Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia Pòlskô 0 1393 193369 193324 2026-04-01T12:38:59Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193369 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Rzeczpospolita Polska |miono = Pòlskô Repùblika |miono-genitiw = Pòlsczi |fana = Flag of Poland.svg |herb = Herb Polski.svg |na karce = LocationPoland.svg |mòtto = |jãzëk = [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] |stolëca = Warszawa |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 312&nbsp;696<ref>Główny Urząd Statystyczny, dane za rok 2018, stan na 01.01.2018. [https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2018-roku,7,15.html]</ref><ref>Bankier.pl, Powierzchnia Polski wzrosła o 1643 ha [https://m.bankier.pl/wiadomosc/Powierzchnia-Polski-wzrosla-o-1643-ha-7603883.html]</ref> |procent-wòdë = 3.07 |lëdztwò = 38&nbsp;483&nbsp;957 | rok = 2014 |dëtk = pòlsczi złoti | kòd dëtka = PLN |czasowô cona = +1 |swiãto = [[3 maja]], [[11 lëstopadnika]] |himn = Mazurek Dąbrowskiego (Mazurk Dąbrowsczégò) <center>[[Òbrôzk:Mazurek Dabrowskiego.ogg]]</center> |kòd = PL |Internet = .pl |telefón = 48|Mònarcha=|Prezydeńt=[[Karól Nawrocczi]]|Premiéra=[[Donôld Tusk]]|kònstitucjô=Kònstitucëjô Pòlsczi Repùbliczi z 3 łżëkwiata 1997}} '''Pòlskô Repùblika''' (pòl. ''Rzeczpospolita Polska'') je państwã w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]] nad [[Bôłt|Bôłtã]]. Je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]] ë [[NATO]]. Greńczë z państwama: [[Miemieckô|Miemiecką]], [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]], [[Słowackô|Słowacką]], [[Ùkrajina|Ùkrajiną]], [[Biôłorëskô|Biôłorëską]], [[Lëtewskô|Lëtewską]] ë [[Ruskô|Ruską]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]). Stolecznym gardã Pòlsczi Repùbliczi je [[Warszawa]]. == Etimologijô miona państwa == Miono ''Pòlskô'' (''Polska'') wëprowôdzô sã òd [[plemiã]] [[Pòlanie|Pòlanów]], chtërné mieszkało w dzysdniowi [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]]. Słowò ''Pòlanie'' mòże dolmaczëc jakno "ti, co mieszkają na pòlach". Mòże docëgac, że przédnym zajãcym Pòlan béł òbróbk rolë, w rozszlachòwanim do jinszëch plemionów, np. [[Wislanie|Wislanów]] ë [[Mazowszanie|Mazowszanów]], chtërné zamieszkiwałë lasowaté môle. Dôwni ùżëwelë łacëńsczich mionów: ''terra Poloniae'' - Pòlskô zemia abò ''Regnum Poloniae''. Miono ''Polska'' je ùżiwóné do òpisënkù państwa ju òd XIV stolatô. Zemie Pòlanów òd XIV stolatô miałë miono ''Staropolska'' (Stôropòlskô), a pùzdni ''Wielkopolska'' (Wiôlgopòlskô). Dlô procëmnotë zemie na pôłnim miałë miono ''Małopolska'' (Môłopòlskô). Jinszé miona Pòlsczi (''Lechia'', z persczégò ''Lahestn'', z lëtewsczégò ''Lenkija'') ë Pòlôchów (rusczi ''Lach'', madżarsczi ''Lengyel'') są òd plemieniô Lãdzanów (pòl. Lędzianie), chtërny, jak sã ùznôwô, zamieszkiwelë w dzysdniowim pôłniowò-pòrénkòwim dzélu Pòlsczi. Słowò ''Rzeczpospolita'' òznôczô repùblika. == Nôrodné mërczi == Zgòdno z Kònstitucëją Pòlsczi Repùbliczi z [[3 łżëkwiata]] [[1997]] rokù nôrodnyma mërkama Pòlsczi Repùbliczi są: * Herb Pòlsczi Repùbliczi – biôłi òrzeł w krónie w czerwionym pòlim. * Fana Pòlsczi Repùbliczi – farwë białô ë czerwionô * Hymn Pòlsczi Repùbliczi – [[Mazurk Dąbrowsczegò]] == Religijô == Dominëjącą religiją w Pòlsczi Repùblice je [[Katolëcëzna|rzimskòkatolëckô]] wiara. Kòl 95% lëdztwa je [[Rëchcënë|òrechconëch]] w òbrządkù [[Rzimskòkatolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]]. Òkróm tégò w Pòlsczi Repùblice żëją m.jin.: [[Grekòkatolëcczi Kòscół|grekòkatolëcë]], wëznôwcë [[Prawòsłôwnô christianizna|prawòsłôwny christianiznë]], [[Prostestanckô christianizna|lëtrowie (ewangelicë)]], [[Islam|mùzelmanie]], [[Agnosticëzna|agnosticë]] ë [[Atejizna|atejiscë]]. == Geògrafijô == [[Òbrôzk:Pòlscziegrańce.png|mały|right|300px|Długòta grańców Pòlsczi]] [[Òbrôzk:Wisla-kolo-Torunia.jpg|mały|right|300px|Dolëzna nôdłëgszi rzeczi Pòlsczi (Wisła), kòle [[Toruń|Torunia]]]] [[Òbrôzk:Poland-satellite.jpeg|mały|right|250px|Pòlskô na satelitarnim òdjimkù.]] [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich (od pln-wsch).jpg|mały|right|250px|[[Szczecëno]], zómk ksążëcy]] Greńce dzysdniowi Pòlsczi ùsztôłcone òstałe w [[1945]] r., pò drëdżi swiatòwi wòjnie. W przërównanim do [[1939]] rokù, greńcë òstałe przesëniãte na zôpôd, kosztã pòrénkòwich môlów. Pò 1945 miałë môl dwie teritorialné kòrektë: * [[15 gromicznika]] [[1951]] – z [[Ùkrajina|Ùkrajinską SRR]] 480&nbsp;km². Za gardë: [[Bełz]], [[Krystonopol]] ë [[Sokal]] ze zleżënama wãgla, Pòlskô dôsta [[Ustrzyki Dolne]] ë [[Lutowiska]] (tekst ùgodë pòdóné je w Dz. U. 52.11.63) ([http://pl.wikisource.org/wiki/Umowa_o_zmianie_granic Tekst ùgodë ò zjinaczenim greńców z 1951] ''w pòlsczim jãzëkù'') * [[1 stëcznika]] [[1959]] – z [[Czechosłowackô|Czechosłowacką]]. Za kòlonijã [[Tkacze]] kòl gardu [[Szklarska Poręba]], banowiszcze ë banową régã, Pòlskô dôsta ùriwk lasnégò môlu. Długòta greńców Pòlsczi je 3582&nbsp;km, w tim 528&nbsp;km to sztrãd Bôłtu. Pòlskô greńczë z: * òd zôpadu z [[Miemieckô|Miemiecką]] (467&nbsp;km), * òd pôłniégò z [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]] (790&nbsp;km) ë [[Słowackô|Słowacką]] (539&nbsp;km), * òd pòrénkù z [[Ùkrajina|Ùkrajiną]] (529&nbsp;km) ë [[Biôłorëskô]] (416&nbsp;km), * òd nordë z [[Lëtewskô|Lëtewską]] (103&nbsp;km) ë [[Ruskô|Ruską]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) (210&nbsp;km). Pòlskô ja na 9 môlu w Eùropie żle to jidze ò wiéchrzëznã ë na 8 żle to jidze ò wielënã lëdztwa. Z nordë na pôłnié Pòlskô rozcygô sã na długòtã 649&nbsp;km, co je 5° ë 50'. Je to przëczëną nierównoscë długòtë dnia midze nordową ë pôłniową Pòlską. Òb lato na nordze dzéń je długszi ò wicy jak gòdzënã niż na pôłnim, òb zëma na òpak. Z zôpadu na pòrénk Pòlskô rozcygô sã na 689&nbsp;km, co je 10° 01'. Całownô rozcëgô Pòlsczi (z zôpôdu na pòrénk ë z norde na pôłnie) je 15°51'. Pòlskô je w conie westrzédnoeùropejsczégò czasu, je to słuńcowi czas pôłnika 15°. Geògrafné kòordinatë skrôwnëch môlów Pòlsczi: * 49°00' [[geògrafnô szérzô|N]] – Wëszëńc [[Opołonek]], * 54°50' N – [[retk]] [[Rozewie]], * 14°07' [[geògrafnô długòtô|E]] – łëk [[Òdra|Òdrë]] kòle Dólnégò Osinowa, * 24°08' E – kòlano [[Bug (rzéka)|Buga]] kòle Zosina. Geòmétrowi westrzódk Pòlsczi je we wsë Piątek kòle gardu [[Łęczyca]]. Nôstôrszi ([[1775]]) òbrechowóny geòmétrowi westrzódk Eùropy je w Suchowolë kòl gardu [[Sokółka]], w pòdlasczim wòjewództwie. Przez Pòlskã przebiegiwô téż greńca midzë kòntinentalnym blokã Pòrénkòwi a Zôpadny Eùropë. Nôdłëgszé rzeczi w Pòlsce to: * [[Wisła]] (1047&nbsp;km) * [[Òdora]] (854&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 742&nbsp;km) * [[Warta]] (808&nbsp;km) * [[Bùg]] (772&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 587&nbsp;km) === Geòlogòwô bùdacëjô === W Pòlsce schôdzą sã 3 wiôldżé tektonowé jednotë: # [[prekambrijskô platfòrma]] pòrénkòwi Eùropë (pòrénkòwô ë nordowo-pòrénkòwô Pòlskô), tak tej [[Pòrénkòwoeùropejskô Niżawa]]. # [[peleòzojicznô platfòrma]] westrzédny ë zôpôdny Eùropë ([[Pòzaalpejskô Westrzédnô Eùropa]]). Spód ùsôdu ny platfòrmë pòkôzëją sã dzéle [[herecyńsczé górotworë|herecyńsczich]] ë [[kaledońsczé górotworë|kaledońsczich górotworów]] (Zôpadné ë Pòrénkówé Sudetë, Górë Swiãtokrziżewé). # [[alpidë]] ([[Karpatë]] z Pòdkarpacym). === Wëdrzatk plónu === Wiôldżi dzél Pòlsczi zajëmówają niżawë pòrénkòwégò dzélu Westrzédeùropejsczej Niżawy, a strzédni wëszańc je 173&nbsp;m [[n.r.m.]] Geògrafne krôje ùłożëne są równoleżnikòwo òd niżaw na nordze i w westrzédni Pòlsce do wëszaw ë gór na pôłnim. Nôwikszim môlem w Pòlsce są [[Rysy]] w [[Tatrë|Tatrach]] (2499&nbsp;m n.r.m.), nôniżej je depresejô Elbląsczie Raczki na Wislanëch Żuławach (1,8&nbsp;m&nbsp;p.r.m.). === Sprôwné pòdzelenié === Òd [[1 stëcznika]] [[1999]] rokù je w Pòlsce trzëstopniowé sprôwné pòdzelenié na [[wòjewództwò|wòjewództwa]], [[kréz|krézë]] ë [[gmina|gminë]] '''Wòjewództwa''': <!--[[Òbrôzk:Polska2002_1.png|mały|right|280px|Ùrzãdny pòdzélënk Pòlsczi òd [[1999]] r.]]--> {| * [[dólnoszląsczé wòjewództwò]] * [[kùjawskô-pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[lubelsczé wòjewództwò]] * [[lubùsczé wòjewództwò]] * [[łódzczé wòjewództwò]] * [[małopòlsczé wòjewództwò]] * [[mazowiecczé wòjewództwò]] * [[òpòlsczé wòjewództwò]] * [[pòdkarpacczé wòjewództwò]] * [[pòdlasczé wòjewództwò]] * [[pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[szląsczé wòjewództwò]] * [[swiãtokrzësczé wòjewództwò]] * [[warminskô-mazursczé wòjewództwò]] * [[wiôlgôpòlsczé wòjewództwò]] * [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] |} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Gdansk Glowne Miasto.jpg|[[Gduńsk]] Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 18.jpg|[[Sopòt]] Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|[[Malbórg]] Wilanów Palace.jpg|[[Wilanowò]] Wawel_(4).jpg|[[Krakòwò]] </gallery> == Lëdztwò == [[Òbrôzk:Poland-demography.png|300px|right|mały|Lëdztwò Pòlsczi w latach [[1961]]-[[2014]] (w tësącach)]] Pòlskô je zamieszkiwónô w zacht wikszoscë przez [[Pòlôsze|Pòlôchów]]. Są òni [[Słowiani|słowiańsczim lëdã]] ë mówią w [[pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]], jaczi słëchô do [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczich]] jãzëkòw. Dlô dzéla òbiwatelów Pòlsczi rodną mòwą je krewny z nim [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] ôs jiné miészëznowé mòwë. Pòlsczi je ùrzãdnym jãzëkã państwa, le prawò dôwô [[nôrodnô miészëzna|nôrodnym miészëznóm]] mòżlëwòtã ògreńczonégò brëkòwaniô swòjëch jãzëków w gminach dze stanowią wicy jak 20% pòpùlacëji. Wedle Nôrôdnégò Òglowégò Spisënkù ([[2002]]), 97,8% mieszkańców Pòlsczi mówi na codzéń w pòlsczim jãzëkù. Nôczãstszé jãzëczi miészëznów to: [[miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], [[ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]], [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorësczi]], [[cëgańsczi jãzëk|cëgańsczi]], [[rusczi jãzëk|rusczi]], [[lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]] ë [[rusynsczi jãzëk|łemkòwsczi]]. Do ùznónëch w Pòlsce [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch i etnicznëch miészëznów]] nôleżą taczé miészëznë, jak [[Armeńskô miészëznã w Pòlsce|armeńskô]], [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|biôłorëskô]], [[Czeskô miészëzna w Pòlsce|czeskô]], [[Karajimskô miészëzna w Pòlsce|karajimskô]], [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|lëtewskô]], [[Łemkòwskô miészëzna w Pòlsce|łemkòwskô]], [[Miemieckô miészëzna w Pòlsce|miemieckô]], [[Rëskô miészëznã w Pòlsce|rëskô]], [[Romskô miészëzna w Pòlsce|romskô]], [[Słowackô miészëznã w Pòlsce|słowackô]], [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|tatarskô]], [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|ùkrajińskô]] ë [[Żëdowskô miészëznã w Pòlsce|żëdowskô]]. == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùnijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} * [http://www.polska.pl/ Polska.pl] * [https://web.archive.org/web/20180717145713/http://www.prezydent.pl/ Prezydent PR] {{Eùropa}} [[Kategòrëjô:Pòlskô|*]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ji3tt2wy4kyqz5dp2f5djnm146e4k8b Warszawa 0 1608 193368 192105 2026-04-01T12:38:04Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193368 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Warszawa| dopełniacz=Warszawë| céch=Coat of arms of Warsaw.svg|125px| fana=Flag of Warsaw.svg|125px| karta=POL Warszawa map.svg|280px| wòjewództwò=Mazowiecczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=gardskô| gmina=| miejska=tak| bùrméster= Rafał Trzaskòwsczi| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=517,24| stopniN=52|minutN=13|stopniE=21|minutE=02| wysokość=| rok=2014| lëdztwò=1 726 581 | gęstość=3317/km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 22| pòcztowi kòd=00-xxx do 04-xxx,<br />05-xxx <small>(pòddwarszawsczi môle)</small>| registracëjné tôfle=WA, WB, WD, WE, WF, WH, WI, WJ, WK, WN, WT, WU, WWA, WWF, WWG, WWH, WWJ, WWW, WWK, WWL, WWM, WWN, WWV, WX, WXY, WY| TERYT=| SIMC=| www=http://um.warszawa.pl/| commons=Category:Warsaw| |adjektiw_mask=Warszawsczi|adjektiw_fem=Warszawskô}} '''Warszawa''' (an. ''Warsaw'', miem. ''Warschau'', fran. ''Varsovie'', łac. ''Varsovia'') je miastã we westrzédni [[Pòlskô|Pòlsce]], òd [[1596]] rokù ji stolecznym miastã a téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã. We Warszawie mô swój plac [[Sejm]] ë prezydenta Pòlsczi. Warszawa je nôwikszym miastã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Warsaw palace.jpg|Królewsczi Zómk Òbrôzk:Warsaw 07-13 img14 View from StAnne Church tower.jpg|Stôri Gard (Starówka) Òbrôzk:Poland-00741 - Palace Prezydencki (31071435322).jpg|Prezydencczi Palast Òbrôzk:Kolumna Zygmunta III Wazy 2020.jpg|Kòlumna Zygmùnda Òbrôzk:Warszawa Rynek.png|Stôri Gard Òbrôzk:Lazienki-Palac na Wodzie.jpg|Łazénkòwsczi Palast Òbrôzk:Warszawa Teatr Wielki.jpg|Wiôldżi Teater w Warszawie Òbrôzk:Wilanów Palace.jpg|Wilanów ''(Wilanowò)'' Òbrôzk:Warszawa Copernicus.png|Palast Staszica Òbrôzk:Warsaw church.jpg|Pòlowy Kòscôł Òbrôzk:Plac Niepodległości1.JPG|Plac Piłsudsczégò Òbrôzk:Ogród Saski2.JPG|Fòntanë w Sasczim Ògrodzé Òbrôzk:Panoramic view of Castle Square in Warsaw.jpg|Panorama Warszawë </gallery> [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]] {{Ùzémk artikla}} ez6dmia11c5p4fjltkn626sqx1d2wkb Pòmòrsczé wòjewództwò 0 2378 193367 192931 2026-04-01T12:36:09Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193367 wikitext text/x-wiki <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> {| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+<big><big>'''Pòmòrsczé wòjewództwò'''</big></big> | align="center" |[[Òbrôzk:POL województwo pomorskie COA.svg|centruj|140x140px]] | align="center" |[[Òbrôzk:POL województwo pomorskie flag.svg|centruj|140x140px]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" |Herb | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" |Fana |- | colspan="2" align="center" |[[Òbrôzk:Danzig_Krantor_Gdansk_Żuraw.jpg|centruj|250x250px]] |- |Państwò |[[Pòlskô]] |- |Stolëca |[[Gduńsk]] |- |Marszôłk | align="left" |[[Mieczysław Struk]] (PO) |- |Wòjewoda | align="left" |[[Beata Rutkiewicz]] (PO) |- |Wiéchrzëzna |18 310,34 km² |- |Lëdztwò <small>([[2021]])</small> |2 346 065 |- |Merk |PM |- |ISO 3166-2 |PL-PM |- |Registracëjné tôfle |G |- |Ùrbanizacjô |64% |- | colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:''' <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">https://www.pomorskie.eu</font> |} [[Òbrôzk:Pomorskie (EE,E NN,N).png|left|mały|Pòłożenié wòjewództwa na kôrce Pòlsczi]] '''Pòmòrsczé wòjewództwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Województwo pomorskie'') - to je jedna z 16 jednostków sprôwnégò pòdzélënia [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. Pòłożoné je w północnym dzélu państwa, nad [[Bôłt|Bôłtã.]] Stolëcznym gardã e [[Gduńsk]]. == Historëjô == [[Òbrôzk:PMna49.png|lewo|mały]] Wòjewództwò pòmòrsczé òstało ùsôdzoné w 1999 z wòjewództw pòprzedniégò sprôwnégò pòdzelenia: * gduńsczégò * stôlpsczégò * jelbliąsczégò * bëdgòsczégò Przez protesty Bëdgòszczë nié ùsôdzono wiôldżégò regionù z [[Bëdgòszcza|Bëdgòszczą]], [[Torń|Torniã]], Włocławczim i [[Grëdządz|Grëdządzã]]. == Gardë == <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Bytow COA.svg|24 px]] [[Bëtowò]] * [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24 px]] [[Brusë]] * [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24 px]] [[Chònice]] * [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24 px]] [[Czérskò]] * [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24 px]] [[Dzërzgóń]] * [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24 px]] [[Człuchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24 px]] [[Czôrné]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24 px]] [[Czôrnô Wòda]] * [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24 px]] [[Dërszewò]] * [[Òbrôzk:POL Debrzno COA old.svg|24 px]] [[Frédląd]] * [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24 px]] [[Gdiniô]] * [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40 px]] [[Gduńsk]] * [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24 px]] [[Gméw]] * [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24 px]] [[Hél]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kępice COA (2004-2017).svg|24 px]] [[Hômer]] * [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24 px]] [[Jastarnëjô]] * [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24 px]] [[Kartuzë]] * [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24 px]] [[Kòscérzëna]] * [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24 px]] [[Kwidzëno]] * [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24 px]] [[Lãbórg]] * [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24 px]] [[Łeb]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24 px]] [[Łeba]] * [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24 px]] [[Malbórg]] * [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24 px]] [[Miastkò]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24 px]] [[Nowi Dwór]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24 px]] [[Nytëch]] * [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24 px]] [[Pôłplëno]] * [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24 px]] [[Prabùtë]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24 px]] [[Pruszcz]] * [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32 px]] [[Pùck]] * [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24 px]] [[Réda]] * [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24 px]] [[Rëmiô]] * [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24 px]] [[Skarszewë]] * [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24 px]] [[Skórcz]] * [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24 px]] [[Sopòt]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24 px]] [[Starogarda]] * [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24 px]] [[Stôłpskò]] * [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24 px]] [[Sztëm]] * [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24 px]] [[Ùskô]] * [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24 px]] [[Wejrowò]] * [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32 px]] [[Wiôlgô Wies]] * [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24 px]] [[Żukòwò]] </td></tr></table> == Spòdleczné pòdôwczi == * Wiéchrzëzna: 18 293 km² * Lëdztwò: 2 192 000 == Galeriô == <gallery mode="packed"> Gdansk Glowne Miasto.jpg|[[Gduńsk]] 20240307 114404 Gdynia 03.jpg|[[Gdiniô]] NoDSC 0143.JPG|[[Stôłpsk]] Tczew 026.jpg|[[Dërszewò]] Wejherowo - fontanna na Placu Jakuba Wejhera 2021-07-23.jpg|[[Wejrowò]] 6. Panorama STG.jpg|[[Starogarda]] POL.Rumia2.jpg|[[Rëmiô]] Ratusz w Chojnicach.jpg|[[Chònice]] Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|[[Malbórg]] Zamek w Kwidzynie.jpg|[[Kwidzëno]] Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 18.jpg|[[Sopòt]] Lębork ratusz DSC 2216 (Nemo5576).jpg|[[Lãbórg]] </gallery> == Zdrzë téż == * [[Kaszëbi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070504163044/http://www.woj-pomorskie.pl/ Marszałkòwsczi Ùrząd Pòmòrsczégò Wòjewództwa] * [http://www.gdansk.uw.gov.pl/mniejszosci-narodowe-i-etniczne (pl)] {{Pòmòrsczé krézë}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò|!]] mlnbqr4qcktjt5br5eo3wv7vk7w4mzp Chònice 0 2669 193366 193223 2026-04-01T12:35:55Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193366 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Chònice| dopełniacz=Chònic| adjektiw_mask=Chònicczi| adjektiw_fem=Chònickô| céch=POL_Chojnice_COA.svg| fana=POL Chojnice flag.svg| karta=Chojnice_location_map.png| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=chònicczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48)| pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.miasto.chojnice.pl| }} '''Chònice''' (téż '''Chòjnice'''; w zdrojach: ''Chojnica'', ''Choynicze'' 1454, ''civitas Choinice'' 1667, ''Konicz'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae TAbula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris. . .), ''Chogincze'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae TAbula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris. . .); ''Chojnice''; ''Chòjnjce'' (Cenôwa); pòl. ''Chojnice''; miem. ''Konitz'') – [[Chònicczi kréz|krézewi gard]] w pôłniowim dzélu [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczégò Wòjewództwa]], pòłożony w [[Tëchòlsczé Bòrë|Tëchòlsczich Bòrach]]. Tu je [[Amatorsczi Kaszëbsczi Téater]]. == Galeriô == <gallery> Chojnice Fontanna.jpg|Chònickô fontanna Poland_Chojnice_-_town_hall.jpg|Chònicczi rénk Konitz 1572.JPG|mały|right|270px|Chònice </gallery> == Historëjô == * 1275 - z negò rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò Chònicach * XIV wiek - gardné prawo == Partnersczé gardë == * [[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|25px]] [[Waalwijk]] - [[Néderlandzkô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://chojniczanin.pl/bezplatna-gazeta/ * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/617 Chojnice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20171102101814/http://www.miasto.chojnice.pl/ Òficjalnô starna gardu] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Chònicczi kréz]] hij12rffq2p92lt5vmcbenivo9rgejb Lubin 0 2754 193365 183396 2026-04-01T12:35:44Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193365 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Lubin| dopełniacz=Lubina| adjektiw_mask=Lubinsczi| adjektiw_fem=Lubinskô| céch=Òbrôzk:POL_Lubin_COA.svg| fana=Òbrôzk:POL Lubin flag.svg| karta=Òbrôzk:POL_Lubin_map.svg| wòjewództwò=dólnoszląsczé| kréz=lubinsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Robert Raczyński| adres_um=ul.Jana Kilińskiego 10| kod_poczt_um=59-300| tel_um=+48 (76) 74 68 100| fax_um=+48 (76) 74 68 267| mail_um=kontakt@um.lubin.pl| wiéchrzëzna=40| stopniN=51|minutN=24|stopniE=16|minutE=12| wysokość=| rok=2005| lëdztwò=79716| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 76| pòcztowi kòd=59-300| registracëjné tôfle=DLU| TERYT=| SIMC=| www=http://www.lubin.pl| commons=Lubin| }} '''Lubin''' (miem. ''Lüben'') - gard w [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. Lubin je stolëcą [[Lubinszczi kréz|lubinsczégò krézu]]. Lubin mô apartné ùrzãdë dlô [[gard]]u ë [[wsowô gmina|wsowi gminë]]. W Lubinie je stolemne kòpôlnictwo [[Kòper|kòpru]] i produkcëjô kòpru od r. 1960. Pòlsczi państwówi Kombinat Górownô-Hëtowë Kòpru, dzys z mionã KGHM Pòlsczi Kòper S. A., ma w Lubinie sedzbã direkcëji. Od 1945 r. je tu achtnione karno balôrzów "Zagłębie Lubin". Lëdztwò gardu: 79.716 mieszkańców. === Òbaczë téż === * [http://www.lubin.pl Òficjalnô starna Lubina] === Galeriô === <gallery> Òbrôzk:Lubin_Rynek_Ratusz.jpg|Rôtësz w Lubinie Òbrôzk:Lubin30.JPG|Kòpôlniô kòpru w Lubinie, KGHM Pòlsczi Kòper Òbrôzk:Lubin_Baszta_Głogowska.jpg|Głogòwskô Baszta w Lubinie Òbrôzk:Lubin,_Pałac_Ślubów_-_fotopolska.eu_(232193).jpg|Gardowô biblioteka w Lubinie Òbrôzk:Cuprum_Arena.jpg|Handlowô galerëjô "Cuprum Arena" w Lubinie Òbrôzk:Dialog_arena_3.jpg|Sztadion "Dialog Arena" klubu balôrzów "Zagłębie Lubin" Òbrôzk:Lubin02.JPG| </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 4v6e35b221d7koztcj3j2i7ht63zp9k Berlëno 0 2866 193364 191936 2026-04-01T12:34:32Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193364 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''Berlëno (Berlin)'''</big></big>''' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU Berlin COA.svg|center|80px|Wappen des Landes Berlin]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:Flag of Berlin.svg|140px|Landesflagge Berlins]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb Berlëna|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | [[Fana Berlëna|Fana]] |- | align="center" colspan="2" widith=250px | [[Òbrôzk:Berlin-von Siegessaeule-114-Kanzleramt-2017-gje.jpg|250px|Berlin]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| [[Kai Wegner]], [[CDU]] |- | [[Wiéchrzëzna]] | 891,85 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 52° 31' 00" nord. 13° 23' 40" pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(12 [[2015]])</small> | 3 520 031 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +49-30 |- | [[Pòcztowi kòd]] | D-10000-14000 |- | [[Registracëjné tôfle]] | B |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[http://www.berlin.de/ http://www.berlin.de/]</font><br /> |} '''Berlëno''' (miem. ''Berlin'') je nôwikszi gard ë stolëca [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]] na prawie landu, je ùsadłe nad rzéką [[Szprewa|Sprewą]]. Leżi blós 70 km òd greńcë z [[Pòlskô|Pòlską]]. == Historëjô == Założony w IX s. òb [[Słowiónie|słowiańsczé]] plemiona (gard Kòpanica, dzys dzél Berlëna Köpenick) ë òpisóny łacënsczim mionã Berolina. W swòji historëji bëł pôrã razy stolëcą rozmajitëch miemiecczich państw: Branderbùrsczi Marchëji, Królestwa Prus, òd 1864 bëł stolëcą Nordowòmiemiecczé Zrzeszë, a òd [[1871]] sparłãczonëch Miemiec - piérwi jakò czezerstwa, pózdni repùbliczi. == Galeriô == <gallery class="center" caption="Galeriô Berlëna - Berlin"> Berlin-vom Funkturm-08-Stadt-2006-gje.jpg Berlin Aussichten vom Dom asv2023-02 img04.jpg Berlin-Gedaechtniskirche-20-2016-gje.jpg Berlin-Kurfuerstendamm-226-Kranzlereck-2016-gje.jpg Berlin-Kurfuerstendamm-130-Nr 29-Udo Walz-2016-gje.jpg 2005-10-26 Brandenburger-Tor.JPG Berlin-Potsdamer Platz-24-Bahntower nachts-2006-gje.jpg Berlin-Potsdamer Platz-36-Mauerelement-2016-gje.jpg Berlin-Reichstag-14-2016-gje.jpg Berlin-Hauptbahnhof-12-2016-gje.jpg Berlin-Hauptbahnhof-76-2016-gje.jpg </gallery> {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]] 3jytreqv0x9xhvyd3xydt8e071lvoui Szablóna:Commons 10 2932 193410 192919 2026-04-01T13:02:04Z Iketsi 3254 galerëjã → galeriã; kategòriô 193410 wikitext text/x-wiki * [[Òbrôzk:Commons-logo.svg|14px]] {{#invoke:Commons link|getGalleryAndCategory|linktext={{PAGENAME}}|tracking=1}} – Galeria (i kategòriô) na Wikimedia Commons bdcxq2bh8g77blftc5f5grzfq5r19vq 193411 193410 2026-04-01T13:02:38Z Iketsi 3254 ô 193411 wikitext text/x-wiki * [[Òbrôzk:Commons-logo.svg|14px]] {{#invoke:Commons link|getGalleryAndCategory|linktext={{PAGENAME}}|tracking=1}} – Galeriô (i kategòriô) na Wikimedia Commons 01hpk7pmpah64j1p17r16e8yo1ptgdf Stôłpsk 0 3025 193389 192157 2026-04-01T12:44:08Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193389 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Stôłpsk| dopełniacz=Stôłpska| adjektiw_mask=stôłpsczi| adjektiw_fem=stôłpskô| céch=POL Słupsk COA.svg| fana=POL Słupsk flag (urzędowa).svg| karta=POL Słupsk map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Krystyna Danilecka-Wojewódzka| adres_um=pl. Zwycięstwa 1| kod_poczt_um=76-200| tel_um=(59) 848 84 44| fax_um=| mail_um=urzad@um.slupsk.pl| wiéchrzëzna=43,15| stopniN=54|minutN=28|stopniE=17|minutE=02| wysokość=22| rok=2018| lëdztwò=91 225| gęstość=2114,1| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=76-200 - 76-210, 76-215, 76-216, 76-218, 76-280| registracëjné tôfle=GS| TERYT=| SIMC=| www=http://www.slupsk.pl| commons=Słupsk| }} '''Stôłpsk''' (téż '''Stôłpskò''', '''Stôłp''', '''Słupszcze''', '''Stolpskò''', '''Słëpsk''', '''Słëpskò''', '''Miasto'''; we zdrojach: ''Stolp'' 1180, ''Stolpensis'' 1180, ''Ztulp'' 1180, ''Stulp'' 1180, ''Slupsk'' 1180, ''castellania Slupensis'' 1180, ''Sulpensis'' 1180, ''Stolp'' 1227, ''Slupsko'' 1236, ''Slupcz'' 1236, ''Slupc'' 1236, ''Slupsch'' 1238-1248, ''Stolp'' 1240, ''Stolpe'' 1243, ''Slupe'' 1252, ''Slupc'' 1257, ''Slupsc'' 1275, ''castro Stolpz'' 1276, ''Slupzk opido'' 1277, ''Slupsczhe'' 1288, ''Schlupische'' 1288, ''Stolpzk'' 1294, ''Stolptzk'' 1295, ''Stolp'' 1535, 1539, 1545, 1554, ''Stolpen'' 1575 (1579), ''Stolpin'' 1575, ''Stolpe'' 1618, ''Stolp'' 1789, ''Słupsk'' 1889, ''Słépsk'' (Cenôwa), ''Słëpsk'' (Lorentz), ''Stołpsk'' (Kętrzyński); pòl. ''Słupsk'', miem. ''Stolp'', sz. ''Stölpe'') - krézewi gard w [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], stolëca stôłpsczégò gardnégò ë zemsczégò krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu w Spòdleczny Szkòle nr 2 dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Historëjô == Ju w IX wiekù béło tu [[Kaszëbi|kaszëbsczé]] sedlëszcze. Kòle 1236 rokù włączony do Pòrénkòwi Pòmòrsczi. Gardné prawa mô ód 1265 rokù òd [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II]]. == Słôwny lëdze == * [[Anna Łajming]] == Stôrodôwnotë == Pòklôsztórny kòscół Dominikanów. Pomnik zamòrdowónëch lagrowich z lagru [[Stutthof]]. W jednym kòscele je tu czasem w niedzelã Mszô Sw. dlô Kaszëbów, téj mòże ùczëc [[kaszëbsczi jãzëk]]. == Jinszô wëdowiédzô == *Tôfla [[Anna Łajming|Annie Łajming]] na wdôr, ùl. ''Anny Łajming'' *[[Mùzeum Westrzédnégò Pòmòrzégò w Słëpskù]] *Partnersczima gardama Stôłpska są:[[:pl:Buchara|Bùchara]], [[miemiecczi]] [[:de: Flensburg|Flensbórg]] i jin. == Galeriô == <gallery> Image:Kościół św. Jacka Słupsk.JPG|<center>Kòscół</center> File:Zamek Ksiazat Pomorskich Slupsk MG 5463.JPG|<center>Zómk</center> Image:Stolpsk_3.jpg|<center>Stôłpsczi rôtësz</center> Image:Stolpsk_2.jpg|<center>Stôrodôwny elektrisz</center> </gallery>{{commons|Słupsk|Ulice Słupska}} == Lëteratura == *Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, ss. 393 - 395 == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/597 Słupsk w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://kanal6.pl/2019/09/23/dyktando-kaszubskie/ Szkòła] {{Pòmòrsczé krézë}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] egvoteecjutv0bbfjr3zz0fuivbecgn Hangeul 0 3171 193431 191915 2026-04-02T00:23:04Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 193431 wikitext text/x-wiki {{Kòrejańsczé_miono| miono= Hangeul | pòprawionô= Hangeul | MCR= Han'gŭl | hangeul= 한글 | hanja= ''felëje'' | IPA= Hangɯl | wëmòwa= Hangël | }} '''Hangeul''' ([[kòrejańsczi jãzëk|kòr.]]: 한글, ''hangeul'') je apartym alfabétã kòrejańsczégò jãzëka,<ref>https://web.archive.org/web/20130605152527/http://www.wdl.org/en/item/4166/</ref> procëmno do systemy pisma [[hanja]], zapòżëczonej z [[Chinë|Chin]]. Chòc hangeul wëzdrzi kąsk za chińsczima znakama, je taczim samym alfabétem jakno [[łacëńsczi alfabét|łacëńsczi]]. Zgrupòwóny je w szlabizowe związczi (bloczi), a kożderny taczi blok zamëkô w se nômni dwie z 24 lëter (''jamo''): przënômni pò jedni z 14 spółzwãkôw ë 10 samòzwãków. == Jamo == '''Jamo''' (자모; 字母) abò jinaczi ''nassori'' (낱소리) to nômnisze dzéle z jaczich skłôdô sã alfabét hangeul. ''Ja'' òznôczô lëterã abò znak a ''mo'' mëmkã. ''Jamo'' wchòdzą w złożënã szlabizogramów, czëlë sparłãczeniô spółzwãkòwich ë samòzwãkòwich lëter dającëch jedną szlabizã. Je 51 jamo, z czegò 24 to równoznaczënë lëter łacëznianegò alfabétu. Dalszi 27 jamo to złożenia dwóch abò czasã trzech z tëch lëter. Z nëch 24 dërżeniowich jamo, 14 to spółzwãczi (ja-eum 자음, 子音 "dzecne zwãczi") a 10 to samòzwãczi (mo-eum 모음, 母音 "mëmczine zwãczi"). 