Vikipediya crhwiki https://crh.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_Saife MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Mahsus Muzakere Qullanıcı Qullanıcı muzakeresi Vikipediya Vikipediya muzakeresi Fayl Fayl muzakeresi MediaViki MediaViki muzakeresi Şablon Şablon muzakeresi Yardım Yardım muzakeresi Kategoriya Kategoriya muzakeresi R R talk TimedText TimedText talk Modul Modul muzakeresi Event Event talk 2 22901 243441 243440 2026-04-15T12:43:33Z Хтосьці 13041 /* Tüzetmeli */ 243441 wikitext text/x-wiki {{babel|crh-1|be|uk}} Selâm! Men yarı belorusım, yarı ukrainim. Şimdi Portugaliyada yaşayım. Bu Vikipediyada meni birinci sırada -{Lua}- kodu -{crh-latn: modulleri; crh-cyrl: модульлери}- ve kiril elifbesine çevirilüv içün kodu meraqlandıra. '''Eger siziñ kodu meseleleriñiz olsa, maña yazığız, men kodu tüzetmekni begenem''' (atta eger men Vikipediyada iç bir şey yapmay bile, maña yazıñız). Men künniñ resmi içün yazıları da tercime etip baqam (lâkin min yahşı degilim). == Suallerim == Suallerim (cevap olmasa, menim añlamama köre deñiştirim): * [[Şablon muzakeresi:Unutılmaz vaqialar taqvimi]]: Gülnara degilmi? (2025-03-24) * [[Modul muzakeresi:Wikidata-ro|Modul muzakeresi:-{Wikidata-ro}-]]: Bu modul aqiqaten kirekmi? (2025-03-25) * [[Şablon muzakeresi:Doc|Şablon muzakeresi:-{Doc}-]]: “-{/doc}-” ya da “-{/belge}-”? (2025-03-26) == Tüzetmeli == * [[Çolpan]]: «Функция для отображения свойства не найдена», -{[[wikidata:Property:P973|described at URL]]}- ливесджиэндже.джом/с…, -{[[wikidata:Property:P898|IPA transcription]]}- (tik ingliz tili? köstermemeli?), demonym (başqa tilleri kirek degil?) * [[Küneş]]: «Çok fazla Vikiveri varlığına erişildi. Yüklenen varlık sayısı: 500/500.» * [[Hurma]]: «2.277 джубидж метре пер тон» konvertatsiya etilmeli, atıfalar * [https://crh.wikipedia.org/w/index.php?search=Lua+hatası&title=Mahsus%3AAra&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 Bütün -{Lua}- hataları] * [[Şablon:Ref-info]] [[Şablon:ref-lang]] — farq barmı? * [[Con Kits]]: «, Лондон, Буюк Британия я да Лондон, Буюк Британия къыраллыгъы», qalıpta «Джон Киц» * Tercime etilmegen kategoriya adları ([[Kategoriya:Gizli kategoriyalar]]): ** [[:Kategoriya:Википедия:Статьи со ссылками на элементы Викиданных без русской подписи]] ** [[:Kategoriya:Статьи с универсальной карточкой]] ** [[:Kategoriya:Статьи с универсальной карточкой, которая предположительно неуместна]] ** [[:Kategoriya:Статьи с универсальной карточкой, отображающей мало свойств]] d60u6snq41pxhsqmoutwixvhmwraaim 243442 243441 2026-04-15T12:43:44Z Хтосьці 13041 /* Tüzetmeli */ 243442 wikitext text/x-wiki {{babel|crh-1|be|uk}} Selâm! Men yarı belorusım, yarı ukrainim. Şimdi Portugaliyada yaşayım. Bu Vikipediyada meni birinci sırada -{Lua}- kodu -{crh-latn: modulleri; crh-cyrl: модульлери}- ve kiril elifbesine çevirilüv içün kodu meraqlandıra. '''Eger siziñ kodu meseleleriñiz olsa, maña yazığız, men kodu tüzetmekni begenem''' (atta eger men Vikipediyada iç bir şey yapmay bile, maña yazıñız). Men künniñ resmi içün yazıları da tercime etip baqam (lâkin min yahşı degilim). == Suallerim == Suallerim (cevap olmasa, menim añlamama köre deñiştirim): * [[Şablon muzakeresi:Unutılmaz vaqialar taqvimi]]: Gülnara degilmi? (2025-03-24) * [[Modul muzakeresi:Wikidata-ro|Modul muzakeresi:-{Wikidata-ro}-]]: Bu modul aqiqaten kirekmi? (2025-03-25) * [[Şablon muzakeresi:Doc|Şablon muzakeresi:-{Doc}-]]: “-{/doc}-” ya da “-{/belge}-”? (2025-03-26) == Tüzetmeli == * [[Çolpan]]: «Функция для отображения свойства не найдена», -{[[wikidata:Property:P973|described at URL]]}- ливесджиэндже.джом/с…, -{[[wikidata:Property:P898|IPA transcription]]}- (tik ingliz tili? köstermemeli?), demonym (başqa tilleri kirek degil?) * [[Küneş]]: «Çok fazla Vikiveri varlığına erişildi. Yüklenen varlık sayısı: 500/500.» * [[Hurma]]: «2.277 джубидж метре пер тон» konvertatsiya etilmeli, atıfalar * [https://crh.wikipedia.org/w/index.php?search=Lua+hatası&title=Mahsus%3AAra&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 Bütün -{Lua}- hataları] * [[Şablon:Ref-info]] [[Şablon:ref-lang]] — farq barmı? * [[Con Kits]]: «, Лондон, Буюк Британия я да Лондон, Буюк Британия къыраллыгъы», qalıpta «Джон Киц» * Tercime etilmegen kategoriya adları ([[:Kategoriya:Gizli kategoriyalar]]): ** [[:Kategoriya:Википедия:Статьи со ссылками на элементы Викиданных без русской подписи]] ** [[:Kategoriya:Статьи с универсальной карточкой]] ** [[:Kategoriya:Статьи с универсальной карточкой, которая предположительно неуместна]] ** [[:Kategoriya:Статьи с универсальной карточкой, отображающей мало свойств]] qi5skn928q2ysqnjf29b8b7eocu2xec 243474 243442 2026-04-16T09:48:43Z Хтосьці 13041 /* Tüzetmeli */ 243474 wikitext text/x-wiki {{babel|crh-1|be|uk}} Selâm! Men yarı belorusım, yarı ukrainim. Şimdi Portugaliyada yaşayım. Bu Vikipediyada meni birinci sırada -{Lua}- kodu -{crh-latn: modulleri; crh-cyrl: модульлери}- ve kiril elifbesine çevirilüv içün kodu meraqlandıra. '''Eger siziñ kodu meseleleriñiz olsa, maña yazığız, men kodu tüzetmekni begenem''' (atta eger men Vikipediyada iç bir şey yapmay bile, maña yazıñız). Men künniñ resmi içün yazıları da tercime etip baqam (lâkin min yahşı degilim). == Suallerim == Suallerim (cevap olmasa, menim añlamama köre deñiştirim): * [[Şablon muzakeresi:Unutılmaz vaqialar taqvimi]]: Gülnara degilmi? (2025-03-24) * [[Modul muzakeresi:Wikidata-ro|Modul muzakeresi:-{Wikidata-ro}-]]: Bu modul aqiqaten kirekmi? (2025-03-25) * [[Şablon muzakeresi:Doc|Şablon muzakeresi:-{Doc}-]]: “-{/doc}-” ya da “-{/belge}-”? (2025-03-26) == Tüzetmeli == * [[Çolpan]]: «Функция для отображения свойства не найдена», -{[[wikidata:Property:P973|described at URL]]}- ливесджиэндже.джом/с…, -{[[wikidata:Property:P898|IPA transcription]]}- (tik ingliz tili? köstermemeli?), demonym (başqa tilleri kirek degil?) * [[Küneş]]: «Çok fazla Vikiveri varlığına erişildi. Yüklenen varlık sayısı: 500/500.» * [[Hurma]]: «2.277 джубидж метре пер тон» konvertatsiya etilmeli, atıfalar * [https://crh.wikipedia.org/w/index.php?search=Lua+hatası&title=Mahsus%3AAra&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 Bütün -{Lua}- hataları] * [[Şablon:Ref-info]] [[Şablon:ref-lang]] — farq barmı? * [[Con Kits]]: «, Лондон, Буюк Британия я да Лондон, Буюк Британия къыраллыгъы», qalıpta «Джон Киц» * Tercime etilmegen kategoriya adları ([[:Kategoriya:Gizli kategoriyalar]]): ** [[:Kategoriya:Википедия:Статьи со ссылками на элементы Викиданных без русской подписи]] ** [[:Kategoriya:Статьи с универсальной карточкой]] ** [[:Kategoriya:Статьи с универсальной карточкой, которая предположительно неуместна]] ** [[:Kategoriya:Статьи с универсальной карточкой, отображающей мало свойств]] * [[:Kategoriya:İçinde bozuq fayl bağlantıları olğan saifeler]] 208fwwcxktjzy8xxc5f1vt7wmpxrtqv 10 23711 243472 143444 2026-04-16T09:24:58Z Хтосьці 13041 [[Cakarta]] maqalesinde kiril elifbesinde “Тхе Батужая Сите: Неw Эвидендже оф Эарлй Ындиан Ынфлуэндже ин Wест Жава" tüzettim, [[Şablon:alternativ elifbe qullanılmamalı]] qoştım (DİQQAT: bu sebepten şimdi qırımtatar kitaplar aqqında [[Şablon:книга]] ve [[Şablon:cite book]] şablonlarında kiril elifbesi işlemey, qırımtatar kitaplarnıñ adları içün konvertatsiya qoymaq içün, -{}- metinniñ soñunda qoşmalı) 243472 wikitext text/x-wiki <includeonly><span class="citation" <!-- -->{{#if:{{{ref|}}}|<!-- есть ref -->id="{{anchorencode:CITEREF{{{ref}}}{{{год|}}}{{{буква|}}}}}"<!-- -->}}><!-- -->{{#if:{{{автор|}}}|<!-- есть автор --><i>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{автор}}}}}</i><nowiki> </nowiki><!-- -->}}<!-- -->{{#if: {{{часть|}}}|<!-- есть часть -->{{#if: {{{ссылка часть|}}}|<!-- есть ссылка на часть -->[{{{ссылка часть}}} {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{часть}}}}}]| {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{часть}}}}}<!-- -->}}<!-- --><nowiki> // </nowiki><!-- добавляем разделить части -->}}<!-- -->{{#if:{{{Викитека|{{{викитека|}}}}}}|<!-- есть викитека -->[[:s:{{{Викитека|{{{викитека}}}}}}|{{{название|{{{заглавие}}}}}}]]|<!-- -->{{#if:{{{ссылка|}}}|<!-- нет викитеки но есть ссылка -->[{{{ссылка}}} {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{название|{{{заглавие}}}}}}]}}|<!-- -->{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{название|{{{заглавие}}}}}}}}<!-- нет ссылки добавляем название или заглавие -->}}<!-- -->}}<!-- -->{{#if:{{{оригинал|}}}|<!-- есть оригинал (точка не нужна) --><nowiki> = </nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{оригинал}}}}} <!-- добавляем разделитель и оригинал -->}}<!-- -->{{#if:{{{ответственный|}}}|<!-- есть ответственный, всегда добавляем точку --><nowiki> / </nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{ответственный}}}}}.|<!-- иначе -->{{#if:{{{nodot|}}}||<!-- если добавление точки не запрещено, то -->.<!-- добавляем точку -->}}<!-- -->}}<!-- -->{{#if:{{{название|{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{заглавие}}}}}}}}|<!-- если есть первое название или заглавие -->{{#if:{{{название2|{{{заглавие2|}}}}}}|<!-- и есть второе название или заглавие, то перед ним уже есть точка -->&#32;{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{название2|{{{заглавие2|}}}}}}}}<!-- добавляем второе название или заглавие -->{{#if:{{{оригинал2|}}}|<!-- есть оригинал2 (точка не нужна) --><nowiki> = </nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{оригинал2}}}}} <!-- добавляем разделитель и оригинал -->}}<!-- -->{{#if:{{{ответственный2|}}}|<!-- есть ответственный за второе название, всегда добавляем точку --><nowiki> / </nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{ответственный2}}}}}.|<!-- иначе -->{{#if:{{{nodot2|}}}||<!-- если добавление точки для второго названия не запрещено, то -->.<!-- добавляем точку -->}}<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- -->{{#if:{{{издание|}}}|<!-- есть издание -->&nbsp;— {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{издание}}}}}.<!-- добавляем разделитель, издание и точку после -->}}<!-- -->{{#switch:{{#if:{{{город|{{{место|}}}}}}|м}}{{#if:{{{издательство|}}}|и}}{{#if:{{{год|}}}|г}} |миг=&nbsp;— {{указание места в библиоссылке|{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{город|{{{место}}}}}}}}}}}: {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{издательство}}}}}, {{{год}}}. |ми=&nbsp;— {{указание места в библиоссылке|{{{город|{{{место}}}}}}}}: {{{издательство}}}. |мг=&nbsp;— {{указание места в библиоссылке|{{{город|{{{место}}}}}}}}, {{{год}}}. |иг=&nbsp;— {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{издательство}}}}}, {{{год}}}. |м=&nbsp;— {{указание места в библиоссылке|{{{город|{{{место}}}}}}|.}} |и=&nbsp;— {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{издательство}}}}}. |г=&nbsp;— {{{год}}}. }}<!-- далее всегда добавляем точку в конце TODO tercime etmeli, {{alternativ elifbe qullanılmamalı|...}} qoşmalı -->{{#if:{{{том как есть|}}}|&nbsp;—&#32;{{{том как есть}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{том|}}}|&nbsp;— Т.&nbsp;{{{том}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{volume|}}}|&nbsp;— Vol.&nbsp;{{{volume}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{band|}}}|&nbsp;— B.&nbsp;{{{band}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{страницы как есть|}}}|&nbsp;—&#32;{{{страницы как есть}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{страницы|}}}|&nbsp;— С.&nbsp;<!-- -->{{#if:{{{столбцы|}}}|&#91;{{{страницы}}}&#93; (стб.&nbsp;{{{столбцы}}}).|{{{страницы}}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{страниц как есть|}}}|&nbsp;—&#32;{{{страниц как есть}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{страниц|}}}|&nbsp;— {{{страниц}}}&nbsp;с.}}<!-- -->{{#if:{{{pages|}}}|&nbsp;— P.&nbsp;<!-- -->{{#if:{{{columns|}}}|&#91;{{{pages}}}&#93; (col.&nbsp;{{{columns}}}).|{{{pages}}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{seite|}}}|&nbsp;— S.&nbsp;<!-- -->{{#if:{{{kolonnen|}}}|&#91;{{{seite}}}&#93; (Kol.&nbsp;{{{kolonnen}}}).|{{{seite}}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{allpages|}}}|&nbsp;— {{{allpages|}}}&nbsp;p.}}<!-- -->{{#if:{{{alleseiten|}}}|&nbsp;— {{{alleseiten|}}}&nbsp;s.}}<!-- -->{{#if:{{{серия|}}}|&nbsp;— ({{{серия}}}).}}<!-- -->{{#if:{{{тираж|}}}|&nbsp;— {{nobr|{{formatnum:{{{тираж}}}}} экз.}}}}<!-- -->{{#if:{{{isbn|}}}|&nbsp;— -{ISBN {{{isbn}}}}-}}</span></includeonly><noinclude> {{doc}} </noinclude> 3j0iye9kb1yl1pj5mw9sdbq4tl52nw9 243473 243472 2026-04-16T09:45:13Z Хтосьці 13041 «Singapore}: ISEAS–Yusof Ishak Institute» → «Singapore: ISEAS–Yusof Ishak Institute» 243473 wikitext text/x-wiki <includeonly><span class="citation" <!-- -->{{#if:{{{ref|}}}|<!-- есть ref -->id="{{anchorencode:CITEREF{{{ref}}}{{{год|}}}{{{буква|}}}}}"<!-- -->}}><!-- -->{{#if:{{{автор|}}}|<!-- есть автор --><i>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{автор}}}}}</i><nowiki> </nowiki><!-- -->}}<!-- -->{{#if: {{{часть|}}}|<!-- есть часть -->{{#if: {{{ссылка часть|}}}|<!