Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 28 193895 189106 2026-04-05T15:28:07Z DawnyTest 14843 193895 wikitext text/x-wiki [[File:Władysławowo Dom Rybaka.jpg|thumb|left|Rëbôcczi dodóm]][[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|thumb|100px|right|Wiôlgòwiesczi herb]] [[Òbrôzk:POL Władysławowo flag.svg|thumb|100px|right|Wiôlgòwieskô fana]] [[Òbrôzk:Wiolgo_Wies_1.jpg|thumb|Wiôlgô Wies - Widzënk na hôwingã ë Bôłt]] '''Wiôlgô Wies''' (we zdrojach: ''Velaves'' 1284, ''Grosdorf'' 1407, ''Grosdorff'' 1414-1438, ''Grozdorf'' 1534, ''Wielkauieś'' 1565, ''Wielgawiesz'' 1570, ''Grossendorf'' 1583, ''Wielka Wieś'' 1598, ''Wielgawies'' 1599, ''Wielga Wies'' 1627, ''Grassdorf'' 1659, ''Wielka Wieś'' 1664, ''Grossendorf'' 1796, ''Wielgô Wies'' (Lorentz), Wiôlgô Wies (Treder); pòl. ''Władysławowo'', miem. ''Großendorf'') - garc ë kùrort nad [[Bôłt|Bôłtã]], w pòrénkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]]. Administracëjnô słëchô [[Pùcczi kréz|pùcczimù krézu]]. == Bùtnowé lënczi == * [http://www.wladyslawowo.com.pl www.wladyslawowo.com.pl] *[https://web.archive.org/web/20181216210905/https://wladyslawowonocleg.pl/ Władysławowo] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/336 Wielka Wieś w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.psur.pl/a.aspx?id=90 tu òb zëmã] * [http://www.armia24.pl/aero/120-aero-31/604-kaszubski-pogromca-luftwaffe-jozef-jeka-19171958 Józef Jeka] {{stub}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Wiôlgô Wies|!]] 8e8u7lksyff2deqs86y1gh24k9irrp9 0 48 194073 192550 2026-04-06T11:48:30Z Eurohunter 3273 błędna nazwa 194073 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zamek Ksiazat Pomorskich w Szczecinie (widok z wiezy).jpg|250px|mały|[[Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów w Szczecënie|Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów]] w Szczecënie. Szczecëno je nôwikszim gardã, chtëren òbjimô równo pòlskô, jak téż miemieckô definicëjô grańców regionu.]] '''Pòmòrskô''' ([[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Pommern''<ref>Miemieckô pòzwa ''Pommern'' ë słowiańsczé pòzwë ''Pòmòrskô'' abò ''Pomorze'' nie pòkrëwają sã całowno; òbaczë karno ''Geògrafijô'' pò wicë informacëji.</ref>, [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Pomorze'', [[łacëzna|łac.]] ''Pomerania'') je to [[historëcznô krôjna]] nad pôłniowim pòbrzegù [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrzégò]]. Miono òbéńdë mô [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczi wëprôwodzk]], pòchòdzy òd ''po more'' (< [[prasłowiańsczi jãzëk|prasł.]] *po morьje „(krôjna chtërnô sëgô) pò mòrze”)<ref name="Łab">Łabuda, G. et al., ''Historia Pomorza, tom I (do roku 1466), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1969.</ref>. Mieszkańcë krôjnë zwią sã ''[[Pòmòrzónie|Pòmòrzanie]]''. Rozdzélonô midzë [[Miemieckô|Miemiecką]] ë [[Pòlskô|Pòlską]], Pòmòrskô rozcygô sã z grëbsza òd [[Reknica|Reknicë]] kòl [[Strzelewò|Strzelewa]] na zôpadze, przez ùscé [[Òdra|Òdrë]] kòl [[Szczecëno|Szczecëna]] do ùscégò [[Wisła|Wisłë]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]. Nôwikszima pòmòrsczima òstrowama są [[Rana]], [[Ùznojm (òstrów)|Ùznojm]] ë [[Wòlin (òstrów)|Wòlin]]. Òbéńda słëchô do [[Westrzédnoeùropejskô Niżawa|Westrzédnoeùropejsczi Niżawë]]. Nôwikszé gardë krôjnë to [[Gduńsk]], [[Szczecëno]], [[Gdiniô]], [[Kòszalëno]], [[Stôłpskò]] ë [[Stôrgard]] w Pòlsczi, ë [[Strzelewò]] ë [[Grifiô]] w Miemiecczi. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò nie słëchają pòrénkòwé gardë Gduńsk ë Gdiniô do Pòmòrsczi, le do [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòmerelije]]. Òkróm gardów, charakterizëje sã Pòmòrskô bëlnym zalasenim ë rólnyma òbéńdama. Krôjna bëła mòckò dotkłô òbama swiatowima wòjnama ë wëmianama lëdztwa pò [[1945]]. Rolnictwò zajimô w pierszi rédze [[chów|chòwã bëdła]], [[lesnictwò|lestnictwã]], [[rëbaczenié|rëbaczenim]] ë [[ùprawa zbòżégò|ùprawã zbòżégò]]. Téż przemësłowé przerôbianié charnë zwëskiwô na wôżnoce. Òd XIX w. rozwijô sã [[turistika]], òsoblëwò w wëpòczinkòwich môlach wzdługą pòbrzegù. Kluczowé òbrëmia wërobnégò przemësłu to [[òkrãtownictwò]], [[mechanicznô jinżinierijô]], [[cëkrownictwò]] ë [[drzewny przemësł]]. Ùsłeżnotë ë sparłãczony z nimi przemësł stają sã wôżną czãscą òbéńdowi gòspòdarczi, nié bez wesprzënë wëższich szkòłów, z chtërnëch nôstarszi je [[Ùniwersitet w Grifji|Ùniwersitet w Grifii]] jim. Ernsta Moritza Arndta, założony w [[1457]]. == Geògrafijô == === Grańce === [[Òbrôzk:Provinz Pommern 1905.png|250px|mały|Pòmrë w 1905 &mdash; Pòmòrskô pòdle „wąsczégò”, miemiecczégò pòjimaniégò.]] Pòlsczé pòjimanié grańców Pòmòrsczi je baro przëszerné. Żlë zôpadnô grańca miemiecczi czãscë céchëje sã samò, terôbëtnô pòlskô òbéńda zajimô bëlno wikszé òbrëmié, chtërno pòdle Miemców do Pòmòrsczi nie słëchô. Pòrénkòwą greńcã Pòmòrsczi wëznôcziwô rzéka [[Wisła]], pôłniową [[Niéc]] ë [[Warta]]. Region òbjimô tak [[Przédnô Pòmòrskô|Przedną Pòmòrskã]], [[Rana|Ranã]], pòlsczi pas pòbrzegów, [[Kaszëbë]], [[Pòmòrsczé Pòjezerzé]], [[Chełmëńskô Ziemia|Chełmëńskã]] ë [[Krajnô|Krajnã]], ë gardë taczé jak [[Gduńsk]], [[Bëdgòszcz]], [[Torń]], [[Pieła]] czë [[Łącbarg]]. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò je Pòmòrskô jednaczô z [[Pòmrë|Pòmrami]], nierôz w nôszerszi sygù z [[1938]], le równo czãsto bez [[pielskô regencëjô|pielszczi regencëjé]]<ref>''Bertelsmann – Das Neue Universallexikon''. Wissen Media Verlag, Gütersloh/München 2007</ref>. Grańce na pôłniu ë pòrénkù są wic blós arbitralné ë òbstejają sã z objimã [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|władztwa Grifitów]], tak tej tegò co w Pòlsczi sã rôzmieje jako [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]. === Wëdrzatk ë struktura plónu === [[Òbrôzk:NP Vorp. Boddenlandschaft.JPG|250px|mały|left|Brzég Bôłtu na pòrénk òd [[Zingst]].]] Pòmòrskô leżi w pasie pòbrzegów ë pòjezerzów. W regionie òdwôżëwają [[mòrena|mòrenné]] formacëje, wic je tu wiele jezorów a krôjòbrôz je grzëpòwati. Wiôlgô czãsc Pòmòrsczi ni je òdwòdnianô przez wikszé rzéczi, jak [[Òdra]], [[Wisła]] czë [[Łaba]], le przez krótczé rzéczi pòbrzegù, jak [[Reknica]], [[Ùkra]], [[Pôrsãta]], [[Słëpiô]] abò [[Łeba (rzéka)|Łeba]], chtërné wpôdają bezpòstrzédno do Bôłtu. Pòmòrskô brzegòwô liniô je naprocëm nierozwitô. Òbserwëje sã tendencëjã do ji ùprôszczaniégò, równo na skùtk dzejaniégò nôtëralnich jak ë antropògenicznëch czinników. Môłé zatoczi czãsto stają sã jezorama jakò nastãpstwò wërobieniégò sã sztremlëznë. Tak pòwstôłë jezora [[Łebskò]], [[Gardno]], [[Sôrbskò]], [[Wickò (jezoro)|Wickò]], [[Bùkòwò]] abò [[Jamno (jezoro)|Jamno]]. W [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodnëm Parkù „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] mòżnô òbaczëc ten proces: półòstrów [[Fischland-Darß-Zingst]] béł nonej trzema òstrowama Fischland, Darß ë Zingst, a terô stãpniowò zamëkô zatokã [[Darß-Zingster Boddenkette]]. Pòmòrskô je pòkrëtô lasama. [[Tëchòlsczé Bòrë]], [[Miasteckô Pùszczô]], [[Ùkrzańskô Pùszczô]] ë lasë dolënë [[Gwda|Gwdë]] kòl [[Pieła|Piełë]] są to nowikszé lasné zgrëpinë regionu. Òbrobné òbéńdë leżą kòl wikszich gardów. Na terenie Pòmòrsczi je szesc nôrodnëch parków: [[Drawieńsczi Nôrodny Park]], [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodny Park „Tëchòlsczé Bòrë”]], [[Słowinsczi Nôrodny Park]] ë [[Wòlinsczi Nôrodny Park]] w Pòlsczi ë [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodny Park „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] ë [[Nôrodny Park Jasmund|Nôrodny Park „Jasmund”]] w Miemiecczi. Òkróm tegò w regionie je widzec jinszé formë òchronë nôtëralnégò strzodowiska: krôjòbrazowé parczi (np. [[Krôjòbrazowi Park Dolëna Słëpié|Krôjòbrazowi Park „Dolëna Słëpié”]] kòl [[Stôłpskò|Stôłpska]] abò [[Jińsczi Krôjòbrazowi Park]] kòl [[Stôrgard]]u), rezerwatë, òbeńdë chronionégò krôjòbrazu „[[Natura 2000]]” itp. === Historëczné pòdzelenié === [[Òbrôzk:119 Ratusz Głównego Miasta, ob. Muzeum Historyczne ul. Długa 46 nocą Rafał Peplinski.JPG|mały|200px|[[Rôtësz Przédnégò Gardu w Gduńskù|Rôtësz Przédnégò Gardu]] w Gduńskù. Gduńsk je historëczną stolëcą pòrénkòwi czãscë Pòmòrsczi.]] We [[strzédnowiek|strzédnowiekù]] ùsztôłcëł sã pòdzélënk Pòmòrsczi na dwa główné regionë: '''[[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrskã]]''' z [[Gduńsk]]iem, dze mòcni bëło widzec pòlszczé wpłiwë, ë '''[[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]''' ze [[Szczecëno|Szczecënem]], chtërna nalôzłô sã we conie wpłiwów [[Swiãté Césarstwò Rzimsczé|Swiãtégò Césarstwa Rzimsczégò]] ë pòzdze miemiecczich krajów. Òb czas co w Pòlsczi sã rozszlachëje te òbéńdë przë pòmòcë znankòwników, chtërné nacziwają abò jich leżnosc wedle sebie (''Pomorze Wschodnie'', ''Pomorze Zachodnie''), abò jich stolëczné gardë (''Pomorze Gdańskie'' „Gduńsczé Pòmòrzé”, ''Pomorze Szczecińskie'' „Szczecëńsczé Pòmòrzé”), w miemiecczi terminologijé je miono ''Pommern'' brëkòwané blós w òdniesenim do zôpadnégò cządu regionu. Pòrénkòwô Pòmòrskô nazéwô sã ''Pommerellen'', a wic „Môłé Pòmòrskô”. Taczé pòdzelenié rzeszi sã z geòpòliticzną situacëją we strzédnowiekù, czej Zôpadnô Pòmòrskô ùtrzëmała razną samòstójnotã jako '''[[Pòmòrsczé Ksãżstwò]]''', a Pòrénkòwô Pòmòrskô weszło nôprzódka do [[państwò krzëżacczégò zôkonu|państwa krzëżacczégò zôkonu]] a dali &mdash; jako '''[[Królewsczé Prësë]]''' &mdash; do Pòlsczi. Jinszé pòliticzné warënczi doprowadzëłë do ùsztôłceniégò sã różnëch wnitrznich pòdzélënków. W Zôpadny Pòmòrsce bëło długòtrwałé rozbicé na miészé ksãżstwa, chtërné dostôwałë miôna òd ksążëczich sedzbów, jak [[Szczecëńsczé Ksiãżstwò]] abò [[Wòłogòsczé Ksiãżstwò]]. Młodszé pòdzelenié na [[Przédné Pòmrë|Przédné]] ë [[Tilné Pòmrë]] rzeszi sã z rozdzelenim Pòmòrsczégò Ksãżstwa midzë [[Brambòrskô|Brambòrskã]] ë [[Szwedzkô|Szwedzkã]] w [[1637]]. Na pòrénkù rozwinãłë sã etnograficzné regionë, taczé jak [[Kaszëbë]], [[Bòrë (region)|Bòrë]], [[Gòchë]], abò [[Kòcéwskô]]. [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia]] na pògrańczim òbù czãscë Pòmòrsczi je cãżkô do zaklasyfikòwaniégò jako cząd chtërnykòlwiek z nich &ndash; mô dosc skòmplikòwóną historëjã ë wiele razë zmieniôła przënôleżnosc. Slédno òstała sã czãscą [[Pòmrë|Pòmrów]], le utrzëmała kùlturową apartnosc, przëblëżającą jã do Pòrénkòwi Pòmòrsczi. [[Krajnô]] òddzelô Pòmòrskã òd [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]] a [[Wiselné Zëławie]] òd [[Warmiô|Warmié]] ë [[Mazurë|Mazurów]]. Na pôłniowim zôpadze przechôdzô region w [[Lubùskô Zemia|Lubùskã]] ë [[Brambòrskô|Brambòrskã]], a na zôpadze w [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]]. W miemiecczim pòjimanim, na pôłnié òd Pòmrów leżą [[Nowô Marchiô]] (na zôpadze, kòl [[Łącbarg]]a) ë [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô|Nôgrańcznô Marchiô]] (na pòrénkù, kòl [[Pieła|Piełë]]). Drëgô nieczedë je wrechòwanô do Pòmòrsczi téż przez Miemców. === Sprôwné pòdzelenié === W dzysészëznie òdnoszą sã do miona Pòmòrsczi sztërë jednostczi [[sprôwné pòdzelenié|sprôwnégò pòdzeleniégò]] nôwëższégò stãpienia: trzë pòlszczé [[wòjewództwò|wòjewództwa]]: [[kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczé]], [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczé]] ë [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczé]], ë jeden [[stôworné kraje Miemiecczi|stôworny krôj]] w Miemiecczi: [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]], ë téż dwa miemiecczé [[kréz|krezë]]: [[kréz Vorpommern-Greifswald|Vorpommern-Greifswald]] ë [[kréz Vorpommern-Rügen|Vorpommern-Rügen]]. Sprôwné grańce nie pòkrëwają sã równak z historëcznyma ani w pòlsczim, ani w miemiecczim pòjimanim. Czãscë Pòmòrsczi leżą téż we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczëm wòjewództwie]] ([[Pieła]], [[Złotowò]] ë òkòla), [[lubùsczé wòjewództwò|lubùsczëm wòjewództwie]] (òkòlé [[Łącbarg]]a) ë w [[Brambòrskô|Brambòrsczi]] ([[Garc (nad Òdrą)|Garc]] ë [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]). == Dzeje == === 1918-1945 === [[Òbrôzk:German losses after WWI.svg|200px|mały|Terytorialné ùbiwczi Miemiecczi pò pierszi swiatowi wòjnie. [[Wòlny Gard Gduńsk]] je pòznakòwany na zelono.]] Pò [[pierszô swiatowô wòjna|pierszi swiatowi wòjnie]] pòmòrskô òbéńda, dotądka całowno pòd miemiecczim sprôwianim w ramach [[Prësczé Królestwò|Prësczégò Królestwa]], òstała pòdzelonô midzë [[Weimarskô Repùblika|Weimarską Repùblikã]] ë òdtwòrzoną [[Pòlskô Repùblika (1918-1945)|Pòlskã]], z [[Gduńsk|Gduńskã]] jakò [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnym Gardã]] sprôwianym bezpòstrzédno przez [[Liga Nôrodów|Ligã Nôrodów]]. Taczé rozwiązanié problemù pòliticzni przënôleżnotë tegò gardu, równo jak pòwstanié tzw. „[[pòlsczi kòritôrz|pòlsczégò kòritarza]]” z Pòrénkòwi Pòmorsczi, chtëren òddzelôł [[Pòrénkòwé Prësë]] òd òstonëch miemiecczich zemiów, bëłë jednyma z przëczënów bùchù pòstãpny wòjnë dwadzescë lat pòzdze. [[Òbrôzk:Piła rejencja.JPG|250px|mały|left|Dôwny gmach administracëjé prowincëjé [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] w Piele, dzys [[Szkòła Pòlicëjé w Piele|Szkòła Pòlicëjé]]. Stolëmnô architektura bùdinków w centrum gardu je pamiątka pò pòdwëżbie Piełë na òstrzodk lokalnegò sprôwianiégò.]] Prëskô prowincëjô [[Pòmrë]] zmiészëła sã përznã, ò 6,64 km² z krezów: [[bëtowsczi kréz (Prëskô)|bëtowsczégò]], [[lãbòrsczi kréz (Prëskô)|lãbòrsczégò]] ë [[stôłpsczi kréz (Prëskô)|stôłpsczégò]]. To, co òstało sã z prowincëjów [[Zôpadné Prësë]] ë [[pòznańskô prowincëjô|Pòznańsczé]], bëło sparłãczoné w [[1922]] w nową prowincëjã [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] ze stolëcą w [[Pieła|Piele]], chtërnô bëła wcygnãtô do Pòmrów [[1 pazdzérznika]] [[1938]]. Òbéńdë chtërné przëpadłe Pòlsczi zdziejałë w [[1919]] [[pòmòrszczé wòjewództwò (1919–1939)|pòmòrsczé wòjewództwò]]. Jegò stolëcą béł [[Torń]]. Pòlskô czãsc Pòmòrsczi bëła w midzëwòjnowich latach jedną z nôdinamiczni rozwijającëch sã òbéńdów Drëdżi Repùbliczi. W [[1920]] rozsądzono ò bùdownié mòrsczégò pòrtu w [[Gdiniô|Gdinié]]. Ju w [[1923]] wpłënãł do timczasowi howindżi pierszi òceanowi òkrãt [[SS Kentucky]]. Dalszé etapë bùdownié òbjimałë założënk towôrowégò, rëbacczégò, pasażérnégò ë wòjnowégò pòrtu, a téż òkrãtownié. Zëdlënié konstrukcëjé [[wãdżelnô magistrala|wãdżelny magistralë]] w [[1933]], chtërnô sparłãczëła [[Górny Szląsk]] ë westrzédną Pòlskã z nowim pòrtã przecënając côłé pòmòrsczé wòjewództwò (dzys [[banowô liniô 201]]), dało mòżlëwòtã òbjachaniégò Gduńska ë przëczëniło sã do dalszégò rozwicégò gardu ë krôjnë. Ju w [[1934]] bëła Gdiniô nôwikszim pòrtã w Eùropie pòdle wialgoscë przekłôdënkù. [[Òbrôzk:Kazimierz Mastalerz.jpg|175px|mały|[[Kazimierz Mastalerz]] dokazëjący pòlską kònnicą w [[bitwa pòd Krojantama|bitwie pòd Krojantama]]. Nôjôzd w [[Krojantë|Krojantach]] béł brëkòwany w nazistowsczi propagandze dlô wësënieniégò technologòwi przemòdżi Miemiecczi nad Pòlską.]] Pòliticzni status Pòmrów wnitrzno Weimarsczi Repùbliczi nie różnił sã baro òd tegò sprzed wòjnë. Mimò abdikacëjé césarza, sprôwné pòdzelenié kraju òstało blós zdemòkratizowané, z piersza bez ingerencëjé w jistniejący pòrządk. Pòmrë bëłë wic cządã Prësczi, chtërnô bëła terô [[Wòlny Krôj Prëskô|Wòlnym Krajã]] w ramach Repùbliczi. W rezultace wòjnë pòlëchszëł sã równak gòspòdarczi stón i tak nié dëcht bògatégò regionu. Ògleswiatowi krizys miôł tu òsoblëwò cãżczi przechôdënk — wiele inwesticëjów òstało strzëmané a bezrobòcé ùrôstało. Pòrt w [[Szczecëno|Szczecënie]] pòzbéł na wôżnoce, a rozwicé prowincëjé scygnãło. Te czinniczi doprowadzëłë do wzrosceniégò pòdeprzeniégò dlô radikalnich partëjów — zwëkòwò mòcni w òbéńdze [[Miemieckô Nôrodnô Lëdowô Partëjô|DNVP]] ë pòzdze téż [[Nôrodnosocjalistnô Miemieckô Robòtnô Partëjô|NSDAP]], chtërnô w welowanim w [[1933]] zwënégòwała drudżi nôwëższi rezultat (55,3&nbsp;% wszëtczich głosów &mdash; wice bëło blós w Pòrénkòwich Prësach). Pòspół z ùdostanim władzë przez [[nazizm|nazistów]] napòczëłë sã w Pòmrach ùstëgòwania na [[Żëdzë|Żëdów]] ë przësztëlowania do wòjnë, chtërnô bùchła [[1 séwnika]] [[1945]]. „Pòlsczi kòritôrz” òstôł rëchło òpanowany na skùtk technologòwi ë ustôwny przemòdżi miemiecczich sëłów. [[Bitwa ò Hél]] bëła tej nôdłëgszô; [[1 pazdzérznika]] dokazëjący pòlsczima sëłama kòntradmirôł [[Józef Unrug]] rozpòsãdzëł ò pòddanim sã. Pòslédné pùnktë biôtczi strzëmałë jesz do [[3 pazdzérznika]]. Pò ti dace bëło biôtkòwané w Pòmòrsczi ju blós w tacënkù &mdash; jistniała m.in. [[partizana]] (òb. [[Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif"|Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô „Pòmòrsczi Grif”]]). Na pòmòrsczi òbéńdze miałë môl lëczné masowé mòrdë, np. we [[Wiôlgô Piôsznica|Wiôldżi Piôsznicë]] ë w [[Bëdgòszcz]]ë (tzw. [[bëdgoskô krwawô niedzela]]). Ju [[2 séwnika]] béł zrëszony [[Stutthof|kòncentracëjny lager]] w [[Sztutowò|Sztutowie]] z wieloma filiama, m.jin. w Bëdgòszczë, òkolim [[Torń|Tornia]], le téż w [[Stôłpskò|Stôłpskù]] ë [[Szczecëno|Szczecënie]]. <br clear="all" /> === Pò 1945 === [[Òbrôzk:0804 POL GER 0.JPG|250px|mały|Pòlskò-miemieckô grańca na [[Ùznojm]]ie. Ji slédny sztôłt mô nalazłé w [[1951]].]] W [[1945]], pò [[drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnie]] grańca midzë Pòlską ë Miemiecką zjinaczëła sã ë przesënãła ku zôpadowi. Nowô grańca òstała òpiartô na [[liniô Òdra-Nissa|linié Òdra-Nissa]] z niewiôldżim oddżëbanim, cobë [[Szczecëno]] ë [[Swina]] téż przëpadłë Pòlsczi<ref>''Encyklopedia Szczecina. T. I A-O''. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 306-307.</ref>. Bezlëcha całô òbéńda dôwny prowincëjé Pòmrë zaczãła wic słëchac pòlsczim władzom &mdash; pò miemiecczi starnie òstał sã leno ji nôzôpadnéjszi cząd ze [[Strzelewò|Strzelewem]] ë [[Grifiô|Grifią]], sparłãczony z [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]] w jeden [[kraje Miemiecczi Demòkraticzny Repùbliczi|krôj]] (rozrzeszony w [[1951]] w òkrãdżi [[òkrąg Neubrandenburg|Neubrandenburg]], [[òkrąg Rostock|Rostock]] ë [[òkrąg Schwerin|Schwerin]] ë przëwrócony w [[1990]]<ref>Mielke, H., ''Die Auflösung der Länder in der SBZ/DDR: Von der deutschen Selbstverwaltung zum sozialistisch-zentralistischen Einheitsstaat nach sowjetischem Modell 1945–1952'' (= Beiträge zur Wirtschafts- und Sozialgeschichte; Bd. 66), 1995.</ref>). Czãsc przejimniãtô przez Pòlskô òstała zòrganizowanô wprzódk w prowizoriczny [[Òkrąg III — Zôpadnô Pòmòrskô]] ë w [[1946]], z môłima zmianama, w [[szczecëńsczé wòjewództwò (1946-1950)|szczecëńsczé wòjewództwò]]<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/Download;jsessionid=800B9A8AB2019090572BAD628C077E82?id=WDU19460280177&type=2 Dz.Ù. 46.28.177]</ref>. [[Òbrôzk:Muzeum koszalińskie..jpg|250px|mały|left|Miesczé mùzeùm w Kòszalënie. Kòszalëno bëło w miemiecczich czasach stolëcą regencëjé, a pò wòjnie, midzë [[1950]] a [[1998]], stolëcą apartnégò wòjewództwa. [[Jerzy Buzek|Buzkòwô]] sprôwnô reforma rozrzeszëła równak [[kòszalëńsczé wòjewództwò|Kòszalëńscze]] mimò òpiérë lokalny wëcmaniznë.]] Pierszé lata pò wòjnie to czas wiôldżich przemieszczeniów lëdztwa. Wikszi cząd miemiecczich mieszkańców [[wënëkania Miemców pò drëdżi swiatowi wòjnie|òstôł wëwieziony za Òdrã]], temù zalëdzenié [[Przédné Pòmrë|Przédnich Pòmrów]] ùrosło dwùkrotno<ref>Buchholz, W. (red.), ''Pommern''. Siedler, 2002.</ref>. Do Pòmòrsczi doprzëszli zôs wnożniczi z westrzédni Pòlsczi ë [[Kresë|Kresów]], ë téż mùszowi prôcowniczi z òdpòjãtich [[mùszowô prôca|lôgrów prôcë]]<ref>Piskorski, J. M. (red.), ''Pomorze Zachodnie poprzez wieki'', Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999.</ref>, a pòzdze, w ramach [[akcjô „Wisła”|akcjé „Wisła”]], [[Ukrajińcë]]<ref>Sowa, A.L., ''Stosunki polsko-ukraińskie 1939-1947'', Kraków 1998.</ref>, Mimò propagandowich pòstulatów ò pòwroce Pòmòrsczi do „Macerzi” (òb. [[Òdzwëskóné Zemie]]), òpiartich m.in. na bëtnosci w òbéńdze autochtonicznégò słowiańsczégò lëdztwa, wëcmanim z Miemcama wëwiezeni abò zmùszeni do wëjachaniégò bëli téż [[Słowińcë]]<ref>Filip, M., ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012</ref>. Przemieszczenia zrëszëłë Pòrénkòwą Pòmòrskã w miészim stãpieniu ë rzeszëłë sã przede wszëtczim z zniesenim [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnégò Gardu]] [[Gduńsk]]a<ref>Jankowski, T. ''Miasto na furmankach''. „30 dni”. 6 (32), czerwiec 2001.</ref>. Pòspół z pòdzelenim miemiecczégò państwa na apartną [[Miemieckô Federalnô Repùblika|Federalną Repùblikã]] na zôpadze ë [[Miemieckô Demòkraticznô Repùblika|Demòkraticzną Repùblikã]] na pòrénkù, wërobił sã nowi pòliticzny pòrządk, chtëren òbtaksowôł dalszé kawle regionu. Równo w [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Lëdowi Pòlsczi]], jak téż w MDR zaczãto spòsobë [[Józef Stalin|stalinowsczi]] sprôwny ë gòspòdarczi centralizacëjé, ze wszétczima nastãpstwama: ògrańczenim swòjiznë, òrganizacëją prôcë pòdle sowiecczich mùstrów (òsoblëwie w rolnictwie, òb. [[Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft]] ë [[Państwowe Gospodarstwo Rolne]]), centralno planowanym rozbùdowanim [[cãżczi przemësł|cãżczégò przemësłu]], [[kùstrzenié|kùstrzeniama]], wprowadzenim państwòwégò mònopòlu w zamiedznëm hańdlu<ref>Grala, D. T.: Reformy gospodarcze w PRL (1982–1989). Warszawa 2005.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140331085308/http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/wirtschaftswissen/wirtschaftsgeschichte-der-weg-der-ddr-in-den-untergang-11043750.html Wirtschaftsgeschichte: er Weg der DDR in den Untergang]</ref>. Nisczi niw żëcégò doprowadził do oprzéczków ë sztrajków (1953 &ndash; MRD; [[1970]] &ndash; [[Gdyniô]], Gduńsk, Szczecëno) ë założeniégò w [[1980]] w Gduńsku [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Samòstójny Samòsprôwny Warkòwy Zrzeszë „Solidarnosc”]]. Ùstrojowé zjinaczi w Pòlsczi ë sparłãczenié Miemiecczi w jeden krôj a za régã pòliticzné przëkrodzenié òbù państwów, wësłowioné m.in. pòspòlnym nôleżenim do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnijé]] ë òtemkniãcym grańców pòzwôlô na ekònomiczną ë kùlturową współprôcã. Równo Przédné Pòmrë jak i pòlskô Pòmòrskô mùszą równak schwôcëc sã z pòwôżnyma problemama różnëch nôtërów, jak [[migracëjô|wëjéżdżanié młodich]] abò [[bezrobòcé]]. == Ekònomijô == [[Òbrôzk:Brosen_ContainerTerminaGdansk.jpg|mały|250px|Kòntenerowi Terminal w Gduńskù]] Nôwôżniészima wietwiama gòspòdarzënkù w Pòmòrsce je mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë), turistika, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Mòrskô industrëjô skòncentrowónô je przede wszëtczim w nôwikszëch gardach: Gduńskù, Gdini ë Sztetënie. Òkrãtë bùdowóné w pòmòrsczich òkrãtowniach są technologiczno nôbarżi zaawansowónyma produktama [[Ekspòrt|ekspòrtowónyma]] z Pòlsczi Repùbliczi. Turistika rozwijô sã przede wszëtczim nad sztrądã Bôłtu, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza ë niechtërné gardë, np. Gduńsk. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców w Pòmòrsce słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]], [[Mizëzdroje]], [[Sopòt]], [[Ùskô]]. == Przëpisë == {{przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé gardë]] * [[Pòmòrsczé wsë]] == Bùtnowé lënczi == * [http://kpbc.umk.pl/dlibra/docmetadata?id=23486&from=publication Kôrta z 1775 rokù] [[Kategòrëjô:Pòmòrskô| ]] i292josr5kejx33hzh5e39j5a7677pf 0 49 194074 190946 2026-04-06T11:48:43Z Eurohunter 3273 błędna nazwa 194074 wikitext text/x-wiki '''Lësta [[Pòmòrskô|pòmòrzczich]] gardów wedle jich aktualny administracëjny przënôleżnoscë''' === [[Pòmòrzczé Wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL_Bytów_COA.svg|24 px]] [[Bëtowò]] * [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24 px]] [[Brusë]] * [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24 px]] [[Chònice]] * [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24 px]] [[Czérskò]] * [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24 px]] [[Człuchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24 px]] [[Czôrné]] * [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24 px]] [[Czôrnô Wòda]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24 px]] [[Dërszewò]] * [[Òbrôzk:POL Debrzno COA.svg|24 px]] [[Frédląd]] * [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24 px]] [[Gdiniô]] * [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40 px]] [[Gduńsk]] * [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24 px]] [[Gméw]] * [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24 px]] [[Hél]] * [[Òbrôzk:POL Kępice COA.svg|24 px]] [[Hąmer]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24 px]] [[Jastarniô]] * [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24 px]] [[Kartuzë]] * [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24 px]] [[Kòscérzna]] * [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24 px]] [[Kwidzëno]] * [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24 px]] [[Lãbórg]] * [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24 px]] [[Łësô Góra - Lëpa]] * [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24 px]] [[Łeba]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24 px]] [[Malbórg]] * [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24 px]] [[Miastkò]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24 px]] [[Nowi Dwór]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24 px]] [[Nitëch]] * [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24 px]] [[Pôłplëno]] * [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24 px]] [[Prabùtë]] * [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24 px]] [[Pruszcz|Pruszcz]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32 px]] [[Pùck]] * [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24 px]] [[Réda]] * [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24 px]] [[Rëmiô]] * [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24 px]] [[Skarszewë]] * [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24 px]] [[Skórcz]] * [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24 px]] [[Sopòt]] * [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24 px]] [[Starogarda]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24 px]] [[Stôłpsk]] * [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24 px]] [[Sztëm]] * [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24 px]] [[Ùskô]] * [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24 px]] [[Wejrowò]] * [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32 px]] [[Wiôlgô Wies]] * [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24 px]] [[Żukòwò]] * [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24 px]] [[Dzërzgóń]] </td></tr></table> === [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Barwice COA.svg|24 px]] [[Bôrwica]] * [[Òbrôzk:POL Barlinek COA.svg|24 px]] [[Berlënkò]] * [[Òbrôzk:POL Pełczyce COA.svg|24 px]] [[Bersztén]] * [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|24 px]] [[Berwôłd]] * [[Òbrôzk:POL Biały Bór COA.svg|24 px]] [[Biôłô]] * [[Òbrôzk:POL Białogard COA 1.svg|24 px]] [[Biôłogarda (gard)|Biôłogarda]] * [[Òbrôzk:POL Bobolice COA.svg|24 px]] [[Bóbòlëce]] * [[Òbrôzk:POL Cedynia COA 1 (before 2004).svg|24 px]] [[Cedzëniô]] * [[Òbrôzk:POL Karlino COA.svg|24 px]] [[Chòrzelëno]] * [[Òbrôzk:POL Choszczno COA (by Shazz).svg|24 px]] [[Chòsczno]] * [[Òbrôzk:POL Chojna COA.svg|24 px]] [[Czińsbarg]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Człopa COA.svg|24 px]] [[Człopa]] * [[Òbrôzk:POL Czaplinek COA old.svg|24 px]] [[Czôplënkò]] * [[Òbrôzk:POL Darłowo COA 1.svg|24 px]] [[Dërłowò]] * [[Òbrôzk:POL_Dobra_(powiat_łobeski)_COA.svg|24 px]] [[Dobrô]] * [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|24 px]] [[Drôwa]] * [[Òbrôzk:POL Dziwnów COA 1.svg|24 px]] [[Dzywnowò]] * [[Òbrôzk:POL Mirosławiec COA.svg|24 px]] [[Frédlądk]] * [[Òbrôzk:POL Chociwel COA.svg|24 px]] [[Friwôłd]] * [[Òbrôzk:POL Golczewo 1 COA.svg|24 px]] [[Gòlëszewò]] * [[Òbrôzk:POL Goleniów COA 1.svg|24 px]] [[Gòłonóg]] * [[Òbrôzk:POL Gościno COA.svg|24 px]] [[Gòscëno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Gryfino COA 2.svg|24 px]] [[Gripiewò]] * [[Òbrôzk:POL Gryfice COA 1.svg|24 px]] [[Gripiewô Góra]] * [[Òbrôzk:POL Dobrzany COA (by Shazz).svg|24 px]] [[Jakùbòwò]] * [[Òbrôzk:POL Kalisz Pomorski COA.svg|24 px]] [[Kalisz (pòm.)|Kalisz]] * [[òbrôzk:POL Kamień Pomorski COA.svg|24 px]] [[Kamiéń]] * [[Òbrôzk:Herb_Kolobrzegu.svg|24 px]] [[Kòlbrzég]] * [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|24 px]] [[Kòszalëno]] * [[Òbrôzk:POL Borne Sulinowo COA.svg|24 px]] [[Lëpa (gard)|Lëpa]] * [[Òbrôzk:POL Lipiany COA.svg|24 px]] [[Lëpienié]] * [[Òbrôzk:POL Łobez COA.svg|24 px]] [[Łobéz]] * [[Òbrôzk:POL Maszewo COA.svg|24 px]] [[Maszewò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|24 px]] [[Mizëzdroje]] * [[Òbrôzk:POL Moryń COA.svg|24 px]] [[Mòrzëno]] * [[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|24 px]] [[Nierbarg]] * [[Òbrôzk:POL Dębno COA 1.svg|24 px]] [[Nowé Dãbé]] * [[Òbrôzk:POL Nowe Warpno COA 1.svg|24 px]] [[Nowô Wôrpinô]] * [[Òbrôzk:POL Drawno COA.svg|24 px]] [[Nowi Wedel]] * [[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|24 px]] [[Nowògard]] * [[Òbrôzk:POL Pyrzyce COA 1.svg|24 px]] [[Përzëca]] * [[Òbrôzk:POL Płoty COA.svg|24 px]] [[Płota]] * [[Òbrôzk:POL_Polanow_COA.svg|24 px]] [[Pòlanowò]] * [[Òbrôzk:Police herb.svg|24 px]] [[Pòlëca]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|24 px]] [[Pôłczëno]] * [[Òbrôzk:POL Recz COA.svg|24 px]] [[Rezecz]] * [[Òbrôzk:POL Resko COA.svg|24 px]] [[Réga]] * [[Òbrôzk:POL Sianów COA.svg|24 px]] [[Sanowò]] * [[Òbrôzk:POL Suchań COA.svg|24 px]] [[Sëchąń]] * [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|24 px]] [[Skwilbëno]] * [[Òbrôzk:POL Sławno COA 1.svg|24 px]] [[Słôwno]] * [[Òbrôzk:POL gmina Stepnica COA.svg|24 px]] [[Stobnica]] * [[Òbrôzk:POL Stargard COA.svg|24 px]] [[Stôrgard]] * [[Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|24 px]] [[Swina]] * [[Òbrôzk:POL Szczecinek COA.svg|24 px]] [[Szczecënkò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Szczecin COA.svg|24 px]] [[Szczecëno]] * [[Òbrôzk:POL Trzcińsko-Zdrój COA.svg|24 px]] [[Szémflét]] * [[Òbrôzk:POL gmina Tychowo COA.svg|24 px]] [[Tëchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Tuczno COA.svg|24 px]] [[Tëczno]] * [[Òbrôzk:POL Trzebiatów COA 1.svg|24 px]] [[Trzébiatowò]] * [[Òbrôzk:POL Złocieniec COA new.svg|24 px]] [[Walczembórg]] * [[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|24 px]] [[Wãgòrzëno]] * [[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|24 px]] [[Wòlëń]] * [[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|24 px]] [[Wôłcz]] * [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|24 px]] [[Żôłdzëno]] </td></tr></table> === [[Meczelbòrzkô-Przédné Pòmrë]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|24 px]] [[Biardo]] * [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|24 px]][[Chëczëno]] * [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|24 px]][[Chòckòwò]] * [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|24 px]] [[Dëmino]] * [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|24 px]] [[Garc (rujańsczi)|Garc]] * [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|29x29px]] [[Góra (rujańskô)|Góra]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen Greifswald.svg|24 px]][[Gripiew Las]] * [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.png|24 px]][[Grzëmié]] * [[Òbrôzk:DEU Jarmen COA.svg|24 px]][[Jeromino]] * [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|24 px]][[Leszónë]] * [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|24 px]][[Łosëce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen_Franzburg.PNG|24 px]][[Nowòpòle]] * [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|24 px]][[Piéńkùń]] * [[Òbrôzk:Wappen Putbus.svg|24 px]][[Pòdbądz]] * [[Òbrôzk:Wappen_Pasewalk.svg|24 px]][[Pòzdzewôłk]] * [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten.svg|24 px]] [[Rëbnica-Dãbògóra]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:DE-MV 13-0-73-076 Richtenberg COA.svg|24 px]] [[Richbarg]] * [[Òbrôzk:Wappen_Sassnitz.svg|24 px]][[Sosnica]] * [[Òbrôzk:DEU Altentreptow COA.png|24 px]][[Stôré Trzébiatowò|Stôré Trzébiatowò]] * [[Òbrôzk:Wappen Strasburg (Uckermark).svg|24 px]] [[Sztrôcbórg]] * [[Òbrôzk:Wappen_Stralsund.svg|24 px]][[Strzałowò]] * [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|24 px]][[Tãglim]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen Tribsees.svg|24 px]][[Trzebùza]] * [[Òbrôzk:DEU Torgelow COA.svg|24 px]][[Turzogłowë]] * [[Òbrôzk:DEU Usedom COA.svg|24 px]][[Ùznojmie]] * [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|24 px]][[Wkra]] * [[Òbrôzk:Wappen_Wolgast.png|24 px]][[Wòlëgòszcza]] </td><td valign=top> </td></tr></table> === [[Kùjawskò-Pòmòrzczé Wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|24 px]] [[Bëdgòszcz]] * [[Òbrôzk:POL Brodnica COA.svg|24 px]] [[Brodnica]] * [[Òbrôzk:POL Chełmno COA.svg|24 px]] [[Chôłmno]] * [[Òbrôzk:POL Chełmża COA.svg|24 px]] [[Chôłmżô]] * [[Òbrôzk:POL Golub-Dobrzyń COA.svg|24 px]] [[Gòlëb-Dobrziń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Grudziądz COA.svg|24 px]] [[Grëdządz]] * [[Òbrôzk:POL Jabłonowo Pomorskie COA.svg|24 px]] [[Jabłónowò]] * [[Òbrôzk:POL Kamień Krajeński COA.svg|24 px]] [[Kamiéń (krôjińsczi)|Kamiéń]] * [[Òbrôzk:POL Koronowo COA.svg|24 px]] [[Kòrónowò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kowalewo Pomorskie COA.svg|24 px]] [[Kòwôlewò (gard)|Kòwôlewò]] * [[Òbrôzk:POL Łasin COA.svg|24 px]] [[Łôsëno]] * [[Òbrôzk:POL Mrocza COA.svg|24 px]] [[Mrocza]] * [[Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg|24 px]] [[Nakło]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Nowe COA.svg|24 px]] [[Nowé]] * [[Òbrôzk:POL Radzyń Chełmiński COA.svg|24 px]] [[Rôdzëno]] * [[Òbrôzk:POL Sępólno Krajeńskie COA.svg|24 px]] [[Sãpólno]] * [[Òbrôzk:Świecie herb.svg|24 px]] [[Swiecé]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Tuchola COA.svg|24 px]] [[Tëchòlô]] * [[Òbrôzk:POL Toruń COA.svg|24 px]] [[Torëń]] * [[Òbrôzk:POL Wąbrzeźno COA.svg|24 px]] [[Wąbrzézno]] * [[Òbrôzk:POL Więcbork COA.svg|24 px]] [[Wiãcbórg]] </td></tr></table> === [[Wiôlgòpòlsczé Wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Jastrowie COA.svg|24 px]] [[Jastrowié]] * [[Òbrôzk:Krajenka herb.svg|24 px]] [[Krajenka]] * [[Òbrôzk:POL Krzyż Wielkopolski COA.svg|24 px]] [[Krziż]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Łobżenica COA.svg|24 px]] [[Łobzenica]] * [[Òbrôzk:POL Okonek COA 1.svg|24 px]] [[Òkónk]] * [[Òbrôzk:POL Piła COA 1.svg|24 px]] [[Piéła]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Trzcianka COA.svg|24 px]] [[Trzcónka]] * [[Òbrôzk:POL Ujście COA 1.svg|24 px]] [[Ùscé]] * [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|24 px]] [[Wërzëskò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Wysoka COA.svg|24 px]] [[Wësokô]] * [[Òbrôzk:POL Wieleń COA.svg|24 px]] [[Wieléń]] * [[Òbrôzk:POL Złotów COA old.svg|24 px]] [[Złotowò]] </td></tr></table> </td><td valign=top> === [[Lubùsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Drezdenko COA.svg|24 px]] [[Dërżéń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Dobiegniew COA.svg|24 px]] [[Dobiegniewò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg|24 px]] [[Kòscérzëno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski COA.svg|24 px]] [[Lãdzbarg]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|24 px]] [[Strzelcé]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Witnica COA.svg|24 px]] [[Wicno]] </td></tr></table> === [[Brambòrzkô]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:DEU Gartz (Oder) COA.svg|24 px]] [[Garc (nad Òdrą)|Garc]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen der Stadt Schwedt.svg|24 px]] [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]] </td></tr></table> === [[Warmińskò-Mazursczé Wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kisielice COA.svg|24 px]] [[Cziselëce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Susz COA.svg|24 px]] [[Sësz]] </td></tr></table> === Òbaczë téż === [[Pòmòrsczé wsë]]<br> [[Gardë_w_Pòlsce|Pòlsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrzczé gardë|*]] pfdmberk2hu7kxennx6v79jtvaqrgnv 0 1407 193892 192487 2026-04-05T15:24:46Z DawnyTest 14843 193892 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Pùck| dopełniacz=Pùcka| adjektiw_mask=pùcczi| adjektiw_fem=pùckô| céch=POL_Puck_COA.svg| fana=POL_Puck_flag.svg| karta=POL Puck map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=pùcczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Hanna Pruchniewska| adres_um=ul.