Wikipedia
cowiki
https://co.wikipedia.org/wiki/Pagina_maestra
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
Media
Speciale
Discussione
Utente
Discussioni utente
Wikipedia
Discussioni Wikipedia
File
Discussioni file
MediaWiki
Discussioni MediaWiki
Template
Discussioni template
Aiuto
Discussioni aiuto
Categoria
Discussioni categoria
TimedText
TimedText talk
Modulo
Discussioni modulo
Evento
Discussioni evento
3 di marzu
0
1612
403830
403164
2026-06-18T12:14:54Z
Fausta Samaritani
15085
/* Nascite */ file
403830
wikitext
text/x-wiki
{{Marzu}}
U '''3 di marzu''' hè u 62<sup>u</sup> [[ghjornu]] di l'annu (u 63<sup>u</sup> sì hè bisestile) in u calendariu gregurianu. Restanu 303 ghjorni à a fine di l'annu.
== Avenimenti ==
=== In Corsica ===
== Nascite ==
- [[1966]]: [[Jeremy Zucker]], cantadore americanu.<br>
<gallery>
Musetti RG21 (13) (51376094486) (cropped).jpg|<small>[[Lorenzo Musetti]] ([[Carrara]], 3 di marzu [[2002]])</small>
</gallery>
== Morti ==
== Celebrazioni ==
=== Santi ===
Santu '''Marinu'''.
Marinu era un legiunariu di a Cesarea Marittima, capilocu di a Palestina occupata da i Rumani.
Era un bon suldatu, è l'avianu fattu cinturione, vene à dì ch'ellu avia u cumandu di centu fantacini.
A regula vulia chì, nanzu d'occupà e so nove funzioni, devia sacrificà à i dii pagani. Ellu chì si era fattu cristianu, ricusò. U ghjudice li dete trè ore di riflessione. Isse trè ore, Marinu e passò à pregà. Dopu, cum'ellu era sempre decisu à ùn rinnegà a so fede, l'anu tagliatu u capu. Era versu l'annu 262.
Un altru Marinu, chì campava à u seculu settimu, hè festighjatu u 4 sittembre in a cità è republica di San Marinu.
Etimolugia: da u lat. "marinus" (di u mare).
Casate: Marini
Nomi: Marin, Marina, Marine, Marinetta, Marinette, Marini. Marinu.[https://adecec.net/adecec/santi/03-marzu.php]
== Ligami esterni ==
* [http://musees-de-corse.ifrance.com/storia.htm Storia di a Corsica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060728213530/http://musees-de-corse.ifrance.com/storia.htm |date=2006-07-28 }}
* [http://adecec.net/almanaccu2007.pdf Almanaccu Adecec 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070212080119/http://www.adecec.net/almanaccu2007.pdf |date=2007-02-12 }}
[[Categoria:Ghjornu di marzu| 03]]
ln1xvt71alyap5k8fnsgvo7fj3da2n4
14 di ghjugnu
0
1715
403888
402437
2026-06-18T21:39:30Z
Dostojewskij
8917
/* Nascite */ + [[Donald Trump]]
403888
wikitext
text/x-wiki
{{ghjugnu}}
U '''14 di ghjugnu''' hè u 165esimu ghjornu (u 166esimu ghjornu s'è l'annata hè bisesta) di u calendariu gregorianu.
== Evenimenti ==
== Nascite ==
* [[1945]]: [[Jörg Immendorff]], pittore tedescu.
* [[1946]]: [[Donald Trump]], puliticu statunitense è u 45u è 47u Prisidente di i Stati Uniti d'America.
* [[1974]]: [[Guðmundur Þór Kárason]], ghjucadore di mariunette [[Islanda|islandese]].
* [[1982]]: [[Ørjan Nilsen]], DJ è pruduttore discugraficu [[Nurvegia|nurvigese]].
== Morte ==
== Celebrazione ==
=== Feste ===
=== I Santi ===
Santu '''Eliseu'''. Santu '''Mettodiu'''.
'''Eliseu''' hè, dopu à Elia, u prufetu u più celebre di u regnu di Ghjuda. Campava à u novesimu seculu nanzu à Cristu.
Elia l'avia sceltu per succedeli. Quand'ellu abbandunò a Terra per cullassine in Celu, li lasciò u so mantellu in segnu di prutezzione. U fattu hè contu in u Vechju Testamentu, à u secondu libru di i Rè.
In Corsica, u cultu di di Santu Eliseu hè attestatu da una cappella nantu à a muntagna di Santu Petru di Venacu è da lochi chì portanu u nome di u santu, in Partinellu, Piana, Sari d'Urcinu, Ortu, Guargualè è Santa Lucia di Mercuriu.
'''Mettodiu''', patriarca di Custantinopuli, era un Sicilianu di Siraccusa, natu versu l'annu 782. Quand'ellu sbarcò in Custantinopuli, un omu - quale, ùn si sà! - li disse: "O bellu zitè, veni quì à circà una gloria passagera. Fereste megliu di circà a gloria eterna". Hè cusì ch'ellu si fece frate è creò un munasteru in l'isula di Chiò.
Era l'epica di l'imperatori iconoclastichi, di a guerra di e figure.
Quandu, in l'annu 820, Michele Secondu, dettu u Tartagliulu, fù fattu imperatore di Bizanziu, u papa disse à Mettodiu di andà à truvallu per dumandalli di rende u patriarcatu à Niceforiu, scacciatu da l'iconoclasti. Quellu u fece flagellà è u mandò in una isula duv'ellu stete sette anni, chjusu in una cellula cù dui criminali.
L'annu 829, u figliolu di Michele, fattu imperatore, u cacciò di prigiò è li dete l'alloggiu in u so palazzu, ma cù a difesa di sorte. Cusì, u novu regnante pudia prufità di a scienza di Mettodiu, tuglienduli a pussibilità di cunvince ghjente à e so teurie.
Ciò chì l'imperatore ùn avia previstu, hè chì Mettodiu cunvertì l'imperatrice. Quella, à a morte di u maritu, fece di Mettodiu u patriarca dii Custantinopuli è u capu di a Chjesa d'Oriente.
Tandu, Mettodiu avia 61 annu. Scacciò l'iconoclasti è messe un termine à una guerra chì, da un seculu, insanguinava l'imperu. Hè mortu quattru anni dopu, u 14 ghjugnu di l'annu 847.[https://adecec.net/adecec/santi/06-ghjugnu.php]
== In Corsica ==
== Ligami ==
* [http://adecec.net/almanaccu2006.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060422085036/http://adecec.net/almanaccu2006.pdf |date=2006-04-22 }} L'almanaccu 2006 di l'[[Adecec]]]
{{mesi}}
[[Categoria:Ghjornu di l'annu]]
[[Categoria:Ghjugnu]]
2b9c7l943qlwwzjo7c8b1xflsl3zpur
Bill Clinton
0
5955
403884
394049
2026-06-18T21:32:26Z
Dostojewskij
8917
Categoria:Nati in 1946
403884
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bill Clinton.jpg|thumb|right|Bill Clinton (1993)]]
'''William Jefferson "Bill" Clinton''' (natu '''William Jefferson Blythe III''', 19 [[agostu]] 1946 in [[Hope (Arkansas)|Hope]], [[Arkansas]]) hè statu presidente di i [[Stati Uniti d'America]] da u [[1993]] à u [[2001]].
== Riferimenti ==
== Da vede dinò ==
* [[Listinu di i presidenti americani]]
== Ligami ==
[[Categoria:Presidenti di i Stati Uniti d'America|Clinton]]
[[Categoria:Nati in 1946|Clinton, Bill]]
mglckzwc7z0wjnx08611mqbtu86e0ge
Misgiscia
0
6219
403889
370775
2026-06-19T08:42:06Z
Fausta Samaritani
15085
fix
403889
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Imagina_benvinuta.jpg|250px|right]]
A '''Misgiscia''' hè una spicialità di a [[gastrunumia corsa]].
== Priparazioni ==
A ''misgiscia'' hè un filettu di [[capra]], à fette macerate in acetu, aromatizzà cù erbe, è èssiccaà à u [[Soli|soli]]. Sò consumà à a griglia.
== Riferimenti ==
== Liami ==
{{Gastrunumia corsa}}
[[Categoria:Gastrunumia corsa]]
rvzdc9lbyq3zyx4t5z8eijlx86p4zad
Puglia
0
8087
403835
348804
2026-06-18T12:44:48Z
Fausta Samaritani
15085
category, fix
403835
wikitext
text/x-wiki
{{regione taliana
| regione=Puglia
| nomeUfficiale=Puglia
| blasone=Coat of Arms of Apulia.svg
| bandera=Flag of Apulia.svg
| capilocu=Bari
| superficia=19.358
| pupulazione=4.083.050
| densita=211
| pruvincie=
<li>{{IT-BA}}</li>
<li>{{IT-BT}}</li>
<li>{{IT-BR}}</li>
<li>{{IT-FG}}</li>
<li>{{IT-LE}}</li>
<li>{{IT-TA}}</li>
| cumune=258
| situ=http://www.regione.puglia.it/
| carta=Apulia in Italy.svg
}}
A '''Puglia''' hè una [[regioni taliane|regione]] [[Italia|taliana]].
== Storia ==
== Giugrafia ==
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
== Rifarenzi ==
== Liami ==
==Da vede dinò==
- [[Lecce]]<br>
- [[Foggia]]<br>
{{Regioni taliane}}
[[Categoria:Puglia]]
kiwhbbhhlf2604qs7ija5slfxt22jej
Anassimandru
0
10133
403879
397907
2026-06-18T20:57:14Z
Fausta Samaritani
15085
fix, link
403879
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biugrafia
| titulu =
| nome_in_lingua_nativa = Ἀναξίμανδρος
| image = anaximander.jpg
| descrizzione = Ditagliu di a ''[[Scola d'Atena]]'' di [[Raffaelo]], [[1510]]-[[1511]]
| nome_e_cognome = Anassimandru
| nascita = [[610 a.C.]]
| locu_nascita =
| morte = [[-546|546 a.C.]]
| locu_morte =
| anni_attivi =
| firma =
| attivita = Filosofu
| squadra =
| naziunalita =
}}
'''Anassimandru di Miletu''' (in grecu anticu ''Ἀναξίμανδρος'' ([[610 a.C.]] – versu [[546 a.C.]]) hè un [[filosofu]] [[Grecia|grecu]] presocraticu. Hà succidutu à [[Tales]] com'è maestru di a scola milesiana, è hè avutu [[Anassimenu]] è [[Pitagoru]] frà i so allevi.
Anassimandru hè cunsidaratu com'è u prima filosofu à avè nutatu i so travagli par iscrittu. Solu un frammentu hè statu cunsirvatu, ma cuncerna a [[filusufia]], l'[[astronomia]], a [[fisica]], a [[giumitria]] è ancu a [[giugrafia]].
U crateriu lunariu [[Anassimandru (crateriu)|Anassimandru]] fù numinatu in l'anori di u filosofu.
== Biugrafia ==
Anassimandru era u figliolu di Praxiadès. Hè natu in [[Miletu]] duranti a terza annata di a 42esima ulimpiata (610 a.C.). Sionti [[Apollodoru d'Atene]], t'avia sissanta quattri anni in a siconda annata di a 58esima ulimpiata ([[547 a.C.]] - 546 a.C.) è morsi pocu dopu.