-- есть ссылка на часть -->[{{{ссылка часть}}} {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{часть}}}}}]| {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{часть}}}}}<!-- -->}}<!-- --><nowiki> // </nowiki><!-- добавляем разделить части -->}}<!-- -->{{#if:{{{Викитека|{{{викитека|}}}}}}|<!-- есть викитека -->[[:s:{{{Викитека|{{{викитека}}}}}}|{{{название|{{{заглавие}}}}}}]]|<!-- -->{{#if:{{{ссылка|}}}|<!-- нет викитеки но есть ссылка -->[{{{ссылка}}} {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{название|{{{заглавие}}}}}}]}}|<!-- -->{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{название|{{{заглавие}}}}}}}}<!-- нет ссылки добавляем название или заглавие -->}}<!-- -->}}<!-- -->{{#if:{{{оригинал|}}}|<!-- есть оригинал (точка не нужна) --><nowiki> = </nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{оригинал}}}}} <!-- добавляем разделитель и оригинал -->}}<!-- -->{{#if:{{{ответственный|}}}|<!-- есть ответственный, всегда добавляем точку --><nowiki> / </nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{ответственный}}}}}.|<!-- иначе -->{{#if:{{{nodot|}}}||<!-- если добавление точки не запрещено, то -->.<!-- добавляем точку -->}}<!-- -->}}<!-- -->{{#if:{{{название|{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{заглавие}}}}}}}}|<!-- если есть первое название или заглавие -->{{#if:{{{название2|{{{заглавие2|}}}}}}|<!-- и есть второе название или заглавие, то перед ним уже есть точка -->&#32;{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{название2|{{{заглавие2|}}}}}}}}<!-- добавляем второе название или заглавие -->{{#if:{{{оригинал2|}}}|<!-- есть оригинал2 (точка не нужна) --><nowiki> = </nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{оригинал2}}}}} <!-- добавляем разделитель и оригинал -->}}<!-- -->{{#if:{{{ответственный2|}}}|<!-- есть ответственный за второе название, всегда добавляем точку --><nowiki> / </nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{ответственный2}}}}}.|<!-- иначе -->{{#if:{{{nodot2|}}}||<!-- если добавление точки для второго названия не запрещено, то -->.<!-- добавляем точку -->}}<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- -->{{#if:{{{издание|}}}|<!-- есть издание -->&nbsp;— {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{издание}}}}}.<!-- добавляем разделитель, издание и точку после -->}}<!-- -->{{#switch:{{#if:{{{город|{{{место|}}}}}}|м}}{{#if:{{{издательство|}}}|и}}{{#if:{{{год|}}}|г}} |миг=&nbsp;— {{указание места в библиоссылке|{{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{город|{{{место}}}}}}}}}}: {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{издательство}}}}}, {{{год}}}. |ми=&nbsp;— {{указание места в библиоссылке|{{{город|{{{место}}}}}}}}: {{{издательство}}}. |мг=&nbsp;— {{указание места в библиоссылке|{{{город|{{{место}}}}}}}}, {{{год}}}. |иг=&nbsp;— {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{издательство}}}}}, {{{год}}}. |м=&nbsp;— {{указание места в библиоссылке|{{{город|{{{место}}}}}}|.}} |и=&nbsp;— {{alternativ elifbe qullanılmamalı|{{{издательство}}}}}. |г=&nbsp;— {{{год}}}. }}<!-- далее всегда добавляем точку в конце TODO tercime etmeli, {{alternativ elifbe qullanılmamalı|...}} qoşmalı -->{{#if:{{{том как есть|}}}|&nbsp;—&#32;{{{том как есть}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{том|}}}|&nbsp;— Т.&nbsp;{{{том}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{volume|}}}|&nbsp;— Vol.&nbsp;{{{volume}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{band|}}}|&nbsp;— B.&nbsp;{{{band}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{страницы как есть|}}}|&nbsp;—&#32;{{{страницы как есть}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{страницы|}}}|&nbsp;— С.&nbsp;<!-- -->{{#if:{{{столбцы|}}}|&#91;{{{страницы}}}&#93; (стб.&nbsp;{{{столбцы}}}).|{{{страницы}}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{страниц как есть|}}}|&nbsp;—&#32;{{{страниц как есть}}}.}}<!-- -->{{#if:{{{страниц|}}}|&nbsp;— {{{страниц}}}&nbsp;с.}}<!-- -->{{#if:{{{pages|}}}|&nbsp;— P.&nbsp;<!-- -->{{#if:{{{columns|}}}|&#91;{{{pages}}}&#93; (col.&nbsp;{{{columns}}}).|{{{pages}}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{seite|}}}|&nbsp;— S.&nbsp;<!-- -->{{#if:{{{kolonnen|}}}|&#91;{{{seite}}}&#93; (Kol.&nbsp;{{{kolonnen}}}).|{{{seite}}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{allpages|}}}|&nbsp;— {{{allpages|}}}&nbsp;p.}}<!-- -->{{#if:{{{alleseiten|}}}|&nbsp;— {{{alleseiten|}}}&nbsp;s.}}<!-- -->{{#if:{{{серия|}}}|&nbsp;— ({{{серия}}}).}}<!-- -->{{#if:{{{тираж|}}}|&nbsp;— {{nobr|{{formatnum:{{{тираж}}}}} экз.}}}}<!-- -->{{#if:{{{isbn|}}}|&nbsp;— -{ISBN {{{isbn}}}}-}}</span></includeonly><noinclude> {{doc}} </noinclude> mibpuot3cuw8bntsywht1uwjp499158 1 27216 243444 152660 2026-04-15T14:16:54Z Nandusia 60761 /* İndoneziyanıñ vatandaşlığı adı */ yañı bölük 243444 wikitext text/x-wiki {{Olması kerek}} == İndoneziyanıñ vatandaşlığı adı == Merabañız! Qırımtatarca laf etkenlerni soramaq isteyim. Qırımtatar tilinde "İndoneziya"-nıñ vatandaşlığı içün söz şekli ne olacaq? Rus tilinde ''индонезиец'' (çoq. ''индонезийцы'') ve Türk tilinde ''Endonez'' ola. Qırımtatar tilinde angisi daa yahşı olacaq? "İndoneziy" mi "İndonez" mi? Teşekkür etem. [[Qullanıcı:Nandusia|Nandusia]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Nandusia|muzakere]]) 14:16, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) p7ofkfsuandzkwm5nfzbeopppi3t2qi 243445 243444 2026-04-15T14:17:48Z Nandusia 60761 /* İndoneziyanıñ vatandaşlığı adı */ 243445 wikitext text/x-wiki {{Olması kerek}} == İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil == Merabañız! Qırımtatarca laf etkenlerni soramaq isteyim. Qırımtatar tilinde "İndoneziya"-nıñ vatandaşlığı içün söz şekli ne olacaq? Rus tilinde ''индонезиец'' (çoq. ''индонезийцы'') ve Türk tilinde ''Endonez'' ola. Qırımtatar tilinde angisi daa yahşı olacaq? "İndoneziy" mi "İndonez" mi? Teşekkür etem. [[Qullanıcı:Nandusia|Nandusia]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Nandusia|muzakere]]) 14:16, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) 1ayqasvvjtb24j9k9m2gvyqh8zfeftg 243446 243445 2026-04-15T14:18:45Z Nandusia 60761 /* İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil */ 243446 wikitext text/x-wiki {{Olması kerek}} == İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil == Merabañız! Qırımtatarca laf etkenlerni soramaq isteyim. Qırımtatar tilinde "İndoneziya"-nıñ vatandaşlığı içün söz şekli ne olacaq? Rus tilinde ''индонезиец'' (çoq. ''индонезийцы'') ve Türk tilinde ''Endonez'' ola. Qırımtatar tilinde qaysısı daa yahşı olacaq? "İndoneziy" mi, "İndonez" mi? Teşekkür etem. [[Qullanıcı:Nandusia|Nandusia]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Nandusia|muzakere]]) 14:16, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) 3dxmdp3m0jf6bndxxmsfge8x7fw7xwf 243447 243446 2026-04-15T15:15:46Z Хтосьці 13041 /* İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil */ Cevap 243447 wikitext text/x-wiki {{Olması kerek}} == İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil == Merabañız! Qırımtatarca laf etkenlerni soramaq isteyim. Qırımtatar tilinde "İndoneziya"-nıñ vatandaşlığı içün söz şekli ne olacaq? Rus tilinde ''индонезиец'' (çoq. ''индонезийцы'') ve Türk tilinde ''Endonez'' ola. Qırımtatar tilinde qaysısı daa yahşı olacaq? "İndoneziy" mi, "İndonez" mi? Teşekkür etem. [[Qullanıcı:Nandusia|Nandusia]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Nandusia|muzakere]]) 14:16, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) :[@[[Qullanıcı:Don Alessandro|-{Don Alessandro}-]]-nı -{ping}- etem (o yahşı qırımtatarca laf ete, lâkin o meşğuldir.)] :Yazıq ki, men (-{ctcorpus.org}- korpusında ve -{ktat.krymr.com}- saytında) qıdırdım, lâkin tapamadım. Belki, qırımtatarlar indoneziyalılar aqqında siyrek yazalar. :<blockquote>"Индонезий" ми, "Индонез" ми?</blockquote> :“İndoneziyalı”mı? (Azarbaycanca [[az:İndoneziyalılar]] kibi). Tüşünem ki, sizge saylap almaq kerek. Maña er bir variant da doğru olıp körüne. [[Qullanıcı:Хтосьці|-{crh-cyrl: Хтосьці; crh-latn: Chtości}-]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Хтосьці|muzakere]]) 15:15, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) be76s4g106uiryprvsui2trw09dq7bn 243448 243447 2026-04-15T15:26:41Z Хтосьці 13041 /* İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil */ tsitatanı asıl elifbesinde yazdım (men, kiril elifbesi tüzetmek içün kiril elifbesinde Vikipediyanı oquyım) 243448 wikitext text/x-wiki {{Olması kerek}} == İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil == Merabañız! Qırımtatarca laf etkenlerni soramaq isteyim. Qırımtatar tilinde "İndoneziya"-nıñ vatandaşlığı içün söz şekli ne olacaq? Rus tilinde ''индонезиец'' (çoq. ''индонезийцы'') ve Türk tilinde ''Endonez'' ola. Qırımtatar tilinde qaysısı daa yahşı olacaq? "İndoneziy" mi, "İndonez" mi? Teşekkür etem. [[Qullanıcı:Nandusia|Nandusia]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Nandusia|muzakere]]) 14:16, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) :[@[[Qullanıcı:Don Alessandro|-{Don Alessandro}-]]-nı -{ping}- etem (o yahşı qırımtatarca laf ete, lâkin o meşğuldir.)] :Yazıq ki, men (-{ctcorpus.org}- korpusında ve -{ktat.krymr.com}- saytında) qıdırdım, lâkin tapamadım. Belki, qırımtatarlar indoneziyalılar aqqında siyrek yazalar. :<blockquote>"İndoneziy" mi, "İndonez" mi?</blockquote> :“İndoneziyalı”mı? (Azarbaycanca [[az:İndoneziyalılar]] kibi). Tüşünem ki, sizge saylap almaq kerek. Maña er bir variant da doğru olıp körüne. [[Qullanıcı:Хтосьці|-{crh-cyrl: Хтосьці; crh-latn: Chtości}-]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Хтосьці|muzakere]]) 15:15, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) r0wfjsl3ecra13qpges3b0ox1bdgljm 243449 243448 2026-04-15T16:24:05Z Хтосьці 13041 /* İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil */ Cevap 243449 wikitext text/x-wiki {{Olması kerek}} == İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil == Merabañız! Qırımtatarca laf etkenlerni soramaq isteyim. Qırımtatar tilinde "İndoneziya"-nıñ vatandaşlığı içün söz şekli ne olacaq? Rus tilinde ''индонезиец'' (çoq. ''индонезийцы'') ve Türk tilinde ''Endonez'' ola. Qırımtatar tilinde qaysısı daa yahşı olacaq? "İndoneziy" mi, "İndonez" mi? Teşekkür etem. [[Qullanıcı:Nandusia|Nandusia]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Nandusia|muzakere]]) 14:16, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) :[@[[Qullanıcı:Don Alessandro|-{Don Alessandro}-]]-nı -{ping}- etem (o yahşı qırımtatarca laf ete, lâkin o meşğuldir.)] :Yazıq ki, men (-{ctcorpus.org}- korpusında ve -{ktat.krymr.com}- saytında) qıdırdım, lâkin tapamadım. Belki, qırımtatarlar indoneziyalılar aqqında siyrek yazalar. :<blockquote>"İndoneziy" mi, "İndonez" mi?</blockquote> :“İndoneziyalı”mı? (Azarbaycanca [[az:İndoneziyalılar]] kibi). Tüşünem ki, sizge saylap almaq kerek. Maña er bir variant da doğru olıp körüne. [[Qullanıcı:Хтосьці|-{crh-cyrl: Хтосьці; crh-latn: Chtości}-]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Хтосьці|muzakere]]) 15:15, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) :Vikipediyanıñ baş saifesinde “İndonezca” bağlantısı bar. “İndonezca”nıñ negizi “indonez”dir. Bunıñ içün “indonez” şekilini qullanmaq teklif etem. [[Qullanıcı:Хтосьці|-{crh-cyrl: Хтосьці; crh-latn: Chtości}-]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Хтосьці|muzakere]]) 16:24, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) 1mxah59dohikvhbikh75p76nm1yfvp8 243450 243449 2026-04-15T16:24:50Z Хтосьці 13041 /* İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil */ aenk 243450 wikitext text/x-wiki {{Olması kerek}} == İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil == Merabañız! Qırımtatarca laf etkenlerni soramaq isteyim. Qırımtatar tilinde "İndoneziya"-nıñ vatandaşlığı içün söz şekli ne olacaq? Rus tilinde ''индонезиец'' (çoq. ''индонезийцы'') ve Türk tilinde ''Endonez'' ola. Qırımtatar tilinde qaysısı daa yahşı olacaq? "İndoneziy" mi, "İndonez" mi? Teşekkür etem. [[Qullanıcı:Nandusia|Nandusia]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Nandusia|muzakere]]) 14:16, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) :[@[[Qullanıcı:Don Alessandro|-{Don Alessandro}-]]-nı -{ping}- etem (o yahşı qırımtatarca laf ete, lâkin o meşğuldir.)] :Yazıq ki, men (-{ctcorpus.org}- korpusında ve -{ktat.krymr.com}- saytında) qıdırdım, lâkin tapamadım. Belki, qırımtatarlar indoneziyalılar aqqında siyrek yazalar. :<blockquote>"İndoneziy" mi, "İndonez" mi?