&nbsp;1&nbsp;Maja&nbsp;13,| kod_poczt_um=84-100 | tel_um=58&nbsp;673-0500| fax_um=58&nbsp;673-0533| mail_um=| wiéchrzëzna=4,9| stopniN=54|minutN=42|stopniE=18|minutE=24| wysokość=0 - 20| rok=2009| lëdztwò=11&nbsp;361 (2009)| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=84-100| registracëjné tôfle=GPU| TERYT=6222911031| SIMC=| www=http://www.miasto.puck.pl| commons=Puck| |gwôsné miono=Puck}} '''Pùck''' (téż: '''Pùckò''', '''Pëck''', pòl. ''Puck'', niem. ''Putzig'') — nadmòrsczé miasto nad sztrądã [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindżi]], stolëcô krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. W Pùckù mô swòją przédną sedzbã [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]]; ze stôrodôwnotów wôrt ôbaczëniô je fara — rzëmskòkatoleckô cerczew pòd wezwanim Piotra i Pawła, do jaczi na òdpùst płënie kùtrama wiele pielgrzimów. <br> <br> <gallery> Òbrôzk:Rotesz_puck.jpg|Pùcczi stôri rôtësz Òbrôzk:Kutry podczas pielgrzymki rybackiej do Pucka.jpg|Kùtrë mòrzczich pielgrzimów Òbrôzk:Zendzenie kaszebow leba puck.jpg|K-PZ Pùck </gallery> == Historëjô == * 10 gromicznika 1920 zdënk Pòlszczi z Bôłtem * Do 1926 Pùck i Hél bëłë jedurnyma pòlsczima pòrtama nad Bôłtã * [[1939]] – tu béł Mòrsczi Diwizjón Lotniczi * [[12 strëmiannika]] [[1945]] r. – dobëcé gardu przez sowiecką armiã * 26 [[czerwińc]]a 2010 r. – XII [[Midzënôrodny Zjôzd Kaszëbów]] * 21, 22 [[zélnik]] 2021 r. - XXII [[Midzënôrodny Zjôzd Kaszëbów]] == Miona gardu w zdrojach == Jinsze miona gardu we zdrojach to téż: ''Puyczk'' 1215, ''Putzk'' 1215; ''Puzk'' 1220; ''Puzch'' 1271, ''Putzc'' 1277; ''Putzig'' 1283, ''Puczk'' 1283, 1284, 1300, ''Pucz'' 1285, ''Puczsco'' 1288, ''Puczk'' 1300, ''Putzk'' 1333, ''Pucze'' 1323 (1342), ''Puczc'' 1342, ''Puczk'' 1348, ''Pawczk'' 1398, ''Puczker'' 1414-1438, ''Putczk'' 1414-1438, ''Puwczig'' 1414-1438, ''Puck'' 1457, ''Puczek'' 1472, ''Pawczike'' 1480; ''Pauczike'' 1480, ''Powczik'' 1489, ''Puczko'' 1504; ''Puczk'' 1534, ''Pucko'' 1565; ''Puck'' 1565, ''Pauczigk'' 1570, ''Puck'' 1583, ''Pucko'' 1596, ''Putske'' 1596, ''Bautzig'' 1655, ''Putzig'' 1659, ''Puck'' 1664, ''Pucko'' 1772, ''Putzig'' kòl 1790; ''Puck'' (Cenôwa), ''Pùckò'' (Lorentz), ''Pùck'' (Lorentz, Treder), ''Puck''. == Bùtnowé lënczi == *[http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/267 ''Puck'' (kasz. Peck) w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] bxwqf619ntps7cuv75b9s32al7a8vg8 0 1952 193899 181391 2026-04-05T15:32:46Z DawnyTest 14843 193899 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Głogów| dopełniacz=Głogowa| adjektiw_mask=głogowsczi| adjektiw_fem=głogowskô| céch=Glogow_CoA.png| fana=POL_Głogów_flag.svg| karta=Mapa Glogow.png| wòjewództwò=dólnoszląsczé| kréz=głogòwsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Jan Zubowsaki| adres_um=Rynek 10| kod_poczt_um=67-200| tel_um=(76) 7265 400| fax_um=(76) 7265 599| mail_um=umglogow@lg.onet.pl| wiéchrzëzna=35,37| stopniN=51|minutN=67|stopniE=16|minutE=08| wysokość=| rok=2004| lëdztwò=71 686| gęstość=2120| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 76| pòcztowi kòd=67-200 do 67-210| registracëjné tôfle=DGL| TERYT=020301 1| SIMC=| www=http://www.glogow.pl| }} '''Głogów''' (miem. ''Glogau'') - gard w [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. Głogów je stolëcą [[Głogòwsczi kréz|głogòwsczégò krézu]]. Głogów mô apartné ùrzãdë dlô [[gard]]u ë [[wsowô gmina|wsowi gminë]]. Lëdztwò gardu: 71 686 mieszkańców. === Òbaczë téż === * [http://www.glogow.pl Òficjalnô starna Głogòwa] [[Òbrôzk:Glogow ratusz.jpg|thumb|left|200px|Rôtësz]] [[Òbrôzk:Glogow zamek.jpg|thumb|left|200px]] [[Òbrôzk:Glogow kolegiata.jpg|thumb|left|200px]] [[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 8yjcbqlvwbiby1o05bgli3x2ni7poyj 0 1954 193967 192629 2026-04-06T01:13:00Z Iketsi 3254 193967 wikitext text/x-wiki '''Bochnia''' – gard w [[małopòlsczé_wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]], w [[bocheńsczi_kréz|bocheńsczim krézu]]. == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 49° 58' N, długòta - 20° 25' E. Bochnia je stolëcô [[Bocheńsczi_kréz|bocheńsczégò krézu]] w małopòlsczim wòjewództwie. Bochnia mô apartné ùrzãdë dlô [[gard]]u ë [[wsowô gmina|wsowi gminë]]. == Pòdôwczi == Lëdztwò gardu: ~30 000 mieszkańców<br> == Òbaczë téż == * [http://www.bochnia.pl Òficjalnô starna Bochni] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] ru8vnhp37vrb6frc35x3hotc3vc5h3h 0 2378 194075 193367 2026-04-06T11:49:05Z Eurohunter 3273 błędny link 194075 wikitext text/x-wiki <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> {| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+<big><big>'''Pòmòrsczé wòjewództwò'''</big></big> | align="center" |[[Òbrôzk:POL województwo pomorskie COA.svg|centruj|140x140px]] | align="center" |[[Òbrôzk:POL województwo pomorskie flag.svg|centruj|140x140px]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" |Herb | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" |Fana |- | colspan="2" align="center" |[[Òbrôzk:Danzig_Krantor_Gdansk_Żuraw.jpg|centruj|250x250px]] |- |Państwò |[[Pòlskô]] |- |Stolëca |[[Gduńsk]] |- |Marszôłk | align="left" |[[Mieczysław Struk]] (PO) |- |Wòjewoda | align="left" |[[Beata Rutkiewicz]] (PO) |- |Wiéchrzëzna |18 310,34 km² |- |Lëdztwò <small>([[2021]])</small> |2 346 065 |- |Merk |PM |- |ISO 3166-2 |PL-PM |- |Registracëjné tôfle |G |- |Ùrbanizacjô |64% |- | colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:''' <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">https://www.pomorskie.eu</font> |} [[Òbrôzk:Pomorskie (EE,E NN,N).png|left|mały|Pòłożenié wòjewództwa na kôrce Pòlsczi]] '''Pòmòrsczé wòjewództwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Województwo pomorskie'') - to je jedna z 16 jednostków sprôwnégò pòdzélënia [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. Pòłożoné je w północnym dzélu państwa, nad [[Bôłt|Bôłtã.]] Stolëcznym gardã e [[Gduńsk]]. == Historëjô == [[Òbrôzk:PMna49.png|lewo|mały]] Wòjewództwò pòmòrsczé òstało ùsôdzoné w 1999 z wòjewództw pòprzedniégò sprôwnégò pòdzelenia: * gduńsczégò * stôlpsczégò * jelbliąsczégò * bëdgòsczégò Przez protesty Bëdgòszczë nié ùsôdzono wiôldżégò regionù z [[Bëdgòszcz]]ą, [[Torń|Torniã]], Włocławczim i [[Grëdządz|Grëdządzã]]. == Gardë == <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Bytow COA.svg|24 px]] [[Bëtowò]] * [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24 px]] [[Brusë]] * [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24 px]] [[Chònice]] * [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24 px]] [[Czérskò]] * [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24 px]] [[Dzërzgóń]] * [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24 px]] [[Człuchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24 px]] [[Czôrné]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24 px]] [[Czôrnô Wòda]] * [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24 px]] [[Dërszewò]] * [[Òbrôzk:POL Debrzno COA old.svg|24 px]] [[Frédląd]] * [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24 px]] [[Gdiniô]] * [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40 px]] [[Gduńsk]] * [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24 px]] [[Gméw]] * [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24 px]] [[Hél]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kępice COA (2004-2017).svg|24 px]] [[Hômer]] * [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24 px]] [[Jastarnëjô]] * [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24 px]] [[Kartuzë]] * [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24 px]] [[Kòscérzëna]] * [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24 px]] [[Kwidzëno]] * [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24 px]] [[Lãbórg]] * [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24 px]] [[Łeb]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24 px]] [[Łeba]] * [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24 px]] [[Malbórg]] * [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24 px]] [[Miastkò]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24 px]] [[Nowi Dwór]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24 px]] [[Nytëch]] * [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24 px]] [[Pôłplëno]] * [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24 px]] [[Prabùtë]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24 px]] [[Pruszcz]] * [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32 px]] [[Pùck]] * [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24 px]] [[Réda]] * [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24 px]] [[Rëmiô]] * [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24 px]] [[Skarszewë]] * [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24 px]] [[Skórcz]] * [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24 px]] [[Sopòt]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24 px]] [[Starogarda]] * [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24 px]] [[Stôłpskò]] * [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24 px]] [[Sztëm]] * [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24 px]] [[Ùskô]] * [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24 px]] [[Wejrowò]] * [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32 px]] [[Wiôlgô Wies]] * [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24 px]] [[Żukòwò]] </td></tr></table> == Spòdleczné pòdôwczi == * Wiéchrzëzna: 18 293 km² * Lëdztwò: 2 192 000 == Galeriô == <gallery mode="packed"> Gdansk Glowne Miasto.jpg|[[Gduńsk]] 20240307 114404 Gdynia 03.jpg|[[Gdiniô]] NoDSC 0143.JPG|[[Stôłpsk]] Tczew 026.jpg|[[Dërszewò]] Wejherowo - fontanna na Placu Jakuba Wejhera 2021-07-23.jpg|[[Wejrowò]] 6. Panorama STG.jpg|[[Starogarda]] POL.Rumia2.jpg|[[Rëmiô]] Ratusz w Chojnicach.jpg|[[Chònice]] Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|[[Malbórg]] Zamek w Kwidzynie.jpg|[[Kwidzëno]] Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 18.jpg|[[Sopòt]] Lębork ratusz DSC 2216 (Nemo5576).jpg|[[Lãbórg]] </gallery> == Zdrzë téż == * [[Kaszëbi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070504163044/http://www.woj-pomorskie.pl/ Marszałkòwsczi Ùrząd Pòmòrsczégò Wòjewództwa] * [http://www.gdansk.uw.gov.pl/mniejszosci-narodowe-i-etniczne (pl)] {{Pòmòrsczé krézë}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò|!]] o5hc41tk1iql0o6ko0kmn66bsqi9goj 10 2448 193887 193809 2026-04-05T15:16:05Z DawnyTest 14843 193887 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{miono}}}</big><br>''{{{gwôsné miono}}}'' {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>{{{lata jistnienia}}}</center> |reźka=style="background:var(--background-color-base, white); color:var(--color-base, black); text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]|miono-genitiw?}}|🏁}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{herb|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{herb}}}|75px|Herb {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]]|miono-genitiw?}}|🛡️}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>''[[Mòtto]]: {{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>''[[Himn]]: {{{himn}}}''</center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{na karce}}}|250px|{{{miono}}} na karce]] |- {{Infobox réżka dodaj|{{{jãzëk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]]| {{{jãzëk}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Stolëca]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{stolëca}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Fòrma państwa]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{fòrma państwa}}}]] |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kònstitucjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kònstitucjô]]| {{{kònstitucjô}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Mònarcha<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/mònarcha}}| {{{Mònarcha}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Prezydeńt<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/prezydeńt}}| {{{Prezydeńt}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Premiéra<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Premiéra]]| {{{Premiéra}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data ùsôdzenia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data ùsôdzenia| {{{data ùsôdzenia}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data lëkwidacji<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data lëkwidacji| {{{data lëkwidacji}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna<br>{{#if:{{{procent-wòdë|}}}|% wòdë}}| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} <br> {{#if:{{{procent-wòdë|}}}|{{{procent-wòdë}}}%}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{dëtk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Dëtk]]| {{{dëtk}}} {{#if:{{{kòd dëtka|}}}|({{{kòd dëtka}}})}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czasowô cona<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czasowô cona]]| {{#if:{{{czasowô cona|}}}|[[UTC]]}} {{{czasowô cona}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{swiãto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Nôrodné swiãto]]| {{{swiãto}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[ISO 3166-1|Kòd ISO 3166]]| {{{kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Internet<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[TLD|Internet]]| {{{Internet}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{aùtowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Aùtowi kòd]]| {{{aùtowi kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{telefón<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Telefón| {{{telefón}}}}} |} |} 778nsvm8fs021mngwhjhsunc79gl3e8 0 2626 193878 192519 2026-04-05T15:06:11Z DawnyTest 14843 193878 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Dërszewò| dopełniacz=Dërszewa| adjektiw_mask=Dërszewsczi| adjektiw_fem=Dërszewskô| céch=POL Tczew COA.svg| fana=POL Tczew flag.svg| karta=POL Tczew map.svg| wòjewództwò=Pòmòrzczé| kréz=Dërszewsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Mirosław Pobłocki| adres_um=plac Piłsudskiego 1| kod_poczt_um=83-110| tel_um=531-31-22| fax_um=531-34-52| mail_um=info@um.tczew.pl| wiéchrzëzna=22,26| stopniN=54|minutN=06|stopniE=18|minutE=43| wysokość=do 25| rok=2004| lëdztwò=60 128| gęstość=2733| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=83-100 do 83-110| registracëjné tôfle=GTC| TERYT=| SIMC=| www=http://www.tczew.pl| commons=Tczew |gwôsné miono=Tczew}} '''Dërszewò''' (abò téż: '''Tczewò''', [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Tczew'', [[Miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Dirschau'') - krézewi gard w pòrénkòwim dzélu [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczégò Wòjewództwa]], nad rzéką [[Wisła|Wisłą]]. Dërszewò je nôwikszim gardã [[Kòcéwskô|Kòcéwsczi]]. == Miona gardu w zdrojach == Pierszô zmiónka ò Dërszewie w znónëch nama zdrojach pòchôdô z [[1198]] rokù, czej w dokùmańce wëstawionym przez ksyżëca [[Grzëmisłôw]]a pòjawiô sã miono ''Trsow''.<br> Jinsze miona gardu we zdrojach to téż: ''Dersowe'' 1252; ''Dirszowe'' 1255; ''Dersow'' 1256; ''Dersoue'' 1256 (fals.); ''Dersouiensi'' (adj.) 1256 ; ''Dirssowe'', ''Dyrssowe'' 1252 (kòpijô falsyfikatu); ''Dyrsowe'' 1252, kòpijô); ''Dersowe'' ; ''Dersoviensis''; ''Trssew'' 1263; ''Dyrsow'' 1269, fals.); ''Dersov'' 1272; ''Tressev'' 1277; ''Dirssovia'' 1282; ''Tresev'' 1284, kòpijô); ''Tresw'' 1284, kòpijô); ''Tersew'' 1286; ''Derszew'' 1284, kòpijô); ''Trsew'' 1288; ''Dersouia'' 1289; ''Thsczow sive Derschaw'' 1289, kòpijô Długosza z XV w.); ''Trsev'' 1290; ''Trscew'' 1290; ''Trcsev'' 1293; ''Dersouie'' 1294; ''Dersow'' 1295, kòpijô) ; ''Tersew'' 1295 ; ''Trsew'' 1295; ''Dirsouia'' 1299; ''Derschow'' 1301, kòpijô); ''Therssouiensi'' (adj.) 1301, kòpijô) ; ''Dirschouiensi'' (adj.) 1304, kòpijô); ''Dersoaua'' 1305; ''Dersovia'' 1305; ''Trsov'' 1308, kòpijô); ''Dirsovia'' 1309; ''Dersowe'' 1309; ''Dirsovie'' 1309; ''Dirsovie'' 1312, kòpijô); ''Trschow'' 1320, kòpijô); ''Trschovia''; ''Derschowia'' 1321, kòpijô z 1411 r.); ''Tirsovia'' 1323; ''Dirsow'' 1330; ''Dirsaw'' 1332, kòpijô XV w.); ''Dersow'' 1334, kòpijô); ''Darsowiensium'' 1335; ''Dirssaw'', ''Dyrsoviensi'' 1335, kòpijô XVIII w.); ''Dirsavie'' 1338, kòpijô); ''Tarszoviensis'' 1339; ''Tharsoviensi'' 1339; ''Dyrsoviam'' 1342; ''Dirschaw'' 1347 ; ''Dirsoviensis'' (adj.) 1358 ; ''Dirssow'' 1376 ; ''Dirssow'' 1393; ''Dirsaw'' 1394; ''Dirssow'' 1399; ''Dirsow'' 1399; ''Dyrsow'' 1399; ''dirsow'' 1400; ''Dirssaw'' 1400 ; ''Dirsaw'' 1407; ''Dirsowisschen wege'' 1407; ''Dirssawschen'' 1411; ''Dirschaw'' 1411; ''Dyrsschaw'' 1411; ''Dirsschaw'' 1412; ''Dirszaw'' 1413; ''Dirschaw'' 1415; ''Dyrssaw'' 1415; ''Dirsawe'' 1416; ''Dirschow'' 1418; ''Dirschaw'' 1420; ''Dirszow'' 1437; ''Dirschawsch'' (adj.) 1440; ''Derschaw'' 1456; ''Derschowa'' 1474; ''Thszczow'' kòl 1475, ''Thszczoviensis'' (adj.) (kòl 1475; ''Tsczow'' kòl 1475; ''Tsczow'' kòl 1475; ''Tsczow'' kòl 1475; ''Derschawa'' 1484; ''Derschaua'' 1502; ''Derssaua'' 1502; ''Derszaw'' 1504; ''Derschova'' 1504; ''Derschewa'' 1504; ''Derszawa'' 1532; ''Derschovia'' 1534; ''Dirssow'' 1534 ; ''Dirssow'' 1565, ''Dirszow'' 1565 ; ''od Tczewa'' 1565; ''Dirschaw'' 1570; ''Czewo'' 1583; ''Czczewensis'' (adj.); ''Tczow'' 1664; ''Tczewo'' 1682; ''Tczew'' 1683; ''Dirchau'' 1783; ''Dirschau'' 1790; ''Tczew'', ''Dirschau'' 1879; ''Tczew'', ''Dirschau'' 1892; ''Tczew'' 1925, ''Dirschau'' 1925, ''Tczewo'' (Cenôwa). == Partnerzczé gardë == *[[Witten]] ([[Miemieckô]]) *[[Werder/Havel]] ([[Miemieckô]]) *[[Lev Hasharon]] ([[Jizraél]]) *[[Birżai]] ([[Lëtewskô]]) *[[Kursk (gard)|Kursk]] ([[Ruskô]]) *[[Barking]] i [[Dagenham]] ([[Wiôlgô Britanijô]]) *[[Nowi Dãb]] ([[Pòlskô]] - [[Zôpadnô Pòmòrskô]]) *[[Beauvais]] ([[Frańcëskô]]) == Znóny lëdze z Dërszewa == * [[Aleksander Skultet]] ([[1485]] - [[1564]]) * [[Johann Reinhold Forster]] ([[22 rujana]] [[1729]] - [[9 gòdnika]] [[1798]]) * [[Alfred Eisenstaedt]] ([[6 gòdnika]] [[1898]] - [[24 zélnika]] [[1995]]) - fòtografa * [[Włodzimierz Łajming]] ([[1933]]) * [[Grzegorz Kołodko]] ([[28 stëcznika]] [[1949]]) - ekònomista, pòlitik * [[Władysław Młyński]] - ksądz * [[Grzegorz Ciechowski]] ([[29 zélnika]] [[1957]] - [[22 gòdnika]] [[2001]]) - mùzyk [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kòcéwskô]] [[Kategòrëjô:Dërszewsczi kréz]] fugyanrauganfk9o8frykax7zmn5vfk 0 2645 194061 189427 2026-04-06T06:28:08Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 194061 wikitext text/x-wiki '''Lëteratura''' je pòchwôtã jaczi òznaczô wszëtczé artisticzné dokôzë zachòwóné w pisóny abò mówiony fòrmie. Pismenizna dzelëc sã zezwëczôj na trzë lëteracczi zorta. Wedle ''[[Ò kùńszcie pòeticczim]]'' [[Aristotelesa]]: [[epika]], [[lirika]] ë [[drama|dramat]]. Lëteratura mòże bëc téż dzelonô wedle mòwë, krôju abò kùlturnégò krézu. Do epicczëch [[Ôrt|ôrtów]] nôleżą m. jin.: [[pòwiôstka]], [[nòwela]], [[bôjka]], [[roman]], [[legenda]], [[brawãda]]. Do liricznich ôrtów nôleżą: [[satira]], [[himn]], [[òdô]], [[piesniô]], [[sònet]], [[tren]], [[fraszka]], [[elegiô]]. Do dramaticznëch ôrtów nôleżą: [[tragediô]], [[kòmédiô]] ë [[richtich dramat]]. Wëstãpòje téż pòdzôł na [[lëteracczi cządë]], na przëmiar: [[barok]], [[renesans]], [[romantizm]]. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbskô lëteratura]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Lëteratura|*]] p6v483zd928207akwufy28478ef8lpz 0 2667 193874 192163 2026-04-05T15:03:02Z DawnyTest 14843 193874 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Brusë| dopełniacz=Brusów| adjektiw_mask=Brusczi| adjektiw_fem=Bruskô| céch=POL_Brusy_COA.svg| fana=POL gmina Brusy flag.svg| karta=Poland adm location map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz= chònicczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=5x|minutN=1x|stopniE=1x|minutE=2x| wysokość=| rok=| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) - | pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.xXXXXXXXXX.com.pl| |commons=Category:Brusy|gwôsné miono=Brusy}} [[Òbrôzk:Brusy kościół Wszystkich Świętych front 04.07.10 p.jpg|thumb|220px|left|Kòscół pw. Wszëtczich Swiãtëch]] '''Brusë''' (we zdrojach: ''Brusy'', ''Bruski''; ''Brusé'' (Cenôwa); [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Brusy'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Bruß'') — miasto w [[Chònicczi Kréz|Chònicczim Krézu]], w pôłniowim dzélu [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczégò Wòjewództwa]]. Tu dzecë w szkòle i młodzëzna w liceum ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Miesczé prawa Brusë mają òd [[1988]] rokù. 2022 rokù - òb lato cuchem "Transcassubia" przëjachelë tu [[Kaszëbi]] z rozmajitich strón. W Brusach mô swój môl jedurné Kaszëbsczé Òglowôsztôłcącé Liceùm, w chtërnym młodzëzna mòże chòdzëc na ùczbë kaszëbsczégò jãzëka i pózni zdôwac z kaszëbsczégò maturã. Mòże tu bãdzé ùczenié młodich lëdzy w dwùch jãzëkach: w kaszëbsczim i w pòlsczim. W Brusach mieszkô kòl 4500 lëdzy. Wiéchrzëzna Brusów to 5,2 km². == Bùtnowé lënczi == *[http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/392 Brusy w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] *[http://brusy.pl Òficjalnô stôrna miasta ë gminë] *[https://zsbrusy.pl/kaszebsczi Stôrna Kaszëbsczégò Liceùm Òglowòsztôłcącégò] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gmina Brusë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] qku8p22jn26rd39m00p2rkgfim6ioii 0 2669 193876 193366 2026-04-05T15:04:35Z DawnyTest 14843 193876 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Chònice| dopełniacz=Chònic| adjektiw_mask=Chònicczi| adjektiw_fem=Chònickô| céch=POL_Chojnice_COA.svg| fana=POL Chojnice flag.svg| karta=Chojnice_location_map.png| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=chònicczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48)| pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.miasto.chojnice.pl| |gwôsné miono=Chojnice}} '''Chònice''' (téż '''Chòjnice'''; w zdrojach: ''Chojnica'', ''Choynicze'' 1454, ''civitas Choinice'' 1667, ''Konicz'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae TAbula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris. . .), ''Chogincze'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae TAbula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris. . .); ''Chojnice''; ''Chòjnjce'' (Cenôwa); pòl. ''Chojnice''; miem. ''Konitz'') – [[Chònicczi kréz|krézewi gard]] w pôłniowim dzélu [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczégò Wòjewództwa]], pòłożony w [[Tëchòlsczé Bòrë|Tëchòlsczich Bòrach]]. Tu je [[Amatorsczi Kaszëbsczi Téater]]. == Galeriô == <gallery> Chojnice Fontanna.jpg|Chònickô fontanna Poland_Chojnice_-_town_hall.jpg|Chònicczi rénk Konitz 1572.JPG|mały|right|270px|Chònice </gallery> == Historëjô == * 1275 - z negò rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò Chònicach * XIV wiek - gardné prawo == Partnersczé gardë == * [[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|25px]] [[Waalwijk]] - [[Néderlandzkô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://chojniczanin.pl/bezplatna-gazeta/ * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/617 Chojnice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20171102101814/http://www.miasto.chojnice.pl/ Òficjalnô starna gardu] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Chònicczi kréz]] 1iyo9s2vm7w7r4904wjvvis60fu2axd 10 2676 193880 192091 2026-04-05T15:09:47Z DawnyTest 14843 193880 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{Gard}}}</big><br>''{{{gwôsné miono<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}'' |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{céch}}}|75px|Herb {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Herb {{{dopełniacz}}}|Herb]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Fana {{{dopełniacz}}}|Fana]] |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{karta}}}|250px|{{{Gard}}} na karce]] |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Spòdlowé pòdôwczi |'''Spòdlowé pòdôwczi''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Infobox réżka dodaj|{{{państwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Państwò]]| {{{państwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wòjewództwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Wòjewództwò]]| {{{wòjewództwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Kréz<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kréz]]| {{{Kréz}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} }}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Pòłożenié |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stopniN}}}°{{{minutN}}}' nord. {{{stopniE}}}°{{{minutE}}}' pòr. |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}}}})| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czerënkòwi numer<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czerënkòwi numer]]| {{{czerënkòwi numer}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{pòcztowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Pòcztowi kòd]]| {{{pòcztowi kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{registracëjné tôfle<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Registracëjné tôfle]]| {{{registracëjné tôfle}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Administracëjô |'''Administracëjô ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{bùrméster<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Bùrméster| {{{bùrméster}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Adresa |'''Adresa ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |{{{adres_um}}}<br>{{{kod_poczt_um}}} |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna gardu]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{commons<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[[commons:{{{commons}}}|Galerëjô gardu na Wikimedia Commons]]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |} |} <noinclude> {{dokumentacja}} </noinclude> 89ttnt3kuqwpigvek0q1gxvxjag08lj 193881 193880 2026-04-05T15:10:10Z DawnyTest 14843 193881 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{Gard}}}</big><br>''{{{gwôsné miono<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}'' |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{céch}}}|75px|Herb {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Herb {{{dopełniacz}}}|Herb]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Fana {{{dopełniacz}}}|Fana]] |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{karta}}}|250px|{{{Gard}}} na karce]] |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Spòdlowé pòdôwczi |'''Spòdlowé pòdôwczi''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Infobox réżka dodaj|{{{państwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Państwò]]| {{{państwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wòjewództwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Wòjewództwò]]| {{{wòjewództwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Kréz<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kréz]]| {{{Kréz}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} }} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Pòłożenié |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stopniN}}}°{{{minutN}}}' nord. {{{stopniE}}}°{{{minutE}}}' pòr. |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}}}})| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czerënkòwi numer<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czerënkòwi numer]]| {{{czerënkòwi numer}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{pòcztowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Pòcztowi kòd]]| {{{pòcztowi kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{registracëjné tôfle<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Registracëjné tôfle]]| {{{registracëjné tôfle}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Administracëjô |'''Administracëjô ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{bùrméster<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Bùrméster| {{{bùrméster}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Adresa |'''Adresa ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |{{{adres_um}}}<br>{{{kod_poczt_um}}} |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna gardu]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{commons<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[[commons:{{{commons}}}|Galerëjô gardu na Wikimedia Commons]]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |} |} <noinclude> {{dokumentacja}} </noinclude> g0rf85sw7kzfuud2xleerjhf99th3i8 193882 193881 2026-04-05T15:12:13Z DawnyTest 14843 193882 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{Gard}}}</big><br>'{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }}' |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{céch}}}|75px|Herb {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Herb {{{dopełniacz}}}|Herb]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Fana {{{dopełniacz}}}|Fana]] |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{karta}}}|250px|{{{Gard}}} na karce]] |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Spòdlowé pòdôwczi |'''Spòdlowé pòdôwczi''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Infobox réżka dodaj|{{{państwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Państwò]]| {{{państwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wòjewództwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Wòjewództwò]]| {{{wòjewództwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Kréz<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kréz]]| {{{Kréz}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} }} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Pòłożenié |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stopniN}}}°{{{minutN}}}' nord. {{{stopniE}}}°{{{minutE}}}' pòr. |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}}}})| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czerënkòwi numer<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czerënkòwi numer]]| {{{czerënkòwi numer}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{pòcztowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Pòcztowi kòd]]| {{{pòcztowi kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{registracëjné tôfle<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Registracëjné tôfle]]| {{{registracëjné tôfle}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Administracëjô |'''Administracëjô ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{bùrméster<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Bùrméster| {{{bùrméster}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Adresa |'''Adresa ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |{{{adres_um}}}<br>{{{kod_poczt_um}}} |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna gardu]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{commons<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[[commons:{{{commons}}}|Galerëjô gardu na Wikimedia Commons]]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |} |} <noinclude> {{dokumentacja}} </noinclude> i4nu0ca4nu2d7uef5kvjfds7s9d6aii 193883 193882 2026-04-05T15:13:23Z DawnyTest 14843 193883 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{Gard}}}</big><br>''{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }}' |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{céch}}}|75px|Herb {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Herb {{{dopełniacz}}}|Herb]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Fana {{{dopełniacz}}}|Fana]] |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{karta}}}|250px|{{{Gard}}} na karce]] |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Spòdlowé pòdôwczi |'''Spòdlowé pòdôwczi''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Infobox réżka dodaj|{{{państwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Państwò]]| {{{państwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wòjewództwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Wòjewództwò]]| {{{wòjewództwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Kréz<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kréz]]| {{{Kréz}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} }} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Pòłożenié |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stopniN}}}°{{{minutN}}}' nord. {{{stopniE}}}°{{{minutE}}}' pòr. |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}}}})| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czerënkòwi numer<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czerënkòwi numer]]| {{{czerënkòwi numer}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{pòcztowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Pòcztowi kòd]]| {{{pòcztowi kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{registracëjné tôfle<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Registracëjné tôfle]]| {{{registracëjné tôfle}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Administracëjô |'''Administracëjô ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{bùrméster<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Bùrméster| {{{bùrméster}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Adresa |'''Adresa ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |{{{adres_um}}}<br>{{{kod_poczt_um}}} |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna gardu]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{commons<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[[commons:{{{commons}}}|Galerëjô gardu na Wikimedia Commons]]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |} |} <noinclude> {{dokumentacja}} </noinclude> 8mhddzts0ggchl2qegix9w1rb44nkd4 193884 193883 2026-04-05T15:14:02Z DawnyTest 14843 193884 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{Gard}}}</big><br>''{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }} |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{céch}}}|75px|Herb {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Herb {{{dopełniacz}}}|Herb]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Fana {{{dopełniacz}}}|Fana]] |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{karta}}}|250px|{{{Gard}}} na karce]] |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Spòdlowé pòdôwczi |'''Spòdlowé pòdôwczi''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Infobox réżka dodaj|{{{państwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Państwò]]| {{{państwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wòjewództwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Wòjewództwò]]| {{{wòjewództwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Kréz<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kréz]]| {{{Kréz}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} }} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Pòłożenié |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stopniN}}}°{{{minutN}}}' nord. {{{stopniE}}}°{{{minutE}}}' pòr. |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}}}})| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czerënkòwi numer<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czerënkòwi numer]]| {{{czerënkòwi numer}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{pòcztowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Pòcztowi kòd]]| {{{pòcztowi kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{registracëjné tôfle<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Registracëjné tôfle]]| {{{registracëjné tôfle}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Administracëjô |'''Administracëjô ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{bùrméster<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Bùrméster| {{{bùrméster}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Adresa |'''Adresa ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |{{{adres_um}}}<br>{{{kod_poczt_um}}} |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna gardu]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{commons<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[[commons:{{{commons}}}|Galerëjô gardu na Wikimedia Commons]]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |} |} <noinclude> {{dokumentacja}} </noinclude> eflekq43kac9kvt1yoqdd7xcvi1pqfv 193886 193884 2026-04-05T15:15:26Z DawnyTest 14843 193886 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{Gard}}}</big><br>''{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }} |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{céch}}}|75px|Herb {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Herb {{{dopełniacz}}}|Herb]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Fana {{{dopełniacz}}}|Fana]] |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{karta}}}|250px|{{{Gard}}} na karce]] |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Spòdlowé pòdôwczi |'''Spòdlowé pòdôwczi''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Infobox réżka dodaj|{{{państwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Państwò]]| {{{państwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wòjewództwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Wòjewództwò]]| {{{wòjewództwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Kréz<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kréz]]| {{{Kréz}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} }} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Pòłożenié |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stopniN}}}°{{{minutN}}}' nord. {{{stopniE}}}°{{{minutE}}}' pòr. |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czerënkòwi numer<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czerënkòwi numer]]| {{{czerënkòwi numer}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{pòcztowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Pòcztowi kòd]]| {{{pòcztowi kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{registracëjné tôfle<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Registracëjné tôfle]]| {{{registracëjné tôfle}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Administracëjô |'''Administracëjô ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{bùrméster<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Bùrméster| {{{bùrméster}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Adresa |'''Adresa ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |{{{adres_um}}}<br>{{{kod_poczt_um}}} |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna gardu]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{commons<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[[commons:{{{commons}}}|Galerëjô gardu na Wikimedia Commons]]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |} |} <noinclude> {{dokumentacja}} </noinclude> 2omc9jcmjr9oc886tnwudw95avaqcld 193889 193886 2026-04-05T15:21:40Z DawnyTest 14843 test z kartą 193889 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{Gard}}}</big><br>''{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }} |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{céch}}}|75px|Herb {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Herb {{{dopełniacz}}}|Herb]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{dopełniacz}}}]]<br />[[Fana {{{dopełniacz}}}|Fana]] |- style="background:#efefef;" align="center" {{#if:{{{karta|}}}|{{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Karta |{{#if:{{{karta|}}}|[[Òbrôzk:{{{karta}}}|250px|{{{Gard}}} na karce]]}} |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Spòdlowé pòdôwczi |'''Spòdlowé pòdôwczi''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Infobox réżka dodaj|{{{państwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Państwò]]| {{{państwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wòjewództwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Wòjewództwò]]| {{{wòjewództwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Kréz<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kréz]]| {{{Kréz}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} }} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Pòłożenié |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{stopniN}}}°{{{minutN}}}' nord. {{{stopniE}}}°{{{minutE}}}' pòr. |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czerënkòwi numer<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czerënkòwi numer]]| {{{czerënkòwi numer}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{pòcztowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Pòcztowi kòd]]| {{{pòcztowi kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{registracëjné tôfle<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Registracëjné tôfle]]| {{{registracëjné tôfle}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Administracëjô |'''Administracëjô ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{bùrméster<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Bùrméster| {{{bùrméster}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|Adresa |'''Adresa ''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |{{{adres_um}}}<br>{{{kod_poczt_um}}} |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna gardu]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{commons<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[[commons:{{{commons}}}|Galerëjô gardu na Wikimedia Commons]]</center> |reźka=style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |} |} <noinclude> {{dokumentacja}} </noinclude> otjh5jfykf7bqw3iek960y71985iz7t 0 2754 193900 193685 2026-04-05T15:33:13Z DawnyTest 14843 193900 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Lubin| dopełniacz=Lubina| adjektiw_mask=Lubinsczi| adjektiw_fem=Lubinskô| céch=POL_Lubin_COA.svg| fana=POL Lubin flag.svg| karta=POL_Lubin_map.svg| wòjewództwò=dólnoszląsczé| kréz=lubinsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Robert Raczyński| adres_um=ul.Jana Kilińskiego 10| kod_poczt_um=59-300| tel_um=+48 (76) 74 68 100| fax_um=+48 (76) 74 68 267| mail_um=kontakt@um.lubin.pl| wiéchrzëzna=40| stopniN=51|minutN=24|stopniE=16|minutE=12| wysokość=| rok=2005| lëdztwò=79716| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 76| pòcztowi kòd=59-300| registracëjné tôfle=DLU| TERYT=| SIMC=| www=http://www.lubin.pl| commons=Lubin| }} '''Lubin''' (miem. ''Lüben'') - gard w [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. Lubin je stolëcą [[Lubinszczi kréz|lubinsczégò krézu]]. Lubin mô apartné ùrzãdë dlô [[gard]]u ë [[wsowô gmina|wsowi gminë]]. W Lubinie je stolemne kòpôlnictwo [[Kòper|kòpru]] i produkcëjô kòpru od r. 1960. Pòlsczi państwówi Kombinat Górownô-Hëtowë Kòpru, dzys z mionã KGHM Pòlsczi Kòper S. A., ma w Lubinie sedzbã direkcëji. Od 1945 r. je tu achtnione karno balôrzów "Zagłębie Lubin". Lëdztwò gardu: 79.716 mieszkańców. === Òbaczë téż === * [http://www.lubin.pl Òficjalnô starna Lubina] === Galeriô === <gallery> Òbrôzk:Lubin_Rynek_Ratusz.jpg|Rôtësz w Lubinie Òbrôzk:Lubin30.JPG|Kòpôlniô kòpru w Lubinie, KGHM Pòlsczi Kòper Òbrôzk:Lubin_Baszta_Głogowska.jpg|Głogòwskô Baszta w Lubinie Òbrôzk:Lubin,_Pałac_Ślubów_-_fotopolska.eu_(232193).jpg|Gardowô biblioteka w Lubinie Òbrôzk:Cuprum_Arena.jpg|Handlowô galerëjô "Cuprum Arena" w Lubinie Òbrôzk:Dialog_arena_3.jpg|Sztadion "Dialog Arena" klubu balôrzów "Zagłębie Lubin" Òbrôzk:Lubin02.JPG| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] g7ry3i5glhgwlinxjpu6gfuod1zu0x2 0 2756 193901 187921 2026-04-05T15:33:28Z DawnyTest 14843 193901 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Polkowice| dopełniacz=Polkowic| céch=POL Polkowice COA.svg| fana=POL Polkowice flag (until 2022).svg| karta= | wòjewództwò=dólnoszląsczé| kréz=polkowicczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejsko-wiejska| gmina=Polkowice| miejska=| zarządzający=Burmistrz| bùrméster=Łukasz Puźniecki| mail=| adres_um=Rynek 1| kod_poczt_um=59-100| tel_um=(76) 847 41 07| fax_um=(76) 845 13 64| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=50|minutN=39|stopniE=17|minutE=75| wysokość=<!--- m. n. p. m. --->| rok=2017 <!--- z ktorego roku pochodza dane ---> | lëdztwò=22 504&nbsp;000| gęstość=| aglomeracja=-| czerënkòwi numer=(+48) 76| pòcztowi kòd=59-100| registracëjné tôfle=DPL| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie=| założone=| prawa_miejskie=| www=http://www.polkowice.pl/| }} '''Polkowice''' ({{audio|Pl-Polkowice.ogg|słuchôj}}, [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Polwitz'', ''Heerwegen'', [[szląsczi jãzëk|szl.]] ''Polkowicy'') - to je gard w [[Dólnoszląsczé_wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. Polkowice je stolëcą [[Polkowicczi_kréz|polkowicczégò krézu]]. [[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] s22yujjtzfs2rxkd44nym7rm23gjit5 0 2757 193902 190223 2026-04-05T15:49:37Z DawnyTest 14843 193902 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Ząbkowice Szląsczé| dopełniacz=Ząbkowic Szląsczich| céch=POL_Ząbkowice_Śląskie_COA.svg| fana=| karta=| wòjewództwò=dólnoszląsczé| kréz=ząbkowicsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Burmistrz miasta| bùrméster=Marcin Orzeszek| adres_um=ul. 1 Maja 15| kod_poczt_um=57-200| wiéchrzëzna=| stopniN=50|minutN=35|stopniE=16|minutE=49| wysokość=| rok=2004| lëdztwò=17 300| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=0-74| pòcztowi kòd=57-200 do 57-201| registracëjné tôfle=DZA| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.zabkowiceslaskie.pl| założone=| prawa_miejskie=| }} '''Ząbkowice Szląsczé''' (pol. ''Ząbkowice Śląskie'', miem. ''Frankenstein'') - to je gard w [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. Gard Ząbkowice Szląsczé je stolëcą [[Ząbkowicczi kréz|ząbkowicczego krézu]] ë mô apartné ùrzãdë dlô [[gard]]u ë [[wsowô gmina|wsowi gminë]]. [[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] nixlkxn6rr1ebfwxm4713998z1prj2e 0 2844 193903 191638 2026-04-05T15:49:51Z DawnyTest 14843 193903 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Uniejów| dopełniacz=Uniejowa| céch=POL Uniejów COA old.svg| fana=POL Uniejów flag.svg| karta=| wòjewództwò=łódzczé| kréz=Poddębicczi| grodzki=| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=| zarządzający=Burmistrz| bùrméster=Józef Kaczmarek| mail=| adres_um=ul.&nbsp;Bogumiła&nbsp;13| kod_poczt_um=99-210| tel_um=(063) 288 97 40/44| fax_um=(063) 288 97 43| mail_um=| wiéchrzëzna=12,23| stopniN=51|minutN=58||sekundN=12|stopniE=18|minutE=34|sekundE=01 wysokość=| rok=2016| lëdztwò=3010| gęstość=246,1| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 063| pòcztowi kòd=99-210| registracëjné tôfle=EPD| TERYT=1011044| SIMC=0949359| miasta_partnerskie=| www=http://www.uniejow.pl/| założone=| prawa_miejskie=] }} '''Uniejów''' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz.]] ''Ùniejów'') - to je gard w [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczim wòjewództwie]]. [[Òbrôzk:Uniejow Square.JPG|thumb|left|250px|Uniejów]] ==Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë:51°58'12" N 18°48'01" E ==Òbaczë téż== *[http://www.uniejow.pl/ Domôcô starna gardu] {{Stub}} [[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 9ybxzk0ufnlioi11e4buosp05swruda 0 2992 193891 192770 2026-04-05T15:24:12Z DawnyTest 14843 193891 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Pruszcz| dopełniacz=Pruszcza| adjektiw_mask=prusczi| adjektiw_fem=pruskô| céch=POL Pruszcz Gdański COA new.png| fana=POL Pruszcz Gdański flag.png| karta=Map_-_PL_-_powiat_gdanski_-_miasto_Pruszcz_Gdanski.PNG| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=gduńsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Janusz Wróbel| adres_um= Grunwaldzkô 20| kod_poczt_um=83-000| tel_um=682-36-24| fax_um=682-34-51| mail_um=urzad@pruszcz-gdanski.pl| wiéchrzëzna=16,47| stopniN=54|minutN=16|stopniE=18|minutE=38| wysokość=| rok=2008| lëdztwò=25163| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=83-000| registracëjné tôfle=GDA| TERYT=| SIMC=| www=http://www.pruszcz-gdanski.pl/| commons=Category:Pruszcz Gdański| }} '''Pruszcz''' (we zdrojach: ''Brusicz'' 1412-1415, ''Prust'' 1438, ''Prusz'' 1504, ''Praust'' 1553, ''Pruszcz'' 1583, ''Pruscz'' 1583, ''Prust'' 1584, ''Pruszcz'' 1597-1598, ''Praust'' kòl 1790, ''Pruszcz'' 1888, ''Pruszcz'' (Cenôwa, Ramułt); [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Pruszcz Gdański'', [[Miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Praust'') - [[Gduńsczi kréz|krézewi]] gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Pruszcz słëchô do [[Gduńskô aglomeracëjô|gduńsczi aglomeracëji]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. <br> <gallery> Pruszcz Kosciol sw Krzyza bok.jpg|Rzimskòkatolëcczi kòscół pw. sw. Krziża w Pruszczu </gallery> == Historëjô == * [[5 lëpinca]] 2014 - [[Midzënôrodny Zjôzd Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/103 ''Pruszcz'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Gduńsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 5e37r7a7ht6x3ame0oktcw2pkmjq4h7 0 3103 194081 186418 2026-04-06T11:53:09Z Eurohunter 3273 /* Lëteratura */ kropka 194081 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ '''Jón Kôrnowsczi''', ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]]: Jan Karnowski; ùr. [[16 maja]] [[1886]] w [[Czôrnowò|Czôrnowie]] kòl [[Brusë|Brusów]], ùm. [[2 rujana]] [[1939]] w [[Krostkòwò|Krostkòwie]] kòl [[Wërzësk]]a) – sãdza, [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] pòeta, ideòloga [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Zdrëszënë Młodokaszëbów]]. W 1908 rokù założił [[Kòło Kaszëbòlogów]] we Wëższim Dëchòwnim Seminarium w [[Pelplin]]ie, chtërno dzejô do dzysô. Pòspół z [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandrã Majkòwsczim]] stworził pismiono „[[Gryf (cządnik)|Gryf]]” (pełnô pòzwa: ''Grif. Pismiono dlô kaszëbsczich sprôw''). Pisôł òn, że zadanim „Grifa” je z jedny stronë „piastowac lëdową kùlturã i zrobic jã spòrą dlô òglowòpòlsczi kùlturë, a z drëdżi stronë terôczasną pòlską kùlturã zrobic kaszëbsczémù lëdowi swójską i przistãpną”<ref>„Gryf” 1911, nr 4–5.</ref>. Dzãka jegò staróm òstało przërëchtowóné pòle dlô pòwstaniô pierszi w dzejach Kaszëb regionalny òrganizacji – [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Towarzëstwa Młodokaszëbów]], do czegò doszło 22 zélnika 1912 rokù<ref>Kadzmiérz Óstrowsczi, ''Czegò chcelë Młodokaszëbi'', „Pomerania” 2012, nr 2, s. 45.</ref>. W 1920 rokù Jón Kôrnowsczi robił jakno przédnik sądu. Wespółczasno je patronã Spòdleczny Szkòłë nr 7 w [[Chònice|Chònicach]]. Jegò pòrtret zajimô wôżny plac, a w regionalny jizbie je pòkôzóny jegò lëteracczi ùróbk. Òb czas szkòłowëch ùroczëznów wëstãpiwô tu dzec­no-młodzëznowé karno „Kaszëbë”. == Ùsôdztwò (wëjimczi) == * ''Nowotné spiéwë'', [[Pòznań]] [[1910]] * ''Dr. Florian Ceynowa'', [[1917]], [[Gduńsk]] [[1997]], Oficyna Czec * ''Muza kaszubska powojenna'', [[Toruń]] [[1925]] w: Mestwin, I / [[1925]], Nr 1 i 2 * ''Gryf powojenny'', [[Toruń]] [[1927]] w: Mestwin, III / [[1927]], Nr 2 * ''Z Piśmiennictwa kaszubskiego'', [[Bëdgòszcz]] [[1937]] w: Dodatek jubileuszowy Dziennika Bydgoskiego, 1937 / Nr 286 * ''Nowotné spiéwë i wiersze'', [[Gdiniô]] [[1958]] * ''Utwory sceniczne'',[[Gduńsk]] [[1970]] * ''Wiersze pierwotne'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Moja droga kaszubska'', [[Gduńsk]] [[1981]] * ''Sowizdrzôł u Krëbanów'', [[Gduńsk]] [[1983]] * ''Jo bëm leno chcôł...'', [[Gduńsk]] [[1986]] == Przëpisczi == {{przëpisë}} ==Lëteratura== * Feliks Marszałkowski: ''Elementë religijne w pismach Jana Karnowsczigo. Przikładë.'' Pomerania 1980 (XVII), nr 2(97), ss. 11-12 == Bùtnowé lënczi == *[https://polona.pl/item/ludnosc-kaszubska-w-ubieglem-stuleciu-szkic-spoleczno-kulturalny,Njc4NjE4MDQ/6/#info:metadata Artikel Jana Kôrnowsczégò - Gryf. R. 3: 1911. Nr 3-5. Bibliogr. s. 4] *[http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n82057233 Pùblikacje Jana Kôrnowsczégò w katalogù WorldCat] {{stub}} {{DEFAULTSORT:Karnowsczi Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] demw0pw3bq7btaffjllm2e6rj7smfa8 0 3150 193904 159701 2026-04-05T15:50:14Z DawnyTest 14843 193904 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Żagań| dopełniacz=Żagania| céch=Herb_Żagania.png| fana=POL Żagań flag.svg| karta=Zagan poland.PNG| wòjewództwò=lubùsczé| kréz=żagańsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardowô| gmina=Żagań| miejska=tak| bùrméster=Sławomir Kowal| adres_um=pl.&nbsp;Słowiański&nbsp;17| kod_poczt_um=68-100| tel_um=68&nbsp;477-10-40| fax_um=68&nbsp;477-10-17| mail_um=info@um.zagan.pl| wiéchrzëzna=39,92| stopniN=51|minutN=37|stopniE=15|minutE=19| wysokość=| rok=2004| lëdztwò=26&nbsp;665| gęstość=668| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 68| pòcztowi kòd=68-100 do 68-103| registracëjné tôfle=FZG| TERYT=4081110021| SIMC=| www=http://www.um.zagan.pl| }} '''Żagań''' (miem. ''Sagan'', czes. ''Záhaň'') je gardã ë gminą w żagańsczim krézu w lubùsczim województwù. Na pôłnie òd gardu rozcëgają sã Dolnoszląsczé Borë, skądka wëpłëwają ë wpôdają do rzéczi Bóbr jegò lewòstarnowe dolecënë: Kwisa ë Czerna. Na zôpôd òd Żagania są Żarsczé Wëszawë, a na pòrénkù gard grańczë z Dalkòwsczima Rzmóma. W latach 1975 - 1998 Żagań ùrzãdno słëcha zelonogórsczémù wòjewództwù. === Pòdôwczi === Wedle pòdôwków z [[2002]] rokù, Żagań mô wiéchrzëznã 32,86 km², w tim: * rólné ùżëtczi: 26% * asowé ùżëtczi: 44% Gard je na 3,53% wiéchrzëznié krézu. === Lëdztwô === Pòdôwczi z [[30 czerwińca]] [[2004]]: {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:right;" !Òpisënk || colspan=2|Ogółem || colspan=2|Białczi || colspan=2|Chłopi |- |jednostczi || sztaturë || % || sztaturë || % || sztaturë || % |-- |lëdztwo || '''26&nbsp;665''' || 100 || 13&nbsp;931 || 52,2 || 12&nbsp;734 || 47,8 |-- |gãscëzna lëdzy<br />(sztatur/km²) || colspan=2| 668 || colspan=2| 349 || colspan=2| 319 |} Wedle pòdôwków z 2002 rokù, strzédny wzątk na mieszkańca béł 1146,32 zł. {{stub}} fczcy5fe1ilak2ybndxfg21xjne1ldc 0 3313 193905 173923 2026-04-05T15:50:37Z DawnyTest 14843 193905 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Koło| dopełniacz=| céch=POL Koło COA.svg| fana=POL Koło flag.svg| karta=Koło location map.png | wòjewództwò=wiôlgôpòlsczé| kréz=kolsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=Koło| zarządzający=Burmistrz| bùrméster=Stanisław Maciaszek| mail=| adres_um=Mickiewicza 12| kod_poczt_um=62-600| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=13,85| stopniN=52|minutN=12|stopniE=18|minutE=38| wysokość=110| rok=2004| lëdztwò=23&nbsp;334| gęstość=1721| aglomeracja=-| czerënkòwi numer=(+48) 63| pòcztowi kòd=62-600| registracëjné tôfle=PKL| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie=| założone=XII w.| prawa_miejskie=1362| www=http://www.kolo.pl/| }} '''Koło''' – jeden òd nôstarszich gardów [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczégò wòjewództwa]]. Koło je stolëcą [[Kolsczi_kréz|kolsczégò krézu]] ë [[gmina Koło|gardzczi gminë]]. [[Image:Koło castle Poland.jpg|thumb|300px|left|Rëjinë zómkù]] [[Image:Koło - fara.jpg|thumb|300px|left|Kòscôł]] {{commons|Koło}} [[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] fd4ocgaiy21hle6coe94ac29641da28 0 3397 193906 161769 2026-04-05T15:51:14Z DawnyTest 14843 193906 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Nowy Targ| dopełniacz=Nowégò Targù| céch=POL Nowy Targ COA.svg| fana=POL Nowy Targ flag.png| karta=Map Nowy Targ.png| wòjewództwò=małopòlsczé| kréz=nowotargsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Marek Fryźlewicz| adres_um=Krzywa 1| kod_poczt_um=34-400| tel_um=(18) 266 29 39| fax_um=(18) 266 23 12| mail_um=umnt@um.nowytarg.pl| wiéchrzëzna=51,07| stopniN=49|minutN=28|stopniE=20|minutE=01| wysokość=585 - 680| rok=2006| lëdztwò=33 460| gęstość=655| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 18| pòcztowi kòd=34-400 do 34-403| registracëjné tôfle=KNT| TERYT=2121611011| SIMC=| www=http://www.nowytarg.pl| }} '''Nowy Targ''' gard w [[małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Lëdztwò gardu: 33 460 mieszkańców. Nowy Targ je stolëcą [[kréz nowotargsczi|nowotargsczégò krézu]]. == Pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 33 460 mieszkańców * Wiéchrzëzna gardu: 51,07 km2 == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 49° 28' N, długòta - 20° 01' E. == Szpòrt == * [[Podhale Nowy Targ]] == Òbaczë téż == * [http://www.nowytarg.pl Domôcô starna gardu] [[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 7r2qifkm3n3hunjj7snt0rvda23dzgn 0 3771 193907 189802 2026-04-05T15:51:46Z DawnyTest 14843 193907 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:międzyrzec podlaski pomnik bohaterów miasta.jpg|thumb|200px|left|Międzyrzec Podlaski]] {{Gard-infobox| Gard=Międzyrzec Podlaski| dopełniacz=Międzyrzeca Podlasczégò| céch=POL Międzyrzec Podlaski COA.svg| fana=POL Międzyrzec Podlaski flag.svg| karta=Lub Bialski Miedzyrzec Podlaski m.png| wòjewództwò=lubelsczé| kréz=bialsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=| bùrméster=Artur Jan Grzyb| adres_um=ul. Pocztowa 8| kod_poczt_um=21-560 | tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=19,75| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość=| rok=2006| lëdztwò=17.300 | gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 83| pòcztowi kòd=21-560| registracëjné tôfle=LBI| TERYT=| SIMC=| www=http://www.miedzyrzec.pl| }} '''Międzyrzec Podlaski''' – to gard ë gminô w [[bialsczi kréz|bialsczim krézu]], w [[Lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim wòjewództwie]], leżącé nad rzéką [[Krzna|Krzną]]. === Słôwny lëdze === * [[Jan Brożek]] * [[Grzegorz Piramowicz]] * [[Sława Przybylska]] * [[Mieczysław Kalenik]] * [[Andrzej Kopiczyński]] * [[Elżbieta Dzikowska]] * [[Karol Ferdynand Eichler]] * [[Ryszard Kornacki]] * [[Yehoshua Leib Diskin]] * [[Kazimierz Kierzkowski]] * [[Bolesław Hryniewiecki|Bolesław Leon Hryniewiecki]] * [[Makary (metropolita warszawski i całej Polski)|Makary]] * [[Aleksandra Potocka]] * [[Jan Zabrzeziński]] * [[Jacob ben Wolf Kranz]] * [[Morris Michael Edelstein]] * [[Feliks Turski|Feliks Paweł Turski]] {{commons|Międzyrzec Podlaski}} {{stub}} [[Kategòrëjô:Lubelsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] eslsxhrpv5mtedixbrftcso7bj1d4ny 0 3802 193909 189940 2026-04-05T17:25:25Z DawnyTest 14843 193909 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Mysłowice| dopełniacz=Mysłowic| céch=POL Mysłowice COA.svg| fana=POL_Myslowice_flag.svg| karta=POL_Katowice_map.svg| wòjewództwò=szląsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Dariusz Wójtowicz| mail=| adres_um=ul. Powstańców 1| kod_poczt_um=41-400| tel_um=(+48 32) 317 11 00| fax_um=(+48 32) 222 25 65| mail_um=| wiéchrzëzna=65,57| stopniN=50|minutN=14|stopniE=19|minutE=08| wysokość=| rok=2005| lëdztwò=75 183| gęstość=1146,51| aglomeracja=3 487 000| czerënkòwi numer=(+48) 32| pòcztowi kòd=41-400 do 41-412| registracëjné tôfle=SM| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.myslowice.pl/| założone=| prawa_miejskie=| }} '''Mysłowice''' ([[szląsczi jãzëk|szl.]] ''Mysłowice'', [[Czesczi jãzëk|cz.]] ''Myslovice'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Myslowitz'') - to je gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]]. [[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]] {{stub}} rufyc6r6uq8rs6qtw3nts7he8f2usr9 0 3804 193910 182209 2026-04-05T17:25:54Z DawnyTest 14843 193910 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Świętochłowice| dopełniacz=Świętochłowic| céch=POL Świętochłowice COA.svg| fana=POL Świętochłowice flag.svg| karta=POL Świętochłowice map 2.svg| wòjewództwò=szląsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Daniel Beger| mail=| adres_um=Ul. Katowicka 54| kod_poczt_um=41-600| tel_um=032-349-18-00| fax_um=032-349-18-12| mail_um=| wiéchrzëzna=13,22| stopniN=50|minutN=18|stopniE=18|minutE=55| wysokość=| rok=2006| lëdztwò=55 065| gęstość=4165| aglomeracja=3 487 000| czerënkòwi numer=(+48) 32| pòcztowi kòd=41-600 do 41-608| registracëjné tôfle=SW| TERYT=247601 1| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.swietochlowice.pl/| założone=| prawa_miejskie=[[1947]]| }} '''Świętochłowice''' ([[szląsczi jãzëk|szl.]] ''Śwjyntochlowicy'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Schwientochlowitz'') - to je gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]]. [[Òbrôzk:Swietochlowice.JPG|thumb|left|250px|]] {{stub}} [[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] c46640muwt9qf7k3okw8vw7f233sk9t 0 3807 193911 182207 2026-04-05T17:26:15Z DawnyTest 14843 193911 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Nowi Sóncz| dopełniacz=Nowigò Sóncza| céch=POL Nowy Sącz COA.svg| fana=POL Nowy Sącz flag.svg| karta=POL Nowy Sącz map.svg| wòjewództwò=małopòlsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Ludomir Handzel| mail=prezydent@nowysacz.pl| adres_um=Rynek 1| kod_poczt_um=33-300| tel_um=443-53-08| fax_um=443-78-63| mail_um=| wiéchrzëzna=57,58| stopniN=49|minutN=37|stopniE=20|minutE=41| wysokość=272–475| rok=2017| lëdztwò=84 041| gęstość=1484,1| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 18| pòcztowi kòd=33-300 do 33-308, 33-310, 33-320| registracëjné tôfle=KN| TERYT=1262011| SIMC=0959435| miasta_partnerskie=| www=http://www.nowysacz.pl/| założone=1292| prawa_miejskie=1292 }} '''Nowi Sóncz''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Nowy Sącz'') - to je gard na prawach krezu w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Nowy Sącz je stolëcą [[Nowosóndecczi kréz|nowosóndecczégò krézu]]. [[Òbrôzk:Ratusz w Nowym Sączu.jpg|thumb|left|250px|Nowi Sóncz]] == Łącza bùtnowé == {{commons|Nowy Sącz}} * [http://kwm-nowysacz.blogspot.com/ Królewskie Wolne Miasto Nowy Sacz ] in English {{stub}} [[Kategòrëjô:Nowy Sącz|*]] d1rqe707r9jpvkql9a2ezcmdplqkciz 0 3808 193912 178625 2026-04-05T17:26:33Z DawnyTest 14843 193912 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Oświęcim| dopełniacz=Oświęcimia| céch=POL Oświęcim COA.svg| fana=POL Oświęcim flag.svg| karta=POL Oświęcim map.svg| wòjewództwò=małopòlsczé| kréz=oświęcimsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Janusz Chwierut| mail=prezydent@um.oswiecim.pl| adres_um=Zaborska 2| kod_poczt_um=32-600| tel_um=33 842-27-66| fax_um=33 842-33-12| mail_um=| wiéchrzëzna=30,03| stopniN=50|minutN=03|stopniE=19|minutE=14| wysokość=| rok=2004| lëdztwò=41 382| gęstość=1365,7| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 33| pòcztowi kòd=32-600, 32-601, 32-602, 32-603, 32-606, 32-610| registracëjné tôfle=KOS| TERYT=2121513011| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.um.oswiecim.pl/| założone=XII w.