2hzxtly1rad
Matrali di Todda
0
9990
403811
371577
2026-06-18T08:57:43Z
Fausta Samaritani
15085
403811
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Barrage de Tolla.jpg|right|250px|thumb|U lavu artificiali di Todda]]
U '''Matrali di Todda''' (o ''[[Matrale di Tolla]]'') hè una ritinuta d'acqua chì hè stata custruita trà u [[1958]] è u [[1960]], annantu à u [[Pruneddi]], in a cumuna di [[Todda]]. U rampali hè altu nuvanta metri. A ritinuta d'acqua hà criatu un lavu artificiali.
== Da veda dinò==
* [[Todda]]
* u [[matrali di Calacuccia]]
{{Matrali di Corsica}}
3ouyxac3rj6v17ym6xsp0ja605smwit
403812
403811
2026-06-18T08:59:07Z
Fausta Samaritani
15085
403812
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Barrage de Tolla.jpg|right|250px|thumb|U lavu artificiali di Todda]]
U '''Matrali di Todda''' (o ''[[Matrale di Tolla]]'') hè una ritinuta d'acqua chì hè stata custruita trà u [[1958]] è u [[1960]], annantu à u [[Pruneddi]], in a cumuna di [[Todda]]. U rampali hè altu nuvanta metri. A ritinuta d'acqua hà criatu un lavu artificiali.
== Da veda dinò==
* [[Todda]]
* u [[Matrali di Calacuccia]]
{{Matrali di Corsica}}
[[Categoria:Corsica]]
b33rij8y6s6rsmvpcgefvhbhb6tqy43
Michael Douglas
0
13191
403794
385240
2026-06-17T17:31:25Z
Fausta Samaritani
15085
403794
wikitext
text/x-wiki
[[File:Michael Douglas VF 2012 Shankbone.JPG|thumb|200px|Michael Douglas, 2012]]
'''Michael Douglas''' hè un [[cinemà|attore]] [[Stati Uniti d'America|americanu]].
== Biugrafia ==
[[Categoria:Attore|Douglas, Michael]]
[[Categoria:Americanu|Douglas, Michael]]
[[Categoria:Biugrafia|Douglas, Michael]]
[[Categoria:Attori americani|Douglas, Michael]]
{{C-supranu}}
65ef4m4zo0knf2uu0x7vfipdde03agq
Miami
0
14505
403807
396309
2026-06-18T08:15:49Z
Fausta Samaritani
15085
category
403807
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mouth of Miami River 20100211.jpg|275px|thumb|right|U fiume di Miami (''Miami River'')]]
'''Miami''' hè una cità di i [[Stati Uniti]], situata in a [[cuntea di Miami-Dade]], in u statu di a [[Florida]].
== Storia ==
== Giugrafia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
Tene 404.048 abitanti (5.400.000 a cità metrupulitana).
== Rifarenzi ==
== Liami ==
[[Categoria:Florida]]
tlwdnr4iodk9nptdhe4f3pe5riqzzc3
Himalaia
0
15768
403795
362664
2026-06-17T17:50:58Z
Fausta Samaritani
15085
fix, categoria
403795
wikitext
text/x-wiki
[[File:Himalayas.jpg|thumb|280px|Fotografia satellitari presa sopra l'altupianu di u Tibetu]]
L''''Himalaia''', ditta ancu ''Tettu di u Mondu'', hè una catena muntosa di l'[[Asia]], chì sipara [[India]], [[Pakistan]], [[Nepal]] è [[Bhutan]] da a [[China]]. Hè longa circa 2.400 km par una larghezza di circa 100-200 km; hè cunnessa versu l'uccidenti incù a catena di l'[[Hindu Kush]] afganu.
Ci sò cumpresi i più alti [[vetta|vetti]] di u mondu, frà i quali i quattordici Ottumilla, com'è u [[Everest|Monti Everest]] (8848 m), u [[K2]] (8611 m) è u [[Kanchenjunga]] (8589 m). In [[lingua sanscrita]], Himalaia significheghja a ''Dimora di i Nevi Eterni''.
== Urighjina giulogica ==
[[File:Everest North Face toward Base Camp Tibet Luca Galuzzi 2006 edit 1.jpg|thumb|280px|Faccia nordu di u Monti Everest Vista da u stradeddu par u campu basa in [[Tibetu]].]]
Sicondu a [[tittonica à placchi]], a catena di l'Himalaia hè u pruduttu di u cunfini cunvirghjenti trà placca Indu-australiana è placca euruasiatica. U cuntinuu muvimentu rilativu di sti placchi indicheghja ch'è a catena di l'Himalaia stà sempri aumintendu di diminsioni.
Giulugicamenti, si riteni ch'è l'Himalaia crisciaria à una vilucità di circa 8-10 millimetri à l'annu, s'è a dinamica di i placchi hè l'unicu fattori incidenti. Sò quantunqua attivi i forzi nurmali [[erusioni|erusivi]], chì ni riducini i diminsioni; a crescita netta di i muntagni di a catena hè dunqua stimevuli in circa 2,5-5 cm/seculu.
== Clima ==
U [[clima di l'Himalaia|clima]] varieghja sicondu l'[[altitudina]], da sub-trupicali à i penditi miridiunali finu à alpinu estremu in i vetti più elevati. Si poni distingua trè macru-staghjoni: da [[uttrovi]] à [[frivaghju]], incù bassi tampiraturi; da [[maghju]] à [[ghjugnu]] incù tampiraturi più elevati; da [[ghjugnu]] à [[settembre]], l'umita staghjoni mussonica, carattarizata da viulenti piuviti limitati parò à u sittori miridiunali di a catena, oltri u quali i venti mussonichi ùn poni micca spustà si par via di l'alti picchi.
== Suddivisioni ==
A catena muntosa di l'Himalaia, oltri à l'Himalaia cunsidaratu in sensu strettu, cumprendi ancu:<br>
- [[Hindu Kush]]<br>
- [[Karakorum]]<br>
- [[Pamir]]<br>
== Vetti ==
Principali vetti, frà altri:<br>
- [[Everest]] 8.848,56 m<br>
- [[K2]] 8.611 m<br>
- [[Kangchenjunga]] 8.586 m<br>
- [[Lhotse]] 8.501 m<br>
- [[Makalu]] 8.462 m<br>
- [[Cho Oyu]] 8.201 m<br>
- [[Dhaulagiri]] 8.167 m<br>
- [[Manaslu]] 8.163 m<br>
- [[Nanga Parbat]] 8.126 m<br>
- [[Annapurna]] 8.091 m<br>
- [[Gasherbrum I]] 8.068 m<br>
- [[Broad Peak]] 8.047 m<br>
- [[Gasherbrum II]] 8.035 m<br>
- [[Shisha Pangma]] 8.027 m<br>
- [[Gyachung Kang]] 7.922 m<br>
- [[Nanda Devi]] 7.817 m<br>
- [[Pumori]] 7.161 m<br>
- [[Ama Dablam]] 6.856 m<br>
== Tupunimia ==
[[File:Himalayan mountains from air 001.jpg|thumb|280px|Ghjacciaii vicinu à a punta di [[K2]].]]