</blockquote> :“İndoneziyalı”mı? (Azarbaycanca [[az:İndoneziyalılar]] kibi). Tüşünem ki, sizge saylap almaq kerek. Maña er bir variant da doğru olıp körüne. [[Qullanıcı:Хтосьці|-{crh-cyrl: Хтосьці; crh-latn: Chtości}-]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Хтосьці|muzakere]]) 15:15, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) :Vikipediyanıñ baş saifesinde “İndonezce” bağlantısı bar. “İndonezce”nıñ negizi “indonez”dir. Bunıñ içün “indonez” şekilini qullanmaq teklif etem. [[Qullanıcı:Хтосьці|-{crh-cyrl: Хтосьці; crh-latn: Chtości}-]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Хтосьці|muzakere]]) 16:24, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) jvi4n70blwa48vgwr0nogjyrz4yi8du 243457 243450 2026-04-16T05:23:24Z Nandusia 60761 /* İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil */ Cevap 243457 wikitext text/x-wiki {{Olması kerek}} == İndoneziyanıñ vatandaşlığı içün şekil == Merabañız! Qırımtatarca laf etkenlerni soramaq isteyim. Qırımtatar tilinde "İndoneziya"-nıñ vatandaşlığı içün söz şekli ne olacaq? Rus tilinde ''индонезиец'' (çoq. ''индонезийцы'') ve Türk tilinde ''Endonez'' ola. Qırımtatar tilinde qaysısı daa yahşı olacaq? "İndoneziy" mi, "İndonez" mi? Teşekkür etem. [[Qullanıcı:Nandusia|Nandusia]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Nandusia|muzakere]]) 14:16, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) :[@[[Qullanıcı:Don Alessandro|-{Don Alessandro}-]]-nı -{ping}- etem (o yahşı qırımtatarca laf ete, lâkin o meşğuldir.)] :Yazıq ki, men (-{ctcorpus.org}- korpusında ve -{ktat.krymr.com}- saytında) qıdırdım, lâkin tapamadım. Belki, qırımtatarlar indoneziyalılar aqqında siyrek yazalar. :<blockquote>"İndoneziy" mi, "İndonez" mi?</blockquote> :“İndoneziyalı”mı? (Azarbaycanca [[az:İndoneziyalılar]] kibi). Tüşünem ki, sizge saylap almaq kerek. Maña er bir variant da doğru olıp körüne. [[Qullanıcı:Хтосьці|-{crh-cyrl: Хтосьці; crh-latn: Chtości}-]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Хтосьці|muzakere]]) 15:15, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) :Vikipediyanıñ baş saifesinde “İndonezce” bağlantısı bar. “İndonezce”nıñ negizi “indonez”dir. Bunıñ içün “indonez” şekilini qullanmaq teklif etem. [[Qullanıcı:Хтосьці|-{crh-cyrl: Хтосьці; crh-latn: Chtości}-]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Хтосьці|muzakere]]) 16:24, 2026 s. aprelniñ 15 (UTC) ::@[[Qullanıcı:Хтосьці|Хтосьці]] “İndonez” şeklini qullanacağımnı tüşündim. Ama emin degildim. Cevap ve añlatuvıñız içün sizge teşekkür etem. [[Qullanıcı:Nandusia|Nandusia]] ([[Qullanıcı muzakeresi:Nandusia|muzakere]]) 05:23, 2026 s. aprelniñ 16 (UTC) l93yc53vx1v50xbuh6dn8qmgb12bqkr 0 30578 243455 227893 2026-04-16T02:53:37Z Nandusia 60761 Kiriş qısmında yazdım. 243455 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Jabodetabek'' olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]] dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, korporativ merkezi ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare Milâtnıñ evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Jayakarta'' adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (VOC), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, VOC-niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] 5vuo8lfigmql1cwetj7yye3vdyrhjs0 243456 243455 2026-04-16T04:48:57Z Nandusia 60761 243456 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Jabodetabek'' olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]] dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare Milâtnıñ evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Jayakarta'' adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (VOC), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, VOC-niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret ola. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve ortaq faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından ösken. == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] b5bwoie5d51wuhojbzhpb7phax0tksb 243459 243456 2026-04-16T06:17:48Z Nandusia 60761 Tarih aqqında yazdım. 243459 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-bew|Jakartè}} {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Jabodetabek'' olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]] dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare milâdiy evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Jayakarta'' adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (VOC), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, VOC-niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve ortaq faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından ösken. == Tarih == === Evel qasabalar ve Kalapa === Bugün Cakartanı tizgen vilâyet tarihten evel olğan zamanlardan berli meskün olğan. Ğarbiy Cavanıñ şimaliy yalısı boyunda taqriben m.e. 400 senesi ve milâtten soñ 100 senesi arasında<ref name="Buni">{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|title=Batujaya Temple complex listed as national cultural heritage|publisher=The Jakarta Post|access-date=24 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424125425/https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> doğğan [[Buni medeniyeti|Buni medeniyetinden]] atiqiyat delilleri, bu regionda evel qasabalar köstere. 5-inci asır üstü bu vilâyet, İndoneziya adalarınıñ eñ evel induist qırallıqlarından biri olğan [[Sundalılar|Sundalı]] [[Tarumanagara Qırallığı|Tarumanagara Qırallığınıñ]] bir qısmı olğan.<ref name="Buni" /> 5-inci asırnıñ yarısından yazılıp<ref name="Purnavarman">{{cite journal|last1=Noorduyn|first1=J.|last2=Verstappen|first2=H. Th.|title=Purnavarman's river-works near Tugu|journal=Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia|publisher=Koninklijke Brill NV|date=1972|volume=128|issue=2–3|pages=298–307|doi=10.1163/22134379-90002752}}</ref> şimdiki Şimaliy Cakartada tapılğan [[Tugu baştaş yazısı|Tugu baştaş yazısında]], Qıral Purnavarman tarafından idare etilgen paytahtqa yaqın Çandrabaga ve Gomati özenleri boyunda suv aqtıruvı işleri aqqında yazılğan.<ref name="Purnavarman2" /> == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] c8whe8z8s16o7aan49w0qf0600gmoea 243460 243459 2026-04-16T06:28:33Z Nandusia 60761 Bir resim qoştım. 243460 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-bew|Jakartè}} {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Jabodetabek'' olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]] dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare milâdiy evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Jayakarta'' adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (VOC), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, VOC-niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve ortaq faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından ösken. == Tarih == === Evel qasabalar ve Kalapa === [[File:Replica of the Luso-Sundanese Padrão Monument.jpg|left|thumb|170px|[[Portugal-sundalı padranı|Portugal-sundalı ''padrão'' degen taşlı diregi]], [[Portugal İmperiya]] ve [[Sunda Qırallığı]] arasında añlaşma hatırlaması abidesidir.]] Bugün Cakartanı tizgen vilâyet tarihten evel olğan zamanlardan berli meskün olğan. Ğarbiy Cavanıñ şimaliy yalısı boyunda taqriben m.e. 400 senesi ve milâtten soñ 100 senesi arasında<ref name="Buni">{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|title=Batujaya Temple complex listed as national cultural heritage|publisher=The Jakarta Post|access-date=24 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424125425/https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> doğğan [[Buni medeniyeti|Buni medeniyetinden]] atiqiyat delilleri, bu regionda evel qasabalar köstere. 5-inci asır üstü bu vilâyet, İndoneziya adalarınıñ eñ evel induist qırallıqlarından biri olğan [[Sundalılar|Sundalı]] [[Tarumanagara Qırallığı|Tarumanagara Qırallığınıñ]] bir qısmı olğan.<ref name="Buni" /> 5-inci asırnıñ yarısından yazılıp<ref name="Purnavarman">{{cite journal|last1=Noorduyn|first1=J.|last2=Verstappen|first2=H. Th.|title=Purnavarman's river-works near Tugu|journal=Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia|publisher=Koninklijke Brill NV|date=1972|volume=128|issue=2–3|pages=298–307|doi=10.1163/22134379-90002752}}</ref> şimdiki Şimaliy Cakartada tapılğan [[Tugu baştaş yazısı|Tugu baştaş yazısında]] Qıral Purnavarman tarafından idare etilgen paytahtqa yaqın Çandrabaga ve Gomati özenleri boyunda suv aqtıruvı işleri aqqında yazılğan.<ref name="Purnavarman" /> == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] mau1nmycu7orure07ohalgfxcd569hg 243461 243460 2026-04-16T06:47:44Z Nandusia 60761 /* Tarih */ 243461 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-bew|Jakartè}} {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Jabodetabek'' olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]] dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare milâdiy evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Jayakarta'' adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (VOC), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, VOC-niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve ortaq faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından ösken. == Tarih == === Evel qasabalar ve Kalapa === [[File:Replica of the Luso-Sundanese Padrão Monument.jpg|left|thumb|170px|[[Portugal-sundalı padranı|Portugal-sundalı ''padrão'' degen taşlı diregi]], [[Portugal İmperiya]] ve [[Sunda Qırallığı]] arasında añlaşma hatırlaması abidesidir.]] Bugün Cakartanı tizgen vilâyet tarihten evel olğan zamanlardan berli meskün olğan. Ğarbiy Cavanıñ şimaliy yalısı boyunda taqriben m.e. 400 senesi ve milâtten soñ 100 senesi arasında<ref name="Buni">{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|title=Batujaya Temple complex listed as national cultural heritage|publisher=The Jakarta Post|access-date=24 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424125425/https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> doğğan [[Buni medeniyeti|Buni medeniyetinden]] atiqiyat delilleri, bu regiondaki evel qasabalar köstere. 5-inci asır üstü bu vilâyet, İndoneziya adalarınıñ eñ evel induist qırallıqlarından biri olğan [[Sundalılar|Sundalı]] [[Tarumanagara Qırallığı|Tarumanagara Qırallığınıñ]] bir qısmı olğan.<ref name="Buni" /> 5-inci asırnıñ yarısından yazılıp<ref name="Purnavarman">{{cite journal|last1=Noorduyn|first1=J.|last2=Verstappen|first2=H. Th.|title=Purnavarman's river-works near Tugu|journal=Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia|publisher=Koninklijke Brill NV|date=1972|volume=128|issue=2–3|pages=298–307|doi=10.1163/22134379-90002752}}</ref> şimdiki Şimaliy Cakartada tapılğan [[Tugu baştaş yazısı|Tugu baştaş yazısında]] Qıral Purnavarman tarafından idare etilgen paytahtqa yaqın Çandrabaga ve Gomati özenleri boyunda suv aqtıruvı işleri aqqında yazılğan.<ref name="Purnavarman" /> Tarumanagaranıñ zevalından soñ, bu region [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallınıñ]] qısmı olğan.<ref>{{cite book|last1=Manguin|first1=P-Y|last2=Indradjaja|first2=A.|chapter=The Batujaya Site: New Evidence of Early Indian Influence in West Java|title=Early Interactions between South and Southeast Asia: Reflections on Cross-Cultural Exchange|publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute|location=Singapore|year=2011}}</ref> Orta asır devriniñ evelden 13-ünci asırnıñ evelinece Sunda ve ğarbiy Cava regionlarındaki limanlar, daa keñ deñiz ağına kirgen. Çin yazılğan menbaları, meselâ ''Chu-fan-chi'', Sunda ''San-fo-tsi'' ([[Şrivijaya İmperiyası]])-nıñ bir qısmı olaraq olğanı ve Sunda biberiniñ çizgisi aqqında yazğan.<ref>{{cite book|last1=Zhao|first1=Rukuo|translator-last1=Hirth|translator-first1=F.|translator-last2=Rockhill|translator-first2=W. W.|title=Chau Ju-kua: His Work on the Chinese and Arab Trade in the Twelfth and Thirteenth Centuries, Entitled Chu-fan-chi|publisher=Print Office of the Imperial Academy of Sciences|location=St. Petersburg|year=1911}}</ref> 16-ncı asır üstü Kalapa, Sunda Qırallığınıñ baş ticaret limanı olıp daa keñ Asiya ticaret ağlarınen bağlanğan.<ref>{{cite journal|last1=Maulana|first1=W. I.|display-authors=etal|title=Maritime Activities of the Demak Sultanate: Shipping and Trade Route in the Nusantara Network (1478-1546)|journal=Journal of Al-Tamaddun|publisher=Universiti Malaya|date=2024|volume=19|issue=1|pages=261–272|doi=10.22452/JAT.vol19no1.19}}</ref> == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] iw34wno6gwq09y61ceimfrv5t91y6m9 243462 243461 2026-04-16T07:28:40Z Nandusia 60761 /* Evel qasabalar ve Kalapa */ 243462 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-bew|Jakartè}} {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Jabodetabek'' olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]] dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare milâdiy evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Jayakarta'' adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (VOC), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, VOC-niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve ortaq faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından ösken. == Tarih == === Evel qasabalar ve Kalapa === [[File:Replica of the Luso-Sundanese Padrão Monument.jpg|left|thumb|170px|[[Portugal-sundalı padranı|Portugal-sundalı ''padrão'' degen taşlı diregi]], [[Portugal İmperiya]] ve [[Sunda Qırallığı]] arasında añlaşma hatırlaması abidesidir.]] Bugün Cakartanı tizgen vilâyet tarihten evel olğan zamanlardan berli meskün olğan. Ğarbiy Cavanıñ şimaliy yalısı boyunda taqriben m.e. 400 senesi ve milâtten soñ 100 senesi arasında<ref name="Buni">{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|title=Batujaya Temple complex listed as national cultural heritage|publisher=The Jakarta Post|access-date=24 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424125425/https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> doğğan [[Buni medeniyeti|Buni medeniyetinden]] atiqiyat delilleri, bu regiondaki evel qasabalar köstere. 