In i so ''Discorsi'', [[Temistiu]] mintuveghja chì Anassimandru saria statu «u prima di i Grechi cunnisciuti à publicà un opara scritta annantu à a natura». I so documenti sariani dunqua stati frà i primi scritti [[Grecia|grechi]] publicati in prosa. À l'ebbica di [[Platone]], a so filusufia era stata sminticata, è i frammenti chì ci fermani avali si trovani ind'è [[Aristotele]] o [[Tiufrastu]].
In i ''Viti, duttrini è sintenzi di i filosofi illustri'' di [[Diogene Laërce]], hè mintuvatu un fattu ridiculu chì cuncerna Anassimandru: avendu amparatu chì i ziteddi u biffavani quand'eddu cantava, avaria rispostu tandu chì li ci vulia à amparà à cantà megliu par i ziteddi.
=== Cusmulugia ===
[[File:Anaximander cosmology-it.svg|thumb|left|200px|Schema di l'universu d'Anassimandru]]
Anassimandru fù u prima à cuncipiscia un mudeddu [[miccanica|miccanicu]] di l'[[universu]].
À l'urighjina, dopu a siparazioni di u caldu è di u fretu, una sfera di [[focu]] s'hè furmata chì hà inturniatu a [[Terra]] com'è a scorza d'un arburu. Issa sfera di focu s'hè sdrisgiuta dopu par furmà u restu di l'universu. Di listessa taglia ch'è a Terra, u [[Soli]] era dunqua u focu chì si vidia à traversu un tafonu annantu à a rota a più luntana è una eclizza currispundia à a sarratura d'issu tafonu.
=== Prividimentu d’un terramutu ===
In a so opara [[filusufia|filusofica]] ''De a divinazioni'' (I, 50, 112), [[Ciciaronu]] conta chì Anassimandru avaria cunsigliatu à l'abitanti di Lacedemona d’abandunà a so cità è i so casi par passà a nuttata in campagna incù i so armi, parchì un [[terramotu|terramutu]] si priparava. A cità s'hè sfundata dopu da veru.
== Liami esterni ==
- [http://www.iep.utm.edu/a/anaximan.htm] ''Internet Encyclopedia of Philosophy'' — Anassimandru (in inglesu).<br>
- [http://www.dirkcouprie.nl/Anaximander-bibliography.htm] Bibliugrafia d'Anassimandru (in inglesu).<br>
[[Categoria:Filosofu]]
[[Categoria:Biugrafia]]
[[Categoria:Grecu]]
2p5fbczmg9hmd7niwjsw3pd7l2vbiqi
Steven Spielberg
0
12905
403886
390230
2026-06-18T21:34:01Z
Dostojewskij
8917
Categoria:Nati in 1946
403886
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
[[File:Steven Spielberg by Gage Skidmore.jpg|miniatura|Steven Spielberg (2017)]]
'''Steven Allan Spielberg''' (natu u [[18 di dicembre]] [[1946]] in [[Cincinnati]], [[Ohio]]) hè un realizadore, autore di scenàrii é impresàriu di [[cìnema]] [[Stati Uniti d'America|statunitense]]. Hà buscu trè [[Oscar|Oscari]] (2x [[1993]], 1x [[1998]]).
== Da vede dinò ==
* [[Saving Private Ryan]]
* [[Matt Damon]]
* [[Tom Hanks]]
[[Categoria:Realizadore|Spielberg, Steven]]
[[Categoria:Autore di scenàrii|Spielberg, Steven]]
[[Categoria:Pruduttore cinematugràficu|Spielberg, Steven]]
[[Categoria:Americanu|Spielberg, Steven]]
[[Categoria:Nati in 1946|Spielberg, Steven]]
[[Categoria:Biugrafia]]
423xcjlbygkinldcv7exc987wjapuvp
Categoria:Cumuna di Puglia
14
17721
403837
343114
2026-06-18T12:47:12Z
Fausta Samaritani
15085
403837
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Cumuna d'Italia|Puglia]]
2gt8ldrhoygjivz120qko94jyx0ef71
403838
403837
2026-06-18T12:48:24Z
Fausta Samaritani
15085
403838
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Puglia]]
[[Categoria:Cumuna d'Italia|Puglia]]
5vsvqdzqfevk0835kn23lwm76ao2qmy
Categoria:Cumuna di a pruvincia di Lecce
14
17722
403842
343115
2026-06-18T12:51:51Z
Fausta Samaritani
15085
403842
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Puglia]]
[[Categoria:Cumuna di Puglia|Lecce]]
rgs5pwyd4arx75kcldvdeg6mscf6nvw
Categoria:Cumuna di a pruvincia di Bari
14
17756
403839
343761
2026-06-18T12:49:26Z
Fausta Samaritani
15085
403839
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Cumuna di Puglia|Bari]]
[[Categoria:Puglia]]
ps1wean8cjzu3z7wzez00izgu0hod3o
Categoria:Cumuna di a pruvincia di Brindisi
14
17757
403840
343762
2026-06-18T12:50:53Z
Fausta Samaritani
15085
category
403840
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Cumuna di Puglia|Brindisi]]
[[Categoria:Puglia]]
1zsgqe6cc7w72nz14zokjsgm6f7uf0f
Categoria:Cumuna di a pruvincia di Foggia
14
17758
403841
343763
2026-06-18T12:51:24Z
Fausta Samaritani
15085
403841
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Cumuna di Puglia|Foggia]]
[[Categoria:Puglia]]
ry2713p4lto0lpw9u82xz0s2ig0c2qh
Categoria:Cumuna di a pruvincia di Taranto
14
17759
403843
343764
2026-06-18T12:52:20Z
Fausta Samaritani
15085
403843
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Cumuna di Puglia|Taranto]]
[[Categoria:Puglia]]
q5gx7mm4v2rz39jtccbrkdjnyx15aop
Charlotte Rampling
0
19387
403885
385586
2026-06-18T21:33:04Z
Dostojewskij
8917
Categoria:Nati in 1946
403885
wikitext
text/x-wiki
{{C-supranu}}
[[File:Charlotte Rampling Cannes 2011.jpg|thumb|200px|Charlotte Rampling, [[Cannes]] [[2011]]]]
'''Tessa Charlotte Rampling''' (natu u [[5 di ferraghju]] [[1946]]) h'è un [[Cinemà|attrice]] [[Regnu Unitu|britannica]].
== Biugrafia ==
[[Categoria:Attrice|Rampling, Charlotte]]
[[Categoria:Britannica|Rampling, Charlotte]]
[[Categoria:Nati in 1946|Rampling, Charlotte]]
[[Categoria:Biugrafia]]
arnzphwjmldm1k35qfz2vuyriszsi1w
George W. Bush
0
19930
403883
394048
2026-06-18T21:31:17Z
Dostojewskij
8917
Categoria:Nati in 1946
403883
wikitext
text/x-wiki
[[File:George-W-Bush.jpeg|thumb|right|200px|George W. Bush (2003)]]
'''George Walker Bush''' ([[6 di lugliu]] [[1946]]) hè statu presidente di i [[Stati Uniti d'America]], da u [[2001]] à u [[2009]].
== Biugrafia ==
[[Categoria:Biugrafia]]
[[Categoria:Americanu|Bush, George W.]]
[[Categoria:Puliticante|Bush, George W.]]
[[Categoria:Presidenti di i Stati Uniti d'America|Bush, George W.]]
[[Categoria:Nati in 1946|Bush, George W]]
s7epc3tfbqrwys44piq75kx0svicrot
Donald Trump
0
20920
403880
401551
2026-06-18T21:26:32Z
Dostojewskij
8917
Categoria:Nati in 1946
403880
wikitext
text/x-wiki
[[File:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|thumb|right|Donald Trump (2025)]]
'''Donald John Trump''' ([[New York|Nova York]], [[14 di ghjugnu]] di u 1946) hè un puliticu statunitense è u 45u è 47u Prisidente di i [[Stati Uniti d'America]] dà u [[2017]] à u 2021, è dàpoi u 2025.
Hè u prima à esse natu in [[New York]].
==Da vede dinò==
*[[Listinu di i presidenti americani]]
[[Categoria:Puliticante|Trump]]
[[Categoria:Presidenti di i Stati Uniti d'America|Trump]]
[[Categoria:Americanu|Trump]]
[[Categoria:Nati in 1946|Trump, Donald]]
le8qn730kqi650dzh4nlz3pbw4fkwy0
Barbara Bouchet
0
22142
403832
392492
2026-06-18T12:24:04Z
IvanScrooge98
10495
/* */ image
403832
wikitext
text/x-wiki
[[File:Barbara Bouchet (Rome, 1970s) by Rino Petrosino.jpg|200px|thumb|Barbara Bouchet di [[1972]]]]
'''Barbara Bouchet''', incù u nome d'arte di '''Bärbel Gutscher''' (* [[Liberec]], [[15 d'aostu]] [[1943]]) hè un'[[cinemà|attrice]] [[SUA|americana]] d'origine [[Germania|tedesca]] è naturalizata [[Italia|italiana]].
== Biugrafia ==
== Filmugrafia ==
* [[1965]]: ''In Harm's Way''
* [[1966]]: ''Agent for H.A.R.M.''
* [[1967]]: ''[[Casino Royale]]''
* 1967: ''Danger Route''
* [[1969]]: ''Sweet Charity''
* [[1971]]: ''La tarantola dal ventre nero''
* [[1972]]: ''Milano Calibro 9''
* 1972: ''La dama rossa uccide sette volte''
* 1972: ''Non si sevizia un paperino''
* [[1975]]: ''L'anatra all'arancia''
* [[1978]]: ''Come perdere una moglie e trovare un amante''
* [[1980]]: ''La moglie in vacanza... l'amante in città''
* 1980: ''Sono fotogenico''
* [[2002]]: ''[[Gangs of New York]]''
* [[2018]]: ''Metti la nonna in freezer''
* [[2020]]: ''Tolo Tolo''
== Ligami ==
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0099054/ IMDB]
{{DEFAULTSORT:Bouchet, Barbara}}
[[Categoria:Attrice]]
[[Categoria:Americana]]
[[Categoria:Taliana]]
[[Categoria:Tedesca]]
[[Categoria:Biugrafia|Barbara Bouchet]]
tev1b5dziou9p5w3323oqxo51y4l9r9
403846
403832
2026-06-18T13:05:03Z
Fausta Samaritani
15085
403846
wikitext
text/x-wiki
[[File:Barbara Bouchet (Rome, 1970s) by Rino Petrosino.jpg|200px|thumb|Barbara Bouchet di [[1972]]]]
'''Barbara Bouchet''', incù u nome d'arte di '''Bärbel Gutscher''' (* [[Liberec]], [[15 d'aostu]] [[1943]]) hè un'[[cinemà|attrice]] [[SUA|americana]] d'origine [[Germania|tedesca]] è naturalizata [[Italia|taliana]].
== Biugrafia ==
== Filmugrafia ==
* [[1965]]: ''In Harm's Way''
* [[1966]]: ''Agent for H.A.R.M.''