I tuponimi usati par individuà i monti himalaiani sò in genaru furmati da radichi nipalesi, tibetani, turchistani è sanscriti, cumbinati calchì volta in modu ibridu trà eddi, è pussedini una capacità sprissiva è una cundinsazioni di significati à i quali l'uccidintali ùn sò micca avvezzi.
Parechji noma di monti ani un carattaru eminentamenti discrittivu, com'è par asempiu:<br>
- ''Himalaia'', a dimora di i nevi<br>
- Karakorum, i pitraghji neri<br>
- [[Dhaulagiri]], a muntagna bianca<br>
- [[Nilgiri]], u monti turchinu<br>
- [[Gasherbrum]], a pareta lucenti<br>
- [[Machapuchare]], a coda di pesciu<br>
- [[Makalu]], u grandi neru<br>
- [[Kang Taiga]], a sedda di nevi<br>
- [[Chogo Rè]] (rinuminatu K2), u grandi monti<br>
In altri casi u tuponimu hà un pricisu rifirimentu riligiosu, com'è par asempiu:<br>
- [[Pancchulé]], i cinqui fiacculi cilesti<br>
- [[Gosainthan]], u locu di i santi<br>
- [[Trisul]], u tridenti (simbulu di Shiva)<br>
- [[Indrasan]], u tronu di Indra<br>
- [[Manaslu]], a muntagna di u spiritu<br>
- [[Chomo Lungma]] (rinuminatu Everest), a dea matri di a terra<br>
- [[Annapurna]], a dea di i messi è di l'abbundanza<br>
- [[Ganesh Himal]], a muntagna nivosa di u diu elefanti<br>
Esistini dopu parechji monti chì u so nomu diriveghja da a so pusizioni rispettu à altri cimi, com'è:<br>
- [[Nuptse]], u monti à punenti<br>
- [[Lhotse Shar]], u monti à sudu-livanti<br>
- [[Lhotse]], u monti à sudu<br>
- [[Nunagiri]], u monti trà i dui fiuma<br>
S'infattani infini i noma com'è:<br>
- [[Kardong]], a furtezza di nevi<br>
- [[Mahalangur Himal]], a catena muntosa di i grandi scimmii<br>
- [[Mustagh]], a muntagna scintillanti di ghjacciu<br>
- [[Shisha Pangma]], a cresta à u di quà di i pasculi<br>
- [[Mulkilà]], a furtezza d'arghjentu<br>
- [[Ama Dablam]], a mamma chì abbraccia<br>
- [[Kanchenjunga]], i cinqui casciaforti di a grandi nevi<br>
== Mistica ==
A vista di i monti himalaiani, di sti ''pilastri di u celi'' chì s'innalzani limpidi è putenti da i nebbii è da l'imparfizzioni di u mondu, evoca à a mimoria u fiori di lotu, simbulu di a [[buddisimu|fedi buddista]]. Ancu u fiori di lotu affonda i so radichi in a fanga chì hè simili à u ''[[Saṃsāra]]'', l'eternu ciclu di i nasciti è di i morti; ma quandu sboccia, a so curolla, alzendu si alta annantu à u stelu, si apri bianca è immaculata par ripprisintà a salvezza di a cuscenza è l'eterna sirenità di u ''[[nirvana (trascindenza)|nirvana]]''.
Ùn hè cirtamenti micca un casu s'è antichi populi, annantu à tremindù i virsanti di a catena himalaiana, ani sempri idantificatu i più alti muntagni di u mondu com'è u sediu di i so dei. Sempri oghji, siguendu un'antica tradizioni, occorri calchì volta l'usanza in i spidizioni alpinistichi di firmà si un metru sottu a vetta par un sensu di misticu rispettu è di diferenti umaghju versu a casa di Diu.
== Bibliografia ==
* Augusto Gansser, Andreas Gruschke, Blanche C. Olschak: ''A rigioni di u Himalaia. Cultura, storia, populi'', edizioni taliana par Touring Club Talianu, Milano, 1991.
* Valerio Sestini: ''Himalaia. Architittura è ambienti in i Vaddi di u Nepal'', Editori: Alinea Editrice s.r.l., 2006. ISBN 88-6055-086-6.
==Fonti==
'Ss'articulu pruveni in parti o in tutalità da l'articulu currispundenti di a wikipedia taliana.
[[Categoria:Asia]]
d5p802dxxadncpyhc1a9hmsa5hkepez
Cassanu
0
17836
403775
347417
2026-06-17T13:04:13Z
Fausta Samaritani
15085
fix
403775
wikitext
text/x-wiki
{{Paese di Còrsica|paese=Cassanu
[[Image:Cassano-Eglise St-Antoine Abbé.jpg|300px|thumb|Ghjesa di Sant'Antoniu]]
|dipartimentu=Cismonte
|cp=20214
|pruvincia=Calvi
}}
'''Cassanu''' hè un [[paese]] di [[Cismonte]]. Da u [[1973]] hè una di e tre frazioni di a cumuna di [[Montegrossu]].
== Storia ==
== Giugrafia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
== Rifarenzi ==
== Liami ==
[[categoria:Paese di Corsica]]
p5m7b1pu2sng36y5u31sb587m65ujmf
403777
403775
2026-06-17T13:55:58Z
Fausta Samaritani
15085
tolto template nùn adatto
403777
wikitext
text/x-wiki
[[File:Montemaggiore-St-Joseph.jpg|250px|thumb|Cappella di San Ghjuseppe]]
'''Cassanu''' hè un [[paese]] di [[Cismonte]]. Da u [[1973]] hè una di e tre frazioni di a cumuna di [[Montegrossu]].
== Storia ==
== Giugrafia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
== Rifarenzi ==
== Liami ==
[[categoria:Paese di Corsica]]
guapupq9guozle2mmk39w05tsfaz03b
403778
403777
2026-06-17T13:58:35Z
Fausta Samaritani
15085
fix
403778
wikitext
text/x-wiki
[[File:Montemaggiore-St-Joseph.jpg|250px|thumb|Cappella di San Ghjuseppe]]
'''Cassanu''' hè un [[paese]] di u [[Cismonte]] ([[Circundariu di Calvi]].
== Storia ==
Da u [[1973]] hè una di e tre frazioni di a cumuna di [[Montegrossu]].