5-inci asır üstü bu vilâyet, İndoneziya adalarınıñ eñ evel induist qırallıqlarından biri olğan [[Sundalılar|Sundalı]] [[Tarumanagara Qırallığı|Tarumanagara Qırallığınıñ]] bir qısmı olğan.<ref name="Buni" /> 5-inci asırnıñ yarısından yazılıp<ref name="Purnavarman">{{cite journal|last1=Noorduyn|first1=J.|last2=Verstappen|first2=H. Th.|title=Purnavarman's river-works near Tugu|journal=Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia|publisher=Koninklijke Brill NV|date=1972|volume=128|issue=2–3|pages=298–307|doi=10.1163/22134379-90002752}}</ref> şimdiki Şimaliy Cakartada tapılğan [[Tugu baştaş yazısı|Tugu baştaş yazısında]] Qıral Purnavarman tarafından idare etilgen paytahtqa yaqındaki Çandrabaga ve Gomati özenleri boyunda suv aqtıruvı işleri aqqında yazılğan.<ref name="Purnavarman" /> Tarumanagaranıñ zevalından soñ, bu region [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallınıñ]] qısmı olğan.<ref>{{cite book|last1=Manguin|first1=P-Y|last2=Indradjaja|first2=A.|chapter=The Batujaya Site: New Evidence of Early Indian Influence in West Java|title=Early Interactions between South and Southeast Asia: Reflections on Cross-Cultural Exchange|publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute|location=Singapore|year=2011}}</ref> Orta asır devriniñ evelden 13-ünci asırnıñ evelinece Sunda ve ğarbiy Cava regionlarındaki limanlar, daa keñ deñiz ağına kirgen. Çin yazılğan menbaları, meselâ ''Chu-fan-chi'', Sunda ''San-fo-tsi'' ([[Şrivijaya İmperiyası]])-nıñ bir qısmı olaraq olğanı ve Sunda biberiniñ çizgisi aqqında yazğan.<ref>{{cite book|last1=Zhao|first1=Rukuo|translator-last1=Hirth|translator-first1=F.|translator-last2=Rockhill|translator-first2=W. W.|title=Chau Ju-kua: His Work on the Chinese and Arab Trade in the Twelfth and Thirteenth Centuries, Entitled Chu-fan-chi|publisher=Print Office of the Imperial Academy of Sciences|location=St. Petersburg|year=1911}}</ref> 16-ncı asır üstü Kalapa, Sunda Qırallığınıñ baş ticaret limanı olıp daa keñ Asiya ticaret ağlarınen bağlanğan.<ref>{{cite journal|last1=Maulana|first1=W. I.|display-authors=etal|title=Maritime Activities of the Demak Sultanate: Shipping and Trade Route in the Nusantara Network (1478-1546)|journal=Journal of Al-Tamaddun|publisher=Universiti Malaya|date=2024|volume=19|issue=1|pages=261–272|doi=10.22452/JAT.vol19no1.19}}</ref> Bu regionda Avropalılarnıñ ilk alâqası, Portugal gemiler yañı baharat yolu qıdırmaq içün 1513 senesi [[Malakka|Malakkadan]] kelgende, 16-ncı asırnıñ evelinde başlağan. 1522 senesi Sunda Qırallığı Portugallarğa orta Cavadaki [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] artqan küçüni qarşılaştırmaq içün bir ticaret turağı qurmaq izni berip [[Portugal-sundalı padranı|olarnen ittifaq]] yapmağa qarar bergen. İttifaq tek qısqa sürekli olğan. 1527 senesi [[Fetülla]] (''Fatahillah'')-nıñ emiri üstündeki Demaktan quvetleri Kalapanı alıp Portugallarnı quvıp çıqarğan.<ref>{{cite conference|last1=Pratama|first1=A.Y.|display-authors=etal|title=Proceedings of the 2nd International Conference on Social Knowledge Sciences and Education (ICSKSE 2022)|date=26 December 2022|chapter=The Origin of Plural Society in Jakarta|series=Advances in Social Science, Education and Humanities Research|volume=696|publisher=Atlantis Press|location=Dublin|pages=27–32|doi=10.2991/978-2-494069-63-3_4|doi-access=free|isbn=978-2-494069-62-6}}</ref> Limannıñ adı ''Jayakarta'' adına deñiştirip [[Bantam Saltanatı|Bantam Saltanatınıñ]] eline kirgen, ve soñ bu liman, ösip müim regional bir ticaret merkezi olğan. == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] ktc05062v9fc3wj18c8socs4d4bux6m 243463 243462 2026-04-16T07:29:34Z Nandusia 60761 /* Evel qasabalar ve Kalapa */ 243463 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-bew|Jakartè}} {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Jabodetabek'' olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]] dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare milâdiy evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Jayakarta'' adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (VOC), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, VOC-niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve ortaq faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından ösken. == Tarih == === Evel qasabalar ve Kalapa === [[File:Replica of the Luso-Sundanese Padrão Monument.jpg|left|thumb|170px|[[Portugal-sundalı padranı|Portugal-sundalı ''padrão'' degen taşlı diregi]], [[Portugal İmperiya]] ve [[Sunda Qırallığı]] arasında añlaşma hatırlaması abidesidir.]] Bugün Cakartanı tizgen vilâyet tarihten evel olğan zamanlardan berli meskün olğan. Ğarbiy Cavanıñ şimaliy yalısı boyunda taqriben m.e. 400 senesi ve milâtten soñ 100 senesi arasında<ref name="Buni">{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|title=Batujaya Temple complex listed as national cultural heritage|publisher=The Jakarta Post|access-date=24 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424125425/https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> doğğan [[Buni medeniyeti|Buni medeniyetinden]] atiqiyat delilleri, bu regiondaki evel qasabalar köstere. 5-inci asır üstü bu vilâyet, İndoneziya adalarınıñ eñ evel induist qırallıqlarından biri olğan [[Sundalılar|Sundalı]] [[Tarumanagara Qırallığı|Tarumanagara Qırallığınıñ]] bir qısmı olğan.<ref name="Buni" /> 5-inci asırnıñ yarısından yazılıp<ref name="Purnavarman">{{cite journal|last1=Noorduyn|first1=J.|last2=Verstappen|first2=H. Th.|title=Purnavarman's river-works near Tugu|journal=Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia|publisher=Koninklijke Brill NV|date=1972|volume=128|issue=2–3|pages=298–307|doi=10.1163/22134379-90002752}}</ref> şimdiki Şimaliy Cakartada tapılğan [[Tugu baştaş yazısı|Tugu baştaş yazısında]] Qıral Purnavarman tarafından idare etilgen paytahtqa yaqındaki Çandrabaga ve Gomati özenleri boyunda suv aqtıruvı işleri aqqında yazılğan.<ref name="Purnavarman" /> Tarumanagaranıñ zevalından soñ, bu region [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallınıñ]] qısmı olğan.<ref>{{cite book|last1=Manguin|first1=P-Y|last2=Indradjaja|first2=A.|chapter=The Batujaya Site: New Evidence of Early Indian Influence in West Java|title=Early Interactions between South and Southeast Asia: Reflections on Cross-Cultural Exchange|publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute|location=Singapore|year=2011}}</ref> Orta asır devriniñ evelden 13-ünci asırnıñ evelinece Sunda ve ğarbiy Cava regionlarındaki limanlar, daa keñ deñiz ağına kirgen. Çin yazılğan menbaları, meselâ ''Chu-fan-chi'', Sunda ''San-fo-tsi'' ([[Şrivijaya İmperiyası]])-nıñ bir qısmı olaraq olğanı ve Sunda biberiniñ çizgisi aqqında yazğan.<ref>{{cite book|last1=Zhao|first1=Rukuo|translator-last1=Hirth|translator-first1=F.|translator-last2=Rockhill|translator-first2=W. W.|title=Chau Ju-kua: His Work on the Chinese and Arab Trade in the Twelfth and Thirteenth Centuries, Entitled Chu-fan-chi|publisher=Print Office of the Imperial Academy of Sciences|location=St. Petersburg|year=1911}}</ref> 16-ncı asır üstü Kalapa, Sunda Qırallığınıñ baş ticaret limanı olıp daa keñ Asiya ticaret ağlarınen bağlanğan.<ref>{{cite journal|last1=Maulana|first1=W. I.|display-authors=etal|title=Maritime Activities of the Demak Sultanate: Shipping and Trade Route in the Nusantara Network (1478-1546)|journal=Journal of Al-Tamaddun|publisher=Universiti Malaya|date=2024|volume=19|issue=1|pages=261–272|doi=10.22452/JAT.vol19no1.19}}</ref> Bu regionda Avropalılarnıñ ilk alâqası, Portugal gemiler yañı baharat yolu qıdırmaq içün 1513 senesi [[Malakka|Malakkadan]] kelgende, 16-ncı asırnıñ evelinde başlağan. 1522 senesi Sunda Qırallığı Portugallarğa orta Cavadaki [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] artqan küçüni qarşılaştırmaq içün bir ticaret turağı qurmaq izni berip [[Portugal-sundalı padranı|olarnen ittifaq]] yapmağa qarar bergen. İttifaq tek qısqa sürekli olğan. 1527 senesi [[Fetülla]] (''Fatahillah'')-nıñ emiri üstündeki Demaktan quvetleri Kalapanı alıp Portugallarnı quvıp çıqarğan.<ref>{{cite conference|last1=Pratama|first1=A.Y.|display-authors=etal|title=Proceedings of the 2nd International Conference on Social Knowledge Sciences and Education (ICSKSE 2022)|date=26 December 2022|chapter=The Origin of Plural Society in Jakarta|series=Advances in Social Science, Education and Humanities Research|volume=696|publisher=Atlantis Press|location=Dublin|pages=27–32|doi=10.2991/978-2-494069-63-3_4|doi-access=free|isbn=978-2-494069-62-6}}</ref> Limannıñ adı ''Jayakarta'' adına deñiştirilip [[Bantam Saltanatı|Bantam Saltanatınıñ]] eline kirgen, ve soñ bu liman, ösip müim regional bir ticaret merkezi olğan. == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] l0qp3820jvvsmbm42itksyawt00xth0 243464 243463 2026-04-16T07:32:02Z Nandusia 60761 243464 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-bew|Jakartè}} {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Jabodetabek'' olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]], dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare milâdiy evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Jayakarta'' adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (VOC), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, VOC-niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve ortaq faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından ösken. == Tarih == === Evel qasabalar ve Kalapa === [[File:Replica of the Luso-Sundanese Padrão Monument.jpg|left|thumb|170px|[[Portugal-sundalı padranı|Portugal-sundalı ''padrão'' degen taşlı diregi]], [[Portugal İmperiya]] ve [[Sunda Qırallığı]] arasında añlaşma hatırlaması abidesidir.]] Bugün Cakartanı tizgen vilâyet tarihten evel olğan zamanlardan berli meskün olğan. Ğarbiy Cavanıñ şimaliy yalısı boyunda taqriben m.e. 400 senesi ve milâtten soñ 100 senesi arasında<ref name="Buni">{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|title=Batujaya Temple complex listed as national cultural heritage|publisher=The Jakarta Post|access-date=24 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424125425/https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> doğğan [[Buni medeniyeti|Buni medeniyetinden]] atiqiyat delilleri, bu regiondaki evel qasabalar köstere. 5-inci asır üstü bu vilâyet, İndoneziya adalarınıñ eñ evel induist qırallıqlarından biri olğan [[Sundalılar|Sundalı]] [[Tarumanagara Qırallığı|Tarumanagara Qırallığınıñ]] bir qısmı olğan.<ref name="Buni" /> 5-inci asırnıñ yarısından yazılıp<ref name="Purnavarman">{{cite journal|last1=Noorduyn|first1=J.|last2=Verstappen|first2=H. Th.|title=Purnavarman's river-works near Tugu|journal=Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia|publisher=Koninklijke Brill NV|date=1972|volume=128|issue=2–3|pages=298–307|doi=10.1163/22134379-90002752}}</ref> şimdiki Şimaliy Cakartada tapılğan [[Tugu baştaş yazısı|Tugu baştaş yazısında]] Qıral Purnavarman tarafından idare etilgen paytahtqa yaqındaki Çandrabaga ve Gomati özenleri boyunda suv aqtıruvı işleri aqqında yazılğan.<ref name="Purnavarman" /> Tarumanagaranıñ zevalından soñ, bu region [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallınıñ]] qısmı olğan.<ref>{{cite book|last1=Manguin|first1=P-Y|last2=Indradjaja|first2=A.|chapter=The Batujaya Site: New Evidence of Early Indian Influence in West Java|title=Early Interactions between South and Southeast Asia: Reflections on Cross-Cultural Exchange|publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute|location=Singapore|year=2011}}</ref> Orta asır devriniñ evelden 13-ünci asırnıñ evelinece Sunda ve ğarbiy Cava regionlarındaki limanlar, daa keñ deñiz ağına kirgen. Çin yazılğan menbaları, meselâ ''Chu-fan-chi'', Sunda ''San-fo-tsi'' ([[Şrivijaya İmperiyası]])-nıñ bir qısmı olaraq olğanı ve Sunda biberiniñ çizgisi aqqında yazğan.<ref>{{cite book|last1=Zhao|first1=Rukuo|translator-last1=Hirth|translator-first1=F.|translator-last2=Rockhill|translator-first2=W. W.|title=Chau Ju-kua: His Work on the Chinese and Arab Trade in the Twelfth and Thirteenth Centuries, Entitled Chu-fan-chi|publisher=Print Office of the Imperial Academy of Sciences|location=St. Petersburg|year=1911}}</ref> 16-ncı asır üstü Kalapa, Sunda Qırallığınıñ baş ticaret limanı olıp daa keñ Asiya ticaret ağlarınen bağlanğan.<ref>{{cite journal|last1=Maulana|first1=W. I.