* [[1967]]: ''[[Casino Royale]]''
* 1967: ''Danger Route''
* [[1969]]: ''Sweet Charity''
* [[1971]]: ''La tarantola dal ventre nero''
* [[1972]]: ''Milano Calibro 9''
* 1972: ''La dama rossa uccide sette volte''
* 1972: ''Non si sevizia un paperino''
* [[1975]]: ''L'anatra all'arancia''
* [[1978]]: ''Come perdere una moglie e trovare un amante''
* [[1980]]: ''La moglie in vacanza... l'amante in città''
* 1980: ''Sono fotogenico''
* [[2002]]: ''[[Gangs of New York]]''
* [[2018]]: ''Metti la nonna in freezer''
* [[2020]]: ''Tolo Tolo''
== Ligami ==
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0099054/ IMDB]
{{DEFAULTSORT:Bouchet, Barbara}}
[[Categoria:Attrice]]
[[Categoria:Americana]]
[[Categoria:Taliana]]
[[Categoria:Tedesca]]
[[Categoria:Biugrafia]]
f8wqi6saj4wl10q8ea3mww62qj3pqe9
Monasterio de El Escorial
0
22144
403833
369667
2026-06-18T12:25:49Z
Fausta Samaritani
15085
category, fix, link
403833
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de Patrimonio de la Humanidad|Nombre=Monasterio y Sitio de El Escorial en Madrid|Tipo='''<span style="color:#F4A460">Cultural</span>'''|Extensiones=|Extensión=|Año=1984|Región=[[Anexo:Patrimonio de la Humanidad en Europa y América del Norte|Europa y América del Norte]]|ID=318|Criterios=i, ii, vi|Subdivisión_administrativa=[[San Lorenzo de El Escorial]]|Imagen=El Escorial, Madrid, Spain (cropped).jpg|Tipo_subdivisión_administrativa=Municipio|División_administrativa={{ESP|M}}|Tipo_división_administrativa=Comunidad|País={{ESP}}|Pie={{Mapa de localización
{{
|España
|etiqueta = Monasterio de El Escorial
|tamaño_etiqueta = 100
|alt =
|posición = right
|lon_dir=W
|lat_dir=N
|lat_gra = 40
|lat_min = 35
|lat_seg = 21.04
|lon_gra = 04
|lon_min = 08
|lon_seg = 52.62
|long =
|marca =
|tamaño_marca = 6
|border = none
|pie =
|alineación = center
|ancho = 270px
|Peligro=}}
[[File:San_Lorenzo_de_El_Escorial-frontal-DavidDaguerro.JPG|alt=|miniatura| Monasteru El Escorial, cortile davanti.]]
[[File:El_Escorial_desde_los_jardines.JPG|miniatura| Giardini di u Monasteru di El Escorial.]]
U Monasteru Reale di San Lorenzo di El Escorial hè un munimentu chì include un palazzu reale, una basilica, un panteone, una biblioteca, una scola è un monasteru. Hè situatu in a cità spagnola di [[San Lorenzo de El Escorial]], in a regione di Madrid, è hè statu custruitu in u [[XVI sèculu]], trà u [[1563]] è u [[1584]].
== Discrizzioni ==
U palazzu era a residenza di a famiglia reale spagnola, a basilica hè u locu di sepultura di i rè di Spagna è u munasteru - fundatu da i monachi di l'Ordine di San Ghjerone - hè oghje occupatu da frati di l'Ordine di Santu Agostinu. Hè una di l'architetture rinascimentale più impurtanti è munumentale in [[Spagna]] è in Europa. Situatu in San Lorenzo de El Escorial, occupa una superficia di 33.327 m², nantu à u versante sudu di u monte Abantos, à un'altitudine di 1.028 m, in a Sierra de Madrid. Face parte di u [[Patrimoniu Mundiale]].
[[Categoria:Spagna]]
0pa04y0ww6h56s54qfejn2f9v07tvqy
403834
403833
2026-06-18T12:37:11Z
Fausta Samaritani
15085
tolto template nù funzionante
403834
wikitext
text/x-wiki
[[File:San_Lorenzo_de_El_Escorial-frontal-DavidDaguerro.JPG|alt=|miniatura| Monasteru El Escorial, cortile davanti.]]
[[File:El_Escorial_desde_los_jardines.JPG|miniatura| Giardini di u Monasteru di El Escorial.]]
U Monasteru Reale di San Lorenzo di El Escorial hè un munimentu chì include un palazzu reale, una basilica, un panteone, una [[biblioteca]], una scola è un monasteru. Hè situatu in a cità spagnola di [[San Lorenzo de El Escorial]], in a regione di Madrid, è hè statu custruitu in u [[XVI sèculu]], trà u [[1563]] è u [[1584]].
=== Discrizzioni ===
U palazzu era a residenza di a famiglia reale spagnola, a basilica hè u locu di sepultura di i rè di Spagna è u munasteru - fundatu da i monachi di l'Ordine di San Ghjerone - hè oghje occupatu da frati di l'Ordine di Santu Agostinu. Hè una di l'architetture rinascimentale più impurtanti è munumentale in [[Spagna]] è in [[Europa]]. Situatu in San Lorenzo de El Escorial, occupa una superficia di 33.327 m², nantu à u versante sudu di u monte Abantos, à un'altitudine di 1.028 m, in a Sierra de Madrid. Face parte di u [[Patrimoniu Mundiale]].
[[Categoria:Spagna]]
kzjjq9tc9ffrc7kqtahv646kr5bkbya
2002
0
22373
403831
403644
2026-06-18T12:17:20Z
Fausta Samaritani
15085
/* Nàscite */ file
403831
wikitext
text/x-wiki
U '''2002''' (in [[nùmeri rumani]] MMII) hè un [[annu]] di u XXI sèculu.
{{Annu| XX sèculu| XXI sèculu| XXII sèculu |1980|1990|2000|2010|2020|1998|1999|2000|2001|2002|2003|2004|2005|2006}}
== Evenimenti ==
=== Premii Nobel 2002 [[Image:NobelP.png|50px]] ===
- [[Premiu Nobel per a Pace]] : [[Jimmy Carter]]<br>
- [[Premiu Nobel per a Litteratura]] : [[Imre Kertész]]<br>
- [[Premiu Nobel per a Medicina]] : [[Sydney Brenner]], [[Robert Horvitz]] è [[John Sulston]]<br>
- [[Premiu Nobel per a Fisica]] : [[Masatoshi Koshiba]], [[Raymond Davis Jr.]] è [[Riccardo Giacconi]]<br>
- [[Premiu Nobel per a Chimica]] : [[John B. Fenn]], [[Kōichi Tanaka]] è [[Kurt Wüthrich]]<br>
- [[Premiu Nobel per l'Ecunumia]] : [[Daniel Kahneman]] è [[Vernon L. Smith]]
== Nàscite ==
<gallery>
LorenzoMusetti1.jpg|<small>[[Lorenzo Musetti]] ([[Carrara]], [[3 di marzu]] 2002)</small>
</gallery>
== Morte ==
== In Córsica ==
[[Image:Parachutistes Balagne.jpg|thumb|250px|center|Au dessus di a [[Balagna]], 2e régiment étranger de parachutistes, 2002]]
== Riferimenti ==
- Orsu Ghjuvanni Caporossi, ''Cronica di a Corsica'', [https://cronicadiacorsica.pagesperso-orange.fr/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220702173750/https://cronicadiacorsica.pagesperso-orange.fr/ |date=2022-07-02 }}
== Liami ==
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XXI seculu|#]]
fg7jh545ti5qs44g8drbd3wutmvg8px
1846
0
22721
403862
403355
2026-06-18T16:39:29Z
Fausta Samaritani
15085
403862
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1846''' (MDCCCXLVI in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1820|1830|1840|1850|1860|1842|1843|1844|1845|1846|1847|1848|1849|1850}}
== Evenimenti ==
[[File:Mexican-American War collage.png|thumb|300px|Illustrazione di a Guerra di u Mèssicu (1846-[[1848]])]]
- [[13 di maghju]]: I [[Stati Uniti d'America]] dichjàranu [[Guerra Messicana-Americana|guerra à u Mèssicu]].<br>
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
- [[25 di lugliu]]: [[Luigi Bonaparte]], fratellu di [[Napulione Buonaparte|Napulione I]], Rè d'Olanda ([[1806]]-[[1810]]).<br>
<gallery>
307-Portret van Lodewijk Napoleon, koning van Holland.jpg|<small>[[Luigi Bonaparte]] (* [[Aghjacciu]], [[1778]] - † [[Livornu]], [[1846]])</small>
</gallery>
== In Córsica ==
Ci sò 246.000 abitenti in [[Córsica|l'ìsula sana]], di quali 11.541 in [[Aghjacciu]].<br>
== Riferimenti ==
- Orsu Ghjuvanni Caporossi, ''Cronica di A CORSICA'', [https://cronicadiacorsica.pagesperso-orange.fr/ pagina principale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220702173750/https://cronicadiacorsica.pagesperso-orange.fr/ |date=2022-07-02 }}; [https://cronicadiacorsica.pagesperso-orange.fr/Chronique/Dixneuvieme.html#1846 l'annu 1846] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220809235724/https://cronicadiacorsica.pagesperso-orange.fr/Chronique/Dixneuvieme.html#1846 |date=2022-08-09 }}
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1846 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
s57s8t39gdnn8yuf3k44bltxj3dycsm
Vanessa atalanta
0
23878
403847
398030
2026-06-18T13:12:36Z
JackyM59
27373
Photographs updated
403847
wikitext
text/x-wiki
{| align="right" rules="all" cellpadding="3" cellspacing="0" border="0" style="margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; background-color: #FFF4F2"
! colspan="3" style="#FFF4F2" |
{| style="background:#FFF4F2" align="center" width="100%"
| padding=0px|
! style="background:#FFF4F2" width="100%" |<span font-size:large;">'''Vanessa atalanta'''</span>
| padding=0px|
|}
|-----
| colspan=2 align="center" cellpadding="0" | [[File:Papillon vulcain.jpg|250x250px]]
|-----
! colspan=2 align="center" cellpadding="0" | <span style="color:black; font-size:x-small;">Vanessa atalanta</span>
|-----
! colspan=2 bgcolor="#FFF4F2" | Classifica scentifica
|-----
| Regnu
| [[Animalia]]
|-----
| Imbrancamentu
| [[Arthropoda]]
|-----
| Classa
| [[Insecta]]
|-----
| Ordine
| [[Lepidoptera]]
|-----
| Famiglia
| [[Nymphalidae]]
|-----
| Generu
| [[Vanessa]]
|-----
| align="center" bgcolor="#FFF4F2" colspan="2" | Nome binuminale
|-----
| align="center" colspan="2" | ''Vanessa atalanta''<br /><span style="color:black; font-size:x-small;">Pierre Rambur, 1832</span>
|-----
| align="center" colspan=2 align="center" cellpadding="0" | [[File:Papillon Vulcain.jpg|250x250px]]
|-----
|}
''Vanessa atalanta'' hè una spezia di farfalla chì face parte di a famiglia di e [[Nymphalidae]].
==Descrizione==
''Vanessa atalanta'' è una farfalla di taglia media appartenente alla famiglia delle Nymphalidae. Presenta ali nere con macchie bianche e fasce rosso-arancioni. Sulle ali posteriori, in prossimità del corpo, si nota un leggero mantello peloso di colore bruno scuro.