== Giugrafia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
== Rifarenzi ==
== Liami ==
[[categoria:Paese di Corsica]]
h33krtbe401s3jzgtmqr3fnzavvtoqu
403779
403778
2026-06-17T13:59:04Z
Fausta Samaritani
15085
403779
wikitext
text/x-wiki
[[File:Montemaggiore-St-Joseph.jpg|250px|thumb|Cappella di San Ghjuseppe]]
'''Cassanu''' hè un [[paese]] di u [[Cismonte]] ([[Circundariu di Calvi]]).
== Storia ==
Da u [[1973]] hè una di e tre frazioni di a cumuna di [[Montegrossu]].
== Giugrafia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
== Rifarenzi ==
== Liami ==
[[categoria:Paese di Corsica]]
hmhr8lxk1zzv0vcnkqgphy3adgotay1
Categoria:Fungi
14
18008
403820
346752
2026-06-18T09:20:14Z
Fausta Samaritani
15085
403820
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Micologia]]
f16a467bkqf9qmbjguu30vt4gdthrz8
Categoria:Funghi non cumestibili
14
18029
403817
346774
2026-06-18T09:14:41Z
Fausta Samaritani
15085
category
403817
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Funghi]]
pi683qjdg515shd18fdc8aapgwl29o9
403818
403817
2026-06-18T09:18:01Z
Fausta Samaritani
15085
403818
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Micologia]]
f16a467bkqf9qmbjguu30vt4gdthrz8
403819
403818
2026-06-18T09:19:07Z
Fausta Samaritani
15085
403819
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Fungi]]
g9sl9k6670j51ujk393ha5xck0t3w5s
Categoria:Polyporaceae
14
18074
403813
346823
2026-06-18T09:01:54Z
Fausta Samaritani
15085
category
403813
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[atrgoria:Polyporales]]
ew23bmm4a7dkws2a847vntmbyqsnynj
403814
403813
2026-06-18T09:02:30Z
Fausta Samaritani
15085
category
403814
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Polyporales]]
g8qvany6vxsmyq4jmne262z2wkab2lv
Categoria:Russulaceae
14
18207
403822
346956
2026-06-18T09:23:06Z
Fausta Samaritani
15085
category
403822
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Russulales]]
eadb2287vzaooj219209207ynnuxj5f
Naziunalismu corsu
0
23644
403799
399747
2026-06-17T20:29:10Z
InternetArchiveBot
17916
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
403799
wikitext
text/x-wiki
{{Ortografia è grammatica da verificà}}
U '''naziunalismu corsu''' hè un muvimentu naziunalistu in [[Corsica]] chì favurizeghja più autunumia per l'isula, sinonu l'indipendenza pura da a [[Francia]].
== Persone è partiti notevuli ==
;Partit
*[[Corsica Libera]] (partitu puliticu)
*[[Pè a Corsica]] (partitu puliticu)
*[[Partitu di a Nazione Corsa]] (partitu puliticu)
*[[A Cuncolta Naziunalista]]
==== Gruppu armatu ====
* [[Fronte di Liberazione Naziunale di a Corsica|FLNC]] (è divisu i gruppi)
* Resistenza
* Armata Corsa
;Persone
*[[Leo Battesti]] (b. 1953)
*[[Yvan Colonna]] (1960–2022), membru notabile di u [[Front di Liberazione Naziunale di a Corsica]].
*[[Gilbert Casanova]], fundatore di u Muvimentu per l'Autodeterminazione (MPA) è ex presidente di a Càmera di Cummerciu di a Corsica-du-Sud, incarceratu in u 2008 per trafficu di droga.<ref>Xavier Monnier, [http://www.bakchich.info/article4530.html Parties de belote aux Baumettes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002203019/http://www.bakchich.info/article4530.html |date=2 October 2011 }}, ''[[Bakchich]]'', 28 July 2008</ref><ref>Antoine Albertini, [http://www.lemonde.fr/cgi-bin/ACHATS/acheter.cgi?offre=ARCHIVES&type_item=ART_ARCH_30J&objet_id=1041931 Trafic de cannabis : Gilbert Casanova, ex-figure du nationalisme corse, interpellé], ''[[Le Monde]]'', 24 June 2008</ref>
*[[Edmond Simeoni]] (1934–2018), cunsideratu u babbu di u regiunalismu è u naziunalisimu corsu mudernu.
*[[Gilles Simeoni]] (b. 1967), figliolu di u primu è u primu presidente di u cunsigliu esecutivu regiunale di Corsica (cuvernu regiunale).
*[[Pasquale Paoli]] (1725–1807), capu di a [[Republica corsa]] (1755–1769), cunzidiratu u babbu di a nazione corsa.
*[[Napulione Buonaparte]] (1769–1821), capu militare francese è statista chì a so famiglia era stata naziunalisti corsi appassiunati, cum'è era in i so anni più ghjovani.<ref>{{cite book|author=Frank McLynn|title=Napoleon|year=1998|publisher=Pimlico|isbn=0712662472}}</ref>
== Vede ancu ==
* [[Naziunalismu]]
* [[Naziunalismu francese]]
== Referenze ==
<references/>
[[Categoria:Pulitica in Corsica]]
qtx7bbabhelpopkwq98ixn8ya5mxslx
Momoland
0
25375
403829
393629
2026-06-18T09:57:04Z
Fausta Samaritani
15085
category, fix
403829
wikitext
text/x-wiki
[[File:Momoland_at_the_'Ready_or_Not'_showcase_on_November_17,_2020.png|miniatura|E Momoland]]
'''Momoland''' hè un gruppu sudcoreanu per i zitelli chì l'interessa in i kindergarten in [[Corsica]] di e zitelli di 6-8 anni.
=== Discrizzioni ===
U gruppu hè statu furmatu in u [[2016]] è più tardi diventenu i figlioli di [[Cosmic Girls]]. I dui gruppi formanu una grande fratellanza, trà quale significa esse pensatu per i zitelli.
[[Categoria:Musicante]]
bg6cejlidpdgqi61b3pvt5ft5cv1m3v
Mitsubishi Group
0
25637
403828
394378
2026-06-18T09:51:04Z
Fausta Samaritani
15085
category
403828
wikitext
text/x-wiki
'''Mitsubishi Group''' hè una corporazione multinaziunale [[Giappone|giapponese]].
[[File:Mitsubishi_logo.svg|thumb|200px|right|Logò da Mitsubishi Group]]
== Storia ==
Hè stata fundata in u [[1870]]. Hè stata fundata da [[Iwasaki Yataro]].