| prawa_miejskie=[[1 séwnika]] [[1291]] }} '''Oświęcim''' - gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Oświęcim je stolëcą [[Oświęcimsczi kréz|oświęcimsczégò krézu]]. [[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] {{stub}} 9rrua3kbnnv2mpnb91v8tcubcu413qy 0 3809 193957 187308 2026-04-06T00:48:59Z Iketsi 3254 Òbrôzk 193957 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Zakopane| dopełniacz=Zakopanegò| céch=POL Zakopane COA.svg| fana=POL_Zakopane_flag.svg| karta=POL Zakopane map.svg| wòjewództwò=małopòlsczé| kréz=tatrzańsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Leszek Dorula| mail=| adres_um=Ul. Kościuszki 13| kod_poczt_um=34-500| tel_um=18 201-40-31| fax_um=18 202-04-44| mail_um=| wiéchrzëzna=84,26| stopniN=49|minutN=18|stopniE=19|minutE=57| wysokość=750-2301 m n.p.m.| rok=2017| lëdztwò=27 266| gęstość=324| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 18| pòcztowi kòd=24-400 do 34-504| registracëjné tôfle=KTT| TERYT=2121617011| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.um.zakopane.pl/| założone=| prawa_miejskie=[[1933]]| }} '''Zakopane''' – to je gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Zakopane je stolëcą [[Tatrzańsczi kréz|tatrzańsczégò krézu]]. [[Òbrôzk:Zakopane at night.jpg|mały|left|Zakopane]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070501143457/http://dmoz.org/World/Polska/Regionalne/Ma%c5%82opolskie/Zakopane/ Zakopane w katalogù ODP (''PL'')] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 9xqkgax5t2xmrfu53qygzshazggo59o 0 3810 193932 177810 2026-04-06T00:12:33Z Iketsi 3254 Òbrôzk 193932 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Olkusz| dopełniacz=Olkusza| céch=POL Olkusz COA.svg| fana=POL Olkusz flag.svg| karta=| wòjewództwò=małopòlsczé| kréz=olkusczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Burmistrz miasta| bùrméster=Roman Piaśnik| mail=| adres_um=Rynek 1| kod_poczt_um=32-300| tel_um=32 643-00-01| fax_um=32 754-38-90| mail_um=| wiéchrzëzna=25,63| stopniN=50|minutN=17|stopniE=19|minutE=34| wysokość=750-1126 m n.p.m.| rok=2005| lëdztwò=37 696| gęstość=1470,8| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 32| pòcztowi kòd=32-300| registracëjné tôfle=KOL| TERYT=2121512054| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.olkusz.eu/| założone=| prawa_miejskie= }} [[Òbrôzk:Olkusz - Widok na śródmieście.jpg|mały|left|200px]] '''Olkusz''' – gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Olkusz je stolëcą [[Olkusczi kréz|olkuscziégò krézu]]. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] e4j0jmlox0mj6cw394xm8ixyw9mkwto 0 3811 193964 191246 2026-04-06T00:57:19Z Iketsi 3254 -Òbrôzk: 193964 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Chrzanów| dopełniacz=Chrzanowa| céch=POL Chrzanów COA (do 2020).svg| fana=POL Chrzanów flag 1.svg| karta=POL Chrzanów map.svg| wòjewództwò=małopòlsczé| kréz=chrzanowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Búrméster gardë| bùrméster=Ryszard Kosowski| mail=| adres_um=Al. Henryka 20| kod_poczt_um=32-500| tel_um=32 623-39-39| fax_um=32 623-37-86| mail_um=| wiéchrzëzna=38,31| stopniN=50|minutN=08|stopniE=19|minutE=24| wysokość=| rok=2004| lëdztwò=40 203| gęstość=1049,4| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 32| pòcztowi kòd=32-500 do 32-503| registracëjné tôfle=KCH| TERYT=2121503034| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.chrzanow.pl/| założone=| prawa_miejskie=| }} [[Chrzanow odstr koscielca.jpg|mały|Panorama gardu]] '''Chrzanów''' - gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Chrzanów je stolëcą [[Chrzanowsczi kréz|chrzanowscziégò krézu]]. === Historëjô === === Pòłożenié === Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 50°08' N, długòta - 19°24' E. === Słôwny lëdze === * malownik, Marian Konarski (1909-1998) * teatrownik, Andrzéj Grabowski (1952) * wërzinôrz, Zbigniew Wąsiel (1966) * teatrownik, Mariusz Jakus (ur. 1967) == Òbaczë téż == * [[Małopòlsczé wòjewództwò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20120103203047/http://www.chrzanow.dk/ Chrzanovia Patria Parva] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 774huei24jeud8v2qwj1my7okkc29ng 193965 193964 2026-04-06T00:57:38Z Iketsi 3254 Òbrôzk 193965 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Chrzanów| dopełniacz=Chrzanowa| céch=POL Chrzanów COA (do 2020).svg| fana=POL Chrzanów flag 1.svg| karta=POL Chrzanów map.svg| wòjewództwò=małopòlsczé| kréz=chrzanowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Búrméster gardë| bùrméster=Ryszard Kosowski| mail=| adres_um=Al. Henryka 20| kod_poczt_um=32-500| tel_um=32 623-39-39| fax_um=32 623-37-86| mail_um=| wiéchrzëzna=38,31| stopniN=50|minutN=08|stopniE=19|minutE=24| wysokość=| rok=2004| lëdztwò=40 203| gęstość=1049,4| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 32| pòcztowi kòd=32-500 do 32-503| registracëjné tôfle=KCH| TERYT=2121503034| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.chrzanow.pl/| założone=| prawa_miejskie=| }} [[Òbrôzk:Chrzanow odstr koscielca.jpg|mały|Panorama gardu]] '''Chrzanów''' - gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Chrzanów je stolëcą [[Chrzanowsczi kréz|chrzanowscziégò krézu]]. === Historëjô === === Pòłożenié === Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 50°08' N, długòta - 19°24' E. === Słôwny lëdze === * malownik, Marian Konarski (1909-1998) * teatrownik, Andrzéj Grabowski (1952) * wërzinôrz, Zbigniew Wąsiel (1966) * teatrownik, Mariusz Jakus (ur. 1967) == Òbaczë téż == * [[Małopòlsczé wòjewództwò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20120103203047/http://www.chrzanow.dk/ Chrzanovia Patria Parva] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] aneciu60e6gngzfa84140xz83uxi3cv 0 3818 193963 193265 2026-04-06T00:56:30Z Iketsi 3254 --Òbrôzk: 193963 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Chełm| dopełniacz=Chełma| céch=POL Chełm COA 1.svg| fana=POL Chełm flag.svg| karta=POL Chełm map.svg| wòjewództwò=lubelsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Agata Fisz| mail=| adres_um=UL. Lubelska 65| kod_poczt_um=òd 22-100 do 22-118| tel_um=(0-82) 565-22-23| fax_um=(0-82) 565-22-54| mail_um=| wiéchrzëzna=35,29| stopniN=51|minutN=09|stopniE=23|minutE=29| wysokość=| rok=2006| lëdztwò=72595| gęstość=2000| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 82| pòcztowi kòd=òd 22-100 do 22-118| registracëjné tôfle=LC| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie=={{flaga|UKR}} [[Kowel]]<br />{{flaga|FRA}} [[Morlaix]] <br />{{flaga|LTU}} [[Uciana|Utena]]<br />{{flaga|USA}} [[Knoxville]]<br />{{flaga|DEU}} [[Sindelfingen]]| www=http://www.chelm.pl/| założone=X w.| prawa_miejskie=[[1392]]| }} '''Chełm''' – gard na prawach krézu w [[Lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Lubelsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 9qrjpwxc8mfsbjns1z44zte0309xut6 0 3819 193926 189805 2026-04-06T00:03:48Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193926 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Zamość| dopełniacz=Zamościa| céch=POL Zamość COA.svg| fana=POL Zamość flag.svg| karta=POL Zamość map.svg| wòjewództwò=lubelsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Marcin Zamoyski| mail=| adres_um=Rynek Wielki 13| kod_poczt_um=22-400| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=30,5| stopniN=50|minutN=43|stopniE=23|minutE=15| wysokość=212 m n.p.m.| rok=2005| lëdztwò=66778| gęstość=2190| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 84| pòcztowi kòd=òd 22-400 do 22-410| registracëjné tôfle=LZ| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.zamosc.pl/| założone=[[1580]]| prawa_miejskie=[[1580]]| }} '''Zamość''' – gard na prawach krezu w [[Lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim wòjewództwie]]. == Òbaczë téż == * [[Lubelsczé wòjewództwò]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Lubelsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] npu26ufx9sxgokapar5145jin45hej1 0 3905 193921 193167 2026-04-05T20:12:52Z DawnyTest 14843 193921 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Néderlandzkô | miono = Néderlandzkô | miono-genitiw = Néderlandsczi | fana = Flag of the Netherlands.svg| herb = Royal coat of arms of the Netherlands.svg | na karce = LocationNetherlands.svg | mòtto = Je maintiendrai (Ùtrzëmam) | jãzëk = [[Néderlandczi jãzëk|néderlandczi]], flemsczi | stolëca = Amsterdam| fòrma państwa = kònstitucyjna mònarchia | wiéchrzëzna = 41.543 | lëdztwò = 17.100.000 | rok = 2017 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = 27 łżëkwiata<ref>[https://www.amsterdamsights.com/events/koningsdag.html King's Day] amsterdamsights.com [2025-08-20]</ref>| himn = Wilhelmus van Nassouwe <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - Het Wilhelmus (tempo corrected).ogg]]</center> | kòd = NL | Internet = .nl | telefón = 31 |Premiéra=Rob Jetten|Mònarcha=Wilhelm-Aleksander|aùtowi kòd=NL}} '''Néderlandzkô''' je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Néderlandzkô je kònstitucyjną mònarchią. Przédnikã kraju òd 2013 je król Wilhelm-Aleksander z dinastëji Orańsczi-Nassau. * stoleczny gard: [[Amsterdam]], le sedzba rządu je w [[Haga|Hadze]]. * lëdztwò: 17.100.475 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 41.543 km² * dëtk: euro * telefón: +31 * Internet: .nl == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Eùropa}} {{Euro}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Néderlandzkô|*]] 2i4shhzm5h8gcjd61tn8vft0aaz0q9a 193922 193921 2026-04-05T20:16:42Z DawnyTest 14843 193922 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Koninkrijk der Nederlanden | miono = Królestwò Néderlandsczi | miono-genitiw = Néderlandsczi | fana = Flag of the Netherlands.svg| herb = Royal coat of arms of the Netherlands.svg | na karce = LocationNetherlands.svg | mòtto = Je maintiendrai (Ùtrzëmam) | jãzëk = [[Néderlandczi jãzëk|néderlandczi]], flemsczi | stolëca = Amsterdam| fòrma państwa = kònstitucyjna mònarchia | wiéchrzëzna = 41.543 | lëdztwò = 17.100.000 | rok = 2017 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = 27 łżëkwiata<ref>[https://www.amsterdamsights.com/events/koningsdag.html King's Day] amsterdamsights.com [2025-08-20]</ref>| himn = Wilhelmus van Nassouwe <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - Het Wilhelmus (tempo corrected).ogg]]</center> | kòd = NL | Internet = .nl | telefón = 31 |Premiéra=Rob Jetten|Mònarcha=Wilhelm-Aleksander|aùtowi kòd=NL}} '''Néderlandzkô''' ([[Néderlandczi jãzëk|né]]. ''Nederland'') je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Néderlandzkô je kònstitucyjną mònarchią. Przédnikã kraju òd 2013 je król Wilhelm-Aleksander z dinastëji Orańsczi-Nassau. * stoleczny gard: [[Amsterdam]], le sedzba rządu je w [[Haga|Hadze]]. * lëdztwò: 17.100.475 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 41.543 km² * dëtk: euro * telefón: +31 * Internet: .nl == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Eùropa}} {{Euro}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Néderlandzkô|*]] 0ci6daj2xc28ckegddiv173ryxpjjzk 0 4119 193960 183489 2026-04-06T00:54:43Z Iketsi 3254 Òbrôzk: 193960 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Jastrzębie-Zdrój| dopełniacz=Jastrzębia-Zdroju| céch=POL Jastrzębie-Zdrój COA.svg| fana=Jastrzębie Zdrój flaga.svg| karta=POL Jastrzębie-Zdrój map.svg| wòjewództwò=szląsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Marian Janecki| mail=| adres_um=al. Piłsudskiego 60| kod_poczt_um=44-335| tel_um=(+48 32) 478-51-00| fax_um=(+48 32) 471-81-93| mail_um=| wiéchrzëzna=85,44| stopniN=49|minutN=57|stopniE=18|minutE=35| wysokość=| rok=2007| lëdztwò=94072| gęstość=1118| aglomeracja=650 000| czerënkòwi numer=(+48)32| pòcztowi kòd=44-330 do 44-335| registracëjné tôfle=SJZ| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.jastrzebie.pl/| założone=XX w.| prawa_miejskie=1963 }} '''Jastrzębie-Zdrój''' ([[szląsczi jãzëk|szl.]] Jastrzymbje-Zdrůj, [[miemiecczi jãzëk|miem.]] Bad Königsdorff-Jastrzemb) – to je gard na prawach krezu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]] 0kh2c2s9oywlcjbalfj9qhlx4p47zrq 0 4340 194003 193438 2026-04-06T02:08:32Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britanijô| ]] 194003 wikitext text/x-wiki {{Verify}}{{Infobox-państwò| gwôsné miono = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland | miono = Wiôlgô Britanijô | miono-genitiw = Wiôldżi Britanji | fana = Flag of the United Kingdom.svg| herb = Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg | na karce = Europe-UK.svg| mòtto = Dieu et mon droit<br>(Bóg i mòje prawò)| jãzëk = [[Anielsczi jãzëk|anielsczi]] | stolëca = Londin | fòrma państwa = mònarchia | wiéchrzëzna = 244.820 | lëdztwò = 67 791 400 | rok = 2021 | dëtk = Anielsczi funt szterling ₤ | kòd dëtka = GBP | czasowô cona = +0 | himn = God Save the King<br>(Bòże chroń Króla) <center>[[File:United States Navy Band - God Save the Queen.oga]]</center> | kòd = GB | Internet = .uk | telefón = 44 |Mònarcha=Karól III|Premiéra=Keir Starmer|aùtowi kòd=UK|data ùsôdzenia=1 stëcznika 1801}} [[Òbrôzk:Map of the countries of the United Kingdom.svg|mały|Krôje Wiôldżi Britanji:<br>niebiesczi - [[Szkòckô]]<br> czerwòny - [[Anielskô]]<br> zelony - [[Walijô]]<br>żôłti - [[Nordowô Irlandëjô]]]] '''Wiôlgô Britanijô''' ([[anielsczi jãzëk|anielsczi]]: ''Great Britain, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'') je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], a do [[31 stëcznika]] 2020 rokù òna bëła dzélã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Dzysdniowò, wedle kònstitucëji Wiôldżi Britaniji w ji skłôd wchôdają 4 krôje: [[Walijô]], [[Szkòckô]], [[Anielskô]], [[Nordowô Irlandëjô]]. Wiôlgô Britanijô mô kòl cesnôscë zależnëch teritoriów, chtërne nie są fòrmalno partã państwa, ale są z nim kònstitucjonalno pòwiązóné ë administracyjno pòdległé. Należą do nich dependencje Britijsczi Kòrónë ([[Guernsey]], [[Jersey]] ë [[Man|Òstrów Man]]) ë britijsczé zamòrzsczé teritoria: Akrotiri, Anguilla, Bermuda, Britijsczé Antarkticczé Teritorium, Britijsczé Teritorium Indiancczégo Òceanu, Britijsczé Dzewicczé Òstrowë, Dhekelia, Kajmane, Falklandë, Pôłniowô Georgia ë Pôłniowi Sandwich, Gibraltar, Montserrat, Pitcairn, Turks ë Caicos ë Òstrów Swiãti Heleny, Òstrów Wniebowstąpienia ë Tristan da Cunha. Wiôlgô Britanijô je załóżcą [[Wspólnotô Nôrodów|Wspólnotë Nôrodów]], chtërna zrzesziwô bëłé kòlonie, dominia ë jinszé britijsczé włôsnoscë. Òd 1 stëcznika 1973 do 31 stëcznika 2020 rokù bëła człónkã nôprzód Eùropejsczi Wspólnotë, a pòzni [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]] (EÙ). Je stałim człónkã Radzë Bezpieczeństwa ÒNZ òd czasu ji pierszi sesji w 1946 rokù, mô prawo weta. Wchôdô téż w skłôd Radzë Eùropë, G7, G20, NATO, OECD ë WTO. Wiôlgô Britanijô je krôjã rozwiniãtym, stanowi szóstą gòspòdarkã swiata pòdle PKB nòminalnégò ë osmą gòspòdarkã swiata pòdle paritetu sëłë nabëwczi. Bëło to pierszé na swiece w pełni zindustrializowóné państwò ë nôwikszé mocarstwo swiatowé w XIX ë na pòczątkù XX wiekù. Wiôlgô Britanijô òstôwô dali mocarstwã ze znacznyma wpływami ekònomicznyma, kulturalnyma, militarnëma, naùkòwima ë pòliticznëma na midzënarodowi arenie. Britijsczé zbrojné sëłë stacjonują w 80 krôjach swiata (nôwikszé stałé garnizony są w [[Miemieckô|Miemczech]], na [[Cyper|Cyperze]], na Falklandach, w Gibraltarze ë w [[Kanada|Kanadze]]). Wësoczoscë wëdatków na wòjskòwòsc dają Wiôldżi Britaniji ósme plac na swiece (2019). Posiadô równak kòl 200 głowiców atómowëch. Wiôlgo Britanijô je kònstitucyjną mònarchią. Głową państwa je mònarcha (òd 8 séwnika 2022 na trónie zasôdô król Karól III). * stoleczny gard: [[Londin]] * lëdztwò: 67 791 400 mieszkańców ([[2021]]) * wiéchrzëzna: 244.820 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britanijô| ]] ef7jcsnfh1iza4v49iq9pgs21v3qtnr 0 4594 194005 191546 2026-04-06T02:10:23Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Anielskô]] * [[Walijô]] 194005 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Scotland|miono=Szkockô|fana=Flag of Scotland.svg|miono-genitiw=Szkocczi|herb=Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg|mòtto=In My Defens God Me Defend<br>(Bóg mie òbroni)|na karce=Europe location SCO2.png|jãzëk=szkocczi gaelicczi, scots, anielsczi|stolëca=Edinbùrg|fòrma państwa=mònarchia|wiéchrzëzna=78 772|procent-wòdë=-|rok=2008|lëdztwò=5 168 500|dëtk=Anielsczi funt szterling ₤|kòd dëtka=GBP|czasowô cona=0|swiãto=30 lëstopadnika|himn=Flouer o Scotland|kòd=-|telefón=44|Internet=.uk|Premiéra=John Swinney|Prezydeńt=|Mònarcha=Karól III}} '''Szkòckô''' je historëczny krôj w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]]. Dzél [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżé Britanije]]. Stolecznym miastã Szkòcczi je [[Edinburgh|Edinbùrg]]. * stoleczné miasto: Edinbùrg * lëdztwò: 5 168 500 (2008) * wiéchrzëzna: 78 772 km² Tak tej przëpôdô tu leno 66 lëdzy na 1 km². Przë tim 1,7 mln Szkòtów mieszkô w aglomeracje Glasgòw ë 0,5 mln w Edinbùrgù, to tak òglowò je to dosc pùsti krôj. == Òbaczë téż == * [[Anielskô]] * [[Walijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britanijô]] 3xfszmtcvpzznop4wgftvin7hu3dvix 0 4612 193993 189329 2026-04-06T01:44:15Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 193993 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Donald Tusk 2013-12-19.jpg|mały|Donôld Tusk (2013)]] '''Donôld Frãcëszk Tusk''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] '''Donald Franciszek Tusk'''; ùr. [[22 łżëkwiata]] [[1957]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]) – pòlsczi pòlitikôrz, òd 2023 przédnik Radzëznë Ministrów [[Pòlskô|Rzeczpòspòliti Pòlsczi]] (wczasni w latach 2007-2014). == Biografiô == Ùrodzył sä 22 łżekwiata 1957 roku w familie gduńsczich [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Jego òjc béł stolarzã. Ùmarł, czedë Donôld Tusk kùńcził spòdleczną szkòłã. [[Józef Tusk]] Òpa ze stronë òjc béł żôłnérz. Maturã Donôld Tusk zdôł w Gduńskù w I Òglowòsztôłcącym Liceùm, pò czim zaczął sztuderowac historiã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Uniwersytece]]. Wczas zaangażowôł sã w òpòzycëjne dzejanie procëm kòmùnistóm. Jakno sztudéra ùczestnicził w twòrzenim Sztudérsczich Kòmitetów „[[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Solidarnoscë]]”. Sztuderowanie skùńcził w czerwińcu 1980 rokù. W tim samim rokù stôł sã jinicjatorã i pierszim liderã Niezależnégò Zrzeszeniô Pòlsczich Sztudérów. Pôrã miesąców późni óstôł szefã „Solidarnoscë” w Mòrsczi Wëdawiznie i gazétnikã wëdówónégò przez związk tidzenika „Samorządność”. W [[Wòjnowi stón|wòjnowim stanie]] redagòwòł gazétë nielegalno, a robił na swòjã familiã jakno „jindustralny alpinista” w spółdzelnie „Świetlik”, założóny przez jegò przëjacela, [[Macéj Płażińsczi|Maceja Płażińsczégò]]. Ju òd wczasnëch lat 90. Tusk je zaangażowóny w òglowòpòlską pòlitikã. Béł jednym z załóżców wòlnorënkòwi partie Liberalno-Demòkraticzny Kòngres. W 1991 dostôł sã do [[Sejm|Sejmù]], ale stracył mandat w 1993, pò welacjach, w jaczich Liberalno-Demòkraticzny Kòngres nie przedobéł welownégò progù. W 1994 Kòngres sparłãcził sã z Demòkraticzną Ùnią i pòwòłónô òsta Ùnia Wòlnoscë. W 1997 Tusk dostôł sã do [[Senat Rzeczpòspòliti Pòlsczi|Senatu]] i òstôł jegò wicemarszôłkã. W 2001 béł jednym z załóżców jesz jedny centroprawicowi liberalni partie – [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]] (PO), z lëstë jaczi zôs dostôł sã do Sejmù i òstôł jegò wicemarszôłkã<ref>[https://www.britannica.com/biography/Donald-Tusk Donôld Tusk w encyklopedie Britannica]</ref>. W 2005 startowôł w welacjach na prezydenta Pòlsczi Repùbliczi, w chtërnëch òstateczno przegrôł z kańdidatã PiS [[Lech Kaczińsczi|Lechã Kaczińsczim]]<ref>[https://web.archive.org/web/20070211071631/http://prezydent2005.pkw.gov.pl/PZT/PL/WYN/W/index.htm ''Wëniczi głosowaniô'']</ref>. W 2007 òbjimnął stanowiskò przédnikã Radzëznë Ministrów [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. W 2011 Òbëwatelskô Platfòrma dobëła w parlameńtarnëch welacjach i Tusk stôł sã pierszim pólsczim premierã òd ùpôdkù kòmùnizmù, chtërny zachòwôł swòją fùnkcjã pò welowanim. Z fùnkcji premiera ùstąpił w 2014. Òd 2014 do 2019 béł przédnikã [[Eùropejskô Radzëzna|Eùropejsczi Radzëznë]]<ref>[https://web.archive.org/web/20210908103900/https://www.consilium.europa.eu/en/european-council/former-euco-presidents/summary-of-donald-tusk-presidency/ ''Donald Tusk, former president of the European Council, 2014-2019'']</ref>. Je wespółzałóżcą i liderã [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]]. 20 lëstopadnika 2019 òstôł wëbróny przédnikã Eùropejsczi Lëdowi Partie (EPP). 3 lëpińca 2021 pòwrócył do pólsczi pòliticzi i zôs òbjimnął przédnictwò w Òbëwatelsczi Platfòrmie (chtërny liderã béł ju w latach 2003-2014). Pò parlameńtarnëch welacjach w 2023 stwòrził kòalicyjny rząd, 12 gòdnika 2023 Sejm wëbrôł gò na przédnika Radzëznë Ministrów. == Tusk i Kaszëbi == W latach 80. béł jednym z nôblëższëch wespółrobòtników [[Lech Bądkòwsczi|Lecha Bądkówsczégò]], pisarza, przëwódcë kaszëbsczi rësznotë. Pòd jegò wpłiwã Tusk rozwijôł kaszebskó-pòmòrską pòliticzną dejã. Donôld Tusk wiele razë głośno i òtwôrce przëznôwôł sã do swóji kaszëbiznë. Béł aktiwnym nóleżnikã Kaszebskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô, bez jaczis czas robił w redakcje „[[Pomerania|Pòmeranie]]”, dze przëczëniôł sã midzë jinszima do wëdanió teczków [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. 12 czerwińca 1992 rokù na II Kaszëbsczim Kóngresu w Gduńskù Tusk wëgłosył referat „Pòmòrskô jideja redżionalnô jakò pòliticzné zadanié”, w jaczim pòkôzywôł mòżlëwé czerënczi rozwijaniô kaszëbsczi tożsamòscë w òdrodzony Rzeczpòspòliti. W 2006 òstôł wëróżniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] przede wszëtczim za głosné i pùblëczné przëznôwanié sã do bëcô Kaszëbą w òglowòpòlsczich mediach<ref>''Medale Stolema'', „Pomerania” 2006 nr 6, s. 41.</ref>. Jakò nôleżnik pólsczégò parlameńtu Tusk dzejôł w [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno|Kaszëbsczim Parlamentarnym Karnie]]. Tusk je téż aùtorã serie ksążków ò Pòmorzim: „Béł so Gduńsk”, „Gduńsk 1945”, „Stôri Sopòt”, „Kronika XX stalata w Gduńskù”. Béł téż aùtorã tekstów wëdóny w 1985 przez wëdawiznã Sport i Turystyka ksążczi ò titule „Pojezierze Kaszubskie”<ref>Jerzy Baranowski, Donald Tusk, ''Pojezierze Kaszubskie'', Warszawa: Sport i Turystyka, 1985. ISBN 83-217-2494-9</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Paülena Zölewskö, ''Jinicjator i lider'', „Pomerania” 2006 nr 6, s. 42-43. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20201028025215/http://www.gazetakaszubska.pl/56930/donald-tusk-dziekowal-wyborcom-kaszubom ''Donald Tusk dziękował wyborcom, PO i Kaszubom''] {{DEFAULTSORT:Tusk, Donald}} [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema|T]] [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 2ho85dd55rw3biv36qwe6157xz8gq9u 0 4634 193918 192843 2026-04-05T18:02:13Z DawnyTest 14843 Przëpisë 193918 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Iraku|gwôsné miono=‏جمهورية العراق‎ <center>Dżumhurijjat al-Irak</center> كۆماری عێراق <center>Komarî 'Êraq|fana=Flag of Iraq.svg|miono-genitiw=Iraku|herb=Coat of arms of Iraq.svg|mòtto=‏لله أكبر <center>Bóg je wiôldżi|himn=‏موطني <br> (Mòja òjczëzno) <center>[[File:United States Navy Band - Mawtini.ogg]]</center>|na karce=Iraq in its region.svg|jãzëk=arabsczi, kurdijsczi|stolëca=Bagdad|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=Kònstitucjô Iraku|Prezydeńt=Abd al-Latif Raszid|Premiéra=Muhammad Szija as-Sudani|data ùsôdzenia=3 pazdzérznika 1932|wiéchrzëzna=438 317|lëdztwò=48,007,437<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/iraq-population/ Iraq Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-26] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=2026|dëtk=iracczi dinar|kòd dëtka=IQD|telefón=+964|aùtowi kòd=IRQ|Internet=.iq|kòd=IQ}} '''Irak, Repùblika Iraku''' ([[Arabsczi jãzëk|ar]]. ‏جمهورية العراق‎, trb. ''Dżumhurijjat al-Irak'', [[Kurdijsczi jãzëk|kurd]]. كۆماری عێراق, trb. ''Komarî 'Êraq'') je państwã w Zôpadny [[Azëjô|Azëji]], na Blisczim Wschòdze nad Perską Roztoką. Stolecznym gardã je [[Bagdad]]. Greńczë z [[Syrëjô|Syrëją]], [[Tëreckô|Tërecką]], [[Iran|Iranã]], [[Kùwejt|Kùwejtã]], [[Saudëjskô Arabijô|Saudëjską Arabią]] ë [[Jordaniô|Jordanią]]. Na terenie Iraku bëłë stôrożëtné cywilizacëje Sumer, Babilon ë Asyrëjô. Nachôdô sã tam dwie rzeczi Tigris ë Eufrat, midzë jaczimi bëłë cywilizacëje Mezopotamie. == Przëpisë == {{Przëpisë}}{{stub}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] sd4as4feaxegzfe0oa5hp2o8l0zq1ri 0 4635 193919 192804 2026-04-05T18:12:32Z DawnyTest 14843 193919 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = מדינת ישראל (Medinat Israel) |miono = Państwò Izrael |miono-genitiw = Izraela |fana = Flag of Israel.svg |herb = Emblem of Israel.svg |na karce = Israel on the globe (Afro-Eurasia centered).svg |jãzëk = [[Hebrajsczi jãzëk|hebrajsczi]] |stolëca = Jerozolëma |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 22 072 |procent-wòdë = 2 |lëdztwò = 8 834 700 | rok = 2018 |dëtk = szekel | kòd dëtka = ILS |czasowô cona = +2 |swiãto = 14 maja ([[Żidowsczi kalãdôrz|5 ijar]])<ref>[https://polin.pl/pl/jom-ha-acmaut-dzien-niepodleglosci-izraela Jom ha-Acmaut – Dzień Niepodległości Izraela] Muzeum Historii Żydów Polskich [2025-08-30]</ref> |himn = התקווה <br> Hatikwa<br> (Nôdzeja) <center>[[File:Hatikvah instrumental.ogg]]</center> |kòd = IL |Internet = .il |telefón = 972|Prezydeńt=Jicchak Herzog|Premiéra=Binjamin Netanjahu|data ùsôdzenia=14 maja 1948|aùtowi kòd=IL}} '''Izrael''' je państwã w Zôpadny [[Azëjô|Azëji]], na Blisczim Wschòdze na pòrënkòwi brzégu [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnégò Mòrza]]. Greńczë z [[Liban|Libanã]], [[Syrëjô|Syrëją]], [[Jordaniô|Jordanią]] i [[Egipt|Egiptã]]<ref>[https://www.gov.il/en/pages/the-land-geography-and-climate THE LAND: Geography and Climate] [2021-04-11] Ministry of Foreign Affairs [2025-08-30]</ref>. Terenem spiérnim je [[Palestinskô]], chtërô Izrael ùznelë za swòjã dźél. Nôwikszô religijô to Judajizm, wëznaje go pònad 7 milionów mieszkańców<ref>[https://www.statista.com/statistics/1475502/israel-population-by-religion/ Population of Israel as of 2023, by religion] Statista [2025-08-30]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}}{{Stub}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Izrael| ]] gpt5y96946lfg3633jmdif22213ua8i 0 4659 193925 179558 2026-04-06T00:01:32Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193925 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Wieluń| dopełniacz=Wielunia| céch=POL_Wieluń_COA.svg| fana=POL Wieluń flag.svg| karta=POL Wieluń map.svg| wòjewództwò=łódzczé| kréz=Wieluński| grodzki=| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=| zarządzający=Burmistrz| bùrméster=Janusz Walenty Antczak| mail=majcher.m@um.wielun.pl| adres_um=pl.&nbsp;Kazimierza&nbsp;Wielkiego&nbsp;1| kod_poczt_um=98-300| tel_um=(+48 043) 886-02-28| fax_um=(+48 043) 843-80-31| mail_um=| wiéchrzëzna=16,9| stopniN=51|minutN=13|stopniE=18|minutE=34| wysokość=220 m n.p.m.