5 z dërżeniowich spółzwãków są zdëbeltnione ë robią dalszich piãc spółzwãków, a néżne 11 są zrobione z dwóch jinëch spółzwãkiwich lëter. 10 samòzwãków robi 11 diftongów. * 14 dërżeniowich [[spółzwãk]]òwich lëter: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 zdëbeltowanëch lëter: ㄲㄸㅃㅆㅉ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅥㆀㆅㅹ * 11 złożeń spółzwãkòwich: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ, ë téż nie brëkòwóne ju pòtrójne złożenia ㅩㅫㅴㅵ * 6 dërżeniowich [[samòzwãk]]òwich lëter: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆍ * 4 dërżeniowich [[jotacëjô|jotacjowich]] samòzwãków: ㅑㅕㅛㅠ * 11 [[diftong]]ów: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ == Szlabizowe bloczi == [[Òbrôzk:Hangeul.png|thumb|right|290px|Słowò ''hangeul'' pisóne w hangeulu ë jegò transkripcëjô]] Króm czile gramaticznëch mòrfemów w dôwnëch tekstach, niżódna lëtera ni mòże sama jedna reprezentowac elementu pisma kòrejańsczégò jãzëka. Miast tegò, ''jamo'' są grupòwóne w szlabizowe bloczi, w chtërnëch je 2 abò wicy lëter: spółzwãk, abò grëpa spółzwãków zwóne ''pòczątkòwima'' ([[anielsczi jãzëk|ang.]] ''initial'', kòr. 초성, 初聲, ''choseong''), samòzwãk abò diftong zwóny ''strzédnym'' (ang. ''medial'', kòr. 중성, 中聲 ''jungseong''), a téż, òptacëjno, spółzwãk abò grëpa półzwãków na kùńc szlabizë, zwóne ''kùńcowima'' (ang. ''final'', kòr. 종성, 終聲 ''jongseong''). Czéde szlabiza nié mô wstãpnegò samòzwãkù, brëkùje sã pùstégò zaczątkù ㅇ ''ieung'' (nie brëkùje sã gò na kùńcu). Dlôte, szlabizowi blok mô nie mni nigle dwie ''jamo''. == Przëpisë == <references/> [[Kategòrëjô:Kòrejańsczi jãzëk]] 2uca0fbli701mntpcdtqp97wawj6u14 Francëjô 0 3174 193432 192929 2026-04-02T00:52:24Z DawnyTest 14843 autowi kod 193432 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = République française | miono = Francëskô Repùblika| miono-genitiw = Francësczi | fana = Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg| herb = Armoiries_république_française.svg| na karce = LocationFrance.svg| mòtto = Liberté, Égalité, Fraternité<br>(Wòlnosc, Równosc, Braterstwò) | jãzëk = [[Francësczi jãzëk|Francësczi]] | stolëca = Pariz | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 547.026 | lëdztwò = 66,746,401<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/france-population/ France Population (LIVE)]. Worldometer</ref> | rok = 2026 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = [[14 lëpińca]] | himn = <center>[[File:La Marseillaise.ogg|La Marseillaise]]<center> La Marseillaise<br>(Marsëliankô) | kòd = FR, FRA | Internet = .fr | telefón = 345 |Prezydeńt=Emmanuel Macron|Premiéra=Sébastien Lecornu|aùtowi kòd=F}} '''Francëjô''' je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]]. Ji stolëcą je [[Pariz]], ze znónym ùniwersytetem [[Sorbóna]]. * lëdztwò: 66,746,401 mieszkańców (2026) * wiéchrzëzna: 547.026 km² == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{stub}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Francëjô]] hyhwydg39tagi9pusaoqbe47fghofdr 193434 193432 2026-04-02T10:56:04Z DawnyTest 14843 193434 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = République française | miono = Francëskô Repùblika| miono-genitiw = Francësczi | fana = Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg| herb = Armoiries_république_française.svg| na karce = LocationFrance.svg| mòtto = Liberté, Égalité, Fraternité<br>(Wòlnosc, Równosc, Braterstwò) | jãzëk = [[Francësczi jãzëk|Francësczi]] | stolëca = Pariz | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 547.026 | lëdztwò = 66,746,401<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/france-population/ France Population (LIVE)]. Worldometer</ref> | rok = 2026 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = [[14 lëpińca]] | himn = <center>[[File:La Marseillaise.ogg|La Marseillaise]]<center> La Marseillaise<br>(Marsëliankô) | kòd = FR, FRA | Internet = .fr | telefón = +345 |Prezydeńt=Emmanuel Macron|Premiéra=Sébastien Lecornu|aùtowi kòd=F|kònstitucjô=Kònstitucjô Francësczi}} '''Francëjô''' je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]]. Ji stolëcą je [[Pariz]], ze znónym ùniwersytetem [[Sorbóna]]. * lëdztwò: 66,746,401 mieszkańców (2026) * wiéchrzëzna: 547.026 km² == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{stub}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Francëjô]] 76jzqnomaev219n1du8phzla43uuwul Wiôlgô Britanijô 0 4340 193438 193170 2026-04-02T11:52:58Z DawnyTest 14843 193438 wikitext text/x-wiki {{Verify}}{{Infobox-państwò| gwôsné miono = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland | miono = Wiôlgô Britanijô | miono-genitiw = Wiôldżi Britanji | fana = Flag of the United Kingdom.svg| herb = Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg | na karce = Europe-UK.svg| mòtto = Dieu et mon droit<br>(Bóg i mòje prawò)| jãzëk = [[Anielsczi jãzëk|anielsczi]] | stolëca = Londin | fòrma państwa = mònarchia | wiéchrzëzna = 244.820 | lëdztwò = 67 791 400 | rok = 2021 | dëtk = Anielsczi funt szterling ₤ | kòd dëtka = GBP | czasowô cona = +0 | himn = God Save the King<br>(Bòże chroń Króla) <center>[[File:United States Navy Band - God Save the Queen.oga]]</center> | kòd = GB | Internet = .uk | telefón = 44 |Mònarcha=Karól III|Premiéra=Keir Starmer|aùtowi kòd=UK|data ùsôdzenia=1 stëcznika 1801}} [[Òbrôzk:Map of the countries of the United Kingdom.svg|mały|Krôje Wiôldżi Britanji:<br>niebiesczi - [[Szkòckô]]<br> czerwòny - [[Anielskô]]<br> zelony - [[Walijô]]<br>żôłti - [[Nordowô Irlandëjô]]]] '''Wiôlgô Britanijô''' ([[anielsczi jãzëk|anielsczi]]: ''Great Britain, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'') je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], a do [[31 stëcznika]] 2020 rokù òna bëła dzélã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Dzysdniowò, wedle kònstitucëji Wiôldżi Britaniji w ji skłôd wchôdają 4 krôje: [[Walijô]], [[Szkòckô]], [[Anielskô]], [[Nordowô Irlandëjô]]. Wiôlgô Britanijô mô kòl cesnôscë zależnëch teritoriów, chtërne nie są fòrmalno partã państwa, ale są z nim kònstitucjonalno pòwiązóné ë administracyjno pòdległé. Należą do nich dependencje Britijsczi Kòrónë ([[Guernsey]], [[Jersey]] ë [[Man|Òstrów Man]]) ë britijsczé zamòrzsczé teritoria: Akrotiri, Anguilla, Bermuda, Britijsczé Antarkticczé Teritorium, Britijsczé Teritorium Indiancczégo Òceanu, Britijsczé Dzewicczé Òstrowë, Dhekelia, Kajmane, Falklandë, Pôłniowô Georgia ë Pôłniowi Sandwich, Gibraltar, Montserrat, Pitcairn, Turks ë Caicos ë Òstrów Swiãti Heleny, Òstrów Wniebowstąpienia ë Tristan da Cunha. Wiôlgô Britanijô je załóżcą [[Wspólnotô Nôrodów|Wspólnotë Nôrodów]], chtërna zrzesziwô bëłé kòlonie, dominia ë jinszé britijsczé włôsnoscë. Òd 1 stëcznika 1973 do 31 stëcznika 2020 rokù bëła człónkã nôprzód Eùropejsczi Wspólnotë, a pòzni [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]] (EÙ). Je stałim człónkã Radzë Bezpieczeństwa ÒNZ òd czasu ji pierszi sesji w 1946 rokù, mô prawo weta. Wchôdô téż w skłôd Radzë Eùropë, G7, G20, NATO, OECD ë WTO. Wiôlgô Britanijô je krôjã rozwiniãtym, stanowi szóstą gòspòdarkã swiata pòdle PKB nòminalnégò ë osmą gòspòdarkã swiata pòdle paritetu sëłë nabëwczi. Bëło to pierszé na swiece w pełni zindustrializowóné państwò ë nôwikszé mocarstwo swiatowé w XIX ë na pòczątkù XX wiekù. Wiôlgô Britanijô òstôwô dali mocarstwã ze znacznyma wpływami ekònomicznyma, kulturalnyma, militarnëma, naùkòwima ë pòliticznëma na midzënarodowi arenie. Britijsczé zbrojné sëłë stacjonują w 80 krôjach swiata (nôwikszé stałé garnizony są w [[Miemieckô|Miemczech]], na [[Cyper|Cyperze]], na Falklandach, w Gibraltarze ë w [[Kanada|Kanadze]]). Wësoczoscë wëdatków na wòjskòwòsc dają Wiôldżi Britaniji ósme plac na swiece (2019). Posiadô równak kòl 200 głowiców atómowëch. Wiôlgo Britanijô je kònstitucyjną mònarchią. Głową państwa je mònarcha (òd 8 séwnika 2022 na trónie zasôdô król Karól III). * stoleczny gard: [[Londin]] * lëdztwò: 67 791 400 mieszkańców ([[2021]]) * wiéchrzëzna: 244.820 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britanijô|*]] qay3fs9dkicci27qfy1f6l708v6j6h2 San Marino 0 4480 193437 191838 2026-04-02T11:47:49Z DawnyTest 14843 Dofùlowanié infoboksu 193437 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Serenissima Repubblica di San Marino | miono = Repùblika San Marino | miono-genitiw = Sanmarińsczi| fana = Flag_of_San Marino.svg| herb = Coat of arms of San Marino.svg | na karce = Europe location SMO.png| mòtto = Libertas<br>(Wòlnota)| jãzëk = [[italsczi jãzëk|italsczi]]| stolëca = San Marino (gard) | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 61,6| procent-wòdë = 0 | lëdztwò = 33,572 | rok = 2025 | dëtk = [[Eùro]]| kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | himn = Inno Nazionale<br>(Nôrodny himn) <center>[[File:Inno Nazionale della Repubblica.ogg]]</center>| kòd = RSM | Internet = .sm | telefón = 378 |Prezydeńt=Matteo Rossi, Lorenzo Bugli|data ùsôdzenia=301|aùtowi kòd=RSM}} '''San''' '''Marino''' je baro môłim gardã-państwã w pôłniowi Eùropie. * stoleczny gard: [[San Marino (gard)]] * lëdztwò: 33,572 mieszkańców (2025) * wiéchrzëzna: 61,6 km² {{Eùropa}} {{Eùro}} {{stub}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] qq6rgvhrfrnfgx0zkd544t0g5efcgik Ecser 0 4813 193388 187482 2026-04-01T12:43:49Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie; ; 193388 wikitext text/x-wiki '''Ecser''' je [[wies]] w [[Madżarskô|Madżarsczi Repùblice]], pòłożóné w òbéńdze [[Bùdapeszt]]u, blëżnô pòrtu lotniczégò Ferihegy ë aùtodardżi M0 ë namòlnégò bana 120a (Budapest-Újszász-Szolnok). Bliscze jemù wsë są to Mglód, Vecsés, Gyömrő a Üllő. Lëdztwò gardu to 3272 mieszkańców. Wies mô baro dłëgô historëjô. Z 1315 rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò wsë, leno Ecser bëł tam ju òd 896, czedë najachôł jen nôrod madżarsczi. == Galeriô == <center> <gallery> File:Ecseri 151.jpg| File:Ecseri 154.jpg| File:Ecseri 158.jpg| File:Ecseri 171.jpg| File:Ecseri 159.jpg| File:Ecseri 156.jpg| File:Ecseri 168.jpg| File:Ecseri 175.jpg| File:Ecseri 178.jpg| File:Ecseri 180.jpg| File:Ecseri 173.jpg| File:Ecseri 166.jpg| </gallery> </center> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Madżarskô]] 88hl1e2rvk8jcnkyrfdrcvsyh0i7ncz Kanada 0 5164 193387 193322 2026-04-01T12:43:13Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193387 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Canada |miono = Kanada |miono-genitiw = Kanadë |fana = Flag of Canada.svg |herb = Royal Coat of Arms of Canada.svg |na karce = LocationCanada.svg |mòtto = A Mari Usque Ad Mare (Òd mòrza do mòrza) |jãzëk = anielsczi, francësczi i reg: inuktitut, miꞌkmaq, cree, ojibwa i jin. |stolëca = Òttawa |fòrma państwa = mònarchia |Mònarcha=Karól III |Prezydeńt= Mary Simon |Premiéra=Mark Carney |wiéchrzëzna = 9.976.140 |procent-wòdë = |lëdztwò = 35.151.728 | rok = 2016 |dëtk = Kanadejsczi dolar | kòd dëtka = CAD |czasowô cona = -3,5 do -8 |swiãto = [[1 lëpińca]] Canada Day |himn = O, Canada<br> (Kanado) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - O Canada.ogg]]</center> |kòd = CA |Internet = .ca |telefón = 1|aùtowi kòd=CDN|kònstitucjô=[[Kònstitucjô Kanadë]] }} '''Kanada''' (''Canada'') je państwã na nordze [[Nordowô Amerika|Nordowi Americzi]]. Stolëca to [[Òttawa]], a nôwiksze garde to [[Toronto]], [[Montreal]] i [[Vancouver]]. Kanada je drëdżim co do wiôlgòscë państwã swiata, bò zamëka cali nordowi i pòlarni dzél kontinentù Nordowi Americzi òd Atlantikù do Pacëfikù (kròm Alasczi). Kanada bëła francëską i pòtemù anielską koloniją, i dzys je to dwùjãzëczny krôj. W Kanadze żëją téż òd tësąców lat dërżeniowé krajówcowie zwóni ''First Nations (Pirszé Nôrodë)'' tej Eskimosë-Jinuicë-Japikë na pòlarnim nordze i kanadejsczi Jindiónë. Òni gôdôją jãzëkama z 6 apartnéch grëpów jakò eskimò-aleucczich, na-dene, algicczich, irokijsczich, siouan-catawbansczich i saliszjônsczich. Tu mieszkają téż [[Kaszëbi]]. W pińcdzesątich latach XIX stalaca wiele Kaszëbów wëwanożiło do Kanadë, dze zamieszkalë m. jin. kòloniã [[Wilno_(Ontario)|Wilno]] i miastkò [[Barry%27s_Bay,_Ontario|Barry's Bay]] w Ontario. Kanadejsczi Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na Midzënôrodny Zjôzd Kaszëbów. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Kanadë"> Biodome_de_Montreal.jpg|Òlimpijsczi stadion w Montrealu Parliamenthill.jpg|Parliament Hill </gallery> <gallery mode="packed"> Niagara_Falls,_Canada,_Horseshoe_Fall_-_2014-10-09_-_image_1.jpg|Wòdospadë Niagara Bi-colored_Maple_Tree.jpg|Klón Femmes_Nain.jpg|Lëdze Nain </gallery> <gallery mode="packed"> Wilno_Ontario.JPG|Wilno, Ontario American_Beaver.jpg|Bòber Moraine_Lake_17092005.jpg|Jezoro Moraine </gallery> <gallery mode="packed"> Niagara_Falls_USA_Canada_from_Skylon_Tower_on_2002-05-28.jpg|Wòdospadë Niagara - krãgòbrôzk; Kanada na prawò, USA na lewò </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://madvalleycurrent.com/2020/01/13/set-the-table-kashubian-style/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu w Kanadze] {{Amerika}} [[Kategòrëjô:Kanada| ]] [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]] {{Ùzémk artikla}} cmsluwdxbx7whkm96d95b21yvcks8et Chile 0 5248 193386 191520 2026-04-01T12:43:01Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie; 193386 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Chile |miono = Czile |miono-genitiw = Czile |fana = Flag of Chile.svg |herb = Coat of arms of Chile.svg |na karce = LocationChile.svg |mòtto = Por la razón o la fuerza |jãzëk = [[Szpańsczi_jãzëk|Szpańsczi]], keczua, rapanui |stolëca = Santiago de Chile |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = |procent-wòdë = |lëdztwò = | rok = 2018 |dëtk = Chilijscze peso | kòd dëtka = |czasowô cona = - |swiãto = |himn = Puro, Chile, es tu cielo azulado |- = - |kòd = CL |Internet = .cl |telefón = 56|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Gabriel Boric }} '''Chile''' (wëmòwa: Czile) je stolemnim, dłudżim państwã w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Santiago de Chile]]. Chile mô baro dłudżi ubrzég nad Spokojnim Òceanã, 4300 km òd Peru do pôłniowégò kùńca kontinentù. Do Chile słëchô wiela òstrówów w Òceanie, jakò òstrowina Juan Fernandez i pòlinezejsczi [[Rapa Nui]] - Jastrowi Òstrów, 3200 km na zôchòd od chilejsczégò ubrzéża. Dërżeniowé lëdze Mapuche i Aracuanë gôdôja jãzëkama mapudungun i [[keczua]], a na Jastrowim Òstrówie lëdze môją jãzëk rapanui. <small> <gallery mode="packed" caption="Galeriô Chile"> Mapuche_woman_chile.jpg|Białka z lede Mapuche Isabel_Allende_-_001.jpg|[[Isabel Allende]] Sephanoides_fernandensis.jpg|Sephanoides fernandensis </gallery> <gallery mode="packed"> Ahu_Tongariki.jpg|Maoi na Rapa Nui Gabriela_Mistral_1945.jpg|[[Gabriela Mistral]] Araucaria_araucana_-_Parque_Nacional_Conguillío_por_lautaroj_-_001.jpg|Norodni park Conquillio </gallery> <gallery mode="packed"> Salvador_Allende_Gossens-.jpg|[[Salvador Allende]] Colca-condor-c07.jpg|Andejsczi kòndór Pablo_Neruda.jpg|[[Pablo Neruda]] </gallery> </small> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110725011020/http://www.thisischile.cl/Articles.aspx?id=1213&sec=416&itz=interface-acerca-gente-historia&eje=acerca&idioma=2&t=pre-hispanic-chile ThisisChile.cl - Domôcô starna Chile w anielsczim ë szpańsczim jãzëkù] {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] 770r5fzfciky3d9cuasmin0nq8ej984 Żëto 0 5459 193385 188824 2026-04-01T12:42:45Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193385 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Secale cereale MHNT.BOT.2015.2.40.jpg|mały|Kłosë żëta ''Secale cereale'']][[Òbrôzk:Secale_cereale.jpg|mały|Żëto]] '''Żëto''' (''Secale cereale'') – ôrt zbòżô zëmòwégò abò jôrczi. == Mòrfòlogiô == * chłąd – stebło pùsté, ok. 1,5 m. * pòkòrzëna – bùńtnô; * kwiatë – kłos dwùkwiatowi, szczeżlowati; * [[brzôd]] – zôrniôk pòdłużny, farwa szarozelonô Brzôd ùżiwô sã do produkòwaniô: mączi (na przëmiar rżanô mąka na [[chléb]]), szpirtusu, charnë. Słomã ze stebłów bierze sã do wërobinë słomianych daków (strzech) jak téż służi jakò scelëna dlô chòwë. == Systematika == ; Synonimë<ref name=A>[http://botany.si.edu/ing/ ''Index Nominum Genericorum'']</ref>: ''Gramen'' Séguier ; Pozycjô systematicznô wedle [[Angiosperm Phylogeny Website|APweb]] (aktualizowóny system APG III z 2009): Zort nôleżący do rodzënë [[wiéchlinowaté|wiéchlinowatëch]] (''Poaceae''), rzãdu [[wiéchlinowce|wiechlinowców]] (''Poales'')<ref>[http://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb/ ''Angiosperm Phylogeny Website'']</ref>. W òbrãbie rodzënë nôleżi do pòdrodzënë [[wiéchlinowé|wiéchlinowëch]] (''Pooideae''),<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?lin=s&p=has_linkout&id=4479 ''Poaceae (grass family)'']</ref>. ; Gatënczi pòlsczi florë: * ''Secale cereale'' L. ; Jinszé gatënczi<ref name="tpl">[https://web.archive.org/web/20120418034340/http://www.theplantlist.org/browse/A/Poaceae/Secale/ ''Secale'']</ref>: * ''Secale africanum'' Stapf * ''Secale anatolicum'' Boiss. * ''Secale ciliatiglume'' (Boiss.) Grossh. * ''Secale montanum'' Guss. * ''Secale segetale'' (Zhuk.) Roshev. * ''Secale sylvestre'' Host * ''Secale vavilovii'' Grossh. Midzëgatënkòwi mieszańc: * ''Secale × derzhavinii'' Tzvelev == Galeriô == <gallery> Rogge plant Secale cereale.jpg Oortjes rogge Secale cereale auricles.jpg Rogge aar Secale cereale.jpg Kafje met kafnaald rogge Secale cereale.jpg </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografia == * Stanisław Tołpa, Jan Radomski, ''Botanika. Podręcznik dla techników rolniczych'', wyd. dziesiąte, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1975, s.319-322, 327. == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] fl7pv5xjzehkep5wctgyqts7l2pdhra Wiłóz Reduni 0 5480 193384 191578 2026-04-01T12:42:35Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193384 wikitext text/x-wiki '''Wiłóz Reduni''' to je krajòbrazny rezerwat na pòrénkòwim kraju [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]] ò wiéchrzëznie 84,24 ha (założony w 1972 rokù), òbrëmiô terenë kòl Babiégò Dołu. Tu nad brzegama [[Reduniô|Reduni]] rosce wiele drzéwiãtów np. [[drobnolëstnô lëpa]], [[sosna]] i dosc tëli krzów, a téż żëją np. [[Wëdra|wëdrë]]. == Charakteristikô == Rezerwat òbjimô stolemny dzél przełomu [[Reduniô|Rëduni]], zwónégò Babidolsczim Przełomã, bez mòrenowé grzëpë (zjawiszcze erozjë) z pòrosniãtima grądã i łãgã stokama. Je to jedno z nôbògatniszich na niżu stanowiszczów florë i roscënnoscë ò charakterze pòdgórsczim. Wiłóz Reduni bëł fragmeńtã turisticznégò szlachù czółnowich spłiwów (decyzją Regionalné Direkcjë Òchronë Strzodowiszcza we Gduńsku, zgodno z òbòwiązującym planã òchronë: „Czółnowi ruch rzeką Rëdunią w dzélu pòkriwającëm sã z obrëmienim rezerwatu Wiłóz Rzeki Raduni jest niedozwòlóny”). Nôblëższé môlëznë to Babi Dół, [[Bòrowò (Gmina Kartuzë)|Bòrowò]] i [[Bòrkòwò]]. Znajduje sã na turisticznym szlachu Kartësczim. * Òbrëmienié: 84,24 ha * Minimalny wësok 122 m n.p.m. * Maksymalny wësok 172 m n.p.m. * Klasë sedlisków i % pòkrëcô: iglasté lasë 24%; miészané lasë 76% == Galeriô == <gallery> Image:DW211 Bòròwò - Wiłóz Reduni.JPG| Image:Wiłóz_Reduni_(23).JPG| </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} * [http://powiatkartuski.wkraj.pl/#/49735/198] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] ecyi91cmy7wevvyg3joxj3f4qjttc49 Bòrowi Młin 0 5498 193418 186907 2026-04-01T13:31:32Z Iketsi 3254 - → – 193418 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Bòrowi Młin | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=bëtowsczi | gmina=Lëpnica | szôłtëstwò=Bòrowi Młin | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=53 | minutëN=57 | sekùndëN=56.8 | gradëE=17 | minutëE=18 | sekùndëE=53.5 | wiżô= | rok=2008 | lëdztwò=610<br>879 (szôłtëstwò) | gãscëzna= | nr_czér=59 | pòcztowi_kòd=77-138 | reg_tôfla=GBY | SIMC= | szôłtës=Kazimierz Olejnik | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Bòrowi Młijn - Wojna Palikowa.jpg|mały|left|180px|]] [[Òbrôzk:Bòrowi Młijn_-_kòscół.jpg|mały|left|180px|Kòscół]] '''Bòrowi Młin''' (''Bòrowy Młijn'', [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Borowy Młyn'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Heidemühl'') - to [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Charzëkòwskô Rówizna|Charzëkòwsczi Rówiznë]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[Gmina Lëpnica|gminie Lëpnica]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã wse ë mniészé kòlonie: Bùksewò, Bëdògszcz (lëdztwò: 4), Dembòwò (lëdztwò: 13), Katarzinczi (lëdztwò: 6), Klôsztór (lëdztwò: 20), Kòbëlé Gòrë (lëdztwò: 10), Rosochë, Smòlné (lëdztwò: 11), Stôri Mòst (lëdztwò: 5), [[Ùpëłka]] (lëdztwò: 129), Wiecziwno (lëdztwò: 10), [[Wierzchòcëna]] (lëdztwò: 52) i Zgniti Mòst (lëdztwò: 9). Tu je kòscół ë szkòła. W ni dzece ùczą sã m. jin. [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Tu ùrodzył sã [[Jón Bińczyk]]. Òficjalną kaszëbską pòzwã wsë wprowadzëlë 3 séwnika 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/323 1.) Borowy Młyn w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] == Przëpisczi == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Lëpińce]] gbq2em05p2f1b0oq54c5tv9ij9q92k1 Smierdzący bòcónk 0 5884 193383 193195 2026-04-01T12:42:25Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193383 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Geranium robertianum.jpg|300px|mały|''Geranium robertianum'']] '''Smierdzący bòcónk''' (''Geranium robertianum'' L.) – to je jednorocznô abò dwalatnô roscëna z rodzëznë bòcónkòwatëch. Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Galeriô == <gallery mode=packed> (MHNT) Geranium robertianum - Leafs and buds.jpg| (MHNT) Geranium robertianum - blossom.jpg| (MHNT) Geranium robertianum - buds.jpg| (MHNT) Geranium robertianum - fruit.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Léczné roscënë]] [[Kategòrëjô:Bòcónkòwaté]] i7dzf36vt9pq8jfmwp83fbetc162j4e Wiôldżi Pòdles 0 5897 193417 187030 2026-04-01T13:31:06Z Iketsi 3254 - → – 193417 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Wiôldżi Pòdles | rodzôcz_wsë=Wiôldżégò Pòdlesa | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kòscérsczi | gmina=Kòscérzna | szôłtëstwò=Wiôldżi Pòdles | miejskô= | wiechrzëzna=5,9 | gradëN=54 | minutëN=04 | sekùndëN=22 | gradëE=18 | minutëE=02 | sekùndëE=07 | wiżô= | rok=2008 | lëdztwò=274 | gãscëzna=46,44 | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-423 | reg_tôfla=GKS | SIMC= | szôłtës=Edmund Lass | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Wiôldżi Pòdles - kòscół.JPG|mały|left|180px|Kòscół]] '''Wiôldżi Pòdles''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Wielki Podleś'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[gmina Kòscérzëna|gminie Kòscérzëna]]. Tu je kòscół ë szkòła. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Wiôldżi Pòdles” òsta wprowadzónô 4 lëpińca 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/424 1.) ''Wielkie Podlesie'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] jn6i6kg4cfbgtysc0hmcrkn522u598v 193419 193417 2026-04-01T13:34:02Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193419 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Wiôldżi Pòdles | rodzôcz_wsë=Wiôldżégò Pòdlesa | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kòscérsczi | gmina=Kòscérzna | szôłtëstwò=Wiôldżi Pòdles | miejskô= | wiechrzëzna=5,9 | gradëN=54 | minutëN=04 | sekùndëN=22 | gradëE=18 | minutëE=02 | sekùndëE=07 | wiżô= | rok=2008 | lëdztwò=274 | gãscëzna=46,44 | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-423 | reg_tôfla=GKS | SIMC= | szôłtës=Edmund Lass | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Wiôldżi Pòdles - kòscół.JPG|mały|left|180px|Kòscół]] '''Wiôldżi Pòdles''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Wielki Podleś'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[gmina Kòscérzëna|gminie Kòscérzëna]]. Tu je kòscół ë szkòła. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Wiôldżi Pòdles” òsta wprowadzónô 4 lëpińca 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/424 1.) ''Wielkie Podlesie'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] rdp2ref9koxexjor4aab7v4tleo4cxq Brazylskô 0 6201 193382 191519 2026-04-01T12:42:12Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193382 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Brasil |miono = Brazylskô |miono-genitiw = Brazylsczi |fana = Flag_of_Brazil.svg |herb = Coat_of_arms_of_Brazil.svg |na karce = LocationBrazil.svg |mòtto = Ordem e Progresso |jãzëk = [[Pòrtugalsczi_jãzëk|Pòrtugalsczi]], guarani |stolëca = Brasilia |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 8.511.965 |procent-wòdë = |lëdztwò = 196.343.000 | rok = 2018 |dëtk = Brazilsczi real R$ | kòd dëtka = BRL |czasowô cona = -2 -5 |swiãto = |himn = Hino à Bandeira Nacional |- = - |kòd = BR |Internet = .br |telefón = 55|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Luiz Inácio Lula da Silva }} '''Brazylskô''' abò '''Brazylëjô''' (''Brasil, República Federativa do Brasil'') je nôwikszim państwã w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]]. Dzys stolëca to [[Brasilia]], a dôwndôw stolëca to [[Rio de Janeiro]]. Nôwikszi gard to [[São Paulo]]. Dzysdniowò Brazylskô skłôdô z wiele krôjów. Je piątim co do wiôlgòscë państwã swiata. Tu je stolemnô rzeka Amazonka i stolemnô Amazonskô Pùszczô, dze żëją jagùarë, papùgë, ocelotë, pancernikë, tapirë, zgniłozwiérzë, môłpczi, pirane i jine apartne zwiérzãta. * stoleczny gard: Brasilia * lëdztwò: 196.343.000 mieszkańców * wiéchrzëzna: 8.511.965 km² Dzél òtroków [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mieszkô w Brazylsczi na emigracëji m.jin. w gardze Kùritiba ([[Curitiba]]). <gallery mode="packed" caption="Galerëjô"> Lear's_Macaw_Anodorhynchus_leari_(cropped).jpg|Papùgë ara Abismo_Anhumas,_Bonito,_MS.JPG|Abismo Anhumas </gallery> <gallery mode="packed"> Vista_do_Morro_Dona_Marta.jpg|Rio de Janeiro Amanhecer_no_Hercules_--.jpg|Amanhecer no Hercules </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{stub}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] [[Kategòrëjô:Brazylskô]] jneyb9ywxupikp7kd4unqbbiuknh9t9 193412 193382 2026-04-01T13:03:03Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193412 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Brasil |miono = Brazylskô |miono-genitiw = Brazylsczi |fana = Flag_of_Brazil.svg |herb = Coat_of_arms_of_Brazil.svg |na karce = LocationBrazil.svg |mòtto = Ordem e Progresso |jãzëk = [[Pòrtugalsczi_jãzëk|Pòrtugalsczi]], guarani |stolëca = Brasilia |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 8.511.965 |procent-wòdë = |lëdztwò = 196.343.000 | rok = 2018 |dëtk = Brazilsczi real R$ | kòd dëtka = BRL |czasowô cona = -2 -5 |swiãto = |himn = Hino à Bandeira Nacional |- = - |kòd = BR |Internet = .br |telefón = 55|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Luiz Inácio Lula da Silva }} '''Brazylskô''' abò '''Brazylëjô''' (''Brasil, República Federativa do Brasil'') je nôwikszim państwã w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]]. Dzys stolëca to [[Brasilia]], a dôwndôw stolëca to [[Rio de Janeiro]]. Nôwikszi gard to [[São Paulo]]. Dzysdniowò Brazylskô skłôdô z wiele krôjów. Je piątim co do wiôlgòscë państwã swiata. Tu je stolemnô rzeka Amazonka i stolemnô Amazonskô Pùszczô, dze żëją jagùarë, papùgë, ocelotë, pancernikë, tapirë, zgniłozwiérzë, môłpczi, pirane i jine apartne zwiérzãta. * stoleczny gard: Brasilia * lëdztwò: 196.343.000 mieszkańców * wiéchrzëzna: 8.511.965 km² Dzél òtroków [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mieszkô w Brazylsczi na emigracëji m.jin. w gardze Kùritiba ([[Curitiba]]). <gallery mode="packed" caption="Galeriô"> Lear's_Macaw_Anodorhynchus_leari_(cropped).jpg|Papùgë ara Abismo_Anhumas,_Bonito,_MS.JPG|Abismo Anhumas </gallery> <gallery mode="packed"> Vista_do_Morro_Dona_Marta.jpg|Rio de Janeiro Amanhecer_no_Hercules_--.jpg|Amanhecer no Hercules </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] [[Kategòrëjô:Brazylskô]] 8691100f4fe83ujccx4ay8pj1ij584e Krokòwa 0 6417 193427 164294 2026-04-01T14:05:02Z Iketsi 3254 {{Commons}} 193427 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Krokowa church.jpg|mały|Kòscół w Krokòwie]] '''Krokòwa''' – je wiôlgą [[Kaszëbë|kaszëbską]] wsą w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[Gmina Krokòwa|gminie Krokòwa]]. Do òbéńdë wsë rëchòwóné są téż: Minkòwice i Gòszczëno, przez to òna mô charakter môłégò gardu. Tu je skrzëżowanié dróg i są dwie wojewódzczi drodżi. Téż tu je sedzba gminë Krokòwò. == Historëjô == Pierszé wiadło ò Krokòwi je zapisóné w 1288 rokù. Wies dłudżi lata słëcha do familëji Krokòwsczich (von Krockow). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.youtube.com/watch?v=iTwCSlBbPUI 2010] == Òbaczë téż == * [[Wiôlgô Piôsznica]] * [[Żarnówc]] [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwa]] [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] {{Ùzémk artikla}} btkor0az0fspsz7xlbggby9m1gq4u8g 193428 193427 2026-04-01T14:05:36Z Iketsi 3254 Òbrôzk:Krokowa - church 04.jpg 193428 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Krokowa - church 04.jpg|mały|Kòscół w Krokòwie]] '''Krokòwa''' – je wiôlgą [[Kaszëbë|kaszëbską]] wsą w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[Gmina Krokòwa|gminie Krokòwa]]. Do òbéńdë wsë rëchòwóné są téż: Minkòwice i Gòszczëno, przez to òna mô charakter môłégò gardu. Tu je skrzëżowanié dróg i są dwie wojewódzczi drodżi. Téż tu je sedzba gminë Krokòwò. == Historëjô == Pierszé wiadło ò Krokòwi je zapisóné w 1288 rokù. Wies dłudżi lata słëcha do familëji Krokòwsczich (von Krockow). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.youtube.com/watch?v=iTwCSlBbPUI 2010] == Òbaczë téż == * [[Wiôlgô Piôsznica]] * [[Żarnówc]] [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwa]] [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] {{Ùzémk artikla}} d7xxramk3yxy1b55c35teotp0fwkzp3 Egipt 0 6515 193381 193340 2026-04-01T12:41:59Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193381 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = ‏جمهوريّة مصر العربيّة‎ Dżumhurijjat Masr al-Arabijja |miono = Arabskô Repùblika Egiptu |miono-genitiw = Egiptu |fana = Flag of Egypt.svg |herb = Coat_of_arms_of_Egypt_(Official).svg |na karce = Egypt in its region (undisputed).svg |jãzëk = Arabsczi, arabskoegipsczi dialekt, anielsczi |stolëca = Kairo |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 1.010.408 |procent-wòdë = |lëdztwò = 94.798.827 | rok = 2018 |dëtk = Egipsczi funt E£| kòd dëtka = EGP |czasowô cona = +3 |swiãto = |himn = "بلادي، بلادي، بلادي" (Bilady, Bilady, Bilady)<br>Mój krôj, mój krôj, mój krôj <center>[[Òbrôzk:Bilady, Bilady, Bilady.ogg]]</center> |kòd = EG |Internet = .eg |telefón = 20|Prezydeńt=Abd al-Fattah as-Sisi|Premiéra=Mustafa Madbuli|aùtowi kòd=ET}} '''Egipt''' (arab. ‏مصر‎, ''Miṣr''; egipsczi dialekt ''Máṣr''; łac. ''Aegyptus''; stgr. ''Αίγυπτος'') – to je wiôldżé państwò na Nilem w nordòwo-pòrénkòwi [[Afrika|Africe]] i dzélòwo w [[Azëjô|Azëji]] przez [[Sinaj|Sinajsczi półòstrów]], ze stolëcą i nôwikszim gardã w [[Kairo]]. Jine wôżne gardë to [[Aleksandria]], [[Luksor]], Giza, Karnak, Abydos, Aswan, Abu Simbel, Port Said, Suez i Fajum. Egipt leżi nad [[Nil|Nilem]], nôwikszą rzéką swiata i Africzi. W Nilu roscą papirusë, lotosë i żëją rzeczne zwiérze jakno krokodilë i hipopotamë. Egipt ma grańcã na nordze ze [[Strzódzemné_Mòrze|Strzódzemném Mòrzem]], na pòrénkù Egiptu je [[Czerwióne Mòrze]] z hôwingą Suezu i hôwingą Akaba, na zôpadze Egipt mô dzél pustini [[Sahara]], chtërna grańczë z Libia, i na pôłnim Egipt mô grańce z [[Sudan|Sudanem]]. Kòl 4000–6000 lat temù nad Nilem òstała ùsôdzona stolemnô ciwilizacëjô Stôrożëtnégò Egiptu, znôna z piramid, chtërna warôwała wicy jak 3000 lat. [[Òbrôzk:Egypt-region-map-cities-2.gif|mały|310px|left|Karta Egiptu z gardama]] [[Stôrożëtni Egipt]] to bëła jedno z nôstarszich ciwilizacëji swiata, dzélona na predinasticzni cząd, Stôre Państwò, Strzódne Państwò i Nowe Państwò. W predinasticznim cządze ni kraj to bëłë 2 stolemne, apartne kraje: Dólni Egipt na nordze kòl delty Nilu i Górni Egipt na pôłnim zdłużą Nilu. Przednicë Stôrożëtnego Egiptu mielë miono ''faraon'' (jakno faraón Ramzes, faraón [[Cheops]], faraonka [[Hatszepsut]] abò faraonka [[Kleopatra]]). Pierszi faraón [[Narmer]] sparłãczeł Spódny i Górny Egipt w jedne państwò i ùsôdzył pierszą faraónską dinastiã Egiptu. Dzys historëjô Stôrégò Egiptu dzelona je téż na cządë dinasticzne, jaknò cząd dinastii XII abò cząd dinastii VII. Egipsczé faraónë bùdowalë stolemne piramidë i swiãtnice dlô baro wielu egipsczich bògów i bòżën egipsczi religie jak Izida, Amon-Ra, Bastet, Maat, Oziris, Szemet, Hathor, Thot, Anubis, Chnum i jin. W stôrożëtnim Egipce brëkòwano hieroglifë do pisaniô na papirusach i mùmifikòwano lëdzë pò smiercë. Do dzys w Egipce mòże òbôczëc na dôwne piramidë, nekropolie faraonów i swiãtnice, a egipsczé mùmie, papirusë, szlachotë i jine egipsczé stôrodôwnotë mòże òbôczëc w egipsczich muzeach, a téż w muzeach na całim swiece jaknò w Parizu, Bërlënie i w Pòlsce. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:All_Gizah_Pyramids.jpg|Piramide w Gizie, Egipt Òbrôzk:Tutmask.jpg|Faraon [[Tutanchamon]] Òbrôzk:Nofretete_Neues_Museum.jpg|[[Nefretete]], białka faraona Achenatena Òbrôzk:Philae_temple_aswan.jpg|Swiãtnica bòżëne Izidy w Philae Òbrôzk:SFEC_EGYPT_ABUSIMBEL_2006-003.JPG|Szlachota faraona Ramzesa II w Abu Simbel Òbrôzk:Ramses-Station.jpg|Stacëjô Ramzesa w kairsczim metrze Òbrôzk:Cairotower.jpg|Stolemnô wieżô Borg Al-Qāhira w Kairo Òbrôzk:Luxor_R07.jpg|Gard Luksor w Egipce Òbrôzk:Esna_Temple_R02.jpg|Swiãtnica bòga Chnuma w Esna Òbrôzk:%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%8A%D8%B2%D9%87.jpg|Gard Giza z piramidama Òbrôzk:Hatschepsuttempel.jpg|Grobowa swiãtnica faraonki Hatszepsut w Egipce </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Egipt]] {{Ùzémk artikla}} dgvvl6ta8bgbfuitz9d632rmth9btfq Lãbórg 0 6585 193380 193082 2026-04-01T12:41:47Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193380 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Lãbórg| dopełniacz=Lãbórga| adjektiw_mask=lãbòrsczi| adjektiw_fem=lãbòrskô| céch=Òbrôzk:POL Lębork COA.svg| fana=Òbrôzk:POL Lębork flag.svg| karta=Òbrôzk:Lębork_location_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=lãbòrsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=jo| bùrméster=Jarosłôw Litwin| adres_um=ùl. Armii Krajowej 14| kod_poczt_um=84-300| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=20,86 km²| stopniN=55|minutN=44|stopniE=11|minutE=22| wysokość=0 - 20| rok=2026| lëdztwò=35 161| gęstość=1684 òs./km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=84-300| registracëjné tôfle=GLE| TERYT=| SIMC=| www=http://www.lebork.pl| commons=Category:Lębork| }} '''Lãbórg-[[Norda|Norda kaszëbsczi]]''' (téż: '''Łebno''', '''Lãbórch''', we zdrojach: ''*Łebno'' (E. Breza), ''Lebenporg'', ''LEBĒPORG'' 1507, ''Lewenborch'', ''Lauenburg'', ''Lębórg'' (Cenôwa); pòl. ''Lębork'', miem. ''Lauenburg i. Pom.'') je [[Lãbòrzczi Kréz|krézewim gardã]] w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczim Wòjewództwie]]. Czedës wôżny gard w [[Lãbòrzkò-Bëtowskô Zemia|Lãbòrzkò-Bëtowsczi Zemi]]. W 2004 rokù bëło tu 35154 mieszkeńców. Lãbórg òpisywôł wiele w swòjim ùsôdztwie kaszëbsczi pisôrz [[Sztefan Fikùs|Sztefón Fikùs]]. W tëch starnach mòże bëc pòd zemią dosc tëli széfrowégò gazu.<ref> [http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601085&sid=a0PZ7A5zkBjM Articzel w anielsczi mòwie]</ref> == Galeriô == <gallery mode="packed"> Lębork mury obronne.jpg|Fòrtifikacëjô w Lãbòrgù Lębork kościół 2.jpg|Rzëmskòkatolëckô Cerczew Sw. Jakùba w Lãbòrgù Zamek krzyżacki Lębork.jpg|Krzëżôcczi zómk w Lãbòrgù </gallery> == Deklinacëjô == * Nazéwôcz: '''Lãbórg''' * Rodzôcz: '''Lãbòrga''' * Dôwôcz: '''Lãbòrgòwi''' * Winowôcz: '''Lãbórg''' * Narzãdzôcz: '''Lãbòrgã''' * Môlnik: '''Lãbòrgù''' * Wòłiwôcz: '''Lãbòrgù!''' == Gard == * Lëdztwò gardu: 34 500 (2026) * Wiéchrzëzna gardu: 17,86 km² == Historëjô == Lãbórg bëł czedës wôżnym gardã w [[Lãbòrzkò-bëtowskô Zemia|Lãbòrzkò-Bëtowsczi Zemi]], chtërna béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë [[Brambòrzkô|brambòrzcy]] jelechtorzë. === Słôwny lëdze === * [[Sztefan Fikùs|Sztefón Fikùs]] === Stôrodôwnotë === * Krzëżôcczi zómk * Fòrtifikacëjô * Rzimskòkatolëcczi Kòscół Sw. Jakùba == Kùltura == * Bibloteka * Mùzejô === Jinszô wëdowiédzô === * Partnersczima gardama Lãbòrga są: [[:lb:Diddeleng|Diddeleng]] w [[Luksembùrskô|Luksembùrsce]] ë jin. == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.lebork.pl Domôcô starna gardu] * [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg ''Leweborch'' ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/198 Lębork w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Lãbòrzczi Kréz]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrzczé Wòjewództwò]] lkjxkv0gjfphx6xlz1k90jvudj57q7e Człuchòwò 0 6629 193379 192524 2026-04-01T12:41:29Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193379 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Człëchòwò| dopełniacz=Człëchòwa| adjektiw_mask=człëchòwsczi| adjektiw_fem=człëchòwskô| céch=POL_Człuchów_COA.svg| fana=POL_Człuchów_flag.svg| karta=POL_Człuchów_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=człëchòwsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=ul. Wojska Polskiego 1| kod_poczt_um=77–300| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=53|minutN=39|stopniE=17|minutE=21| wysokość=| rok=2017| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=77–300| registracëjné tôfle=GCZ| TERYT=2203011| SIMC=0977321| www=http://www.czluchow.pl| commons=Człuchów| }} '''Człuchòwò''' (téż: '''Człochòwò''', '''Człëchòwò'''; w zdrojach: ''Slochow'' 1312, ''Slochow'' 1344, ''Czlochow'' 1454, ''Słuchów'' 1565, ''Człuchowo 1614''; [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Człuchów'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Schlochau'') - to je krézewi gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Rëchnowsczé Jezoro|Rëchnowsczim Jezorã]]. Tu je [[Regionalné Mùzeum w Człëchòwie]] i krzëżacczi zómk. * Lëdztwò gardu: 13.869 ([[2017]]) * Wiéchrzëzna gardu: 12,48 km<sup>2</sup><br /> == Galeriô == <gallery> 2011.07.17_CZŁUCHÓW_(75).JPG|Krzëżacczi zómk w Człëchòwie Zamek_w_Człuchowie_-_panoramio.jpg|Zómk w Człëchòwie w zëmie Czluchow_panoramy_from_castle_tower.JPG|Panorama Człëchòwa Człuchów,_Urząd_Miejski_-_panoramio.jpg|Urz. M. w Człëchòwie Czluchow,_Poland_-_panoramio_(26).jpg|Kòscół sw. Jakùba w Człëchòwie </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/862 Człuchowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] of55z7ty0dw2jp8og4t8vd7b58weqov Gméw 0 6635 193378 192526 2026-04-01T12:41:13Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193378 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Panorama_Gniewa.jpg|mały|center|650px|Panorama Gméwa z krzëżacczim zómkã na prawo]]{{Gard-infobox| Gard=Gméw| dopełniacz=Gméwa| adjektiw_mask=Gméwsczi| adjektiw_fem=Gméwskô| céch=POL_Gniew_COA.svg| fana=POL Gniew flag.svg| karta=Pomorskie_tczewski.png| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=dërszewsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Maria Gurzyńska| adres_um=plac Grunwaldzki 1 83-140| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=53|minutN=50|stopniE=18|minutE=49| wysokość=| rok=2017| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=83-140| registracëjné tôfle=| TERYT=2214024| SIMC=0934470| www=http://www.gniew.pl| commons=Gniew| }} '''Gméw''' (abò téż: '''Gniéw'''; gwar. ''Gn´yef'', ''Gn´eva'', pòl. ''Gniew'', miem. ''Mewe'') - garc w Dërszewsczim Krézu w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczim Wòjewództwie]] nad ùscém [[Wierzësa|Wierzësë]] do [[Wisła|Wisłë]]. Wôżne stôrodôwnotë w Gméwë to krzëżacczi zómk i Palast królowë Marysieńki Sobiesczi. === Miona gardu w zdrojach === [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|mały|100px|right|Gméwsczi herb]] Jinsze miona gardu i w zdrojach to téż: we zdrojach: ''ordinis Gymeu cum tota Wansca'' 1229; ''Gmewam etiam cum tota Wansca'' 1235, fals.; ''Gimen'', ''Gymeu'' 1245, kòpijô z XVII w.; ''Mewa'' 1258, kòpijô ze XVII w.; ''que Gimeo cum tota Wanska vulgariter appellantur'' 1262); ''guod nos terram nostram Wanzeke alio nomine vocatam Mewe'' 1276; ''Gymeu'' 1279, kòpijô; ''Gymev'' 1281; ''Gymew'' 1281, ''de Wansk sive de Gmew'' 1282, ''Mewa'' 1282; ''Gniew'' 1282; ''Gmewam sive Wanzeke'' 1283, ''Gmewa'' 1283; ''terram Gmewi sive Wanzek'' 1283, kopia; ''in Wansk'' 1283, ''Gimew'' 1283, fals.; ''Gymew'' 1283, kopia; ''Gmew'' ; ''Gimea'' 1283, kòpijô ; ''videlicet Gymea sive Wanzeke'' 1284 ; ''Gemeve'' 1291; ''Gemewe''; ''Mewam'' 1304; ''Gmewa'' 1312; ''Gemewa'' 1320, kopia; ''Gnieva''; ''Mewe'' 1328, kòpijô; ''Mewa'' 1329; ''Mewa'' 1334, kòpijô ze XVIIw.; ''Gmewa'' 1334, kopia z XIV w.; ''Mewe'' 1404; ''Gmyew alias Mewe'' 1448; ''Gnyew'' 1456; ''Gnyew'' 1476; ''Mewe'' 1495; ''Gnyeff'' 1495; ''Gnyew'' 1504; ''Mewa'' 1534; ''Mewe'' 1553 ; ''Gniew'' 1565; ''Gniewu'' (gen.); ''Gniewiem'' (instr.); ''Gniewem'' (instr.); ''Mewa'' 1570 ; ''Gniew'' 1583; ''civitate Mevensi'' 1596; ''Gniewie'' (loc.); ''Mewa'' 1596); ''Gmewem'' (instr.) 1624; ''Gimea a. Gniew'' 1624; ''Gniew'' 1682; ''Meva'' 1749; ''Mewe'' 1790; ''Gniew'' 1881; ''Gniew'', ''niem. Mewe'' 1921; ''Gniew'' 1936; ''Gniew'' 1980; ''Gnjèv'' (Cenôwa); Lëdztwò gardu: 6.759 ([[2009]])<br> Wiéchrzëzna gardu: 6,75 km<sup>2</sup> == Galeriô Gméwa == <gallery> Gniew_zamek_z_rogu.JPG|Krzëżacczi zómk w Gméwë Gniew,_pałac_Marysieńki_(obecnie_hotel).jpg|Palast Marysieńki, dzys hotel Kamienica_w_Gniewie.JPG|Biblioteka w Gméwë Gniew,_pohled_na_Plac_Grunwaldzski_z_hradu.JPG|Grunwaldzczi plac, z zómku Ratusz_in_Gniew.jpg|Rôtësz w Gméwë 727864_Gniew_bud._bramy.JPG|Bróma krzëżacczego zómku w Gméwë Gniew1-1.jpg| Poland_Gniew_-_castle.jpg </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrzczé Wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Kòcéwskô]] pngwgsd8qbdyw3kc2hcifzv23q7b4z7 Nakło 0 6834 193377 187914 2026-04-01T12:41:04Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193377 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Nakło| dopełniacz=Nakła| adjektiw_mask=Naczelsczi| adjektiw_fem=Naczelskô| céch=Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg| fana=Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią flag.svg| karta=Òbrôzk:Kuyavian-Pomeranian_in_Poland_(+rivers).svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=naczelsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Sławomir Napierała| adres_um=ul. Ks. Piotra Skargi 7| kod_poczt_um=89-100| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=10,62| stopniN=53|minutN=08|stopniE=17|minutE=35| wysokość=| rok=2017| lëdztwò=18.531| gęstość=1774,9| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 52| pòcztowi kòd=89-100| registracëjné tôfle=CNA| TERYT=0410034| SIMC=0929463| www=http://www.naklo.pl| commons=Nakło_nad_Notecią| }} '''Nakło''' (pòl. ''Nakło nad Notecią'', miem. ''Nakel'') - krézewi gard w [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Notec|Notecą]]. * Lëdztwò gardu: 19.295 ([[2008]]) * Wiéchrzëzna gardu: 10,62 km<sup>2</sup> == Galeriô Nakła == <gallery> Naklo29.JPG|Naczelsczi rynk Naklo_market_square_girl8.jpg|Szlachota dzewusy na naczelsczim rynku Naklo_700latNakla_memorial3.jpg|Szlachota 700 lat Nakła Naklo_starostwo1.jpg|Naczelscze starostwo Naklo_tenement_houses10.jpg|Naczelscza Willa Anna Naklo_tenement_houses9.jpg|Naczelsczi bank Naklo_Krajna_museum5.jpg|Naczelscze mùzeum Naklo_granary5.jpg|Naczelsczi spichrz Naklo_sStanislaw_church15.jpg|Kòscół swiãtégò Stanisława </gallery> {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] nk9ldbptxlu4wxp7ruzayud1o0jhccj Argentina 0 7800 193376 191517 2026-04-01T12:40:57Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193376 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Argentina |miono = Argentina |miono-genitiw = Argentinë |fana = Flag of Argentina.svg |herb = Coat of arms of Argentina.svg |na karce = LocationArgentina.svg |mòtto = "En unión y libertad" |jãzëk = [[Szpańsczi_jãzëk|Szpańsczi]], regionalné: [[guarani]], kom, mocowí, wichí, [[Walijô|walijsczi]] |stolëca = Buenos Aires |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 2.780.400 |procent-wòdë = |lëdztwò = 40.091.000 | rok = 2018 |dëtk = Argentińsczé peso | kòd dëtka = ARS |czasowô cona = -3 |swiãto = |himn = Oíd, mortales, el grito sagrado: ¡Libertad! |- = - |kòd = AR |Internet = .ar |telefón = 54|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Javier Milei }} '''Argentina''' (''República Argentina'') je stolemnim państwã w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Buenos Aires]]. Argentina je òsmim co do wiôlgòscë państwã swiata. Dôwni bëł tu prezydent Juan Peron i jégò baro pòpùlarnô białka Evita Peron. A òd 1976 do 1983 roku bëła tu òkrutnô diktatura wòjskòwich jenerôłów i òficérów, chtërni zamòrdowalë pònad 30.000 Argentińczików. Pòtemù né jenerôłowë bëlë zamknące w sôdzë. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Argentinë"> SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|Cueva de Manos sprzed 13.000 lat ViñedoCafayate.jpg|Salta </gallery> <gallery mode="packed"> Condor_des_andes_immature.jpg|Kondor Halbinsel_Valdes_Pinguine.jpg|Magelańsczé pingwinë </gallery> Òd 2013 do 2025 roku papiéżem bëł [[Francëszk (papiéż)|Frãcëszk]], chtërni bëł z Argentinë. == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] [[Kategòrëjô:Argentina]] ln43cwz78z23wp5zdfmhx86ahbowz9i Sławùtowò 0 8273 193416 184270 2026-04-01T13:30:34Z Iketsi 3254 - → – 193416 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sławutowo 01.jpg|mały|Sławùtowò]] '''Sławùtowò''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Miescy sã tuwò Pòmòrskô Strzédnowiecznô Òsada, w jaczi òbôczëc mòżna m.jin. zrãbòwé chëczë (wëbùdowané bez ùżiwaniô gòzdzów) i palisadã. Òsadã òdtwòrzëlë na spòdlim robòtów archeòlogów na Pòmòrzim. Òsada je eféktã staraniów Fùndacje „Sławny Gród”<ref>[http://radiokaszebe.pl/kleka-2014-07-31-csb Klëka, 2014.07.31 ([[Radio Kaszëbë]])]</ref>. „Pomerania” w 2016 pòjinfòrmòwa, że Małgòrzata Wòzniôk, szôłtëska Sławùtowa, wëcmanim z mieszkańcama ti wsë jesz wcyg piastëją stôri zwëk rozkòscérzaniô wiadłów, np. ò pòdatkach, za pòmòcą drzewianégò [[klëka|kòzła]]<ref>''Kòzeł'', „Pomerania” 2016, nr 10, s. 27.</ref>. == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.slawutowo.pl/ Gard Słowión] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/795 Sławutowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] h5quqqpo4ashcf5v5kcxqxdhlp4n1qg Szczecëno 0 8926 193375 192155 2026-04-01T12:40:41Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193375 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Szczecëno| dopełniacz=Szczecëna| adjektiw_mask=szczecyńsczi| adjektiw_fem=szczecyńskô| céch=POL Szczecin COA.svg| fana=POL Szczecin flag.svg| karta=POL Szczecin map.svg| wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Piotr Krzystek| adres_um=pl. Armii Krajowej 1| kod_poczt_um=70-456| tel_um=(91)4245931| fax_um=(91)4245855| mail_um=boi@um.szczecin.pl| wiéchrzëzna=301,30 km²| stopniN=51|minutN=67|stopniE=16|minutE=08| wysokość=do 130 m. n.p.m.| rok=2004| lëdztwò=411 tys.| gęstość=1375| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 91| pòcztowi kòd=70-018 do 71-871| registracëjné tôfle=ZS| TERYT=| SIMC=| www=http://www.szczecin.pl| |commons=Category:Szczecin}} [[Òbrôzk:PolandSzczecinPanorama.JPG|mały|left|Szczecëno]] [[Òbrôzk:Kamień kaszubski z gryfem przy katedrze w Szczecinie.jpg|mały|left|Kamiéń "Kaszëbsczi grif. Na ti zemi òd kòl VI w. przez czileset lat mieszkelë Kaszëbi. Rok Gryfa 2014"]] '''Szczecëno '''(we zdrojach: ''Stetin'' 1133, ''Stetyn'' 1188, ''Stitin'' 1251, ''Borstaborg'' XIII w., ''Stitinum'',, ''Stetina'', ''Stittin'', ''Stettin'', ''Szczecëno'' (Słowińcë); pòl. ''Szczecin'', miem. ''Stettin'', lat. ''Stetinum'') je nôwikszim gardã ë historëczną stolëcą [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]]. Szczecëno mô sztatus gardu na prawach [[kréz|krez]]u ë je stolëcą [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczégò wòjewództwa]]. Wôżną starodôwnotą je tu [[rzimskòkatolëcczi kòscół Sw. Jakùba Apòsztoła w Szczecënie]] - dzysô katédra. Òd 2014 rokù kòl ni je pamiątkòwi kam z nôdpisã: „Na ti zemi òd kòl VI w. przez czileset lat mieszkelë [[Kaszëbi]]”. Terô gard je [[Pòlskô|pòlsczi]], le w swòji historëji òn słëchôł téż [[Miemieckô|Miemiecczi]] (do 1945), [[Szwedzkô|Szwedzczi]] (1648-1720), [[Dëńskô|Dëńsczi]] (1185-1227), [[Brambòrskô|Brambòrsczi]], Prësóm (òd 1720) ë [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|Pòmòrsczémù Ksãżstwù]] (do 1648), chternégò bëł stolëcą. == Partnersczé gardë == * [[Berlëno]] (dzélnica [[Fredrichstein-Kreuzberg]]), [[Niemieckô]] * [[Bremerhaven]], [[Niemieckô]] * [[Dalian]], [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] * [[Esbjerg]], [[Dëńskô]] * [[Kingston upon Hull]], [[Anielskô]] ([[Wiôlgô Britanijô]]) * [[Kłajpeda]], [[Lëtwa]] * [[Lubeka]], [[Niemieckô]] * [[Malmö]], [[Szwedzkô]] * [[Roztoka (gard)|Roztoka]], [[Niemieckô]] * [[Saint Louis]], [[Zjednóné Kraje Americzi]] == Galeriô == <center> <gallery> Òbrôzk:2009-05-30-polska-by-RalfR-30.jpg|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:65429 Szczecin zamek ksiazat pomorskich 18.JPG|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich zegar.jpg|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:Store_Szteteno_(1575)A.png|Szczecëno w [[1575]] rokù Òbrôzk:Szczecin town hall.jpg|Sanowi Rënk Òbrôzk:0910 Bazylika archikatedralna św Jakuba Szczecin.jpg|Katédra sw. Jakùba Òbrôzk:Manzelbrunnen 3.jpg|''Sedina'' Òbrôzk:PomnikZKotwicaWSzczecinie.jpg|Draga Òbrôzk:0908 PAZIM Szczecin SZN 1.jpg|PAZIM </gallery> </center> == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 231 == Òbaczë téż == * [[Wòłogòszcz]] == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} * [http://www.sedina.pl Pòrtal lubòtników dôwnégò Szczecëna] * [http://www.wf.univ.szczecin.pl/ipikaktualnosci/472-jezyk-literatura-i-edukacja-kaszubska-podsumowanie-konferencji ò kaszëbiznie] * [http://www.szczecin.wikia.com Szczecëno na wikia.com] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/831 Szczecin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Szczecëno|!]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 18ubu1e56zvhwpuxfj8uf3fl5am17mg Torń 0 9188 193374 192495 2026-04-01T12:40:11Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193374 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Torń| dopełniacz=Torńa| adjektiw_mask=Torëńsczi| adjektiw_fem=Torëńskô| céch=POL_Toruń_COA.svg| fana=POL_Toruń_flag.svg| karta=POL_Toruń_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=torëńsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Michał Zaleski| adres_um=Wały gen. Władysława Sikorskiego 8| kod_poczt_um=87-100| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=115,72| stopniN=53|minutN=01|stopniE=18|minutE=40| wysokość=34–95| rok=2021| lëdztwò=197.812| gęstość=1709,4| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 56| pòcztowi kòd= 87-100 do 87-120| registracëjné tôfle=CT| TERYT=0463011| SIMC=0982724| www=http://www.torun.pl| commons=Toruń| }} '''Torń''' abò '''Toruń''' (we zdrojach: ''Thorun'' 1230, ''Thorn'' 1241, ''Thorum'' 1248, ''Toruń'' 1892, ''Torunj'' (Cenôwa); pl. ''Toruń'', miem. ''Thorn'') – wiôldżi gard ë jedna ze stolëców [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Torń mô sztatus [[Torëńsczi_kréz|gardu na prawach krezu]]. Tu ùrodzył sã [[Kopernik|Mikòłôj Kòpernik]], wiôldżi pòlsczi astronom, matematik, ekonomista, wòjskòwi strateg i lékôrz (ùr. 1473 - ùm. 1543). Tu w 1466 rokù, na torëńsczim Dwòrze Artusa béł pòdpisóny [[II torëńsczi mir]] z [[Krzëżôcë|Krzëżôkama]]. Wôżne starodôwnotë to: rôtësz, krzëżôczi zómk i jin. Stôri Gard Tornia je wpisóny na lëstã swiatowi spôdkòwiznë kùlturë UNESCO. == Torëńskô Galeriô == <gallery> 602945_Toruń_dzielnica_Starego_Miasta_z_kat._J._Chrzciciela_03.JPG|Stôri Gard Torëńsczi. Toruń,_Rynek_Staromiejski_(pomnik_Kopernika)_(OLA_Z.).JPG|Szlachòta Kòpernika na torëńsczim rënku. Torun_ratusz_corr.jpg|Torëńsczi rôtësz Gdanisko_w_Toruniu.jpg|Krzëżôczi zómk w Torniu Torun01CenterWithWall_level_corr.jpg|Torń i [[Wisła]] Toruń_-_Poczta_Główna_01.jpg|Torëńskô Poczta Artus_Court_in_Toruń_in_National_Day_decoration.jpg|Torëńsczi Dwór Artusa CopernicusHouse.jpg|Dodóm Kòpernika w Torniu Toruń_-_Osioł_01.JPG|Torëńskô szlachòta òsełka Torun08CenterOfTown.jpg|Stôri Rënk Torëńsczi Toruń_-_Rynek_Nowomiejski_01.jpg|Rënk w Nowim Gardze Torëńsczim Toruń_-_Old_Town_by_night_01.jpg|Torń w nocë 602989_Toruń_Krzywa_Wieża_01.JPG|Torń Torun_apartment_house_under_the_star2.jpg|Torëńsczi dodóm pòd Gwiôzdą Toruń,_hala_tokarni,_1898,_ul._Grudziądzka_(OLA_Z.).JPG|Torëńskô fabrika </gallery> === Lëteratura === [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 374 === Òbaczë téż === * [http://www.torun.pl/pl/ Òficjalnô starna gardu] == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] t6sv1kqsn0z2bhivs0uzqifhvc9v7vj Chôłmżô 0 10039 193373 183059 2026-04-01T12:40:01Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193373 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Chôłmżô| dopełniacz=Chôłmżë| adjektiw_mask=Chôłmżëńsczi| adjektiw_fem=Chôłmżëńskô| céch=Òbrôzk:POL_Chełmża_COA.svg| fana=Òbrôzk:F1_white_flag.svg| karta=Òbrôzk:POL_Chełmża_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=torëńsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=ul. Gen. Hallera 2| kod_poczt_um=87-140| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=7,84| stopniN=53|minutN=11|stopniE=18|minutE=36| wysokość=91| rok=2017| lëdztwò=14.645| gęstość=1868,0| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 56| pòcztowi kòd=87-140| registracëjné tôfle=CTR| TERYT=0415011| SIMC=0983126| www=http://www.chelmza.pl| commons=Chełmża| }} '''Chôłmżô''' abò téż: '''Łoza''' (we zdrojach: ''Chêłmżô'' (Cenôwa); pòl. ''Chełmża'', miem. ''Culmsee'', ''Kulmsee'') – gard w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie w torëńsczim krézu nad Chôłmżëńsczim Jezorã. == Spòdlowé pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 14.965 ([[2010]]) * Wiéchrzëzna gardu: 7,84 km<sup>2</sup> == Galeriô == <gallery> Chełmża_-_Rynek_-_panoramio_(3).jpg|Chôłmżëńsczi rënk Chaplin_Chelmza.JPG|Chôłmżëńskô szlachota Charliego Chaplina Chełmża_-_widok_rynku._-_panoramio.jpg|Chôłmżëńskô biblioteka Chełmża_-_ulica_Gen.Hallera_-_panoramio.jpg|Chôłmżëńsczi rôtësz Bazylika_konkatedralna_w_Chełmży.JPG|Chôłmżëńskô konkatedra Chełmża, Toruń county, St Nicholas church.jpg|Kòscół sw. Mikòłaja z XIII-XIV st. </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] sn8da46h71ebpgwkdisd6cg9qpdqlu4 Tanzaniô 0 10163 193372 192016 2026-04-01T12:39:44Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193372 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Jamhuri ya Muungano wa Tanzania <br>Tanzania |miono = Zjednóna Repùblika Tanzanëji |miono-genitiw = Tanzanëji |fana = Flag of Tanzania.svg |herb = Coat_of_arms_of_Tanzania.svg |na karce = LocationTanzania.svg |mòtto = "Uhuru na Umoja" (Wolnota i Zjedniene) |jãzëk = swahili, anielsczi, arabsczi (Zanzibar), Hadzane |stolëca = Dodoma |fòrma państwa = repùblika |Prezydeńt=Samia Hassan Suluhu |Premiéra=Mwigulu Nchemba |wiéchrzëzna = 945,000<ref>[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/tanzania/37660.htm Tanzania (11/03)] US Department of State</ref> |procent-wòdë = |lëdztwò = 72,563,780<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/tanzania-population/ Tanzania Population] Worldometer</ref>| rok = 2026 |dëtk = Tanzanejsczi szeling | kòd dëtka = TZS |czasowô cona = +3 |swiãto = |himn = Mungu ibariki Afrika |kòd = TZ |Internet = .tz |telefón = 255 }} {{commons|Category:Tanzania}} '''Tanzaniô''' - to je państwò w pòrenkòwi [[Afrika|Africe]], chtërne pòwstôło ze sparłãczenia państwa Tanganika i państwa na òstrowie [[Zanzibar|Zanzibaru]] w 1964 rokù dzãka Juliuszowi Nyerere. Tu je [[Kilimandżaro]], nôwëszô wëszawa Africzi, co ma 5895 m. W Tanzaneji je téż baro wôżny, nôtërny rezerwat Serengeti. Stolëcą je [[Dodoma]], a nôwikszim gardã [[Dar es Salaam]], dôwnô stolëca i pòrt. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Tanzanie"> Mount_Kilimanjaro.jpg|Kilimanjaro, nôwëszô wëszawa Africzi Serengeti_sunset-1001.jpg|Zôchòd słuńca nad Serengeti </gallery> <gallery mode="packed"> Giraffes_Arusha_Tanzania.jpg|Nôrodne zwierzãta - żirafë Elephant_and_Kilimanjaro.jpg|Słóń kòl Kilimanjaro </gallery> <gallery mode="packed"> Lioness-in-the-Serengeti.JPG|Lwica Flickr_-_usaid.africa_-_Maza_Wanawake_Kwanza_Growers_Association_(1).jpg|Białczi gburzą </gallery> <gallery mode="packed"> Hadza_montage.png|Lëd Hadza Arusha_Declaration_Monument.jpg|Mònument Arusha Datoga_Children.jpg|Dzecë lëdu Datoga </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] b54v0giq3a4o67l741qmiy3max4skpk Paragwaj 0 10166 193371 191523 2026-04-01T12:39:31Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193371 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Paraguay <br>Tetã Paraguái |miono = Paragwaj |miono-genitiw = Paragwaju |fana = Flag of Paraguay.svg |herb = Coat of arms of Paraguay.svg |na karce = LocationParaguay.svg |mòtto = "Paz y justicia" |jãzëk = [[Szpańsczi_jãzëk|Szpańsczi]], [[guarani]] |stolëca = Asuncion |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 406.752 |procent-wòdë = 2,3 |lëdztwò = 7.012.433 | rok = 2018 |dëtk = Paragwajsczi guarani | kòd dëtka = PYG |czasowô cona = -4 |swiãto = |himn = Paraguayos, ¡República o muerte! |- = - |kòd = PY |Internet = .py |telefón = 595|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Santiago Peña}} {{commons|Category:Paraguay}} '''Paragwaj''' (''República del Paraguay'') je państwã w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Asuncion]]. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Paragwaju"> Standing_jaguar.jpg|[[Jagùar]] Guacamaya_en_su_habitat.jpg|Papùga czerwiònô ara </gallery> <gallery mode="packed"> Ipê_roxo_(ype-tabebuia_impetiginosa)_cemiterio_São_Paulo_Brazil.jpg|Tabebuia impetiginosa Guaranis.jpg|Lëdze guarani </gallery> <gallery mode="packed"> Saltos_del_Monday111.JPG|Wòdospôd del Monday Ñacunday-salto_vista_panoramica.png|wòdospôd del Nacunday </gallery> <gallery mode="packed"> Puente_San_Roque_y_Costanera.jpg|Mòst Sw. Roque i Kostanera Palacio_de_los_López.jpg|Palacio de los Lopez </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] [[Kategòrëjô:Paragwaj]] 5vg8tf18e9wl58onqtcgco851fhcv9i Gwineja 0 10370 193436 192980 2026-04-02T11:46:06Z DawnyTest 14843 jinsze miono 193436 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Gwineji|fòrma państwa=repùblika|herb=Coat of Arms of Guinea.svg|fana=Flag of Guinea.svg|miono-genitiw=Gwineji|gwôsné miono=République de Guinée|mòtto=Travail, Justice, Solidarité<br>(Prôcô, Sprawiedlëwòsc, Solidarnosc)|himn=Liberté<br>(Wòlnota)<center>[[Òbrôzk:Liberté.oga]]</center>|na karce=Guinea - Location Map (2013) - GIN - UNOCHA.svg|jãzëk=[[Francësczi jãzëk|francësczi]]|stolëca=Konakry|Prezydeńt=p.ò. Mamady Doumbouya|Premiéra=Bah Oury|data ùsôdzenia=2 pazdzérznika 1958|wiéchrzëzna=245 857|dëtk=Gwinejsczi frank|kòd dëtka=GNF|czasowô cona=±0|kòd=GN|Internet=.gn|aùtowi kòd=RG|telefón=+224|lëdztwò=15,441,993<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/guinea-population/ Guinea Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=2026}} '''Gwineja''', a też '''Gwinejô''' - to je państwò w zôpôdny [[Afrika|Africe]] nad [[Atlantëcczi Òcean|Atlantëcczim Òceanã]]. Òna greńczë z [[Liberiô|Liberią]], [[Sierra Leone]], [[Sénégal|Sénégalã]], [[Mali]], [[Gwinejô Bissau|Gwineją-Bissau]] ë [[Ùbrzég Słoniowëch Kłów|Ùbrzégã Słoniowëch Kłów]]. Stolëcą je Konakry. Je nôleżnikã Gòspòdarczi Wespòlëznë Państw Zôpôdny Africzi (ECOWAS)<ref>''[https://www.cbn.gov.ng/MonetaryPolicy/ecowas.html The Economic Community of West African States (ECOWAS) | Central Bank of Nigeria]'' [online], www.cbn.gov.ng [dost 2026-03-28] (an.).</ref> ë Afrikańsczi Ùniji<ref>''[https://web.archive.org/web/20200527125905/https://au.int/en/member_states/countryprofiles2 Member States | African Union]'' [online], African Union [dost. 2026-03-28] (an.).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}}{{commons|Category:Guinée}} {{Afrika}} {{stub}} [[Kategòrëjô:Afrika]] tw0uzcvxfg94jmv6z3v4r256n9ru4rm Wôżczi 0 10429 193422 187050 2026-04-01T13:51:39Z Iketsi 3254 {{przëpisë}} {{przëpisë}} {{przëpisë}} → {{Przëpisë}} 193422 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Libellula quadrimaculata head.jpg|mały|Głowa wôżczi (''Libellula quadrimaculata'')]] '''Wôżczi''' (''Odonata'') – réga rabùsznëch òwadów. Są krótczé w pniu, mają smùkłé cało, wiôldżé òczë, dłëdżi òdwlék i dwie pôrë skrzidłów. Czedë wôżczi są w sztãdze spòczinkù jich skrzidła są rozłożoné na bòczi abò są pòdniesóné do górë. Wôżczi są związóné z wòdowim strzodowiskã – pònarwë żëją w wòdze, dorosłé òsóbniczi żëją kòl zbiérnika z wòdą stojącą abò płënącą. == Wëstãpòwanié == [[Òbrôzk:Pyrrhososma nymphula Luc Viatour.jpg|mały|Kòpùlacjô wôżków]] Na swiece znónëch je kòl 6000 tësąców żëjącëch wespółczasno gatënków wôżków, wëstãpùjącëch na wszëtczich kòntinentach òkróm [[Antarktyda|Antarktidë]]. W [[Europa|Eùropie]] wëstãpùje kòl 130, a w [[Polska|Pòlsczi]] 73 gatënków wôżków<ref>[http://www.wazki.pl/lista_wazek_zdjecia.html Ważki - Spis gatunków ważek ze zdjęciami]</ref>. == Charakteristika == [[Òbrôzk:Meganeura.jpg|mały|''Meganeura'']] Długòsc cała wôżków òscyluje òd 2 cm do 19 cm. Jich rozłożoné skrzidła mają òd 2 cm do 19 cm. Do nôwiãkszich żëjącëch gatënków wôżków nôleżi ''[[Anax strenuus]]''. Głowa wôżczi je baro dżibkô. Òna mô baro wiôldżé, rozbùdowóné òczë i krótczé makle. Ji gãbny aparat je grëzącégò tipù. Kroczné nodżi są dłudżé i smùkłé. Òdwlék wôżków zbudowóny z 10 dzélów je dłudżi i cenczi. Samice wôżków są colemało mni ufarwioné niżlë samce. Ù samców na drëdżim segmence je baro złożony kòpùlacyjny aparat. Samice mają jajenkò służące do skłôdaniô jajów. Skłôdają je pòd wòdą abò w pòblëżim, czãsto na płëwającëch abò zagłãbionëch roscenach. Wôżczi żëją òd 6 miesąców do 7 lat, z czegò wikszosc pòd wòdą jakno rabùszné pònarwë. Jakno dorosłé, lôtającé òwadë wiôldżi gatënczi wôżków żëją do 4 miesąców. Wôżczi lôtają nôlepi z wszëtczich òwadów. Robią to chùtkò i cëchò.Jachtują na lôtajacé òwadë m. jin. na mëdżi i plujczi. Chwitają je nogama. Pòtrafią widzec w przód dargã lecënkù swòji òfiarë. Miészé gatënczi wôżków chòdzą pò roscenach i tak jachtują. == Dôwné wôżczi == Wôżczi nôleżą do ewòlucyjno nôstarszich westrzód terô żëjącëch òwadów. Prawôżczi z ôrtu ''[[Meganeura]]'' i ''[[Meganeuropsis]]'' bëłë nôwiãkszimi ze znónëch òwadów ò wiôldżich skrzidłach do 720 mm abò 750 mm. == Systematika wôżków == [[Òbrôzk:OdonataWings.jpg|mały|Zestawienie skrzydeł ważek: ''Anisoptera'' (u góry) i ''Zygoptera'']] Dotądka na swiece mómë 6 tësaców gatënków wôżków. Ich biologicznô klasyfikacjô òpierô sã na analizë skrzidłów dorosłëch pòstacëjów. Dzysdniowo żëjacé wôżczi dzelą sã na pòdrzãdë: * [[różnoskrzidłé wôżczi (Anisoptera)]] * [[równoskrzidłé wôżczi (Zygoptera)]] Wëapartniómë jesz 4-5 jinszich rzãdów znónëch z materiałów kòpalëch midze chtërnyma są: * [[Protodonata]] * [[Protoanisoptera]] * [[Protozygoptera]] * [[Archizygoptera]] Czasã mómë téż trzecy pòdrząd [[Anisozygoptera]] a mnidze nima wëmarłé wôżczi i dwa żëjacé w [[Azji|Azja]] gatënczi żëwëch skamiałosców z ôrtu [[Epiophlebia]]. Pònarwë òbù tich karnów - Anisoptera i Zygoptera - mają dzybrorérë ùkrité bënë òdwléka. == Wôżczi chronioné w Pòlsczi == [[Òbrôzk:Ophiogomphus cecilia.jpg|mały|Zelonô trzepla ''(Ophiogomphus cecilia)'']] W Pòlsczi wëstãpùją 73 gatënczi<ref>[https://web.archive.org/web/20071017020940/http://www.odonata.pl/systematyka.php Ważki (Odonata) Polski: Systematyka]</ref>. Scësłą òchróną òbjãté są: * [[Ophiogomphus cecilia]] * [[Nehalennia speciosa]] * [[Coenagrion ornatum]] * [[Leucorrhinia albifrons]] * [[Leucorrhinia caudalis]] * [[Leucorrhinia pectoralis]] * [[Aeshna viridis]] * [[Aeshna caerulea]] [[Òbrôzk:Dragonfly Osaka.jpg|mały|Gadzogłówka żôłtonoga ''(Gomphus flavipes)'']] Czãscową òchróną òbjãté są: * [[Gomphus flavipes]] * [[Coenagrion armatum]] * [[Sympecma paedisca]] * [[Somatochlora alpestris]] * [[Somatochlora arctica]] * [[Cordulegaster boltonii]] * [[Aeshna subarctica]] == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] 4gnfi3b2addsexkzie4c2wkgsg2y11e Antarktida 0 10908 193370 193253 2026-04-01T12:39:12Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193370 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Antarctica (orthographic projection).svg|mały|250px|right|Antarktida]] [[Òbrôzk:Antarctica relief map with locations.jpg|mały|250px|right|Antarktida - kôrta]] '''Antarktida''' – je nôbarżi pôłniowim kòntinentã na [[Zemia|Zemi]]. Tu je pôłniowi zemsczi dżib, a żëją np. [[pingwin|pingwinë]]. Òna je kòl [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americzi]]. == Pòdôwczi == * Wiéchrzëzna: 14 miliónów km² [[Òbrôzk:Daniel Burton at the South Pole.jpg|mały|250px|right|]] == Galeriô == <gallery> File: 061212-nordkapp.jpg File:GletscherMM.jpg File:Fryxellsee Opt.jpg File:Mount Erebus Aerial 2.jpg File:Aurore australe - Aurora australis.jpg </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Antarktida|*]] [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] 6kfcqsfcq2l30fymb3bfa39dy6ja8x9 Tunezjô 0 10981 193409 191899 2026-04-01T12:53:36Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193409 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = al-Jumhūrīyah at-Tūnisīyah <br>Tunisia |miono = Tunezjô |miono-genitiw = Tunezje |fana = Flag of Tunisia.svg |herb = Coat of arms of Tunisia.svg |na karce = LocationTunisia.svg |mòtto = Ḥurrīyah, Karāma, 'Adālah, Niẓām |jãzëk = arabsczi, francësczi, berbersczi |stolëca = Tunis |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 163,610<ref>[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/tunisia/26614.htm Tunisia (04/02)] US Department of State</ref> |procent-wòdë = |lëdztwò =12,415,138<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/tunisia-population/ Tunisia Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref> | rok = 2026 |dëtk = Tunezejsczi dinar | kòd dëtka = TND |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn =Himat Al Hima<br>Òbróńcë tatczëzny |kòd = TN, TUN |Internet = .tn |telefón = 516|Prezydeńt=Kajs Su’ajjid|Premiéra=Sara az-Zafarani }} '''Tunezjô''' (''Tunisia, Tūnisīyah'') – to je państwò w nordowi [[Afrika|Africe]]. Òno je kòl [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnégò Mòrza]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Tunis]]. Miono Tunis i Tunisia są od miona dôwni fenicczi bòżënë Tunit/Tannit. Stôrożëtné Fenicjônë miôli tu wôżni gard [[Kartagina|Kartaginã]] i tu béł kartaginsczi jenerôł [[Hanibal]], chtëren walczëł z rzimsczim imperium. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Tunezje"> Dougga_Capitol.jpg|Dougga Tunisie_Carthage_Ruines_08.JPG|Rozwalënë Kartagine </gallery> <gallery mode="packed"> Hotel_de_ville_Nabeul.JPG|Hotel Nabeul Amphitheatre_El_Jem(js)1.jpg|Rzimsczi teater w El Jem </gallery> <gallery mode="packed"> TUNISIE_MONASTIR_RIBAT_04.jpg|Monastir Ribat Cameleon_Tunisie.jpg|Kameleón </gallery> <gallery mode="packed"> Sbeitla_10.jpg|Sbeitla Cafe_Delices_Sidi_Bou_Said.JPG|Bou Said </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 2a6yd1m19hq1rz1ckejj28dfkd4tjep Kairo 0 11065 193408 193070 2026-04-01T12:51:50Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193408 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kairo_001.jpg|mały|Kairo]] '''Kairo''' – to je stolëca [[Egipt|Egiptu]]. Òno je nôwikszim gardã [[Egipt]]u. W [[Stôrożëtni Egipt|Stôrożëtnim Egipce]] gard miôł miono ''"Mn Nefr"'' w stôroegipsczim jãzëku i ''"Memphis"'' w grecczim jãzëku. Kòl Kairu je gard Giza, czej są egipscze piramidë. == Galeriô == <gallery mode="packed"> CairoTalaatHarbToEast.jpg|Skwer Tala'at Harb w Kairze Muizz_Street_-_Egypt.jpg|ul. Muizz w Kairze Cairo_Nile_River.jpg|Botë na Nilu w Kairze View_of_the_Nile_from_Hilton.jpg|Widzënk Nilu w Kairze Baron_Palace.jpg|Palast w Kairze Qalaa_from_Azhar_Park.jpg|Widzënk z Parkù Azhar Panocairo1.jpg|Panorama Kairu z Nilu, wieżô Borg Al-Qāhira na lewo </gallery> == Lëteratura == * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]], t. I, s. 225 == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Egipt]] 9zxywvz2blw3y6eybijvox40fu3o75u Michôł Piéper 0 11205 193415 190992 2026-04-01T13:29:59Z Iketsi 3254 193415 wikitext text/x-wiki '''Michôł Miklôsz Piéper''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: ''Michał Mikołaj Pieper''; ùr. [[6 gòdnika]] 1973 rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbskô-pòlsczé pòéta, prozajik i spiéwôk. Członek Związku Literatów Polskich. Z wësztôłceniégò magister historii (sztudérowôł na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]). Wëstãpòwôł w [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczim Kabarece „FiF”]] i mùzycznym tercece „Kùtin”. Wespółzałóżca, przédnik i solista rockòwégò karna „[[Chëcz]]”, .Z karnã „Chëcz”<ref> [https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref>, wëdôł platkã „Do Młodëch”<ref>[[Tomôsz Fópka]], ''Terôczasnô kaszëbskô mùzyka w służbie regionalny edukacje. Przezérk dokònaniów XXI stalatégò'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2008, s. 153.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref> (platka zawiérô przede wszëtczim mùzykã aùtorstwa Michała Piépera do wiérztów [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]). Debiutowôł w „[[Norda (pismiono)|Nordze”]]. Jegò wiérztë wëchôdalë téż w „[[Pomerania|Pomeranie]]” i „[[Òdroda|Òdrodze]]”, a téż w zsziwkach „[[Zymk - ttps://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8|Zymkù]]” (Piéper béł w 2001 zakłôdcą ti stowôrë)<ref>[https://gazetarumska.pl/19684/wanoga-po-meslach/ „Wanoga pò mëslach”]</ref>. Ksążkòwò debiutowôł w òficynie [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Prëczkòwsczégò]] „[[Rost]]”<ref>Daniel Kalinowsczi, ''Kaszëbskô lëteratura w jinternece. Wëdôwiznë, karna, ùtwórcowie'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2011, s. 91.</ref>. Wiérztë dôlmaczone bëłë na jãzëk finsczi. Je laùreatã nôdgrodë m. Rómana Wróblewsczégò, pòeticczégò kònkùrsu m. I. Trojanowsczi, òstôł téż wëprzédniony Òrmùzdową Skrą za propagòwanié kaszëbsczi kùlturë w karnie „Chëcz” {{Zdrzódło}}. Mieszkô w [[Rëmiô|Rëmi]]. == Ùsôdztwo == === Pòéticczé tomiczi === *''Wanoga pò mëslach'', wëd. Banino,„Rost”,2001.poezja csb. ISBN 83-915946-2-9 https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHh2Z-PTtfmeZYxvNZ?e=htSCTc *''moralne/residuum'', wëd. Pruszcz Gdański, „Jasne”, 2017.poezja pol. ISBN 978-83-61508-98-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSaI5WhTz1hhYUV0?e=carB4y</ref> *''micro/remedium'', wëd. „Kreativer” Gdynia 2020. poezja pol. ISBN 978-83-957036-1-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSW4D4ztABOFh5Cw?e=JuEyg2</ref> * pandemico/bellum, wëd. "Riderò" Kraków 2023. poezja pol. ISBN 978-83-8324-987-2 * Zachowane przed żywiołem, Zbiór wierszy z lat 2010 - 2025, wëd: "Ridero" Kraków 2025..poezja pol. ISBN 978-83-8431-734-1 <big>'''Ùsôdztwo: proza'''</big> * ''Wędrówki "Znikąd''", wëd. "Ridero" Kraków 2023. powieść przygodowa, proza pol. ISBN 978-83-8351-408-6 * ''Podróż do N, groteska w III aktach. Z cyklu: teatr jednego widza,'' wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8369-266-1 * ''Powrót na P, dramat w X odsłonach. Z cyklu: teatr jednego widza'', wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8384-271-4 === Nôùkòwé robòtë === * ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'', wëd. „Kreativer”, Gdynia 2020.<ref>[https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSSVTh9-rKW22AWX?e=qMOiB7 ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'']</ref> pol. ISBN 978-83-957036-4-5 * "''Samorząd Gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939",'' wëd. Kreativer, Gdynia 2022. pol. https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHilhLyL7ajIHLiHto?e=LAf80n ISBN 978-83-66842-09-0 * ''Od Schwerin po Bałkany, Wspomnienia Antoniego Pieper z lat 1942-1945'', wyd. Ridero Kraków 2025. popularno-nauk. pol. ISBN 978-8414-100-7 '''Artikle nôùkòwè''' * ''Samorząd gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939 w kontekście nowo powstałej Gdyni.'' w: ''"Argumenta Historica",'' nr 10, s.103-120, Czasopismo naukowo - dydaktyczne Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2023. ISSN 2353-0839 * ''Biografia kaprala Franciszka Basmanna z okresu Drugiej Wojny Światowej, I, II cz.'' w: ''Pomerania,'' nr 4/2024(585), 5/2024(586), Gdańsk 2024. ISSN 0238-9045 == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] __BEZSPISU__ 08p4rdh9mjte3hkh7h82asc0bd06nch Piotrowice 0 11404 193407 193071 2026-04-01T12:51:37Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193407 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Piotrowice | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=Mazowiecczé | kréz= | gmina=Karczew | szôłtëstwò=Piotrowice | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=52 | minutëN=0 | sekùndëN=13 | gradëE=21 | minutëE=16 | sekùndëE=31 | wiżô= | rok= | lëdztwò= | gãscëzna= | nr_czér=22 | pòcztowi_kòd=05-480 | reg_tôfla=WOT | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= Znak Piotrowice i krzyż.jpg | galerëjô_commons= Category:Piotrowice (powiat otwocki) |}} '''Piotrowice''' – [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożonô w [[mazowiecczé wòjewództwò|mazowiecczim wòjewództwie]]. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi [[Òbrôzk:Tabliczka DW801.svg|25px]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Widok Piotrowic.jpg|Szasé w Piotrowicach Jezioro w Piotrowicach.jpg|Jezoro w Piotrowicach Krzyż w centrum Piotrowic.jpg|Krziż westrzódkù wsë Panorama jeziora w Piotrowicach.jpg|Dłudżi òbrôzk jezora w Piotrowicach </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]] pzegqy37zr89m4yjaz58x2pqg1ygc56 Zacmienié Ksãżëca 0 11461 193413 183859 2026-04-01T13:28:17Z Iketsi 3254 193413 wikitext text/x-wiki '''Zacmienié Ksãżëca''' – to je astronomicznô rzôdzëzna, chtërna je tedë, czedë [[Zemia]] naléze sã midzë [[Słuńce|Słuńcã]] a [[Miesądz|Ksãżëcã]] i temù zacygnie słuneczny wid<ref>''Encyklopedia geograficzna świata'', Tom VIII, red. Z. Otołęga, Kraków: Opres, 1997, s. 95. ISBN 83-85909-29</ref>. == Przebiég całownégò i czãstkòwégò zacmieniô Ksãżëca == [[Òbrôzk:Schemat zacmieni.jpg|mały|Ùkłôd kòsmicznëch cał w czas zacmieniô Ksãżëca.</br>'''A''' – Słuńce</br>'''B''' – Zemia</br>'''C''' – Ksãżëc</br>'''D''' – stóżk półcénia</br>'''E''' – stóżk cénia całoscowégò]] Dlô wëjasnieniô pòchwôtu całownégò i czãstkòwégò zacmieniô Ksãżëca kònieczno je przerozmiôc pòjãca: ''stóżk céniô całoscowégò'' i ''stóżk półcéniô''. *'''Stóżk cénia całoscowégò''' je to taczi plac geometriczny tëch pónktów znajdujących sã pò procëmné stronie Zemi niżle Słuńce, z chtërnëch Słuńce nie je w całoscë widzané. *'''Stóżk półcénia''' je to taczi plac geometriczny tëch pónktów, z chtërnëch blós dzél Słuńca je widzec, a dzél zastąpiwóny je przez Zemiã. Jeżlë Ksãżëc, chtëren krążé wkół Zemi, najdze sã w całoscë w òbéńdze stóżka cénia całoscowégò Zemi, to parmine słuneczné nie dochadają bezpòstrzédno do jegò wiéchrzëznë. Całi wiéchrzëzna Ksãżëca je tedë cemnô i gôdómë tedë, że je całowné zacmienié Ksãżëca. Czedë chòc dzél Ksãżëca najdze sã pòza stóżka cénia całownégò Zemi i równoczasno naléze sã w òbéńdze stóżka półcénia, wtenczas bądze zacmienié całoscowé. Jeżlë Ksãżëc przesuwô sã przez stóżk półcénia Zemi i naléze sã w całoscë pòza stóżkã cénia całownégò, zwiemë to zacmienim półcéniowim. Czas dérowaniô całoscowégò zacmieniô Ksãżëca je różny – maksymalno 1 gódzëna i 47 minutów. Òbrechòwóno ([[Aùstriô|aùstrëjacczi]] astronom Teodor Oppolzer), że midzë 1207 rokã p.n.e., a 2162 rokã n.e., tak tej óbczas 3369 lat wińdze 8000 zacmieniéniów Słuńca i 5200 zacmieniéniów Ksãżëca. Wic tegò strzédno na trzë zacmienia Słuńca trôfiają sã dwa zacmienia Ksãżëca. Lëdze czãsto mëslą, że zacmienié Słuńca wëchôdô nie tak czãsto, jak zacmienié Ksãżëca<ref>''Kalendarz astronomiczny na XXI wiek''. Warszawa: Prószyński i S-ka SA, 2004, s. 75. ISBN 83-7255-189-8</ref>, co je nieprôwdą. Óbczas rokù zdarzają sã co nômni dwa zacmienia Słuńca, a w òdpòwiedniéch lëżnoscach piãc. A zôs w rokù mògą pòjawic sã blós trzë zacmieniéeni Ksãżëca, ale mòże bëc téż i tak, że w nym rokù nie zdarzi sã ani jedno (nawetka dzélowé). Równak dlô niegò place òbserwacji zacmieniô Ksãżëca widzawné są czãscy niżle zacmieniô Słuńca. Przëczëną tegò je to, że to òstatné zjawiszcze je widoczné blós w pasë wãższim òd 300 km dlô zacmieniów całoscowich. A znowa zacmieniô Ksãżëca je widzec wszãdze tam, gdzë Ksãżëc najdze sã nad hòrizontã. Òstatné całowné zacmienié bëło widoczné w [[Pòlskô|Pólsce]] 28 séwnika 2015 rokù, a pòstãpné dopiérze 27 lëpinca 2018 rokù. === Zacmienié Ksãżëca òd 2018 rokù do 2020 rokù (czasë [[UTC]]): === {| class="wikitable" |- ! Data !! Pòczątk zacmieniô półcéniowégò !! Pòczątk zacmieniô dzélowégò !! Pòczątk zacmieniô całoscowégò !! Maksimum/ôrt !! Kùńc zacmieniô całoscowégò !! Kùńc zacmieniô dzélowégò !! Kùńc zacmieniô półcéniowégò !! Faza maksimalnô |- | 27 lëpinca 2018 || 17:13 || 18:24 || 19:30 || 20:22/całkòwité || 21:14 || 22:20 || 23:31 || 1.613 |- | 21 stëcznika 2019 || 02:35 || 03:34 || 04:41 || 05:12/całkòwité || 05:44 || 06:51 || 07:50 || 1.201 |- | 16 lëpinca 2019 || 18:42 || 20:01 || - || 21:31/dzélowé || - || 23:00 || 00:20 || 0.659 |- | 10 stęcznika 2020 || 17:06 || - || - || 19:10/półcéniowò-dzélowé || - || - || 21:15 || 0.920 |- | 5 czerwińca 2020 || 17:44 || - || - || 19:25/półcéniowò-dzélowé || - || - || 21:07 || 0.594 |- | 5 lëpinca 2020 || 03:04 || - || - || 04:30/półcéniowò-dzélowé || - || - || 05:56 || 0.381 |- | 30 lëstopadnika 2020 || 07:30 || - || - || 09:43/półcéniowò-dzélowé || - || - || 11:56 || 0.854 |} == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Ksãżëc3.jpg|mały|zacmienieni3|Ksãżëc przed zacmieniénim. Òbrôzk:Ksãżëc1.jpg|mały|zacmienieni1|Zacmienié Ksãżëca. Òbrôzk:Ksãżëc2.jpg|mały|zacmienieni2|Zacmienié Ksãżëca. </gallery> == Przëpisczi == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] 2jlr6miq7bablc7p3wxphu289brfk93 Syrëjô 0 11553 193406 192939 2026-04-01T12:51:23Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193406 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Arabskô Repùblika Syrëji (Syrëjô)|gwôsné miono=الجمهورية العربية السورية <br><small>al-Jumhūrīyah al-ʻArabīyah as-Sūrīyah</small></br>|fana=Flag of Syria (2025-).svg|miono-genitiw=Syrëji|herb=Emblem of Syria (2025–present).svg|mòtto=|himn=Humat ad-dijar<br>(Strażnicy Tatczëzny)|na karce=Syria in its region (claimed).svg|jãzëk=[[arabsczi jãzëk|arabsczi]] dial. syr.|stolëca=Damaszk|fòrma państwa=Prezidentowô Repùblika|Prezydeńt=Ahmad asz-Szara|wiéchrzëzna=185.180|procent-wòdë=|rok=2011|lëdztwò=20.401.892|dëtk=[[syrëjsczi funt]]|kòd dëtka=SYP|czasowô cona=+2 do +3|swiãto=|kòd=SY|Internet=.sy|aùtowi kòd=SY|telefón=+963 }} '''Syrëjô''' je państwã w zôpadnej [[Azëjô|Azëji]] nad pòrenkowim [[Strzódzemné_Mòrze|Strzódzemném Mòrzem]], czej je tu tragedia: od 2011 wojna domoca diktatora Assada i midzënarodnô wojna od 2014 przecem ISIS, Tëreckô i jin. Syrëjô greńczë z państwama: [[Irak]] òd pòrënku, [[Tëreckô]] od nôrdu, Jordan i Jizrael od półniô, [[Liban]] i Strzódzemné Mòrze òd zôpadu i też w blëzë [[Cyper]] na mòrzu. Stolecznym gardã je [[Damaszk]]. Nôwikszim gardã beło [[Aleppo]], le pre wojną od 2011 rokù. Jine wiksze gardë Syrëji to Latakia, Homs i Hama. Miono Syrëjô pòchôdô òd luwijsczégò słowa, zapisónégò w VIII stolatë p.n.e. jakno „Sura/i" ë starożëtnégò grecczégò: Σύριοι, Sýrioi, abò Σύροι, Sýroi; òba pòchôdają òd jesz wiôższégò słowa Aššūrāyu z nordowi Mezopotamii. Z historicznym perspetiwë miono „Syrëjô" òdnosi sã do regionów nordowégò Lewantu, zamëkając téż m.jin. dzysdniowi [[Liban]], Aleksandrettã (ùrzãdni İskenderun) ë starożëtny gard Antiochijô (syryjską stolëcą z czasów przedmùzułmańsczich). W jesz wiôlgszim znaczënkù, jakno Wiôlgô Syrëjô abò Syrëjopalestina, miono Syrëjô zamëkô w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] téż zemie dzysdniowégò Izraela, Palestinë, Jordańskô, a téż Synaju, Cylicji ë jinëch zemiów, òd Taurusu (górów w Turecczi) pò Syrską Pùstynię ë òd Strzódzemnégò Môrza pò Eùfrat. W tim znaczënkù równak w [[Arabsczi jãzëk|arabsczim jãzëkù]] brëkòwóné je miono ‏الشام‎, trl. ''Aš-Šām'', trb. ''Asz-Szam'', co je téż pòtoczną mioną ùrzãdny stolëcë regionu ë państwa Syrëji, czëlë Damaszku. == Galeriô == <gallery> Ummayad_Mosque_at_night.jpg|Ummajadczi meczet w Damaszku Tetrapylon_Palmyra.jpg|Tetrapilon w Palmirze, zniczony w 2014 przez ISIS Saint_Elijah_Maronite_Cathedral,_Aleppo_(4).jpg|Katedra Mariawitów sw. Elijôsza w Aleppo Barada_river_in_Damascus_(April_2009).jpg|Rzeka Barada w Damaszku Aleppo_Night_by_Charles_Hajj.jpg|Aleppo w noc Citadel_of_Aleppo.jpg|Citadelo w Aleppo w 2010 r, dzys zniczona Bosra_pano_Syria.jpg|Rzimsczi teatr w Bosra Lion_in_the_garden_of_Palmyra_Archeological_Museum,_2010-04-21.jpg|Lew bôżeny Al-Lat w Palmirze, dzys zniczony Damascus_Opera_House.jpg|Opera w Damaszku Palmyra,_Syria_-_3.jpg|Góry kól Palmiry Downtown_Aleppo,_Queik_river_at_night.jpg|Rzeka Queik w Aleppo Aleppo_city_hall_laz.jpg|Rotesz w Aleppo w 2009 r, dzys zniczone Rosa_damascena5.jpg|Damaszkòwô róża Bakdash_Icecream_(2789962718).jpg|Deser Booza w Damaszku Aleppo_soap_01.jpg|Oliwczowe medłô z Aleppo </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20171205190930/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/sy.html Syria World Factbook] == Przëpisë == {{Przëpisë}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] e8xt0pvol1vgsfeepd02ww3x23ov0fr Torëńsczi kréz 0 11647 193405 183061 2026-04-01T12:49:14Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193405 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Powiat_toruński.png|mały|Torëńsczi kréz w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]] '''Torëńsczi kréz''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Powiat toruński'') – to je krezã w [[Kùjawskò-pòmòrsczé_wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]] z sedzbą w [[Torń|Torńu]]. == Galeriô == <gallery> POL_powiat_toruński_COA.svg|Herb torëńsczégò krézu POL_powiat_toruński_flag.svg|Fana torëńsczégò krézu </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé_wòjewództwò]] 8uxf15dx5osmlrpme2iyz01w8cy9ycw Madagaskar 0 11651 193404 191891 2026-04-01T12:49:06Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193404 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Repoblikan'i Madagasikara <br>République de Madagascar |miono = Repùblika Madagaskaru |miono-genitiw = Madagaskaru |fana = Flag of Madagascar.svg |herb = Seal_of_Madagascar.svg |na karce = Madagascar_in_Africa_(-mini_map_-rivers).svg |mòtto = Fitiavana, Tanindrazana, Fandrosoana / Amour, Patrie, Progrès |jãzëk = Malgasczi, francesczi |stolëca = Antananarivo |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 587 041 |procent-wòdë = |lëdztwò = | rok = 2018 |dëtk = Malagasczi ariary | kòd dëtka = MGA |czasowô cona = +3 |swiãto = 26 lepinca |himn = Ry Tanindrazanay malala ô! |kòd = MG |Internet = .mg |telefón = 261|Prezydeńt=Michael Randrianirina|Premiéra=Herintsalama Rajaonarivelo }} '''Madagaskar''' – to je afrikańscze państwò na stolemnim òstrowie na Jindijsczim Òceanie, na pòrénk kòl pôłniowégò ùbrzéża [[Afrika|Africzi]], ze stolecznym gardã [[Antananarivo]]. Tu roscą stolemne drzéwiãta [[baobab|baobabë]] i ôrt