[[Categoria:Giappone]]
85mh8v10j9gakkxxnw2k3qh41uq5osj
Pecura
0
25692
403783
394740
2026-06-17T14:27:34Z
Fausta Samaritani
15085
fix, categoria
403783
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ovejas_en_Patagonia_-_Argentina.jpg|miniatura|Greggi di pecuri in Patagonia, [[Argentina]] .]]
A '''pècura''' (''Ovis aries'' ([[Linnaeus]], 1758) hè un [[mammiferu]] di a famiglia di i [[Bovidae|Bovidi]]. In l'altri varietà di u corsu hè mintuvata puru:''pégura'', ''pècura'' ò ''bégura''.
[[File:Mouton_sur_la_route_de_Entrevaux_a_Annot_0566.JPG|miniatura|Greggi di pècuri in Annot, Pruvenza ([[Francia]]).]]
U terminu ([[Lingua latina|latinu]] ''pecus'' "bestiame di tagliu chjucu o picculu" più tardi pà identificà un unicu animali) hè riservatu à a femina adulta, u masciu di a spezia hè chjamatu ''muntone'' o ''àriete'', mentri u ghjovanu finu à un annu d'età hè chjamatu ''agnellu''.
[[Categoria:Bovidae]]
c20m9to2mm0ms39a1s9dte2smipn3it
403786
403783
2026-06-17T14:39:14Z
Fausta Samaritani
15085
link
403786
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ovejas_en_Patagonia_-_Argentina.jpg|miniatura|Greggi di pecuri in Patagonia, [[Argentina]] .]]
A '''pècura''' (''Ovis aries'' ([[Linnaeus]], 1758) hè un [[mammiferu]] di a famiglia di i [[Bovidae|Bovidi]]. In l'altri varietà di u corsu hè mintuvata puru:''pégura'', ''pècura'' ò ''bégura''.
[[File:Mouton_sur_la_route_de_Entrevaux_a_Annot_0566.JPG|miniatura|Greggi di pècuri in Annot, Pruvenza ([[Francia]]).]]
== Discrizzioni ==
U terminu ([[Lingua latina|latinu]] ''pecus'' "bestiame di tagliu chjucu o picculu" più tardi pà identificà un unicu animali) hè riservatu à a femina adulta, u masciu di a spezia hè chjamatu ''muntone'' o ''àriete'', mentri u ghjovanu finu à un annu d'età hè chjamatu ''agnellu''.
== Da vede dinò ==
- [[Lana]]<br>
[[Categoria:Bovidae]]
pgqqwalt6n7p838v0ko8gu82fyb7051
Louis Patriarche
0
25960
403809
399556
2026-06-18T08:45:53Z
Fausta Samaritani
15085
catgorie, fix, link
403809
wikitext
text/x-wiki
'''Louis Patriarche''' hè un scultore corsu, natu in u [[1872]] in Bastia è mortu in u [[1955]] in [[Nîmes]]. Era cunnisciutu dinù per esse un medagliore.<ref>https://www.musee-orsay.fr/fr/ressources/repertoire-artistes-personnalites/louis-patriarche-19571.</ref>
== Biografia ==
[[File:Munumentu paoli in Bastia, da Louis Patriarche.jpg|miniatura|Bassurilievu dedicatu à Pasquale Paoli, Bastia]]
Natu in [[Bastìa|Bastia]] u [[28 di settembre]] 1872,<ref>{{cite web |title=Copia di archiviu |url=https://www.bastelica.fr/index.php/patrimoine/monuments/statue-sampiero-corso |accessdate=2025-01-20 |archive-date=2025-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124070720/https://www.bastelica.fr/index.php/patrimoine/monuments/statue-sampiero-corso }}.</ref>Louis Patriarche face i studii in Roma, grazia à a lascita Sisco, una borsa data da Giuseppe Sisco à giovani corsi. Spone à parechji saloni francesi à a fine di u [[XIX sèculu]] è in u [[XX sèculu]]. More in Nîmes u [[13 di maghju]] di u 1955. Hè interratu à Saint-Césaire-lès-Nîmes.
== Opere ==
- ''Episodiu di a Battaglia di Aboukir'', [[1908]], medaglia, cummanda di u Statu.<br>
- ''Bourgault-Ducoudray'', [[1913]], ritrattu in medaglione di bronzu, diametru: 1 m, cummanda di u Statu, Nantes, teatru Graslin.<br>
- ''Medaglia cummemurativa di a Vittoria'', [[1919]], medaglia, cummanda di u Statu.<br>
[[File:Monument aux morts de Bastia, sculpture de Louis Patriarche.jpg|thumb|250px|right|''Munumentu à i morti'', Piazza Santu Niculà in Bastia]]
- ''Munumentu à i morti di [[Bastìa|Bastia]]'', [[1925]], in cullaburazione cù Jean-Mathieu Pekle.<br>
- ''Pascal Paoli'', bassurelievu in Bastia, [[1934]].<br>
- ''Jules Clarétie'', medaglione di bronzu chì decora u munumentu di l'omu di lettere, [[Parighji|Parigi]], cimiteru di Père-Lachaise.<br>
- ''La porteuse d'eau'', [[1931]], scultura in u centru di a piazza di [[Calvi]].<ref>https://www.navigart.fr/fnac/artwork/louis-patriarche-porteuse-d-eau-140000000050248.</ref><br>
- ''Sampieru Corsu'', bustu di bronzu, [[1938]], in [[Bastelica]].<ref>{{cite web |title=Copia di archiviu |url=https://www.bastelica.fr/index.php/patrimoine/monuments/statue-sampiero-corso |accessdate=2025-01-20 |archive-date=2025-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124070720/https://www.bastelica.fr/index.php/patrimoine/monuments/statue-sampiero-corso }}.</ref><br>
== Note è referenze ==
{{Riferimenti}}
[[Categoria:Biugrafia|Patriarche, Louis]]
[[Categoria:Corsu|Patriarche, Louis]]
[[Categoria:Francesu|Patriarche, Louis]]
72ehf2udvm2nlz6h2o8opzmvrzqekb7
Maisons-Laffitte
0
26086
403810
396795
2026-06-18T08:54:12Z
Fausta Samaritani
15085
fix, link, categoria
403810
wikitext
text/x-wiki
Maisons-Laffitte hè una [[cumuna]] situata in u [[Dipartimentu di Yvelines]], in a regione di l'[[Île-de-France]], à circa 18 chilometri à u norduvestu di [[Parigi]]. Hè cunnisciuta cum'è a "cità di u [[Cavaddu|cavallu]]" per via di a so impurtante attività equestre.