==Ripartizione==
''Vanessa atalanta'' hè una spezia migratrice chì si trova in numerose rigione di u mondu. Omu u trova per u più in Europa, in Asia è in America suprana. Hè ancu prisente in Africa suprana è in certe parte di l'America suttana. 'Ssa spezia hà una grande capacità d'adattamentu è pò esse ossirvata in una varietà d'ambienti, tali i giardini, e pratuline, e fureste è e zone urbane.
''Vanessa atalanta'' hè prisente in [[Corsica]].<ref>Berquier & Andrei-Ruiz (2017).</ref>
==Biolugia==
''Vanessa atalanta'' hè un farfalla diurna chì bula prestu è di modu graziosu. Si nutrisce per u più di u nettare di i fiori, in particulare di i fiori di buddleia, di cardu è di trifogliulu. E femine diponenu i so ovi annantu à piante ospite specifiche, tale l'urticula è l'acetula. I bruchi si cibanu dopu di e foglie di 'sse piante. U ciculu di vita di ''Vanessa atalanta'' cumprende quattru stadii : ovu, brucu, crisalide è adultu. L'adulti emergenu da a so crisalide à u capu di une poche di simane.
==Tassonumia==
U nome scentificu di 'ssa spezia hè ''Vanessa atalanta''. Hè ancu cunnisciuta sottu à altre nomi, tali u Vulcanu. Certi sinonimi scentifichi imprudati per designà 'ssa spezia sò Papilio atalanta è Pyrameis atalanta.
==Cunsirvazione==
''Vanessa atalanta'' hè una spezia relativamente cumuna è ùn hè micca cunsideratu cum'è essendu in priculu. A so capacità à adattà si à sfarenti ambienti li cunferisce una certa resilienza faccia à i cambiamenti ambientali. Eppuru, cum'è altre farfalle, ''Vanessa atalanta'' hè sensibile à a distruzzione di u so ambiente naturale è à l'usu eccessivu di pesticidii. Hè dunque impurtante di prisirvà e zone naturale è di promove pratiche agricule durevule per assicurà a cunsirvazione di 'ssa spezia magnifica.
==Riferimenti==
* Berquier C. & Andrei-Ruiz M.-C., ''Lista Rossa regiunale di e Farfalle diurne è Zygene di Corsica'', Corti: Edizione di l'Uffiziu di l'Ambiente di a Corsica, 2017
==Note==
<references />
==Altri prugetti==
* [[File:Commons-logo.svg|20px|link=]] [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vanessa_atalanta ''Vanessa atalanta''] annantu à [https://commons.wikimedia.org Wikimedia Commons].
[[Categoria:Nymphalidae]]
[[Categoria:Fauna di Corsica]]
ncql0d6jbx4akoenq11wssc589mbsib
Montisardu
0
26023
403844
396526
2026-06-18T12:57:08Z
Fausta Samaritani
15085
category, link fix
403844
wikitext
text/x-wiki
[[File:Porta Montesardo.jpg|thumb|250px|right|A porta di Montesardu]]
'''Montesardu''' ( ''Muntasardu'' in <nowiki>[[salentinu]]</nowiki> ) hè un villaghju di {{formatnum:1369}} abitanti di a cumuna di [[Alessanu]] in [[Pruvincia di Lecce]], in a parti più miridiunali di u salentu.
== Storia ==
== Giugrafia ==
Hè à 59 km luntanu da [[Lecce]], à pocu più di 10 km da Leùca e à 1 km da a capitale municipale.
== Monumenti ==
== Demugrafia ==
== Rifarenzi ==
== Liami ==
[[Categoria:Puglia]]
ptdyzdf7sjczje5o0w0gtke528bkham
Callinectes sapidus
0
26260
403890
398505
2026-06-19T09:12:49Z
Fausta Samaritani
15085
fix, link
403890
wikitext
text/x-wiki
{| align="right" rules="all" cellpadding="3" cellspacing="0" border="0" style="margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; background-color: #F6EBE4"
! colspan="3" style="background:#FF9999" |
{| style="background:#FF9999" align="center" width="100%"
| padding=0px|
! style="background:#FF9999" width="100%" |<span style="color:white; font-size:large;">'''U ganciu turchinu'''</span>
| padding=0px|
|}
|-----
| colspan=2 align="center" cellpadding="0" | [[File:Callinectes_sapidus_1.jpg|300px]]
|-----
! colspan=2 align="center" cellpadding="0" | <span style="color:black; font-size:x-small;">Callinectes sapidus</span>
|-----
! colspan=2 bgcolor="pink" | [[Classificazione scentifica]]
|-----
| Regnu
| ''[[Animalia]]''
|-----
| Imbrancamentu
| ''[[Arthropoda]]''
|-----
| Classa
| ''[[Malacostraca]]''
|-----
| Ordine
| ''[[Decapoda]]''
|-----
| Famiglia
| ''[[Portunidae]]''
|-----
| Generu
| ''[[Callinectes]]''
|-----
| align="center" bgcolor="pink" colspan="2" | [[Nome binuminale]]
|-----
| align="center" colspan="2" | ''Callinectes sapidus''<br /><span style="color:black; font-size:x-small;"> Rathbun, 1896</span>
|-----
| align="center" colspan=2 align="center" cellpadding="0" | [[File:Callinectes_sapidus_-_Flickr_-_gailhampshire_(2).jpg|300px]]
|-----
|}
U '''ganciu turchinu''' (''Callinectes sapidus'' Rathbun, 1896) hè un crustaceu decapodu brachiuru di a famiglia di i [[Portunidae]], tipicu d'estuarii, lagune è d'altri ambienti salmastri ma prisente dinù in acque dolce è marine custiere.<ref>'Ss'articulu pruvene in parte da l'articulu currispundente di a wikipedia in talianu.</ref> Hè una spezia autottona di e coste atlantiche di u cuntinente americanu, induv'ellu raprisenta un pruduttu di pesca impurtantissimu, postu chì e so carne sò assai apprezzate in cucina. Hà un'alimentazione onnivora pocu spezializata ancu sì assai efficace in a predazione di i molluschi bivalvi. À u livellu ambientale hè pocu esigente è capace à adattà si à varie cundizione è ambienti, ancu s'elli sò piuttostu cumprumessi. E larve planctoniche – chì ponu sviluppà si solu in acque salate – sò capace di viaghjà longhe distanze in mare. Ancu per issi mutivi, hè statu largamente intraduttu è acclimatatu fora di u so areale naturale, à spessu cù gravi effetti dannosi nant'à e cumunità biologiche.
Hè signalatu nant'à e coste atlantiche europee da liniziu di u [[XX sèculu|Novecentu]], è in u Mediterraneu urientale da l'anni [[Anni 1930|trenta]] o [[Anni 1940|quaranta]]. Si suppone ch'ellu sia ghjuntu in u [[Mari Adriaticu]] in l'anni 1940, ma fù identificatu solu in u [[1993]].
A stabilizazione, l'aumentu particularmente rapidu è invasivu di a so diffusione in u settore uccidentale à partesi da u [[Anni 2020|secondu decenniu di u 2000]] hà suscitatu alarma per via di i pussibuli danni ecosistemichi è à l'industria di a pesca, sopratuttu nant'à e pupulazione di molluschi d’interessu ecunomicu. St'alarma hà truvatu dinù ecu nant’à i media generalisti.
== Distribuzione è ambiente ==
=== Areale nativu ===
A spezia hè uriginaria di a parte uccidentale di l'[[Oceanu Atlanticu|Atlànticu]], induv'ella campa longu à e coste di u cuntinente americanu sanu, da a Nova Scozia à l'[[Uruguay]] cumpresu e Bermude, u golfu di Messicu sanu, u [[Mari di i Caraibi]] è e piccule è grande Antiglie. In l'acque nordamericane hè storicamente signalata a presenza di pupulazione stabile à u nordu sin'à Capu Cod, in [[Massachusetts]], mentre chì i signalamenti in lochi più settintriunali eranu per u più riferite à individui o gruppi d'individui erratichi prisenti solu durante a staghjone calda è micca à pupulazione capace d'autosustene si datu ' di femine ovigere. In u [[2015]] hè stata però accertata a presenza d'una pupulazione stabile in u golfu di Maine, circa 500 km più à nordu. A distribuzione in a parte sud di l'areale hè menu cunnisciuta: certe fonte riportanu l'Uruguay cum'è limite meridiunale, mentre altre riferiscenu a so presenza in u nordu di l'[[Argentina]], senza eppuru dà infurmazione nant'à a cunsistenza è a stabilità di e pupulazione.
=== Spezia introdutta ===
A spezia hè stata introdutta in numerose aree esterne à u so areale cum'è u mare di u Nordu, u [[mari Balticu]], u [[Mare Neru]], u mare Mediterraneu è u Giappone. A via d'introduzione più prubabile hè quella accidentale duvuta à stadi larvali pelagichi liberati cù l'acque di balastu di i batelli. Eppuru, sò state prese in cunsiderazione dinù altre vie d'arrivu di a spezia, cum'è rilasci più o menu intensiunali, trasportu passivu nant'à i scafi o in massi d'alga è espansione naturale di l'areale. L'abbundante presenza di a spezia vicinu à i grandi porti in i Stati Uniti è l'allucamentu di e prime culunie in Europa, dentru à zone portuale cù trafficu trasatlanticu, rendenu l'ipotesi di u trasportu in l’'acque di balastu quella più prubabile è universalmente accittata. Analise genetiche nant'à i ganci turchini di u Mediterraneu anu mustratu una bassissima diversità genetica duvuta à l'effettu di u fundatore. Ne risulta dunque chì tutta a pupulazione mediterranea (è prubabilmente europea) deriva da puchissimi eventi effettivi d'introduzione.
[[File:Cangrejo_Sirí_en_playa_del_Cerro_Buenavista_(Área_protegida_Cabo_Polonio).JPG|thumb|left|upright=1.2|Ganciu turchinu fotugrafiatu sottu à l'acqua]]
I primi signalamenti per l'Europa ricollanu à u 1900 nant’à a costa atlàntica settintriunale francese da induve si hè diffusa à l'acque di i [[Paesi Bassi]], [[Germania]] è [[Danimarca]], fermendu eppuru sporadica cù signalazione occasionale sin'almenu à u [[1965]]. In u [[mare di u Nordu]], un aumentu di e pupulazione si hè riscontratu da u [[1975]], puru mustrendu abbundanze assai inferiore à quelle custattate in u Mediterraneu. A presenza in u Mediterraneu hè stata accertata a prima volta in u 1937 in u [[mari Egeu]], poi in [[Egittu]] in u 1940 è un annu dopu in l'Adriaticu settintriunale. E prime pupulazione naturalizate in u mare di Levante è in u mare Egeu sò signalate solu da u 1959; à parte si da sti primi nuclei di culunizazione si assiste à una rapida diffusione di a spezia in a parte urientale di u Mediterraneu mentre, sin'almenu à u [[2006]], i signalamenti per u [[Mari Tarraneu|Mediterraneu]] uccidentale eranu sporadichi, occasionali è senza segni di naturalizazione. In u [[2008]] a situazione fotugrafiata da l'atlante di e spezie aliene di u mare Mediterraneu di a CIESM signalava a spezia cum’è frequente in u Mediterraneu urientale da l’Egittu à a parte meridiunale di u mare di Marmara, cumpresa l'[[isula di Cipru]], è in u golfu di Saloniccu, mentre era pocu cumuna in l'estremu nordu di u mare Adriaticu. Signalazione occasionale eranu ripurtate per u [[mari Ligure]], u golfu di u Lione, [[Malta]], u [[mare Ionicu]] è e coste di l'Adriaticu cintrale. Da l'[[anni 2000]] ma sopratuttu in u 2016-2023, a diffusione in u Mediterraneu uccidentale hà avutu un forte incrementu, culunizendu tutte e coste di u bacinu è ancu aree fora di u Strettu di Gibilterra cum'è e coste atlantiche di a Spagna è di u Maroccu è culunizendu sin'à l’isule Canarie. St'espansione hà avutu talvolta una velocità esplusiva cum'è in i casi di e foce di i fiumi Neretva o Ebru. L'espansione versu u bacinu uccidentale, più fretu, di u mare Mediterraneu puderia esse rilaziunata cù l'aumentu di e timperature medie di stu mare datu chì a presenza d'ambienti idonei è cundizione ambientale favurevule pare esse pusitivamente rilaziunata cù l'aumentu di e timperature ambientale.