|display-authors=etal|title=Maritime Activities of the Demak Sultanate: Shipping and Trade Route in the Nusantara Network (1478-1546)|journal=Journal of Al-Tamaddun|publisher=Universiti Malaya|date=2024|volume=19|issue=1|pages=261–272|doi=10.22452/JAT.vol19no1.19}}</ref> Bu regionda Avropalılarnıñ ilk alâqası, Portugal gemiler yañı baharat yolu qıdırmaq içün 1513 senesi [[Malakka|Malakkadan]] kelgende, 16-ncı asırnıñ evelinde başlağan. 1522 senesi Sunda Qırallığı Portugallarğa orta Cavadaki [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] artqan küçüni qarşılaştırmaq içün bir ticaret turağı qurmaq izni berip [[Portugal-sundalı padranı|olarnen ittifaq]] yapmağa qarar bergen. İttifaq tek qısqa sürekli olğan. 1527 senesi [[Fetülla]] (''Fatahillah'')-nıñ emiri üstündeki Demaktan quvetleri Kalapanı alıp Portugallarnı quvıp çıqarğan.<ref>{{cite conference|last1=Pratama|first1=A.Y.|display-authors=etal|title=Proceedings of the 2nd International Conference on Social Knowledge Sciences and Education (ICSKSE 2022)|date=26 December 2022|chapter=The Origin of Plural Society in Jakarta|series=Advances in Social Science, Education and Humanities Research|volume=696|publisher=Atlantis Press|location=Dublin|pages=27–32|doi=10.2991/978-2-494069-63-3_4|doi-access=free|isbn=978-2-494069-62-6}}</ref> Limannıñ adı ''Jayakarta'' adına deñiştirilip [[Bantam Saltanatı|Bantam Saltanatınıñ]] eline kirgen, ve soñ bu liman, ösip müim regional bir ticaret merkezi olğan. == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] 7mwhhvle4v5lijo63v3tzejugk43ftk 243465 243464 2026-04-16T08:14:31Z Хтосьці 13041 Jabodetabek / Жабодетабек → Cabodetabek / Джабодетабек, Jayakarta / Жаякарта → Cayakarta / Джаякарта (@[[User:Nandusia]], eger siz latin elifbesinde Jabodetabek ve Jayakarta doğrudır dep saysañız, lütfen -{crh-larn: Cabodetabek; crh-cyrl: Джабодетабек}- yazıñız; çünki kiril elifbesinde Жабодетабек yañlış dep tüşünem, ve -{...}- tegisiz Jabodetabek kiril elifbesinde Жабодетабек-qa avtomatik çevirile), ВОДЖ → VOC, падрãо → padrão ve ilâhre 243465 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-bew|Jakartè}} {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Cabodetabek'' (-{Jabodetabek}-) olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]], dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare milâdiy evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Cayakarta'' (-{Jayakarta}-) adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (-{VOC}-), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, -{VOC}--niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve ortaq faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından ösken. == Tarih == === Evel qasabalar ve Kalapa === [[File:Replica of the Luso-Sundanese Padrão Monument.jpg|left|thumb|170px|[[Portugal-sundalı padranı|Portugal-sundalı ''-{padrão}-'' degen taşlı diregi]], [[Portugal İmperiya]] ve [[Sunda Qırallığı]] arasında añlaşma hatırlaması abidesidir.]] Bugün Cakartanı tizgen vilâyet tarihten evel olğan zamanlardan berli meskün olğan. Ğarbiy Cavanıñ şimaliy yalısı boyunda taqriben m.e. 400 senesi ve milâtten soñ 100 senesi arasında<ref name="Buni">{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|title=Batujaya Temple complex listed as national cultural heritage|publisher=The Jakarta Post|access-date=24 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424125425/https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> doğğan [[Buni medeniyeti|Buni medeniyetinden]] atiqiyat delilleri, bu regiondaki evel qasabalar köstere. 5-inci asır üstü bu vilâyet, İndoneziya adalarınıñ eñ evel induist qırallıqlarından biri olğan [[Sundalılar|Sundalı]] [[Tarumanagara Qırallığı|Tarumanagara Qırallığınıñ]] bir qısmı olğan.<ref name="Buni" /> 5-inci asırnıñ yarısından yazılıp<ref name="Purnavarman">{{cite journal|last1=Noorduyn|first1=J.|last2=Verstappen|first2=H. Th.|title=Purnavarman's river-works near Tugu|journal=Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia|publisher=Koninklijke Brill NV|date=1972|volume=128|issue=2–3|pages=298–307|doi=10.1163/22134379-90002752}}</ref> şimdiki Şimaliy Cakartada tapılğan [[Tugu baştaş yazısı|Tugu baştaş yazısında]] Qıral Purnavarman tarafından idare etilgen paytahtqa yaqındaki Çandrabaga ve Gomati özenleri boyunda suv aqtıruvı işleri aqqında yazılğan.<ref name="Purnavarman" /> Tarumanagaranıñ zevalından soñ, bu region [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallınıñ]] qısmı olğan.<ref>{{cite book|last1=Manguin|first1=P-Y|last2=Indradjaja|first2=A.|chapter=The Batujaya Site: New Evidence of Early Indian Influence in West Java|title=Early Interactions between South and Southeast Asia: Reflections on Cross-Cultural Exchange|publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute|location=Singapore|year=2011}}</ref> Orta asır devriniñ evelden 13-ünci asırnıñ evelinece Sunda ve ğarbiy Cava regionlarındaki limanlar, daa keñ deñiz ağına kirgen. Çin yazılğan menbaları, meselâ ''-{Chu-fan-chi}-'', Sunda ''-{San-fo-tsi}-'' ([[Şrivijaya İmperiyası]])-nıñ bir qısmı olaraq olğanı ve Sunda biberiniñ çizgisi aqqında yazğan.<ref>{{cite book|last1=Zhao|first1=Rukuo|translator-last1=Hirth|translator-first1=F.|translator-last2=Rockhill|translator-first2=W. W.|title=Chau Ju-kua: His Work on the Chinese and Arab Trade in the Twelfth and Thirteenth Centuries, Entitled Chu-fan-chi|publisher=Print Office of the Imperial Academy of Sciences|location=St. Petersburg|year=1911}}</ref> 16-ncı asır üstü Kalapa, Sunda Qırallığınıñ baş ticaret limanı olıp daa keñ Asiya ticaret ağlarınen bağlanğan.<ref>{{cite journal|last1=Maulana|first1=W. I.|display-authors=etal|title=Maritime Activities of the Demak Sultanate: Shipping and Trade Route in the Nusantara Network (1478-1546)|journal=Journal of Al-Tamaddun|publisher=Universiti Malaya|date=2024|volume=19|issue=1|pages=261–272|doi=10.22452/JAT.vol19no1.19}}</ref> Bu regionda Avropalılarnıñ ilk alâqası, Portugal gemiler yañı baharat yolu qıdırmaq içün 1513 senesi [[Malakka|Malakkadan]] kelgende, 16-ncı asırnıñ evelinde başlağan. 1522 senesi Sunda Qırallığı Portugallarğa orta Cavadaki [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] artqan küçüni qarşılaştırmaq içün bir ticaret turağı qurmaq izni berip [[Portugal-sundalı padranı|olarnen ittifaq]] yapmağa qarar bergen. İttifaq tek qısqa sürekli olğan. 1527 senesi [[Fetülla]] (''-{Fatahillah}-'')-nıñ emiri üstündeki Demaktan quvetleri Kalapanı alıp Portugallarnı quvıp çıqarğan.<ref>{{cite conference|last1=Pratama|first1=A.Y.|display-authors=etal|title=Proceedings of the 2nd International Conference on Social Knowledge Sciences and Education (ICSKSE 2022)|date=26 December 2022|chapter=The Origin of Plural Society in Jakarta|series=Advances in Social Science, Education and Humanities Research|volume=696|publisher=Atlantis Press|location=Dublin|pages=27–32|doi=10.2991/978-2-494069-63-3_4|doi-access=free|isbn=978-2-494069-62-6}}</ref> Limannıñ adı ''Cayakarta'' adına deñiştirilip [[Bantam Saltanatı|Bantam Saltanatınıñ]] eline kirgen, ve soñ bu liman, ösip müim regional bir ticaret merkezi olğan. == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] o4kwx2mf3eq1btr72umhejsj49e9fpb 243475 243465 2026-04-16T09:53:45Z Nandusia 60761 /* Tarih */ 243475 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-bew|Jakartè}} {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Cabodetabek'' (-{Jabodetabek}-) olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]], dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare milâdiy evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Cayakarta'' (-{Jayakarta}-) adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (-{VOC}-), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, -{VOC}--niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve ortaq faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından ösken. == Tarih == === Evel qasabalar ve Kalapa === [[File:Replica of the Luso-Sundanese Padrão Monument.jpg|left|thumb|170px|[[Portugal-sundalı padranı|Portugal-sundalı ''-{padrão}-'' degen taşlı diregi]], [[Portugal İmperiya]] ve [[Sunda Qırallığı]] arasında añlaşma hatırlaması abidesidir.]] Bugün Cakartanı tizgen vilâyet tarihten evel olğan zamanlardan berli meskün olğan. Ğarbiy Cavanıñ şimaliy yalısı boyunda taqriben m.e. 400 senesi ve milâtten soñ 100 senesi arasında<ref name="Buni">{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|title=Batujaya Temple complex listed as national cultural heritage|publisher=The Jakarta Post|access-date=24 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424125425/https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> doğğan [[Buni medeniyeti|Buni medeniyetinden]] atiqiyat delilleri, bu regiondaki evel qasabalar köstere. 5-inci asır üstü bu vilâyet, İndoneziya adalarınıñ eñ evel induist qırallıqlarından biri olğan [[Sundalılar|Sundalı]] [[Tarumanagara Qırallığı|Tarumanagara Qırallığınıñ]] bir qısmı olğan.<ref name="Buni" /> 5-inci asırnıñ yarısından yazılıp<ref name="Purnavarman">{{cite journal|last1=Noorduyn|first1=J.|last2=Verstappen|first2=H. Th.|title=Purnavarman's river-works near Tugu|journal=Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia|publisher=Koninklijke Brill NV|date=1972|volume=128|issue=2–3|pages=298–307|doi=10.1163/22134379-90002752}}</ref> şimdiki Şimaliy Cakartada tapılğan [[Tugu baştaş yazısı|Tugu baştaş yazısında]] Qıral Purnavarman tarafından idare etilgen paytahtqa yaqındaki Çandrabaga ve Gomati özenleri boyunda suv aqtıruvı işleri aqqında yazılğan.<ref name="Purnavarman" /> Tarumanagaranıñ zevalından soñ, bu region [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallınıñ]] qısmı olğan.<ref>{{cite book|last1=Manguin|first1=P-Y|last2=Indradjaja|first2=A.|chapter=The Batujaya Site: New Evidence of Early Indian Influence in West Java|title=Early Interactions between South and Southeast Asia: Reflections on Cross-Cultural Exchange|publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute|location=Singapore|year=2011}}</ref> Orta asır devriniñ evelden 13-ünci asırnıñ evelinece Sunda ve ğarbiy Cava regionlarındaki limanlar, daa keñ deñiz ağına kirgen. Çin yazılğan menbaları, meselâ ''-{Chu-fan-chi}-'', Sunda ''-{San-fo-tsi}-'' ([[Şrivijaya İmperiyası]])-nıñ bir qısmı olaraq olğanı ve Sunda biberiniñ çizgisi aqqında yazğan.<ref>{{cite book|last1=Zhao|first1=Rukuo|translator-last1=Hirth|translator-first1=F.|translator-last2=Rockhill|translator-first2=W. W.|title=Chau Ju-kua: His Work on the Chinese and Arab Trade in the Twelfth and Thirteenth Centuries, Entitled Chu-fan-chi|publisher=Print Office of the Imperial Academy of Sciences|location=St. Petersburg|year=1911}}</ref> 16-ncı asır üstü Kalapa, Sunda Qırallığınıñ baş ticaret limanı olıp daa keñ Asiya ticaret ağlarınen bağlanğan.<ref>{{cite journal|last1=Maulana|first1=W. I.|display-authors=etal|title=Maritime Activities of the Demak Sultanate: Shipping and Trade Route in the Nusantara Network (1478-1546)|journal=Journal of Al-Tamaddun|publisher=Universiti Malaya|date=2024|volume=19|issue=1|pages=261–272|doi=10.22452/JAT.vol19no1.19}}</ref> Bu regionda Avropalılarnıñ ilk alâqası, Portugal gemiler yañı baharat yolu qıdırmaq içün 1513 senesi [[Malakka|Malakkadan]] kelgende, 16-ncı asırnıñ evelinde başlağan. 1522 senesi Sunda Qırallığı Portugallarğa orta Cavadaki [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] artqan küçüni qarşılaştırmaq içün bir ticaret turağı qurmaq izni berip [[Portugal-sundalı padranı|olarnen ittifaq]] yapmağa qarar bergen. İttifaq tek qısqa sürekli olğan. 1527 senesi [[Fetülla]] (''-{Fatahillah}-'')-nıñ emri altındaki Demaktan quvetleri Kalapanı alıp Portugallarnı quvıp çıqarğan.<ref>{{cite conference|last1=Pratama|first1=A.Y.|display-authors=etal|title=Proceedings of the 2nd International Conference on Social Knowledge Sciences and Education (ICSKSE 2022)|date=26 December 2022|chapter=The Origin of Plural Society in Jakarta|series=Advances in Social Science, Education and Humanities Research|volume=696|publisher=Atlantis Press|location=Dublin|pages=27–32|doi=10.2991/978-2-494069-63-3_4|doi-access=free|isbn=978-2-494069-62-6}}</ref> Limannıñ adı ''Cayakarta'' adına deñiştirilip [[Bantam Saltanatı|Bantam Saltanatınıñ]] eline kirgen, ve soñ bu liman, ösip müim regional bir ticaret merkezi olğan. === Felemenk ükümetiniñ altında Bataviya === [[File:AMH-5642-KB View of the Nieuwe Poort at Batavia.jpg|left|thumb|Bataviyadaki -{''Nieuwe Poort''}- veya Yañı Liman, 1682 senesi]] [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketini]] çezgen Cayakartalı Şehzade Cayavikarta, [[Bantam Saltanatı]] ve [[İngliz Şarqiy İndistan Şirketi|İnglizler]] arasında çarpışma Felemenklerge şeerni işğal etmek içün qolaylıq bergen. 1619 senesi quralay ayında -{[[Jan Pieterszoon Coen]]}-nıñ emri altında Felemenk quvetleri qoşumça küçnen qaytıp, Cayakarta etrafındaki İnglizlerni qırıp şeerni yıqqan.<ref name="Blusse">{{cite book|last=Blussé|first=L.