== Storia ==
U nome "Maisons" vene da u latinu ''mansiones'', chì significheghja "locu di riposu". Finu à u [[1882]], a cumuna era chjamata ''Maisons-sur-Seine''. U nome attuale hè statu aduttatu in onore di [[Jacques Laffitte]], un banchieru è omu di statu chì pussidia u castellu lucale. U Castellu di Maisons, custruitu trà u [[1642]] è u [[1650]] da l'architettu François Mansart, hè cunsideratu un capulavoru di l'architettura francese di u [[XVII sèculu]]. Stu castellu hà attrattu nobili è artisti, aumentendu a riputazione di a cità.
== Cultura è Patrimoniu ==
A cità hè rinumata per u so ippodromu, apertu in u [[1878]], chì hà ospitatu numerose corse di cavalli. Ancu se hà chjosu in u [[2019]], u situ hè previstu per esse rivitalizatu.
U Castellu di Maisons-Laffitte hè un esempiu impurtante di l'architettura barocca francese è hè una destinazione turistica pupulare.
== Trasporti ==
A stazione di Maisons-Laffitte hè servita da a linea RER A è da e linee Transilien J è L, chì a cunnettanu facilmente cù Parigi è e cità vicine.
== Populazione ==
À u [[2022]], a cumuna conta circa 22,855 abitanti, chjamati Mansonniens.
== Gemellaggi ==
Maisons-Laffitte hè gemellata cù:<br>
- Remagen, [[Germania]]<br>
- Newmarket, [[Regnu Unitu]]<br>
[[Categoria:Cumuna di Francia]]
in1pb701s6vvzsuhbqwztevzj51wcjp
Lactarius sanguifluus
0
26311
403821
398493
2026-06-18T09:21:50Z
Fausta Samaritani
15085
category
403821
wikitext
text/x-wiki
{| align="right" rules="all" cellpadding="3" cellspacing="0" border="0" style="margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; background-color: aliceblue"
! colspan="3" style="background:#4682B4" |
{| style="background:#4682B4" align="center" width="100%"
| padding=0px|
! style="background:#4682B4" width="100%" |<span style="color:white; font-size:large;">'''U pininu'''</span>
| padding=0px|
|}
|-----
| colspan=2 align="center" cellpadding="0" | [[File:2009-11-12_Lactarius_sanguifluus_64507_crop.jpg|250px]]
|-----
! colspan=2 align="center" cellpadding="0" | <span style="color:black; font-size:x-small;">Lactarius sanguifluus</span>
|-----
! colspan=2 bgcolor="lightblue" | [[Classificazione scentifica]]
|-----
| Regnu
| ''[[Fungi]]''
|-----
| Divisione
| ''[[Basidiomycota]]''
|-----
| Classa
| ''[[Basidiomycetes]]''
|-----
| Ordine
| ''[[Russulales]]''
|-----
| Famiglia
| ''[[Russulaceae]]''
|-----
| Generu
| ''[[Lactarius]]''
|-----
| align="center" bgcolor="lightblue" colspan="2" | [[Nome binuminale]]
|-----
| align="center" colspan="2" | ''Lactarius sanguifluus''<br /><span style="color:black; font-size:x-small;"> Bull. (1789)</span>
|-----
| align="center" colspan=2 align="center" cellpadding="0" | [[File:2011-11-30_Lactarius_sanguifluus_(Paulet)_Fr_186489.jpg|250px]]
|-----
|}
U '''pininu''' (''Lactarius sanguifluus'') hè una spezia di [[fungu]] basidiomicete chì appartene à a famiglia Russulaceae. <ref>'Ss'articulu pruvene in parte da l'articulu currispundente di a wikipedia in talianu.</ref> Cresce di regula in gruppi ancu numerosi, in i boschi di cunifere, è hè abbundante soprattuttu in l'[[Europa]] miridiunale. Quandu hè ammaccatu o tagliatu, a so carne sparte assai latticiu di culore russicciu, chì vene pianu pianu à u verdicciu quand’ellu hè à l’aria; da quì vene u nome di sta spezia di fungu, è st’ispezione permette di distingue ''Lactarius sanguifluus'' da altre spezie di u generu ''Lactarius'', cum’è ''Lactarius deliciosus''. Hè un fungu cumestibile è abbastanza apprezzatu in cucina, in particulare in a cucina catalana.
==Etimulugia è tassunumia==
A parolla ''sanguifluus'' (da u latinu ''sanguis'', “sangue”, è ''fluus'', “flussu”) vene da u culore rossu di vinu chì u fungu sparte quandu ellu hè tagliatu. In a so publicazione uriginale di u 1811, u micologu francesu Jean-Jacques Paulet cita Lactarius sanguifluus sottu u nome francese di “Rougillon des Toulouzains”; in a publicazione Epicrisis Systematis Mycologici di u 1838, u micologu svedese Elias Magnus Fries face apparisce u fungu per a prima volta dentru u generu Lactarius.
==Discrizzione==
[[File:Lactarius_sanguifluus_186490.jpg|thumb|Esemplare coltu in Portugallu: si ponu vede e lamelle di culore rosa pallidu è l’irregulareità di a superficia esterna di u pede.]]
U cappellu hè cunvessu, cù una piccula depressione in u centru, è misura trà 5 è 12 cm di diametru. A so superficia hè liscia è appena viscosa; e so margine sò piegate à l'inghjò; hè di culore marrone/rosatu, ma l'accade à spessu di sfumà versu l’aranciu-ocra, qualchì volta cù macchie grisgicce o di culore grisgiu-verde pallidu, soprattuttu induve a superficia hè ammaccata. E lamelle sò tipicamente di culore rossu pallidu, vinosu. U pede hè cilindricu, altu trà 2 è 5 cm è di 1-3 cm di diametru; a so superficia hè di culore ocra, rosata o tendente à u grisgiu-rosa, è presenta qualchì volta piccule fussette di culore più vivu, trà l’aranciu-russicciu è u brunu. A carne hè di cunsistenza variabile, pudendu esse resistente o friabile, è hè di regula russiccia in u pede, di culore rossu mattone o brunicciu sott’à a cuticula di u cappellu. Ùn hà micca odore particulare, mentri u so gustu varieghja da dolce à appena amarognu.
==Distribuzione è ambiente==
U pininu hè una spezia ectomicorrizica chì cresce in assuciazione cù i pini nant’à terreni di preferenza calcarii. U fungu hè largamente diffusu in u Statu indianu di Himachal Pradesh, induve si trova in e fureste miste di cunifere, di regula sott’à un tipu di felce, Onychium japonicum var. lucidum. In Asia, stu lattariu si trova dinù in Vietnamu è in Cina. Hè abbundante dinù in l’Europa miridiunale, induve cresce trà sittembre è nuvembre (qualchì volta sin’à dicembre in e zone più miridiunale di u cuntinente). In i Paesi Bassi hè statu truvatu in qualchì duna calcaria, cù tendenza à cresce in un locu più caldu. Sempre in Europa, u pininu hè statu individuatu in Germania, Belgiu, Cipru, Spagna, Estonia, Francia, Grecia, Italia, Lussemburgu, Pulonia, Russia, Sluvacchia, Svezia è Svizzera. In Africa, sta spezia hè stata truvata in u Maroccu.