| rok=2006| lëdztwò=26 000| gęstość=1456,9| aglomeracja=34 000| czerënkòwi numer=(+48) 043| pòcztowi kòd=òd 98-300 do 98-304| registracëjné tôfle=EWI| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.wielun.eu/| założone=| prawa_miejskie=[[1283]] }} '''Wieluń''' – to je gard w [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczim wòjewództwie]]. [[Òbrôzk:Wieluń Collage.JPG|mały|left|Wieluń]] == Òbaczë téż == * [[Łódzczé wòjewództwò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.wielun.eu/ Domôcô starna gardu] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 8a74ru7h7886hd0aob0szgca0jefj6f 0 4688 193961 188568 2026-04-06T00:55:23Z Iketsi 3254 Òbrôzk 193961 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Gniezno| dopełniacz=Gniezna| céch=POL Gniezno COA.svg| fana=| karta=POL Gniezno map.svg| wòjewództwò=wiôlgôpòlsczé| kréz=| grodzki= rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Tomasz Budasz| mail=| adres_um=Lecha 6| kod_poczt_um=62-200| tel_um=(61) 426 04 00| fax_um=(61) 426 16 87| mail_um =gniezno@gniezno.eu| wiéchrzëzna=| stopniN=52|minutN=32|stopniE=17|minutE=36| wysokość=| rok=2006| lëdztwò=69844| gęstość=1737,60| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 61| pòcztowi kòd=òd 62-200 do 62-210| registracëjné tôfle=PGN| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.gniezno.homepl/| założone= [[VIII wiek]]| prawa_miejskie= [[1239]]| }} [[Òbrôzk:Catedral de Gniezno, Polonia, 2012-04-06, DD 05.JPG|left|mały|Gniezno]] '''Gniezno''' – gard w [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]]. Do [[1038]] béł stolecznym gardã Pòlsczi . == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] lz1f3lbfl5pmtkjl932tl5ofztjaaiy 193962 193961 2026-04-06T00:55:51Z Iketsi 3254 POL_Gniezno_flag.svg 193962 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Gniezno| dopełniacz=Gniezna| céch=POL Gniezno COA.svg| fana=POL_Gniezno_flag.svg| karta=POL Gniezno map.svg| wòjewództwò=wiôlgôpòlsczé| kréz=| grodzki= rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Tomasz Budasz| mail=| adres_um=Lecha 6| kod_poczt_um=62-200| tel_um=(61) 426 04 00| fax_um=(61) 426 16 87| mail_um =gniezno@gniezno.eu| wiéchrzëzna=| stopniN=52|minutN=32|stopniE=17|minutE=36| wysokość=| rok=2006| lëdztwò=69844| gęstość=1737,60| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 61| pòcztowi kòd=òd 62-200 do 62-210| registracëjné tôfle=PGN| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.gniezno.homepl/| założone= [[VIII wiek]]| prawa_miejskie= [[1239]]| }} [[Òbrôzk:Catedral de Gniezno, Polonia, 2012-04-06, DD 05.JPG|left|mały|Gniezno]] '''Gniezno''' – gard w [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]]. Do [[1038]] béł stolecznym gardã Pòlsczi . == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 0imy74ezsmhfk2igdpn3rdit1fxdrj9 0 4730 193929 164978 2026-04-06T00:10:00Z Iketsi 3254 [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]] 193929 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Kudowa-Zdrój| dopełniacz=Kudowy-Zdroju| céch=POL Kudowa-Zdrój COA.svg| fana=POL Kudowa-Zdrój flag.svg| karta=Kudowa location in Poland.PNG| wòjewództwò=dólnoszląsczé| kréz= kłodzki| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina= Kudowa-Zdrój| miejska=tak| bùrméster=Czesław Kręcichwost| adres_um= ul. Zdrojowa 24| kod_poczt_um=57-350| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna= 33,90| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość= 370-420| rok= 2004| lëdztwò= 10 170| gęstość= 300| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 74| pòcztowi kòd=57-350 ë 57-351| registracëjné tôfle=DKL| TERYT=| SIMC=| www=http://www.kudowa.pl| }} [[Òbrôzk:Kudowa-Zdrój - Polonia.JPG|mały|Sanatorium Polonia]] '''Kudowa-Zdrój''' – je gardã w Pòlsce, w [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == * http://www.kudowazdroj.pl kom5zdzvcor3a3smyj52ilqx2ocj1by 193930 193929 2026-04-06T00:10:43Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]] 193930 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Kudowa-Zdrój| dopełniacz=Kudowy-Zdroju| céch=POL Kudowa-Zdrój COA.svg| fana=POL Kudowa-Zdrój flag.svg| karta=Kudowa location in Poland.PNG| wòjewództwò=dólnoszląsczé| kréz= kłodzki| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina= Kudowa-Zdrój| miejska=tak| bùrméster=Czesław Kręcichwost| adres_um= ul. Zdrojowa 24| kod_poczt_um=57-350| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna= 33,90| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość= 370-420| rok= 2004| lëdztwò= 10 170| gęstość= 300| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 74| pòcztowi kòd=57-350 ë 57-351| registracëjné tôfle=DKL| TERYT=| SIMC=| www=http://www.kudowa.pl| }} [[Òbrôzk:Kudowa-Zdrój - Polonia.JPG|mały|Sanatorium Polonia]] '''Kudowa-Zdrój''' – je gardã w Pòlsce, w [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == * http://www.kudowazdroj.pl [[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]] eagjkfpchmbd408798nsmck0s16pdcf 0 4789 193966 179362 2026-04-06T01:12:22Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193966 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" style="margin-left:1em; background:#e3e3e3;" | align="center" style="background:#e3e3e3;" colspan="2" style="border-bottom:3px solid gray;" | <font size="+1">'''Końskowola''' |----- bgcolor="#FFFFFF" | align="center" style="background:#ffffff;" colspan="2" style="border-bottom:0px solid gray;"| [[Òbrôzk:POL gmina Końskowola COA.svg|80px|Herb Końskowoli]] |----- bgcolor="#FFFFFF" | align="center" style="background:#efefef;" colspan="2" style="border-bottom:1px solid gray;" | <font size="-1">Herb Końskowoli</font> |----- bgcolor="#FFFFFF" | align="center" style="background:#ffffff;" colspan="2" style="border-bottom:0px solid gray;"| |----- bgcolor="#FFFFFF" | align="center" style="background:#efefef;" colspan="2" style="border-bottom:1px solid gray;" | |----- ! colspan="2" bgcolor="#e3e3e3" | Spòdlowé pòdôwczi |----- bgcolor="#FFFFFF" | [[Wòjewództwò]]: || [[Lubelsczé_wòjewództwò|Lubelsczé]] |----- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kréz]]: || [[pùławsczi kréż|pùławsczi]] |----- bgcolor="#FFFFFF" | [[Lëdztwò]]: || 2.188 <small> (2004)</small> |----- bgcolor="#FFFFFF" | [[Wiéchrzëzna]]: || 9,81 km² |----- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pòcztowi kòd]]: || 24-130 |----- bgcolor="#FFFFFF" | [[Czerënkòwi numer|Czerënkòwi<br />numer]]: | (+48) 81 |----- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pòłożenié]]: || 51° 25' nord. <br />22° 03' pòr. |----- bgcolor="#FFFFFF" | [[Registracëjné tôfle|Registracëjné<br />tôfle]]: || <code>LPU</code> |----- |----- bgcolor="#FFFFFF" | align="center" style="background:#efefef;" colspan="2" style="border-bottom:3px solid gray;" | <font size="-1">[http://www.konskowola.info.pl/ Domôcô starna gardu]</font> |} '''Końskowola''' je wiôlgô gminnô wies w [[pùławsczi kréż|pùławsczim krézu]], [[Lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim wòjewództwie]], leżącô nad rzéką [[Kurówka]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Lubelsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 11w00em9lt3w2tjac96nooi33waosso 0 4802 194076 192499 2026-04-06T11:49:14Z Eurohunter 3273 błędna nazwa 194076 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Miasta_w_Polsce_2019.jpg|thumb|Gardë pòłożoné w Pòlsce (2019 r.)]] [[Òbrôzk:Polandmap cia.png|right|thumb|Karta Pòlsczi z nôwikszëmi gardami]] '''Gardë w Pòlsce''' - pòlsczé môle i gminë, chtërné môją sztatus gardu. Od 1 [[stëcznik|stëcznika]] [[2020]] rokù w Pòlsce je '''944 '''gardów.<ref>4 nowé gardë w Pòlsce - Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji - Portal Gov.pl [https://www.gov.pl/web/mswia/nowy-rok-z-4-nowymi-miastami-w-polsce]</ref> Wedle pòdôwków [[Główny Urząd Statystyczny|GUS]] z 1 stëcznika 2008 rokù, w [[Pòlskô|Polsce]] bëło 892 gardów. Nowi sztatus gardu nadôwa w Pòlsce [[ùstawa]] Radë [[Minysterstwò_Bënowëch_Sprawów_i_Administracji|Minysterstwa Bënowëch Sprawów i Administraëji]] (MSWIA). 66 pòlsczich gardów mô sztatus gardu na prawach [[Kréz|krézu]]. Niżi lësta nôwikszëch z pòlsczich gardów. {| border=1 style="border-collapse: collapse;" ! Plac ! Zmianë ! Miono ! colspan=3 | Lëdztwò |- ! 2004 ! +/-1999 ! ! Gòd 2007 ! 1999 ! 1900 |- align=right | 1. | | align=left | [[Warszawa]] | 1,706,624 | 1,618,468 | 756,400 |- align=right | 2. | +1 | align=left | [[Krakòwò]] | 756,583 | 740,666 | 91,300 |- align=right | 3. | -1 | align=left | [[Łódź]] | 753,192 | 806,728 | 351,600 |- align=right | 4. | | align=left | [[Wrocław]] | 632,930 | 637,877 | 422,700 |- align=right | 5. | | align=left | [[Pòznóń]] | 560,932 | 578,235 | 117,000 |- align=right | 6. | | align=left | [[Gduńsk]] | 455,717 | 458,988 | 140,600 |- align=right | 7. | | align=left | [[Szczecëno]] | 407,811 | 416,988 | 210,700 |- align=right | 8. | | align=left | [[Bëdgòszcz]] | 361,222 | 386,855 | 52,200 |- align=right | 9. | | align=left | [[Lublin]] | 351,806 | 356,251 | 53,600 |- align=right | 10. | | align=left | [[Katowice]] | 312,201 | 345,934 | 31,700 |- align=right | 11. | | align=left | [[Białystok]] | 294,143 | 285,000 | 66,000 |- align=right | 12. | +1 | align=left | [[Gdiniô]] | 250,242 | 253,521 | 900 |- align=right | 13. | -1 | align=left | [[Częstochowa]] | 242,300 | 257,812 | 53,700 |- align=right | 14. | +1 | align=left | [[Radom]] | 224,857 | 232,262 | 30,100 |- align=right | 15. | -1 | align=left | [[Sosnowiec]] | 222,586 | 244,102 | 86,700 |- align=right | 16. | +2 | align=left | [[Torń]] | 206,619 | 206,158 | 29,600 |- align=right | 17. | -1 | align=left | [[Kielce]] | 205,902 | 212,383 | 23,200 |- align=right | 18. | -1 | align=left | [[Gliwice]] | 197,393 | 212,164 | 52,400 |- align=right | 19. | +1 | align=left | [[Zabrze]] | 189,062 | 200,177 | 26,000 |- align=right | 20. | -1 | align=left | [[Bytom]] | 184,765 | 205,560 | 51,400 |- align=right | 21. | +1 | align=left | [[Olsztyn]] | 175,710 | 170,904 | 24,300 |- align=right | 22. | -1 | align=left | [[Bielsko-Biała]] | 175,690 | 180,307 | 17,400 |- align=right | 23. | | align=left | [[Rzeszów]] | 166,454 | 162,049 | 18,300 |- align=right | 24. | | align=left | [[Ruda Śląska]] | 144,584 | 159,665 | 14,800 |- align=right | 25. | | align=left | [[Rybnik]] | 141,080 | 144,582 | 7,200 |- align=right | 26. | +1 | align=left | [[Tychy|Tichë]] | 129,776 | 133,178 | 4,900 |- align=right | 27. | +1 | align=left | [[Dąbrowa Górnicza]] | 128,795 | 131,037 | 3,000 |- align=right | 28. | +1 | align=left | [[Płock]] | 126,968 | 131,011 | 30,000 |- align=right | 29. | +2 | align=left | [[Òpòle]] | 126,748 | 129,553 | 30,100 |- align=right | 30. | | align=left | [[Jelbiąg]] | 126,710 | 129,782 | 52,500 |- align=right | 31. | +1 | align=left | [[Gorzów Wielkopolski]] | 125,411 | 126,019 | 33,600 |- align=right | 32. | -6 | align=left | [[Wałbrzych]] | 123,635 | 136,923 | 16,400 |- align=right | 33. | | align=left | [[Włocławek]] | 118,432 | 123,373 | 23,000 |- align=right | 34. | +2 | align=left | [[Zelonô Góra]] | 117,523 | 118,182 | 21,000 |- align=right | 35. | | align=left | [[Tarnów]] | 116,118 | 118,297 | 31,700 |- align=right | 36. | -2 | align=left | [[Chorzów]] | 113,678 | 121,708 | 57,900 |- align=right | 37. | +2 | align=left | [[Kalisz]] | 108,031 | 106,641 | 22,000 |- align=right | 38. | -1 | align=left | [[Kòszalëno]] | 107,376 | 112,375 | 20,400 |- align=right | 39. | -1 | align=left | [[Legnica]] | 104,754 | 109,335 | 54,900 |- align=right | 40. | | align=left | [[Grëdządz]] | 99,090 | 102,434 | 32,700 |- align=right | 41. | | align=left | [[Stôłpsk]] | 97,419 | 102,370 | 27,300 |- align=right | 42. | | align=left | [[Jaworzno]] | 96,939 | 98,294 | 17,700 |} == Przëpisë == <references /> {{stub}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce|*]] [[Kategòrëjô:Pòlskô|*]] asb6ubiq0rbsuoqcdu04sjit3hm4p59 194077 194076 2026-04-06T11:50:00Z Eurohunter 3273 nagłówek, tabela 194077 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Miasta_w_Polsce_2019.jpg|thumb|Gardë pòłożoné w Pòlsce (2019 r.)]] [[Òbrôzk:Polandmap cia.png|right|thumb|Karta Pòlsczi z nôwikszëmi gardami]] '''Gardë w Pòlsce''' - pòlsczé môle i gminë, chtërné môją sztatus gardu. Od 1 [[stëcznik|stëcznika]] [[2020]] rokù w Pòlsce je '''944 '''gardów.<ref>4 nowé gardë w Pòlsce - Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji - Portal Gov.pl [https://www.gov.pl/web/mswia/nowy-rok-z-4-nowymi-miastami-w-polsce]</ref> Wedle pòdôwków [[Główny Urząd Statystyczny|GUS]] z 1 stëcznika 2008 rokù, w [[Pòlskô|Polsce]] bëło 892 gardów. Nowi sztatus gardu nadôwa w Pòlsce [[ùstawa]] Radë [[Minysterstwò_Bënowëch_Sprawów_i_Administracji|Minysterstwa Bënowëch Sprawów i Administraëji]] (MSWIA). 66 pòlsczich gardów mô sztatus gardu na prawach [[Kréz|krézu]]. == Lësta nôwikszëch z pòlsczich gardów == {| class="wikitable" style="border-collapse: collapse;" ! Plac ! Zmianë ! Miono ! colspan=3 | Lëdztwò |- ! 2004 ! +/-1999 ! ! Gòd 2007 ! 1999 ! 1900 |- align=right | 1. | | align=left | [[Warszawa]] | 1,706,624 | 1,618,468 | 756,400 |- align=right | 2. | +1 | align=left | [[Krakòwò]] | 756,583 | 740,666 | 91,300 |- align=right | 3. | -1 | align=left | [[Łódź]] | 753,192 | 806,728 | 351,600 |- align=right | 4. | | align=left | [[Wrocław]] | 632,930 | 637,877 | 422,700 |- align=right | 5. | | align=left | [[Pòznóń]] | 560,932 | 578,235 | 117,000 |- align=right | 6. | | align=left | [[Gduńsk]] | 455,717 | 458,988 | 140,600 |- align=right | 7. | | align=left | [[Szczecëno]] | 407,811 | 416,988 | 210,700 |- align=right | 8. | | align=left | [[Bëdgòszcz]] | 361,222 | 386,855 | 52,200 |- align=right | 9. | | align=left | [[Lublin]] | 351,806 | 356,251 | 53,600 |- align=right | 10. | | align=left | [[Katowice]] | 312,201 | 345,934 | 31,700 |- align=right | 11. | | align=left | [[Białystok]] | 294,143 | 285,000 | 66,000 |- align=right | 12. | +1 | align=left | [[Gdiniô]] | 250,242 | 253,521 | 900 |- align=right | 13. | -1 | align=left | [[Częstochowa]] | 242,300 | 257,812 | 53,700 |- align=right | 14. | +1 | align=left | [[Radom]] | 224,857 | 232,262 | 30,100 |- align=right | 15. | -1 | align=left | [[Sosnowiec]] | 222,586 | 244,102 | 86,700 |- align=right | 16. | +2 | align=left | [[Torń]] | 206,619 | 206,158 | 29,600 |- align=right | 17. | -1 | align=left | [[Kielce]] | 205,902 | 212,383 | 23,200 |- align=right | 18. | -1 | align=left | [[Gliwice]] | 197,393 | 212,164 | 52,400 |- align=right | 19. | +1 | align=left | [[Zabrze]] | 189,062 | 200,177 | 26,000 |- align=right | 20. | -1 | align=left | [[Bytom]] | 184,765 | 205,560 | 51,400 |- align=right | 21. | +1 | align=left | [[Olsztyn]] | 175,710 | 170,904 | 24,300 |- align=right | 22. | -1 | align=left | [[Bielsko-Biała]] | 175,690 | 180,307 | 17,400 |- align=right | 23. | | align=left | [[Rzeszów]] | 166,454 | 162,049 | 18,300 |- align=right | 24. | | align=left | [[Ruda Śląska]] | 144,584 | 159,665 | 14,800 |- align=right | 25. | | align=left | [[Rybnik]] | 141,080 | 144,582 | 7,200 |- align=right | 26. | +1 | align=left | [[Tychy|Tichë]] | 129,776 | 133,178 | 4,900 |- align=right | 27. | +1 | align=left | [[Dąbrowa Górnicza]] | 128,795 | 131,037 | 3,000 |- align=right | 28. | +1 | align=left | [[Płock]] | 126,968 | 131,011 | 30,000 |- align=right | 29. | +2 | align=left | [[Òpòle]] | 126,748 | 129,553 | 30,100 |- align=right | 30. | | align=left | [[Jelbiąg]] | 126,710 | 129,782 | 52,500 |- align=right | 31. | +1 | align=left | [[Gorzów Wielkopolski]] | 125,411 | 126,019 | 33,600 |- align=right | 32. | -6 | align=left | [[Wałbrzych]] | 123,635 | 136,923 | 16,400 |- align=right | 33. | | align=left | [[Włocławek]] | 118,432 | 123,373 | 23,000 |- align=right | 34. | +2 | align=left | [[Zelonô Góra]] | 117,523 | 118,182 | 21,000 |- align=right | 35. | | align=left | [[Tarnów]] | 116,118 | 118,297 | 31,700 |- align=right | 36. | -2 | align=left | [[Chorzów]] | 113,678 | 121,708 | 57,900 |- align=right | 37. | +2 | align=left | [[Kalisz]] | 108,031 | 106,641 | 22,000 |- align=right | 38. | -1 | align=left | [[Kòszalëno]] | 107,376 | 112,375 | 20,400 |- align=right | 39. | -1 | align=left | [[Legnica]] | 104,754 | 109,335 | 54,900 |- align=right | 40. | | align=left | [[Grëdządz]] | 99,090 | 102,434 | 32,700 |- align=right | 41. | | align=left | [[Stôłpsk]] | 97,419 | 102,370 | 27,300 |- align=right | 42. | | align=left | [[Jaworzno]] | 96,939 | 98,294 | 17,700 |} == Przëpisë == <references /> {{stub}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce|*]] [[Kategòrëjô:Pòlskô|*]] 8jc8dcfe1cl1bf5lzduwk000s7xdfra 0 4916 193927 193262 2026-04-06T00:04:35Z Iketsi 3254 -Òbrôzk 193927 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Żabno| dopełniacz=Żabna| céch=POL Żabno COA.svg| fana=POL gmina Żabno flag.svg| karta=| wòjewództwò=małopòlsczé| kréz=tarnowszczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejsko-wiejska| gmina=| miejska=| zarządzający=Burmistrz miasta| bùrméster=Stanisław Jan Kusior| mail=| adres_um=Jagiełły 1| kod_poczt_um=33-240| tel_um=14 645-60-12| fax_um=14 645-64-20| mail_um=| wiéchrzëzna=11,12| stopniN=50|minutN=08|stopniE=20|minutE=53| wysokość=183 m n.p.m.| rok=2006| lëdztwò=4262| gęstość=383,3| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 14| pòcztowi kòd=33-240 | registracëjné tôfle=KTA| TERYT=2121516154| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.zabno.pl| założone=| prawa_miejskie= }} '''Żabno''' – gard w [[małopòlsczé_wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 50° 08' N, długòta - 20° 53' E. == Pòdôwczi == Lëdztwò gardu: 4262 mieszkańców<br> == Òbaczë téż == * [http://www.zabno.pl Òficjalnô starna] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 84tdpq7bj9zvhp5y6bqovqmnpy0hkeu 193928 193927 2026-04-06T00:06:42Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Żabòwaté]] 193928 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Żabno| dopełniacz=Żabna| céch=POL Żabno COA.svg| fana=POL gmina Żabno flag.svg| karta=| wòjewództwò=małopòlsczé| kréz=tarnowszczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejsko-wiejska| gmina=| miejska=| zarządzający=Burmistrz miasta| bùrméster=Stanisław Jan Kusior| mail=| adres_um=Jagiełły 1| kod_poczt_um=33-240| tel_um=14 645-60-12| fax_um=14 645-64-20| mail_um=| wiéchrzëzna=11,12| stopniN=50|minutN=08|stopniE=20|minutE=53| wysokość=183 m n.p.m.| rok=2006| lëdztwò=4262| gęstość=383,3| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 14| pòcztowi kòd=33-240 | registracëjné tôfle=KTA| TERYT=2121516154| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.zabno.pl| założone=| prawa_miejskie= }} '''Żabno''' – gard w [[małopòlsczé_wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 50° 08' N, długòta - 20° 53' E. == Pòdôwczi == Lëdztwò gardu: 4262 mieszkańców<br> == Òbaczë téż == * [[Żabòwaté]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.zabno.pl Òficjalnô starna] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] m3yfoc7omyoak0rrb0jxz8w22he2o14 0 5089 194030 193621 2026-04-06T05:23:35Z Iketsi 3254 | 194030 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|mały|120px|[[Niezabôtka|Niezabôtczi]] w céchù [[Żukòwò|Żukòwa]]]] [[Òbrôzk:Detalj, patina - Livrustkammaren - 67305.tif|mały|330px|Złoti wësziwczi XVII w.]] '''Kaszëbsczi wësziwk''' je colemało sétmëfarwny. Nitczi są: czerwòné, żôłté, zeloné, jasnomòdré, mòdré, cemnomòdré ë czôrné. Kòlibką kaszëbsczégò wësziwkù je [[Żukòwò]]. Przódë na czepcach bëłë złoti wësziwczi, a dzys je złotnicowi wësziwk. W [[Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu|żukòwsczim wësziwkù]] są midzë jinyma farwné: pszczółczi, [[Mòdrôk|mòdrôczi]], [[Niezabôtka|niezabôtczi]], [[Tëlpa|tëlpë]], lelije, [[Kòniczëna|kòniczënë]], [[Kolinc|kòlince]], [[Żółtô knąpka|malbrónczi]], [[Słuńcownik|słuńcowniczi]], mòrsczé gwiôzdë, pawié òczka, [[Pãczk|pãczczi]], płómczi, serca ë wąsë. Colemało farwnyma nitkama na [[Len|lnianym]] płótnie są mésterno wëszëté kwiatë, lëstë, a téż chłądë i jiné. W Żukòwie wiele w tëlpach je wëszëté [[Plaskati rąb|plaskatim rąbã]], ale wôżnô je téż żukòwskô cedżełka. Kùńsztu wësziwkù ùczą sã colemało dzéwczãta. Òne nim przëstrojiwają szërtuszczi, [[Òbrësk|òbrësczi]], [[Sëknia|sëknie]], pãczczi do jigłów i wiele jinszich rzeczi. Òd wiele lat rok w [[rok]] je kònkùrs kaszëbsczégò wësziwkù òrganizowóny w [[Lëniô|Lëni]]. Żukòwsczi wësziwk je znóny téż w [[Kanada|Kanadze]]. Wiele dlô kaszëbsczégò wësziwkù zrobia [[Jadwiga Ptôch]], chtërnã wësziwaniô ùcza [[Zofiô Ptôch]], a jã ji starka z Żukòwa. == Zdrzë téż == * [[Złotnica]] == Lëteratura == * Wojciech Błaszkowski: Haft kaszubski : [katalog] : Wojewódzki Dom Kultury w Gdańsku i Zrzeszenie Kaszubsko - Pomorskie; Gdańsk, 1965 * Wojciech Błaszkowski: Hafty regionalne na Pomorzu Gdańskim, Gdańsk : WOK, Warszawa : "Cepelia", Sopot : "Art-Region" 1983 * Jacek Leski: "Kaszuby" (Haft), 2013, ISBN 8363625051 [http://books.google.pl/books?id=nXkdAgAAQBAJ&pg=PT6&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CFQQ6AEwCDge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * Wzory haftu kaszubskiego : szkoła żukowska. Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Oddział Gdański, [[2007]], ISBN 978-83-925340-0-6 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20191210202007/http://niematerialne.nid.pl/Dziedzictwo_niematerialne/Krajowa_inwentaryzacja/Krajowa_lista_NDK/ Hafciarstwo kaszubskie szkoły żukowskiej / Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu] * [http://www.unesco.pl/kultura/dziedzictwo-kulturowe/dziedzictwo-niematerialne/ Hafciarstwo kaszubskie szkoły żukowskiej] * [http://spbierkowo.pl/25558/kaszebsczi-wesziwk/ Kaszëbsczi wësziwk] * [http://kartuzy.naszemiasto.pl/artykul/haft-zukowski-zgloszony-na-liste-niematerialnego,3475607,artgal,t,id,tm.html Żukòwsczi wësziwk] * [http://mojadebnica.pl/?p=2980#more-2980 Kaszëbsczé wësziwczi] * [https://books.google.pl/books?hl=pl&id=mLQrAQAAIAAJ&dq=Trojanowska+ostrowska&focus=searchwithinvolume&q=ptach Ptach] * [https://books.google.pl/books?id=4_tRAQAAIAAJ&q=w%C3%ABsziw&dq=w%C3%ABsziw&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwiIwZvIu_PQAhUIXiwKHcKaA_gQ6AEIHDAA Ptôch] * [http://magazynkaszuby.pl/16/07/haft-kaszubski-nim-jakas-przyszlosc/ wësziwczi (pl)] * [https://web.archive.org/web/20160305010510/http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/dziedzictwo-kulturowe/category/30-haft-kaszubski wësziwczi z Kaszëb] * [http://www.wilno.org/culture/embroidery.html Wësziwczi (embroidery)] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi wësziwk| ]] 7ocl9xp5t904zbhz8cmkdlf2w10l0qu 14 5091 194026 162710 2026-04-06T05:20:40Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kùltura]] 194026 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kùltura]] oqx1jjmxlwy2rfycb1j1kwkzzw46h2l 0 5114 194064 191344 2026-04-06T10:28:40Z ~2026-21182-61 19498 194064 wikitext text/x-wiki '''Gmina Lëniô''' (przódë ''[[gmina Strzépcz]]'') - je wieską gminą w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Do ùrzãdu gminë w Lëni mòże pisac pò kaszëbskù. == Szôłtëstwa == [[Òbrôzk:Gmina Lëniô.JPG|thumb|right|400px|Kôrta Gminë Lëniô]] Gmina Lëniô zamikô w se 13 [[szôłtëstwo|szôłtëstwów]]: ''[[Kãtrzëno]], [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò]], [[Lewinkò]], [[Lewino]], [[Lëniô]], [[Miłoszewò]], [[Niepòczołejce]], [[Òsek]], [[Pòbłocé]], [[Smażëno]], [[Strzépcz]], [[Tłuczewò]], [[Zakrzewò]]'' Sëdzbą wëszëznów gminë je '''[[Lëniô]]'''. Zemie gminë Lëniô to 9,34% zemiów [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]]. == Co czekawégò == W gminie Lëniô òd 2010 rokù mòżna wanożëc turistno-nôtërnym szlachã ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Gminë kòl Lëni == * [[gmina Cewice|Cewice]], [[Kartuzë]], [[gmina Lëzëno|Lëzëno]], [[gmina Łãczëce|Łãczëce]], [[gmina Serakòjce|Serakòjce]], [[gmina Szëmôłd|Szëmôłd]] {{Gmina Lëniô}} {{Wejrowsczi kréz}} [[Kategòrëjô:Gmina Lëniô|!]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] 8ejl25ra9vwfybq6hsf9vxiyaoqduzh 194069 194064 2026-04-06T11:04:28Z Masti 214 Edicje brëkòwnika [[Special:Contributions/~2026-21182-61|~2026-21182-61]] ([[User talk:~2026-21182-61|diskùsjô]]) òstałë òdrzucóné. Aùtorã przëwrócóny wersji je [[User:Orbitminis|Orbitminis]]. 191344 wikitext text/x-wiki {{Gmina infobox | Gmina=Lëniô | cech_gminë=Grafika:POL Linia COA.svg | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | rodzaj_gminë=wieskô | wójt = Łukôsz Jón Jabłońsczi (2006) | adres_ug= 84-223 [[Lëniô|Lëniô]] <br />ul.&nbsp;Turystyczna&nbsp;15 | tel_ug=58&nbsp;676-85-82 | fax_ug=58&nbsp;676-85-88 | wiechrzëzna=119,82 | rok=2004 | lëdztwò=5 878 | gãscëzna=49,1 | nr_czér=58 | reg_tôfla=GWE | TERYT=2215062 | sołectwa=13 | www=http://www.gminalinia.com.pl | bip=http://www.bip.ug-linia.pl/ }} '''Gmina Lëniô''' (przódë ''[[gmina Strzépcz]]'') - je wieską gminą w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Do ùrzãdu gminë w Lëni mòże pisac pò kaszëbskù. == Szôłtëstwa == [[Òbrôzk:Gmina Lëniô.JPG|thumb|right|400px|Kôrta Gminë Lëniô]] Gmina Lëniô zamikô w se 13 [[szôłtëstwo|szôłtëstwów]]: ''[[Kãtrzëno]], [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò]], [[Lewinkò]], [[Lewino]], [[Lëniô]], [[Miłoszewò]], [[Niepòczołejce]], [[Òsek]], [[Pòbłocé]], [[Smażëno]], [[Strzépcz]], [[Tłuczewò]], [[Zakrzewò]]'' Sëdzbą wëszëznów gminë je '''[[Lëniô]]'''. Zemie gminë Lëniô to 9,34% zemiów [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]]. == Co czekawégò == W gminie Lëniô òd 2010 rokù mòżna wanożëc turistno-nôtërnym szlachã ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Gminë kòl Lëni == * [[gmina Cewice|Cewice]], [[Kartuzë]], [[gmina Lëzëno|Lëzëno]], [[gmina Łãczëce|Łãczëce]], [[gmina Serakòjce|Serakòjce]], [[gmina Szëmôłd|Szëmôłd]] {{Gmina Lëniô}} {{Wejrowsczi kréz}} [[Kategòrëjô:Gmina Lëniô|!]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] l6f4fvupj3pjd927kgob1pckh4cd9oz 194070 194069 2026-04-06T11:04:56Z Masti 214 Edicje brëkòwnika [[Special:Contributions/Masti|Masti]] ([[User talk:Masti|diskùsjô]]) òstałë òdrzucóné. Aùtorã przëwrócóny wersji je [[User:~2026-21182-61|~2026-21182-61]]. 194064 wikitext text/x-wiki '''Gmina Lëniô''' (przódë ''[[gmina Strzépcz]]'') - je wieską gminą w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Do ùrzãdu gminë w Lëni mòże pisac pò kaszëbskù. == Szôłtëstwa == [[Òbrôzk:Gmina Lëniô.JPG|thumb|right|400px|Kôrta Gminë Lëniô]] Gmina Lëniô zamikô w se 13 [[szôłtëstwo|szôłtëstwów]]: ''[[Kãtrzëno]], [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò]], [[Lewinkò]], [[Lewino]], [[Lëniô]], [[Miłoszewò]], [[Niepòczołejce]], [[Òsek]], [[Pòbłocé]], [[Smażëno]], [[Strzépcz]], [[Tłuczewò]], [[Zakrzewò]]'' Sëdzbą wëszëznów gminë je '''[[Lëniô]]'''. Zemie gminë Lëniô to 9,34% zemiów [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]]. == Co czekawégò == W gminie Lëniô òd 2010 rokù mòżna wanożëc turistno-nôtërnym szlachã ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Gminë kòl Lëni == * [[gmina Cewice|Cewice]], [[Kartuzë]], [[gmina Lëzëno|Lëzëno]], [[gmina Łãczëce|Łãczëce]], [[gmina Serakòjce|Serakòjce]], [[gmina Szëmôłd|Szëmôłd]] {{Gmina Lëniô}} {{Wejrowsczi kréz}} [[Kategòrëjô:Gmina Lëniô|!]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] 8ejl25ra9vwfybq6hsf9vxiyaoqduzh 0 5243 194060 168654 2026-04-06T06:27:27Z Iketsi 3254 | 194060 wikitext text/x-wiki '''Kaszëbskô lëteratura''' – lëteratura ùsôdzanô w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]], równak ni le blós przez [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. == Do XIX stalata == Za nôstarszi dzeła napisòné pò kaszëbsku są colemało ùwôżóne Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode [[Szimón Krofey|S. Krofeja]] z rokù 1586, a téż Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá, [[Gduńsk]], [[Michôł Pontanus|Michała Pontanusa]] z rokù 1643. Niejedné dodôwają tu ''Dutki brzeskie'' napisané w 1402 rokù. == XIX stalace == === [[Florión Cenôwa]] === * [[1843]] ''Wiléjá Noveho Roku'' i ''Szczōdráki'' * [[1850]] ''Mały zbiór wyrazów kaszubskich, mających większe podobieństwo z językiem rosyjskim aniżeli polskim'', [[Gduńsk]] * [[1861]] ''Sbornik osnovnych slow kasubskago narecija''; w: Materialy dlja sravnitelnagoi objasnitelnago slovarja i gramatiki; [[Petersburg]] * [[1868]] ''Skôrb Kaszébskosłovjanskjé mové'', [[Swiecé]] * [[1879]] ''Zarés do grammatikj kasebsko-slovjnskjé mòvé'', [[Pòznóń]] [[Hieronim Derdowsczi]] == XX stalace == [[Sztefan Bieszk]], [[Jan Bilot]], [[Witóld Bòbrowsczi]], [[Bòlesłôw Bòrk]], [[Alojzy Bùdzysz]], [[Józef Ceynowa]], [[Danuta Charland]], [[Agùstin Chrabkòwsczi]], [[Wanda Czedrowskô]], [[Henrik Dawidowsczi]], [[Aùgùstin Dominik]], [[Jan Drzéżdżón]], [[Sztefan Fikùs]], [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Francyszk Grucza]], [[Henrik Héwelt]], [[Léòn Heyke]], [[Stanisłôw Janke]], [[Bòlesłôw Jażdżewsczi]], [[Jan Karnowsczi]], [[Aleksander Labùda]], [[Jaromira Labudda]], [[Anna Łajming]], [[Jerzi Łisk]], [[Krystyna Muza]], [[Alojzy Nôgel]], [[Aleksander Majkòwsczi]], [[Marian Majkòwsczi]], [[Antón Peplińsczi]], [[Stanisłôw Pestka]], [[Eugeniusz Prëczkòwsczi]], [[Stanisław Rejter]], [[León Roppel]], [[Jan Rómpsczi]], [[Marión Selin]], [[Jerzi Stachùrzczi]], [[Bòżena Szëmańskô]], [[Jón Szutanbarch]], [[Jan Trepczik]], [[Jan Walkùsz]], [[Bernard Zëchta]] i jin. Wiele z nich mòże nalezc w ''Dërchôj królewiónko, Antologia dzysdniowi prozë kaszëbsczi'', Gdynia 1996 ISBN 8390570564. == XXI stalace == [[Ida Czajinô|Jida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Ana Glëszczińskô]], [[Wòjcech Mëszk]], [[Wacłôw Pòmòrsczi]], [[Robert Żmùda-Trzebiatowsczi]], [[Dark Majkòwsczi]] i jin. W kaszëbsczim jãzëkù pisze wierã wicy jak 80 pisôrzów. == Bùtnowé lënczi == *[http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85071709 LC] *[http://data.bnf.fr/12011017/litterature_kachoube/ BnF] *[http://www.pbi.edu.pl/book_reader.php?p=14790&s=1 ''Kaszuby'', 186 - pò pòlskù] == Lëteratura == * Grzybowski J.: Literatura piękna w języku kaszubskim od 1944 roku : bibliografia wydawnictw zwartych, Wojewódzka Biblioteka Publiczna : Biblioteczny Ośrodek Informacji, Gdańsk 1992. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura| ]] dy72upjyk2ir3wba6uoqzqim0wfm9yo 0 5376 193992 183219 2026-04-06T01:43:12Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 193992 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dorota Arciszewska VII kadencja Kancelaria Senatu.JPG|right|mały|Dorota Arcëszewskô-Miélewczik]] '''Dorota Irvina Arciszewska-Mielewczyk''' (ùr. 1968 rokù w [[Gdiniô|Gdini]]) – pòlsczi pòlitikôrz. Dorota Arcëszewskô-Miélewczik mia w 2009 rokù w [[Kartuzë|Kartuzach]] biuro z tôflą pò kaszëbskù. Òna je w [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]] i je pòsłã (2011), a bëła senatorã. W 2014 rokù òna je w [[Kòmisjô Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów| Kòmisje Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów]] i w [[Parlamentarné Kaszëbsczé Karno|Parlamentarnim Kaszëbsczim Karnie]]. Òd 2019 rokù òna nie je senatorã. {{DEFAULTSORT:Arciszewska-Mielewczyk Dorota}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 6qhqhz7azrgp0yziid273h31sziom2d 0 5719 193940 187329 2026-04-06T00:35:42Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] 193940 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Boletus edulis 11.jpg|mały|Bòrzón]] [[Òbrôzk:- Dried Boletus edulis -.jpg|mały|Sëszoné bòrzónë]] '''Bòrzón''' abò '''prôwdzywk''' (''Boletus edulis'') – to je grzib z rodzëznë bòrzónowatëch. Òn mô bruny kapelusz i dosc grëbą nogã. [[Kaszëbi]] jedzą m. jin. prawdzywczi, a téż sëszą te grzëbë. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s.18. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kp.org.pl/pdf/pp/pdf2/PP_WILGA.pdf ''Boletus edulis''] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] qrr7uj54yb8wgc3m1qvixfyxuzgxcry 0 5722 193951 193158 2026-04-06T00:44:01Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] 193951 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Chanterelle Cantharellus cibarius.jpg|mały|Peperlëszczi]] '''Peperlëszka''' (''Cantharellus cibarius'') – to je grzib z rodzëznë peperlëszkòwatëch. Dosc wiele peperlëszków rosce m. jin. w kaszëbsczich stronach òb lato. [[Kaszëbi]] je jedzą. Jich szmaka je pikantnô, stąd téż nazwa pieprznik. To je grzib, chtëren mô miãsati, bezsklący kapelusz żôłti farwë (do 12cm przemiarë). Nôprzód ten kapelusz je wëbrzëszóny, pòtemù sã rozszerzô i ùrôbiô we westrzódkù zagłãbienié,knąpkòwi, a pòtemù ledłowati. Jegò zbérk je wëdãti ë pòdwiniãty. Wiôrzta miąższu ùsôdzô fałdë co przëpòminają blaszczi, chtërne są téż żôłti farwë. Niżi òn przechòdzy w trzon chtëren je miãsati i nie różni sã farwą òd resztë grzëba 3-7 cm dłudżi. Òn je dosc twardi i czasem zdżiãti. Jegò farwa nié mùszi bëc jinô òd resztë grzëba, ale mòże bëc jasniszô. Peperlëszczi roscą w lëscatëch ë jiglënowëch lasach, w grëpach ë są rozmaiti wiôlgòscë. Razem z pólnicą nôleżi do nôbarżi znônëch w naszim òkòlim grzëbów. Leno szkòda że corôz trudni gò mòżna nalézc. === Òdmiany === Cantharellus cibarius var. albipes Peck (1903)[14], Cantharellus cibarius var. atlanticus Romagn. (1995) - holotyp nalazłi we Francji, na plantacji sosny nadmòrsczé (Pinus pinaster Aiton)[15]. Cantharellus cibarius var. carneoalbus (R. Heim) Corner (1966)[16], Cantharellus cibarius var. inodorus Velen. (1939)[17], Cantharellus cibarius var. latifolius Heinem. (1966)[16] Cantharellus cibarius var. longipes Peck (1904)[13] Cantharellus cibarius var. multiramis Peck (1901)[18], Cantharellus cibarius var. pallens Gerhardt (2001), Cantharellus cibarius var. pallidifolius A.H. Sm. (1968)[19], Cantharellus cibarius var. roseocanus, Redhead, Norvell & Danell (1997)[20], Cantharellus cibarius var. rufescens Cetto (1991), Cantharellus cibarius var. rufipes (Gillet) Cooke (1883), Cantharellus cibarius var. squamosus Pöll ex J. Murr (1916) - òdmiana co wëróżniô sã cwiardym trzonem, i kapeluszem pòkrytim cemnymi łuskami, wyzdrzi jak pieprznik pòmarańczowi (Cantharellus friesii Welw. & Curr.)[21], Cantharellus cibarius var. tenuis Romagn. (1995) - holotyp nalazłi we Francji, westrzód bielistczi sewé (Leucobryum glaucum) pòd sosnó nadmorskô (Pinus pinaster Aiton)[22], Cantharellus cibarius var. umbrinus R. Heim ex Eyssart. & Buyck (2000) - holotyp nalazłi we Francji, na glebie, westrzód bluszczu (Hedera L.) pod dãbami (Quercus L.)[23]. Bazonimem dlô té òdmiany béł pòdgatunek Cantharellus cibarius subsp. umbrinus R. Heim (1960). === Fòrmy === Cantharellus cibarius f. cibarius Fr. (1821)[12], Cantharellus cibarius f. pallidus R. Schulz (1924)[24]. === Synonimy === Agaricus alectorolophoides Schaeff. (1774) Agaricus chantarellus L. (1753) Agaricus chantarellus Bolton (1788) Alectorolophoides cibarius (Fr.) Earle (1909) Cantharellus alborufescens (Malençon) Papetti & S. Alberti (1999) Cantharellus cibarius f. neglectus M. Souché (1904) Cantharellus cibarius subsp. flavipes R. Heim (1960) Cantharellus cibarius subsp. nanus R. Heim (1960) Cantharellus cibarius subsp. umbrinus R. Heim (1960) Cantharellus cibarius var. albidus Maire (1937) Cantharellus cibarius var. alborufescens Malençon (1975) Cantharellus cibarius var. albus Fr. (1937) Cantharellus cibarius var. bicolor Maire (1937) Cantharellus cibarius var. cibarius Fr. (1821) Cantharellus cibarius var. flavipes (R. Heim) Corner (1966) Cantharellus cibarius var. flavipes R. Heim ex Eyssart. & Buyck (2000) Cantharellus cibarius var. nanus (R. Heim) Corner (1966) Cantharellus cibarius var. neglectus (M. Souché) Sacc. (1905) Cantharellus cibarius var. pallidus R. Schulz (1924) Cantharellus cibarius var. salmoneus L. Corb. (1929) Cantharellus cibarius var. umbrinus (R. Heim) Corner (1966) Cantharellus edulis Sacc. (1916) Cantharellus neglectus (M. Souché) Eyssart. & Buyck (2000) Cantharellus pallens Pilát (1959) Cantharellus rufipes Gillet (1874) Cantharellus vulgaris Gray (1821) Chanterel alectorolophoides (Schaeff.) Murrill (1910) Chanterel chantarellus (L.) Murrill (1910) Craterellus cibarius (Fr.) Quél. (1888) Merulius alectorolophoides (Schaeff.) J.F. Gmel. (1792) Merulius chantarellus (L.) Scop. (1772) Merulius cibarius (Fr.) Westend. (1857) == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Biografiô == * Eisenreich Wilhelm, Handel Alfred, Zimmer Ulte. E., Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce, Warszawa 2000, s.36. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 8z6x4npbqubpuiqf4unqthtuiixv9h9 0 5723 193937 184188 2026-04-06T00:31:49Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 193937 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita phalloïdes.jpg|mały|Młodi pòtrusowati sromòtnik]] '''Pòtrusë''' – to są grzëbë, chtërne mògą zatrëc lëdzy, abò jich trëją jak np. [[pòtrusowati sromòtnik]]. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] qeykj00hdkbn4gamv11cic5t71a5csz 0 5724 193939 179573 2026-04-06T00:34:52Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 193939 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:birkenpilz01.jpg|mały|Brzezan]] '''Brzezan''' abò '''kòzôk''' (''Leccinum scabrum'') – to je grzib z rodzëznë bòrzónowatëch. [[Kaszëbi]] jedzą m. jin. brzezanë, a téż sëszą te grzëbë. Òn rosce pòd [[Brzózka|brzózkama]]. Leno pòd taczim drzéwiãcã gò mòże nalezc. Òn mô bruny kapelusz, cenką długą nogã z szarima plachckama. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 20. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] di18yus4o5b9v377drjqrbh3ohlz96h 0 5764 193956 182206 2026-04-06T00:47:50Z Iketsi 3254 -Òbrôzk: 193956 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Racibórz| dopełniacz=Raciborza| céch=POL Racibórz COA.svg| fana=POL Racibórz flag.svg| karta=| wòjewództwò=szląsczé| kréz=raciborsczi| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Dariusz Polowy| mail=| adres_um=ul. Batorego 6| kod_poczt_um=47-400| tel_um=032 373 33 00| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=75,01| stopniN=50|minutN=05|stopniE=18|minutE=13| wysokość=| rok=2018| lëdztwò=55 189| gęstość=735,8| aglomeracja=3 487 000| czerënkòwi numer=(+48) 032| pòcztowi kòd=47-400 do 47-445| registracëjné tôfle=SRC| TERYT=2411011| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.raciborz.pl/| założone=| prawa_miejskie=[[1217]] }} '''Racibórz''' ([[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Ratibor'', [[Czesczi jãzëk|cz.]] ''Ratiboř'', [[szląsczi jãzëk|szl.]] ''Racibůrz)'') – to je gard w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]]. Racibórz je stolëcą [[Raciborszczi kréz|raciborsczégò krézu]]. [[Òbrôzk:Ratibor-rynek.jpg|mały|left|]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 5n01jdwwfxhpx04tvkdbob9g684d75a 0 5866 193875 193309 2026-04-05T15:04:05Z DawnyTest 14843 193875 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Chełmno| dopełniacz=Chełmna| adjektiw_mask=chełmińsczi| adjektiw_fem=chełmińskô| céch=POL Chełmno COA.svg| fana=POL Chełmno flag.svg| karta=POL Chełmno map.svg| wòjewództwò=kùjawskò-pòmòrsczé| kréz=chełmińsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=Chełmno| miejska=tak| zarządzający=Bùrméster| bùrméster=| mail=| adres_um=ul. Dworcowa 1| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=13,56| stopniN=53|minutN=22|stopniE=18|minutE=25| wysokość=75| rok=2008| lëdztwò=20322| gęstość=1498,7| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 56| pòcztowi kòd=86-200| registracëjné tôfle=CCH| TERYT=6040604011| SIMC=| miasta_partnerskie={{flaga|DEU}} [[Hann. Münden]]| www=http://www.chelmno.pl| założone=| prawa_miejskie=[[1223]]|gwôsné miono=Chełmno}} [[Òbrôzk:Chełmno Market Square.jpg|mały|left]] [[Òbrôzk:Chelmno wieza Mestwina.jpg|mały|left]] '''Chełmno''' (we zdrojach: ''Culmensem'' 966, ''in Culmine'' 1065, ''Chelmensem'' 1197, ''Colme'' 1229, ''Culmen'' 1320, ''Chełmno'' 1570, 1880, ''Chełmno'' (Cenôwa); łac. ''Culmen'', niem.: ''Culm'', ''Kulm''; mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Chôłmno'', ''Chôłmień''{{Zdrzódło}}) – krézewi gard w [[Kùjawskô-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskô-pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Miono}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] 3wtaskabl5kceqeoawvucsnb2d9oi42 0 5959 193938 183148 2026-04-06T00:34:14Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]]; |thumb→|mały 193938 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Falsemorel.jpg|mały|Babié ùszëszcza]] '''Babié ùszëszcza''' abò '''babié ùszë''' (''Gyromitra esculenta'') – są grzëbama. Òne są dzysô ùznôwóné za [[pòtrusë]]. Babié ùszë roscą m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 10 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.grzybland.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=1349&Itemid=1 ''Gyromitra esculenta''] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 270sbv3n09e2h01uad98txngfotjwp0 0 5960 193950 176511 2026-04-06T00:43:16Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] 193950 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Suillus bovinus.jpg|mały|Rzeszotk]] '''Rzeszotk''' (''Suillus bovinus'') – to je grzib z rodzëznë krowiélcowatëch (''Suillaceae''). Òn rosce krótkò [[Sosna|zwëczajnëch sosnów]]. [[Kaszëbi]] jedzą rzeszotczi. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 74sa1bptfid6hgr7i6e358ddsnjr9km 0 5999 194006 192107 2026-04-06T02:11:14Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Anielskô]] * [[Szkòckô]] 194006 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|na karce=Wales in the UK and Europe.svg|mòtto=Cymru am byth (Walijô na zawdë)|herb=Royal Badge of Wales (2008-2024).svg|miono-genitiw=Waliji|fana=Flag of Wales.svg|himn=Hen Wlad Fy Nhadau|kòd=-|dëtk=Anielsczi funt szterling|kòd dëtka=GBP|lëdztwò=3 164 000|stolëca=Cardiff|fòrma państwa=mònarchia|wiéchrzëzna=20 779|jãzëk=anielsczi, walijsczi|miono=Walijô|gwôsné miono=Cymru Wales|procent-wòdë=-|rok=2023|czasowô cona=+0|telefón=44|Internet=.wales|swiãto=-|Premiéra=Eluned Morgan|Prezydeńt=|Mònarcha=Karól III}} '''Walijô''' ([[Walijsczi jãzëk|wal]]. ''Cymru'') je jednym z szterëch dzélów [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britaniji]], historiczną celticką krôjną. * stoleczny gard: Cardif * lëdztwò: 3 164 000 (2023)<ref>[https://www.gov.wales/mid-year-estimates-population-2023-html Mid year estimates of the population: 2023] Government of Wales</ref> * wiéchrzëzna: 20 779 km² * Internet: .wales lub .cymru, òd 2015<ref>[https://businesswales.gov.wales/news-and-blog/discover-benefits-wales-and-cymru-domains Discover the benefits of .wales and .cymru domains] Business Wales</ref> == Historiô == Za rządów rzimsczégò césarza Klaùdiusza Walijô bëłô zamieszkiwanô bez Sylurów, Ordowików ë Dekangów. Sylurowie przez dłudżi biôtkòwali procëm Rzimianom; równak w roku 74 òstali pòkònani. W [[Strzédnowiek|strzédnowieku]] bëłë tu państwa m. jin. Królestwò Gwynedd i Królestwò Powys, chtërne widzałi sã pòd [[Anielskô|anielsczé]] panowanié. == Geografiô == === Gardë === * Cardiff (stolëczny gard) * Swansea * Newport * Rhondda * Barry === Rzéczi === * Wye * Usk * Severn * Tywi * Dee == Òbaczë téż == * [[Anielskô]] * [[Szkòckô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britanijô]] 2q6958k67nq6q56wmyj9cy0jvstj9zk 0 6002 194034 187463 2026-04-06T05:44:10Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|39}}</ref> 194034 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ulice Damroki, Górnicza, Lipowa, Myśliwska, Waleriana Szefki, Witosławy, Zwinisławy, Żródło Marii, Kościół pw. Św. Karola.JPG|mały|Tôfle z Gdinie]] '''Damroka''' – [[Kaszëbsczé mióna|kaszëbszczé mióno]] białogłowsczégò ôrtu, chtërne bëło nadóné na przikłôd nômłodszi córce [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]], Damroce Majkòwsczi. Mòżlëwé zdrobnienié je Mroka abò Mroczka<ref>{{RKJ|2008|39}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] lyp7zi3tkh0bdtof2ejg4zhfdik0zxz 0 6186 193933 189019 2026-04-06T00:14:55Z Iketsi 3254 Òbrôzk 193933 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Oslo| dopełniacz=Oslo| adjektiw_mask=oslowsczi| adjektiw_fem=oslowskô| céch=Oslo komm.svg|125px| fana=Flag_of_Oslo.svg|125px| karta=Norway location map.svg|280px| wòjewództwò=Oslo| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=gardskô| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Fabian Stang| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=454,03 km²| stopniN=59|minutN=56|stopniE=10|minutE=45| wysokość=| rok=2010| lëdztwò=586 860| gęstość=1 292,56//km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=| pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.oslo.kommune.no| }} '''Oslo''' (d. '''Christiania''') – je nôwikszi gard w [[Norweskô|Norwesce]] ë ji kònstitucëjnô stolëca. Nôdanié gardowëch prôw w [[1048]]. == Galeriô == [[Òbrôzk:14-09-02-oslo-RalfR-393.jpg|mały|left|Oslo]] [[Òbrôzk:Oslo center - panorama.jpg|700px|Oslo panorama]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Norweskô]] puf4uge9i4ytis7cnyf6kpt40go9jdh 0 6187 193931 184429 2026-04-06T00:11:16Z Iketsi 3254 -Image: 193931 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Monzón| dopełniacz=montisonense| céch=Escudo de Monzón.svg| fana=Bandera_de_Monzon.svg‎| karta=Localización de Cinca Medio (Aragón).svg| wòjewództwò=Aragóńskô| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Fernando Heras Laderas| adres_um=Plaza Mayor, 4<br />22400 Monzón (Huesca)| kod_poczt_um=| tel_um=(+34) 974 400 700| fax_um=(+34) 974 404 807| mail_um=|ayuntamiento@monzon.es wiéchrzëzna=155.01| stopniN=41| minutN=54| stopniE=0| minutE=11| wysokość=| rok=2009| lëdztwò=17 042| gęstość=109,94| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+34) 974| pòcztowi kòd=22400| registracëjné tôfle=MZN| TERYT=| SIMC=| www=http://www.monzon.es| }} [[Òbrôzk:Castillo de Monzon (15530066601).jpg|thumb|Zómk w Monzón]] '''Monzón''' je gardã w [[Aragonijô|Aragoniji]] ([[Szpańskô]]). Lëdztwò gardu: 17.115 mieszkańców ([[2010]]). To béł wôżny môl dlô [[templariusze|templariuszów]]. {{stub}} [[Kategòrëjô:Szpańskô]] [[Kategòrëjô:Aragonijô]] en23fcqxeornvczlor5n73bmzflm4yl 0 6196 193923 191832 2026-04-05T20:34:45Z DawnyTest 14843 193923 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Северна Македонија| miono = Nordowô Macedoniô | miono-genitiw = Macedonie | fana = Flag of Macedonia.svg| herb = Coat of arms of North Macedonia.svg| na karce = Europe-Macedonia.svg| mòtto = Слобода или смрт за Македонија<br>(Wòlnosc lub smierc dla Macedonie) | jãzëk = [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] | stolëca = Skòpje | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 25 713| procent-wòdë = 1,9 | lëdztwò = 2 103 721 | rok = 2017 | dëtk = macedońsczi denar | kòd dëtka = MKD | czasowô cona = +1 | swiãto = [[8 séwnika]]| himn = „Denes nad Makedonija” | kòd = MK | Internet = .mk | telefón = 389 |Prezydeńt=Gordana Siłjanowska-Dawkowa|Premiéra=Hristijan Mickoski}}'''Nordowô Macedoniô''' (do 2019: '''Macedońskô'''; [[macedońsczi jãzëk|maced.]] Република Северна Македонија) – państwò w pôłniowi Eùropie, na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. Stolëcą je gard [[Skòpje]]. Òd 2020 nôleży do NATO. == Geògrafiô == === Pòłożenié === [[Òbrôzk:Macedonia.svg|thumb|Nordowô Macedoniô na tle szerszégò historiczno-geògraficznégò regionu Macedoniô]] Leżi w pôłniowò-pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], na nordã òd [[Greckô|Grecje]]. ===Wiéchrzëzna=== [[Òbrôzk:Macedonia-CIA_WFB_Map.png|thumb|Kôrta Macedonie]] *całownô: 25,713 km² *wiéchrzëzna lądu: 25,433 km² *wiéchrzëzna wòdów: 280 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 150. ===Lądowé grańce=== *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 838 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Albańskô|Albaniô]] (181 km), [[Bùlgarskô|Bùłgariô]] (162 km), [[Greckô|Grecjô]] (234 km), [[Kosovë|Kòsowò]] (160 km), [[Serbskô|Serbiô]] (101 km) ===Brzegòwô liniô=== 0 km (państwò strzódlądowé) ===Klimat=== cepło i sëchò òb lato i jeséń, dosc chłodno i snieżësto òb zëmã. ===Ùsztôłcenié terenu=== [[Òbrôzk:R.o.Macedonia topography.svg|thumb|Fizycznô kôrta Macedonie]] górzësté z głãbòczima dolënama; trzë wiôldżé jezora, przez kòżdé bieżi państwòwô grańca; rzéka Wardar rozdzelô Macedoniã na dwa dzéle ===Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Mount Korab, Republic of Macedonia.jpg|thumb|Góra Kòrab (2,764 m. n.r.m)]] *strzédnô wësokòsc: 741 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 50 m. n.r.m. (rzéka Wardar) *nôwëższi czëp: 2,764 m. n.r.m. (góra Kòrab) ===Gruńtë wedle ùżiwaniô=== *rolné gruńtë: 44,3% (w tim 16,4% òrnëch gruńtów) *lasë: 39,8% (stój na 2011 r.) ==Lëdze i spòlëzna== ===Pòpùlacjô=== *wielëna lëdztwa: 2,103,721 (stój na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 145. ===Etniczné karna=== [[Òbrôzk:35_1_юные_македонцы.jpg|thumb|Macedończicë]] Macedończicë 64.2%, Albańczicë 25.2%, Tërcë 3.9%, Cëgóni 2.7%, Serbòwie 1.8%, jinszi 2.2% (wôrtoscë szacowóné na 2002) ===Jãzëczi=== *[[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] (òficjalny) 66,5%, [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]] 25,1%, [[Tërecczi jãzëk|tërecczi]] 3,5%, romani 1,9%, [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] 1,2% *Miészëznowé jãzëczi są w òficjalnym (kòle macedońsczégò) ùżëcym w gminach, w jaczich co nômni 20% mieszkańców nôleżi do gwësny jãzëkòwi miészëznë. ===Religijné karna=== [[Òbrôzk:Church_of_Saint_Naum.JPG|thumb|[[Prawòsławié|Prawòsławny]] mònastér swiãtégò Naùma]] Macedońsko Prawòsławnô Cerkwiô 64,8%, mùzułmanie 33,3% ===Ùrbanizacjô=== *mieskô pòpùlacjô: 57,3% (w 2017 r.) *wikszé miesczé westrzódczi: [[Skòpje]] (stolëca) – 503,000 mieszkańców (w 2015 r.) ==Pòliticzny system== *òficjalnô pòzwa: Repùblika Macedoniô ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] ''Република Македонија'') *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Skòpje *czasowô cona: UTC+1 *państwowé swiãto: 8 séwnika – Dzéń Samòstójnotë *nôrodny himn: „Denes nad Makedonija” (''Dzysô nad Macedonią'') ===Wëkònôwczô władza=== * pezydent Ǵorge Iwanow (òd 12 maja 2009) * premier Zoran Zaew (òd 31 maja 2017) ===Ùstawòdôwczô władza=== jednojizbòwi parlament – Zéńdzenié Repùbliczi Macedoniô (mac. ''Собрание на Република Македонија'') ==Bibliografiô== * [https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html Macedoniô w „The World Factbook”]{{commons|Category:Macedonia}} {{Eùropa}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 21g6cfxtmrfodg8g0efz2jp3hr7mhfz 193924 193923 2026-04-05T20:38:01Z DawnyTest 14843 193924 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Република Северна Македонија| miono = Repùblika Nordowi Macedonie | miono-genitiw = Macedonie | fana = Flag of Macedonia.svg| herb = Coat of arms of North Macedonia.svg| na karce = Europe-Macedonia.svg| mòtto = Слобода или смрт за Македонија<br>(Wòlnosc lub smierc dla Macedonie) | jãzëk = [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] | stolëca = Skòpje | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 25 713| procent-wòdë = 1,9 | lëdztwò = 2 103 721 | rok = 2017 | dëtk = macedońsczi denar | kòd dëtka = MKD | czasowô cona = +1 | swiãto = [[8 séwnika]]| himn = „Denes nad Makedonija” | kòd = MK | Internet = .mk | telefón = 389 |Prezydeńt=Gordana Siłjanowska-Dawkowa|Premiéra=Hristijan Mickoski}}'''Nordowô Macedoniô''' (do 2019: '''Macedońskô'''; [[macedońsczi jãzëk|maced.]] Република Северна Македонија) – państwò w pôłniowi Eùropie, na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. Stolëcą je gard [[Skòpje]]. Òd 2020 nôleży do NATO. == Geògrafiô == === Pòłożenié === [[Òbrôzk:Macedonia.svg|thumb|Nordowô Macedoniô na tle szerszégò historiczno-geògraficznégò regionu Macedoniô]] Leżi w pôłniowò-pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], na nordã òd [[Greckô|Grecje]]. ===Wiéchrzëzna=== [[Òbrôzk:Macedonia-CIA_WFB_Map.png|thumb|Kôrta Macedonie]] *całownô: 25,713 km² *wiéchrzëzna lądu: 25,433 km² *wiéchrzëzna wòdów: 280 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 150. ===Lądowé grańce=== *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 838 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Albańskô|Albaniô]] (181 km), [[Bùlgarskô|Bùłgariô]] (162 km), [[Greckô|Grecjô]] (234 km), [[Kosovë|Kòsowò]] (160 km), [[Serbskô|Serbiô]] (101 km) ===Brzegòwô liniô=== 0 km (państwò strzódlądowé) ===Klimat=== cepło i sëchò òb lato i jeséń, dosc chłodno i snieżësto òb zëmã. ===Ùsztôłcenié terenu=== [[Òbrôzk:R.o.Macedonia topography.svg|thumb|Fizycznô kôrta Macedonie]] górzësté z głãbòczima dolënama; trzë wiôldżé jezora, przez kòżdé bieżi państwòwô grańca; rzéka Wardar rozdzelô Macedoniã na dwa dzéle ===Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Mount Korab, Republic of Macedonia.jpg|thumb|Góra Kòrab (2,764 m. n.r.m)]] *strzédnô wësokòsc: 741 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 50 m. n.r.m. (rzéka Wardar) *nôwëższi czëp: 2,764 m. n.r.m. (góra Kòrab) ===Gruńtë wedle ùżiwaniô=== *rolné gruńtë: 44,3% (w tim 16,4% òrnëch gruńtów) *lasë: 39,8% (stój na 2011 r.) ==Lëdze i spòlëzna== ===Pòpùlacjô=== *wielëna lëdztwa: 2,103,721 (stój na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 145. ===Etniczné karna=== [[Òbrôzk:35_1_юные_македонцы.jpg|thumb|Macedończicë]] Macedończicë 64.2%, Albańczicë 25.2%, Tërcë 3.9%, Cëgóni 2.7%, Serbòwie 1.8%, jinszi 2.2% (wôrtoscë szacowóné na 2002) ===Jãzëczi=== *[[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] (òficjalny) 66,5%, [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]] 25,1%, [[Tërecczi jãzëk|tërecczi]] 3,5%, romani 1,9%, [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] 1,2% *Miészëznowé jãzëczi są w òficjalnym (kòle macedońsczégò) ùżëcym w gminach, w jaczich co nômni 20% mieszkańców nôleżi do gwësny jãzëkòwi miészëznë. ===Religijné karna=== [[Òbrôzk:Church_of_Saint_Naum.JPG|thumb|[[Prawòsławié|Prawòsławny]] mònastér swiãtégò Naùma]] Macedońsko Prawòsławnô Cerkwiô 64,8%, mùzułmanie 33,3% ===Ùrbanizacjô=== *mieskô pòpùlacjô: 57,3% (w 2017 r.) *wikszé miesczé westrzódczi: [[Skòpje]] (stolëca) – 503,000 mieszkańców (w 2015 r.) ==Pòliticzny system== *òficjalnô pòzwa: Repùblika Macedoniô ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] ''Република Македонија'') *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Skòpje *czasowô cona: UTC+1 *państwowé swiãto: 8 séwnika – Dzéń Samòstójnotë *nôrodny himn: „Denes nad Makedonija” (''Dzysô nad Macedonią'') ===Wëkònôwczô władza=== * pezydent Ǵorge Iwanow (òd 12 maja 2009) * premier Zoran Zaew (òd 31 maja 2017) ===Ùstawòdôwczô władza=== jednojizbòwi parlament – Zéńdzenié Repùbliczi Macedoniô (mac. ''Собрание на Република Македонија'') ==Bibliografiô== * [https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html Macedoniô w „The World Factbook”]{{commons|Category:Macedonia}} {{Eùropa}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 3283wzmbq8bu3smm3lrx2382xseejta 0 6346 193949 184191 2026-04-06T00:42:52Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] 193949 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Giant Puffball (Calvatia (Langermannia) gigantea ) - geograph.org.uk - 228993.jpg|mały|Stolemnô pùrchawica]] [[Òbrôzk:VesseGeante.jpg|mały|left|Stolemnô pùrchawica]] '''Stolemnô pùrchawica''' (''Calvatia gigantea'' (Batsch) Lloyd) – je wiôldżim grzëbã z rodzëznë pólnicowatëch (''Agaricaceae''). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] np. w [[zélnik]]ù i [[séwnik]]ù. Stolemnô pùrchawica bëła òbjimniãtô ùrzãdową òchrónią do 2014 [[rok]]ù. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.kp.org.pl/pdf/pp/pdf2/przeglad_kolodziejczak.pdf {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] f86858qtcxoorkxwmaso6e02py3otn0 0 6347 194017 140178 2026-04-06T02:24:36Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù]] * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 194017 wikitext text/x-wiki '''Pòczëj Kaszëbsczégò Dëcha''' - turistno-nôtërny szlach we [[Gmina Lëniô|gminie Lëniô]] jaczi òstół òdemkłi w môju 2010 rokù. Jinicjatorã béł wójt gminë Lëniô - ''Łukôsz Jabłońsczi'', chtëren przóde béł szkólnym kaszëbsczégò ë lubòwôł sã w kaszëbsczich lëteracczich dokôzach. Je to szlach midze 13 szôłtësczima wsama, dze pòstawióné są szlachòtë ''Kaszëbsczich Dëchów'', chtëne zrobił Jón Réckò z [[Niebãdzëno|Niebãdzëna]] (kòl [[Nowô Wies Lãbòrskô|Nowi Lãbòrsczi Wsë]]). We [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] najdzemë szlachòtë: * [[Kãtrzëno]] -> ''[[Wëkrëkùs]]'' * [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò]] -> ''[[Lubiczk]]'' * [[Lewinkò]] -> ''[[Pùrtk]]'' * [[Lewino]] -> ''[[Pikón]]'' * [[Lëniô]] -> ''[[Rétnik]]'' * [[Miłoszewò]] -> ''[[Damk]]'' * [[Niepòczołejce]] -> ''[[Nëczk]]'' * [[Òsek]] -> ''[[Jablón]]'' * [[Pòbłocé]] -> ''[[Szëmich]]'' * [[Smażëno]] -> ''[[Bòrowô Cotka]]'' * [[Strzépcz]] -> ''[[Grzenia]]'' * [[Tłuczewò]] -> ''[[Pólnica]]'' * [[Zakrzewò]] -> ''[[Jigrzan]]'' Jinszë ''Dëchë'' najdzemë w ksążce [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] - "''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]''". {{Gmina Lëniô}} == Òbaczë téż == * [[Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù]] * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Szlachë]] epnnqbftjf1g17nu3j1dui2ttxj4jlo 194018 194017 2026-04-06T02:25:18Z Iketsi 3254 {{Gmina Lëniô}} 194018 wikitext text/x-wiki '''Pòczëj Kaszëbsczégò Dëcha''' – turistno-nôtërny szlach we [[Gmina Lëniô|gminie Lëniô]] jaczi òstół òdemkłi w môju 2010 rokù. Jinicjatorã béł wójt gminë Lëniô - ''Łukôsz Jabłońsczi'', chtëren przóde béł szkólnym kaszëbsczégò ë lubòwôł sã w kaszëbsczich lëteracczich dokôzach. Je to szlach midze 13 szôłtësczima wsama, dze pòstawióné są szlachòtë ''Kaszëbsczich Dëchów'', chtëne zrobił Jón Réckò z [[Niebãdzëno|Niebãdzëna]] (kòl [[Nowô Wies Lãbòrskô|Nowi Lãbòrsczi Wsë]]). We [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] najdzemë szlachòtë: * [[Kãtrzëno]] -> ''[[Wëkrëkùs]]'' * [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò]] -> ''[[Lubiczk]]'' * [[Lewinkò]] -> ''[[Pùrtk]]'' * [[Lewino]] -> ''[[Pikón]]'' * [[Lëniô]] -> ''[[Rétnik]]'' * [[Miłoszewò]] -> ''[[Damk]]'' * [[Niepòczołejce]] -> ''[[Nëczk]]'' * [[Òsek]] -> ''[[Jablón]]'' * [[Pòbłocé]] -> ''[[Szëmich]]'' * [[Smażëno]] -> ''[[Bòrowô Cotka]]'' * [[Strzépcz]] -> ''[[Grzenia]]'' * [[Tłuczewò]] -> ''[[Pólnica]]'' * [[Zakrzewò]] -> ''[[Jigrzan]]'' Jinszë ''Dëchë'' najdzemë w ksążce [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] - "''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]''". == Òbaczë téż == * [[Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Szlachë]] 95kbcow84fkwqgwpgo131asc1hptozi 194019 194018 2026-04-06T02:30:55Z Iketsi 3254 Galeriô 194019 wikitext text/x-wiki '''Pòczëj Kaszëbsczégò Dëcha''' – turistno-nôtërny szlach we [[Gmina Lëniô|gminie Lëniô]] jaczi òstół òdemkłi w môju 2010 rokù. Jinicjatorã béł wójt gminë Lëniô - ''Łukôsz Jabłońsczi'', chtëren przóde béł szkólnym kaszëbsczégò ë lubòwôł sã w kaszëbsczich lëteracczich dokôzach. Je to szlach midze 13 szôłtësczima wsama, dze pòstawióné są szlachòtë ''Kaszëbsczich Dëchów'', chtëne zrobił Jón Réckò z [[Niebãdzëno|Niebãdzëna]] (kòl [[Nowô Wies Lãbòrskô|Nowi Lãbòrsczi Wsë]]). We [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] najdzemë szlachòtë: * [[Kãtrzëno]] -> ''[[Wëkrëkùs]]'' * [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò]] -> ''[[Lubiczk]]'' * [[Lewinkò]] -> ''[[Pùrtk]]'' * [[Lewino]] -> ''[[Pikón]]'' * [[Lëniô]] -> ''[[Rétnik]]'' * [[Miłoszewò]] -> ''[[Damk]]'' * [[Niepòczołejce]] -> ''[[Nëczk]]'' * [[Òsek]] -> ''[[Jablón]]'' * [[Pòbłocé]] -> ''[[Szëmich]]'' * [[Smażëno]] -> ''[[Bòrowô Cotka]]'' * [[Strzépcz]] -> ''[[Grzenia]]'' * [[Tłuczewò]] -> ''[[Pólnica]]'' * [[Zakrzewò]] -> ''[[Jigrzan]]'' Jinszë ''Dëchë'' najdzemë w ksążce [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] - "''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]''". == Galeriô == <gallery mode="packed"> File:Bòrowô Cotka.JPG| File:Damk.JPG| File:Grzenia.JPG| File:Jablón.JPG| File:Jigrzan.JPG| File:Lubiczk.JPG| File:Lëniô2.JPG| File:Nëczk.JPG| File:Pikón.JPG| File:Pólnica.JPG| File:Pùrtk.JPG| File:Szëmich.JPG| File:Wëkrëkùs.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Szlachë]] 2xhyoybjrlszsh7pby5d1slg8yu9xc6 194020 194019 2026-04-06T02:36:19Z Iketsi 3254 → 194020 wikitext text/x-wiki '''Pòczëj Kaszëbsczégò Dëcha''' – turistno-nôtërny szlach we [[Gmina Lëniô|gminie Lëniô]] jaczi òstół òdemkłi w môju 2010 rokù. Jinicjatorã béł wójt gminë Lëniô - ''Łukôsz Jabłońsczi'', chtëren przóde béł szkólnym kaszëbsczégò ë lubòwôł sã w kaszëbsczich lëteracczich dokôzach. Je to szlach midze 13 szôłtësczima wsama, dze pòstawióné są szlachòtë ''Kaszëbsczich Dëchów'', chtëne zrobił Jón Réckò z [[Niebãdzëno|Niebãdzëna]] (kòl [[Nowô Wies Lãbòrskô|Nowi Lãbòrsczi Wsë]]). == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="We [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] najdzemë szlachòtë:"> File:Wëkrëkùs.JPG|[[Kãtrzëno]] → ''[[Wëkrëkùs]]'' File:Lubiczk.JPG|[[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò]] → ''[[Lubiczk]]'' File:Pùrtk.JPG|[[Lewinkò]] → ''[[Pùrtk]]'' File:Pikón.JPG|[[Lewino]] → ''[[Pikón]]'' File:Lëniô2.JPG|[[Lëniô]] → ''[[Rétnik]]'' File:Damk.JPG|[[Miłoszewò]] → ''[[Damk]]'' File:Nëczk.JPG|[[Niepòczołejce]] → ''[[Nëczk]]'' File:Jablón.JPG|[[Òsek]] → ''[[Jablón]]'' File:Szëmich.JPG|[[Pòbłocé]] → ''[[Szëmich]]'' File:Bòrowô Cotka.JPG|[[Smażëno]] → ''[[Bòrowô Cotka]]'' File:Grzenia.JPG|[[Strzépcz]] → ''[[Grzenia]]'' File:Pólnica.JPG|[[Tłuczewò]] → ''[[Pólnica]]'' File:Jigrzan.JPG|[[Zakrzewò]] → ''[[Jigrzan]]'' </gallery> Jinszë ''Dëchë'' najdzemë w ksążce [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] - "''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]''". == Òbaczë téż == * [[Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Szlachë]] mmu2wgndc72avqzf88mcaj2ol94v6ld 194021 194020 2026-04-06T02:38:34Z Iketsi 3254 {{[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]}} 194021 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Pòczëj Kaszëbsczégò Dëcha''' – turistno-nôtërny [[szlach]] we [[Gmina Lëniô|gminie Lëniô]] jaczi òstół òdemkłi w môju 2010 rokù. Jinicjatorã béł wójt gminë Lëniô - ''Łukôsz Jabłońsczi'', chtëren przóde béł szkólnym kaszëbsczégò ë lubòwôł sã w kaszëbsczich lëteracczich dokôzach. Je to szlach midze 13 szôłtësczima wsama, dze pòstawióné są szlachòtë ''Kaszëbsczich Dëchów'', chtëne zrobił Jón Réckò z [[Niebãdzëno|Niebãdzëna]] (kòl [[Nowô Wies Lãbòrskô|Nowi Lãbòrsczi Wsë]]). == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="We [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] najdzemë szlachòtë:"> File:Wëkrëkùs.JPG|[[Kãtrzëno]] → ''[[Wëkrëkùs]]'' File:Lubiczk.JPG|[[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò]] → ''[[Lubiczk]]'' File:Pùrtk.JPG|[[Lewinkò]] → ''[[Pùrtk]]'' File:Pikón.JPG|[[Lewino]] → ''[[Pikón]]'' File:Lëniô2.JPG|[[Lëniô]] → ''[[Rétnik]]'' File:Damk.JPG|[[Miłoszewò]] → ''[[Damk]]'' File:Nëczk.JPG|[[Niepòczołejce]] → ''[[Nëczk]]'' File:Jablón.JPG|[[Òsek]] → ''[[Jablón]]'' File:Szëmich.JPG|[[Pòbłocé]] → ''[[Szëmich]]'' File:Bòrowô Cotka.JPG|[[Smażëno]] → ''[[Bòrowô Cotka]]'' File:Grzenia.JPG|[[Strzépcz]] → ''[[Grzenia]]'' File:Pólnica.JPG|[[Tłuczewò]] → ''[[Pólnica]]'' File:Jigrzan.JPG|[[Zakrzewò]] → ''[[Jigrzan]]'' </gallery> Jinszë ''Dëchë'' najdzemë w ksążce [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] - "''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]''". == Òbaczë téż == * [[Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Szlachë]] 82yw88wh4thfipmbd9ui8jmzrvo8qag 0 6371 194062 103578 2026-04-06T06:29:09Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 194062 wikitext text/x-wiki '''Bògòwie i dëchë naj przodków''' – lëtracczi dokôz [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] z 1976 rokù, chtëren miół bëc przëłożenkã do kaszëbsczi mitologiji. ''Aleksander Labùda'' pisôł ò ''Dëchach'' do [[Pomerania|Pòmeraniji]] w 1977 ë 1978 rokù. Ksążkã w 2008 rokù wëdôł Ùrząd Gminë [[Wejrowò]] a téż Bibloteka m. Aleksandra Labùdë w [[Bòlszewò|Bólszewie]]. == Òbacz téż == [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] w [[Gmina Lëniô|Gminie Lëniô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 2cbambjs3ygo83zsprwr0aoezsrcpr3 194063 194062 2026-04-06T06:29:26Z Iketsi 3254 * 194063 wikitext text/x-wiki '''Bògòwie i dëchë naj przodków''' – lëtracczi dokôz [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] z 1976 rokù, chtëren miół bëc przëłożenkã do kaszëbsczi mitologiji. ''Aleksander Labùda'' pisôł ò ''Dëchach'' do [[Pomerania|Pòmeraniji]] w 1977 ë 1978 rokù. Ksążkã w 2008 rokù wëdôł Ùrząd Gminë [[Wejrowò]] a téż Bibloteka m. Aleksandra Labùdë w [[Bòlszewò|Bólszewie]]. == Òbacz téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] w [[Gmina Lëniô|Gminie Lëniô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] rorlaw2o5c2ipsuagvnhdu5rrljtnzh 0 6491 193958 188051 2026-04-06T00:52:22Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193958 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Osasco buildings 2006.jpg|mały| Osasko: [http://tools.wikimedia.de/~magnus/geo/geohack.php?language=en&params=23_31_58_S_46_47_31_W 23° 31' 58" S 46° 47' 31" O]]] [[Òbrôzk:Bras%C3%A3o_Osasco.gif |60px|left]] '''Osasko''' (''Osasco''), gard w [[Brazylskô|Brazylëji]]. == Spòdlowé pòdôwczi == * Lëdztwò ([[2009]]): 718646 * Gãscëzna lëdzy: 11 067,1 sztatur/km² * Wiéchrzëzna: 64,935 km² * Pòłożenié: [http://tools.wikimedia.de/~magnus/geo/geohack.php?language=en&params=23_31_58_S_46_47_31_W 23° 31' 58" S 46° 47' 31" O] * Czasowô cona: -3 [[UTC]] * Czerënkòwi numer: (+55) 11 * Administracëjô/ Bùrméster: Emídio Pereira de Souza == Òbaczë téż == * [[Brazylskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.osasco.sp.gov.br Domôcô starna gardu] * https://web.archive.org/web/20080530101138/http://www.osascobrazil.com/ {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Brazylskô]] 2eu3px45ujsvy39n1bh10es52u8jn1f 193959 193958 2026-04-06T00:53:07Z Iketsi 3254 23° 31' 58" S 46° 47' 31" O 193959 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Osasco buildings 2006.jpg|mały|Osasko]] [[Òbrôzk:Bras%C3%A3o_Osasco.gif |60px|left]] '''Osasko''' (''Osasco''), gard w [[Brazylskô|Brazylëji]]. == Spòdlowé pòdôwczi == * Lëdztwò ([[2009]]): 718646 * Gãscëzna lëdzy: 11 067,1 sztatur/km² * Wiéchrzëzna: 64,935 km² * Pòłożenié: 23° 31' 58" S 46° 47' 31" O * Czasowô cona: -3 [[UTC]] * Czerënkòwi numer: (+55) 11 * Administracëjô/ Bùrméster: Emídio Pereira de Souza == Òbaczë téż == * [[Brazylskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.osasco.sp.gov.br Domôcô starna gardu] * https://web.archive.org/web/20080530101138/http://www.osascobrazil.com/ {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Brazylskô]] dp42dkbiqulksotfz4k6zouo54evqna 0 6518 193934 186453 2026-04-06T00:15:40Z Iketsi 3254 -Òbrôzk: 193934 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Podolsk| dopełniacz=Podolska| céch=Coat of Arms of Podolsk (Moscow oblast).png| fana=Flag of Podolsk (Moscow oblast).svg| karta=| wòjewództwò=| kréz=gard na prawach krézu| grodzki=| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=40,04| stopniN=55|minutN=25|stopniE=37|minutE=32| wysokość=| rok=2010| lëdztwò=183 095| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+7) 4967| pòcztowi kòd=142000| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://admpodolsk.ru/| }} '''Podolsk''' (rus. Подольск) je gardã w [[Ruskô|Rusce]]. Lëdztwò: 183,095 mieszkańców. == Òbaczë téż == * [[Ruskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ruskô]] hrfvprsdprg7glfz5zl6zwrjkjme3z5 0 6585 193888 193380 2026-04-05T15:18:37Z DawnyTest 14843 193888 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Lãbórg| dopełniacz=Lãbórga| adjektiw_mask=lãbòrsczi| adjektiw_fem=lãbòrskô| céch=POL Lębork COA.svg| fana=POL Lębork flag.svg| karta=Lębork_location_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=lãbòrsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=jo| bùrméster=Jarosłôw Litwin| adres_um=ùl. Armii Krajowej 14| kod_poczt_um=84-300| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=20,86 km²| stopniN=55|minutN=44|stopniE=11|minutE=22| wysokość=0 - 20| rok=2026| lëdztwò=35 161| gęstość=1684 òs./km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=84-300| registracëjné tôfle=GLE| TERYT=| SIMC=| www=http://www.lebork.pl| commons=Category:Lębork| }} '''Lãbórg-[[Norda|Norda kaszëbsczi]]''' (téż: '''Łebno''', '''Lãbórch''', we zdrojach: ''*Łebno'' (E. Breza), ''Lebenporg'', ''LEBĒPORG'' 1507, ''Lewenborch'', ''Lauenburg'', ''Lębórg'' (Cenôwa); pòl. ''Lębork'', miem. ''Lauenburg i. Pom.'') je [[Lãbòrzczi Kréz|krézewim gardã]] w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczim Wòjewództwie]]. Czedës wôżny gard w [[Lãbòrzkò-Bëtowskô Zemia|Lãbòrzkò-Bëtowsczi Zemi]]. W 2004 rokù bëło tu 35154 mieszkeńców. Lãbórg òpisywôł wiele w swòjim ùsôdztwie kaszëbsczi pisôrz [[Sztefan Fikùs|Sztefón Fikùs]]. W tëch starnach mòże bëc pòd zemią dosc tëli széfrowégò gazu.