|title=A Colonial Tragedy: The Chinese Massacre at Batavia, 1740|chapter=Setting the Stage: Dutch trade and the Chinese Diaspora|year=2023|publisher=Leiden University Press|pages=15–28}}</ref> Soñ Felemenkler bu yerde yañı qaleli bir şeer qurup, Şirketiniñ tedbir merkezine onı yapıp Bataviya adına deñiştirgen.<ref>{{cite book|editor-last1=Bentley|editor-first1=Jerry H.|editor-last2=Subrahmanyam|editor-first2=S.|editor-last3=Wiesner-Hanks|editor-first3=Merry E.|chapter=Crossroads region: Southeast Asia|title=The Cambridge World History, Volume 6: The Construction of a Global World, 1400–1800 CE, Part 1|publisher=Cambridge University Press|year=2015|doi=10.1017/CBO9781139194594|isbn=978-1-13919-459-4}}</ref> == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] jfbfm40mrfeveczs1t1oimxtadjyg0d 243476 243475 2026-04-16T09:56:27Z Nandusia 60761 243476 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-bew|Jakartè}} {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Cabodetabek'' (-{Jabodetabek}-) olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]], dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare milâdiy evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Cayakarta'' (-{Jayakarta}-) adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (-{VOC}-), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, -{VOC}--niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve ortaq faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından ösken. == Tarih == === Evel qasabalar ve Kalapa === [[File:Replica of the Luso-Sundanese Padrão Monument.jpg|left|thumb|170px|[[Portugal-sundalı padranı|Portugal-sundalı ''-{padrão}-'' degen taşlı diregi]], [[Portugal İmperiya]] ve [[Sunda Qırallığı]] arasında añlaşma hatırlaması abidesidir.]] Bugün Cakartanı tizgen vilâyet tarihten evel olğan zamanlardan berli meskün olğan. Ğarbiy Cavanıñ şimaliy yalısı boyunda taqriben m.e. 400 senesi ve milâtten soñ 100 senesi arasında<ref name="Buni">{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|title=Batujaya Temple complex listed as national cultural heritage|publisher=The Jakarta Post|access-date=24 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424125425/https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> doğğan [[Buni medeniyeti|Buni medeniyetinden]] atiqiyat delilleri, bu regiondaki evel qasabalar köstere. 5-inci asır üstü bu vilâyet, İndoneziya adalarınıñ eñ evel induist qırallıqlarından biri olğan [[Sundalılar|Sundalı]] [[Tarumanagara Qırallığı|Tarumanagara Qırallığınıñ]] bir qısmı olğan.<ref name="Buni" /> 5-inci asırnıñ yarısından yazılıp<ref name="Purnavarman">{{cite journal|last1=Noorduyn|first1=J.|last2=Verstappen|first2=H. Th.|title=Purnavarman's river-works near Tugu|journal=Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia|publisher=Koninklijke Brill NV|date=1972|volume=128|issue=2–3|pages=298–307|doi=10.1163/22134379-90002752}}</ref> şimdiki Şimaliy Cakartada tapılğan [[Tugu baştaş yazısı|Tugu baştaş yazısında]] Qıral Purnavarman tarafından idare etilgen paytahtqa yaqındaki Çandrabaga ve Gomati özenleri boyunda suv aqtıruvı işleri aqqında yazılğan.<ref name="Purnavarman" /> Tarumanagaranıñ zevalından soñ, bu region [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallınıñ]] qısmı olğan.<ref>{{cite book|last1=Manguin|first1=P-Y|last2=Indradjaja|first2=A.|chapter=The Batujaya Site: New Evidence of Early Indian Influence in West Java|title=Early Interactions between South and Southeast Asia: Reflections on Cross-Cultural Exchange|publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute|location=Singapore|year=2011}}</ref> Orta asır devriniñ evelden 13-ünci asırnıñ evelinece Sunda ve ğarbiy Cava regionlarındaki limanlar, daa keñ deñiz ağına kirgen. Çin yazılğan menbaları, meselâ ''-{Chu-fan-chi}-'', Sunda ''-{San-fo-tsi}-'' ([[Şrivicaya İmperiyası]])-nıñ bir qısmı olaraq olğanı ve Sunda biberiniñ çizgisi aqqında yazğan.<ref>{{cite book|last1=Zhao|first1=Rukuo|translator-last1=Hirth|translator-first1=F.|translator-last2=Rockhill|translator-first2=W. W.|title=Chau Ju-kua: His Work on the Chinese and Arab Trade in the Twelfth and Thirteenth Centuries, Entitled Chu-fan-chi|publisher=Print Office of the Imperial Academy of Sciences|location=St. Petersburg|year=1911}}</ref> 16-ncı asır üstü Kalapa, Sunda Qırallığınıñ baş ticaret limanı olıp daa keñ Asiya ticaret ağlarınen bağlanğan.<ref>{{cite journal|last1=Maulana|first1=W. I.|display-authors=etal|title=Maritime Activities of the Demak Sultanate: Shipping and Trade Route in the Nusantara Network (1478-1546)|journal=Journal of Al-Tamaddun|publisher=Universiti Malaya|date=2024|volume=19|issue=1|pages=261–272|doi=10.22452/JAT.vol19no1.19}}</ref> Bu regionda Avropalılarnıñ ilk alâqası, Portugal gemiler yañı baharat yolu qıdırmaq içün 1513 senesi [[Malakka|Malakkadan]] kelgende, 16-ncı asırnıñ evelinde başlağan. 1522 senesi Sunda Qırallığı Portugallarğa orta Cavadaki [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] artqan küçüni qarşılaştırmaq içün bir ticaret turağı qurmaq izni berip [[Portugal-sundalı padranı|olarnen ittifaq]] yapmağa qarar bergen. İttifaq tek qısqa sürekli olğan. 1527 senesi [[Fetülla]] (''-{Fatahillah}-'')-nıñ emri altındaki Demaktan quvetleri Kalapanı alıp Portugallarnı quvıp çıqarğan.<ref>{{cite conference|last1=Pratama|first1=A.Y.|display-authors=etal|title=Proceedings of the 2nd International Conference on Social Knowledge Sciences and Education (ICSKSE 2022)|date=26 December 2022|chapter=The Origin of Plural Society in Jakarta|series=Advances in Social Science, Education and Humanities Research|volume=696|publisher=Atlantis Press|location=Dublin|pages=27–32|doi=10.2991/978-2-494069-63-3_4|doi-access=free|isbn=978-2-494069-62-6}}</ref> Limannıñ adı ''Cayakarta'' adına deñiştirilip [[Bantam Saltanatı|Bantam Saltanatınıñ]] eline kirgen, ve soñ bu liman, ösip müim regional bir ticaret merkezi olğan. === Felemenk ükümetiniñ altında Bataviya === [[File:AMH-5642-KB View of the Nieuwe Poort at Batavia.jpg|left|thumb|Bataviyadaki -{''Nieuwe Poort''}- veya Yañı Liman, 1682 senesi]] [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketini]] çezgen Cayakartalı Şehzade Cayavikarta, [[Bantam Saltanatı]] ve [[İngliz Şarqiy İndistan Şirketi|İnglizler]] arasında çarpışma Felemenklerge şeerni işğal etmek içün qolaylıq bergen. 1619 senesi quralay ayında -{[[Jan Pieterszoon Coen]]}-nıñ emri altında Felemenk quvetleri qoşumça küçnen qaytıp, Cayakarta etrafındaki İnglizlerni qırıp şeerni yıqqan.<ref name="Blusse">{{cite book|last=Blussé|first=L.|title=A Colonial Tragedy: The Chinese Massacre at Batavia, 1740|chapter=Setting the Stage: Dutch trade and the Chinese Diaspora|year=2023|publisher=Leiden University Press|pages=15–28}}</ref> Soñ Felemenkler bu yerde yañı qaleli bir şeer qurup, Şirketiniñ tedbir merkezine onı yapıp Bataviya adına deñiştirgen.<ref>{{cite book|editor-last1=Bentley|editor-first1=Jerry H.|editor-last2=Subrahmanyam|editor-first2=S.|editor-last3=Wiesner-Hanks|editor-first3=Merry E.|chapter=Crossroads region: Southeast Asia|title=The Cambridge World History, Volume 6: The Construction of a Global World, 1400–1800 CE, Part 1|publisher=Cambridge University Press|year=2015|doi=10.1017/CBO9781139194594|isbn=978-1-13919-459-4}}</ref> == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] 8so40dmi4p1j2fuf30lrvn5cwzitm6d 243477 243476 2026-04-16T10:32:00Z Nandusia 60761 243477 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-bew|Jakartè}} {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Cabodetabek'' (-{Jabodetabek}-) olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]], dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare milâdiy evel yüzyıllıqlarından berli meskün olğan ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Cayakarta'' (-{Jayakarta}-) adına deñiştirilgen. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (-{VOC}-), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurğan. Bu şeer, -{VOC}--niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi olğan. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı olğan. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve ortaq faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından ösken. == Tarih == === Evel qasabalar ve Kalapa === [[File:Replica of the Luso-Sundanese Padrão Monument.jpg|left|thumb|170px|[[Portugal-sundalı padranı|Portugal-sundalı ''-{padrão}-'' degen taşlı diregi]], [[Portugal İmperiya]] ve [[Sunda Qırallığı]] arasında añlaşma hatırlaması abidesidir.]] Bugün Cakartanı tizgen vilâyet tarihten evel olğan zamanlardan berli meskün olğan. Ğarbiy Cavanıñ şimaliy yalısı boyunda taqriben m.e. 400 senesi ve milâtten soñ 100 senesi arasında<ref name="Buni">{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|title=Batujaya Temple complex listed as national cultural heritage|publisher=The Jakarta Post|access-date=24 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424125425/https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> doğğan [[Buni medeniyeti|Buni medeniyetinden]] atiqiyat delilleri, bu regiondaki evel qasabalar köstere. 5-inci asır üstü bu vilâyet, İndoneziya adalarınıñ eñ evel induist qırallıqlarından biri olğan [[Sundalılar|Sundalı]] [[Tarumanagara Qırallığı|Tarumanagara Qırallığınıñ]] bir qısmı olğan.<ref name="Buni" /> 5-inci asırnıñ yarısından yazılıp<ref name="Purnavarman">{{cite journal|last1=Noorduyn|first1=J.|last2=Verstappen|first2=H. Th.|title=Purnavarman's river-works near Tugu|journal=Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia|publisher=Koninklijke Brill NV|date=1972|volume=128|issue=2–3|pages=298–307|doi=10.1163/22134379-90002752}}</ref> şimdiki Şimaliy Cakartada tapılğan [[Tugu baştaş yazısı|Tugu baştaş yazısında]] Qıral Purnavarman tarafından idare etilgen paytahtqa yaqındaki Çandrabaga ve Gomati özenleri boyunda suv aqtıruvı işleri aqqında yazılğan.<ref name="Purnavarman" /> Tarumanagaranıñ zevalından soñ, bu region [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallınıñ]] qısmı olğan.<ref>{{cite book|last1=Manguin|first1=P-Y|last2=Indradjaja|first2=A.|chapter=The Batujaya Site: New Evidence of Early Indian Influence in West Java|title=Early Interactions between South and Southeast Asia: Reflections on Cross-Cultural Exchange|publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute|location=Singapore|year=2011}}</ref> Orta asır devriniñ evelden 13-ünci asırnıñ evelinece Sunda ve ğarbiy Cava regionlarındaki limanlar, daa keñ deñiz ağına kirgen. Çin yazılğan menbaları, meselâ ''-{Chu-fan-chi}-'', Sunda ''-{San-fo-tsi}-'' ([[Şrivicaya İmperiyası]])-nıñ bir qısmı olaraq olğanı ve Sunda biberiniñ çizgisi aqqında yazğan.<ref>{{cite book|last1=Zhao|first1=Rukuo|translator-last1=Hirth|translator-first1=F.|translator-last2=Rockhill|translator-first2=W. W.|title=Chau Ju-kua: His Work on the Chinese and Arab Trade in the Twelfth and Thirteenth Centuries, Entitled Chu-fan-chi|publisher=Print Office of the Imperial Academy of Sciences|location=St. Petersburg|year=1911}}</ref> 16-ncı asır üstü Kalapa, Sunda Qırallığınıñ baş ticaret limanı olıp daa keñ Asiya ticaret ağlarınen bağlanğan.<ref>{{cite journal|last1=Maulana|first1=W. I.|display-authors=etal|title=Maritime Activities of the Demak Sultanate: Shipping and Trade Route in the Nusantara Network (1478-1546)|journal=Journal of Al-Tamaddun|publisher=Universiti Malaya|date=2024|volume=19|issue=1|pages=261–272|doi=10.22452/JAT.vol19no1.19}}</ref> Bu regionda Avropalılarnıñ ilk alâqası, Portugal gemiler yañı baharat yolu qıdırmaq içün 1513 senesi [[Malakka|Malakkadan]] kelgende, 16-ncı asırnıñ evelinde başlağan. 1522 senesi Sunda Qırallığı Portugallarğa orta Cavadaki [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] artqan küçüni qarşılaştırmaq içün bir ticaret turağı qurmaq izni berip [[Portugal-sundalı padranı|olarnen ittifaq]] yapmağa qarar bergen. İttifaq tek qısqa sürekli olğan. 1527 senesi [[Fetülla]] (''-{Fatahillah}-'')-nıñ emrinde Demaktan quvetleri Kalapanı alıp Portugallarnı quvıp çıqarğan.<ref>{{cite conference|last1=Pratama|first1=A.Y.|display-authors=etal|title=Proceedings of the 2nd International Conference on Social Knowledge Sciences and Education (ICSKSE 2022)|date=26 December 2022|chapter=The Origin of Plural Society in Jakarta|series=Advances in Social Science, Education and Humanities Research|volume=696|publisher=Atlantis Press|location=Dublin|pages=27–32|doi=10.2991/978-2-494069-63-3_4|doi-access=free|isbn=978-2-494069-62-6}}</ref> Limannıñ adı ''Cayakarta'' adına deñiştirilip [[Bantam Saltanatı|Bantam Saltanatınıñ]] eline kirgen, ve soñ bu liman, ösip müim regional bir ticaret merkezi olğan. === Felemenk ükümetiniñ altında Bataviya === [[File:AMH-5642-KB View of the Nieuwe Poort at Batavia.jpg|left|thumb|Bataviyadaki -{''Nieuwe Poort''}- veya Yañı Liman, 1682 senesi]] [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketini]] çezgen Cayakartalı Şehzade Cayavikarta, [[Bantam Saltanatı]] ve [[İngliz Şarqiy İndistan Şirketi|İnglizler]] arasında çarpışma Felemenklerge şeerni işğal etmek içün qolaylıq bergen. 