==Cumestibilità==
U pininu hè cunsideratu un ottimu cumestibile è hè cunsideratu da certi autori cum’è u lattariu di gustu u megliu. In certe zone di u bacinu mediterraneu, induve u fungu hè largamente adupratu in cucina, li sò stati dati nomi pupulari, per esempiu ''rovelló'' in Catalogna, ''pignen'' in Provenza è ''sanguinellu'' in Rumagna. Si cunsumeghja frescu, soprattuttu à a griglia cundita cù salsa di pursemulu, o puru in padella cù butirulu. Pò ancu esse asciuvatu o usatu per fà e conserve.
== Note ==
<references/>
[[Categoria:Fungu di Corsica]]
[[Categoria:Russulaceae]]
h6of2ncgjtpl62347a5h0e8zyhvbx55
Erebidae
0
26327
403773
398568
2026-06-17T12:49:35Z
Fausta Samaritani
15085
file, fix
403773
wikitext
text/x-wiki
[[File:Lymantria dispar, Lodz(Poland)06(js).jpg|thmb|200px|right|thumb|''Lymantria dispar'']]
[[File:Lymantria dispar (Lymantriidae sp.) male, Arnhem, the Netherlands.jpg|thumb|200px|right|''Lymantria dispar'']]
Famiglia di i '''Erebidae'''.
=== Listinu di i Lepidoptere ===
;A
[[Arctia villica]]<br>
;L
[[Lymantria dispar]] (bombice disparu)<br>
[[Categoria:Erebidae]]
4sa4hc0l53bf9sh4xd016j9my52fsgu
1776
0
26760
403770
401664
2026-06-17T12:39:55Z
Fausta Samaritani
15085
file
403770
wikitext
text/x-wiki
U '''1776''' (MDCCLXXVI in nùmeri rumani) hè un [[annu]] di u [[XVIII sèculu]]. [[Annata bisesta]].
{{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1750|1760|1770|1780|1790|1772|1773|1774|1775|1776|1777|1778|1779|1780}}
[[File:BattleofLongisland.jpg|thumb|280px|right|Battaglia di Long Island]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
David Hume.jpg|<small>[[David Hume]] ([[Edimburgo]], [[7 di maghju]] [[1711]] - Edimburgo, [[25 d'aostu]] 1776)</small>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1776 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]]
nsm7aj0rnqzt91yn3s8wi6vwlbuf1pb
1783
0
26774
403771
401063
2026-06-17T12:42:32Z
Fausta Samaritani
15085
file
403771
wikitext
text/x-wiki
U '''1783''' (MDCCLXXXIII in nùmeri rumani) hè un [[annu]] di u [[XVIII sèculu]].
{{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1760|1770|1780|1790|1800|1779|1780|1781|1782|1783|1784|1785|1786|1787}}
[[File:Montgolfier brothers flight.jpg|thumb|250px|right|[[Fratelli Mongolfier]]]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
Università di via la pira, scalone, medaglione di g. targioni tozzetti.JPG|<small>[[Ghjuanni Targioni Tozzetti]] ([[Firenze]], [[11 di settembre]] [[1712]] - Firenze, [[7 di ghjennaghju]] 1783)</small>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1783 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]]
qfqcybiniudkmspshk57ls4qdpdjj74
1786
0
26784
403772
401335
2026-06-17T12:44:23Z
Fausta Samaritani
15085
file
403772
wikitext
text/x-wiki
U '''1786''' (MDCCLXXXVI in nùmeri rumani) hè un [[annu]] di u [[XVIII sèculu]].
{{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1760|1770|1780|1790|1800|1782|1783|1784|1785|1786|1787|1788|1789|1790}}
[[File:Colembert Chateau.jpg|thumb|250px|right|Castellu Colembert]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
Portret van Gasparo Gozzi, RP-P-1909-4711.jpg|<small>[[Gasparu Gozzi]] ([[Venezia]], [[4 di dicembre]] [[1713]] - [[Padova]], [[26 di dicembre]] 1786)</small>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1786 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]]
fcit0rfrgh59tqxnb3dnffsc0x54ive
Bovidae
0
27012
403784
402648
2026-06-17T14:28:24Z
Fausta Samaritani
15085
/* Listinu di i Bovidae */
403784
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i ''' Bovidae'''.
[[File:Black Wildebeest.jpg|thumb|250px|right|Gnou]]
=== Listinu di i Bovidae ===
;C
[[Camosciu d'Abruzzu]]<br>
[[Capra]]<br>
;M
[[Muvra]]<br>
;O
[[Ovis musimon]]<br>
;P
[[Pecura]]<br>
;V
[[Vacca]]<br>
[[Categoria:Bovidae]]
7n20owjvzaw30b0cdlu6pyby6vnmmrt
1736
0
27059
403769
403065
2026-06-17T12:38:26Z
Fausta Samaritani
15085
/* Morte */ file
403769
wikitext
text/x-wiki
U '''1736''' (MDCCXXXVI in [[nùmeri rumani]]) hè un annu di u XVIII sèculu. [[Annata bisesta]].
{{Annu|XVII sèculu|XVIII sèculu|XIX sèculu|1710|1720|1730|1740|1750|1732|1733|1734|1735|1736|1737|1738|1739|1740}}
[[File:Anneau astronomique équinoxial - (signé -) Delure à Paris - btv1b10061773r (2 of 5).jpg|thumb|250px|right|''Anneau astronomique équinoxial'', 1736]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
Giovanni Battista Pergolesi.jpg|<small>[[Ghjuanni Battista Pergolesi]] ([[Jesi]], [[4 di ghjennaghju]] [[1710]] - [[Pozzuoli]], [[16 di marzu]] 1736)</small>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1736] Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese.