palmów ''ravinala''; żëją tu téż apartne zwiérze [[Kaméléónn|kaméléónë]], rabusznik ''fossa'' i 103 ôrtë [[Lemùr|lemùrów]], chtërne żëją leno tu na swece. Lëdzë, chtërni są z Madagaskaru, mają miono Malgasë i brëkùją malgasczi jãzëk. == Galeriô Madagaskaru == <gallery> OaklandZooLemurs.jpg|Lemur Katta Allée_des_Baobabs_near_Morondava,_Madagascar.jpg|Baobabe kòl Morondava, na Madagaskarze Maki_vari_roux_Amiens.jpg|Czerwiony lemur Wari Black_and_white_ruffed_lemur.jpg|Biôłi lemur Wari Wild_aye_aye.jpg|Lemurk Aj-Aj Microcebus_myoxinus.jpg|Maléńczi lemurk Indri_indri_001.jpg|Lemur Indri Phaner_pallescens_1985.JPG|Ticzogłowi lemur Diademed_sifaka_(Propithecus_diadema).jpg|Lemur "Diademowô Sifaka" Malagasy_girls_Madagascar_Merina.jpg|Malgscze dzewusë Pielgrzan.jpg|Ravinala - madagarsczi pielgrzan Madagascar_-_Location_Map_(2013)_-_MDG_-_UNOCHA.svg|Karta Madagaskaru </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] m9di7bs9hymm5vujda65dp0yz4asmsp Angòlô 0 11655 193403 191882 2026-04-01T12:48:18Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193403 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Repubilika ya Ngola |miono = Repùblika Angòli |miono-genitiw = Angòli |fana = Flag of Angola.svg |herb = Emblem_of_Angola.svg |na karce = Location_Angola_AU_Africa.svg |jãzëk = pòrtugalsczi, Kikongo, Kimbundu, Umbundu |stolëca = Luanda |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 1.246.700 |procent-wòdë = |lëdztwò = 25.789.024 | rok = 2018 |dëtk = Angòlskô kwanza | kòd dëtka = AOA |czasowô cona = +1 |swiãto = [[11 lëstopadnika]] |himn = Angola Avante |kòd = AO |Internet = .ao |telefón = 244|Prezydeńt=João Lourenço}} '''Angòlô''' – to je państwò w pôłniowò-zapôdni [[Afrika|Africe]] nad [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczim Òceanã]], ze stolecznym gardã [[Luanda]]. == Galeriô Angòli == <gallery> Angolan_woman_with_children_outside_health_clinic_(5686703351).jpg|Angòlskô bialka i dzecy National_Assembly_Building_(19898889148).jpg|Budenk Nôródnégò Parlamentu w Angòli Lobito_restinga2.jpg|Gard Lobito na ùbrzéżu Angòli nad Atlanticczim Òceanã Banco_Nacional_de_Angola_in_Luanda_-_Angola_2015.jpg|Nôródni bank Angòli w Luandze Praia_de_Benguela.jpg|Gard Benguela w Angòli Angola_carte.png|Karta Angòli </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] {{Ùzémk artikla}} r30mm5m7bvrwwhfx8lhih6tzqa8gmt9 Zimbabwe 0 11656 193402 191901 2026-04-01T12:48:04Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193402 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Nyika yeZimbabwe <br>Ilizwe leZimbabwe |miono = Repùblika Zimbabwe |miono-genitiw = Zimbabwe |fana = Flag of Zimbabwe.svg |herb = Coat_of_arms_of_Zimbabwe.svg |na karce = Location_Zimbabwe_AU_Africa.svg |mòtto = "Unity, Freedom, Work" |jãzëk = Shona, Ndebele, klikowi Koisan, anielsczi, Sotho, Tonga, Tswana, Xhosa |stolëca = Harare |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 390.757 |procent-wòdë = |lëdztwò = 16.150.362 | rok = 2017 |dëtk = Zimbaweńsczi brutto dolar (zolar) | kòd dëtka = RTGS |czasowô cona = +1 |swiãto = [[18 strëmiannika]] |himn = "Blessed be the land of Zimbabwe" |kòd = ZW |Internet = .zw |telefón = 263|Prezydeńt=Emmerson Mnangagwa }} '''Zimbabwe''' – to je państwò w pôłniowi [[Afrika|Africe]], bez przëstãpù do mòrza, ze stolecznym gardã [[Harare]]. == Galeriô Zimbabwe == <gallery> Curled_trunk.jpg|Słoń w Zimbabwe Canada_wins_Zimbabwe_in_Rio_Olympics_07.jpg|Zimbabwscze mionkarki w bala na Olimpiadze w Rio ZmbziRvr.jpg|Rzeka w Zimbabwe Victoria Falls aerial view September 2003.jpg|Wòdaspad Victoria w Zimbabwe Shona_witch_doctor_%28Zimbabwe%29.jpg|Chłop w Zimbabwe ZimbabweOMC.png|Karta Zimbabwe </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] {{Ùzémk artikla}} t7ms3tf6gxhhcxh2loknadrb1jyqcqz Ùbrzég Słoniowëch Kłów 0 11657 193401 191902 2026-04-01T12:47:41Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193401 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Côte d'Ivoire |miono = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |miono-genitiw = Ùbrzégu Słoniowëch Kłów |fana = Flag_of_Côte_d%27Ivoire.svg |herb = Coat_of_arms_of_Ivory_Coast_(2).svg |na karce = Location_Côte_d%27Ivoire_AU_Africa.svg |mòtto = Union – Discipline – Travail |jãzëk = francësczi, Bété, Dioula, Baoulé, Abron, Agni, Cebaara, Senufo |stolëca = Jamusukro |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = |procent-wòdë = |lëdztwò = 26.378.274 | rok = 2020 |dëtk = Zôpadni CFAńsczi frank | kòd dëtka = XOF |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = L'Abidjanaise |kòd = CI |Internet = .ci |telefón = 225|Prezydeńt=Alassane Ouattara|Premiéra=Robert Beugré Mambé }} '''Ùbrzég Słoniowëch Kłów''' - to je môłë państwò w zapôdni [[Afrika|Africe]] nad Atlanticczim Òceanã, ze stolecznemi gardami [[Jamusukro]] i [[Abidżan|Abidżanã]]. == Galeriô Ùbrzégu Słoniowëch Kłów == <gallery> Ivory_Coast_-_Location_Map_(2013)_-_CIV_-_UNOCHA.svg|Karta Ùbrzégu Słoniowëch Kłów </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] {{Ùzémk artikla}} dfqf6sfolt4pzhp3m1ou1h0502sn48o Grenlandzkô 0 11686 193400 193026 2026-04-01T12:47:23Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193400 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Kalaallit Nunaat |miono = Grenlandzkô/Grenlandëjô |miono-genitiw = Grenlandëji |fana = Flag of Greenland.svg |herb = Coat of arms of Greenland.svg |na karce = LocationGreenland.svg |mòtto = ''fëlëje òficjalné rzëczenié''<br />''Nieòficjalnô:'' |jãzëk = grenlandsczi |stolëca = Nuuk |fòrma państwa = mònarchia |wiéchrzëzna = 2.166.086 |procent-wòdë = 81.7 |lëdztwò = 55.877 |rok = 2018 |dëtk = dëńskô krone | kòd dëtka = DKK |czasowô cona = +0 do +4 |swiãto = [[21 czerwińca]] |himn = Nunarput utoqqarsuanngoravit |- = - |kòd = GL, GRL |Internet = .gl |telefón = 299|Mònarcha=Fridrik X|Premiéra=Jens-Frederik Nielsen|Prezydeńt= }} '''Grenlandzkô''', '''Grenlandiô''' abò '''Grenlandëjô''' (grenlandsczi: ''Kalaallit Nunaat'', dënsczi: ''Grønland'') – je teritorium na stolemnim òstrowe polarnim kol Nordowi Kanade. Stolëcznym gardã je [[Nuuk]]. Òstrów je zamieszkóni òd 4.500 lat przez eskimosczé plemiona Inuitów, chtërni przecygli z Kanade. Grenlandzkô bëła [[Dëńskô|dënskô]] koloniją òd 1814 do 1953 roku, i bëła dali dënsczim protektoratã, z dzélową autonomijã od 1979 roku. 21 czerwińca 2009 rokù Grenlandzkô dostôła dzélowa samòstójnotã, le kraj wcyg słëcha do Deńsczi w butnowëch sprawëch midzënôrodnich, monetarnich i dla wòjskòwi obarnë. == Galeriô == <gallery> Greenland_42.74746W_71.57394N.jpg|Satelitarni odjimek Grenlandzczi </gallery> == Bùtnowi lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grenlandzkô|*]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] q56tuh8bknwfue29husoku0l4mjtwlp Zambiô 0 11691 193399 192013 2026-04-01T12:47:16Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193399 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Zambia |miono = Zambiô |miono-genitiw = Zambie |fana = Flag of Zambia.svg |herb = Coat_of_arms_of_Zambia.svg |na karce = LocationZambia.svg |mòtto = One Zambia, One Nation<br>(Jednô Zambiô, Jedén Nôród) |jãzëk = anielsczi, bemba, nyanja, tonga, lozi |stolëca = Lusaka |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 752 618 |procent-wòdë = |lëdztwò =20,799,116<ref>[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zambia/#people-and-society Zambia] The World Factbook</ref> | rok = 2024 |dëtk = Zambijsko kwacha | kòd dëtka = ZMW |czasowô cona = +2 |swiãto = |himn = Stand and Sing of Zambia, Proud and Free |kòd = ZM |Internet = .zm |telefón = 260|Prezydeńt=Hakainde Hichilema }} '''Zambiô''' - to je państwò w pòłniowi Africe. Stolëca i nôwikszi gard to je [[Lusaka]]. W Zambie są stolemné kataraktë i wodospadë Mosi-o-Tunya (Wiktoriô) na rzece Zambezi. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Zambie"> Cataratas_Victoria,_Zambia-Zimbabue,_2018-07-27,_DD_64-69_PAN.jpg|Kataraktë Mosi-o-Tunya (Wiktoriô) Cataratas_Victoria,_Zambia-Zimbabue,_2018-07-27,_DD_05.jpg|Kataraktë Mosi-o-Tunya (Wiktoriô) </gallery> <gallery mode="packed"> African_woman_Mukuni_village_Zambia.jpg|Zambijskô białka Barbet-zambian.jpg|Zambijsczi ''libius'' </gallery> <gallery mode="packed"> Zambia_National_Assembly_Building.jpg|Zambijsczi parlament Nalikwanda.jpg|Swiãto Kumboka lëdu Lozi </gallery> <gallery mode="packed"> Big_Tree_Natl_Mont_Kabwe.JPG|Stolemnô [[figa]] Bangweulu_Swamps.jpg|Bagna Bangweulu </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] awl6wn92negcvtoxabclf8gi24h5xs7 Bùrkina Faso 0 11692 193398 191883 2026-04-01T12:47:07Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193398 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Repibilik báága Burkĩna Faso |miono = Repùblika Bùrkinë Faso |miono-genitiw = Bùrkinë Faso |fana = Flag of Burkina Faso.svg |herb = Coat_of_arms_of_Burkina Faso.svg |na karce = LocationBurkinaFaso.svg |mòtto = Unité–Progrès–Justice |jãzëk = [[Jãzëk mossi|mossi]], fule, dioula, peul, francësczi |stolëca = Ouagadougou |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 274.200 |procent-wòdë = 0,146 |lëdztwò = 14.017.262 | rok = 2008 |dëtk = Zôpòdnioafrikansczi CFA frank | kòd dëtka = XOF |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = Une Seule Nuit / Ditanyè |- = |kòd = BF, BFA |Internet = .BF |telefón = 226|Prezydeńt=Ibrahim Traoré|Premiéra=Jean Emmanuel Ouédraogo }} '''Bùrkina Faso''' ([[Jãzëk mossi|mossi]]: ''Repibilik báága Burkĩna Faso'') - to je państwò w zôpòdni [[Afrika|Africe]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Ouagadougou]]. Wedle wiéchrzëznë to je 74. kraj na swecie, mniészi òd Pòlsczi i Italsczi, le wikszi od Nowozelandzczi i Wiôldżi Britanji. Państwò bëło francëską koloniją do 1960 roku i pòtémù miôło wcyg francëscze miono Górnô Wolta (òd rzéki [[Wolta (rzéka)|Woltë]], chterna płënie stąd do [[Ghanô|Ghanë]]). W [[1984]] rokù prezydent [[Thomas Sankara]] zjinaczôł miono kraju na Bùrkina Faso w nôrodnich jãzëczach mossi (Burkĩna - bùszne lëdze) i dioula (Faso - tatczëzna), tak tej "Tatczëzna Bùsznich Lëdzy". Napisôł téż nowi, nôrodni himn ''Ditanyè'' w jãzëku mossi i skómpònowôł melodëjã. [[Thomas Sankara|Sankara]] dôł téż pòjinaczëc stolemné rolné, dëtkowé, zdrowòtné, spoldeczné, szkólné i jinné reformë dlô pòprawë żëcô wszëtczich krajówców Bùrkinë Faso. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Bùrkinë Faso"> Pionniers_de_la_révolution.jpg|Bùrkinscze dzecë </gallery> <gallery mode="packed"> Burkina_faso_artisan_painted_gourds.jpg|Banie w Ouagadougou </gallery> <gallery mode="packed"> A_woman_in_Burkina_Faso.jpg|Bùrkinskô białka </gallery> <gallery mode="packed"> Moschee_von_Bobo-Dioulasso.jpg|Bobo Diulasso WP_35,_SDr9776.JPG|Sawanna w Gbomblore </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] rp8mvvamugw4qq4d6qdx8m0dsm5l924 Pôłniowô Afrika 0 11693 193397 191894 2026-04-01T12:46:39Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193397 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Ningizimu Afrika<br>Umzantsi Afrika<br>Suid-Afrika |miono = Pôłniowô Afrika |miono-genitiw = Pôłniowi Africzi |fana = Flag of South Africa.svg |herb = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |na karce = LocationSouthAfrica.svg |mòtto = ǃke e꞉ ǀxarra ǁke (ǀXam) <br> "Unity in Diversity" |jãzëk = [[Jazëk zulu|Zulu]], [[jazëk xhosa|xhosa]], xesotho, tambesi, swazi, [[afrikaans]], anielsczi i jin. |stolëca = Cape Town |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna =1,2 mln |procent-wòdë = |lëdztwò = | rok = 2018 |dëtk = Pôłniowòafrikańsczi rand | kòd dëtka = ZAR |czasowô cona = +2 |swiãto = |himn =National anthem of South Africa |kòd = ZA |Internet = .za |telefón = 27|Prezydeńt=Cyril Ramaphosa }} '''Pôłniowô Afrika''' abò '''RPA''', ''Repùblika Pôłniowi Africzi'' (''zulu: Ningizimu Afrika; xhosa: Umzantsi Afrika; afrikaans: Suid-Afrika; anielsczi: South Africa'') to je duże, wielonôrodne państwò na nôbarżi pôłniowim ùbrzégu [[Afrika|Africzi]], i grańczë z Jindijsczim Oceanã i pôłniowoatlanticczim Oceanã. RPA ma dzys miono "Tãczôwi Nôrod", bo tu baro wiele różno-narodnich lëdow afrikańsczich jako stolemné lëdze Zulu i Xhosa, i wiele jazëkow, z chtërnëch nôrodne to zulu, xhosa, afrikaans, sotho, tswana, tsonga, swazi, venda, ndebele i anielsczi. Nôwikszi gard to [[Johannesburg]]. RPA mô dzys 3 stolëce: [[Cape Town]], dze je parliment, [[Bloomfontain]], dze je nôwëższi sąd i [[Pretoria]], dze je rząd. Nederlandzczé kupcë ùsôdzelë tu kolonijë Fort Goede Hoop i Kaapstad (dzys Cape Good Hope i Cape Town) i z jich nederlandzczégò jãzëka powstôł afrikaans. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Pôłniowi Africzi"> Nelson_Mandela-2008_(edit).jpg|Nelson Mandela, pierszi czôrny prezydent RPA Table_Mountain_-_South_Africa_(2418536788).jpg|Stołowô Gora i Cape Town Archbishop-Tutu-medium.jpg|Desmond Tutu </gallery> <gallery mode="packed"> Zoulous_(Shakaland).jpg|Lëdze Zulu Sagittarius_serpentarius_-Tsavo_East_National_Park,_Kenya_-flying-8.jpg|Nôrodni ptôch sekretôrz </gallery> <gallery mode="packed"> Watching_South_Africa_&_Mexico_match_at_World_Cup_2010-06-11_in_Soweto_7.jpg|FIFA 2010 w Soweto Boulders_Beach_2019_2.jpg|Afrikańscze pingwinë </gallery> <gallery mode="packed"> Cape_Town_Bo-Kaap_city_street.jpg|Cape Malay Bo-Kaap 55075_Albert_Lutuli.jpg|Albert Lutuli </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 4b4jh3uh2vq95h97jqwfvcu0r5dstu3 Bòliwiô 0 11694 193396 191518 2026-04-01T12:46:11Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193396 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Bolivia <br>Mborivia, Wuliwya, Puliwya |miono = Bòliwiô |miono-genitiw = Bòliwie |fana = Flag of Bolivia.svg |herb = Escudo de Bolivia.svg |na karce = LocationBolivia.svg |mòtto = La Unión es la Fuerza |jãzëk = [[Jãzëk keczua|Keczua]], [[Jãzëk ajmara|ajmara]], [[gùarani]], chimán, [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] i jin. |stolëca = Sucre |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = |procent-wòdë = |lëdztwò = | rok = 2018 |dëtk = Bòliwijsczi bòlivio | kòd dëtka = BOB |czasowô cona = -4 |swiãto = |himn = Bolivianos, el Hado Propicio |- = - |kòd = BO |Internet = .bo |telefón = 591|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Rodrigo Paz Pereira }} '''Bòliwiô''' (''Szp: Bolivia, G: Mborivia, A: Wuliwya, K: Puliwya'') je państwã w Pôłniowi Americe. Gardë [[Sucre]] i [[La Paz]] są stolëcami państwa, a nôwikszi gard to [[Santa Cruz de la Sierra]]. Tu sa wëszawë [[Andë]] i je stolemna rzeka Amazonka. Miono Bòliwii je od [[Simón Boliwar|Simóna Bolívara]], stolemnégò jenerôła. Bòliwiô ma 36 òficjalnëch jãzëków nôrodnich i ji oficjalne miono to ''Estado Plurinacional de Bolivia'', plurinôrodné państwò Bòliwii. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Bòliwii"> Presidentes_del_Perú_y_Bolivia_inauguran_Encuentro_Presidencial_y_III_Gabinete_Binacional_Perú-Bolivia_(36962597345)_(cropped).jpg|[[Evo Morales]] Copacabana,_Lake_Titicaca_(4088820782).jpg|Jezoro Titicaca </gallery> <gallery mode="packed"> DiabladaFerroviariadeOruroBolivia.jpg|Diablada, nôrodni tùńc Flickr_-_archer10_(Dennis)_-_Bolivia-133.jpg| [[Lama]] </gallery> <gallery mode="packed"> Isla_del_Pescado,_Salar_de_Uyuni.jpg|Salar de Uyuni </gallery> <gallery mode="packed"> Aymara_ceremony_copacabana_4.jpg|Lëdze Ajmara 20170805_Bolivia_1195_crop_Sucre_sRGB_(26204170499).jpg|Sucre </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] f38fkw517uv9oare1lb02w9wrl07pyb Kùba 0 11695 193395 191516 2026-04-01T12:45:57Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193395 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Cuba |miono = Kùba |miono-genitiw = Kùbë |fana = Flag of Cuba.svg |herb = Coat of arms of Cuba.svg |na karce = LocationCuba.svg |mòtto = ¡Patria o Muerte, Venceremos! |jãzëk = [[Szpańsczi jãzëk|Szpańsczi]] |stolëca = Hawana |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 109.884 |procent-wòdë = 0,94 |lëdztwò = 11.221.060 | rok = 2017 |dëtk = kùbańsczé peso | kòd dëtka = CUP |czasowô cona = -5 |swiãto = |himn = La Bayanesa |- = - |kòd = CUB, CU |Internet = .cu |telefón = 53|Mònarcha=|Prezydeńt=Miguel Díaz-Canel|Premiéra=Manuel Marrero Cruz }} '''Kùba''' (''Cuba'') - to je państwò na òstrowiu w Karaibsczim Mòrzu. Stolëca i nôwikszi gard to [[Hawana]]. Kùba je słôwnô z komunisticzni rewolucëji pòd przédnictwã [[Fidel Castro|Fidela Castro]] procëm USA i proamerikańscziemù diktatorowi Batista. Kùba je téż znônô z muziki, spiewù i tuńców jakò [[salsa]], [[mambo]], [[czacza]], [[rumba]], son, bolero i [[conga]]; z [[Tobaka|tobaczi]] i kùbańsczich cygarëch; z [[rëm|rëmù]] z [[cëkrowô strzëna|cëkrowi strzënë]] jakò Bacardi i Havana Club, i rëmowich koktajlów jakò [[mojito]], [[daiquiri]] i cuba libre. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Kùbë"> CheyFidel.jpg|[[Che Guevara|Che]] i Fidel Capitolio_full.jpg|Capitolio w Hawanie Cubaanse_Trogon.jpg|Trogon </gallery> <gallery mode="packed"> Gloriaestefan_ahoy.jpg|[[Glória Estefan]] FIL_2012_-_Orquesta_Buena_Vista_Social_Club_2.JPG|Buena Vista Social Club Celia_Cruz_1957_color.jpg|[[Celia Cruz]] </gallery> <gallery mode="packed"> Baracoa_cabin.jpg|Kùbańskô baracoa Mojito98775.jpeg|Mojito SantiagoPeople_01.JPG|Cygarë w Santiago </gallery> <gallery mode="packed"> Aliviadero_del_embalse_de_Buey_Arriba.JPG|Buey Arriba Hatuey_monument,_Baracoa,_Cuba.JPG|Hatuey Havana_-_Cuba_-_3917.jpg|Hawana </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] q6jminu2sbf7mkxwdfcv6whe18xdcxi Wenezuelskô 0 11696 193394 191974 2026-04-01T12:45:43Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193394 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Venezuela |miono = Wenezuelskô |miono-genitiw = Wenezueli |fana = Flag of Venezuela.svg |herb = Coat of arms of Venezuela.svg |na karce = LocationVenezuela.svg |mòtto = |jãzëk = [[Szpańsczi jãzëk|Szpańsczi]] |stolëca = Caracas |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna =912,050 |procent-wòdë = |lëdztwò =31,250,306 | rok = 2024 |dëtk = Wenezuelsczi bolivar | kòd dëtka = VES |czasowô cona = |swiãto =5 lëpińca |himn = Gloria al Bravo Pueblo |- = - |kòd = VEN, VE |Internet = .ve |telefón = 58|Prezydeńt=Delcy Rodríguez (p.ò.)|Premiéra=|Mònarcha= }} '''Wenezuelskô''' abò '''Wenezuelô''' (szp: ''República Bolivariana de Venezuela'') je państwã w Pôłniowi Americe. Greńczë z [[Kolumbiô|Kolumbią]], [[Brazylskô|Brazylską]] i [[Gujana|Gujaną]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Caracas]]. W Caracas ùrodzył sã [[Simón Boliwar|Simón Bolívar]], ''El Libertador'', stolemni jenerôł i pôłniowò-amerikańsczi bòhater, od chtërnégò mô miono wenezuelsczi dëtk, bolivar. Nôrodné swiãto je 5 lëpińca, je to dzéń samòstójnoty<ref>[https://www.state.gov/releases/2025/07/message-to-the-venezuelan-people-on-independence-day Message to the Venezuelan People on Independence Day] [2025-08-19]</ref>. W Wenezueli żëją [[kapibara|kapibarë]]. Wiéchrzëzna to 912,050 km², Lëdztwò: 31,250,306 w 2024<ref>[https://web.archive.org/web/20210531110017/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/venezuela/ Venezuela] CIA World Factbook [2025-08-19]</ref>. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Wenezueli"> Simón Bolívar by Ricardo Acevedo Bernal.jpg|Simón Bolívar PicoBolivar2.jpg|Pico Bolivar 2952-Danzas_Guanaguanare_de_Venezuela_no_Festival_folclorico_da_Coruña._(8200095256).jpg|Tuńc Guanaguanare </gallery> <gallery mode="packed"> Salto_del_Angel-Canaima-Venezuela03.JPG 2007_02_Capybaras_08.jpg|Kapibarë </gallery> <gallery mode="packed"> Tricolor.jpg|Sejm A_las_puertas_del_cielo.JPG|Puertas del cielo </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] 2qaly8yj25vcrcreoo1591eujeor5g0 Gąsczi 0 11911 193421 186089 2026-04-01T13:44:45Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193421 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gąski, protest antyatomowy.jpg|mały|]] '''Gąsczi''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Gąski'') – to je [[wies]] w [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Gmina Mielno|gminie Mielno]]. Tu mieszkô kòl 400 lëdzy. PGE bédowała tu lokalizacjã [[atomòwô elektrowniô|atomòwi elektrownie]]<ref>[https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-pge-podala-trzy-potencjalne-lokalizacje-elektrowni-jadrowej,nId,3778120 ''Lokalizacje'']</ref>. Mieszkańcë gminë Mielno òdrzucëlë równak tã lokalizacjã w môlowim referendum w 2012 rokù<ref> [https://web.archive.org/web/20150803050856/http://www.mielno.pl/zakladka/zawartosc/118/referendum-lokalne/ ''Atomowe referendum - dwa lata po…'']</ref>. == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] a8xmmpwayjy06gbw0mvhnrx01300h0w Siedlce 0 12051 193423 190775 2026-04-01T13:52:51Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193423 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kolaż miasta Siedlce.jpg|mały|300px|left|Siedlce]] {{Gard-infobox| Gard=Siedlce| dopełniacz=Siedlce| céch=Òbrôzk:POL Siedlce COA.svg| fana=Òbrôzk:POL Siedlce flag.svg| karta=Òbrôzk:POL Siedlce map.svg| wòjewództwò=mazowiecczé| kréz=siedlecczi| grodzki=| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=| bùrméster=Tomasz Hapunowicz| adres_um=Skwer Niepodległości 2| kod_poczt_um=08-100 do 08-110| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=31,86| stopniN=52|minutN=10'00|stopniE=22|minutE=16'30| wysokość=| rok=2021| lëdztwò=77.645| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 25| pòcztowi kòd=21-500 do 21-502, 21-506, 21-527| registracëjné tôfle=WS| TERYT=1464011| SIMC=0975173| www=http://www.siedlce.pl| }} '''Siedlce''' ([[Biôłorusczi jãzëk|biôłor]]. Седльцы, [[Rusczi jãzëk|rus]]. Седльце) – to gard ë gminô w [[siedlecczi kréz|siedlecczim krézu]], w [[Mazowiecczé wòjewództwò|Mazowiecczim wòjewództwie]]. === Słôwny lëdze === * [[Lidia Chojecka]] * [[Marcin Mroczek]] * [[Rafał Mroczek]] * [[Artur Boruc]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] nj2vhwy42jdeosgru14a0jxmckhlefn 193424 193423 2026-04-01T13:53:04Z Iketsi 3254 193424 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kolaż miasta Siedlce.jpg|mały|300px|left|Siedlce]] {{Gard-infobox| Gard=Siedlce| dopełniacz=Siedlce| céch=Òbrôzk:POL Siedlce COA.svg| fana=Òbrôzk:POL Siedlce flag.svg| karta=Òbrôzk:POL Siedlce map.svg| wòjewództwò=mazowiecczé| kréz=siedlecczi| grodzki=| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=| bùrméster=Tomasz Hapunowicz| adres_um=Skwer Niepodległości 2| kod_poczt_um=08-100 do 08-110| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=31,86| stopniN=52|minutN=10'00|stopniE=22|minutE=16'30| wysokość=| rok=2021| lëdztwò=77.645| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 25| pòcztowi kòd=21-500 do 21-502, 21-506, 21-527| registracëjné tôfle=WS| TERYT=1464011| SIMC=0975173| www=http://www.siedlce.pl| }} '''Siedlce''' ([[Biôłorusczi jãzëk|biôłor]]. Седльцы, [[Rusczi jãzëk|rus]]. Седльце) – to gard ë gminô w [[siedlecczi kréz|siedlecczim krézu]], w [[Mazowiecczé wòjewództwò|Mazowiecczim wòjewództwie]]. == Słôwny lëdze == * [[Lidia Chojecka]] * [[Marcin Mroczek]] * [[Rafał Mroczek]] * [[Artur Boruc]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 5bamekx70r4t4u7rmpdgmxvjk7yyoh9 Kolumbiô 0 12057 193393 191522 2026-04-01T12:45:28Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie; 193393 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Colombia<br> Kolumbiô |miono = Kolumbiô |fana = Flag of Colombia.svg |herb = Coat of arms of Colombia.svg |miono-genitiw = Kolumbii |na karce= LocationColombia.svg |mòtto= |jãzëk = [[Szpańsczi jãzëk|Szpańsczi]] |stolëca = Bogotá |fòrma państwa= repùblika |wiéchrzëzna = |procent-wòdë = |lëdztwò = |rok = 2018 |dëtk = Kolumbiô peso|kòd dëtka = COP |czasowô cona = |swiãto = |himn=Himno Nacional de la República de Colombia|-=- |kòd =COL, CO |Internet =.co |telefón =57 |Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Gustavo Petro }} '''Kolumbiô''' (szp: ''República de Colombia'') je państwã w Pôłniowi Americe. Stolëca i nôwikszi gard to Bogotá. Tu sa wëszawë [[Andë]] i je stolemna rzeka Amazonka. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Kolumbiô"> Gabriel Garcia Marquez, 2009.jpg|Gabriel Garcia Marquez Catedral de Sal de Zipaquira.jpg|Catedral de Sal de Zipaquira 52 - Ipiales - Décembre 2008.jpg|Santuario de las lajas </gallery> <gallery mode="packed"> CAÑO CRISTALES, EL RÍO DE COLORES.jpg|Caño Cristales </gallery> <gallery mode="packed"> Plaza Villa de Leyva.jpg|Villa de Leyva </gallery> <gallery mode="packed"> Complejo Funerario 1, Parque Arqueológico de San Agustín.JPG|Parque Arqueológico de San Agustín Rafael Orozco 1992.jpg|[[Rafael Orozco Maestre]] Juanes 2008.06.25 002.jpg|[[Juanes]] </gallery> == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] 37sf8j50l5yilsqq2zxicwubt7cr1s7 Prudnik 0 12177 193414 189268 2026-04-01T13:29:21Z Iketsi 3254 - → – 193414 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Prudnik| dopełniacz=Prudnika| céch=Òbrôzk:POL Prudnik COA.svg| fana=Òbrôzk:POL Prudnik flag.svg| karta=| wòjewództwò=òpòlsczé| kréz=prudnicczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejsko-wiejska| gmina=|Prudnik miejska=| zarządzający=| bùrméster=Grzegorz Zawiślak| mail=| adres_um=ul. Kościuszki 3| kod_poczt_um=48-200| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=20,50| stopniN=50|minutN=19|stopniE=17|minutE=34| wysokość=| rok=2018| lëdztwò=21 170| gęstość=1033| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 77| pòcztowi kòd=48-200| registracëjné tôfle=OPR| TERYT=1610044| SIMC=0965878| miasta_partnerskie=| www=http://www.prudnik.pl/| założone=1255| prawa_miejskie=1279| commons=Category:Prudnik }} '''Prudnik''' ([[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Neustadt in Oberschlesien'', [[Czesczi jãzëk|cz.]] ''Prudník'', [[szląsczi jãzëk|szl.]] ''Prudnik, Prōmnik'') – to je gard w [[Òpòlsczé wòjewództwò|òpòlsczim wòjewództwie]]. Prudnik je stolëcą [[Prudnicczi kréz|prudnicczégò krézu]]. [[Òbrôzk:Prudnik, Poland - panoramio (10).jpg|mały|left|250px|Rôtësz]] * Lëdztwò gardu: 21 170 ([[2018]]) * Wiéchrzëzna gardu: 20,50 km² Terô gard je [[Pòlskô|pòlsczi]], le w swòji historëji òn słëchôł téż [[Miemieckô|Miemiecczi]], [[Czeskô Repùblika|Czesczi]], [[Aùstriô|Aùstrijczi]]. == Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje == * Wieża Woka * rôtësz * willa, dar. Kościuszki 1A * kòscół swiãtégò Michała Archanioła * kòscół swiãtégò Piotra ë Pawła * klôsztor francyszkańsczi == Partnersczé gardë == Prudnik je partnersczim gardã<ref>[https://prudnik.pl/prudnik/miasta-partnerskie/ Miasta partnerskie], prudnik.pl</ref>: {| class="wikitable sortable" ! Gard ! class="unsortable"| Państwò ! Datum |- | style="text-align:left"| [[Northeim]] | style="text-align:left"| [[Miemieckô]] | style="text-align:center"| 26.03.1990 r. |- | style="text-align:left"| [[Bohumín]] | style="text-align:left"| [[Czeskô Repùblika|Czeskô]] | style="text-align:center"| 17.06.2000 r. |- | style="text-align:left"| [[Nadwirna]] | style="text-align:left"| [[Ùkrajina]] | style="text-align:center"| 17.06.2000 r. |- | style="text-align:left"| [[Krnov]] | style="text-align:left"| [[Czeskô Repùblika|Czeskô]] | style="text-align:center"| 15.01.2002 r. |- | style="text-align:left"| [[San Giustino]] | style="text-align:left"| [[Italskô]] | style="text-align:center"| 12.04.2002 r. |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://prudnik.pl/ Prudnik.pl] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/27 Prudnik (Prądnik) w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òpòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] n6ovzhx6xs3lsmhqu9q2loe60xccb0l Algierë 0 12331 193392 190807 2026-04-01T12:45:12Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193392 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:La Grande Poste d'Alger.jpg|mały|Algierë]] '''Algierë''' – to je stolëca [[Algieriô|Algieriô]]. Òno je nôwikszim gardã [[Algieriô]]. Algierë leżi przë [[Mòrze Sródkòwém]]. Gard je slawny z pòłnëch widzëków, jak [[Martyrs Memorial Algiers.jpg|Mònumënt Môrtirów]], [[The Test Garden Hamma.jpg|Zôd Hamma]] ë [[Djamaâ El Djazaïr – The Great Mosque of Algiers 11.jpg|Wielkô Mòdrëc Algierë]]. == Galeriô Algierë == <gallery> Martyrs Memorial Algiers.jpg|Mònumënt Môrtirów w Algierze The Test Garden Hamma.jpg|Zôd Hamma w Algierze Djamaâ El Djazaïr – The Great Mosque of Algiers 11.jpg|Wielkô Mòdrëc Algierë </gallery> == Lëteratura == * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]], t. I, s. 225 == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Algieriô]] 91xdyuqcup7fcbd1zpgc4k1sgk1kyex Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików 0 12355 193429 192547 2026-04-01T20:47:09Z DawnyTest 14843 193429 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|miono=Союз Советских Социалистических Республик|fana=Flag of the Soviet Union.svg|miono-genitiw=Związku Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|herb=Coat of arms of the Soviet Union (1956–1991).svg|mòtto=Пролетарии всех стран, соединяйтесь!