In u 2023 u ganciu turchinu s'avvera prisente è naturalizatu in u Mediterraneu sanu.
==Descrizzione==
U ganciu turchinu hà u carapace larga più di u doppiu di a lunghezza, cù granulature sopratuttu in a parte anteriore. Nant'à a fronte sò prisenti dui denti di forma triangulare. Nant'à i lati di a carapazza, in a parte anteriore è laterale, sò prisenti novi paghji di denti, i più posteriore di i quali sò assai più grande chè l'altri è trasfurmati in una spina robusta diretta versu l'esternu; l'aspettu di a spina laterale hè variabile trà l'individui è pò esse più o menu pinzutu o rivultà appena in daretu.
I pereiopodi, vale à dì l'appendici toracichi o zampe, sò cinque paghji di i quali u più anteriore, cum'è in tutti i ganci, hè trasfurmatu in pinze è chjamatu chelipede; e pinze sò assai robuste è più longhe chè l'altri quattru paghji d'appendici. Nant'à u latu anteriore di u mero, u segmentu basale di i chelipedi, sò prisenti trè spine robuste, mentre una hè situata nant'à u latu esternu in a parte finale. Nant'à u latu internu di u carpu, u segmentu di u chelipede dopu à u meru, ùn sò micca prisente spine. U propodiu, l'ultimu segmentu di u chelipede currispundente à a pinza vera è propria. Cum'è in tutti i Portunidae l’ultimu paghju posteriore di pereiopodi hà i dui elementi finali appiattiti in forma di paletta.
L'addome hè, cum’è in generale ind'ì i ganci, chjucu, appiattitu è ripiegatu sottu à u torace; a so forma custituisce u più evidente dimorfisimu sessuale di sta spezia: in u masciu l'addome hà grossulanamente a forma di a lettera "T" è hè custituitu da dui segmenti basali larghi, mentre i restanti sò assai fini; ind'ì a femina a forma hè triangulare in l’individui immaturi è ovale in quelli adulti.
A culurazione di u latu dorsale di a carapazza hà una certa variabilità è và da u grisgicciu à u verde aliva cù sfumature turchine; e spine nant'à i bordi di a carapazza ponu esse russicce. E zampe sò di regula verde brunicciu cù parte variamente culurate di turchinu è biancu è articulazione frà i segmenti qualchì volta russicce. A culurazione di e punte di e pinze hè un caratteru chì permette di distingue i sessi: in i masci sò turchine mentre sò rossu aranciatu in e femine; in tramindui i sessi a pinza hà lati di culore turchinu, da induve vene u so nome cumunu.
A taglia massima mintuvata in a litteratura per u ganciu turchinu hè una larghezza di 22,7 cm in u masciu è di 20,4 in a femina.
==Biulugia==
Mediamente a longevità di u ganciu reale turchinu hè di 3 o 4 anni ma pò à spessu ghjunghje à cinque ed eccezziunalmente sin’à ottu anni.
===Alimentazione===
U ganciu turchinu hè un animale onnivoru cù una dieta pocu specializata. L'alimentazione hè basata nant’à pesci, altri crustacei, molluschi è materiale vegetale. I studii cundutti in l'areale naturale americanu mostranu chì a dieta di u ganciu turchinu cumporta sopratuttu pesci è i so resti, molluschi bivalvi, molluschi gasteropodi, crustacei anfipodi, decapodi è misidacei, alghe verde di u generu ''Ulva'', fanerogame marine di u generu ''Zostera'' è ancu larve d’insetti ditteri [[Chironomidae]]. L’individui di piccula dimensione cunsumeghjanu relativamente più crustacei, molluschi è vegetali ch'è l’adulti chì à u so tornu caccighjeghjanu animali più maiò è cù cunchiglie più dure, cumpresi molluschi bivalvi cù cunchiglie massicce cum’è l’ostriche. I bivalvi custituiscenu una parte maiò di a dieta di u ganciu turchinu: a cunchiglia hè aperta da u latu di a mappetta tagliendu u ligamentu è i musculi adduttori chì tenenu chjuse e duie valve; sò scelti prima l'individui più chjuchi è più faciuli à apre. Studii cundutti in laboratoriu mostranu chì l'individui sottumessi à una dieta solu vegetale anu murtalità assai più alta, tassi di crescita più bassi è un putenziale riproduttivu minore ch’è quelli nutriti cù cibi animali. L'adulti mostranu una forte tendenza à u cannibalisimu nutrendu si spessu d'altri individui di ganciu turchinu, sopratuttu di e classe di taglia più chjuca.
===Ripruduzzione===
U ganciu turchinu ghjunghje à a maturità sessuale trà i 12 è i 18 mesi di vita sicondu a temperatura ambientale, dopu à circa 18 mute, dopu a fase larvale; u numeru di mute varieghja trà masciu è femina è s'avvera un pocu più altu per quest’ultima, in a quale pò ghjunghje à 20. À u raghjunghjimentu di a maturità sessuale u masciu misura in media 89 millimetri di larghezza.
U mumentu di l'accuppiamentu hè influinzatu da e cundizione di salinità è di temperatura di u mare, ma si face sempre in acque salmastre à bassa o media salinità, tipicamenti in l'estuarii o in l'acque salate appena fora d’elli. U masciu pò accuppià si parechje volte in a vita mentri a femina pò fà lu solu una volta; a finestra timpurale in a quale a femina pò esse fecondata hè assai corta: dopu à l'ultima muta (muta terminale o puberale) nanzu chì a carapazza si n'indurisca. L'accuppiamentu si face in generale di veranu o d'istate in l'areale nativu di a spezia: u masciu cunnosce a recettività di a femina grazia à i feromoni ch'ella libereghja è chjappa a femina immatura infilendu e so pinze trà quelle di a femina è u primu paghju di zampe; l'accompagna cusì sin'à a so ultima muta, quand'ella sarà pronta per l’accuppiamentu. U sperma, purtatu da i spermatofori, ghjunghje à e spermateche di a femina à traversu i dui pori genitali situati sottu à l'addome. E femine migranu dopu in mare apertu o in acque à alta salinità. Trà dui è nove mesi dopu à l'accuppiamentu a femina pò depone più di 2 millione d'ova. A femina ammagazzineghja u sperma ricivutu in l'unicu attu d'accuppiamentu chì basta per trè o più fecundazione, ma e depusizione successive à a prima portanu un numeru minore d'ovi. In climi timperati induve a prima depusizione si face di veranu, pò esse prudutta una siconda massa d'ovi in fine d’istate; pare chì in i mari trupicali l’ovi sianu deposti tuttu l'annu. Dopu à a depusizione, l'ovi sò trattenuti sottu à l'addome di a femina induv'elli sò mantenuti in locu da i pleopodi (appendici adduminali) furmendu una massa di culore aranciu d'aspettu spungosu. Tutti l'ovi in a massa ovigera si chjudenu à tempu in un unicu avvenimentu. Di e larve ne sopravvive circa 0,000001%. E cause di a murtalità larvale sò varie: ponu esse manghjate da vermi o tumbate da funghi, ma ponu ancu more per via di variazione di a temperatura di l'[[acqua]] o di una carenza d'ossigenazione.
== Note ==
<references/>
[[Categoria:Portunidae]]
huvz9cg6terglfyew98c89nyup1g0qq
1946
0
26621
403882
400443
2026-06-18T21:30:16Z
Dostojewskij
8917
/* Nàscite */ + [[Donald Trump]]
403882
wikitext
text/x-wiki
U '''1946''' (in [[nùmeri rumani]] MCMXLVI) hè un [[annu]] di lu XX sèculu.