1619 senesi quralay ayında -{[[Jan Pieterszoon Coen]]}-nıñ emrinde Felemenk quvetleri qoşumça küçnen qaytıp, Cayakarta etrafındaki İnglizlerni qırıp şeerni yıqqan.<ref name="Blusse">{{cite book|last=Blussé|first=L.|title=A Colonial Tragedy: The Chinese Massacre at Batavia, 1740|chapter=Setting the Stage: Dutch trade and the Chinese Diaspora|year=2023|publisher=Leiden University Press|pages=15–28}}</ref> Soñ Felemenkler bu yerde yañı qaleli bir şeer qurup, Şirketiniñ tedbir merkezine onı yapıp Bataviya adına deñiştirgen.<ref>{{cite book|editor-last1=Bentley|editor-first1=Jerry H.|editor-last2=Subrahmanyam|editor-first2=S.|editor-last3=Wiesner-Hanks|editor-first3=Merry E.|chapter=Crossroads region: Southeast Asia|title=The Cambridge World History, Volume 6: The Construction of a Global World, 1400–1800 CE, Part 1|publisher=Cambridge University Press|year=2015|doi=10.1017/CBO9781139194594|isbn=978-1-13919-459-4}}</ref> == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] p0qd0blfwmjjqtrz9nl1rbh9jfdwke7 243478 243477 2026-04-16T11:47:31Z Nandusia 60761 243478 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{MY |tip = şeer |qırımtatar adı = Cakarta |original adı = {{lang-id|Jakarta}}, {{lang-bew|Jakartè}} {{lang-jv|Jakarta}} |memleket = İndoneziya |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 10|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 106|lon_min = 48|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |memleket haritasınıñ büyükligi = 300 |region1 haritasınıñ büyükligi = |region1 türü = |region1 = |cedvelde region1 adı = |içki bölünüv = |baş türü = |baş = |temeli qoyulğan tarihı = |ilki añıluv = |bu seneden berli statuslı = |meydanlıq = |yükseklik türü = |yükseklik = |iklim = |resmiy til = |resmiy til-ref = |eali = |cedvelge aluv senesi = |eali sıqlığı = |aglomeratsiya = |milliy terkip = |diniy terkip = |saat quşağı = +7 |DST = |telefon kodu = |poçta indeksi = |poçta indeksleri = |avtomobil kodu = |identifikator türü = |identifikator = |Commons = |sayt = }} '''Cakarta''' ({{lang-id|Jakarta}}, {{Lang-bew|Jakartè}}, {{lang-jv|Jakarta}}, eski adı '''Bataviya''', resmiy adı '''Cakarta hususiy paytaht regionı''') - dünyanıñ eñ büyük şeerlerden biri olğan [[İndoneziya]]nıñ eñ büyük şeeri ve paytahtıdır. Şeer, [[Cava]] adası şimaliy ğarp yalısınıñ Çilivung özeni [[Cava deñizi]]ne qoşulğan yerinde buluna. Cava regionı memuriyetiniñ bir qısmıdır. Şeerniñ meydanlığı, 662 kvadrat kilometrge qadar cayıla, ama ''Cabodetabek'' (-{Jabodetabek}-) olaraq bilingen daa keñ [[Cakarta merkeziy vilâyeti]], dünyanıñ nufuslarına köre eñ büyük şeerlerden biridir. Bu şeer, ülkeniñ siyasiy, iqtisadiy ve medeniy merkezidir ve mında çoq milliy müessese, şirket merkezleri ve [[Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi|Cenübiy şarq Asiya devletleri birliginiñ]] kâtibiyeti buluna. Cakartanı tizgen vilâyet, bare milâdiy evel yüzyıllıqlarından berli meskün oldı ve çoqtan ''Kalapa'' degen [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallığınıñ]] limanınen bağlıdır. 1527 senesi [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] askerleri tarafından elde etilip şeerniñ adı ''Cayakarta'' (-{Jayakarta}-) adına deñiştirildi. [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketi]] (-{VOC}-), 1619 senesi şeerni elde etip Bataviya olaraq onı ğayrıdan qurdı. Bu şeer, -{VOC}--niñ ve soñ 3 asırdan daa devamında [[İndoneziya adaları|İndoneziya adalarında]] Felemenk müstemleke ükümetiniñ merkezi oldı. [[Ekinci Cian cenki]] devamındaki Japon istilâsı ve 1945 senesi İndoneziyaniñ azatlıq deklaratsiyasından soñ bu şeer, Cakarta adını alıp yañı cumhuriyetniñ paytahtı oldı. Cakarta, çeşit-çeşit bir seerdir ve tek yalıñız büyükten büyük qavmı yoq. Ealisi [[cavalılar]], [[batavlar]], [[sundalılar]], [[İndoneziya çinleri]] ve İndoneziyanıñ başqa qısımlarından kelip keçkenlerden ibaret. [[İndoneziya tili]] resmiy tili ve umumiy faaliyetniñ baş tilidir, ve batav medeniyeti ise, müstemleke devriniñ devamında olğan yerli, çin, arap ve avropalılarnıñ tesirleri qarıştıruvından peyda oldı. == Tarih == === Evel qasabalar ve Kalapa === [[File:Replica of the Luso-Sundanese Padrão Monument.jpg|left|thumb|170px|[[Portugal-sundalı padranı|Portugal-sundalı ''-{padrão}-'' degen taşlı diregi]], [[Portugal İmperiya]] ve [[Sunda Qırallığı]] arasında añlaşma hatırlaması abidesidir.]] Bugün Cakartanı tizgen vilâyet tarihten evel olğan zamanlardan berli meskün oldı. Ğarbiy Cavanıñ şimaliy yalısı boyunda taqriben m.e. 400 senesi ve milâtten soñ 100 senesi arasında<ref name="Buni">{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|title=Batujaya Temple complex listed as national cultural heritage|publisher=The Jakarta Post|access-date=24 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424125425/https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/06/batujaya-temple-complex-listed-as-national-cultural-heritage.html|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> doğğan [[Buni medeniyeti|Buni medeniyetinden]] atiqiyat delilleri, bu regiondaki evel qasabalar köstere. 5-inci asır üstü bu vilâyet, İndoneziya adalarınıñ eñ evel induist qırallıqlarından biri olğan [[Sundalılar|Sundalı]] [[Tarumanagara Qırallığı|Tarumanagara Qırallığınıñ]] bir qısmı oldı.<ref name="Buni" /> 5-inci asırnıñ yarısından yazılıp<ref name="Purnavarman">{{cite journal|last1=Noorduyn|first1=J.|last2=Verstappen|first2=H. Th.|title=Purnavarman's river-works near Tugu|journal=Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia|publisher=Koninklijke Brill NV|date=1972|volume=128|issue=2–3|pages=298–307|doi=10.1163/22134379-90002752}}</ref> şimdiki Şimaliy Cakartada tapılğan [[Tugu baştaş yazısı|Tugu baştaş yazısında]] Qıral Purnavarman tarafından idare etilgen paytahtqa yaqındaki Çandrabaga ve Gomati özenleri boyunda suv aqtıruvı işleri aqqında yazıldı.<ref name="Purnavarman" /> Tarumanagaranıñ zevalından soñ, bu region [[Sunda Qırallığı|Sunda Qırallınıñ]] qısmı oldı.<ref>{{cite book|last1=Manguin|first1=P-Y|last2=Indradjaja|first2=A.|chapter=The Batujaya Site: New Evidence of Early Indian Influence in West Java|title=Early Interactions between South and Southeast Asia: Reflections on Cross-Cultural Exchange|publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute|location=Singapore|year=2011}}</ref> Orta asır devriniñ evelden 13-ünci asırnıñ evelinece Sunda ve ğarbiy Cava regionlarındaki limanlar, daa keñ deñiz ağına kirdi. Çin yazılğan menbaları, meselâ ''-{Chu-fan-chi}-'', Sunda ''-{San-fo-tsi}-'' ([[Şrivicaya İmperiyası]])-nıñ bir qısmı olaraq olğanı ve Sunda biberiniñ çizgisi aqqında yazdı.<ref>{{cite book|last1=Zhao|first1=Rukuo|translator-last1=Hirth|translator-first1=F.|translator-last2=Rockhill|translator-first2=W. W.|title=Chau Ju-kua: His Work on the Chinese and Arab Trade in the Twelfth and Thirteenth Centuries, Entitled Chu-fan-chi|publisher=Print Office of the Imperial Academy of Sciences|location=St. Petersburg|year=1911}}</ref> 16-ncı asır üstü Kalapa, Sunda Qırallığınıñ baş ticaret limanı olıp daa keñ Asiya ticaret ağlarınen bağlandı.<ref>{{cite journal|last1=Maulana|first1=W. I.|display-authors=etal|title=Maritime Activities of the Demak Sultanate: Shipping and Trade Route in the Nusantara Network (1478-1546)|journal=Journal of Al-Tamaddun|publisher=Universiti Malaya|date=2024|volume=19|issue=1|pages=261–272|doi=10.22452/JAT.vol19no1.19}}</ref> Bu regionda Avropalılarnıñ ilk alâqası, Portugal gemiler yañı baharat yolu qıdırmaq içün 1513 senesi [[Malakka|Malakkadan]] kelgende, 16-ncı asırnıñ evelinde başladı. 1522 senesi Sunda Qırallığı Portugallarğa orta Cavadaki [[Demak Saltanatı|Demak Saltanatınıñ]] artqan küçüni qarşılaştırmaq içün bir ticaret turağı qurmağa izin berip [[Portugal-sundalı padranı|olarnen ittifaq]] yapmağa qarar berdi. İttifaq tek qısqa sürekli edi. 1527 senesi [[Fetülla]] (''-{Fatahillah}-'')-nıñ emrinde Demaktan quvetleri Kalapanı alıp Portugallarnı quvıp çıqardı.<ref>{{cite conference|last1=Pratama|first1=A.Y.|display-authors=etal|title=Proceedings of the 2nd International Conference on Social Knowledge Sciences and Education (ICSKSE 2022)|date=26 December 2022|chapter=The Origin of Plural Society in Jakarta|series=Advances in Social Science, Education and Humanities Research|volume=696|publisher=Atlantis Press|location=Dublin|pages=27–32|doi=10.2991/978-2-494069-63-3_4|doi-access=free|isbn=978-2-494069-62-6}}</ref> Limannıñ adı ''Cayakarta'' adına deñiştirilip [[Bantam Saltanatı|Bantam Saltanatınıñ]] eline kirdi, ve soñ bu liman, ösip müim regional bir ticaret merkezi oldı. === Felemenk ükümetiniñ altında Bataviya === [[File:AMH-5642-KB View of the Nieuwe Poort at Batavia.jpg|left|thumb|Bataviyadaki -{''Nieuwe Poort''}- veya Yañı Liman, 1682 senesi]] [[Felemenk Şarqiy İndistan Şirketini]] çezgen Cayakartalı Şehzade Cayavikarta, [[Bantam Saltanatı]] ve [[İngliz Şarqiy İndistan Şirketi|İnglizler]] arasında çarpışma Felemenklerniñ şeerni işğal etkenini qolaylaştırdı. 1619 senesi quralay ayında -{[[Jan Pieterszoon Coen]]}-nıñ emrinde Felemenk quvetleri qoşumça küçnen qaytıp, Cayakarta etrafındaki İnglizlerni qırıp şeerni yıqtı.<ref name="Blusse">{{cite book|last=Blussé|first=L.|title=A Colonial Tragedy: The Chinese Massacre at Batavia, 1740|chapter=Setting the Stage: Dutch trade and the Chinese Diaspora|year=2023|publisher=Leiden University Press|pages=15–28}}</ref> Soñ Felemenkler bu yerde yañı qaleli bir şeer qurup, Şirketiniñ tedbir merkezine onı yapıp, Bataviya adına deñiştirdi.<ref>{{cite book|editor-last1=Bentley|editor-first1=Jerry H.|editor-last2=Subrahmanyam|editor-first2=S.|editor-last3=Wiesner-Hanks|editor-first3=Merry E.|chapter=Crossroads region: Southeast Asia|title=The Cambridge World History, Volume 6: The Construction of a Global World, 1400–1800 CE, Part 1|publisher=Cambridge University Press|year=2015|doi=10.1017/CBO9781139194594|isbn=978-1-13919-459-4}}</ref> Bataviya [[Felemenk müstemleke imperiyası]]<nowiki/>nıñ içinde müim bir ticaret merkezi oldı.<ref name="Sugihara">{{cite book|editor-last1=Sugihara|editor-first1=K.|editor-last2=Otsuka|editor-first2=K.|title=Paths to the Emerging State in Asia and Africa|chapter=Southeast Asia and International Trade: Continuity and Change in Historical Perspective|last=Shimada|first=R.|publisher=Springer Chapter Link|pages=55–71|date=2019}}</ref> Suv yolu ve özenleriniñ kesip keçüvinen tropik bir yalı alçaqlığında bulunıp, bu şeer, naqliyat ve kanalizatsiya içün tizilgen suv yollarına pek işandı.<ref>{{cite journal|last1=Dewi|first1=E.P.|display-authors=etal|title=Transformation of Canals in Colonial Batavia|journal=International Journal of Architecture and Urban Studies|volume=3|number=1|date=1 March 2018}}</ref><ref name="Octavianti">{{cite journal|last1=Octavianti|first1=T.|last2=Charles|first2=K.|title=The evolution of Jakarta's flood policy over the past 400 years: The lock-in of infrastructural solutions|journal=Environment and Planning C: Politics and Space|volume=37|issue=6|date=28 November 2018|pages=1102–1125|doi=10.1177/2399654418813578}}</ref> Bu turum suv basuvları, yaman sağlamlaştıruv ve hastalıqnıñ sebebi oldı.<ref name="de Knecht-van Eekelen">{{cite journal|last=de Knecht-van Eekelen|first=A.|title=The debate about acclimatization in the Dutch East Indies (1840-1860)|journal=Medical History|volume=44|issue=20|publisher=Cambridge University Press|date=16 November 2012|doi=10.1017/S0025727300073270}}</ref> Lâkin ticaret faaliyetleri bütün Asiyadan muacirler, meselâ çinler, araplar ve başqa ticaret cemiyetleri, mında kelmege çekti.<ref name="Sugihara" /> Amma tez nufus artması, ictimaiy kerginlik de doğurdı.<ref>{{cite thesis|last=Zhang|first=L.|title=Beyond the Archival Grain: An Archival-Practice Inquiry into the Internal Diversity of the Chinese Population and its relationship with Inter-group interaction in Dutch East Indies Colonial Possessions Between the 17th and the 19th Century|publisher=University of Chicago|year=2025}}</ref> 1740 senesi çin sakinler tarafından etilken bir isyan biñlernen adamlarnı öldürgen şiddetli zulumına sebep oldı.<ref>{{cite book|last=Blussé|first=L.|title=A Colonial Tragedy: The Chinese Massacre at Batavia, 1740|year=2023|publisher=Leiden University Press}}</ref> Soñ o çin sakinler, şeerniñ divarları tışındaki Glodok maallesine köçürildi. Zamannen Bataviya, ticaret artuvınen beraber, kenişlemege devam etti ve daa yañı muacir cemiyetleri, şeerge sakin olmağa keldi.