<br>Robòtnicë, wszëtczé krôjów, łãczce sã!|na karce=Union of Soviet Socialist Republics (orthographic projection).svg|jãzëk=[[Rusczi jãzëk|rusczi]]|stolëca=Mòskwa|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=22 mln|procent-wòdë=|dëtk=rubel sowiecczi|kòd dëtka=SUR|Internet=.su|kòd=SU|himn=Государственный гимн СССР<br> (Państwòwi himn ZSSR) <center>[[File:Soviet Union national anthem (instrumental), 1977.oga]]</center>|czasowô cona=+2 (Mińsk) do +13 (Kamczatka)|swiãto=7 lëstopadnika, 1 maja|lëdztwò=293 047 571|rok=1991|Mònarcha=|Prezydeńt=Michaił Gorbaczow|Premiéra=Iwan Siłajew|telefón=7|lata jistnienia=1922–1991|data lëkwidacji=26 gòdnika 1991|data ùsôdzenia=30 gòdnika 1922|aùtowi kòd=SU}} '''Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików''' (ZSSR), '''Związk Sowiecczi''' lub '''Związk Socjalisticznëch Radzecczich Repùblików''' (ZSRR), '''Związk Radzecczi''' ([[Rusczi jãzëk|rus]]. Союз Советских Социалистических Республик, Советский Союз, СССР), a też '''Zrzesz Socjalistnych Sowiecczich Repùblik''' bëł państwã w latach 1922–1991, dzélowo pòłożonym w pòrénkòwi i Nordowo-pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], a dzélowo w [[Azëjô|Azëji]]. Stolecznym gardã bëła [[Mòskwa]]. Z przëczënë pazdzérznikowy rewolucëji, władzã w Rusczi òbjeli kòmùniscë, pòwstała [[Ruskô Federacëjô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika]], chtërna zjednóła sã z [[Ùkrajińskô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Ùkrajińską Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]], [[Zakaùkaskô Federacëjô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Zakaùkaską Federacëją Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]] i [[Biôłoruskô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Biôłoruską Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]] i [[30 gòdnika]] 1922 ùsadzëłë Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików<ref>[https://www.britannica.com/place/Soviet-Union Soviet Union] Encyclopedia Britannica</ref>. [[Fòrma państwã|Fòrmã rządów]] ZSSR bëł kòmùnisticzny totalitarizm. Jediną partią bëła partia bòlszewików. W krôju miała mol propaganda, eliminowanié procëmników pòliticznich, pôłna kòntrola nad żëcém òbëwatelów. Na spòdlém déjologiji kòmùnisticznej przemësł, hańdel i rólnictwò bëłe włôsnoscã państwa<ref name=":1">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Zwiazek-Socjalistycznych-Republik-Radzieckich;4002438.html Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich] Encyklopedia PWN</ref>. 23 zélnika 1939 ZSSR i Niemieckô pòdpisali ùmòwã Ribbentrop-Mołotow, ùmòwã o nieagresji i pòdzôle [[Pòlskô|Pòlsczi]], 17 séwnika radzecczé wòjska zaatakòwelë Pòlskô, rozpòczęła sã II swiatowo wojna. 30 séwnika 1939 ZSRR zaatakòwel [[Fińskô]], zaczãła sã cãżkô [[zëmòwô wojna]]. 12 strëmiannika 1940 [[Fińskô]] i Związk Radzecczi zawały pòkój, Związk òdebrał Fińsczi dzél teritorium<ref name=":0">''Małe tablice - historia'', Adamantan, 2017, str. 30</ref>. 22 czerwińca 1941 Rzesza zaatakòwela ZSRR (Operacëjô Barbarossa), wiãc ten stał sã zdrësznikã Aliantów. 8 maja 1945 miała mol kapitulacëjô Rzeszy<ref name=":0" />. ZSRR ùstał jistniec 26 gòdnika 1991<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/506410,20-lat-po-rozpadzie-zsrr-rosja-znow-chce-byc-imperium 20 lat po rozpadzie ZSRR, Rosja znów chce być imperium] Polskie radio</ref>. == Gòspòdarka == Na zaczątkù w Rusczi a pózni w ZSSR brëkòwano wòjenny kòmùnizm, chtëren òpiérał sã pôłny centralizacëji podzélu i wëmianie dobrów. Bëł państwòwi mònopol i zakôz priwatnego hańdlu. Z przëczënë ùdoru lëdzi w 1921 wòjenny kòmùnizm òstał zastãpiony bez nowô ekonomicznô politikã (NEP, [[Rusczi jãzëk|rus]]. новая экономическая политика, nowaja ekonomiczeskaja politika)<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/komunizm-wojenny;3924722.html komunizm wojenny] Encyklopedia PWN</ref>. == Stalinizm == Za rządów Józefa Stalina w ZSSR narodzëł sã systema totalitarny o mionie Stalinizmu. W kraju panowałô tcza jednostczi, propaganda<ref>Opulski R. [https://plus.dziennikpolski24.pl/o-kulcie-jozefa-stalina-i-jego-implikacjach/ar/c15-17335145 O kulcie Józefa Stalina i jego implikacjach] Dziennik Polski</ref>, eliminowanié procëmników pòliticznich, pôłna kòntrola nad żëcém lëdzi<ref name=":1" />. W Związku Sowiecczim bëł złożony systema represëji. W całym kraju bëły lagry prôcë (łagry), pod kontrolã Głównego Zarządu Lagrowego (GUŁag)<ref>[https://historia.dorzeczy.pl/183008/historia-gulagu-sowieckie-lagry.html Archipelag zbrodni] Historia DoRzeczy</ref><ref>[https://gulag.online/articles/historie-gulagu?locale=pl Historie Gułagu] Gulag Online</ref>. Stalinizm trwał do smierci Stalina w 1953. == Repùbliki ZSSR == {| class="wikitable" align="center" style="text-align: center" | style="background: #DCDCDC" |Repùbliki ZSSR | style="background: #DCDCDC" |Lata | style="background: #DCDCDC" |Państwa dzysdniowi | style="background: #DCDCDC" |[[Zrzesznica Samòstójnëch Państw|ZSP]] | style="background: #DCDCDC" |[[NATO]] | style="background: #DCDCDC" |[[Europejskô Ùnijô|EÙ]] | style="background: #DCDCDC" |[[Eùrazëjskô Gospodarczo Wespòlëzna|EAGW]] |- | width="20%" |Armeńskô SSR¹ | width="20%" |1936-1991 | width="20%" |[[Armenijô]] |1991 | - | - | - |- |Azerskô SSR¹ |1936-1991 |[[Azerbejdżan]] |1991 | - | - | - |- |Biôłoruskô SSR |1922-1991 |[[Biôłorus]] |1991 | - | - |2002 |- |Estońskô SSR |1940-1991 |[[Estoniô]] | - |2004 |2004 | - |- |Grëzóńskô SSR¹ |1936-1991 |[[Grëzóńskô]] |1993-2008 | - | - | - |- |Kazachskô SSR |1936-1991 |[[Kazachstan]] |1991 | - | - |2002 |- |Karelo-Fińskô SSR² |1940-1956 |[[Ruskô]] | - | - | - | - |- |Kirgiskô SSR |1936-1991 |[[Kirgistan]] |1991 | - | - |2002 |- |Lëtewskô SSR |1940-1991 |[[Lëtwa]] | - |2004 |2004 | - |- |Łotewskô SSR |1940-1991 |[[Łotwa]] | - |2004 |2004 | - |- |Mołdawskô SSR |1940-1991 |[[Mòłdawiô]] |1991 | - | - | - |- |Ruskô FSSR |1922-1991 |[[Ruskô]] |1991 | - | - |2002 |- |Tadżickô SSR |1929-1991 |[[Tadżikistan]] |1991 | - | - |2002 |- |Turkmeńskô SSR |1925-1991 |[[Turkmenistan]] |1991-2005 | - | - | - |- |Ukrajińskô SSR |1922-1991 |[[Ùkrajina|Ukrajina]] |1991-2018 | - | - | - |- |Ùzbeckô SSR |1925-1991 |[[Ùzbekistan]] |1991 | - | - | - |- |- | colspan="7" align="left" |¹ do 1936 Zakaukaskô FSSR ² w 1956 włączenié do Rusczi FSSR |} == Przédnicë == <gallery> Vladimir Lenin in July 1920 by Pavel Zhukov.jpg|[[Włodzmiérz Lenin]] (1922–1924) JStalin Secretary general CCCP 1942.jpg|[[Józef Stalin]] (1924–1953) Georgy Malenkov 1953.jpg|[[Gieorgij Malenkow]] (1953) Bundesarchiv Bild 183-B0628-0015-035, Nikita S. Chruchstschow.jpg|[[Nikita Chruszczow]] (1953–1964) Leonid Brežněv (Bundesarchiv).jpg|[[Leonid Breżniew]] (1964–1982) RIAN archive 101740 Yury Andropov, Chairman of KGB.jpg|[[Jurij Andropow]] (1982–1984) KonstantinChernenko2.jpg|[[Konstantin Czernienko]] (1984–1985) Mikhail Gorbachev 1987.jpg|[[Michaił Gorbaczow]] (1985–1991) </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] 0qmcdb12dhptga7buyn9aowvlw1h6du 193430 193429 2026-04-01T21:10:18Z Iketsi 3254 - → – 193430 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|miono=Союз Советских Социалистических Республик|fana=Flag of the Soviet Union.svg|miono-genitiw=Związku Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|herb=Coat of arms of the Soviet Union (1956–1991).svg|mòtto=Пролетарии всех стран, соединяйтесь!<br>Robòtnicë, wszëtczé krôjów, łãczce sã!|na karce=Union of Soviet Socialist Republics (orthographic projection).svg|jãzëk=[[Rusczi jãzëk|rusczi]]|stolëca=Mòskwa|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=22 mln|procent-wòdë=|dëtk=rubel sowiecczi|kòd dëtka=SUR|Internet=.su|kòd=SU|himn=Государственный гимн СССР<br> (Państwòwi himn ZSSR) <center>[[Òbrôzk:Soviet Union national anthem (instrumental), 1977.oga]]</center>|czasowô cona=+2 (Mińsk) do +13 (Kamczatka)|swiãto=7 lëstopadnika, 1 maja|lëdztwò=293 047 571|rok=1991|Mònarcha=|Prezydeńt=Michaił Gorbaczow|Premiéra=Iwan Siłajew|telefón=7|lata jistnienia=1922–1991|data lëkwidacji=26 gòdnika 1991|data ùsôdzenia=30 gòdnika 1922|aùtowi kòd=SU}} '''Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików''' (ZSSR), '''Związk Sowiecczi''' lub '''Związk Socjalisticznëch Radzecczich Repùblików''' (ZSRR), '''Związk Radzecczi''' ([[Rusczi jãzëk|rus]]. Союз Советских Социалистических Республик, Советский Союз, СССР), a też '''Zrzesz Socjalistnych Sowiecczich Repùblik''' bëł państwã w latach 1922–1991, dzélowo pòłożonym w pòrénkòwi i Nordowo-pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], a dzélowo w [[Azëjô|Azëji]]. Stolecznym gardã bëła [[Mòskwa]]. Z przëczënë pazdzérznikowy rewolucëji, władzã w Rusczi òbjeli kòmùniscë, pòwstała [[Ruskô Federacëjô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika]], chtërna zjednóła sã z [[Ùkrajińskô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Ùkrajińską Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]], [[Zakaùkaskô Federacëjô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Zakaùkaską Federacëją Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]] i [[Biôłoruskô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Biôłoruską Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]] i [[30 gòdnika]] 1922 ùsadzëłë Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików<ref>[https://www.britannica.com/place/Soviet-Union Soviet Union] Encyclopedia Britannica</ref>. [[Fòrma państwã|Fòrmã rządów]] ZSSR bëł kòmùnisticzny totalitarizm. Jediną partią bëła partia bòlszewików. W krôju miała mol propaganda, eliminowanié procëmników pòliticznich, pôłna kòntrola nad żëcém òbëwatelów. Na spòdlém déjologiji kòmùnisticznej przemësł, hańdel i rólnictwò bëłe włôsnoscã państwa<ref name=":1">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Zwiazek-Socjalistycznych-Republik-Radzieckich;4002438.html Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich] Encyklopedia PWN</ref>. 23 zélnika 1939 ZSSR i Niemieckô pòdpisali ùmòwã Ribbentrop-Mołotow, ùmòwã o nieagresji i pòdzôle [[Pòlskô|Pòlsczi]], 17 séwnika radzecczé wòjska zaatakòwelë Pòlskô, rozpòczęła sã II swiatowo wojna. 30 séwnika 1939 ZSRR zaatakòwel [[Fińskô]], zaczãła sã cãżkô [[zëmòwô wojna]]. 12 strëmiannika 1940 [[Fińskô]] i Związk Radzecczi zawały pòkój, Związk òdebrał Fińsczi dzél teritorium<ref name=":0">''Małe tablice - historia'', Adamantan, 2017, str. 30</ref>. 22 czerwińca 1941 Rzesza zaatakòwela ZSRR (Operacëjô Barbarossa), wiãc ten stał sã zdrësznikã Aliantów. 8 maja 1945 miała mol kapitulacëjô Rzeszy<ref name=":0" />. ZSRR ùstał jistniec 26 gòdnika 1991<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/506410,20-lat-po-rozpadzie-zsrr-rosja-znow-chce-byc-imperium 20 lat po rozpadzie ZSRR, Rosja znów chce być imperium] Polskie radio</ref>. == Gòspòdarka == Na zaczątkù w Rusczi a pózni w ZSSR brëkòwano wòjenny kòmùnizm, chtëren òpiérał sã pôłny centralizacëji podzélu i wëmianie dobrów. Bëł państwòwi mònopol i zakôz priwatnego hańdlu. Z przëczënë ùdoru lëdzi w 1921 wòjenny kòmùnizm òstał zastãpiony bez nowô ekonomicznô politikã (NEP, [[Rusczi jãzëk|rus]]. новая экономическая политика, nowaja ekonomiczeskaja politika)<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/komunizm-wojenny;3924722.html komunizm wojenny] Encyklopedia PWN</ref>. == Stalinizm == Za rządów Józefa Stalina w ZSSR narodzëł sã systema totalitarny o mionie Stalinizmu. W kraju panowałô tcza jednostczi, propaganda<ref>Opulski R. [https://plus.dziennikpolski24.pl/o-kulcie-jozefa-stalina-i-jego-implikacjach/ar/c15-17335145 O kulcie Józefa Stalina i jego implikacjach] Dziennik Polski</ref>, eliminowanié procëmników pòliticznich, pôłna kòntrola nad żëcém lëdzi<ref name=":1" />. W Związku Sowiecczim bëł złożony systema represëji. W całym kraju bëły lagry prôcë (łagry), pod kontrolã Głównego Zarządu Lagrowego (GUŁag)<ref>[https://historia.dorzeczy.pl/183008/historia-gulagu-sowieckie-lagry.html Archipelag zbrodni] Historia DoRzeczy</ref><ref>[https://gulag.online/articles/historie-gulagu?locale=pl Historie Gułagu] Gulag Online</ref>. Stalinizm trwał do smierci Stalina w 1953. == Repùbliki ZSSR == {| class="wikitable" align="center" style="text-align: center" | style="background: #DCDCDC" |Repùbliki ZSSR | style="background: #DCDCDC" |Lata | style="background: #DCDCDC" |Państwa dzysdniowi | style="background: #DCDCDC" |[[Zrzesznica Samòstójnëch Państw|ZSP]] | style="background: #DCDCDC" |[[NATO]] | style="background: #DCDCDC" |[[Europejskô Ùnijô|EÙ]] | style="background: #DCDCDC" |[[Eùrazëjskô Gospodarczo Wespòlëzna|EAGW]] |- | width="20%" |Armeńskô SSR¹ | width="20%" |1936–1991 | width="20%" |[[Armenijô]] |1991 | - | - | - |- |Azerskô SSR¹ |1936–1991 |[[Azerbejdżan]] |1991 | - | - | - |- |Biôłoruskô SSR |1922–1991 |[[Biôłorus]] |1991 | - | - |2002 |- |Estońskô SSR |1940–1991 |[[Estoniô]] | - |2004 |2004 | - |- |Grëzóńskô SSR¹ |1936–1991 |[[Grëzóńskô]] |1993-2008 | - | - | - |- |Kazachskô SSR |1936–1991 |[[Kazachstan]] |1991 | - | - |2002 |- |Karelo-Fińskô SSR² |1940-1956 |[[Ruskô]] | - | - | - | - |- |Kirgiskô SSR |1936–1991 |[[Kirgistan]] |1991 | - | - |2002 |- |Lëtewskô SSR |1940–1991 |[[Lëtwa]] | - |2004 |2004 | - |- |Łotewskô SSR |1940–1991 |[[Łotwa]] | - |2004 |2004 | - |- |Mołdawskô SSR |1940–1991 |[[Mòłdawiô]] |1991 | - | - | - |- |Ruskô FSSR |1922–1991 |[[Ruskô]] |1991 | - | - |2002 |- |Tadżickô SSR |1929–1991 |[[Tadżikistan]] |1991 | - | - |2002 |- |Turkmeńskô SSR |1925–1991 |[[Turkmenistan]] |1991-2005 | - | - | - |- |Ukrajińskô SSR |1922–1991 |[[Ùkrajina|Ukrajina]] |1991-2018 | - | - | - |- |Ùzbeckô SSR |1925–1991 |[[Ùzbekistan]] |1991 | - | - | - |- |- | colspan="7" align="left" |¹ do 1936 Zakaukaskô FSSR ² w 1956 włączenié do Rusczi FSSR |} == Przédnicë == <gallery> Vladimir Lenin in July 1920 by Pavel Zhukov.jpg|[[Włodzmiérz Lenin]] (1922–1924) JStalin Secretary general CCCP 1942.jpg|[[Józef Stalin]] (1924–1953) Georgy Malenkov 1953.jpg|[[Gieorgij Malenkow]] (1953) Bundesarchiv Bild 183-B0628-0015-035, Nikita S. Chruchstschow.jpg|[[Nikita Chruszczow]] (1953–1964) Leonid Brežněv (Bundesarchiv).jpg|[[Leonid Breżniew]] (1964–1982) RIAN archive 101740 Yury Andropov, Chairman of KGB.jpg|[[Jurij Andropow]] (1982–1984) KonstantinChernenko2.jpg|[[Konstantin Czernienko]] (1984–1985) Mikhail Gorbachev 1987.jpg|[[Michaił Gorbaczow]] (1985–1991) </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] fuhezlg7uvp3jgwj2mkhujdyn0bbgv6 Krasnodar 0 12378 193391 191189 2026-04-01T12:45:00Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193391 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''{{PAGENAME}}'''</big></big><br />[[Rusczi jãzëk|rus]]. ''Краснодар'' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:Coat of Arms of Krasnodar (Krasnodar krai).png|center|80px]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:Flag of Krasnodar.svg|100px]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | Herb | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | Fana |- | align="center" colspan="2" widith=250px | [[Òbrôzk:Триумфальная арка и памятник Святой Екатерине (1).jpg|300px]] |- | [[Wiéchrzëzna]] | 339,31<ref name="krd" /> km² |- | [[Pòłożenié]]: | 45° 02' nord. 38° 59' pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(2025)</small> | 1 154 885<ref>[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года] ''rosstat.gov.ru''</ref> |- | [[Czerënkòwi numer]] | (+7) 861 |- | [[Pòcztowi kòd]] | 350000–350999 |- | [[Registracëjné tôfle]] | 23, 93, 123, 193, 323 |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;"|<font size="-1">[https://web.archive.org/web/20250717063910/https://krd.ru/ Domôcô starna gardu]</font> |} '''Krasnodar''' ([[Rusczi jãzëk|rus]]. ''Краснодар'') to je nôwiãkszé gard w Pôłniowi [[Ruskô|Rusczi]]. Leżi nad rzéką Kuban, niedaleko òd [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò]] i [[Azowsczé Mòrze|Azowsczégò Mòrza]]<ref name="krd">[https://web.archive.org/web/20241214171752/https://krd.ru/o-krasnodare/istoriya-goroda/ История города] ''krd.ru''</ref>. W gardze mieszkô kòle 1,2 mln lëdzy<ref>[https://kubanpress.ru/news/2025-08-01/krasnodar-na-perelome-kak-yuzhnaya-stolitsa-spravlyaetsya-s-demograficheskim-bumom-5443854 Краснодар на переломе: как южная столица справляется с демографическим бумом] ''kubanpress.ru''</ref>. Krasnodar òstał założony w 1793 rokù i na początku nazéwôł sã '''Jekaterinodar''' (rus. ''Екатеринодар''). To je wôżny gòspòdarzczi i kùlturalny òstrzódk<ref>[https://web.archive.org/web/20180804204606/https://krasnodar.ru/content/40/show/34743/ Город Краснодар] ''krasnodar.ru''</ref>. Czãsto mionëje sã go [[stolëca|stolëcą]] Pôłniowi Rusczi<ref>[https://news-kuban.ru/society/2025/05/25/25444.html Краснодар — столица Юга!. Кричалка, которая звучала прошедшим вечером во всех частях города] ''news-kuban.ru''</ref>. == Galeriô == <gallery> Krasnodar, Russia, near natural colors, Sentinel-2 satellite image 2018-SEP-18.jpg 2023-10-22. Краснодар DSC 7534.jpg Медакадемия Краснодар Russia.JPG View of Krasnodar taken from Kozhevennaya street, 24 2020-04-18-5.jpg Здание гостиницы централь 03.JPG Karasunskiy okrug, Krasnodar, Krasnodarskiy kray, Russia - panoramio (27).jpg 2022. Краснодар DSC 9475.jpg Екатерина Великая. Монумент.JPG </gallery> == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} * [https://hedclub.com/en/publication/krasnodarskij_kraj_zhemchuzhina_yuga_rossii_784 Krasnodar Territory. Pearl of the South of Russia] ''hedclub.com'' {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ruskô]] 1vbsqomol3zj2jo3su1jzqq9equueca Chrzescëjanizna 0 12381 193390 191776 2026-04-01T12:44:18Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193390 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Christian cross.svg|Krziż|mały]] '''Chrzescëjanizna''', '''chrzescëjaństwò''' to je monoteistycznô religijô, pòwstała w I stalata n.e. na Blisczim Wschòdze, zôczątkował ją Jezës z Nazaretu<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/chrzescijanstwo;3886180.html Chrześcijaństwo] Encyklopedia PWN</ref>. Wczasne chrzescëjaństwò bëło przesladowane bez czezera Rzimu. W 313 n.e. czezer Kònstantin Wiôldżi wëdał mediolańsczi edikt, chtërën wprowadzëł wolnosc wëznania<ref>[https://mnki.pl/pl/obiekt_tygodnia/2012/pokaz/121,zwyciezysz_krolu_konstanty,1 Zwyciężysz królu Konstanty] Muzeum Narodowe w Kielcach</ref><ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/edict-milan Edict of Milan] EBSCO</ref>, a w 380 czezer Teodozjusz ùstanowił chrzescëjaniznã państwową religiją<ref>[https://sites.rhodes.edu/coins/romes-conversion-christianity-and-its-lasting-legacy Rome's Conversion to Christianity and its Lasting Legacy] Rhodes College</ref>. Przédnymi czerënkami sã: * [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcyzm]] - czerënk, chtërnëgo przédnikã je biskup Rzimù, ùważany za nastãpnika Swiatego Piotra * [[Prawòsławié]] - związóny z wschòdny schizmã * [[Protestancëzna]] - czerënk jaczi nastôł òbczas refòrmacëji (m.jin. [[lëterstwò]]) == Galeriô == <gallery> Juan de Juanes 002.jpg|Jezës z Eùcharystią Unknown - tuntematon - ökänd- Theotokos Hodegetria, Bysantic icon - Jumalanäiti Hodigitria, bysanttilainen ikoni (28845470903).jpg|Prawòsławnô ikòna Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|Bazilika Sw. Piotra, [[Watikan]] SM Łódź Kościół św Mateusza 2017 (2) ID 613039.jpg|Kòscół ewangelicko-augsbursczi w [[Łódź|Łodzi]] </gallery> == Statistiki == [[Òbrôzk:Percent of Christians by Country–Pew Research 2011.svg|centruj|mały|Chrzescëjanizna na Swiecie, 2011]] Chrzescëjaństwò to nôwikszô religijô swiata. Wëznaje ją 2.38 miliarda lëdzi, co je 30% swiatowi pòpùlacji<ref>[https://www.worldatlas.com/religion/the-10-largest-religions-in-the-world-2025.html The 10 Largest Religions in the World] WorldAtlas</ref>. Nôwikszim czerënkã je [[Katolëcczi Kòscół|Rzimsczi Katolëcyzm]], z wicy jak miliardã wiérnych<ref>[https://www.bartehrman.com/christian-denominations/ Christian Denominations: A List of All 46 Types of Christianity] Bartehrman</ref>. === Chrzescëjaństwò w Pòlsce === W [[Pòlskô|Pòlscze]] 88,8% przenôlégô do katolëcczego Kòscóła, 0,2% do jinszego òbrządku katolëcczego, 0,5% wëznaje prawòsławié, 0,4% protestancëznã i jinsze kòscoły protestancczi tradicji, 0,5% jinsze chrzescijańsczi wëznania, a 0,5% to swiôdkowie Jehówy (badanié z 2024)<ref>Bożewicz M. [https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2024/K_050_24.PDF Religijność Polaków w ostatnich dziesięcioleciach] Centrum Badania Opinii Społecznej</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowë lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} nuk2kd8pwza8bdazowl1dhnh9gds2nc Brëkòwnik:Iketsi/1 2 12516 193426 193357 2026-04-01T13:58:54Z Iketsi 3254 query 193426 wikitext text/x-wiki == Przëpisë <ref>== * [[Szablóna:RKJ]]—Moduł:[[Moduł:RKJ|RKJ]][[Moduł:RKJ/pòdôwczi|/pòdôwczi]]—''[[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]]'' * [[Szablóna:SGKP]]—Moduł:[[Moduł:SGKP|SGKP]]—''[[Słownik geograficzny Królestwa Polskiego]]'' * [[Szablóna:kaszubopedia.pl]]—''[[Kaszëbòpediô]]'' [[:pl:Otomin|Otomin]] (2), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 760. http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/760 == GBY == * https://query.wikidata.org/#SELECT%20DISTINCT%20%3Fitem%20%3FitemLabel%20%3FitemLabel_csb%20%3FP395%20WHERE%20%7B%0A%20%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22pl%2Cmul%22.%20%7D%0A%0A%20%20%7B%0A%20%20%20%20SELECT%20DISTINCT%20%3Fitem%20WHERE%20%7B%0A%20%20%20%20%20%20%3Fitem%20p%3AP31%20%3Fstatement0.%0A%20%20%20%20%20%20%3Fstatement0%20%28ps%3AP31%2F%28wdt%3AP279%2a%29%29%20wd%3AQ138845716.%0A%20%20%20%20%7D%0A%20%20%20%20LIMIT%2010000%0A%20%20%7D%0A%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%0A%20%20%20%20%3Fitem%20rdfs%3Alabel%20%3FitemLabel_csb%20.%0A%20%20%20%20FILTER%28LANG%28%3FitemLabel_csb%29%20%3D%20%22csb%22%29%0A%20%20%7D%0A%20%20%0A%20%20%20%20OPTIONAL%20%7B%0A%20%20%20%20%3Fitem%20wdt%3AP395%20%3FP395%20.%0A%20%20%7D%0A%7D%0A%20 {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! |- | align="right" |1 |[[:d:Q4858409]] |Baranowo |GBY |- | align="right" |2 |[[:d:Q2187239]] |Bawernica |GBY |- | align="right" |3 |[[:d:Q889108]] |Bochówko |GBY |- | align="right" |4 |[[:d:Q4328412]] |Bochowo |GBY |- | align="right" |5 |[[:d:Q16487675]] |Bórk |GBY |- | align="right" |6 |[[:d:Q4946531]] |Borowy Młyn |GBY |- | align="right" |7 |[[:d:Q9177879]] |Bory (powiat bytowski) |GBY |- | align="right" |8 |[[:d:Q2845005]] |Borzyszkowy |GBY |- | align="right" |9 |[[:d:Q995405]] |Brzezinka |GBY |- | align="right" |10 |[[:d:Q9180940]] |Brzeziński Młyn |GBY |- | align="right" |11 |[[:d:Q995480]] |Brzeźno Szlacheckie |GBY |- | align="right" |12 |[[:d:Q4981627]] |Brzozowo |GBY |- | align="right" |13 |[[:d:Q9181076]] |Brzusk |GBY |- | align="right" |14 |[[:d:Q4985207]] |Budy |GBY |- | align="right" |15 |[[:d:Q9181886]] |Bukowo |GBY |- | align="right" |16 |[[:d:Q4987143]] |Buksewo |GBY |- | align="right" |17 |[[:d:Q5003992]] |Bydgoszcz |GBY |- | align="right" |18 |[[:d:Q5004140]] |Bylina |GBY |- | align="right" |19 |[[:d:Q326577]] |Bytów |GBY |- | align="right" |20 |[[:d:Q48845649]] |Ceglarnia |GBY |- | align="right" |21 |[[:d:Q5088712]] |Chałupa |GBY |- | align="right" |22 |[[:d:Q4977067]] |Chośnica |GBY |- | align="right" |23 |[[:d:Q5119626]] |Ciemno |GBY |- | align="right" |24 |[[:d:Q5201488]] |Czaple |GBY |- | align="right" |25 |[[:d:Q912648]] |Czarna Dąbrówka |GBY |- | align="right" |26 |[[:d:Q5320521]] |Dąbie |GBY |- | align="right" |27 |[[:d:Q5320543]] |Dąbki |GBY |- | align="right" |28 |[[:d:Q5320688]] |Dąbrowa Leśna |GBY |- | align="right" |29 |[[:d:Q9201123]] |Dampel |GBY |- | align="right" |30 |[[:d:Q5321087]] |Dębowo |GBY |- | align="right" |31 |[[:d:Q5321120]] |Dęby |GBY |- | align="right" |32 |[[:d:Q9209181]] |Dolne Ostrowite |GBY |- | align="right" |33 |[[:d:Q1261828]] |Drążkowo |GBY |- | align="right" |34 |[[:d:Q1428983]] |Flisów |GBY |- | align="right" |35 |[[:d:Q7067045]] |Folwark |GBY |- | align="right" |36 |[[:d:Q586175]] |Frydrychowo |GBY |- | align="right" |37 |[[:d:Q5569762]] |Glinowo-Leśniczówka |GBY |- | align="right" |38 |[[:d:Q1531537]] |Gliśnica |GBY |- | align="right" |39 |[[:d:Q502603]] |Gliśno Wielkie |GBY |- | align="right" |40 |[[:d:Q9284142]] |Głodowo (gmina Lipnica) |GBY |- | align="right" |41 |[[:d:Q86680452]] |Gołcewo |GBY |- | align="right" |42 |[[:d:Q2118010]] |Gołczewo |GBY |- | align="right" |43 |[[:d:Q375517]] |Gostkowo |GBY |- | align="right" |44 |[[:d:Q5590564]] |Grabacz |GBY |- | align="right" |45 |[[:d:Q2071945]] |Grabowo Parchowskie |GBY |- | align="right" |46 |[[:d:Q5644513]] |Hamer Młyn |GBY |- | align="right" |47 |[[:d:Q9293274]] |Holandia |GBY |- | align="right" |48 |[[:d:Q6148108]] |Jamno |GBY |- | align="right" |49 |[[:d:Q4978366]] |Jamnowski Młyn |GBY |- | align="right" |50 |[[:d:Q6155418]] |Janowo |GBY |- | align="right" |51 |[[:d:Q1683784]] |Jasień |GBY |- | align="right" |52 |[[:d:Q6164416]] |Jaszewo |GBY |- | align="right" |53 |[[:d:Q4978088]] |Jeleńcz |GBY |- | align="right" |54 |[[:d:Q6185248]] |Jeruzalem |GBY |- | align="right" |55 |[[:d:Q984759]] |Jerzkowice |GBY |- | align="right" |56 |[[:d:Q48845653]] |Józefata Dolina |GBY |- | align="right" |57 |[[:d:Q11735580]] |Karcz |GBY |- | align="right" |58 |[[:d:Q6373902]] |Karłowo |GBY |- | align="right" |59 |[[:d:Q2527003]] |Karpno |GBY |- | align="right" |60 |[[:d:Q1734612]] |Kartkowo |GBY |- | align="right" |61 |[[:d:Q984763]] |Karwno |GBY |- | align="right" |62 |[[:d:Q6375237]] |Katarzynki |GBY |- | align="right" |63 |[[:d:Q2190507]] |Kiedrowice |GBY |- | align="right" |64 |[[:d:Q6419779]] |Klasztor |GBY |- | align="right" |65 |[[:d:Q984747]] |Kleszczyniec |GBY |- | align="right" |66 |[[:d:Q11740054]] |Klewiska |GBY |- | align="right" |67 |[[:d:Q11641063]] |Kłosy |GBY |- | align="right" |68 |[[:d:Q48845656]] |Kłótnica |GBY |- | align="right" |69 |[[:d:Q6424599]] |Kobyle Góry |GBY |- | align="right" |70 |[[:d:Q15733494]] |Kocieł |GBY |- | align="right" |71 |[[:d:Q1596772]] |Kostroga |GBY |- | align="right" |72 |[[:d:Q613510]] |Kotuszewo |GBY |- | align="right" |73 |[[:d:Q6435316]] |Kozin |GBY |- | align="right" |74 |[[:d:Q1785794]] |Kozy |GBY |- | align="right" |75 |[[:d:Q6435941]] |Kraklewo |GBY |- | align="right" |76 |[[:d:Q56715]] |Kramarzyny |GBY |- | align="right" |77 |[[:d:Q9395053]] |Łącki Młyn |GBY |- | align="right" |78 |[[:d:Q8081207]] |Łąkie |GBY |- | align="right" |79 |[[:d:Q6538380]] |Leśno |GBY |- | align="right" |80 |[[:d:Q6556422]] |Lipieniec |GBY |- | align="right" |81 |[[:d:Q1021291]] |Lipnica |GBY |- | align="right" |82 |[[:d:Q11763181]] |Luboń |GBY |- | align="right" |83 |[[:d:Q3990959]] |Łupawsko |GBY |- | align="right" |84 |[[:d:Q2258685]] |Mądrzechowo |GBY |- | align="right" |85 |[[:d:Q11772136]] |Mała Wieś |GBY |- | align="right" |86 |[[:d:Q2379254]] |Masłowice Tuchomskie |GBY |- | align="right" |87 |[[:d:Q2156737]] |Masłowiczki |GBY |- | align="right" |88 |[[:d:Q11783707]] |Międzygórze |GBY |- | align="right" |89 |[[:d:Q6843768]] |Mielno |GBY |- | align="right" |90 |[[:d:Q11780361]] |Mielonek |GBY |- | align="right" |91 |[[:d:Q984764]] |Mikorowo |GBY |- | align="right" |92 |[[:d:Q138846350]] |Mirosław (Jeleńcz) |GBY |- | align="right" |93 |[[:d:Q3217596]] |Modrzejewo |GBY |- | align="right" |94 |[[:d:Q6889635]] |Modrzejewo |GBY |- | align="right" |95 |[[:d:Q6889888]] |Modziel |GBY |- | align="right" |96 |[[:d:Q6890593]] |Mogiel |GBY |- | align="right" |97 |[[:d:Q2266237]] |Mokrzyn |GBY |- | align="right" |98 |[[:d:Q1833380]] |Mydlita |GBY |- | align="right" |99 |[[:d:Q6956387]] |Na Górze |GBY |- | align="right" |100 |[[:d:Q4977361]] |Nakla |GBY |- | align="right" |101 |[[:d:Q2342823]] |Niezabyszewo |GBY |- | align="right" |102 |[[:d:Q7066065]] |Nowa Osusznica |GBY |- | align="right" |103 |[[:d:Q7066117]] |Nowa Wieś |GBY |- | align="right" |104 |[[:d:Q7066408]] |Nowe Brzeźno |GBY |- | align="right" |105 |[[:d:Q7066474]] |Nowe Huty |GBY |- | align="right" |106 |[[:d:Q2003485]] |Nowe Karwno |GBY |- | align="right" |107 |[[:d:Q984736]] |Nożynko |GBY |- | align="right" |108 |[[:d:Q1021232]] |Nożyno |GBY |- | align="right" |109 |[[:d:Q7075365]] |Obrowo |GBY |- | align="right" |110 |[[:d:Q11800940]] |Osówek |GBY |- | align="right" |111 |[[:d:Q7107357]] |Osowo Duże |GBY |- | align="right" |112 |[[:d:Q7107360]] |Osowo Małe |GBY |- | align="right" |113 |[[:d:Q2034553]] |Osowskie |GBY |- | align="right" |114 |[[:d:Q7107803]] |Ostrowite |GBY |- | align="right" |115 |[[:d:Q7108029]] |Osusznica |GBY |- | align="right" |116 |[[:d:Q929696]] |Otnoga |GBY |- | align="right" |117 |[[:d:Q7114976]] |Owsne Ostrowy |GBY |- | align="right" |118 |[[:d:Q443793]] |Parchowo |GBY |- | align="right" |119 |[[:d:Q7136474]] |Parchowski Bór |GBY |- | align="right" |120 |[[:d:Q7136475]] |Parchowski Młyn |GBY |- | align="right" |121 |[[:d:Q7190370]] |Piaszno |GBY |- | align="right" |122 |[[:d:Q11832667]] |Płotówko |GBY |- | align="right" |123 |[[:d:Q7265164]] |Płotowo |GBY |- | align="right" |124 |[[:d:Q7206834]] |Podkomorki |GBY |- | align="right" |125 |[[:d:Q2100287]] |Podkomorzyce |GBY |- | align="right" |126 |[[:d:Q1238835]] |Połupino |GBY |- | align="right" |127 |[[:d:Q4976738]] |Pomysk Mały |GBY |- | align="right" |128 |[[:d:Q167637]] |Pomysk Wielki |GBY |- | align="right" |129 |[[:d:Q7227541]] |Pomyski Młyn |GBY |- | align="right" |130 |[[:d:Q7253871]] |Prądzona |GBY |- | align="right" |131 |[[:d:Q11830518]] |Prądzona-Wybudowanie |GBY |- | align="right" |132 |[[:d:Q2114585]] |Przybin |GBY |- | align="right" |133 |[[:d:Q7253644]] |Przylaski |GBY |- | align="right" |134 |[[:d:Q56328235]] |Ptaszewo |GBY |- | align="right" |135 |[[:d:Q11831832]] |Pupkowo |GBY |- | align="right" |136 |[[:d:Q7263832]] |Pyszno |GBY |- | align="right" |137 |[[:d:Q7310651]] |Rekowo |GBY |- | align="right" |138 |[[:d:Q2162580]] |Rokiciny |GBY |- | align="right" |139 |[[:d:Q2162585]] |Rokitki |GBY |- | align="right" |140 |[[:d:Q11835165]] |Rokitniki |GBY |- | align="right" |141 |[[:d:Q988619]] |Rokity |GBY |- | align="right" |142 |[[:d:Q7369110]] |Rosocha |GBY |- | align="right" |143 |[[:d:Q7376645]] |Rucowe Lasy |GBY |- | align="right" |144 |[[:d:Q7377006]] |Rudka |GBY |- | align="right" |145 |[[:d:Q7377088]] |Rudniki |GBY |- | align="right" |146 |[[:d:Q7385752]] |Rzepnica |GBY |- | align="right" |147 |[[:d:Q7667002]] |Sątoczno |GBY |- | align="right" |148 |[[:d:Q1055482]] |Sieromino |GBY |- | align="right" |149 |[[:d:Q7511739]] |Sierzno |GBY |- | align="right" |150 |[[:d:Q7511744]] |Sierzywk |GBY |- | align="right" |151 |[[:d:Q138335]] |Skotawsko |GBY |- | align="right" |152 |[[:d:Q48845662]] |Skrobacz |GBY |- | align="right" |153 |[[:d:Q9377393]] |Skryte |GBY |- | align="right" |154 |[[:d:Q7546522]] |Smołdziny |GBY |- | align="right" |155 |[[:d:Q7546295]] |Smolne |GBY |- | align="right" |156 |[[:d:Q16605349]] |Sośnica |GBY |- | align="right" |157 |[[:d:Q7563943]] |Soszyca |GBY |- | align="right" |158 |[[:d:Q278604]] |Soszyce |GBY |- | align="right" |159 |[[:d:Q7601629]] |Stare Brzeźno |GBY |- | align="right" |160 |[[:d:Q576958]] |Stary Most |GBY |- | align="right" |161 |[[:d:Q7618686]] |Stoltmany |GBY |- | align="right" |162 |[[:d:Q9346814]] |Struga |GBY |- | align="right" |163 |[[:d:Q16607932]] |Sumin |GBY |- | align="right" |164 |[[:d:Q9396528]] |Świątkowo |GBY |- | align="right" |165 |[[:d:Q387661]] |Święchowo |GBY |- | align="right" |166 |[[:d:Q8082174]] |Świerkówko |GBY |- | align="right" |167 |[[:d:Q599981]] |Sylczno |GBY |- | align="right" |168 |[[:d:Q7664159]] |Szarzyn |GBY |- | align="right" |169 |[[:d:Q9352202]] |Szpręgielówka |GBY |- | align="right" |170 |[[:d:Q7862574]] |Tągowie |GBY |- | align="right" |171 |[[:d:Q7692081]] |Tebowizna |GBY |- | align="right" |172 |[[:d:Q4977393]] |Trzebiatkowa |GBY |- | align="right" |173 |[[:d:Q7848953]] |Trzebielsk |GBY |- | align="right" |174 |[[:d:Q1021978]] |Tuchomie |GBY |- | align="right" |175 |[[:d:Q7850996]] |Tuchomko |GBY |- | align="right" |176 |[[:d:Q931429]] |Unichowo |GBY |- | align="right" |177 |[[:d:Q7898326]] |Upiłka |GBY |- | align="right" |178 |[[:d:Q943009]] |Wargówko |GBY |- | align="right" |179 |[[:d:Q2549304]] |Wargowo |GBY |- | align="right" |180 |[[:d:Q7970956]] |Warszawa |GBY |- | align="right" |181 |[[:d:Q7998885]] |Wieczywno |GBY |- | align="right" |182 |[[:d:Q7998968]] |Wielgoszcz |GBY |- | align="right" |183 |[[:d:Q4978074]] |Wierzchocina |GBY |- | align="right" |184 |[[:d:Q948490]] |Wiślany |GBY |- | align="right" |185 |[[:d:Q8029263]] |Wojsk |GBY |- | align="right" |186 |[[:d:Q48845665]] |Wola |GBY |- | align="right" |187 |[[:d:Q8039790]] |Wygoda |GBY |- | align="right" |188 |[[:d:Q8039789]] |Wygoda |GBY |- | align="right" |189 |[[:d:Q8064412]] |Zagony |GBY |- | align="right" |190 |[[:d:Q167734]] |Zawiat |GBY |- | align="right" |191 |[[:d:Q9390732]] |Zgnity Most |GBY |- | align="right" |192 |[[:d:Q778428]] |Zielony Dwór |GBY |- | align="right" |193 |[[:d:Q8083403]] |Żukówko |GBY |} == + == {| class="wikitable sortable" |+ Tekst podpisu |- ! csb !! pl !powiat!! rodzaj |- |[[Amalka]] ||[[:pl:Amalka]] |kartuski|| wieś |- |[[Antóniewò]] ||[[:pl:Antoniewo]] |chojnicki|| wieś |- |[[Asmùs]] ||[[:pl:Asmus]] |chojnicki|| wieś |- |[[Babi Dół]] |[[:pl:Babi Dół]] |kartuski |wieś |- |[[Bagna]] |[[:pl:Bagna]] |kościerski |osada |- |[[Bagniewò]] |[[:pl:Bagniewo]] |kartuski |część wsi |- |[[Bałachë]] |[[:pl:Bałachy]] |kościerski |osada |- |[[Banino]] |[[:pl:Banino]] |kartuski |wieś |- |[[Baranowò]] |[[:pl:Baranowo]] |bytowski |wieś |- |[[Barłomino]] |[[:pl:Barłomino]] |wejherowski |wieś |- |[[Barniéwcz]] |[[:pl:Barniewice]] |kartuski |wieś |- |[[Bartkòwô Stajniô]] |[[:pl:Bartkowa Stajnia]] |kościerski |osada |- |[[Bôrwik]] |[[:pl:Barwik]] |kartuski |wieś |- |[[Bawernica]] |[[:pl:Bawernica]] |bytowski |wieś |- |[[Bąckô Hëta]] |[[:pl:Bącka Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Bącz]] |[[:pl:Bącz]] |kartuski |wieś |- |[[Bąk]] |[[:pl:Bąk]] |kościerski |wieś |- |[[Belfórt]] |[[:pl:Belfort]] |kościerski |osada |- |[[Betlejem]] |[[:pl:Betlejem]] |kartuski |osada |- |[[Bãbnë]] |[[:pl:Bębny]] |kartuski |część wsi |- |[[Bãdargòwò]] |[[:pl:Będargowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Bãdomink]] |[[:pl:Będominek]] |kościerski |wieś |- |[[Biôłô Góra]] |[[:pl:Biała Góra]] |kościerski |część wsi |- |[[Biôłé Błota]] |[[:pl:Białe Błota]] |kościerski |część wsi |- |[[Biôłé Błota]] |[[:pl:Białe Błoto]] |kościerski |część wsi |- |[[Biélôwczi]] |[[:pl:Bielawki]] |kartuski |wieś |- |[[Biélawë]] |[[:pl:Bielawy]] |kartuski |część wsi |- |[[Bieszkòwice]] |[[:pl:Bieszkowice]] |wejherowski |wieś |- |[[Bòchòwò]] |[[:pl:Bochowo]] |bytowski |wieś |- |[[Bòchówkò]] |[[:pl:Bochówko]] |bytowski |osada |- |[[Bòjano]] |[[:pl:Bojano]] |wejherowski |wieś |- |[[Bólszewò]] |[[:pl:Bolszewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Bùlwark]] |[[:pl:Bolwerk]] |kartuski |osada |- |[[Bórcz]] |[[:pl:Borcz]] |kartuski |wieś |- |[[Kamiany Bórk]] |[[:pl:Borek]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrkòwò]] |[[:pl:Borkowo]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrówc]] |[[:pl:Borowiec]] |kartuski |osada |- |[[Bòrówc]] |[[:pl:Borowiec]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrówc]] |[[:pl:Borowiec]] |kościerski |osada |- |[[Bòrowò]] |[[:pl:Borowo]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrowi Las]] |[[:pl:Borowy Las]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrowi Młin]] |[[:pl:Borowy Młyn]] |bytowski |wieś |- |[[Bòrsk]] |[[:pl:Borsk]] |kościerski |wieś |- |[[Borëcëno]] |[[:pl:Borucino]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrzestowò]] |[[:pl:Borzestowo]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrzestowskô Hëta]] |[[:pl:Borzestowska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrzëszkòwë]] |[[:pl:Borzyszkowy]] |bytowski |wieś |- |[[Bór]] |[[:pl:Bór]] |kartuski |wieś |- |[[Broda]] |[[:pl:Broda]] |chojnicki |kolonia |- |[[Dólnô Brodnica]] |[[:pl:Brodnica Dolna]] |kartuski |wieś |- |[[Górnô Brodnica]] |[[:pl:Brodnica Górna]] |kartuski |wieś |- |[[Brudzewò]] |[[:pl:Brudzewo]] |pucki |wieś |- |[[Brusë]] |[[:pl:Brusy]] |chojnicki |miasto |- |[[Brusë-Pùstczi]] |[[:pl:Brusy-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Brzezyńsczi Młin]] |[[:pl:Brzezieński Młyn]] |bytowski |kolonia |- |[[Brzezënka]] |[[:pl:Brzezinka]] |bytowski |osada |- |[[Brzezënë]] |[[:pl:Brzeziny]] |kartuski |część wsi |- |[[Brzézno Szlachecczé]] |[[:pl:Brzeźno Szlacheckie]] |bytowski |wieś |- |[[Brzozowò]] |[[:pl:Brzozowo]] |bytowski |wieś |- |[[Brzósk]] |[[:pl:Brzósk]] |bytowski |osada |- |[[Bùdë]] |[[:pl:Budy]] |bytowski |osada |- |[[Bùkòwô Góra]] |[[:pl:Bukowa Góra]] |kartuski |wieś |- |[[Bùkòwina]] |[[:pl:Bukowina]] |lęborski |wieś |- |[[Bùkòwinczi]] |[[:pl:Bukowinki]] |kartuski |część wsi |- |[[Bùkòwò]] |[[:pl:Bukowo]] |kartuski |wieś |- |[[Bùkòwò]] |[[:pl:Bukowo]] |bytowski |kolonia |- |[[Bùksewò]] |[[:pl:Buksewo]] |bytowski |kolonia |- |[[Bòrk]] |[[:pl:Bórk]] |bytowski |osada |- |[[Bùrsztinik]] |[[:pl:Bursztynik]] |kartuski |część wsi |- |[[Bëdgòszcz]] |[[:pl:Bydgoszcz]] |bytowski |osada |- |[[Bëtowò]] |[[:pl:Bytów]] |bytowski |miasto |- |[[Ceglarniô]] |[[:pl:Ceglarnia]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Celbòwò]] |[[:pl:Celbowo]] |pucki |osada |- |[[Celbówkò]] |[[:pl:Celbówko]] |pucki |osada |- |[[Seromino]] |[[:pl:Sieromino]] |bytowski |osada |- |[[Céwice]] |[[:pl:Cewice]] |lęborski |wieś |- |[[Chałëpa]] |[[:pl:Chałupa]] |bytowski |osada |- |[[Chalëpë]] |[[:pl:Chałupy]] |pucki |wieś |- |[[Chlapòwò]] |[[:pl:Chłapowo]] |pucki |wieś |- |[[Chłopòwò]] |[[:pl:Chłopowy]] |chojnicki |osada |- |[[Chmielno]] |[[:pl:Chmielno]] |kartuski |wieś |- |[[Chmielónkò]] |[[:pl:Chmielonko]] |kartuski |część wsi |- |[[Chòjna]] |[[:pl:Chojna]] |kartuski |wieś |- |[[Chòsznica]] |[[:pl:Chośnica]] |bytowski |wieś |- |[[Chróstowò]] |[[:pl:Chróstowo]] |kartuski |wieś |- |[[Chwaszczëno]] |[[:pl:Chwaszczyno]] |kartuski |wieś |- |[[Cechòmié]] |[[:pl:Ciechomie]] |kartuski |wieś |- |[[Cémno]] |[[:pl:Ciemno]] |bytowski |wieś |- |[[Cësewié]] |[[:pl:Cisewie]] |kościerski |wieś |- |[[Abisyniô]] |[[:pl:Abisynia]] |kościerski |osada |- |[[Czôjczé Błoto]] |[[:pl:Czajki-Błoto]] |kościerski |osada |- |[[Czapelsczi Młin]] |[[:pl:Czapielski Młyn]] |kartuski |wieś |- |[[Czôpiewice]] |[[:pl:Czapiewice]] |chojnicki |wieś |- |[[Czaple]] |[[:pl:Czaple]] |kartuski |wieś |- |[[Czôrlëna]] |[[:pl:Czarlina]] |kościerski |wieś |- |[[Czôrlëno]] |[[:pl:Czarlino]] |kartuski |wieś |- |[[Czôrnô Dąbrówka]] |[[:pl:Czarna Dąbrówka]] |bytowski |wieś |- |[[Czôrnô Hëta]] |[[:pl:Czarna Huta]] |kartuski |część wsi |- |[[Czôrné]] |[[:pl:Czarne]] |kościerski |osada |- |[[Czôrné Pùstkòwié]] |[[:pl:Czarne Pustkowie]] |kościerski |osada |- |[[Czôrnéż]] |[[:pl:Czarniż]] |chojnicki |wieś |- |[[Czôrnowò]] |[[:pl:Czarnowo]] |chojnicki |wieś |- |[[Czeczewò]] |[[:pl:Czeczewo]] |kartuski |wieś |- |[[Czerznica]] |[[:pl:Czernica]] |chojnicki |wieś |- |[[Czãstkówó]] |[[:pl:Częstkowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Czãstkòwò]] |[[:pl:Częstkowo]] |kościerski |wieś |- |[[Czëczkòwë]] |[[:pl:Czyczkowy]] |chojnicki |wieś |- |[[Czëstô Wòda]] |[[:pl:Czysta Woda]] |kartuski |kolonia |- |[[Dãpel]] |[[:pl:Dampel]] |bytowski |osada |- |[[Donachòwò]] |[[:pl:Danachowo]] |kartuski |osada |- |[[Dargòlewò]] |[[:pl:Dargolewo]] |wejherowski |część wsi |- |[[Darzlëbié]] |[[:pl:Darzlubie]] |pucki |wieś |- |[[Dąbié]] |[[:pl:Dąbie]] |bytowski |wieś |- |[[Dąbczi]] |[[:pl:Dąbki]] |bytowski |osada |- |[[Dąbrowa]] |[[:pl:Dąbrowa]] |kartuski |wieś |- |[[Dąbrowa]] |[[:pl:Dąbrowa]] |kościerski |wieś |- |[[Dąbrowa Pùzdrowskô]] |[[:pl:Dąbrowa Puzdrowska]] |kartuski |wieś |- |[[Dąbrówka]] |[[:pl:Dąbrówka]] |wejherowski |wieś |- |[[Dąbrówka]] |[[:pl:Dąbrówka]] |wejherowski |część wsi |- |[[Lesnô Dąbrowa]] |[[:pl:Dąbrowa Leśna]] |bytowski |część osady |- |[[Dąbrówka]] |[[:pl:Dąbrówka]] |kościerski |wieś |- |[[Mëgòwò]] |[[:pl:Dąbrówka]] |kościerski |osada |- |[[Dąbrówka]] |[[:pl:Dąbrówka]] |chojnicki |wieś |- |[[Dejk]] |[[:pl:Dejk]] |kartuski |część wsi |- |[[Délowò]] |[[:pl:Delowo]] |kartuski |kolonia |- |[[Dãbina]] |[[:pl:Dębina]] |kościerski |osada |- |[[Dãbògórë]] |[[:pl:Dębogóry]] |kościerski |wieś |- |[[Dãbòwô Góra]] |[[:pl:Dębowa Góra]] |chojnicki |osada leśna wsi |- |[[Dãbówc]] |[[:pl:Dębowiec]] |kościerski |osada wsi |- |[[Dãbòwò]] |[[:pl:Dębowo]] |bytowski |osada |- |[[Debrzno]] |[[:pl:Dębrzyno]] |kościerski |osada leśna |- |[[Pòdkòmórczi]] |[[:pl:Podkomorki]] |bytowski |osada leśna |- |[[Dãbë]] |[[:pl:Dęby]] |bytowski |wieś |- |[[Dłudżi Czerz]] |[[:pl:Długi Kierz]] |kartuski |wieś |- |[[Dorogòszcz]] |[[:pl:Dobrogoszcz]] |kościerski |wieś |- |[[Dobrzewino]] |[[:pl:Dobrzewino]] |wejherowski |wieś |- |[[Dolëzna Jadwidżi]] |[[:pl:Dolina Jadwigi]] |kartuski |osada |- |[[Domôtowò]] |[[:pl:Domatowo]] |pucki |wieś |- |[[Domôtówkò]] |[[:pl:Domatówko]] |pucki |wieś |- |[[Drążkòwò]] |[[:pl:Drążkowo]] |bytowski |osada |- |[[Drozdowò]] |[[:pl:Drozdowo]] |kartuski |osada |- |[[Dubòwò]] |[[:pl:Dubowo]] |kartuski |wieś |- |[[Dunajczi]] |[[:pl:Dunajki]] |kościerski |osada |- |[[Dużi Jabùszk]] |[[:pl:Duży Jabłuszek]] |kościerski |osada |- |[[Diwan]] |[[:pl:Dywan]] |kościerski |osada |- |[[Dzechno]] |[[:pl:Dziechno]] |lęborski |wieś |- |[[Dzemiónë]] |[[:pl:Dziemiany]] |kościerski |wieś |- |[[Dzérzążno]] |[[:pl:Dzierżążno]] |kartuski |wieś |- |[[Egertowò]] |[[:pl:Egiertowo]] |kartuski |wieś |- |[[Fingrowô Hëta]] |[[:pl:Fingrowa Huta]] |kościerski |wieś |- |[[Flësów]] |[[:pl:Flisów]] |bytowski |osada leśna |- |[[Fridrichòwò]] |[[:pl:Frydrychowo]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Gacnik]] |[[:pl:Gacnik]] |chojnicki |wieś |- |[[Gapòwò]] |[[:pl:Gapowo]] |kartuski |wieś |- |[[Garbôcz]] |[[:pl:Garbacz]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Gôrcz]] |[[:pl:Garcz]] |kartuski |wieś |- |[[Gôrczëno]] |[[:pl:Garczyn]] |kościerski |osada |- |[[Dżełdón]] |[[:pl:Giełdon]] |chojnicki |wieś |- |[[Glëniewò]] |[[:pl:Gliniewo]] |kartuski |część wsi |- |[[Glinno]] |[[:pl:Glinno]] |kartuski |część wsi |- |[[Glënowsczè Lesyństwò]] |[[:pl:Glinowo-Leśniczówka]] |bytowski |część wsi |- |[[Glincz]] |[[:pl:Glincz]] |kartuski |wieś |- |[[Glësnica]] |[[:pl:Gliśnica]] |bytowski |osada |- |[[Wiôldźé Glisno]] |[[:pl:Gliśno Wielkie]] |bytowski |wieś |- |[[Glôzëca]] |[[:pl:Głazica]] |wejherowski |wieś |- |[[Głodnica]] |[[:pl:Głodnica]] |wejherowski |część wsi |- |[[Głodowò]] |[[:pl:Głodowo]] |bytowski |kolonia |- |[[Główczëce]] |[[:pl:Główczewice]] |chojnicki |wieś |- |[[Głëchi Bór]] |[[:pl:Głuchy Bór]] |kościerski |osada leśna |- |[[Głëszëno]] |[[:pl:Głusino]] |kartuski |wieś |- |[[Gniewòwò]] |[[:pl:Gniewowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Gniéżdżewò]] |[[:pl:Gnieżdżewo]] |pucki |wieś |- |[[Gòlëca]] |[[:pl:Golica]] |kartuski |część wsi |- |[[Gôłczewò]] |[[:pl:Gołczewo]] |bytowski |wieś |- |[[Golëbie]] |[[:pl:Gołubie]] |kartuski |wieś |- |[[Gòrãczëno]] |[[:pl:Goręczyno]] |kartuski |wieś |- |[[Gòstkòwò]] |[[:pl:Gostkowo]] |bytowski |wieś |- |[[Gòstómié]] |[[:pl:Gostomie]] |kościerski |wieś |- |[[Gòstómkò]] |[[:pl:Gostomko]] |kościerski |wieś |- |[[Gòscëcëno]] |[[:pl:Gościcino]] |wejherowski |wieś |- |[[Gòwidlëno]] |[[:pl:Gowidlino]] |kartuski |wieś |- |[[Gòra]] |[[:pl:Góra]] |wejherowski |wieś |- |[[Górczi]] |[[:pl:Górki]] |kościerski |wieś |- |[[Grabówc]] |[[:pl:Grabowiec]] |wejherowski |wieś |- |[[Grabòwò Parchòwsczi]] |[[:pl:Grabowo Parchowskie]] |bytowski |wieś |- |[[Grodzëskò]] |[[:pl:Grodzisko]] |kartuski |część wsi |- |[[Grzëbno]] |[[:pl:Grzybno]] |kartuski |wieś |- |[[Grzëbòwò]] |[[:pl:Grzybowo]] |kościerski |wieś |- |[[Grzëbòwsczi Młin]] |[[:pl:Grzybowski Młyn]] |kościerski |wieś |- |[[Hamer Młin]] |[[:pl:Hamer-Młyn]] |bytowski |osada |- |[[Hôska]] |[[:pl:Haska]] |kartuski |osada wsi |- |[[Hejtuz]] |[[:pl:Hejtus]] |kartuski |część wsi |- |[[Hòlandiô]] |[[:pl:Holandia]] |bytowski |kolonia |- |[[Hopòwò]] |[[:pl:Hopowo]] |kartuski |wieś |- |[[Hopë]] |[[:pl:Hopy]] |kartuski |wieś |- |[[Hëta]] |[[:pl:Huta]] |chojnicki |wieś |- |[[Jigrzëcznô]] |[[:pl:Igrzyczno]] |wejherowski |osada |- |[[Jagòdowò]] |[[:pl:Jagodowo]] |kartuski |kolonia |- |[[Jòmno]] |[[:pl:Jamno]] |bytowski |wieś |- |[[Jómsczi Młin]] |[[:pl:Jamnowski Młyn]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Janowò]] |[[:pl:Janowo]] |kartuski |wieś |- |[[Janowò]] |[[:pl:Janowo]] |bytowski |kolonia |- |[[Jaséń]] |[[:pl:Jasień]] |bytowski |wieś |- |[[Jasnô Gwiôzda]] |[[:pl:Jasna Gwiazda]] |kościerski |osada |- |[[Pilëce]] |[[:pl:Jastrzębia Góra]] |pucki |wieś |- |[[Jastrzãbié]] |[[:pl:Jastrzębie Dziemiańskie]] |kościerski |wieś |- |[[Jaszewò]] |[[:pl:Jaszewo]] |bytowski |osada |- |[[Jeléńcz]] |[[:pl:Jeleńcz]] |bytowski |wieś |- |[[Jeleńskô Hëta]] |[[:pl:Jeleńska Huta]] |wejherowski |wieś |- |[[Jelónkò]] |[[:pl:Jelonko]] |kartuski |wieś |- |[[Jeruzalem]] |[[:pl:Jeruzalem]] |bytowski |kolonia |- |[[Jerzkòjce]] |[[:pl:Jerzkowice]] |bytowski |wieś |- |[[Roztopczëno]] |[[:pl:Roztopczyn]] |lęborski |kolonia |- |[[Wiôldżé Jóninë]] |[[:pl:Joniny Duże]] |kościerski |osada |- |[[Môłé Jóninë]] |[[:pl:Joniny Małe]] |kościerski |osada |- |[[Dolëzna Jozefata]] |[[:pl:Józefata Dolina]] |bytowski |część wsi |- |[[Juszczi]] |[[:pl:Juszki]] |kościerski |wieś |- |[[Kaczińc]] |[[:pl:Kaczyniec]] |pucki |osada |- |[[Kalëska]] |[[:pl:Kaliska]] |kartuski |osada |- |[[Òsówk]] |[[:pl:Osówek]] |bytowski |osada |- |[[Kalëska]] |[[:pl:Kaliska Kościerskie]] |kościerski |wieś |- |[[Kalisz]] |[[:pl:Kalisz]] |kościerski |wieś |- |[[Kalwariô]] |[[:pl:Kalwaria]] |kościerski |osada |- |[[Kaméla]] |[[:pl:Kamela]] |kartuski |wieś |- |[[Kamińca Królewskô]] |[[:pl:Kamienica Królewska]] |kartuski |wieś |- |[[Kamiéńca Szlacheckô]] |[[:pl:Kamienica Szlachecka]] |kartuski |wieś |- |[[Kamienickô Hëta]] |[[:pl:Kamienicka Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Kamienicczi Młin]] |[[:pl:Kamienicki Młyn]] |kartuski |wieś |- |[[Kamiéńc]] |[[:pl:Kamieniec]] |lęborski |kolonia |- |[[Kamiéń]] |[[:pl:Kamień]] |wejherowski |wieś |- |[[Kamiónka Gòwidlińskô]] |[[:pl:Kamionka Gowidlińska]] |kartuski |osada |- |[[Kaplëca]] |[[:pl:Kaplica]] |kartuski |wieś |- |[[Kôrcz]] |[[:pl:Karcz]] |bytowski |kolonia |- |[[Karczemczi]] |[[:pl:Karczemki]] |wejherowski |wieś |- |[[Karczéwkò]] |[[:pl:Karczewko]] |kartuski |wieś |- |[[Karłowò]] |[[:pl:Karłowo]] |bytowski |wieś |- |[[Karłowò]] |[[:pl:Karłowo]] |kartuski |wieś |- |[[Karpno]] |[[:pl:Karpno]] |bytowski |wieś |- |[[Kôrsëno]] |[[:pl:Karsin]] |kościerski |wieś |- |[[Kartkòwò]] |[[:pl:Kartkowo]] |bytowski |osada |- |[[Kartuzë]] |[[:pl:Kartuzy]] |kartuski |miasto |- |[[Karwiô]] |[[:pl:Karwia]] |pucki |wieś |- |[[Karwica]] |[[:pl:Karwica]] |lęborski |wieś |- |[[Karwno]] |[[:pl:Karwno]] |bytowski |wieś |- |[[Kaszëba]] |[[:pl:Kaszuba]] |chojnicki |wieś |- |[[Katarzinczi]] |[[:pl:Katarzynki]] |bytowski |kolonia |- |[[Kawle]] |[[:pl:Kawle]] |kartuski |wieś |- |[[Dólné Kawle]] |[[:pl:Kawle Dolne]] |kartuski |część kolonii |- |[[Górné Kawle]] |[[:pl:Kawle Górne]] |kartuski |kolonia |- |[[Kãpino]] |[[:pl:Kąpino]] |wejherowski |osada |- |[[Kczewò]] |[[:pl:Kczewo]] |kartuski |wieś |- |[[Kãbłowò]] |[[:pl:Kębłowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Kãtrzëno]] |[[:pl:Kętrzyno]] |wejherowski |wieś |- |[[Czedrowice]] |[[:pl:Kiedrowice]] |bytowski |wieś |- |[[Serziwk]] |[[:pl:Sierzywk]] |bytowski |osada |- |[[Czelińsô Hëta]] |[[:pl:Kieleńska Huta]] |wejherowski |wieś |- |[[Czelno]] |[[:pl:Kielno]] |wejherowski |wieś |- |[[Kôłpino]] |[[:pl:Kiełpino]] |kartuski |wieś |- |[[Czinice]] |[[:pl:Kinice]] |chojnicki |wieś |- |[[Czistowò]] |[[:pl:Kistowo]] |kartuski |wieś |- |[[Czistówkò]] |[[:pl:Kistówko]] |kartuski |wieś |- |[[Klôsztór]] |[[:pl:Klasztor]] |bytowski |kolonia |- |[[Kleszczińc]] |[[:pl:Kleszczyniec]] |bytowski |wieś |- |[[Klewiska]] |[[:pl:Klewiska]] |bytowski |osada |- |[[Klëczkòwë]] |[[:pl:Kliczkowy]] |kościerski |wieś |- |[[Kloc]] |[[:pl:Kloc]] |kościerski |osada |- |[[Klëkòwô Hëta]] |[[:pl:Klukowa Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Kłobùczëno]] |[[:pl:Kłobuczyno]] |kościerski |wieś |- |[[Kłosowò]] |[[:pl:Kłosowo]] |kartuski |wieś |- |[[Kłosówkò]] |[[:pl:Kłosówko]] |kartuski |wieś |- |[[Kłosë]] |[[:pl:Kłosy]] |bytowski |wieś |- |[[Kłótnica]] |[[:pl:Kłótnica]] |bytowski |część wsi |- |[[Kniewò]] |[[:pl:Kniewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Kòbëlôsz]] |[[:pl:Kobylasz]] |wejherowski |wieś |- |[[Kòbëlé Górë]] |[[:pl:Kobyle Góry]] |bytowski |osada leśna |- |[[Kòbùsewò]] |[[:pl:Kobysewo]] |kartuski |wieś |- |[[Kòchanowò]] |[[:pl:Kochanowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Kòcół]] |[[:pl:Kocioł]] |bytowski |kolonia |- |[[Kòkwino]] |[[:pl:Kokwino]] |kartuski |kolonia |- |[[Kòlano]] |[[:pl:Kolano]] |kartuski |kolonia |- |[[Kòleczkòwò]] |[[:pl:Koleczkowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Kòloniô]] |[[:pl:Kolonia]] |kartuski |wieś |- |[[Kòłodzeje]] |[[:pl:Kołodzieje]] |kartuski |wieś |- |[[Kònitop]] |[[:pl:Konitop]] |kościerski |osada |- |[[Kòrné]] |[[:pl:Korne]] |kościerski |wieś |- |[[Kòrëta]] |[[:pl:Koryta]] |kartuski |część wsi |- |[[Kòsobùdë]] |[[:pl:Kosobudy]] |chojnicki |wieś |- |[[Kòsowò]] |[[:pl:Kosowo]] |kartuski |wieś |- |[[Kòstroga]] |[[:pl:Kostroga]] |bytowski |osada |- |[[Kòsë]] |[[:pl:Kosy]] |kartuski |wieś |- |[[Kòscerskô Hëta]] |[[:pl:Kościerska Huta]] |kościerski |wieś |- |[[Kòscérzna]] |[[:pl:Kościerzyna]] |kościerski |miasto |- |[[Kòscérzna-Pùstczi]] |[[:pl:Kościerzyna-Wybudowanie]] |kościerski |wieś |- |[[Kòtuszewò]] |[[:pl:Kotuszewo]] |bytowski |wieś |- |[[Kòwôle]] |[[:pl:Kowale]] |kartuski |wieś |- |[[Kòwôlewò]] |[[:pl:Kowalewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Stôri Dwór]] |[[:pl:Stary Dwór]] |kartuski |część wsi |- |[[Kòzëno]] |[[:pl:Kozin]] |bytowski |osada |- |[[Kòzłówc]] |[[:pl:Kozłowiec]] |kościerski |osada |- |[[Kòzë]] |[[:pl:Kozy]] |bytowski |wieś |- |[[Kòżëczkòwò]] |[[:pl:Kożyczkowo]] |kartuski |wieś |- |[[Klaklewò]] |[[:pl:Klaklewo]] |bytowski |kolonia |- |[[Kramarzënë]] |[[:pl:Kramarzyny]] |bytowski |wieś |- |[[Krãpkòjce]] |[[:pl:Krępkowice]] |lęborski |wieś |- |[[Krósewò]] |[[:pl:Krosewo]] |kościerski |osada |- |[[Krówniô]] |[[:pl:Krównia]] |chojnicki |wieś |- |[[Kruglińc]] |[[:pl:Krugliniec]] |kościerski |osada |- |[[Krëszëniô]] |[[:pl:Kruszyn]] |chojnicki |wieś |- |[[Krzeszna]] |[[:pl:Krzeszna]] |kartuski |wieś |- |[[Kùcbòrowò]] |[[:pl:Kucborowo]] |kartuski |kolonia |- |[[Kùjôtë]] |[[:pl:Kujaty]] |kartuski |wieś |- |[[Kùkówka]] |[[:pl:Kukówka]] |wejherowski |osada wsi |- |[[Lamk]] |[[:pl:Lamk]] |chojnicki |wieś |- |[[Lãpkòwò]] |[[:pl:Lampkowo]] |kościerski |część wsi |- |[[Lôska]] |[[:pl:Laska]] |chojnicki |wieś |- |[[Lémanë]] |[[:pl:Lemany]] |kartuski |wieś |- |[[Lãdë]] |[[:pl:Lendy]] |chojnicki |wieś |- |[[Léòbòra]] |[[:pl:Leobór]] |wejherowski |przysiółek wsi |- |[[Lesôczi]] |[[:pl:Lesiaki]] |lęborski |kolonia |- |[[Leszczinczi]] |[[:pl:Leszczynki]] |kartuski |wieś |- |[[Stôré Nadlesyństwò]] |[[:pl:Kościerzyna-Stare Nadleśnictwo]] |kościerski |osada |- |[[Lesniewò]] |[[:pl:Leśniewo]] |pucki |wieś |- |[[Lesno]] |[[:pl:Leśno]] |wejherowski |wieś |- |[[Lesno]] |[[:pl:Leśno]] |chojnicki |wieś |- |[[Lewinkò]] |[[:pl:Lewinko]] |wejherowski |wieś |- |[[Lewino]] |[[:pl:Lewino]] |wejherowski |wieś |- |[[Lewinowò]] |[[:pl:Lewinowo]] |kartuski |część wsi |- |[[Lezno]] |[[:pl:Leźno]] |kartuski |wieś |- |[[Leżuchòwò]] |[[:pl:Leżuchowo]] |kościerski |część wsi |- |[[Lëniô]] |[[:pl:Linia]] |wejherowski |wieś |- |[[Lëpa]] |[[:pl:Lipa]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Lëpczi]] |[[:pl:Lipki]] |wejherowski |część wsi |- |[[Lëpińce]] |[[:pl:Lipnica]] |bytowski |wieś |- |[[Lëpówc]] |[[:pl:Lipowiec]] |kartuski |część wsi |- |[[Lëpùskô Hëta]] |[[:pl:Lipuska Huta]] |kościerski |wieś |- |[[Lëpùsz]] |[[:pl:Lipusz]] |kościerski |wieś |- |[[Lësé Jamë]] |[[:pl:Lisie Jamy]] |kartuski |wieś |- |[[Lizôczi]] |[[:pl:Lizaki]] |kościerski |wieś |- |[[Lniska]] |[[:pl:Lniska]] |kartuski |wieś |- |[[Lórińc]] |[[:pl:Loryniec]] |kościerski |wieś |- |[[Lubniô]] |[[:pl:Lubnia]] |chojnicki |wieś |- |[[Lëbóń]] |[[:pl:Luboń]] |bytowski |wieś |- |[[Ludwikòwò]] |[[:pl:Ludwikowo]] |kościerski |osada |- |[[Lëzëno]] |[[:pl:Luzino]] |wejherowski |wieś |- |[[Łapalëce]] |[[:pl:Łapalice]] |kartuski |wieś |- |[[Kartësczé Łôpino]] |[[:pl:Łapino Kartuskie]] |kartuski |wieś |- |[[Łącczi Młin]] |[[:pl:Łącki Młyn]] |bytowski |kolonia |- |[[Łączczi]] |[[:pl:Łączki]] |kartuski |wieś |- |[[Łątczëno]] |[[:pl:Łączyno]] |kartuski |wieś |- |[[Łątczińsczi Młin]] |[[:pl:Łączyński Młyn]] |kartuski |osada |- |[[Łączé]] |[[:pl:Łąkie]] |bytowski |wieś |- |[[Łebińskô Hë]] |[[:pl:Łebieńska Huta]] |wejherowski |wieś |- |[[Łebno]] |[[:pl:Łebno]] |wejherowski |wieś |- |[[Lëbùń]] |[[:pl:Łebunia]] |lęborski |wieś |- |[[Łãżëce]] |[[:pl:Łężyce]] |wejherowski |wieś |- |[[Łubianô]] |[[:pl:Łubiana]] |kościerski |wieś |- |[[Łëpawskò]] |[[:pl:Łupawsko]] |bytowski |wieś |- |[[Łësniewò Serakòwsczé]] |[[:pl:Łyśniewo Sierakowickie]] |kartuski |wieś |- |[[Maks]] |[[:pl:Maks]] |kartuski |wieś |- |[[Malarë]] |[[:pl:Malary]] |kościerski |część wsi |- |[[Malbórg]] |[[:pl:Malbork]] |kartuski |kolonia |- |[[Malczëce]] |[[:pl:Malczyce]] |lęborski |kolonia |- |[[Malënowi Rów]] |[[:pl:Malinowy Rów]] |wejherowski |część wsi |- |[[Môłô Wies]] |[[:pl:Mała Wieś]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Môłé Chełmë]] |[[:pl:Małe Chełmy]] |chojnicki |wieś |- |[[Glësno]] |[[:pl:Małe Gliśno]] |chojnicki |wieś |- |[[Môłé Stawiska]] |[[:pl:Małe Stawiska]] |kościerski |osada |- |[[Môłkòwò]] |[[:pl:Małkowo]] |kartuski |wieś |- |[[Môłi Jabùszk]] |[[:pl:Mały Jabłuszek]] |kościerski |osada |- |[[Môłi Klińcz]] |[[:pl:Mały Klincz]] |kościerski |wieś |- |[[Môłi Pòdles]] |[[:pl:Mały Podleś]] |kościerski |wieś |- |[[Trzebiôtkòwsczé Masłowice]] |[[:pl:Masłowice Trzebiatkowskie]] |bytowski |wieś |- |[[Tëchómsczé Masłowice]] |[[:pl:Masłowice Tuchomskie]] |bytowski |wieś |- |[[Masłowiczczi]] |[[:pl:Masłowiczki]] |bytowski |wieś |- |[[Masłowò]] |[[:pl:Masłowo]] |kartuski |część wsi |- |[[Maszewò Lãbòrsczé]] |[[:pl:Maszewo Lęborskie]] |lęborski |wieś |- |[[Mądrzechòwò]] |[[:pl:Mądrzechowo]] |bytowski |wieś |- |[[Mechòwò]] |[[:pl:Mechowo]] |pucki |wieś |- |[[Mestwinowò]] |[[:pl:Mestwin]] |kartuski |osada |- |[[Mézowò]] |[[:pl:Mezowo]] |kartuski |wieś |- |[[Mãcëkôł]] |[[:pl:Męcikał]] |chojnicki |wieś |- |[[Miechùcëno]] |[[:pl:Miechucino]] |kartuski |wieś |- |[[Miechùcczé Chróstë]] |[[:pl:Miechucińskie Chrósty]] |kartuski |część wsi |- |[[Miedzno]] |[[:pl:Miedzno]] |kościerski |wieś |- |[[Mielno]] |[[:pl:Mielno]] |bytowski |wieś |- |[[Mielónk]] |[[:pl:Mielonek]] |bytowski |kolonia |- |[[Mierëszëno]] |[[:pl:Mieroszyno]] |pucki |wieś |- |[[Mëdżi]] |[[:pl:Migi]] |kartuski |wieś |- |[[Mikòrowò]] |[[:pl:Mikorowo]] |bytowski |wieś |- |[[Milkòwò]] |[[:pl:Milkowo]] |kościerski |osada |- |[[Milwino]] |[[:pl:Milwino]] |wejherowski |wieś |- |[[Miłoszewò]] |[[:pl:Miłoszewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Mirochòwò]] |[[:pl:Mirachowo]] |kartuski |wieś |- |[[Miszewkò]] |[[:pl:Miszewko]] |kartuski |wieś |- |[[Miszewò]] |[[:pl:Miszewo]] |kartuski |wieś |- |[[Dólny Młin]] |[[:pl:Młyn Dolny]] |kartuski |część wsi |- |[[Młink]] |[[:pl:Młynek]] |kartuski |część wsi |- |[[Młink]] |[[:pl:Młynek]] |chojnicki |osada leśna |- |[[Bëlëno]] |[[:pl:Bylina]] |bytowski |wieś |- |[[Mniszk]] |[[:pl:Mniszek]] |kościerski |osada wsi |- |[[Mòdrzewò]] |[[:pl:Modrzejewo]] |bytowski |wieś |- |[[Mòdrzejewò]] |[[:pl:Modrzejewo]] |bytowski |osada leśna |- |[[Mòdźél]] |[[:pl:Modziel]] |bytowski |osada |- |[[Mòdźél]] |[[:pl:Mogiel]] |bytowski |kolonia |- |[[Mòjsz]] |[[:pl:Mojusz]] |kartuski |wieś |- |[[Mòjszewskô Hëta]] |[[:pl:Mojuszewska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Mòkrzëno]] |[[:pl:Mokrzyn]] |bytowski |wieś |- |[[Mrozë]] |[[:pl:Mrozy]] |kartuski |wieś |- |[[Mrzezëno]] |[[:pl:Mrzezino]] |pucki |wieś |- |[[Mscëszejce]] |[[:pl:Mściszewice]] |kartuski |wieś |- |[[Mùtkòwò]] |[[:pl:Mutkowo]] |kościerski |osada |- |[[Mëdlëta]] |[[:pl:Mydlita]] |bytowski |wieś |- |[[Nôklô]] |[[:pl:Nakla]] |bytowski |wieś |- |[[Jadamòwé]] |[[:pl:Niedamowo]] |kościerski |wieś |- |[[Miedwiedzôk]] |[[:pl:Niedźwiadek]] |wejherowski |część wsi |- |[[Niepòczołowice]] |[[:pl:Niepoczołowice]] |wejherowski |wieś |- |[[Niesołejce]] |[[:pl:Niesiołowice]] |kartuski |wieś |- |[[Niestãpòwò]] |[[:pl:Niestępowo]] |kartuski |wieś |- |[[Niezabëszewò]] |[[:pl:Niezabyszewo]] |bytowski |wieś |- |[[Nowô Hëta]] |[[:pl:Nowa Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Nowô Cziszewa]] |[[:pl:Nowa Kiszewa]] |kościerski |wieś |- |[[Nowô Sëkòrskô Hëta]] |[[:pl:Nowa Sikorska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Nowo Wies]] |[[:pl:Nowa Wieś]] |bytowski |wieś |- |[[Nowô Wies]] |[[:pl:Nowa Wieś]] |kartuski |wieś |- |[[Nowô Wies]] |[[:pl:Nowa Wieś Kościerska]] |kościerski |wieś |- |[[Nowalcëskò]] |[[:pl:Nowalczysko]] |kartuski |kolonia |- |[[Nowé Brzézno]] |[[:pl:Nowe Brzeźno]] |bytowski |kolonia |- |[[Nowé Czaple]] |[[:pl:Nowe Czaple]] |kartuski |wieś |- |[[Nowé Hëtë]] |[[:pl:Nowe Huty]] |bytowski |wieś |- |[[Nowé Karpno]] |[[:pl:Nowe Karpno]] |kościerski |osada |- |[[Nowé Karwno]] |[[:pl:Nowe Karwno]] |bytowski |osada |- |[[Nowé Pòle]] |[[:pl:Nowe Pole]] |kartuski |osada |- |[[Nowé Słoné]] |[[:pl:Nowe Słone]] |kościerski |osada |- |[[Nowé Tokarë]] |[[:pl:Nowe Tokary]] |kartuski |część wsi |- |[[Nowi Dwór]] |[[:pl:Nowy Dwór]] |kartuski |osada |- |[[Nowi Dwór