{{Annu|XIX sèculu|XX sèculu|XXI sèculu|1920|1930|1940|1950|1960|1942|1943|1944|1945|1946|1947|1948|1949|1950}}
== Evenimenti ==
=== [[Premiu Nobel|Prèmii Nobel]] 1946 [[Image:NobelP.png|50px]] ===
[[Prèmiu Nobel per a Pace]]: <br>
[[Prèmiu Nobel per a Litteratura]]: <br>
[[Prèmiu Nobel per a Medicina]]: <br>
[[Prèmiu Nobel per a Fìsica]]: <br>
[[Prèmiu Nobel per a Chìmica]]: <br>
== Nàscite ==
* [[14 di ghjugnu]]: [[Donald Trump]], puliticu statunitense è u 45u è 47u Prisidente di i Stati Uniti d'America
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Còrsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[[Categoria:Anni di u XX seculu|#]]
{{c-supranu}}
ssql4f5emlkqssfwsd2bi0atajwpiv0
Utente:Dostojewskij/E mo cuntribuzioni
2
26882
403887
403473
2026-06-18T21:37:30Z
Dostojewskij
8917
18 ghju 2026 ➹ Categoria:Nati in 1946
403887
wikitext
text/x-wiki
[[File:Idioma corso.png|thumb|[[File:Flag of Corsica.svg|30px]] [[Lingua corsa]]]]
{| align="center" border="0" cellpadding="5" cellspacing="2" style="border: 1px solid #A4FFA4; background-color: #F3FFF3; border: 5px solid #F3FFF3"
|-
|
* ID d'usuariu: 25.653
* Data de rexistru: 2014-07-21
|-
|}
{| class="wikitable"
|-
! Date !! Live edits !! Deleted edits !! Total edits !! Main !! Pages edited (total)
|-
| 24 mag 2015 || 1 || 0 || 1 || 1 || 1
|-
| 17 mag 2026 || 19 || 0 || 19 || 16 || 17
|-
| 12 ghju 2026 || 27 || 0 || 27 || 21 || 25
|-
| 18 ghju 2026 || 35 || 0 || 35 || 27 || 32
|-
! Date !! Live edits !! Deleted edits !! Total edits !! Main !! Pages edited (total)
|-
|}
== Year counts ==
[[File:Wikipedia-logo-v2-co.svg|thumb|WɪᴋɪᴘᴇᴅɪA]]
{| class="wikitable"
|-
! Year !! Live edits !! Deleted edits !! Total edits !! Namespace Main
|-
| 2014 || 0 || 0 || 0 || 0
|-
| 2015 || 1 || 0 || 1 || 1
|-
| 2016 || 1 || 0 || 1 || 1
|-
| 2017 || 0 || 0 || 0 || 0
|-
| 2018 || 0 || 0 || 0 || 0
|-
| 2019 || 0 || 0 || 0 || 0
|-
| 2020 || 1 || 0 || 1 || 1
|-
| 2021 || 0 || 0 || 0 || 0
|-style='background:#DDAA77'
| 2022 || 2 || 0 || 2 || 2
|-
| 2023 || 0 || 0 || 0 || 0
|-
| 2024 || 1 || 0 || 1 || 1
|-style='background:#C0C0C0'
| 2025 || 3 || 0 || 3 || 3
|-style='background:#FFEE77'
| 2026<br/><small><small>(18.06.2026)</small></small> || '''26''' || 0 || '''26''' || '''18'''
|-
|}
* [https://xtools.wmflabs.org/ec/co.wikipedia.org/Dostojewskij xtools.wmflabs]
* [https://co.wikiscan.org/?menu=userstats&user=Dostojewskij co.wikiscan]
<div style="border: 3px solid green; margin: 2px; background-color: white;"><div style="margin: 10px;">
* [[File:Wikidata-logo.svg|20px]] [[wikidata:User:Dostojewskij/Contributions]]
* [[File:Commons-logo.svg|20px]] [[commons:User:Dostojewskij/Contributions]]
</div></div>
== Categoria ==
* 🖫 [[:Categoria:Nati in 1889]] (23:14, 17 mag 2026)
* 🖫 [[:Categoria:Nati in 1952]] (23:16, 17 mag 2026)
* 🖫 [[:Categoria:Nati in 1981]] (00:03, 11 ghju 2026)
* 🖫 [[:Categoria:Nati in 1946]] (21:26, 18 ghju 2026)
[[de:Benutzer:Dostojewskij/Bearbeitungen]]
[[ca:Usuari:Dostojewskij/Contribucions]]
[[oc:Utilizaire:Dostojewskij/Contribucions]]
[[ru:Участник:Dostojewskij/Мои правки]]
[[pl:Wikipedysta:Dostojewskij/Wkład]]
[[nl:Gebruiker:Dostojewskij/Gebruikersbijdragen]]
[[fr:Utilisateur:Dostojewskij/Contributions]]
[[scn:Utenti:Dostojewskij/Cuntribbuti]]
[[pt:Usuário(a):Dostojewskij/Contribuições]]
[[en:User:Dostojewskij/Contributions]]
[[es:Usuario:Dostojewskij/Contribuciones]]
[[uk:Користувач:Dostojewskij/Внесок]]
[[no:Bruker:Dostojewskij/Bidrag]]
[[wuu:User:Dostojewskij/我个贡献]]
[[sv:Användare:Dostojewskij/Bidrag]]
[[zh-min-nan:Iōng-chiá:Dostojewskij/Kòng-hiàn]]
[[cs:Wikipedista:Dostojewskij/Příspěvky]]
[[ht:Itilizatè:Dostojewskij/Kontribisyon]]
[[bg:Потребител:Dostojewskij/Приноси]]
[[ro:Utilizator:Dostojewskij/Contribuții]]
[[tr:Kullanıcı:Dostojewskij/Katkılarım]]
[[lv:Dalībnieks:Dostojewskij/Devums]]
[[mai:प्रयोगकर्ता:Dostojewskij/योगदान]]
[[ast:Usuariu:Dostojewskij/Collaboraciones]]
[[id:Pengguna:Dostojewskij/Kontribusi]]
[[mg:Mpikambana:Dostojewskij/Fandraisan'anjara]]
[[da:Bruger:Dostojewskij/Bidrag]]
[[ml:ഉപയോക്താവ്:Dostojewskij/സംഭാവനകൾ]]
[[bn:ব্যবহারকারী:Dostojewskij/অবদান]]
[[lmo:Utent:Dostojewskij/Contribuzzion]]
[[szl:Używacz:Dostojewskij/Edycyje]]
[[kn:ಸದಸ್ಯ:Dostojewskij/ನನ್ನ ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]
[[crh:Qullanıcı:Dostojewskij/İsseler]]
[[mk:Корисник:Dostojewskij/Придонеси]]
[[ky:Колдонуучу:Dostojewskij/Салымдарым]]
[[sk:Redaktor:Dostojewskij/Príspevky]]
[[ne:प्रयोगकर्ता:Dostojewskij/मेरो योगदानहरू]]
[[ko:사용자:Dostojewskij/기여]]
[[zh:User:Dostojewskij/贡献]]
[[ja:利用者:Dostojewskij/投稿記録]]
[[kk:Қатысушы:Dostojewskij/Үлесім]]
[[it:Utente:Dostojewskij/Contributi]]
[[be:Удзельнік:Dostojewskij/Уклад]]
[[pa:ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Dostojewskij/ਯੋਗਦਾਨ]]
[[ceb:Gumagamit:Dostojewskij/Mga tampo]]
[[fi:Käyttäjä:Dostojewskij/Muokkaukset]]
[[hi:सदस्य:Dostojewskij/योगदान]]
[[uz:Foydalanuvchi:Dostojewskij/Hissam]]
[[ms:Pengguna:Dostojewskij/Sumbangan]]
[[la:Usor:Dostojewskij/Conlationes]]
[[sat:ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Dostojewskij/ᱮᱱᱮᱢᱠᱩ]]
[[mn:Хэрэглэгч:Dostojewskij/Хэрэглэгчийн хувь нэмэр]]
[[pam:User:Dostojewskij/Deng ambag]]
[[bcl:Paragamit:Dostojewskij/Mga ambag]]
[[nn:Brukar:Dostojewskij/Bidrag]]
[[fa:کاربر:Dostojewskij/مشارکتها]]
[[sh:Korisnik:Dostojewskij/Doprinos]]
[[bs:Korisnik:Dostojewskij/Doprinosi]]
[[vi:Thành viên:Dostojewskij/Đóng góp]]
[[tg:Корбар:Dostojewskij/Ҳисса]]
[[sq:Përdoruesi:Dostojewskij/Kontributet]]
[[cv:Хутшăнакан:Dostojewskij/Хывнӑ тӳпе]]
[[tl:Tagagamit:Dostojewskij/Mga ambag ko]]
[[te:వాడుకరి:Dostojewskij/నా మార్పులు]]
[[simple:User:Dostojewskij/My changes]]
[[mr:सदस्य:Dostojewskij/माझे योगदान]]
[[af:Gebruiker:Dostojewskij/Bydraes]]
[[so:User:Dostojewskij/Ku darsashooyinka]]
[[yo:Oníṣe:Dostojewskij/Àwọn àfikún]]
[[et:Kasutaja:Dostojewskij/Kaastöö]]
[[war:Gumaramit:Dostojewskij/Akon mga ámot]]
[[nds:Bruker:Dostojewskij/Mien Arbeid]]
[[az:İstifadəçi:Dostojewskij/Töhfələrim]]
[[sco:Uiser:Dostojewskij/Contreibutions]]
[[sl:Uporabnik:Dostojewskij/Prispevki]]
[[bar:Nutza:Dostojewskij/Mei Gschriebnas]]
[[se:Geavaheaddji:Dostojewskij/Mu rievdadusat]]
[[vec:Utensa:Dostojewskij/Contribusion]]
[[eu:Lankide:Dostojewskij/Nire ekarpenak]]
[[dty:प्रयोगकर्ता:Dostojewskij/मेरो योगदानहरू]]
[[be-tarask:Удзельнік:Dostojewskij/Унёсак]]
[[gl:Usuario:Dostojewskij/Contribucións]]
[[hr:Suradnik:Dostojewskij/Doprinosi]]
[[jv:Naraguna:Dostojewskij/Pasumbang]]
[[ka:მომხმარებელი:Dostojewskij/წვლილი]]
[[th:ผู้ใช้:Dostojewskij/ส่วนร่วม]]
[[sc:Usuàriu:Dostojewskij/Contributos mios]]
[[sah:Кыттааччы:Dostojewskij/Суруйуу тиһилигэ]]
[[si:පරිශීලක:Dostojewskij/මගේ දායකත්වය]]
[[kw:Devnydhyer:Dostojewskij/Kevrohow]]
[[ln:Utilisateur:Dostojewskij/Nkásá nakomí]]
[[ku:Bikarhêner:Dostojewskij/Beşdariyên min]]
[[sw:Mtumiaji:Dostojewskij/Michango]]
[[eo:Uzanto:Dostojewskij/Kontribuoj]]
[[kaa:Paydalanıwshı:Dostojewskij/Úlesim]]
[[ta:பயனர்:Dostojewskij/பங்களிப்புக்கள்]]
[[sr:Корисник:Dostojewskij/Доприноси]]
[[cy:Defnyddiwr:Dostojewskij/Fy nghyfraniadau]]
[[lt:Naudotojas:Dostojewskij/Mano indėlis]]
[[ga:Úsáideoir:Dostojewskij/Iarrachtaí]]
[[el:Χρήστης:Dostojewskij/Η συνεισφορά μου]]
[[hy:Մասնակից:Dostojewskij/Ներդրում]]
[[hu:Szerkesztő:Dostojewskij/Közreműködések]]
[[li:Gebroeker:Dostojewskij/Mien biedrages]]
[[rue:Хоснователь:Dostojewskij/Приспівкы]]
[[mhr:Пайдаланыше:Dostojewskij/Мыйын надырем]]
[[an:Usuario:Dostojewskij/Contribucions]]
[[qu:Ruraq:Dostojewskij/Llamk'apusqaykuna]]
[[vep:Kävutai:Dostojewskij/Tehtud rad]]
[[lo:ຜູ້ໃຊ້:Dostojewskij/ປະກອບສ່ວນ]]
[[lb:Benotzer:Dostojewskij/Kontributiounen]]
[[olo:Käyttäi:Dostojewskij/Kohendukset]]
[[gan:用戶:Dostojewskij/貢獻]]
[[bh:प्रयोगकर्ता:Dostojewskij/योगदान]]
[[ha:User:Dostojewskij/Gudummawa]]
[[is:Notandi:Dostojewskij/Framlög]]
[[io:Uzanto:Dostojewskij/Mea adportado]]
[[os:Архайæг:Dostojewskij/Бавæрд]]
[[su:Pamaké:Dostojewskij/Kontribusi kuring]]
[[or:ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Dostojewskij/ଅବଦାନ]]
[[pdc:Yuuser:Dostojewskij/Mei Ardickele]]
[[haw:Mea hoʻohana:Dostojewskij/He aha ka'u i lūlū ai]]
[[hsb:Wužiwar:Dostojewskij/Přinoški]]
fk9e9dup2unerlau45oxh1vmxj3ti1p
1817
0
26907
403875
401998
2026-06-18T17:39:01Z
Fausta Samaritani
15085
403875
wikitext
text/x-wiki
U '''1817''' (MDCCCXVII in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1790|1800|1810|1820|1830|1813|1814|1815|1816|1817|1818|1819|1820|1821}}
[[File:Jean-Baptiste Berré - The elephant of the Royal Garden.jpg|thumb|250px|right|Parigi, u elefanti à u Giardinu Reali]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1817 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
2tkufnohxp47w48iwey1629at556who
1831
0
27095
403874
403118
2026-06-18T17:37:26Z
Fausta Samaritani
15085
file
403874
wikitext
text/x-wiki
U '''1831''' (MDCCCXXXI in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1810|1820|1830|1840|1850|1827|1828|1829|1830|1831|1832|1833|1834|1835}}
[[File:Théodore Gudin Le Conquet.jpg|thumb|250p|right|Théodore Gudin, ''Le Conquet'']]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1831 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
ncl88m06nggc50yciwlyx7dm5ky8njf
1832
0
27096
403873
403119
2026-06-18T17:33:34Z
Fausta Samaritani
15085
file
403873
wikitext
text/x-wiki
U '''1832''' (MDCCCXXXII in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]]. [[Annata bisesta]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1810|1820|1830|1840|1850|1828|1829|1830|1831|1832|1833|1834|1835|1836}}
[[File:Monumenti dell'Egitto e della Nubia-plate-0016.jpg|thumb|250px|right|''Monumenti dell'Egitto e della Nubia'', illustrazione n. 16, 1832]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1832 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
58r2j2g2w1epwlu5idkxz5ltm62mamv
1833
0
27097
403872
403120
2026-06-18T17:28:55Z
Fausta Samaritani
15085
file
403872
wikitext
text/x-wiki
U '''1833''' (MDCCCXXXIII in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1810|1820|1830|1840|1850|1829|1830|1831|1832|1833|1834|1835|1836|1837}}
[[File:America (3121047384).jpg|thumb|350px|right|L'America in u 1833]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1833 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
0gnay9vnequckp03qk5yh8l1vj8salu
1834
0
27098
403871
403362
2026-06-18T17:26:32Z
Fausta Samaritani
15085
file
403871
wikitext
text/x-wiki
U '''1834''' (MDCCCXXXIV in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1810|1820|1830|1840|1850|1830|1831|1832|1833|1834|1835|1836|1837|1838}}
[[File:Dampfschiff Ishora.jpg|thumb|300px|right|''The entrance of the Prussian crown prince and princess on the steamship "Ishora" in St. Petersburg in June 1834'' - gouache]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1834 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
58400rzbthy2jq3ib0js9jtymdhfvu6
1836
0
27108
403870
403364
2026-06-18T17:21:59Z
Fausta Samaritani
15085
file
403870
wikitext
text/x-wiki