[[Categoria:Anni di u XVIII seculu|#]]
gnw2rivm9m7ace74ob7aji5dofmuubo
1863
0
27189
403787
2026-06-17T16:52:48Z
Fausta Samaritani
15085
annu 1863
403787
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1863''' (MDCCCLXIII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1859|1860|1861|1862|1863|1864|1865|1866|18667}
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1863 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
9d5jq3a0gfm25jl5qrf1c1licronehl
403788
403787
2026-06-17T16:53:55Z
Fausta Samaritani
15085
403788
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1863''' (MDCCCLXIII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1859|1860|1861|1862|1863|1864|1865|1866|1867}}
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1863 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
mk1bc5g8afdcegnd5bwpaqxvmw4wzqi
403793
403788
2026-06-17T17:22:46Z
Fausta Samaritani
15085
file
403793
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1863''' (MDCCCLXIII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1859|1860|1861|1862|1863|1864|1865|1866|1867}}
[[File:Metropolitan Underground Railway stations.jpg|thumb|250px|right|A metrò di [[Londra]], 1863]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1863 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
qgxfi11y10sba0sjtvx7mjswevyalug
1864
0
27190
403789
2026-06-17T16:57:04Z
Fausta Samaritani
15085
annu 1864
403789
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1864''' (MDCCCLXIV in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]]. [[Annata bisesta]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1860|1861|1862|1863|1864|1865|1866|1867|1868}}
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1864 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
jgh0mcsv05wti7bwk9rk9ps9u1p66r7
403792
403789
2026-06-17T17:20:06Z
Fausta Samaritani
15085
file
403792
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1864''' (MDCCCLXIV in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]]. [[Annata bisesta]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1860|1861|1862|1863|1864|1865|1866|1867|1868}}
[[File:Journal illustré affiche.jpeg|thumb|200px|right|''Le Journal illustré'', affiche 1864]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1864 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
ja32d75in0380ztvus784ec4udwpnnm
1865
0
27191
403790
2026-06-17T16:58:29Z
Fausta Samaritani
15085
annu 1865
403790
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1865''' (MDCCCLXV in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1861|1862|1863|1864|1865|1866|1867|1868|1869}}
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1865 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
ph354t5etjvrpo4gj4pfzwmq43hldfk
403791
403790
2026-06-17T17:10:23Z
Fausta Samaritani
15085
file
403791
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1865''' (MDCCCLXV in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1861|1862|1863|1864|1865|1866|1867|1868|1869}}
[[File:Emanuel Italien II.jpg|thumb|150px|right|[[Vittoriu Emanuele II]], moneta d'oru 1865]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1865 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
ae04mitn1x5bgv1u8sbncyb0vpaiw7g
Università di Torinu
0
27192
403796
2026-06-17T19:34:13Z
~2026-35527-33
28423
Pàgina creata cù " [[Image:Palazzo dell'Università (Turin).jpg|380px|thumb|Università di Torino (''Unibessiddài di Torinu'')]] L''''Università di Torinu''' (in [[lingua taliana|talianu]] ''Università degli Studi di Torino''), à l'accortu '''UniTo''', hè un' [[università]] in la cità di [[Torinu]] in [[Piemonte]] incù à l'incirca 83.000 studianti. === Discrizzioni === == Ligami == * [https://www.unito.it/ Situ uffiziale di l'Università di Torinu] Categoria:Università d..."
403796
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Palazzo dell'Università (Turin).jpg|380px|thumb|Università di Torino (''Unibessiddài di Torinu'')]]
L''''Università di Torinu''' (in [[lingua taliana|talianu]] ''Università degli Studi di Torino''), à l'accortu '''UniTo''', hè un' [[università]] in la cità di [[Torinu]] in [[Piemonte]] incù à l'incirca 83.000 studianti.
=== Discrizzioni ===
== Ligami ==
* [https://www.unito.it/ Situ uffiziale di l'Università di Torinu]
[[Categoria:Università di Italia]]
9es7v8ydf93cn6uo3el1eraw7oqt2fy
Enrico Berlinguer
0
27193
403800
2026-06-17T20:32:10Z
Fausta Samaritani
15085
pagina nova
403800
wikitext
text/x-wiki
[[File:Enrico Berlinguer.jpg|thumb|200px|right|Enrico Berlinguer]]
'''Enrico Berlinguer''' ([[Sassari]], [[25 di maghju]] [[1922]] - [[Padova]], [[11 di ghjugnu]] [[1984]]) hè statu un puliticante è deputatu [[Italia|italianu]]. Era u fratellu di [[Ghjovanni Berlinguer]].
[[File:Stemma della famiglia Berlinguer.jpg|thumb|100px|right|Stemma Berlinguer]]
== Biugrafia ==
Enrico Berlinguer hè statu segretariu di u [[Partito Comunista Italiano|PCI]] da u [[1972]] à u 1984.
<gallery mode="packed" heights=160>
Berlinguer e Lama.jpg|Enrico Berlinguer è [[Luciano Lama]]
Enrico berlinguer 1952.jpg|Enrico Berlinguer ([[1952]])
Enrico Berlinguer 1970.jpg|Enrico Berlinguer ([[1970]])
</gallery>
== Da vede dinò ==
* [[Maria Laura Berlinguer]]
== Rifarenzi ==
== Liami ==
- [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|border]] Commons - Category:Enrico Berlinguer [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Enrico_Berlinguer]<br>
- Alberu genealogicu di a famiglia Berlinguer, [http://www.araldicasardegna.org/genealogie/alberi_genealogici/albero_famiglia_berlinguer.pdf]<br>
{{DEFAULTSORT:Berlinguer, Enrico}}
[[Categoria:Talianu]]
[[Categoria:Puliticante|Puliticante]]
[[Categoria:Biugrafia|Biugrafia]]
7vz0n57suahuxqmh4gecr5qwkj7oiii
403801
403800
2026-06-17T20:38:41Z
Fausta Samaritani
15085
403801
wikitext
text/x-wiki
[[File:Enrico Berlinguer.jpg|thumb|200px|right|Enrico Berlinguer]]
'''Enrico Berlinguer''' ([[Sassari]], [[25 di maghju]] [[1922]] - [[Padova]], [[11 di ghjugnu]] [[1984]]) hè statu un puliticante è deputatu [[Italia|italianu]]. Ava un fratellu, [[Ghjovanni Berlinguer|Ghjovanni]], più giovanu chè ellu.
[[File:Stemma della famiglia Berlinguer.jpg|thumb|100px|right|Stemma Berlinguer]]
== Biugrafia ==
Enrico Berlinguer hè statu u segretariu di u [[Partito Comunista Italiano|PCI]], da u [[1972]] à u 1984.