Wejrowsczi]] |[[:pl:Nowy Dwór Wejherowski]] |wejherowski |wieś |- |[[Fòlwark]] |[[:pl:Folwark]] |bytowski |osada |- |[[Nowi Klińcz]] |[[:pl:Nowy Klincz]] |kościerski |wieś |- |[[Nowi Òstrów]] |[[:pl:Nowy Ostrów]] |kartuski |kolonia |- |[[Nowi Pòdles]] |[[:pl:Nowy Podleś]] |kościerski |wieś |- |[[Nowi Swiat]] |[[:pl:Nowy Świat]] |kartuski |osada |- |[[Nowi Tëchóm]] |[[:pl:Nowy Tuchom]] |kartuski |wieś |- |[[Nożënkò]] |[[:pl:Nożynko]] |bytowski |wieś |- |[[Nożëno]] |[[:pl:Nożyno]] |bytowski |wieś |- |[[Òbrowò]] |[[:pl:Obrowo]] |bytowski |osada leśna |- |[[Lesno]] |[[:pl:Leśno]] |bytowski |osada leśna |- |[[Ògónczi]] |[[:pl:Ogonki]] |kartuski |wieś |- |[[Òkalëce]] |[[:pl:Okalice]] |lęborski |osada |- |[[Òkrãglëk]] |[[:pl:Okręglik]] |chojnicki |kolonia |- |[[Òlszéwkò]] |[[:pl:Olszewko]] |kartuski |kolonia |- |[[Òrlé]] |[[:pl:Orle]] |wejherowski |wieś |- |[[Òrlik]] |[[:pl:Orlik]] |chojnicki |wieś |- |[[Òsek]] |[[:pl:Osiek]] |wejherowski |wieś |- |[[Òskòwò]] |[[:pl:Oskowo]] |lęborski |osada |- |[[Òsowô Góra]] |[[:pl:Osowa Góra]] |kartuski |część wsi |- |[[Òsowò]] |[[:pl:Osowo]] |kościerski |wieś |- |[[Wiôldźé Òsowò]] |[[:pl:Osowo Duże]] |bytowski |osada |- |[[Òsowò Lãbòrsczé]] |[[:pl:Osowo Lęborskie]] |lęborski |osada |- |[[Môłé Ósowò]] |[[:pl:Osowo Małe]] |bytowski |osada |- |[[Òsowsczé]] |[[:pl:Osowskie]] |bytowski |wieś |- |[[Òstrowité]] |[[:pl:Ostrowite]] |kartuski |osada |- |[[Òstrowité]] |[[:pl:Ostrowite]] |bytowski |wieś |- |[[Òstrowò]] |[[:pl:Ostrowo]] |pucki |wieś |- |[[Òstrowò]] |[[:pl:Ostrowo]] |kartuski |wieś |- |[[Óstrów]] |[[:pl:Ostrów]] |kościerski |osada |- |[[Òstrzëce]] |[[:pl:Ostrzyce]] |kartuski |wieś |- |[[Òsësznica]] |[[:pl:Osusznica]] |bytowski |wieś |- |[[Òtalżëno]] |[[:pl:Otalżyno]] |kartuski |część wsi |- |[[Òtnoga]] |[[:pl:Otnoga]] |bytowski |wieś |- |[[Ótomino]] |[[:pl:Otomino]] |kartuski |wieś |- |[[Ówsné Òstrowë]] |[[:pl:Owsne Ostrowy]] |bytowski |osada |- |[[Ówsnice]] |[[:pl:Owśnice]] |kościerski |wieś |- |[[Paczewò]] |[[:pl:Paczewo]] |kartuski |wieś |- |[[Pałëbice]] |[[:pl:Pałubice]] |kartuski |wieś |- |[[Papiérniô]] |[[:pl:Papiernia]] |kościerski |wieś |- |[[Parchòwò]] |[[:pl:Parchowo]] |bytowski |wieś |- |[[Parchòwsczi Bór]] |[[:pl:Parchowski Bór]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Parchòwsczi Młin]] |[[:pl:Parchowski Młyn]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Pôrowa]] |[[:pl:Parowa]] |chojnicki |osada |- |[[Pôrzin]] |[[:pl:Parzyn]] |chojnicki |wieś |- |[[Patoczi]] |[[:pl:Patoki]] |kartuski |wieś |- |[[Pażãce]] |[[:pl:Pażęce]] |kartuski |kolonia |- |[[Peplin]] |[[:pl:Peplin]] |chojnicki |wieś |- |[[Pãpòwò]] |[[:pl:Pępowo]] |kartuski |wieś |- |[[Pãtkòwice]] |[[:pl:Pętkowice]] |wejherowski |osada |- |[[Piôszno]] |[[:pl:Piaszno]] |bytowski |wieś |- |[[Piątkòwò]] |[[:pl:Piątkowo]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Piechóce]] |[[:pl:Piechowice]] |kościerski |wieś |- |[[Pierszczewkò]] |[[:pl:Pierszczewko]] |kartuski |wieś |- |[[Pierszczewò]] |[[:pl:Pierszczewo]] |kartuski |wieś |- |[[Piesczi]] |[[:pl:Pieski]] |lęborski |wieś |- |[[Piotrowò]] |[[:pl:Piotrowo]] |kartuski |wieś |- |[[Płãsë]] |[[:pl:Płęsy]] |kościerski |osada |- |[[Płoczëce]] |[[:pl:Płocice]] |kościerski |wieś |- |[[Płocëczno]] |[[:pl:Płociczno]] |kościerski |osada |- |[[Wiôldżé Płótowò]] |[[:pl:Płotowo]] |bytowski |wieś |- |[[Môłé Płótowò]] |[[:pl:Płotówko]] |bytowski |część wsi |- |[[Pòbłocé]] |[[:pl:Pobłocie]] |wejherowski |wieś |- |[[Pòdjazë]] |[[:pl:Podjazy]] |kartuski |wieś |- |[[Pòdkòmòrzëjce]] |[[:pl:Podkomorzyce]] |bytowski |osada |- |[[Pòdrąbiónô]] |[[:pl:Podrąbiona]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Pòkrziwno]] |[[:pl:Pokrzywno]] |chojnicki |kolonia |- |[[Pòłãczëno]] |[[:pl:Połęczyno]] |kartuski |wieś |- |[[Pòłëpino]] |[[:pl:Połupino]] |bytowski |osada |- |[[Pòmieczëno]] |[[:pl:Pomieczyno]] |kartuski |wieś |- |[[Pòmieczińskô Hëta]] |[[:pl:Pomieczyńska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Môłi Pòmësk]] |[[:pl:Pomysk Mały]] |bytowski |wieś |- |[[Wiôldżi Pòmësk]] |[[:pl:Pomysk Wielki]] |bytowski |wieś |- |[[Pòpòwò]] |[[:pl:Popowo]] |lęborski |wieś |- |[[Pòrãbë]] |[[:pl:Poręby]] |kartuski |wieś |- |[[Pòrzéczé]] |[[:pl:Porzecze]] |wejherowski |część wsi |- |[[Pòtãgòwò]] |[[:pl:Potęgowo]] |wejherowski |kolonia |- |[[Pòtułë]] |[[:pl:Potuły]] |kartuski |wieś |- |[[Prądzonô]] |[[:pl:Prądzona]] |bytowski |wieś |- |[[Prądzonô-Pùstczi]] |[[:pl:Prądzona-Wybudowanie]] |bytowski |kolonia |- |[[Prokòwò]] |[[:pl:Prokowo]] |kartuski |wieś |- |[[Przerãbskô Hëta]] |[[:pl:Przerębska Huta]] |kościerski |osada |- |[[Przetoczëno]] |[[:pl:Przetoczyno]] |wejherowski |wieś |- |[[Przewóz]] |[[:pl:Przewóz]] |kartuski |wieś |- |[[Przedkòwò]] |[[:pl:Przodkowo]] |kartuski |wieś |- |[[Przëbino]] |[[:pl:Przybin]] |bytowski |osada |- |[[Przëjazniô]] |[[:pl:Przyjaźń]] |kartuski |wieś |- |[[Przëlôsczi]] |[[:pl:Przylaski]] |bytowski |osada |- |[[Przëlesé]] |[[:pl:Przylesie]] |kartuski |kolonia |- |[[Przëmùszewò]] |[[:pl:Przymuszewo]] |kartuski |część kolonii |- |[[Przëmùszewò]] |[[:pl:Przymuszewo]] |chojnicki |wieś |- |[[Przërowié]] |[[:pl:Przyrowie]] |kartuski |wieś |- |[[Przëtarniô]] |[[:pl:Przytarnia]] |kościerski |wieś |- |[[Ptôszewò]] |[[:pl:Ptaszewo]] |bytowski |kolonia |- |[[Pùc]] |[[:pl:Puc]] |kościerski |wieś |- |[[Pùpkòwò]] |[[:pl:Pupkowo]] |bytowski |kolonia |- |[[Pùzdrowò]] |[[:pl:Puzdrowo]] |kartuski |wieś |- |[[Pipkòwò]] |[[:pl:Pypkowo]] |kartuski |kolonia |- |[[Pëszno]] |[[:pl:Pyszno]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Reduń]] |[[:pl:Raduń]] |kościerski |wieś |- |[[Ramleje]] |[[:pl:Ramleje]] |kartuski |wieś |- |[[Rąb]] |[[:pl:Rąb]] |kartuski |wieś |- |[[Rątë]] |[[:pl:Rąty]] |kartuski |wieś |- |[[Réda]] |[[:pl:Reda]] |wejherowski |miasto |- |[[Rekòwò]] |[[:pl:Rekowo]] |bytowski |wieś |- |[[Rekòwò Górné]] |[[:pl:Rekowo Górne]] |pucki |osada |- |[[Reszczi]] |[[:pl:Reszki]] |wejherowski |wieś |- |[[Rãbiechòwò]] |[[:pl:Rębiechowo]] |kartuski |wieś |- |[[Rãbiénica]] |[[:pl:Rębienica]] |kartuski |wieś |- |[[Rãbiska]] |[[:pl:Rębiska]] |wejherowski |wieś |- |[[Rãbòszewò]] |[[:pl:Ręboszewo]] |kartuski |wieś |- |[[Robôczkòwò]] |[[:pl:Robaczkowo]] |kościerski |osada wsi |- |[[Robôkòwò]] |[[:pl:Robakowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Rogalewò]] |[[:pl:Rogalewo]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Roczicënë]] |[[:pl:Rokiciny]] |bytowski |wieś |- |[[Môłé Roczitczi]] |[[:pl:Rokitki]] |bytowski |wieś |- |[[Rokitniczi]] |[[:pl:Rokitniki]] |bytowski |kolonia |- |[[Roczitë]] |[[:pl:Rokity]] |bytowski |wieś |- |[[Rólbiék]] |[[:pl:Rolbik]] |chojnicki |wieś |- |[[Rosochë]] |[[:pl:Rosochy]] |wejherowski |przysiółek wsi |- |[[Rosochë]] |[[:pl:Rosocha]] |bytowski |osada |- |[[Rotenbark]] |[[:pl:Rotembark]] |kościerski |wieś |- |[[Rozewié]] |[[:pl:Rozewie]] |pucki |wieś |- |[[Rów]] |[[:pl:Rów]] |kościerski |osada |- |[[Rucowé Lasë]] |[[:pl:Rucowe Lasy]] |bytowski |osada |- |[[Rudczi]] |[[:pl:Rudka]] |bytowski |osada |- |[[Rudniczi]] |[[:pl:Rudniki]] |bytowski |kolonia |- |[[Rëdzënë]] |[[:pl:Rudziny]] |chojnicki |wieś |- |[[Rëmiô]] |[[:pl:Rumia]] |wejherowski |miasto |- |[[Rutczi]] |[[:pl:Rutki]] |kartuski |wieś |- |[[Rëbackô Hëta]] |[[:pl:Rybaki]] |kartuski |wieś |- |[[Rëbôczi]] |[[:pl:Rybaki]] |kościerski |wieś |- |[[Rzepiska]] |[[:pl:Rzepiska]] |kartuski |osada |- |[[Rzepnica]] |[[:pl:Rzepnica]] |bytowski |wieś |- |[[Rzucewò]] |[[:pl:Rzucewo]] |pucki |wieś |- |[[Rzim]] |[[:pl:Rzym]] |kartuski |część wsi |- |[[Rzim]] |[[:pl:Rzym]] |kościerski |osada |- |[[Sarnowë]] |[[:pl:Sarnowy]] |kościerski |wieś |- |[[Sątoczno]] |[[:pl:Sątoczno]] |bytowski |osada |- |[[Schódno]] |[[:pl:Schodno]] |kościerski |osada |- |[[Swiónowò]] |[[:pl:Sianowo]] |kartuski |wieś |- |[[Swiónowskô Hëta]] |[[:pl:Sianowska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Szemrejce]] |[[:pl:Siemirowice]] |lęborski |wieś |- |[[Serakòjce]] |[[:pl:Sierakowice]] |kartuski |wieś |- |[[Serakòwskô Hëta]] |[[:pl:Sierakowska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Sérzno]] |[[:pl:Sierzno]] |bytowski |wieś |- |[[Sëkòrzëno]] |[[:pl:Sikorzyno]] |kartuski |wieś |- |[[Sëtno]] |[[:pl:Sitno]] |kartuski |wieś |- |[[Lëpińc]] |[[:pl:Lipieniec]] |bytowski |osada leśna |- |[[Skòczkòwò]] |[[:pl:Skoczkowo]] |kartuski |część wsi |- |[[Skòczkòwò]] |[[:pl:Skoczkowo]] |kościerski |osada |- |[[Skòczkòwò]] |[[:pl:Skoczkowo]] |kościerski |osada |- |[[Skòrzewò]] |[[:pl:Skorzewo]] |kościerski |wieś |- |[[Skòszewò]] |[[:pl:Skoszewo]] |chojnicki |wieś |- |[[Skòtawskò]] |[[:pl:Skotawsko]] |bytowski |osada leśna |- |[[Skrobôcz]] |[[:pl:Skrobacz]] |bytowski |część wsi |- |[[Skrëté]] |[[:pl:Skryte]] |bytowski |kolonia |- |[[Skrzeszewò]] |[[:pl:Skrzeszewo]] |kartuski |wieś |- |[[Skrzeszewò]] |[[:pl:Skrzeszewo]] |kartuski |wieś |- |[[Słôwczi]] |[[:pl:Sławki]] |kartuski |wieś |- |[[Słupinkò]] |[[:pl:Słupinko]] |kościerski |osada |- |[[Smażëno]] |[[:pl:Smażyno]] |wejherowski |wieś |- |[[Chmieleńsczé Smãtowò]] |[[:pl:Smętowo Chmieleńskie]] |kartuski |wieś |- |[[Smòkòwò]] |[[:pl:Smokowo]] |kartuski |wieś |- |[[Smòlné]] |[[:pl:Smolne]] |bytowski |kolonia |- |[[Smólniczi]] |[[:pl:Smolniki]] |kartuski |wieś |- |[[Smólno]] |[[:pl:Smolno]] |pucki |wieś |- |[[Smôłdzëno]] |[[:pl:Smołdzino]] |kartuski |wieś |- |[[Smôłdzënë]] |[[:pl:Smołdziny]] |bytowski |osada |- |[[Somònino]] |[[:pl:Somonino]] |kartuski |wieś |- |[[Sopieszëno]] |[[:pl:Sopieszyno]] |wejherowski |wieś |- |[[Sosnowô Góra]] |[[:pl:Sosnowa Góra]] |kartuski |wieś |- |[[Soszëca]] |[[:pl:Soszyca]] |bytowski |wieś |- |[[Soszëca]] |[[:pl:Soszyce]] |bytowski |wieś |- |[[Sosnica]] |[[:pl:Sośnica]] |bytowski |osada leśna |- |[[Spiérwiô]] |[[:pl:Spierwia]] |chojnicki |osada leśna |- |[[Sroczé Górë]] |[[:pl:Srocze Góry]] |kartuski |kolonia |- |[[Stanisławë]] |[[:pl:Stanisławy]] |kartuski |część wsi |- |[[Stajszewò]] |[[:pl:Staniszewo]] |kartuski |wieś |- |[[Stôrô Hëta]] |[[:pl:Stara Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Stôrô Hëta]] |[[:pl:Stara Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Stôrô Maszina]] |[[:pl:Stara Maszyna]] |kartuski |wieś |- |[[Stôrô Sëkòrskô Hëta]] |[[:pl:Stara Sikorska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Stôré Brzézno]] |[[:pl:Stare Brzeźno]] |bytowski |kolonia |- |[[Stôré Czaple]] |[[:pl:Stare Czaple]] |kartuski |wieś |- |[[Stôré Karpno]] |[[:pl:Stare Karpno]] |kościerski |osada |- |[[Stôré Słoné]] |[[:pl:Stare Słone]] |kościerski |osada |- |[[Starkòwô Hëta]] |[[:pl:Starkowa Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Stôromiesczi Rów]] |[[:pl:Starowiejski Rów]] |wejherowski |część wsi |- |[[Stôri Mòst]] |[[:pl:Stary Most]] |bytowski |osada leśna |- |[[Starzëno]] |[[:pl:Starzyno]] |pucki |wieś |- |[[Starzińsczi Dwór]] |[[:pl:Starzyński Dwór]] |pucki |wieś |- |[[Stawiska]] |[[:pl:Stawiska]] |kościerski |wieś |- |[[Bòrë]] |[[:pl:Bory]] |bytowski |osada leśna |- |[[Stãżëca]] |[[:pl:Stężyca]] |kartuski |wieś |- |[[Stãżëckô Hëta]] |[[:pl:Stężycka Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Sztoltmanë]] |[[:pl:Stoltmany]] |bytowski |kolonia |- |[[Mãcëkôł-Strëga]] |[[:pl:Męcikał-Struga]] |chojnicki |wieś |- |[[Strëszô Bùda]] |[[:pl:Strysza Buda]] |kartuski |wieś |- |[[Strzelno]] |[[:pl:Strzelno]] |pucki |wieś |- |[[Strzépcz]] |[[:pl:Strzepcz]] |wejherowski |wieś |- |[[Sëchô]] |[[:pl:Sucha]] |kartuski |wieś |- |[[Sëlëczëno]] |[[:pl:Sulęczyno]] |kartuski |wieś |- |[[Sulmino]] |[[:pl:Sulmin]] |kartuski |wieś |- |[[Sumino]] |[[:pl:Sumin]] |bytowski |osada |- |[[Swôrzewò]] |[[:pl:Swarzewo]] |pucki |wieś |- |[[Sychòwò]] |[[:pl:Sychowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Sëcowô Hëta]] |[[:pl:Sycowa Huta]] |kościerski |wieś |- |[[Sélczno]] |[[:pl:Sylczno]] |bytowski |wieś |- |[[Szablewò]] |[[:pl:Szablewo]] |kościerski |osada |- |[[Szarlota]] |[[:pl:Szarłata]] |kartuski |wieś |- |[[Szarzëno]] |[[:pl:Szarzyn]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Szczukòwò]] |[[:pl:Szczukowo]] |kartuski |kolonia |- |[[Szëmôłd]] |[[:pl:Szemud]] |wejherowski |wieś |- |[[Szëmôłdzkô Hëta]] |[[:pl:Szemudzka Huta]] |wejherowski |wieś |- |[[Szénajda]] |[[:pl:Szenajda]] |kościerski |wieś |- |[[Szeperiô]] |[[:pl:Szeperia]] |wejherowski |część wsi |- |[[Szklanô]] |[[:pl:Szklana]] |kartuski |wieś |- |[[Fabrika]] |[[:pl:Szklana Huta]] |kościerski |wieś |- |[[Szludrón]] |[[:pl:Szludron]] |kościerski |osada |- |[[Sznërczi]] |[[:pl:Sznurki]] |kartuski |wieś |- |[[Szopa]] |[[:pl:Szopa]] |kartuski |wieś |- |[[Szramnica]] |[[:pl:Szramnica]] |kartuski |kolonia |- |[[Szwédzczi Óstrów]] |[[:pl:Szwedzki Ostrów]] |kościerski |osada |- |[[Szimbark]] |[[:pl:Szymbark]] |kartuski |wieś |- |[[Slëżô]] |[[:pl:Śluza]] |kościerski |wieś |- |[[Snice]] |[[:pl:Śnice]] |kartuski |kolonia |- |[[Dòlné Óstrowité]] |[[:pl:Dolne Ostrowite]] |bytowski |kolonia |- |[[Swiątkòwò]] |[[:pl:Świątkowo]] |bytowski |wieś |- |[[Swiérkówkò]] |[[:pl:Świerkówko]] |bytowski |osada leśna |- |[[Swiãchòwò]] |[[:pl:Święchowo]] |bytowski |kolonia |- |[[Tãgòmié]] |[[:pl:Tągowie]] |bytowski |wieś |- |[[Tebòwizna]] |[[:pl:Tebowizna]] |bytowski |kolonia |- |[[Täpcz]] |[[:pl:Tępcz]] |wejherowski |wieś |- |[[Tkalniô]] |[[:pl:Tkalnia]] |kościerski |osada |- |[[Tłuczewò]] |[[:pl:Tłuczewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Tokarsczé Pnie]] |[[:pl:Tokarskie Pnie]] |kartuski |część wsi |- |[[Tokarë]] |[[:pl:Tokary]] |kartuski |wieś |- |[[Tomaszewò]] |[[:pl:Tomaszewo]] |kościerski |część wsi |- |[[Trôwice]] |[[:pl:Trawice]] |kościerski |osada |- |[[Trzebiôtkòwa]] |[[:pl:Trzebiatkowa]] |bytowski |wieś |- |[[Trzebielsk]] |[[:pl:Trzebielsk]] |bytowski |kolonia |- |[[Trzebùń]] |[[:pl:Trzebuń]] |kościerski |wieś |- |[[Trzë Rzéczi]] |[[:pl:Trzy Rzeki]] |kartuski |część wsi |- |[[Tëchlink]] |[[:pl:Tuchlinek]] |kartuski |wieś |- |[[Tëchlëno]] |[[:pl:Tuchlino]] |kartuski |wieś |- |[[Tëchóm]] |[[:pl:Tuchom]] |kartuski |wieś |- |[[Tëchómie]] |[[:pl:Tuchomie]] |bytowski |wieś |- |[[Tëchómkò]] |[[:pl:Tuchomko]] |bytowski |wieś |- |[[Tëpadla]] |[[:pl:Tupadły]] |pucki |wieś |- |[[Turówc]] |[[:pl:Turowiec]] |chojnicki |kolonia |- |[[Turzónka]] |[[:pl:Turzonka]] |kościerski |osada |- |[[Tuszkòwë]] |[[:pl:Tuszkowy]] |kościerski |wieś |- |[[Szczeblewò]] |[[:pl:Szczeblewo]] |kościerski |osada |- |[[Ùnichòwò]] |[[:pl:Unichowo]] |bytowski |wieś |- |[[Ùnieszińc]] |[[:pl:Unieszyniec]] |lęborski |osada |- |[[Ùnieszënkò]] |[[:pl:Unieszynko]] |lęborski |osada |- |[[Ùnieszëno]] |[[:pl:Unieszyno]] |lęborski |osada |- |[[Ùniredzé]] |[[:pl:Uniradze]] |kartuski |osada |- |[[Ùpiłka]] |[[:pl:Upiłka]] |bytowski |wieś |- |[[Ùstarbòwò]] |[[:pl:Ustarbowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Wargòwò]] |[[:pl:Wargowo]] |bytowski |wieś |- |[[Wargówkò]] |[[:pl:Wargówko]] |bytowski |kolonia |- |[[Warszkòwò]] |[[:pl:Warszkowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Warszëno]] |[[:pl:Warszyn]] |chojnicki |osada leśna |- |[[Wôrzenkò]] |[[:pl:Warzenko]] |kartuski |wieś |- |[[Wôrzno]] |[[:pl:Warzno]] |wejherowski |wieś |- |[[Wawrzënowò]] |[[:pl:Wawrzynowo]] |kościerski |osada |- |[[Wąglëkòjce]] |[[:pl:Wąglikowice]] |kościerski |wieś |- |[[Wdzydze]] |[[:pl:Wdzydze]] |kościerski |wieś |- |[[Rëbôczi]] |[[:pl:Wdzydze Tucholskie]] |kościerski |wieś |- |[[Wejrowò]] |[[:pl:Wejherowo]] |wejherowski |miasto |- |[[Warblëniô]] |[[:pl:Werblinia]] |pucki |wieś |- |[[Wãsorë]] |[[:pl:Węsiory]] |kartuski |wieś |- |[[Wãtwié]] |[[:pl:Wętfie]] |kościerski |część wsi |- |[[Widlëno]] |[[:pl:Widlino]] |pucki |wieś |- |[[Widlëno]] |[[:pl:Widlino]] |kartuski |wieś |- |[[Widnô Góra]] |[[:pl:Widna Góra]] |kartuski |wieś |- |[[Widno]] |[[:pl:Widno]] |chojnicki |wieś |- |[[Wiecziwno]] |[[:pl:Wieczywno]] |bytowski |osada leśna |- |[[Wielé]] |[[:pl:Wiele]] |kościerski |wieś |- |[[Wiôlgô Piôsznica]] |[[:pl:Wielka Piaśnica]] |pucki |wieś |- |[[Dolmiérz]] |[[:pl:Donimierz]] |wejherowski |wieś |- |[[Wiôldżi Klińcz]] |[[:pl:Wielki Klincz]] |kościerski |wieś |- |[[Wiôldżi Pòdles]] |[[:pl:Wielki Podleś]] |kościerski |wieś |- |[[Dużé Chełmë]] |[[:pl:Wielkie Chełmy]] |chojnicki |wieś |- |[[Wiéprznica]] |[[:pl:Wieprznica]] |kościerski |wieś |- |[[Wierzchòcëna]] |[[:pl:Wierzchocina]] |bytowski |wieś |- |[[Wieżëca]] |[[:pl:Wieżyca]] |kartuski |wieś |- |[[Wilanowò]] |[[:pl:Wilanowo]] |kartuski |część wsi |- |[[Wilczewò]] |[[:pl:Wilczewo]] |kościerski |część wsi |- |[[Windorp]] |[[:pl:Windorp]] |chojnicki |wieś |- |[[Wiszlónë]] |[[:pl:Wiślany]] |bytowski |część wsi |- |[[Wiôlgô Wies]] |[[:pl:Władysławowo]] |pucki |miasto |- |[[Wòjsk]] |[[:pl:Wojsk]] |bytowski |wieś |- |[[Wronica]] |[[:pl:Wronia]] |wejherowski |część wsi |- |[[Krzëwé]] |[[:pl:Krzywe]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Wiczechòwò]] |[[:pl:Wyczechowo]] |kartuski |wieś |- |[[Wigòda]] |[[:pl:Wygoda]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Wigòda]] |[[:pl:Wygoda]] |bytowski |kolonia |- |[[Wigòda]] |[[:pl:Wygoda]] |kościerski |osada |- |[[Łątczińskô Wigòda]] |[[:pl:Wygoda Łączyńska]] |kartuski |wieś |- |[[Wigòda Serakòwskô]] |[[:pl:Wygoda Sierakowska]] |kartuski |wieś |- |[[Wërówno]] |[[:pl:Wyrówno]] |kościerski |osada |- |[[Wësokô Zôbòrskô]] |[[:pl:Wysoka Zaborska]] |chojnicki |wieś |- |[[Wëszecëno]] |[[:pl:Wyszecino]] |wejherowski |wieś |- |[[Zôbrodë]] |[[:pl:Zabrody]] |kościerski |osada leśna |- |[[Zôgónë]] |[[:pl:Zagony]] |bytowski |wieś |- |[[Zajączkòwò]] |[[:pl:Zajączkowo]] |kościerski |część wsi |- |[[Zajezerzé]] |[[:pl:Zajezierze]] |kartuski |wieś |- |[[Zakrzewò]] |[[:pl:Zakrzewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Zôles]] |[[:pl:Zalesie]] |chojnicki |wieś |- |[[Załkòwò]] |[[:pl:Załakowo]] |kartuski |wieś |- |[[Zôłãsczé Piôsczi]] |[[:pl:Załęskie Piaski]] |kartuski |część wsi |- |[[Zôłãżé]] |[[:pl:Załęże]] |kartuski |wieś |- |[[Zâmòstné]] |[[:pl:Zamostne]] |wejherowski |wieś |- |[[Zôpcéń]] |[[:pl:Zapceń]] |bytowski |wieś |- |[[Zarãbiskò]] |[[:pl:Zarębisko]] |kartuski |kolonia |- |[[Zaroslé]] |[[:pl:Zarośle]] |kościerski |osada leśna |- |[[Zôwiat]] |[[:pl:Zawiat]] |bytowski |wieś |- |[[Zôwòrë]] |[[:pl:Zawory]] |kartuski |wieś |- |[[Zbichòwò]] |[[:pl:Zbychowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Zdrada]] |[[:pl:Zdrada]] |pucki |wieś |- |[[Zdrãbòwò]] |[[:pl:Zdrębowo]] |kartuski |osada |- |[[Zdroje]] |[[:pl:Zdroje]] |kościerski |osada |- |[[Zdënejce]] |[[:pl:Zdunowice]] |kartuski |osada |- |[[Zélewò]] |[[:pl:Zelewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Ząblewò]] |[[:pl:Zęblewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Zgòrzałé]] |[[:pl:Zgorzałe]] |kartuski |wieś |- |[[Zelenin]] |[[:pl:Zielenin]] |kościerski |wieś |- |[[Zélnowò]] |[[:pl:Zielnowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Zelony Dwór]] |[[:pl:Zielony Dwór]] |wejherowski |część wsi |- |[[Zelony Dwór]] |[[:pl:Zielony Dwór]] |bytowski |wieś |- |[[Zelony Dwór]] |[[:pl:Zielony Dwór]] |kościerski |osada |- |[[Zëmny Dwór]] |[[:pl:Zimny Dwór]] |kościerski |część wsi |- |[[Żôbno]] |[[:pl:Żabno]] |chojnicki |wieś |- |[[Żabòwò]] |[[:pl:Żabowo]] |kościerski |część wsi |- |[[Żôkòwò]] |[[:pl:Żakowo]] |kartuski |wieś |- |[[Żebrowò]] |[[:pl:Żebrowo]] |kościerski |osada |- |[[Żeléwc]] |[[:pl:Żelewiec]] |kościerski |osada |- |[[Żelëstrzewò]] |[[:pl:Żelistrzewo]] |pucki |wieś |- |[[Żukòwò]] |[[:pl:Żukowo]] |kartuski |miasto |- |[[Żukówkò]] |[[:pl:Żukówko]] |bytowski |wieś |- |[[Żëromino]] |[[:pl:Żuromino]] |kartuski |wieś |- |[[Brusë-Jagle]] |[[:pl:Brusy-Jaglie]] |chojnicki |wieś |- |[[Czôpiewice-Pùstczi]] |[[:pl:Czapiewice-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Czëczkòwë-Pùstczi]] |[[:pl:Czyczkowy-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Kòsobùdë-Pùstczi]] |[[:pl:Kosobudy-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Lesno-Pùstczi]] |[[:pl:Leśno-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Lubniô-Pùstczi]] |[[:pl:Lubnia-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Môłé Chełmë-Pùstczi]] |[[:pl:Małe Chełmy-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Zôles-Pùstczi]] |[[:pl:Zalesie-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Blèwc]] |[[:pl:Blewiec]] |chojnicki |osada leśna wsi |- |[[Rekòwò]] |[[:pl:Rekowo]] |kartuski |część wsi |- |[[Bekasowò]] |[[:pl:Bekasowo]] |kościerski |część wsi |- |[[Midzëgòrzé]] |[[:pl:Międzygórze]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Pùstka]] |[[:pl:Pustka]] |kartuski |kolonia |- |[[Czësté]] |[[:pl:Czyste]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Lesyństwò Dżełdón]] |[[:pl:Leśnictwo Giełdon]] |chojnicki |osada leśna |- |[[Żukòwò]] |[[:pl:Żukowo]] |kartuski |wieś |- |[[Jeziórnô]] |[[:pl:Jeziorna]] |kościerski |część wsi |- |[[Górskô Abisyniô]] |[[:pl:Abisynia Górska]] |kościerski |część wsi |- |[[Òstrzëwilk]] |[[:pl:Ostrzywilk]] |kościerski |osada wsi |- |[[Òsówkò]] |[[:pl:Osówko]] |kościerski |część wsi |- |[[Bãdomino]] |[[:pl:Będomin]] |kościerski |część wsi |- |[[Jeżewò]] |[[:pl:Jeżewo]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Przëdół]] |[[:pl:Przydół]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Niebò]] |[[:pl:Niebo]] |kościerski |część wsi |- |[[Pòmësczi Młin]] |[[:pl:Pomyski Młyn]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Nowô Ósësznica]] |[[:pl:Nowa Osusznica]] |bytowski |osada |- |[[Wòlô]] |[[:pl:Wola]] |bytowski |część wsi |- |[[Strëga]] |[[:pl:Struga]] |bytowski |wieś |- |[[Babino]] |[[:pl:Babino]] |kartuski |część wsi |- |[[Wãglëska]] |[[:pl:Węgliska]] |kartuski |część wsi |- |[[Ceglëska]] |[[:pl:Cegliska]] |kartuski |część wsi |- |[[Górny Młin]] |[[:pl:Młyn Górny]] |kartuski |część wsi |- |[[Welk]] |[[:pl:Welk]] |kartuski |wieś |- |[[Karwacjô]] |[[:pl:Karwacja]] |kartuski |kolonia |- |[[Amerika]] |[[:pl:Ameryka]] |kartuski |kolonia |- |[[Nowô Amerika]] |[[:pl:Nowa Ameryka]] |kartuski |kolonia |- |[[Mòczëdło]] |[[:pl:Moczydło]] |kartuski |wieś |- |[[Stôré Łoseńce]] |[[:pl:Stare Łosienice]] |kartuski |kolonia |- |[[Nowé Łoseńce]] |[[:pl:Nowe Łosienice]] |kartuski |wieś |- |[[Kamianny Dół]] |[[:pl:Kamienny Dół]] |kartuski |osada |- |[[Dąbrowa]] |[[:pl:Dąbrowa]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrsztal]] |[[:pl:Borsztal]] |kościerski |osada leśna |- |[[Rozwôlewò]] |[[:pl:Rozwalewo]] |kościerski |osada |- |[[Zatrzebiónka]] |[[:pl:Zatrzebionka]] |kościerski |część wsi |- |[[Czôrlińsczé Pùstczi]] |[[:pl:Czarlina-Osada]] |kościerski |osada |- |[[Mechòwò]] |[[:pl:Mechowo]] |kościerski |osada |- |[[Òsówc]] |[[:pl:Osowiec]] |lęborski |osada |- |[[Krãpkòwò]] |[[:pl:Krępkowo]] |lęborski |kolonia |- |[[Lesnik]] |[[:pl:Leśnik]] |lęborski |kolonia |- |[[Dąbrówka]] |[[:pl:Dąbrówka]] |wejherowski |część wsi |- |[[Czaple]] |[[:pl:Czaple]] |bytowski |osada |- |[[Na Górze]] |[[:pl:Na Górze]] |bytowski |kolonia |- |[[Szprãgelówka]] |[[:pl:Szpręgelówka]] |bytowski |kolonia |- |[[Warszawa]] |[[:pl:Warszawa]] |bytowski |kolonia |- |[[Wielgòszcz]] |[[:pl:Wielgoszcz]] |bytowski |kolonia |- |[[Gôłczewò]] |[[:pl:Gołcewo]] |bytowski |część wsi |- |[[Mirosłôw]] |[[:pl:Mirosław]] |bytowski |część wsi |- |[[Dużé Chełmë-Pùstczi]] |[[:pl:Wielkie Chełmy-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Zgniti Mòst]] |[[:pl:Zgnity Most]] |bytowski |kolonia |- |[[Bórczëczi]] |[[:pl:Borczaki]] |kartuski |część wsi |- |[[Stónowiskò]] |[[:pl:Stanowisko]] |kartuski |część wsi |- |[[Kùkówka]] |[[:pl:Kukówka]] |kartuski |część wsi |- |[[Pieczełkò]] |[[:pl:Piekiełko]] |kartuski |wieś |- |[[Przmiélnica]] |[[:pl:Przemielnica]] |kartuski |część wsi |- |[[Jałowé]] |[[:pl:Jałowe]] |kościerski |część wsi |- |[[Reduń-Ósedlé]] |[[:pl:Raduń-Osiedle]] |kościerski |osada |- |[[Dãbòwô Góra]] |[[:pl:Dębowa Góra]] |kościerski |osada |- |[[Ceszónkò]] |[[:pl:Cieszonko]] |wejherowski |część wsi |- |[[Jastrzëbiôk]] |[[:pl:Jastrzębiec]] |wejherowski |przysiółek wsi |- |[[Karpatë]] |[[:pl:Karpaty]] |wejherowski |przysiółek wsi |- |[[Lôska]] |[[:pl:Laska]] |kościerski |osada |- |[[Òsowô Góra]] |[[:pl:Osowa Góra]] |kartuski |część wsi |- |[[Kòpce]] |[[:pl:Kopce]] |wejherowski |część wsi |} h6vnv9a8mugdchkucyxnh2dug65ai20 Wiki:Statistika 4 12528 193362 193300 2026-04-01T12:23:28Z Iketsi 3254 2026-03-31 193362 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galerija|31162|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; * 2026-03-29 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' 5536; '''Galerëjô:''' 43 (0.78%); '''Òbaczë téż:''' 128 (2.31%); '''\{\{Przëpisë:''' 120 (2.17%); '''Bùtnowé lënczi:''' 1473 (26.61%); '''\{\{Commons:''' 223 (4.03%); * 2026-03-30 <code>'''csb'''</code> Art: 5536; Galerëjô: 45 (0.81%); Òbaczë téż: 138 (2.49%); \{\{Przëpisë: 146 (2.64%); Bùtnowé lënczi: 1543 (27.87%); \{\{Commons: 259 (4.68%); * 2026-03-31 <code>'''csb'''</code> Art: 5538; Galerëjô: 46 (0.83%); Òbaczë téż: 140 (2.53%); \{\{Przëpisë: 150 (2.71%); Bùtnowé lënczi: 1620 (29.25%); \{\{Commons: 299 (5.4%); ---- *2026-04-01 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|Galerëjô|46|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|140|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|150|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1620|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|299|csb}}; ---- * {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} o3697uch7dja4jhxnjcv1ou0ot117au 193363 193362 2026-04-01T12:29:22Z Iketsi 3254 Galerëjô → Galeriô — RKJ; Słownik polsko-kaszubski Tom I A-M; W jantarowi krôjnie 193363 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galerija|31162|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; * 2026-03-29 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' 5536; '''Galerëjô:''' 43 (0.78%); '''Òbaczë téż:''' 128 (2.31%); '''\{\{Przëpisë:''' 120 (2.17%); '''Bùtnowé lënczi:''' 1473 (26.61%); '''\{\{Commons:''' 223 (4.03%); * 2026-03-30 <code>'''csb'''</code> Art: 5536; Galerëjô: 45 (0.81%); Òbaczë téż: 138 (2.49%); \{\{Przëpisë: 146 (2.64%); Bùtnowé lënczi: 1543 (27.87%); \{\{Commons: 259 (4.68%); * 2026-03-31 <code>'''csb'''</code> Art: 5538; Galerëjô: 46 (0.83%); Òbaczë téż: 140 (2.53%); \{\{Przëpisë: 150 (2.71%); Bùtnowé lënczi: 1620 (29.25%); \{\{Commons: 299 (5.4%); ---- *2026-04-01 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|Galeriô|46|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|140|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|150|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1620|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|299|csb}}; ---- * {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} 3iyy6eoldazvtjmo5848w8o1r7k9jl1 193420 193363 2026-04-01T13:43:50Z Iketsi 3254 wikitable 193420 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galerija|31162|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- {| class="wikitable" |+ ! !Kod !Art !Galerëjô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- | | | | | | | | |} ---- *2026-04-01 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|Galeriô|46|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|140|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|150|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1620|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|299|csb}}; ---- * {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} 7tqjc1ywhvlijyig3ronbbvngqoklar 193425 193420 2026-04-01T13:54:00Z Iketsi 3254 +Słôwny lëdze 193425 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galerija|31162|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- {| class="wikitable" |+ ! !Kod !Art !Galerëjô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- | | | | | | | | |} ---- *2026-04-01 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|Galeriô|46|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|140|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|150|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1620|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|299|csb}}; ---- * 2026-04-01 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-01 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-01 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} somyiw0mptkb4lhygbujyhi3679wsfh 193433 193425 2026-04-02T01:11:12Z Iketsi 3254 + 193433 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galerija|31162|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- {| class="wikitable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |56 (1.01%) |140 (2.53%) |160 (2.89%) |1619 (29.23%) |341 (6.16%) |} ---- *2026-04-01 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|Galeriô|56|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|140|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|160|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1619|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|341|csb}}; ---- * 2026-04-01 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-01 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-01 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} 0aw6lik5ye1526fcbt9eo0lc5m4kfxr