U '''1836''' (MDCCCXXXVI in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]]. [[Annata bisesta]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1810|1820|1830|1840|1850|1832|1833|1834|1835|1836|1837|1838|1839|1840}}
[[File:Karneval hos Puggaard i via.jpg|thumb|300px|right|Carl Werner, ''Carnevale in Italia'', 1836]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1836 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
qacbz9yh32wmlengsvbxyq5sfs8i8bd
1837
0
27109
403869
403365
2026-06-18T17:14:58Z
Fausta Samaritani
15085
file
403869
wikitext
text/x-wiki
U '''1837''' (MDCCCXXXVII in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1810|1820|1830|1840|1850|1833|1834|1835|1836|1837|1838|1839|1840|1841}}
[[File:La regina Maria Teresa di Napoli.jpg|thumb|200px|right|A regina Maria Teresa di Napoli, 1837]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1837 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
jc0f5xeaoi4eo9uurifii9is2giqhdo
1838
0
27110
403868
403366
2026-06-18T17:12:15Z
Fausta Samaritani
15085
file
403868
wikitext
text/x-wiki
U '''1838''' (MDCCCXXXVIII in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1810|1820|1830|1840|1850|1834|1835|1836|1837|1838|1839|1840|1841|1842}}
[[File:Acadia University, Wolfville.jpg|thumb|250px|right|Università di Acadia, (Nova Scotia - [[Canada]])]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1838 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
ql7txhnzqdz0c0889wpq5c4c9rsnrcj
1839
0
27111
403867
403367
2026-06-18T17:08:04Z
Fausta Samaritani
15085
file
403867
wikitext
text/x-wiki
U '''1839''' (MDCCCXXXIX in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1810|1820|1830|1840|1850|1835|1836|1837|1838|1839|1840|1841|1842|1843}}
[[File:Wasserschloss Laer (13).JPG|thumb|250px|right|U ponte su u fiume Ruhr ([[Germania]])]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1839 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
rz1ldsw6q0mnkhc33rmjz9z3v0fhpka
1841
0
27126
403866
403369
2026-06-18T16:57:53Z
Fausta Samaritani
15085
file
403866
wikitext
text/x-wiki
U '''1841''' (MDCCCXL in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1820|1830|1840|1850|180|1837|1838|1839|1840|1841|1842|1843|1844|1845}}
[[File:Wai'oli Hui'ia Church, Kuhio Hwy, Hanalei - panoramio (1).jpg|thumb|250px|right|A ghjesa ''Wai'oli Hui'ia'' ([[Hawaii]], 1841)]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1841 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
r13c5qxjlw09nd424502jax08c1g6nb
1842
0
27127
403865
403370
2026-06-18T16:53:05Z
Fausta Samaritani
15085
file
403865
wikitext
text/x-wiki
U '''1842''' (MDCCCXLII in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1820|1830|1840|1850|1860|1838|1839|1840|1841|1842|1843|1844|1845|1846}}
[[File:Raymond Monvoisin - Retrato de Juan Manuel de Rosas, 1842.jpg|thumb|200px|right|Raymond Monvoisin, Ritrattu di Juan Manuel de Rosas ([[Argentina]], 1842]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1842 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
bbiwdctbcv3dlz688klp0qflq1kueqm
1843
0
27128
403864
403371
2026-06-18T16:48:47Z
Fausta Samaritani
15085
file
403864
wikitext
text/x-wiki
U '''1843''' (MDCCCXLIII in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1820|1830|1840|1850|1860|1839|1840|1841|1842|1843|1844|1845|1846|1847}}
[[File:14085-2 8 Vancouver Island 1851.jpg|thumb|250px|right|Isole di Vancouver ([[Canada]]), 1843]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1843 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
83pwdhio5fdn0318c8lesbffa67jqcp
1844
0
27129
403863
403372
2026-06-18T16:45:12Z
Fausta Samaritani
15085
file
403863
wikitext
text/x-wiki
U '''1844''' (MDCCCXLIV in [[nùmeri rumani]]) hè un [[annu]] di u [[XIX sèculu]]. [[Annata bisesta]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1820|1830|1840|1850|1860|1840|1841|1842|1843|1844|1845|1846|1847|1848}}
[[File:Young Queen Marie of Bavaria.jpg|thumb|200px|right|A regina Maria di Baviera]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In [[Córsica]] ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1844 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
{{c-supranu}}
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
jlp2objsxutrhxadkp4zv7xhktwgzuq
1847
0
27131
403861
403356
2026-06-18T16:38:47Z
Fausta Samaritani
15085
file
403861
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1847''' (MDCCCXLVII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1820|1830|1840|1850|1860|1843|1844|1845|1846|1847|1848|1849|1850|1851}}
[[File:Battle Molino del Rey.jpg|thumb|350px|right|Guerra mexico-americana, a battaglia di ''Molino del Rey'', 1847]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1847 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
qe1osjgirfshlvq6l1k96elpmdl6m7r
1848
0
27132
403860
403357
2026-06-18T16:33:13Z
Fausta Samaritani
15085
file
403860
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1848''' (MDCCCXLVIII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]]. [[Annata bisesta]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1820|1830|1840|1850|1860|1844|1845|1846|1847|1848|1849|1850|1851|1852}}
[[File:Ereignisblatt aus den revolutionären Märztagen 18.-19. März 1848 mit einer Barrikadenszene aus der Breiten Strasse, Berlin 01.jpg|thumb|300px|right|[[Berlinu]], a rivuluzione di maghju]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1848 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
ccnuv3xoo2fpmkovq8ku6vbuq6d1dhv
1849
0
27133
403859
403447
2026-06-18T16:31:04Z
Fausta Samaritani
15085
403859
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1849''' (MDCCCXLIX in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1820|1830|1840|1850|1860|1845|1846|1847|1848|1849|1850|1851|1852|1853}}
[[File:Edward Lear - Near Suez, 1 pm, 16 January 1849 (48) - Google Art Project.jpg|thumb|350px|right|Edward Lear, ''Near Suez, 1 pm, [[16 di ghjennaghju|16 January]] 1849'']]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1849 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
76myssk630x3cyfeewetvf52y89ediv
1850
0
27134
403858
403418
2026-06-18T16:30:37Z
Fausta Samaritani
15085
file
403858
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1850''' (MDCCCL in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1820|1830|1840|1850|1860|1846|1847|1848|1849|1850|1851|1852|1853|1854}}
[[File:1850 Events Collage V 1.0.jpg|thumb|350px|right|Eventi 1850 - collage]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
- [[Louis Joseph Gay-Lussac]], natu à Saint-Léonard-de-Noblat u [[6 di dicembre]] [[1778]] è mortu à Paris u [[9 di maghju]] 1850, chimicu è fisicu francesu.<br>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1850 Liggì l'arthìcuru innantu a la ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
6vvw3vial7ow0ugzif7dyozpnwfx8v4
1854
0
27143
403857
403440
2026-06-18T16:28:29Z
Fausta Samaritani
15085
file
403857
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1854''' (MDCCCLIV in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1830|1840|1850|1860|1870|1850|1851|1852|1853|1854|1855|1856|1857|1858}}
[[File:An Indian Railway Station - ILN 1854.jpg|thumb|300px|right|[[India]] - stazione di i treni]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1854 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
00k46cjztc6mpdqdhwpg0xmzfjxt5nw
1855
0
27144
403856
403443
2026-06-18T16:25:38Z
Fausta Samaritani
15085
403856
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1855''' (MDCCCLV in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1830|1840|1850|1860|1870|1851|1852|1853|1854|1855|1856|1857|1858|1859}}
[[File:1855 Events Collage V 1.0.jpg|thumb|350px|right|Eventi in u 1855]]
[[File:Lyon - Vue de Vaise près du pont du Port Mouton - 1855-05.jpg|thumb|200px|right|[[Lione]], 1855]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1855 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
n4pu65d884aw7tl23pj3shhq4ygzg96
1858
0
27152
403855
403496
2026-06-18T16:24:14Z
Fausta Samaritani
15085
file
403855
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1858''' (MDCCCLVIII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1830|1840|1850|1860|1870|1854|1855|1856|1857|1858|1859|1860|1861|1862}}
[[File:1858 Events Collage V 1.0.jpg|thumb|400px|right|Eventi 1858 - collage]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1858 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
dgmp5pfi1i55dafd85enwzm2kzav08h
1859
0
27153
403854
403497
2026-06-18T16:19:45Z
Fausta Samaritani
15085
file
403854
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1859''' (MDCCCLIX in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1830|1840|1850|1860|1870|1855|1856|1857|1858|1859|1860|1861|1862|1863}}
[[File:Grand banquet donné dans la salle des maréchaux, au palais des Tuileries, à l'occasion du mariage du prince Napoléon ave.jpg|thumb|300px|right|''Grand banquet donné dans la salle des maréchaux, au palais des Tuileries, à l'occasion du mariage du prince Napoléon'']]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1859 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
858pa6f5cn7gvi2s7lkn3orzzjfkpt8
Categoria:Puglia
14
27198
403836
2026-06-18T12:45:34Z
Fausta Samaritani
15085
category
403836
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Regione taliana]]
4a34xvox8tryvewxyl136jw4vbbzhpi
403845
403836
2026-06-18T13:02:04Z
Fausta Samaritani
15085
file
403845
wikitext
text/x-wiki
[[File:L'enigma di pietra....jpg|thumb|250px|right|Castel del Monte (Andria)]]
<br>
[[Categoria:Regione taliana]]
94m4y6u378m105ckhq5qasm3kjfyaj9
1866
0
27199
403848
2026-06-18T15:58:33Z
Fausta Samaritani
15085
annu 1866
403848
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1866''' (MDCCCLXVI in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1862|1863|1864|1865|1866|1867|1868|1869|1870}}
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1866 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
8gubayjgt02q7pmy46sf42hgcvsa59b
403853
403848
2026-06-18T16:14:33Z
Fausta Samaritani
15085
file
403853
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1866''' (MDCCCLXVI in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1862|1863|1864|1865|1866|1867|1868|1869|1870}}
[[File:Atlantic cable Map.jpg|thumb|600px|right|Mappa di i primi cavi sottumarini telegrafici]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1866 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
jce15fgl657lwdrjemyjlnucfbl2lu8
1867
0
27200
403849
2026-06-18T16:00:19Z
Fausta Samaritani
15085
annu 1867
403849
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1867''' (MDCCCLXVII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1863|1864|1865|1866|1867|1868|1869|1870|1871}}
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1867 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
0fs70g1egvb26n0oxls53upso8c21m3
403852
403849
2026-06-18T16:10:34Z
Fausta Samaritani
15085
file
403852
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1867''' (MDCCCLXVII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]].