<gallery mode="packed" heights=160>
Berlinguer e Lama.jpg|Enrico Berlinguer è [[Luciano Lama]]
Enrico berlinguer 1952.jpg|Enrico Berlinguer ([[1952]])
Enrico Berlinguer 1970.jpg|Enrico Berlinguer ([[1970]])
</gallery>
== Da vede dinò ==
* [[Maria Laura Berlinguer]]
== Rifarenzi ==
== Liami ==
- [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|border]] Commons - Category:Enrico Berlinguer [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Enrico_Berlinguer]<br>
- Alberu genealogicu di a famiglia Berlinguer, [http://www.araldicasardegna.org/genealogie/alberi_genealogici/albero_famiglia_berlinguer.pdf]<br>
{{DEFAULTSORT:Berlinguer, Enrico}}
[[Categoria:Talianu]]
[[Categoria:Puliticante|Puliticante]]
[[Categoria:Biugrafia|Biugrafia]]
sobzcgkh3s9kjvfho9vqdj76lhc09am
403805
403801
2026-06-17T20:51:26Z
Fausta Samaritani
15085
403805
wikitext
text/x-wiki
[[File:Enrico Berlinguer.jpg|thumb|200px|right|Enrico Berlinguer]]
'''Enrico Berlinguer''' ([[Sassari]], [[25 di maghju]] [[1922]] - [[Padova]], [[11 di ghjugnu]] [[1984]]) hè statu un puliticante è deputatu [[Italia|italianu]]. Ava un fratellu, [[Ghjuvanni Berlinguer|Ghjuvanni]], più giovanu chè ellu.
[[File:Stemma della famiglia Berlinguer.jpg|thumb|100px|right|Stemma Berlinguer]]
== Biugrafia ==
Enrico Berlinguer hè statu u segretariu di u [[Partito Comunista Italiano|PCI]], da u [[1972]] à u 1984.
<gallery mode="packed" heights=160>
Berlinguer e Lama.jpg|Enrico Berlinguer è [[Luciano Lama]]
Enrico berlinguer 1952.jpg|Enrico Berlinguer ([[1952]])
Enrico Berlinguer 1970.jpg|Enrico Berlinguer ([[1970]])
</gallery>
== Da vede dinò ==
* [[Maria Laura Berlinguer]]
== Rifarenzi ==
== Liami ==
- [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|border]] Commons - Category:Enrico Berlinguer [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Enrico_Berlinguer]<br>
- Alberu genealogicu di a famiglia Berlinguer, [http://www.araldicasardegna.org/genealogie/alberi_genealogici/albero_famiglia_berlinguer.pdf]<br>
{{DEFAULTSORT:Berlinguer, Enrico}}
[[Categoria:Talianu]]
[[Categoria:Puliticante|Puliticante]]
[[Categoria:Biugrafia|Biugrafia]]
pbeiy3bpmb1a20e30kxy0wngbgzzgts
403806
403805
2026-06-18T08:12:01Z
Fausta Samaritani
15085
403806
wikitext
text/x-wiki
[[File:Enrico Berlinguer.jpg|thumb|200px|right|Enrico Berlinguer]]
'''Enrico Berlinguer''' ([[Sassari]], [[25 di maghju]] [[1922]] - [[Padova]], [[11 di ghjugnu]] [[1984]]) hè statu un puliticante è deputatu [[Italia|italianu]]. Avia un fratellu, [[Ghjuvanni Berlinguer|Ghjuvanni]], più giovanu chè ellu.
[[File:Stemma della famiglia Berlinguer.jpg|thumb|80px|right|Stemma Berlinguer]]
== Biugrafia ==
Enrico Berlinguer hè statu u segretariu di u [[Partito Comunista Italiano|PCI]], da u [[1972]] à u 1984.
<gallery mode="packed" heights=160>
Berlinguer e Lama.jpg|Enrico Berlinguer è [[Luciano Lama]]
Enrico berlinguer 1952.jpg|Enrico Berlinguer ([[1952]])
Enrico Berlinguer 1970.jpg|Enrico Berlinguer ([[1970]])
</gallery>
== Da vede dinò ==
- [[Bianca Berlinguer]]<br>
- [[Ghjuliana Berlinguer]]<br>
== Rifarenzi ==
== Liami ==
- [[File:Commons logo semitrans white bg.svg|12px|border]] Commons - Category:Enrico Berlinguer [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Enrico_Berlinguer]<br>
- Alberu genealogicu di a famiglia Berlinguer [http://www.araldicasardegna.org/genealogie/alberi_genealogici/albero_famiglia_berlinguer.pdf]<br>
{{DEFAULTSORT:Berlinguer, Enrico}}
[[Categoria:Talianu]]
[[Categoria:Puliticante]]
[[Categoria:Biugrafia]]
mlipxp4puhxxqr9vqgtecwwc7xiq3oe
Categoria:Florida
14
27194
403808
2026-06-18T08:17:26Z
Fausta Samaritani
15085
category
403808
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Stati di i SUA]]
c3jbktqmm9ft9qery2hmdomyyhre7g4
Polyporaceae
0
27195
403815
2026-06-18T09:06:59Z
Fausta Samaritani
15085
pagina nova
403815
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i '''Polyporaceae'''.
=== Listinu di i Polyporaceae ===
;E
[[Esca]]<br>
[[Categoria:Polyporaceae]]
nzft70z4l8a1xk2r6zrnwioh03k8tfp
403816
403815
2026-06-18T09:13:29Z
Fausta Samaritani
15085
file
403816
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i '''Polyporaceae'''.
[[File:Cerioporus sp 3.jpg|thumb|250px|right|''Cerioporus'']]
[[File:2015-03-04 Microporus P. Beauv 511076.jpg|thumb|250px|right|''Microporus P. Beauv'']]
=== Listinu di i Polyporaceae ===
;E
[[Esca]]<br>
[[Categoria:Polyporaceae]]
qz96m98u3odaxa0o6wlc6x21dfpsi4v
Russulaceae
0
27196
403823
2026-06-18T09:25:27Z
Fausta Samaritani
15085
pagina nova
403823
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i '''Russulaceae'''.
=== Listinu di i Russulaceae ===
;L
[[Lactarius sanguifluus]]<br>
[[Lattaghjolu (funzu)]]<br>
[[Categoria:Russulaceae]]
sq963y4m2qnh0mynu2esa0yijgfnrip
403824
403823
2026-06-18T09:28:59Z
Fausta Samaritani
15085
file
403824
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i '''Russulaceae'''.
[[File:Blut-Täubling Russula sanguinaria.JPG|thumb|250px|right|''Russula sanguinaria'']]
=== Listinu di i Russulaceae ===
;L
[[Lactarius sanguifluus]]<br>
[[Lattaghjolu (funzu)]]<br>
[[Categoria:Russulaceae]]
toyefffrngphz2dkub76cb527tgw0y2
Categoria:Micologia
14
27197
403826
2026-06-18T09:40:44Z
Fausta Samaritani
15085
category
403826
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Biolugia]]
b03o56ig345j8so3dljstyliab48cza
403827
403826
2026-06-18T09:45:24Z
Fausta Samaritani
15085
file
403827
wikitext
text/x-wiki
[[File:2026-03-21 Z5-2470 Achim-Lammerts Discina-ancilis cropped.jpg|thumb|250px|right|''Discina ancilis'']]
<br>
[[Categoria:Biolugia]]
bh28kvce77s9l5k2r565ca4hnmc0rbb