<ref name="Sugihara" /> == Eali == {{Wikidata/Population}} == İhtar == <references/> [[Fayl:Sailboat_Jakarta_bay.JPG|left|thumb|200x200px|Cakarta körfezinde yelkenli qayıq.]] [[Fayl:Batavia_1897.jpg|thumb|396x396px|Batavia, 1897]] [[Fayl:Central_Jakarta.JPG|right|thumb|250x250px|Şeer merkezi]] [[Kategoriya:İndoneziya]] ma4k4b2dew4izewn55xrs6xo89dzvgr 0 38542 243451 233817 2026-04-15T18:44:20Z MarianaSenkiv 25471 /* Doğumlar */ 243451 wikitext text/x-wiki {{Ay taqvimi|date={{CURRENTYEAR}}-03-01}} '''Mart 20''' ya da ''[[saban ayı]]nıñ 20. künü'' — [[Grigorian taqvim|grigorian taqvimge]] köre seneniñ 79. ([[kebis yıl|uzun yıllarda]] – 80.) [[kün]]üdir. Yılnıñ soñuna qadar 286 kün qalmaqta. == Bayram ve hatıra künleri == * == Vaqialar == * == Doğumlar == {{see also|Kategoriya: Mart 20 künü doğğanlar}} * [[1939]] — [[Enver Qamburov]], çalğıcı, bestekâr, icracı<ref name="u">{{Unutılmaz vaqialar taqvimi|85}}</ref>. == Ölümler == {{see also|Kategoriya: Mart 20 künü ölgenler}} == İzaatlar == <references/> == Bağlantılar == {{tışqı bağlantılar}} == Bularnı da baqıp çıqıñız == {{aylar}} [[Kategoriya:Mart]] o9dzwhcpbbu2cnop13bi2hdeb0fgqco 243452 243451 2026-04-15T18:45:39Z MarianaSenkiv 25471 /* Vaqialar */ 243452 wikitext text/x-wiki {{Ay taqvimi|date={{CURRENTYEAR}}-03-01}} '''Mart 20''' ya da ''[[saban ayı]]nıñ 20. künü'' — [[Grigorian taqvim|grigorian taqvimge]] köre seneniñ 79. ([[kebis yıl|uzun yıllarda]] – 80.) [[kün]]üdir. Yılnıñ soñuna qadar 286 kün qalmaqta. == Bayram ve hatıra künleri == * == Vaqialar == * [[2014]] — Ukrayina Yuqarı Şurası qırımtatar halqını tamır halq, Meclis ve Qurultaynı ise — onıñ vekâletli organı olaraq tanıdı<ref name="v">{{Unutılmaz vaqialar taqvimi|86}}</ref>. == Doğumlar == {{see also|Kategoriya: Mart 20 künü doğğanlar}} * [[1939]] — [[Enver Qamburov]], çalğıcı, bestekâr, icracı<ref name="u">{{Unutılmaz vaqialar taqvimi|85}}</ref>. == Ölümler == {{see also|Kategoriya: Mart 20 künü ölgenler}} == İzaatlar == <references/> == Bağlantılar == {{tışqı bağlantılar}} == Bularnı da baqıp çıqıñız == {{aylar}} [[Kategoriya:Mart]] 9pep99dvf1xfw35s95hv3sq9otp3pus 0 53175 243443 243371 2026-04-15T12:51:39Z Хтосьці 13041 kiril elifbesinde Киц degin, Китс 243443 wikitext text/x-wiki -{T|Con Kits => crh-Cyrl: Джон Китс}- {{Kişi | name=Con -{crh-latn: Kits; crh-cyrl: Китс}- }} '''Con -{crh-latn: Kits; crh-cyrl: Китс}-''' ({{lang-en|John Keats}}; [[1795]] s. [[yanvar 3]], [[London]], [[Büyük Britaniya]] — [[1821]] s. [[Roma]] , [[Papalıq devleti]]) - [[Büyük Britaniya|britaniyalı]] yazıcı. == Tüpyazılar == <references/> {{DEFAULTSORT:Kits, Con}} [[Kategoriya:Yazıcılar]] [[Kategoriya:Büyük Britaniya adamları]] [[Kategoriya:Fevral 23 künü ölgenler]] [[Kategoriya:Oktâbr 31 künü doğğanlar]] pcp7z233rm40nu7mvnmxm1efgkjjdnt 828 59969 243466 243154 2026-04-16T08:41:38Z Хтосьці 13041 eger bir satırda -{...}- tegi olsa, bu satırnı qaytarğan, eger olmasa, -{ ... }- teglerni qoşqan wrapNoConvertationTags funktisyasını qoştım 243466 Scribunto text/plain local p = {}; p.COMMON_CODE = "crh"; p.MAIN_LANG = "crh-latn"; p.ALT_LANG = "crh-cyrl"; --[[ Eki elifbesinen metin kodlay Argumentleri: - main: latin elifbesindeki metin - alt: kiril elifbesindeki metin - mainLanguageCode: metinniñ til kodu (ya da nil) Qaytara: eki elifbe olsa, -{crh-Latin: ...; crh-Cyrl: ...}- bir elifbe olsa, bu elifbesindeki metin ]] function p.format(main, alt, mainLanguageCode) if mainLanguageCode and (mainLanguageCode ~= p.COMMON_CODE) and (mainLanguageCode ~= p.MAIN_LANG) then return "-{" .. main .. "}-" end if not alt then return main end if not main then return alt end if main == alt then return "-{" .. main .. "}-" end return "-{" .. p.MAIN_LANG .. ": " .. main .. "; " .. p.ALT_LANG .. ": " .. alt .. "}-"; end --[[ Vikimalümattan eki imlâsında asılnıñ adı ala Argument: - id: Vikimalümat asılnıñ kodu Qaytara: -{crh-Latin: ...; crh-Cyrl: ...}- formatında metin ]] function p.wdLabel(id) local label, labelLang = mw.wikibase.getLabelWithLang( id ); local altScriptLabel = mw.wikibase.getLabelByLang( id, p.ALT_LANG ) return p.format( label, altScriptLabel, labelLang ); end --[[ Satırda -{ ... }- tegi olmasa, -{ ... }- tegini qoşay (şablonlar içün) Argument: - frame: modul çağırma malümatı - ilk argumentı (frame.args[1]) — satır Qaytara: -{ ... }- tegnen metin (frame.args[1] ya da -{frame.args[1]}-) ]] function p.wrapNoConvertationTagsFrame(frame) return p.wrapNoConvertationTags(frame.args[1]) end --[[ Satırda -{ ... }- tegi olmasa, -{ ... }- tegini qoşay (moduller içün) Argument: - s: satır Qaytara: -{ ... }- tegnen metin (s ya da -{s}-) ]] function p.wrapNoConvertationTags(s) if string.find( s, '%-{' ) then return s else return "-{" .. s .. "}-" end end return p 307kzvuvsdcnqzp798re5a5xi8xgb9q 243471 243466 2026-04-16T09:19:07Z Хтосьці 13041 eger wrapNoConvertationTags funktsiyasında satır metin olmasa, -{ ... }- qoşmamalı (şablonlar {{#if ... }} içün) 243471 Scribunto text/plain local p = {}; p.COMMON_CODE = "crh"; p.MAIN_LANG = "crh-latn"; p.ALT_LANG = "crh-cyrl"; --[[ Eki elifbesinen metin kodlay Argumentleri: - main: latin elifbesindeki metin - alt: kiril elifbesindeki metin - mainLanguageCode: metinniñ til kodu (ya da nil) Qaytara: eki elifbe olsa, -{crh-Latin: ...; crh-Cyrl: ...}- bir elifbe olsa, bu elifbesindeki metin ]] function p.format(main, alt, mainLanguageCode) if mainLanguageCode and (mainLanguageCode ~= p.COMMON_CODE) and (mainLanguageCode ~= p.MAIN_LANG) then return "-{" .. main .. "}-" end if not alt then return main end if not main then return alt end if main == alt then return "-{" .. main .. "}-" end return "-{" .. p.MAIN_LANG .. ": " .. main .. "; " .. p.ALT_LANG .. ": " .. alt .. "}-"; end --[[ Vikimalümattan eki imlâsında asılnıñ adı ala Argument: - id: Vikimalümat asılnıñ kodu Qaytara: -{crh-Latin: ...; crh-Cyrl: ...}- formatında metin ]] function p.wdLabel(id) local label, labelLang = mw.wikibase.getLabelWithLang( id ); local altScriptLabel = mw.wikibase.getLabelByLang( id, p.ALT_LANG ) return p.format( label, altScriptLabel, labelLang ); end --[[ Satırda -{ ... }- tegi olmasa, -{ ... }- tegini qoşay (şablonlar içün) Argument: - frame: modul çağırma malümatı - ilk argumentı (frame.args[1]) — satır Qaytara: -{ ... }- tegnen metin (frame.args[1] ya da -{frame.args[1]}-) ]] function p.wrapNoConvertationTagsFrame(frame) return p.wrapNoConvertationTags(frame.args[1]) end --[[ Satırda -{ ... }- tegi olmasa, -{ ... }- tegini qoşay (moduller içün) Argument: - s: satır Qaytara: -{ ... }- tegnen metin (s ya da -{s}-) ]] function p.wrapNoConvertationTags(s) if string.find( s, '%-{' ) or string.match( s, "^%s*$" ) then return s else return "-{" .. s .. "}-" end end return p 29dqe8b0ctrden4icibymsm4okmir1n 828 59970 243470 243124 2026-04-16T09:04:23Z Хтосьці 13041 243470 wikitext text/x-wiki {{Kod modulini añlatuv}} Bu -{crh-Latn: modulda; crh-Cyrl: модульда}- eki elife içün kod bar. Başqa -{crh-Latn: modullerden ; crh-Cyrl: модульлерден}- ve <code><nowiki>{{</nowiki>[[Şablon:Alternativ elifbe qullanılmamalı|alternativ elifbe qullanılmamalı]]<nowiki>|...}}</nowiki></code> şablonında qullanıla. 047ejgb3eha6njvvuqzpzuu1y5wif92 2 60083 243458 243437 2026-04-16T05:26:36Z Nandusia 60761 243458 wikitext text/x-wiki {{babel|ru-3|uk-3|crh-1}} == Özümniñ aqqında == === Selâm aleyküm dostlar! === Menim adım Nandusia ve tilşınasım. [[İndonezler|İndonez]] ve [[Batavlar|batav]] vikipediyacım. Ana tilim [[Batav tili]]<ref>''бата́вский язы́к'' (rus.)</ref>, Büyük Cakarta vilâyetinde [[Batavlar]] tarafında laf etilgen bir tildir. Qırımtatar tilini bilem, ama onı pek yahşı bilmeyim. Qırımtatar tilinde maqaleler yazuvnen meraqlanam. Yazğan maqalelerimde hataları tapsañız, canım olarnı doğurtsañız, çünki bu tilni daa ögrenem. Qırımtatar tilinde öz memleketimniñ aqqında daa maqaleler yazmaq isteyim. == İhtar == ab7hglad2h77y808ctkm15uzh2yramp 0 60085 243453 2026-04-16T02:03:10Z Sultantepenn 70211 Sayifa kurdum 243453 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Lucas Cranach d.Ä. - Martin Luther, 1528 (Veste Coburg).jpg|küçükresim|Martin Luther ]] [[Almaniya|Alman]] ruhaniydir ve felesofdır. 10 noyabr 1483da doğdı. Katolik kilisesinde hizmet etti. 1517 senesi, [[Katoliklik|Katolik kilisesini]] tenqid eden 95 tesizlerini Vitinbırg qaleniñ kilise qapusına astı. Asqan tesizler Katolik Kilisesine qarșı protestan islâatını başlattı. Lüteranlığın babası sayıla. 18 Fevral 1546 senesi Öldi. <ref>https://museeprotestant.org/en/notice/who-was-martin-luther/</ref> dv9fv05c35903sb9livxthd3y5v3hdg 10 60086 243454 2026-04-16T02:26:49Z Nandusia 60761 Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: '{{LangWithName|Batav tili|batavca|''{{{1}}}''}}' 243454 wikitext text/x-wiki {{LangWithName|Batav tili|batavca|''{{{1}}}''}} a6s411gejfnqn3p3he2rgmqgausqpej 10 60087 243467 2026-04-16T08:43:45Z Хтосьці 13041 Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: '<includeonly> {{#invoke:Alternativ elifbe|wrapNoConvertationTagsFrame|{{{1|}}}}}</includeonly><noinclude> {{doc}} [[Kategoriya:Vikipediya:Şablonlar|Alternativ elifbe qullanılmamalı]] </noinclude>' 243467 wikitext text/x-wiki <includeonly> {{#invoke:Alternativ elifbe|wrapNoConvertationTagsFrame|{{{1|}}}}}</includeonly><noinclude> {{doc}} [[Kategoriya:Vikipediya:Şablonlar|Alternativ elifbe qullanılmamalı]] </noinclude> 7qkg4sojmdwgy020uoizx1id64ztoei 243468 243467 2026-04-16T09:00:18Z Хтосьці 13041 yañı satır qoşılmamalı 243468 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Alternativ elifbe|wrapNoConvertationTagsFrame|{{{1|}}}}}</includeonly><noinclude> {{doc}} [[Kategoriya:Vikipediya:Şablonlar|Alternativ elifbe qullanılmamalı]] </noinclude> hlpbbsp37a10vc15iemos66usm6qwfc 10 60088 243469 2026-04-16T09:02:36Z Хтосьці 13041 Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: 'Bu şablon kiril elifbesine çevirilme yasaqlay. Lâkin, eger metinda kiril elifbesindeki şekil kösterilgen <code><nowiki>-{ ... }-</nowiki></code> tegleri olsa, bu şablon metinni deñiştirmey. Bu şablon başqa şablonnarda qullanılmalı, hususan eger bu şablonda adette tek çet tilindeki metin olsa (bu şablonda eki elifbeli qırımtatar metin qullanıla içün, <code><nowiki>-{}-</nowiki></code> başlanğıçta ya da soñ yazıñız). Maqa...' 243469 wikitext text/x-wiki Bu şablon kiril elifbesine çevirilme yasaqlay. Lâkin, eger metinda kiril elifbesindeki şekil kösterilgen <code><nowiki>-{ ... }-</nowiki></code> tegleri olsa, bu şablon metinni deñiştirmey. Bu şablon başqa şablonnarda qullanılmalı, hususan eger bu şablonda adette tek çet tilindeki metin olsa (bu şablonda eki elifbeli qırımtatar metin qullanıla içün, <code><nowiki>-{}-</nowiki></code> başlanğıçta ya da soñ yazıñız). Maqalelerde bu şablon yerinde <code><nowiki>-{ ... }-</nowiki></code> tegleri qullanılmalı (inglizce daa oquñız: [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Converter/Advanced_syntax -{Language Converter Advanced syntax}-]). Misaller: * <code><nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|English text}}</nowiki></code> → {{alternativ elifbe qullanılmamalı|English text}} (bir elifbeli metin) * <code><nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|-{crh-latn: latin; crh-cyrl: кирил}-}}</nowiki></code> → {{alternativ elifbe qullanılmamalı|-{crh-latn: latin; crh-cyrl: кирил}-}} (elnen yazılğan eki elifbeli metin) * <code><nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|-{}-qırımtatar metni}}</nowiki></code> → {{alternativ elifbe qullanılmamalı|-{}-qırımtatar metni}} (avtomatik çevirme qullanılğan eki elifbeli metin) * <code><nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|qırımtatar metni-{}-}}</nowiki></code> → {{alternativ elifbe qullanılmamalı|qırımtatar metni-{}-}} (avtomatik çevirme qullanılğan eki elifbeli metin) Bu şablon [[Modul:Alternativ elifbe|Alternativ elifbe]] modulisindeki <code>wrapNoConvertationTagsFrame</code> funktsiyası qullana. sovfgdimonilk505qncqpzgtfdbkm9h 243479 243469 2026-04-16T11:57:57Z Хтосьці 13041 243479 wikitext text/x-wiki Bu şablon kiril elifbesine çevirilme yasaqlay. Lâkin, eger metinda kiril elifbesindeki şekil kösterilgen <code><nowiki>-{ ... }-</nowiki></code> tegleri olsa, bu şablon metinni deñiştirmey. Bu şablon başqa şablonnarda qullanılmalı, hususan eger bu şablonda adette tek çet tilindeki metin olsa (bu şablonda eki elifbeli qırımtatar metin qullanıla içün, <code><nowiki>-{}-</nowiki></code> başlanğıçta ya da soñ yazıñız). Maqalelerde bu şablon yerinde <code><nowiki>-{ ... }-</nowiki></code> tegleri qullanılmalı (inglizce daa oquñız: [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Converter/Advanced_syntax -{Language Converter Advanced syntax}-]). Misaller: * <code><nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|English text}}</nowiki></code> → {{alternativ elifbe qullanılmamalı|English text}} (bir elifbeli metin) * <code><nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|-{crh-latn: latin; crh-cyrl: кирил}-}}</nowiki></code> → {{alternativ elifbe qullanılmamalı|-{crh-latn: latin; crh-cyrl: кирил}-}} (elnen yazılğan eki elifbeli metin) * <code><nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|-{}-qırımtatar metni}}</nowiki></code> → {{alternativ elifbe qullanılmamalı|-{}-qırımtatar metni}} (avtomatik çevirme qullanılğan eki elifbeli metin) * <code><nowiki>{{alternativ elifbe qullanılmamalı|qırımtatar metni-{}-}}</nowiki></code> → {{alternativ elifbe qullanılmamalı|qırımtatar metni-{}-}} (avtomatik çevirme qullanılğan eki elifbeli metin) Bu şablon [[Modul:Alternativ elifbe|Alternativ elifbe]] modulindeki <code>wrapNoConvertationTagsFrame</code> funktsiyası qullana. rv5myzntk36ekgu978guaqnkmgzo9t8