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1863|1864|1865|1866|1867|1868|1869|1870|1871}}
[[File:Bracelet (Italy), 1867 (CH 18424817).jpg|thumb|230px|right|Gioiellu d'oru cù cammeu (Italia, 1867)]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1867 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
rqdu10u2kef9gaa8ubmhs05se70y8bm
1868
0
27201
403850
2026-06-18T16:01:51Z
Fausta Samaritani
15085
annu 1868
403850
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1868''' (MDCCCLXVIII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]]. [[Annata bisesta]]
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1864|1865|1866|1867|1868|1869|1870|1871|1872}}
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1868 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
tobfly96erqrgti3t5pqogm8urhkc91
403851
403850
2026-06-18T16:07:50Z
Fausta Samaritani
15085
file
403851
wikitext
text/x-wiki
{{c-supranu}}
U '''1868''' (MDCCCLXVIII in [[nùmeri rumani]]) è un [[annu]] di u [[XIX sèculu]]. [[Annata bisesta]]
{{Annu|XVIII sèculu|XIX sèculu|XX sèculu|1840|1850|1860|1870|1880|1864|1865|1866|1867|1868|1869|1870|1871|1872}}
[[File:1868 Frontkurbelrad pic2.JPG|thumb|230px|right|U primu bicyclu, 1868]]
== Evenimenti ==
== Nàscite ==
<gallery>
</gallery>
== Morte ==
<gallery>
</gallery>
== In Córsica ==
== Riferimenti ==
== Ligami ==
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdc/1868 Liggì l'arthìcuru innantu à a ''Sassaripedia'' - Leghje st'artìculu nant'à a Wikipedia sassarese<nowiki></nowiki>]
[[Categoria:Anni di u XIX seculu|#]]
hdze6321a269dghffq2apilbw4dx9xf
XVII sèculu
0
27202
403876
2026-06-18T20:29:14Z
Fausta Samaritani
15085
pagina XVII sèculu
403876
wikitext
text/x-wiki
<div class="center">[[I millennio]] | [[II millennio]] | [[III millennio]]</div>
<div class="center">[[XV sèculu]] | [[XVI sèculu]] | '''XVII sèculu''' | [[XVIII sèculu]] | [[XIX sèculu]]</div>
<div class="center">
[[Anni 1600]] | [[Anni 1610]] | [[Anni 1620]] | [[Anni 1630]] | [[Anni 1640]]
<br />
[[Anni 1650]] | [[Anni 1660]] | [[Anni 1670]] | [[Anni 1680]] | [[Anni 1690]]
</div>
<div class="center">
{| border="0" cellspacing="5"
|-
| [[1601]] || [[1602]] || [[1603]] || [[1604]] || [[1605]]
| [[1606]] || [[1607]] || [[1608]] || [[1609]] || [[1610]]
|-
| [[1611]] || [[1612]] || [[1613]] || [[1614]] || [[1615]]
| [[1616]] || [[1617]] || [[1618]] || [[1619]] || [[1620]]
|-
| [[1621]] || [[1622]] || [[1623]] || [[1624]] || [[1625]]
| [[1626]] || [[1627]] || [[1628]] || [[1629]] || [[1630]]
|-
| [[1631]] || [[1632]] || [[1633]] || [[1634]] || [[1635]]
| [[1636]] || [[1637]] || [[1638]] || [[1639]] || [[1640]]
|-
| [[1641]] || [[1642]] || [[1643]] || [[1644]] || [[1645]]
| [[1646]] || [[1647]] || [[1648]] || [[1649]] || [[1650]]
|-
| [[1651]] || [[1652]] || [[1653]] || [[1654]] || [[1655]]
| [[1656]] || [[1657]] || [[1658]] || [[1659]] || [[1660]]
|-
| [[1661]] || [[1662]] || [[1663]] || [[1664]] || [[1665]]
| [[1666]] || [[1667]] || [[1668]] || [[1669]] || [[1670]]
|-
| [[1671]] || [[1672]] || [[1673]] || [[1674]] || [[1675]]
| [[1676]] || [[1677]] || [[1678]] || [[1679]] || [[1680]]
|-
| [[1681]] || [[1682]] || [[1683]] || [[1684]] || [[1685]]
| [[1686]] || [[1687]] || [[1688]] || [[1689]] || [[1690]]
|-
| [[1691]] || [[1692]] || [[1693]] || [[1694]] || [[1695]]
| [[1696]] || [[1697]] || [[1698]] || [[1699]] || [[1700]]
|}
</div>
== Evenimenti ==
=== In [[Córsica]] ===
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[[Categoria:Sèculu XVII]]
7wup6ik4buyf60cz2ztzo8j7v41z2jn
403878
403876
2026-06-18T20:45:07Z
Fausta Samaritani
15085
file
403878
wikitext
text/x-wiki
<div class="center">[[I millennio]] | [[II millennio]] | [[III millennio]]</div>
<div class="center">[[XV sèculu]] | [[XVI sèculu]] | '''XVII sèculu''' | [[XVIII sèculu]] | [[XIX sèculu]]</div>
<div class="center">
[[Anni 1600]] | [[Anni 1610]] | [[Anni 1620]] | [[Anni 1630]] | [[Anni 1640]]
<br />
[[Anni 1650]] | [[Anni 1660]] | [[Anni 1670]] | [[Anni 1680]] | [[Anni 1690]]
</div>
<div class="center">
{| border="0" cellspacing="5"
|-
| [[1601]] || [[1602]] || [[1603]] || [[1604]] || [[1605]]
| [[1606]] || [[1607]] || [[1608]] || [[1609]] || [[1610]]
|-
| [[1611]] || [[1612]] || [[1613]] || [[1614]] || [[1615]]
| [[1616]] || [[1617]] || [[1618]] || [[1619]] || [[1620]]
|-
| [[1621]] || [[1622]] || [[1623]] || [[1624]] || [[1625]]
| [[1626]] || [[1627]] || [[1628]] || [[1629]] || [[1630]]
|-
| [[1631]] || [[1632]] || [[1633]] || [[1634]] || [[1635]]
| [[1636]] || [[1637]] || [[1638]] || [[1639]] || [[1640]]
|-
| [[1641]] || [[1642]] || [[1643]] || [[1644]] || [[1645]]
| [[1646]] || [[1647]] || [[1648]] || [[1649]] || [[1650]]
|-
| [[1651]] || [[1652]] || [[1653]] || [[1654]] || [[1655]]
| [[1656]] || [[1657]] || [[1658]] || [[1659]] || [[1660]]
|-
| [[1661]] || [[1662]] || [[1663]] || [[1664]] || [[1665]]
| [[1666]] || [[1667]] || [[1668]] || [[1669]] || [[1670]]
|-
| [[1671]] || [[1672]] || [[1673]] || [[1674]] || [[1675]]
| [[1676]] || [[1677]] || [[1678]] || [[1679]] || [[1680]]
|-
| [[1681]] || [[1682]] || [[1683]] || [[1684]] || [[1685]]
| [[1686]] || [[1687]] || [[1688]] || [[1689]] || [[1690]]
|-
| [[1691]] || [[1692]] || [[1693]] || [[1694]] || [[1695]]
| [[1696]] || [[1697]] || [[1698]] || [[1699]] || [[1700]]
|}
</div>
== Evenimenti ==
[[File:Galileo facing the Roman Inquisition (cropped).jpg|thumb|300px|center|[[Galileo Galilei]] davanti à l'Inquisizione]]
=== In [[Córsica]] ===
== Riferimenti ==
== Ligami ==
[[Categoria:Sèculu XVII]]
pbc56f63xsgubyp4joo1458f8lfjk3e
Categoria:Sèculu XVII
14
27203
403877
2026-06-18T20:33:24Z
Fausta Samaritani
15085
category
403877
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Sèculi]]
32cxje2zri9ynigw37zks96ronfjc69
Categoria:Nati in 1946
14
27204
403881
2026-06-18T21:26:48Z
Dostojewskij
8917
A pagina Categoria:Nati in 1946 hà da esse creata
403881
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Cronologia]]
0dv9gnrwavjp0930nb0av0k3qdl5yo5
Categoria:Portunidae
14
27205
403891
2026-06-19T09:14:22Z
Fausta Samaritani
15085
category
403891
wikitext
text/x-wiki
<br>
[[Categoria:Decapodae]]
pgs4jgnwrrv0zyzks8qbn3zzn4hpmtb
Portunidae
0
27206
403892
2026-06-19T09:18:07Z
Fausta Samaritani
15085
pagina nova
403892
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i '''Portunidae'''.
=== Listini di i Portunidae ===
;C
[[Callinectes sapidus]]
[[Categoria:Portunidae]]
4zbxdcyt5s0iti7b7y7bul65ggefrct
403893
403892
2026-06-19T09:29:38Z
Fausta Samaritani
15085
file
403893
wikitext
text/x-wiki
Famiglia di i '''Portunidae'''.
[[File:Crab, ഞണ്ട്.JPG|thumb|250px|right|Portunide]]
[[File:Thalamita cerasma (MNHN-IU-2014-22951) 003.jpeg|thumb|250px|right|''Thalamita cerasma'']]
=== Listini di i Portunidae ===
;C
[[Callinectes sapidus]]
[[Categoria:Portunidae]]
m599mn0suor2y34nxht7uq6kcwhq317