<ref> [http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601085&sid=a0PZ7A5zkBjM Articzel w anielsczi mòwie]</ref> == Galeriô == <gallery mode="packed"> Lębork mury obronne.jpg|Fòrtifikacëjô w Lãbòrgù Lębork kościół 2.jpg|Rzëmskòkatolëckô Cerczew Sw. Jakùba w Lãbòrgù Zamek krzyżacki Lębork.jpg|Krzëżôcczi zómk w Lãbòrgù </gallery> == Deklinacëjô == * Nazéwôcz: '''Lãbórg''' * Rodzôcz: '''Lãbòrga''' * Dôwôcz: '''Lãbòrgòwi''' * Winowôcz: '''Lãbórg''' * Narzãdzôcz: '''Lãbòrgã''' * Môlnik: '''Lãbòrgù''' * Wòłiwôcz: '''Lãbòrgù!''' == Gard == * Lëdztwò gardu: 34 500 (2026) * Wiéchrzëzna gardu: 17,86 km² == Historëjô == Lãbórg bëł czedës wôżnym gardã w [[Lãbòrzkò-bëtowskô Zemia|Lãbòrzkò-Bëtowsczi Zemi]], chtërna béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë [[Brambòrzkô|brambòrzcy]] jelechtorzë. === Słôwny lëdze === * [[Sztefan Fikùs|Sztefón Fikùs]] === Stôrodôwnotë === * Krzëżôcczi zómk * Fòrtifikacëjô * Rzimskòkatolëcczi Kòscół Sw. Jakùba == Kùltura == * Bibloteka * Mùzejô === Jinszô wëdowiédzô === * Partnersczima gardama Lãbòrga są: [[:lb:Diddeleng|Diddeleng]] w [[Luksembùrskô|Luksembùrsce]] ë jin. == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.lebork.pl Domôcô starna gardu] * [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg ''Leweborch'' ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/198 Lębork w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Lãbòrzczi Kréz]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrzczé Wòjewództwò]] 8mkr36xxngrxvdi0g47j6an70gxjre4 0 6602 194078 189277 2026-04-06T11:50:18Z Eurohunter 3273 błędna nazwa 194078 wikitext text/x-wiki '''Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Województwo kujawsko-pomorskie'') – to je jedną z 16 jednostków administracëjnégò pòdzélënkù [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. Stolëcznyma gardama kùjawskò-pòmòrsczégò wòjewództwa są [[Bëdgòszcz]] ë [[Toruń]]. Wiéchrzëzna - 17 969 km²<br />Lëdztwò - 2 068 000 === Pòmòrsczé gardë === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kamień Krajeński COA.svg|24 px]] [[Kamiéń]] * [[Òbrôzk:POL Mrocza COA.svg|24 px]] [[Mrocza]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg|24 px]] [[Nakło]] * [[Òbrôzk:POL Nowe COA.svg|24 px]] [[Nowé]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Sępólno Krajeńskie COA.svg|24 px]] [[Sãpólno]] * [[Òbrôzk:POL Świecie COA.svg|24 px]] [[Swiecé]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Tuchola COA.svg|24 px]] [[Tëchòlô]] * [[Òbrôzk:POL Więcbork COA.svg|24 px]] [[Wiãcbórg]] </td></tr></table> === Chełmińsczé gardë === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Brodnica COA.svg|24 px]] [[Brodnica]] * [[Òbrôzk:POL Chełmno COA.svg|24 px]] [[Chełmno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Chełmża COA.svg|24 px]] [[Chôłmżô]] * [[Òbrôzk:POL Golub-Dobrzyń COA.svg|24 px]] [[Gòlëb-Dobrziń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Grudziądz COA.svg|24 px]] [[Grëdządz]] * [[Òbrôzk:POL Kowalewo Pomorskie COA.svg|24 px]] [[Kòwôlewò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Rypin COA.svg|24 px]] [[Rypin]] * [[Òbrôzk:POL Toruń COA.svg|24 px]] [[Toruń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Wąbrzeźno COA.svg|24 px]] [[Wąbrzézno]] </td></tr></table> === Kùjawsczé gardë === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Aleksandrów Kujawski COA.svg|24 px]] [[Aleksandrowò]] * [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|24 px]] [[Bëdgòszcz]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Koronowo COA.svg|24 px]] [[Kòrónowò]] * [[Òbrôzk:POL Lubraniec COA.svg|24 px]] [[Lubraniec]] </td></tr></table> {{stub}} [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|!]] l9p6m34awypx25o2s488a99wy29ulxg 0 6630 193872 192533 2026-04-05T15:01:50Z DawnyTest 14843 193872 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Skarszewë| dopełniacz=Skarszewa| adjektiw_mask=Skarszewsczi| adjektiw_fem=Skarszewskô| céch=POL_Skarszewy_COA.svg| fana=F1_white_flag.svg| karta=Skarszewy_location_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=Starogardzczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Jacek Pauli| adres_um=Plac Hallera 18| kod_poczt_um=83-250| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=11,96| stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29| wysokość=107,6 – 136,6| rok=2017| lëdztwò=7103| gęstość=658,3| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=83-250| registracëjné tôfle=GST| TERYT=2213094| SIMC=0934754| www=http://www.skarszewy.pl| |gwôsné miono=Skarszewy}} '''Skarszewë''' (téż: '''Skarszewò'''; pòl. ''Skarszewy'', miem. ''Schöneck'') - gard w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrsczim Wòjewództwie]], w [[Starogardzczi Kréz|Starogardzczim Krézu]], 40 km na pôłnié òd [[Gduńsk]]a. Òbczôs Królewsczich Prësów stolëca Pòmòrzczégò Wòjewództwa. Tã mòże nalezc rujinë joannicczégò zómkù jak téż stôrą cerczew z XIII wiekù. === Miona gardu w zdrojach === Jinsze miona gardu to téż: ''Reueninov'' (?) 1198, ''Rownino'' (?) 1290, ''Rounino'' (?) 1290, ''in Schoneck(e)'' 1305, ''Soneck'' 1326; ''Sonek'' 1334, ''Schonekke'' 1334, ''Schonek'' 1334-1335, ''Schoneck'' 1336, ''Scheneck'' ib. ''Schoneck'' 1341, ''Schönecke'' 1341, ''Schoeneck'' 1341, ''zu Schönecke'' 1346, ''Schonecke'' I pôłwa XV w., ''Schonegke'', ''Schoneck'' ''Schonegk'' ''Schonecke'' 1415, 1418, 1420, 1431, 1438, ''Skarszewo'' <1454, ''Skarschow'' 1471, ''Skarszowa'' 1503, ''Skarszewi'' 1513, 1521, ''Skarszowa'' 1526, ''Skarssewo'' 1534, ''Schöneck'' 1570, ''Skarszewy'' 1583, ''na miasteczku Skarszewie'' 1624, ''na tymże miasteczku Skarszewach'' 1624, ''Schöneck'' 1659, kòl 1790, ''Skarszowy'' 1664, ''Skarszewo'' 1687, ''datum in Karschewy'' 1729, ''Skarszewo'' 1790, 1807, ''Skarszewy'' 1879, 1889, ''Skarszevé'' (Cenôwa), ''Skarszewë'' (Ramułt). == Bùtnowé lënczi == *[http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/652 ''Skarszewy'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{commons|Skarszewy}}{{stub}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrzczé Wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] q85dh8g3kpak2wscs6w147iomwjrg5x 0 6634 193879 192525 2026-04-05T15:07:14Z DawnyTest 14843 193879 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Frédląd | dopełniacz=Frédlądù| adjektiw_mask=Frédlądsczi| adjektiw_fem=Frédlądskô| céch=POL_Debrzno_COA.svg| fana=POL Debrzno flag.svg| karta=POL_Debrzno_locator_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=człëchòwsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=5x|minutN=1x|stopniE=1x|minutE=2x| wysokość=| rok=| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) - | pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.debrzno.pl| |gwôsné miono=Debrzno}} [[Òbrôzk:Debrzno, skrzyżowanie ulic Kościuszki i Wojska Polskiego.jpg|thumb|left|Frédlądskô panorama]] '''Frédląd''' (téż: '''Fréląd''', '''Frëdląd'''; we zdrojach: ''Fredeland'' 1346; ''Frydland'' 1370; ''od Freliąda'' 1565; ''Fredelant'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae Tabula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris . . .), ''Frydląd Pruski'' 1881, ''Frédląnd'' (Cenôwa); pòl. ''Debrzno'', miem. ''Preußisch Friedland'') - garc w [[Człëchòwsczi_kréz|człëchòwsczim]] krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Dobrzinka|Dobrzinką]]. * Lëdztwò gardu: 5.377 ([[2008]])<br /> * Wiéchrzëzna gardu: 7,51 km²<br /> == Bùtnowé lënczi == *[http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/416 ''Frydląd Pruski'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{commons|category:Debrzno}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] 4to4qj6t9z6tj71vq1k56dhcnwsj72n 0 6650 193873 187057 2026-04-05T15:02:29Z DawnyTest 14843 193873 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Barlinek COA old.svg|thumb|100px|right|Berlënecczi herb]] '''Berlënkò''' (we zdrojach: ''Nova Berlyn'' 1278, ''Berlyn'' 1300, ''Nigenberlin'' 1364, ''Berlin'' 1413, ''Berlinichen'' 1499, ''Barlyn'' 1508, ''Kleinen Berliniken'' 1608, ''Berlinecken'' 1618, ''Berlinchen'' 1789, ''Berlinchen'' 1833; pòl. ''Barlinek'', miem. ''Berlinchen'') - gard w [[żôłdzëńsczi kréz|żôłdzëńsczim krézu]] w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]. Lëdztwò gardu: 14.162 ([[2009]])<br /> Wiéchrzëzna gardu: 17,55 km²<br /> {{stub}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] cinzrp2zb0ovmio3hq0z858alqttvr8 0 6680 193897 184127 2026-04-05T15:30:05Z DawnyTest 14843 193897 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Łobéz| dopełniacz=Łobézu| adjektiw_mask=łobesczi| adjektiw_fem=łobeskô| céch=POL Łobez COA.svg|125px| fana=POL Łobez flag (do 2017).svg|125px| karta=Łobez-Polska.png|280px| wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé| kréz=łobesczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejsko-wiejska| gmina=| miejska=| bùrméster=Piotr Ćwikła| adres_um=Niepodległości 13| kod_poczt_um=73-150| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=12,8| stopniN=53|minutN=38|stopniE=15|minutE=37| wysokość=56-94| rok=2019| lëdztwò=10 066<ref>[http://www.polskawliczbach.pl/Lobez Polska w liczbach w oparciu o dane GUS. 2019]</ref> gęstość=798/km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 91| pòcztowi kòd=73-150| registracëjné tôfle=ZLO| TERYT=| SIMC=| www=http://www.lobez.pl |gwôsné miono=Łobez}} '''Łobéz''' ({{IPA|ˈwɔbɛs}}, {{Audio|Pl-Łobez.ogg}}) (we zdrojach: ''Lobis'' 1271, ''Lobese'' 1280, ''Lobse'' 1285, ''Labes''; pòl. ''Łobez'', miem. ''Labes'') - krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad [[Réga (rzéka)|Regą]]. Lëdztwò gardu: 10.066 ([[2019]]) Wiéchrzëzna gardu: 12,8 km² == Lëdztwò == <timeline> ImageSize = width:460 height:320 PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late Colors = id:linegrey2 value:gray(0.9) id:linegrey value:gray(0.7) id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8) id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) DateFormat = yyyy Period = from:0 till:11000 ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2 PlotData = color:cobar width:20 align:center bar:1680 from:0 till:800 bar:1740 from:0 till:1191 bar:1749 from:0 till:1339 bar:1831 from:0 till:2443 bar:1861 from:0 till:4756 bar:1895 from:0 till:5187 bar:1925 from:0 till:5994 bar:1933 from:0 till:6947 bar:1939 from:0 till:7310 bar:1945 from:0 till:1710 bar:1946 from:0 till:4144 bar:1957 from:0 till:6026 bar:1970 from:0 till:7355 bar:1990 from:0 till:10953 PlotData= textcolor:black fontsize:S bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0) bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0) bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0) bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0) bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0) bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0) bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0) bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0) bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0) bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0) bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0) bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0) bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0) bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0) </timeline> == Spisënk bùrméstrów gardu == {| class="wikitable" | 1632 – Carsten Beleke || || 1809 – Johann Georg Falck |- | 1670 – Bernd Bublich || || 1823–1840 – Johann Friedrich Rosenow |- | 1700 – Paul Belecke || || 1842–1844 – Adolf Ludwig Ritter (privremeno) |- | 1702 – Theele || || 1844–1845 – Albert Wilhelm Rizky |- | 1723 – F. C. Hackebeck || ||1846–1852 – Heinich Ludwig Gotthilf Hasenjäger |- | 1734 – F. W. Weinholz || || prije 1859. Hasenjaeger |- | 1736 – Schulze || || 1852–1864 – Carl Albert Alexander Schüz |- | 1732 – Hackenberken || || 1921 – Willi Kieckbusch |- | 1745 – M. C. Frize || || 1945 – Hackelberg, Teofil Fiutowski, Stefan Nowak, Feliks Mielczarek |- | 1746 – Johann Friedrich Thym || || 1946 – Władysław Śmiełowski |- | 1752 – Johann Gottsried Severin || || 1948 – Tadeusz Klimski |- | 1753? – J. F. von Flige || || 1949 – Ignacy Łepkowski |- | 1757 – Johann Friedrich Thym || || 1972-1990 - Zbigniew Con |- | 1757 – Heller || || 1990–94 - Marek Romejko |- | 1767 – Gottlieb Timm || || 1994–1998 - Jan Szafran |- |1775 – Johann Gottfried Severin|| || 1998–2002 - Halina Szymańska |- |1790 – Jahncke|| || 2002–2006 - Marek Romejko |- |1805 – Heinrich (?) Falck|| || 2006–2014 - Ryszard Sola |- |1806 – Zuther (drugi dan 1712)|| ||2014 - Piotr Ćwikła |- |1806 – Nemitz|| || |} == Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje == <gallery> File:Lobez kosciol kz.jpg| File:Kamienica w Łobzie (obok dworca PKP).jpg| File:Zabytkowa Poczta w Łobzie.JPG| File:Zabytkowy dom w Łobzie.jpg| File:Świętoborzec - dworek.jpg| File:Łobez z lotu ptaka.JPG| </gallery> == Bùtnowé lënczi == * [http://www.lobez.pl Łobez] * [http://www.bip.lobez.pl/ BIP Łobez] * [http://www.youtube.com/watch?v=mPWlmToO5FY/ Łobez - You Tube] == Przëpisczi == <references> {{stub}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] dduijypsvaq5o6ek59jqdqycruec0cy 0 6690 193943 187330 2026-04-06T00:37:56Z Iketsi 3254 {{Commons}} 193943 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Armillaria_mellea_lt.jpg|mały|Gromadniczi]] '''Gromadnik''' (''Armillaria mellea'') – to je ôrt grzëba z rodzëznë ''Physalacriaceae'', chtëren rosce na spòri òbéńdze [[Eùropa|Eùropë]]. [[Kaszëbi]] jedzą m. jin. gromadniczi, ale nôprzód je dobrze 8 mënut je gòtowac we wòdze. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kp.org.pl/pdf/pp/pdf2/PP_WILGA.pdf ''Armillaria mellea''] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 3q6ixfhkmlrrkvak22uplcuyc73z6tn 0 6824 194066 192490 2026-04-06T10:54:35Z Eurohunter 3273 Eurohunter przeniós starnã [[Bëdgòszcza]] do [[Bëdgòszcz]]: błędna nazwa (wprowadzona w 2011 roku) 192490 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bydgoszcz Collage.png|thumb|left|270px]] [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|thumb|100px|right|Bëdgòsczi herb]] [[Òbrôzk:Bromberg_Wappen.png|thumb|100px|right|Stôri bëdgòsczi herb (je widzec krziż)]] '''Bëdgòszcza''' (we zdrojach: ''Budegac'' 1238, ''Budegosta'' 1242, ''Bidgoscha'' 1279, ''Bidgost'' 1254, ''Bydgost'' 1281, ''Bydgoscia'' 1306, ''Broberg'' 1386, ''Bidgosza'' 1558, ''Bydgość'' 1774, ''Bydgoszcz'' 1880; ''Bromberg'' 1880, ''Bydgoszcza'', ''Bittgoscz'', ''Brombergk'', ''Bydgoszcz'', ''Praburch'', ''Braberg'', ''Bramborg'' (''Burg an der Brahe''), ''Bromberg'', ''Bidgostia''; pòl. ''Bydgoszcz'', dólnomiem. ''Brombarg'', miem. ''Bromberg'') - sedłowié Wòjewódzczégò Ùrzãdu, a téż wòjewòdë [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Nen krézewi gard leżi nad [[Brda|Brdą]] ë [[Bëdgòsczi Kanôł|Bëdgòsczim Kanałã]], a w dzélu téż nad [[Wisła|Wisłą]] . == Pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 356.936 ([[2010]]) * Wiéchrzëzna gardu: 175,98 km²<br /> {{stub}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] mokmgnzi1lg3hwvzb72euc0a9gn7yss 194068 194066 2026-04-06T10:59:40Z Eurohunter 3273 błędna nazwa 194068 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bydgoszcz Collage.png|thumb|left|270px]] [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|thumb|100px|right|Bëdgòsczi herb]] [[Òbrôzk:Bromberg_Wappen.png|thumb|100px|right|Stôri bëdgòsczi herb (je widzec krziż)]] '''Bëdgòszcz''' (we zdrojach: ''Budegac'' 1238, ''Budegosta'' 1242, ''Bidgoscha'' 1279, ''Bidgost'' 1254, ''Bydgost'' 1281, ''Bydgoscia'' 1306, ''Broberg'' 1386, ''Bidgosza'' 1558, ''Bydgość'' 1774, ''Bydgoszcz'' 1880; ''Bromberg'' 1880, ''Bydgoszcza'', ''Bittgoscz'', ''Brombergk'', ''Bydgoszcz'', ''Praburch'', ''Braberg'', ''Bramborg'' (''Burg an der Brahe''), ''Bromberg'', ''Bidgostia''; pòl. ''Bydgoszcz'', dólnomiem. ''Brombarg'', miem. ''Bromberg'') - sedłowié Wòjewódzczégò Ùrzãdu, a téż wòjewòdë [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Nen krézewi gard leżi nad [[Brda|Brdą]] ë [[Bëdgòsczi Kanôł|Bëdgòsczim Kanałã]], a w dzélu téż nad [[Wisła|Wisłą]] . == Pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 356.936 ([[2010]]) * Wiéchrzëzna gardu: 175,98 km²<br /> {{stub}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] pupwuiyq2blvgtwch2rh1ujnbz951mc 0 6834 193871 193377 2026-04-05T14:43:58Z DawnyTest 14843 193871 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Nakło| dopełniacz=Nakła| adjektiw_mask=Naczelsczi| adjektiw_fem=Naczelskô| céch=POL Nakło nad Notecią COA.svg| fana=POL Nakło nad Notecią flag.svg| karta=Kuyavian-Pomeranian_in_Poland_(+rivers).svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=naczelsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Sławomir Napierała| adres_um=ul. Ks. Piotra Skargi 7| kod_poczt_um=89-100| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=10,62| stopniN=53|minutN=08|stopniE=17|minutE=35| wysokość=| rok=2017| lëdztwò=18.531| gęstość=1774,9| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 52| pòcztowi kòd=89-100| registracëjné tôfle=CNA| TERYT=0410034| SIMC=0929463| www=http://www.naklo.pl| commons=Nakło_nad_Notecią| |państwò=Pòlskô}} '''Nakło''' (pòl. ''Nakło nad Notecią'', miem. ''Nakel'') - krézewi gard w [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Notec|Notecą]]. * Lëdztwò gardu: 19.295 ([[2008]]) * Wiéchrzëzna gardu: 10,62 km² == Galeriô Nakła == <gallery> Naklo29.JPG|Naczelsczi rynk Naklo_market_square_girl8.jpg|Szlachota dzewusy na naczelsczim rynku Naklo_700latNakla_memorial3.jpg|Szlachota 700 lat Nakła Naklo_starostwo1.jpg|Naczelscze starostwo Naklo_tenement_houses10.jpg|Naczelscza Willa Anna Naklo_tenement_houses9.jpg|Naczelsczi bank Naklo_Krajna_museum5.jpg|Naczelscze mùzeum Naklo_granary5.jpg|Naczelsczi spichrz Naklo_sStanislaw_church15.jpg|Kòscół swiãtégò Stanisława </gallery> {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] lhzyleq1jey5yaog8dc5fezlu3e3qbi 0 6845 193890 186600 2026-04-05T15:23:03Z DawnyTest 14843 193890 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Pieła| dopełniacz=Piełë| adjektiw_mask=pielsczi| adjektiw_fem=pielskô| céch=POL Piła COA 1.svg| fana=POL Piła flag.svg| karta=POL Piła map.svg| wòjewództwò=wiôlgòpòlsczé| kréz=pielsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardzkô| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Piotr Głowski| adres_um=pl. Staszica 10| kod_poczt_um=64 920| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=102,68| stopniN=53|minutN=08|stopniE=16|minutE=43| wysokość=50-134| rok=2010| lëdztwò=74 550| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 67| pòcztowi kòd=64-900, 64-920, 64-931, 64-933, 64-934, 64-935, 64-970| registracëjné tôfle=PP| TERYT=| SIMC=| www=http://pila.pl/| }} '''Pieła''' (abò '''Piła'''; we zdrojach: ''molendinum in Pila'' 1451, ''in oppido regio Pila'' 1515, ''Pieła'' 1580, ''Pyla'' 1772, ''Piła'' 1887, ''Schneidemühl''; pòl. ''Piła'', miem. ''Schneidemühl, Schnottermühl Schnottermühl'') [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Piła'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Schneidemühl'') je [[gard|gardã]] ë [[mieskô gmina|mieską gminą]] w nordowozôpadni [[Pòlskô|Pòlsczi]], we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] nad [[Gwda|Gwdą]], na [[Pòmòrskô|pòmòrskò]]-[[Wiôlgòpòlskô|wiôlgòpòlsczim]] przëgrańczim. Główny gard [[pielsczi kréz|pielsczégò krezu]]. Mô 74 409 mieszkańców ë zajëmô 102,68 km². {{stub}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] 8bp4p0z8eylx9wy5hs6geegv38p9uff 0 6846 193945 189579 2026-04-06T00:39:37Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] * [[Przëdatny mùrchel]] 193945 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Morchella90.JPG|mały|Zwëczajné mùrchle]] '''Zwëczajny mùrchel''' (''Morchella conica'') – je grzëbem z rodzëznë mùrchlowatëch (''Morchellaceae''). Òn mòże rosc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Jak pisze [[Alojzy Bùdzysz|A. Bùdzysz]] mùrchle roscą ju na zymkù. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] * [[Przëdatny mùrchel]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, [[Wrocław]] - Warszawa - Kraków 1969, tom III, s. 142. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 4zi1nz1y2lvh19udwrhn5ef4pjxbimx 0 6848 193935 182072 2026-04-06T00:27:19Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Łąkòwô pólnica]] 193935 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Morilles.jpg|mały|Przëdatné mùrchle]] '''Przëdatny mùrchel''' (''Morchella esculenta'' (L.) Pers.) – je grzëbem z rodzëznë mùrchlowatëch (''Morchellaceae''). Òn mòże rosc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] i je tu òbjimniãti dzélową òchrónią. == Galeriô == <gallery> Morchella esculenta 1.jpg Morchella esculenta 3.jpg Morchella esculenta 36771717.jpg Morchella esculenta 5.jpg Morchella esculenta 6.jpg Old holiday shot of Morchella esculenta (GB= Morel mushroom, D= Speise-Morchel, NL= Gewone morielje) - panoramio.jpg </gallery> == Òbaczë téż == * [[Łąkòwô pólnica]] == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 34. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] p6vl1mmko0fdpns37u8ypw02ygudq08 193944 193935 2026-04-06T00:38:41Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Zwëczajny mùrchel]] 193944 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Morilles.jpg|mały|Przëdatné mùrchle]] '''Przëdatny mùrchel''' (''Morchella esculenta'' (L.) Pers.) – je grzëbem z rodzëznë mùrchlowatëch (''Morchellaceae''). Òn mòże rosc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] i je tu òbjimniãti dzélową òchrónią. == Galeriô == <gallery> Morchella esculenta 1.jpg Morchella esculenta 3.jpg Morchella esculenta 36771717.jpg Morchella esculenta 5.jpg Morchella esculenta 6.jpg Old holiday shot of Morchella esculenta (GB= Morel mushroom, D= Speise-Morchel, NL= Gewone morielje) - panoramio.jpg </gallery> == Òbaczë téż == * [[Zwëczajny mùrchel]] == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 34. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] f4yarsezr07de0czceehu6107oi9ia4 193946 193944 2026-04-06T00:40:05Z Iketsi 3254 {{Ùzémk artikla}} 193946 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Morilles.jpg|mały|Przëdatné mùrchle]] '''Przëdatny mùrchel''' (''Morchella esculenta'' (L.) Pers.) – je grzëbem z rodzëznë mùrchlowatëch (''Morchellaceae''). Òn mòże rosc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] i je tu òbjimniãti dzélową òchrónią. == Galeriô == <gallery> Morchella esculenta 1.jpg Morchella esculenta 3.jpg Morchella esculenta 36771717.jpg Morchella esculenta 5.jpg Morchella esculenta 6.jpg Old holiday shot of Morchella esculenta (GB= Morel mushroom, D= Speise-Morchel, NL= Gewone morielje) - panoramio.jpg </gallery> == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] * [[Zwëczajny mùrchel]] == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 34. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] it9skwrgghg1j49m2ppig6kkwy8a19y 0 6853 193896 187685 2026-04-05T15:29:20Z DawnyTest 14843 193896 wikitext text/x-wiki {{gard-infobox | Gard = Złotowò | adjektiw_mask = złotowsczi | adjektiw_fem = złotowskô | céch = POL Złotów COA.svg | fana = POL Złotów flag.svg | karta = | wòjewództwò = wiôlgòpòlsczé | kréz = złotowsczi kréz | grodzki = | wiéchrzëzna = 11,58 | stopniN = 53 | minutN = 21 | stopniE = 17 | minutE = 02 | rok = 2013 | lëdztwò = 18 712 | czerënkòwi numer = (+48) 67 | pòcztowi kòd = 77-400 | registracëjné tôfle = PZL | bùrméster = Stanisław Wełniak | adres_um = al. Piasta 1 | kod_poczt_um = 77-400 | tel_um = +48 67 263 26 40 | fax_um = +48 67 265 00 25 | mail_um = urzad@zlotow.pl | www = http://zlotow.pl |gwôsné miono=Złotów|dopełniacz=Złotowa}} '''Złotowò''' (we zdrojach: ''Vulatovum'' 1370, ''Welatowo'', ''Zlothaue'', ''Majus Zlothkowo'' XV w., ''Slothowo'' 1491, ''Plotho'' XVIII w., ''Flatow'', ''Złotowo'';''Złetowo''(Cenôwa); pòl. ''Złotów'', miem. ''Flatow'') je [[kréz]]ewim [[gard|gardã]] we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] nad [[Głomia|Głomią]] ë piãcoma jezorama. Je jednëm z nôwikszich gardów [[Krajnô|Krajnë]]. Mô 18 712 mieszkańców ë zajëmô 11,58 km². Òd [[1772]] ([[rozbiorë Pòlsczi|pierszi rozbiór Pòlsczi]]) do [[1945]] (kùńc [[drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowy wòjnë]]) słëchôł do [[Miemieckô|Miemiecczi]], dze béł wôżnym òstrzódkã [[Pòlaczi|pòlsczi miészëznë]]. W latach [[1938]]-[[1945|45]] w [[Pòmrë|Pòmrach]], [[1945]]-[[1946|46]] w [[bëdgòsczé wòjewództwò|bëdgòsczim wòjewództwie]], w [[1946]]-[[1950|50]] w [[szczecënsczé wòjewództwò|szczecënsczim]], w [[1950]]-[[1975|75]] w [[kòszalënsczé wòjewództwò|kòszalënsczim]], w [[1975]]-[[1998|98]] w [[pielsczé wòjewództwò|pielsczim]]. Złotowò leżi nad jezorama: [[Złotowsczé Jezoro|Złotowsczim]] (Miesczim), [[Jezero Baba|Babą]], [[Bùrméstrowé Jezoro|Bùrméstrowim]], [[Probòszczowé Jezoro|Probòszczowim]], [[Zalesczé Jezoro|Zalesczim]] ë rzéką [[Głomia|Głomią]], we westrzédnozôpadnim cządze Krajnë. Twòrzi 0,7% wiéchrzëznë [[złotowsczi kréz|złotowsczégò krézu]]. {{stub}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] ncp0dm0amlgl1x8erjteqompv0ulgyf 0 6856 193942 179549 2026-04-06T00:37:01Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] 193942 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita muscaria 3 vliegenzwammen op rij.jpg|thumb|Czerwioné mùchôrze]] '''Czerwiony mùchôrz''' (''Amanita muscaria'' (L.) Lam.) – to je grzib z rodzëznë mùchôrzowatëch (''Amanitaceae''). To je [[Pòtrusë|pòtrus]]. Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] ë bëł ùżiwóné do trëcô mùchów. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 26. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] ivv4wl1dabxzoc9tv88m0bdb0droai4 193947 193942 2026-04-06T00:41:11Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] * [[Zymkòwi mùchôrz]] 193947 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita muscaria 3 vliegenzwammen op rij.jpg|thumb|Czerwioné mùchôrze]] '''Czerwiony mùchôrz''' (''Amanita muscaria'' (L.) Lam.) – to je grzib z rodzëznë mùchôrzowatëch (''Amanitaceae''). To je [[Pòtrusë|pòtrus]]. Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] ë bëł ùżiwóné do trëcô mùchów. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] * [[Zymkòwi mùchôrz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 26. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 1pmqeklpjbzcx5p1asgqrbhq1s0p8b4 0 6858 193893 191370 2026-04-05T15:26:07Z DawnyTest 14843 193893 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox|Gard=Strzelcé|céch=POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|fana=POL Strzelce Krajeńskie flag.svg{{!}}border|adjektiw_mask=strzelecki|adjektiw_fem=strzeleckô|karta=Strzelce Krajeńskie (gmina) location map.png|wòjewództwò=lubùsczé|kréz=strzeleckò-dërzeńsczi|wiéchrzëzna=5,54|stopniN=52|minutN=52|stopniE=44|lëdztwò=9683|rok=2024|minutE=15|www=http://www.strzelce.pl|bùrméster=Matéùsz Féder|adres_um=al. Wolności 48|kod_poczt_um=66–500 Strzelce Krajeńskie|pòcztowi kòd=66-500|registracëjné tôfle=FSD|czerënkòwi numer=(+48) 95|commons=Category:Strzelce Krajeńskie|dopełniacz=Strzelec Krajeńsczich}} '''Strzelcé''', '''Strzelcé Krajénsczé''' (we zdrojach: ''Strzelci'' 1272, ''Vredeberg'' 1334, ''Strzelcze'' 1421 (KDW), 1433, ''Frideberg'', ''Strzelcza'' 1575 (1579), ''Strzelecz'' 1577 (Stefano Bonsignori), ''Strzeletz'' 1578, ''Frydberg'' 1575 (1579), ''Strelicz'' 1584 (Ortelius), ''Friedebergk'' 1662-1665, ''Friedeberg''; pòl. ''Strzelce Krajeńskie'', miem. ''Friedeberg'') - krézewi gard ([[strzeleckò-dërzeńsczi kréz]]) w [[Lubùsczé wòjewództwò|Lubùsczim wòjewództwie]]. == Pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 9683 ([[2024]]) * Wiéchrzëzna gardu: 5,54 km² * Mòtto: Strzelce Krajeńskie oczarowują (Strzelcé Krajénsczé òczarzëwóny)<br /> {{stub}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Lubùsczé wòjewództwò]] 5977bv05kfixgbxnb9pnvki2r8jxqud 0 7767 193982 190972 2026-04-06T01:32:27Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193982 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Liberia (orthographic projection).svg|mały|left|200px|Liberiô (zelonô)]] '''Liberiô''' ([[Anielsczi jãzëk|an]]. ''Liberia'') – to je państwò w [[Afrika|Africe]], ze stolëcznym gardã Monrovia. Do 1847 bëła pòd kòntrolã [[Zjednóné Kraje Americzi|Amerikansczego]] Kòlonizacejnego Towarzëstwa. [[Òbrôzk:Flag of Liberia.svg|mały|200px|Fana Liberji]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Liberia.svg|mały|200px|Cech Liberji]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] prl0qwpnour6elcl25e1kxxwwx4rv05 0 7868 193920 187172 2026-04-05T19:20:36Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193920 wikitext text/x-wiki '''Jómno<ref>''Polsko-kaszubski słownik nazw miejscowych i fizjograficznych''/Pòlskò-kaszëbsczi słowôrz miestnëch ë fizjografnëch mión. Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Gdańsk 2006, ISBN 978-83-87258-86-3, s. 39; Andrzej Chludziński (red.)</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160304205026/https://knmiof.mac.gov.pl/download/61/15528/Komisja717-180214.pdf</ref>''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Parchòwò|gminie Parchòwò]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Dopisënczi == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/396 ''Jamy'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Parchòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] inkgulh8gmyypnje11m3ptem1jkri5l 0 7884 193987 170775 2026-04-06T01:40:24Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 193987 wikitext text/x-wiki '''Bernd Lucke''' - (ùr. [[19 zélnika]] [[1962]] w [[Berlëno|Berlënie]]) to miemiecczi pòlitikôrz i ekònomista. Òd 2013 na 2015 rokù òn bëł prowadnikã [[Alternatiwa dlô Miemiecczi|Alternatiwë dlô Miemiecczi]]. Òd 2015 rokù òn je prowadnikã [[Przëmierze na pòkrok ë przëbùdzenié]]. {{DEFAULTSORT:Lucke Bernd}} {{stub}} [[Kategòrëjô:Ekònomijô]] [[Kategòrëjô:Miemcë]] [[Kategòrëjô:Pòliticë]] bu9gq93x4r6st70uh24wx1b6g19n8s2 193988 193987 2026-04-06T01:40:53Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193988 wikitext text/x-wiki '''Bernd Lucke''' – (ùr. [[19 zélnika]] [[1962]] w [[Berlëno|Berlënie]]) to miemiecczi pòlitikôrz i ekònomista. Òd 2013 na 2015 rokù òn bëł prowadnikã [[Alternatiwa dlô Miemiecczi|Alternatiwë dlô Miemiecczi]]. Òd 2015 rokù òn je prowadnikã [[Przëmierze na pòkrok ë przëbùdzenié]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Lucke Bernd}} [[Kategòrëjô:Ekònomijô]] [[Kategòrëjô:Miemcë]] [[Kategòrëjô:Pòliticë]] cpkzeky8i7orxikfsvc3arjlcbsyqdu 0 7972 193913 163354 2026-04-05T17:27:08Z DawnyTest 14843 193913 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ozorków, pl. Jana Pawła II, kościół św. Józefa-014.JPG|center|250px]] {{Gard-infobox| Gard=Ozorków| dopełniacz=Ozorkowa| céch=POL Ozorków COA.svg|125px| fana=POL Ozorków flag.svg|125px| karta=Powiat zgierski - gmina miejska Ozorków.png|280px|Kòscół| wòjewództwò=łódzczé| kréz=| grodzki=nie| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=tak| bùrméster= Jacek Socha| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=15,46| stopniN=51|minutN=58|stopniE=19|minutE=17| wysokość=od 130 do 155 m n.p.m.| rok=2008| lëdztwò=20 407| gęstość=1322,45 os./km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 42| pòcztowi kòd=95-035, 95-036| registracëjné tôfle=EZG| TERYT=| SIMC=| www=http://www.umozorkow.pl/| }} '''Ozorków''' - je gardã w [[Pòlskô|Pòlsce]], w [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczim wòjewództwie]]. {{stub}} {{commons|Category:Ozorków}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]] mdhhcg9n23py1z3gi4k7s43ccwmy0u7 0 8212 193971 172253 2026-04-06T01:21:22Z Iketsi 3254 {{[[Template:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]}} 193971 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Feretrum bow 2.jpg|mały|Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô]] '''Òbraznik''' – to je jeden z chłopów, chtërny niosą [[òbrôz òd procesji]]. == Òbaczë téż == * [[Òbrôz òd procesji]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08 Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] i662orsvfef1ta5mkf63lq3m8vqhom8 0 8219 193969 165542 2026-04-06T01:20:34Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Òbraznik]] 193969 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Peretron.JPG|mały|Òbrôz òd procesji]] '''Òbrôz òd procesji''' – to je np. kòscelny òbrôz w ramach, chtëren w procesji niosą òbraznicë abò òbraznice. Jak te òbrôzë sã kłóniają, to je widzec przëwiązanié [[Kaszëbi|kaszëbsczégò]] lëdu do pielgrzimkòwi tradicji. W 2013 rokù na taczim òbrazu béł ju [[Jan Paweł II]]. == Rozmajitoscë == W lëteraturze z tim je tak: "Ale kò òkróm tegò teatru kłóniającëch so òbrôzów, je w nym môlu widzec pòbòżnotã kaszëbsczégò lëdu i jegò przëwiązanié do pielgrzimkòwi tradicëji." ([[Eùgeniusz Gòłąbk|E. Gołąbek]]: Pielgrzimkòwanié, Gduńsk 1982, s. 11) == Òbaczë téż == * [[Òbraznik]] == Bùtnowé lënczi == * [http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08 [[Òbraznik|Òbraznicë]] - òbrôz òd procesji sã kłóniô] * [http://www.wilno.org/events150/St__Cas_Mass/st__cas_mass.html (en)] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] g4lg1oy8xrwr4qhi0prxu4ys90hq7oe 193970 193969 2026-04-06T01:20:45Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ {{Commons}} 193970 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Peretron.JPG|mały|Òbrôz òd procesji]] '''Òbrôz òd procesji''' – to je np. kòscelny òbrôz w ramach, chtëren w procesji niosą òbraznicë abò òbraznice. Jak te òbrôzë sã kłóniają, to je widzec przëwiązanié [[Kaszëbi|kaszëbsczégò]] lëdu do pielgrzimkòwi tradicji. W 2013 rokù na taczim òbrazu béł ju [[Jan Paweł II]]. == Rozmajitoscë == W lëteraturze z tim je tak: "Ale kò òkróm tegò teatru kłóniającëch so òbrôzów, je w nym môlu widzec pòbòżnotã kaszëbsczégò lëdu i jegò przëwiązanié do pielgrzimkòwi tradicëji." ([[Eùgeniusz Gòłąbk|E. Gołąbek]]: Pielgrzimkòwanié, Gduńsk 1982, s. 11) == Òbaczë téż == * [[Òbraznik]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08 [[Òbraznik|Òbraznicë]] - òbrôz òd procesji sã kłóniô] * [http://www.wilno.org/events150/St__Cas_Mass/st__cas_mass.html (en)] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 7x9hr0wg4se2v122bf6ikzqn0k0r1js 193972 193970 2026-04-06T01:22:45Z Iketsi 3254 [[Òbraznik|òbraznicë]] 193972 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Peretron.JPG|mały|Òbrôz òd procesji]] '''Òbrôz òd procesji''' – to je np. kòscelny òbrôz w ramach, chtëren w procesji niosą [[Òbraznik|òbraznicë]] abò òbraznice. Jak te òbrôzë sã kłóniają, to je widzec przëwiązanié [[Kaszëbi|kaszëbsczégò]] lëdu do pielgrzimkòwi tradicji. W 2013 rokù na taczim òbrazu béł ju [[Jan Paweł II]]. == Rozmajitoscë == W lëteraturze z tim je tak: "Ale kò òkróm tegò teatru kłóniającëch so òbrôzów, je w nym môlu widzec pòbòżnotã kaszëbsczégò lëdu i jegò przëwiązanié do pielgrzimkòwi tradicëji." ([[Eùgeniusz Gòłąbk|E. Gołąbek]]: Pielgrzimkòwanié, Gduńsk 1982, s. 11) == Òbaczë téż == * [[Òbraznik]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08 Òbraznicë — òbrôz òd procesji sã kłóniô] * [http://www.wilno.org/events150/St__Cas_Mass/st__cas_mass.html (en)] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] rc7llgkdmtrenffiby2m3tydbbngxby 0 8379 194046 187437 2026-04-06T06:15:43Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|67}}</ref> 194046 wikitext text/x-wiki '''Sławina''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] białgowsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Słôwka, Sławinka abò Sławika<ref>{{RKJ|2008|67}}</ref>. == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] 2br1aizk13127ijn9tqabfie40zo64y 0 8380 194049 187487 2026-04-06T06:18:29Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|71}}</ref> 194049 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ulice Damroki, Górnicza, Lipowa, Myśliwska, Waleriana Szefki, Witosławy, Zwinisławy, Żródło Marii, Kościół pw. Św. Karola.JPG|mały|Tôfle z Gdinie]] '''Witosława''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] białgowsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Witka abò Witosłôwka<ref>{{RKJ|2008|71}}</ref>. == Òbaczë téż == <!--{{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}}--> * [[Witosława Frankòwskô]] == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] 864zkimdbtqfuvshbkriirz5kf8isnd 0 8381 194038 187571 2026-04-06T05:50:55Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|79}}</ref> 194038 wikitext text/x-wiki '''Sulësława''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] białgowsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Sulka<ref>{{RKJ|2008|79}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] 6tvkxlk19gy8w3vsrglp54q6tpi0q31 194040 194038 2026-04-06T05:52:35Z Iketsi 3254 / 194040 wikitext text/x-wiki '''Sulësława''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] białgowsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Sulka<ref>{{RKJ|2008|79}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}/}} == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] tumzpluy91wisxpf7vl4m82inj81ffc 194044 194040 2026-04-06T06:08:43Z Iketsi 3254 -/ 194044 wikitext text/x-wiki '''Sulësława''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] białgowsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Sulka<ref>{{RKJ|2008|79}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] 6tvkxlk19gy8w3vsrglp54q6tpi0q31 194053 194044 2026-04-06T06:20:25Z Iketsi 3254 <--== Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} --> 194053 wikitext text/x-wiki '''Sulësława''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] białgowsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Sulka<ref>{{RKJ|2008|79}}</ref>. <--== Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} --> == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] krmuv1rl5skpdmra4hzia9izrsaldo2 194054 194053 2026-04-06T06:20:41Z Iketsi 3254 ! 194054 wikitext text/x-wiki '''Sulësława''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] białgowsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Sulka<ref>{{RKJ|2008|79}}</ref>. <!--== Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} --> == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] 4ql28lyqqg4plrh3dcjs22hv67xmojk 0 8382 194039 187455 2026-04-06T05:51:20Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|79}}</ref> 194039 wikitext text/x-wiki '''Sulësłôw''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Sulk abò Suli<ref>{{RKJ|2008|79}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] 3d4donr6r5gcu6l44nds2ixks0ewdj9 194051 194039 2026-04-06T06:19:36Z Iketsi 3254 <!--== Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}}--> 194051 wikitext text/x-wiki '''Sulësłôw''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Sulk abò Suli<ref>{{RKJ|2008|79}}</ref>. <!--== Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}}--> == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] la2vrz9h11ndbzf2ru98wen0p5rjhck 194052 194051 2026-04-06T06:20:06Z Iketsi 3254 --> 194052 wikitext text/x-wiki '''Sulësłôw''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Sulk abò Suli<ref>{{RKJ|2008|79}}</ref>. <!--== Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} --> == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] 0jrqdv8kmvoaz6furml5brtb5jonxd6 0 8383 194032 187454 2026-04-06T05:31:11Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|37}}</ref> 194032 wikitext text/x-wiki '''Barnim''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Barnimk<ref>{{RKJ|2008|37}}</ref>. == Zdroje == <references/> [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] pb94f1dljeu5lnuk4mklql9jqithng0 194033 194032 2026-04-06T05:38:48Z Iketsi 3254 {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} 194033 wikitext text/x-wiki '''Barnim''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Barnimk<ref>{{RKJ|2008|37}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] nef51y15mg30reohs22bej9j6srj9dg 194058 194033 2026-04-06T06:22:23Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ <!--{{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}}--> 194058 wikitext text/x-wiki '''Barnim''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Barnimk<ref>{{RKJ|2008|37}}</ref>. == Òbaczë téż == <!--{{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}}--> * [[Barnim I]] * [[Barnim III]] * [[Barnim IX]] == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] h9cho8ai28h6l3subnb6kpornjr232t 0 8384 194035 187536 2026-04-06T05:46:36Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|51}}</ref> 194035 wikitext text/x-wiki '''Jaromir''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Jaromirk<ref>{{RKJ|2008|51}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] gla1ggtq6uwxgavonk0ih66tx4a718j 194057 194035 2026-04-06T06:21:58Z Iketsi 3254 <!--{{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}}--> 194057 wikitext text/x-wiki '''Jaromir''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Jaromirk<ref>{{RKJ|2008|51}}</ref>. == Òbaczë téż == <!--{{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}}--> * [[Jaromira Labudda]] == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] c6581usdjruhhu8k5wpeouxpcwuade3 0 8385 194045 187652 2026-04-06T06:15:07Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|67}}</ref> 194045 wikitext text/x-wiki '''Swiãtopôłk''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Swiãtk, Pôłk abò Pôłczk<ref>{{RKJ|2008|67}}</ref>. == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] ll1u5ku1q22tut5nkbb65a85f0kwj3v 0 8386 194048 187416 2026-04-06T06:17:42Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|71}}</ref> <!--{{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}}--> 194048 wikitext text/x-wiki '''Wartësłôw''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Wartisłôwk, Wartk abò Warti<ref>{{RKJ|2008|71}}</ref>. == Òbaczë téż == <!--{{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}}--> * [[Wartësłôw II]] * [[Wartësłôw III]] * [[Wartësłôw IX]] == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] rqborxm0itj4xx9zvqcnx5bi9hqce0f 14 8387 194031 164662 2026-04-06T05:24:04Z Iketsi 3254 |Miona 194031 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura|Miona]] dbcbb4cze5hlz4fnriv6aqvyonc9o3w 0 8388 194037 187448 2026-04-06T05:49:00Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|67}}</ref> 194037 wikitext text/x-wiki '''Subisłôw''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Subi abò Subk<ref>{{RKJ|2008|67}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] keocj1wbob4wvjn9edrh1szto4f6uxf 194055 194037 2026-04-06T06:21:01Z Iketsi 3254 <!--== Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} --> 194055 wikitext text/x-wiki '''Subisłôw''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Subi abò Subk<ref>{{RKJ|2008|67}}</ref>. <!--== Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} --> == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] 85bslix8awwadnss7ssmf01ykwnm751 0 8389 194047 187409 2026-04-06T06:16:25Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|69}}</ref> 194047 wikitext text/x-wiki '''Waleska''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] białgowsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Walesa abò Wala<ref>{{RKJ|2008|69}}</ref>. == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] e832td7p0v1w5umd5k9gdej0qezzvma 0 8390 194036 187566 2026-04-06T05:48:19Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|51}}</ref> 194036 wikitext text/x-wiki '''Mscëwòj''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Mscëwòjk<ref>{{RKJ|2008|61}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}} == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] jj189o3a9098djuwdnq8bwazo2dq1o4 194056 194036 2026-04-06T06:21:33Z Iketsi 3254 <!--{{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}}--> 194056 wikitext text/x-wiki '''Mscëwòj''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Mscëwòjk<ref>{{RKJ|2008|61}}</ref>. == Òbaczë téż == <!--{{Special:Prefixindex/{{SUBPAGENAME}}}}--> * [[Mscëwòj I]] * [[Mscëwòj II]] == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] n8lqmzpcmlefoqtqtyso1w39ofr4wbi 0 8391 194050 187653 2026-04-06T06:19:05Z Iketsi 3254 <ref>{{RKJ|2008|61}}</ref> 194050 wikitext text/x-wiki '''Ònufri''' – [[Kaszëbsczé miona|kaszëbszczé miono]] chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Nufri<ref>{{RKJ|2008|61}}</ref>. Jeden [[stolem]] miôł miono Ònufri. == Zdroje == <references/> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona]] jjbcr7ol82ffhmk3wlwut415zdk0qr9 0 8517 194013 188798 2026-04-06T02:16:47Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Kanadijka]] * [[Piroga]] 194013 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bytów MZK czółno XVII w p.jpg|mały|Czôłen z XVII stalata w Mùzeum w [[Bëtowò|Bëtowie]]]] '''Czôłen''' – to je bôt zrobiony z jednégò sztëka drewna; wëkùmóny abò wëpôlony, z plaskatim dnem, na snôdczich wòdach mòże sã w nim òdpichac drągiem, a na głãbszich paczënowac. == Òbaczë téż == * [[Kanadijka]] * [[Piroga]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Czôłnë]] 99fket26nrz2l5i3pogb8n5p717onhb 0 9094 194079 187353 2026-04-06T11:51:03Z Eurohunter 3273 błędny link 194079 wikitext text/x-wiki [[File:Polska-woj-kujawy.png|300px|thumb|right|Kùjawskô òbéńda na tle pòlsczëch [[wòjewództwò|wòjewództwów]] ë [[kréz|krezów]].]] '''Kùjawë''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kujawy'') je to [[historëcznô krôjna]] ë etnograficzny region we westrzédni [[Pòlskô|Pòlsczi]], na [[Wiôlgòpòlsczé Pòjezerze|Wiôlgòpòlsczëm Pòjezerzu]], w dorzécznicë dólni [[Wisła|Wisłë]] ë górni [[Niéc|Niecë]]. [[Kùjawiacë]] są główną etnograficzną grupą ti òbéńdë. Kùjawë leżą wnetk całowno w [[kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczëm wòjewództwie]]. Pôłniowé ùbrzédżi są we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczëm wòjewództwie]], w [[koninsczi kréz|koninsczim]] ë [[kolsczi kréz|kolsczim krezie]]. Wiôldżé plachcie westrzédnëch Kùjaw zajimają [[czôrné zemie]], chtërné słëchają do nôbarżi òbrodnëch zemiów w Pòlsczi. Do nôtëralnëch bògactwów krôjnë słëchô téż [[kamiannô sól]], jaką wëczëchli sã w òkolim [[Inowrocław]]ia ë [[Ciechocinek|Ciechocinka]]. Niéchtërné zdrzódła ùznają [[Włocławek]] za kùjawską stolëcã<ref>Monografia Wielkiego Pomorza i Gdyni, pod red. Józefa Lachowskiego, Toruń-Lwów, 1939 r., s. 7, s. 154, s. 176.</ref><ref>Monografia Włocławka, ks. dr Michał Morawski, 1933 r., s.94, s. 364, s. 368.</ref><ref>Przewodnik Ilustrowany po Włocławku, pod red. Stanisława Jankowskiego, 1922 r., s. 43.</ref>. Zwëkòwò rozdzélô sã etnograficzné Kùjawë na pòrénkòwé ze stolëcã we Włocławku ë zôpadné ze stolëcã w Inowrocławiu<ref>Kukier Ryszard: Regionalizacja etnograficzna Kujaw: Prace komisji historii BTN: Państwowe Wydawnictwo Naukowe oddział w Łodzi: 1963</ref>. ==Grańce== Kùjawë rozmiané jakò historëcznô krôjna grańczą na nordze z [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrską]], na zôpadze z [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlską]] (na nordze z [[Krajnô|Krajną]], [[Pòznanskié|Pòznanskim]] ë na pôłniu z [[Kalisczé|Kalisczim]]), na pòrénkù z [[Mazowsze]]m. Kùjawskô grańca nëkô pò lewim brzégù [[Wisła|Wisłë]] òd ùscégò [[Skrwa|Skrwë]] na pôłniu do ùscégò [[Wda|Wdë]] na nordze, rozcëgô sã kù zôpadowi do [[Kòrónowò|Kòrónowa]] ë [[Nakło|Nakła]] òb [[Pakość]] do [[Niéc|Niecë]]. Dali skrącô na zôpôd òd rzéczi, przecënô [[Jezoro Trląg]] ë strzelensczé lasë, dochôdaje dò [[Skulsczé Jezoro|Skulsczégò Jezora]], zajimô [[Brdowsczé Jezoro]], [[Chodecz]] ë [[Lubień Kujawski]] cobë dochadac przez Skrwã do Wisłë. Historëczné Kùjawë zajimają dwa [[gard na prawach krezu|gardë na prawach krezu]]: [[Bëdgòszcz|Bëdgòszczã]] ë [[Włocławek]], ë téż krezë: [[aleksandrowsczi kréz|aleksandrowsczi]], [[bëdgòsczi kréz|bëdgòsczi]] (bez gminë Dąbrowa Chełmińska ë czãscë gminë Kòrónowò), [[inowrocławsczi kréz|inowrocławsczi]] (bez òbéńdów na zôpôd òd pakosczëch jezerów), [[radziejowsczi kréz|radziejowsczi]] ë [[włocławsczi kréz|włocławsczi]]. Cządë Kùjawów są téż w krezach: [[kolsczi kréz|kolsczim]], [[koninsczi kréz|koninsczim]], [[mogilensczi kréz|mogilensczim]], [[płocczi kréz|płocczim]], [[torunsczi kréz|torunsczim]] ë [[żninsczi kréz|żninsczim]]. Téż lewobrzégòwi cząd [[Torëń|Torënia]] leżi w òbéńdze historëcznëch Kùjawów. ==Przëpisë== {{przëpisë}} [[Kategòrëjô:Historëczné krôjnë Pòlsczi]] [[Kategòrëjô:Etnograficzné krôjnë Pòlsczi]] o2a1pmwylon2tfl6b4p0pvq6lzu852m 0 9116 193990 187675 2026-04-06T01:42:03Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 193990 wikitext text/x-wiki '''Silvio Berlusconi''' (ùr. [[29 séwnika]] 1936 rokù w gardze [[Milano]]) – to je italsczi pòlitikôrz. Òn béł premiéra w Italsce w latach 1994–1995, 2001–2006, a téż 2008–2011. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Italskô]] [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 62rmcmmbfkity5kf15s86q79k512l4f 0 9219 193994 187775 2026-04-06T01:44:46Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 193994 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Defense.gov photo essay 110524-D-XH843-007.jpg|mały|Lech Wałęsa, 2011 rok]] '''Lech Wałęsa''' (ùr. [[29 séwnika]] [[1943]] w [[Popowo (gmina Tłuchowo)|Popowie]]) – to je pòlsczi pòlitikôrz. W latach 1980-1991 béł przédnikã [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|„Solidarnoscë”]], òd 1990 do 1995 rokù béł prezydentã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]], noblista w 1983 rokù <ref>[http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1983/ The Nobel Peace Prize 1983]</ref>. Òd 1997 rokù òn je pòczestnym òbëwatelã gardu [[Gduńsk]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160303020601/http://bip.gdansk.pl/rada-miasta/Honorowi-obywatele-Gdanska,a,15636 Honorowi obywatele Gdańska]</ref>. == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{DEFAULTSORT:Wałęsa, Lech}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 9rte5ncwx1vvbw8w3ppyhk81kxsenz4 0 9276 194008 187509 2026-04-06T02:14:30Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194008 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Morris-canoe-600.jpg|mały|Kanadijka]] '''Kanadijka''' – to je môłi bôt, a na nim trzeba paczënowac. Kanadijków je wiele m.jin. w Kanadze. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Czôłnë]] ow01tkbhmm669rz03jgudmmaeftv14k 194009 194008 2026-04-06T02:14:54Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Piroga]] 194009 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Morris-canoe-600.jpg|mały|Kanadijka]] '''Kanadijka''' – to je môłi bôt, a na nim trzeba paczënowac. Kanadijków je wiele m.jin. w Kanadze. == Òbaczë téż == * [[Piroga]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Czôłnë]] 91rxg873eigz6k98smjz6ezd5626opl 194012 194009 2026-04-06T02:16:10Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Czôłen]] 194012 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Morris-canoe-600.jpg|mały|Kanadijka]] '''Kanadijka''' – to je môłi bôt, a na nim trzeba paczënowac. Kanadijków je wiele m.jin. w Kanadze. == Òbaczë téż == * [[Czôłen]] * [[Piroga]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Czôłnë]] 5e3laiathgo19tp8oaqo05100t0wlmi 0 9335 193996 187244 2026-04-06T01:48:56Z Iketsi 3254 {{[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]}} 193996 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Michôł Kòżëczkòwsczi''' (''MICHAEL KOZICZKOWSKI'' abò ''Michał Kożyczkowski'') – ùr. [[11 séwnika]] 1811 - ùm. 1882) to béł wiôldżi gbùr i znóny pòlitikôrz w Americe. Òn rozmiôł wicy jãzëków, a trafił w 1857<ref>https://web.archive.org/web/20140811183046/http://www.pchswi.org/archives/polish_heritage/spoa_kaszuby.htm The Kaszuby Region - Home of the Polish Pioneers of Portage County</ref> rokù do [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]] z białką i dzecama. Tam w Portage County Wisconsin òn béł pòlitikôrzã, a pòmôgôł m. jin. [[Kaszëbi|Kaszëbóm]]<ref>https://content.wisconsinhistory.org/digital/collection/tp/id/47196/ "MICHAEL KOZICZKOWSKI"</ref>. Òn ùmarł w 1882 rokù. == Dopisënczi == <references/> == Lëteratura == * [[Władisłôw Szulëst|Szulist W]].: Kaszubi w Ameryce; Szkice i materiały, MPiMK-P Wejherowo 2005, s. 170 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Kòżëczkòwsczi Michôł}} [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] gdpalmdfngw0ui4owahlcrjiqr15wnf 14 9522 194059 170915 2026-04-06T06:26:40Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Lëteratura]] 194059 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Lëteratura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] fgmcbnjuusoljn35ff4439m3nmvi8pw 0 9669 193941 170995 2026-04-06T00:36:28Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] 193941 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2010-09-13 Boletus luridus Schaeff 104527 crop.jpg|mały|Cemny bòrzón]] '''Cemny bòrzón''' (''Suillellus luridus'') – to je ôrt grzëba z rodzëznë bòrzónowatëch. [[Kaszëbi]] gò nie jedzą. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 2l2mxgm493uahp08svxhkilenocevxl 0 9670 193948 170996 2026-04-06T00:41:50Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] * [[Czerwiony mùchôrz]] 193948 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita verna-02.jpg|mały|Zymkòwi mùchôrz]] '''Zymkòwi mùchôrz''' (''Amanita verna'') – to je ôrt grzëba z rodzëznë mùchôrzowatëch (''Amanitaceae''). To je [[Pòtrusë|pòtrus]]. Òn wëzdrzi kąsk jak [[òwczi pólnica]] i trzeba òpasowac żebë sã nie zmilëc. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] * [[Czerwiony mùchôrz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 6day8j87c7ml74kphnyjjnlimykq2ab 14 9681 194027 169592 2026-04-06T05:21:18Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 194027 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Eùropejskô mitologiô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] ton3im1hejg3t2hh1w84ovhh5j8y7qv 194028 194027 2026-04-06T05:21:33Z Iketsi 3254 |Mitologiô 194028 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Eùropejskô mitologiô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura|Mitologiô]] qiziph8zobxklpkta8eonwlaa8s3yzw 0 9700 193998 191965 2026-04-06T01:51:06Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193998 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Estados Unidos Mexicanos|miono=Meksykańscze Zjednóné Kraje|fana=Flag of Mexico.svg|herb=Coat of arms of Mexico.svg|miono-genitiw=Meksyku|mòtto=La Patria Es Primero<br> (Tatczëzna je piersza)|na karce=MEX orthographic.svg|jãzëk=Niżóden (de facto [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]])|stolëca=Meksyk (gard)|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1,964,375|procent-wòdë=-|rok=2024|lëdztwò=130,739,927|dëtk=meksykańscze peso|kòd dëtka=MXN|czasowô cona=–8 do –6 – zëma UTC –7 do –5 – lato|swiãto=Día de la Independencia (Dzéń Samòstójnotë)|himn=Himno Nacional Mexicano (Nôrodny meksykańsczi himn)|kòd=MEX|Internet=.mx|telefón=52|Prezydeńt=Claudia Sheinbaum|Premiéra=|Mònarcha=}} '''Meksyk''' ([[Szpańsczi jãzëk|szp]]''. México'') je państwã w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]]. Je 13. co do wiôlgòscë państwã swiata. Greńczë z [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónémi Krajami Americzi]] na norde, [[Gwatemala|Gwatemalą]] i [[Belize]] na pôłniu. Na pôłniu i zôpôdze ma przëstãp do [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]], na pòrénku do Meksykańsczej Roztoki i Karaibsczego Mòrza. == Historiô == [[Òbrôzk:Azteken-Menschenopfer.jpg|lewo|mały|Aztekowie skłôdają òfiara z lëdzi]] Przódë bëłë tu cywilizacëjé Olmeków, Tolteków, Zapoteków, Majów i Azteków, chtërë potémù staly sã [[Szpańskô|szpańską]] kolònią jakò Wicekrólestwò Nowi Szpańsczi<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20210126164719/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mexico Mexico] The World Factbook</ref>. W 1810 naczãła sã wòjna ò samòstójnótã, kùreszcze Meksyk zwëskał jã w 1821. W latach 1876–1911 prezydentem bëł diktator Porfirio Diaz, chtërën òstał òbalonô z przëczënë rewolucëji<ref name=":1">[https://www.bbc.com/news/world-latin-america-19828041 Mexico profile - Timeline] BBC</ref>. W 1927–1929 mioło mol [[Katolëcczi Kòscół|katolëccze]] pòwstanié ''cristeros'' procëm antikòscelny politice rządu i prezydenta Callesa<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/cristeros;3888197.html cristeros] Encyklopedia PWN</ref>, chtërën zôczął też rządy Partii Rewolucëjno-institucëjnej (PRI). W 1938 prezydent Lazaro Cardenas naczął nacjonalizacëje pétrochòwy ropy. W 1968 mioła mol masakra sztudérów na placu Trzëch Kùltur. W 1994 wëbùchło pòwstanié Zapadistów w Chiapas (indiańsczego domôcego lëdztwa)<ref name=":2">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Meksyk-Historia;4270158.html Meksyk. Historial] Encyklopedia PWN</ref>. W 1997 PRI stracëła wikszosc w parlameńcie, a w 2000 prezydentem òstał Vicente Fox, z koalicëji Allianza por el Cambio<ref name=":1" /><ref name=":2" />. == Geografiô == [[Òbrôzk:Pico Orizaba1.jpg|lewo|mały|Wùlkan Orizaba]] Wiéchrzëzna: 1 972 550 km²<ref name=":0" />. Meksyk to federacëjô, skłôda sã z 31 krôjów (nôwikszi z nich to Chihuahua). W kraju sã wszelejaczé fòrmy usztôłtòwónia terenu, na norde sã piôszczëzny, na pôłniu dżungle i gòrowe swòry, cygnące sã od nordowego zôpôdu na pôłniowy pòrénk, robiące dolënë i płascziwëżë<ref name=":3">[https://embamex.sre.gob.mx/reinounido/images/stories/PDF/Meet_Mexico/3_meetmexico-theland.pdf Meet Mexico - The land] Embassy of Mexico in United Kingdom</ref>. Nôwëjszé górë skłôdają sã z wùlkanów (np. Orizaba znóny też jakò Citlaltépetl). Nôbarżi znónym wùlkanem je Paricutín, chtërën pòwstał w 1943<ref name=":3" />, je nômłodszim wùlkanem Meksyku, jego pòwstanié òbzérał gbùr Dionisio Pulido<ref>[https://historia.dorzeczy.pl/historia-wspolczesna/407974/paricutin-wulkan-ktory-urosl-w-kilka-miesiecy-miejscowi-wciaz-pamietaja.html Paricutin. O wulkanie, który… urósł na polu. Jego powstanie pamiętają miejscowi seniorzy] Historia DoRzeczy</ref>. Meksyk mo różny klimat, zmianë w wësokòsci prowôdzą do mòcnych wiodrów pògòdy<ref name=":3" />. Nôdłëgszô rzekã je Río Bravo. Wikszosc rzek w Meksyku ma swoje zdrzódło w górach Sierra Madre. Nôwiksze jezero to Chapala, leże midze krajami Jalisco i Michoacán<ref name=":3" />. == Lëdztwò == W 2024 Meksyk mioł 130,739,927 mieszkańców. 62% mieszkańców Meksyku to Metysi, 21% to dzélowo domôce lëdztwò, 7% domôce lëdztwò, zaòstałé 10% to w wikszosci [[Eùropa|Eùropejczëki]]<ref name=":0" />. Na spòdlém pòdôwków z 2023 78% lëdztwa je katolëkami, 10% protestantami, 1,5% wëznaje jinsze religije (w tim judaizm, Swiôdkòwie Jehòwë, mormonizm, [[islam]]), 8,1% nie praktikùje żódny religiji, a 2,5% praktikùje nieòpisóné religije<ref>[https://www.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/mexico/ 2023 Report on International Religious Freedom: Mexico] United States Department of State</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} [[Kategòrëjô:Meksyk|*]] [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]] kvls9d8ekmpgjpfj8ttbm754uk3svw7 0 10000 193894 192534 2026-04-05T15:27:10Z DawnyTest 14843 193894 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Sztëm| dopełniacz=Sztëmu| adjektiw_mask=Sztëmsczi| adjektiw_fem=Sztëmskô| céch=POL_Sztum_COA.svg| fana=POL Sztum flag.svg| karta=Sztum_location_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=sztëmsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Bartosz Mazerski| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=5X|minutN=1X|stopniE=1X|minutE=2X| wysokość=| rok=2023| lëdztwò=9175| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48)| pòcztowi kòd=82-400| registracëjné tôfle=GSZ| TERYT=| SIMC=| www=http://www.sztum.pl| }} '''Sztëm''' (we zdrojach: ''*Stumis'' (Górnowicz), ''in loco ... Stumo'' 1234, ''Stumis'' 1250, ''Stume'' 1294, ''Stoma'' 1295, ''Sthume'' 1333, ''in Stuma'' 1333, ''Sthum'' 1334, ''in Stuma'' 1336, ''Sthum'' 1350, ''de Stum'' 1361, ''Sthum'' 1381, ''Stum'' kòl 1399, ''Sthum'' 1399, 1411-1420, 1437, ''Sthvm'' <1454, ''Sthum'' 1476, ''Stum'' 1508, ''Sztum'' 1565, 1570, ''Stum'' 1647, ''Sztum'' 1664, ''Stuhm'' kòl 1790, ''Sztum'' 1892, ''Sztum'' (Cenôwa); gw. ''Sźtum''; pòl. ''Sztum'', miem. ''Stuhm'') - krézewi gard w pòmòrsczim wòjewództwie nad dwoma jezorami. * Lëdztwò gardu: 10.427 ([[2011]]) * Wiéchrzëzna gardu: 4,59 km² [[Òbrôzk:Sztum_zamek.jpg|thumb|400px|left|Sztëmsczi zamk]] {{commons|Category:Sztum}} {{stub}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] qsdp9whesf6q0mqspvoqzbxw4e6rv0r 0 10039 193877 193655 2026-04-05T15:05:13Z DawnyTest 14843 193877 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Chôłmżô| dopełniacz=Chôłmżë| adjektiw_mask=Chôłmżëńsczi| adjektiw_fem=Chôłmżëńskô| céch=POL_Chełmża_COA.svg| fana=POL Chełmża flag.svg| karta=POL_Chełmża_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=torëńsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=ul. Gen. Hallera 2| kod_poczt_um=87-140| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=7,84| stopniN=53|minutN=11|stopniE=18|minutE=36| wysokość=91| rok=2017| lëdztwò=14.645| gęstość=1868,0| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 56| pòcztowi kòd=87-140| registracëjné tôfle=CTR| TERYT=0415011| SIMC=0983126| www=http://www.chelmza.pl| commons=Chełmża| |gwôsné miono=Chełmża}} '''Chôłmżô''' abò téż: '''Łoza''' (we zdrojach: ''Chêłmżô'' (Cenôwa); pòl. ''Chełmża'', miem. ''Culmsee'', ''Kulmsee'') – gard w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie w torëńsczim krézu nad Chôłmżëńsczim Jezorã. == Spòdlowé pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 14.965 ([[2010]]) * Wiéchrzëzna gardu: 7,84 km² == Galeriô == <gallery> Chełmża_-_Rynek_-_panoramio_(3).jpg|Chôłmżëńsczi rënk Chaplin_Chelmza.JPG|Chôłmżëńskô szlachota Charliego Chaplina Chełmża_-_widok_rynku._-_panoramio.jpg|Chôłmżëńskô biblioteka Chełmża_-_ulica_Gen.Hallera_-_panoramio.jpg|Chôłmżëńsczi rôtësz Bazylika_konkatedralna_w_Chełmży.JPG|Chôłmżëńskô konkatedra Chełmża, Toruń county, St Nicholas church.jpg|Kòscół sw. Mikòłaja z XIII-XIV st. </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] 2iojz9vpmuqdi1ft4sx52gbtcby8aev 0 10368 193989 188495 2026-04-06T01:41:31Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 193989 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:BenFranklinDuplessis.jpg|mały|Franklin w 1783 rokù]] '''Benjamin Franklin''' (ùr. 17 stëcznika 1706 r. w Bostonie, ùm. 17 łżëkwiata 1790 w Filadelfie) – amerikańsczi pòlitikôrz, ùczałi, filozof, masón. Òjc-załóżca [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]]. == Biografijô == === Dzectwò i młodosc === Ùrodzył sã 17 stëcznika 1706 r. w Bòstónie jakno dzesąti syn w rodzënie, w chtërny bëło razã sédemnôscë dzecë. Jegò òjc Josiah Franklin (ùrodzony w Ecton w grôfiznie Notrhamptonshire, do Americzi wëjachôł w 1683) nie béł bògatim, ón robił swiéczci a mëdło. Czej ùmarła mu piérszô biôłka, tej òżenił sã z Abiah Folger. Ta ùrodzëła jémù jesz dzesãc dzecy, w tim Benjamina. Nënka bëła dóma przë dzecach. Młodi Benjamin miôł, wedle mëslë nënczi a tatka, pòmôgac w kòscele, a tej tam òstac. Nôpiérwi, czedë miôł 12 lat, zaczął pracowac ù swòjégò starszégò brata Jamesa we drëkarnie. James béł òd 1721 r wëdôwôczã gazétë „New England Courant”. Do gazétë krëjamno pisôł Benjamin, a pòdpisywôł sã „Silence Dogoood”. Bòdôj James krzëwdzył Benjamina, dlôtë ten ùcekł do Filadelfiji. === Robòta jakno drëkôrz === Miôł sédemnôsce lat. W Filadelfie na pòczątkù pracowôł w drëkarnie, równak za namòwą noczôsnégò gùbernatora prowincëji Pensylwania Williama Keitha chcôł załozëc swòj wëdôwk. Za tim pòjachôł w 1724 r. do [[Londin|Londinù]], równak tam gùbernator Keith òszukôł gò. W biédze pòmógł mù tej Denham – jeden z pasażérów, z chtërnym Franklin przëpłënął do Londinù. Dzãka niémù, dwa lata pózni, òbaj nëkëlë w pòwrotną rëzã do Filadelfije, gdze Franklin béł drëkarzã. Òb [[zymk]] 1727 r. òbaj mòcno zachòrzëlë. Denham béł ùmarł, le òstawił Benjaminowi Franklinowi trochã dëtków. Nënczas Franklin założëł diskùsyjny klub wzôjnégò doskònaleniô „Junto”. Òd 1730 béł wëdôwcą gazétë „The Pensylwania gazette”. Napisôł ekonomiczną dowòdzëznã „The Nature and Necessity of a Paper Currency”. W latach 1732-1757 wëdôwôł zbiérk pòwiédzeniów a pòrad pòd titlã “Almanach biédnégó Riszarda”. Òb nen czas aktiwno téż włącziwôł sã w dzejanié na rzecz gardu. Dzãka jegò staróm pòwstała dobrowòlnô ògniowô starża, pòlicëjô, bòlëca a wëpòżëczniô ksążków. W 1743 założił Amerikańską Filozofną Stowôrã. Jegò nôwôżniészim célã béło równak założenié akademie dlô ùzdolniony młodzëznë. 7 stëcznika 1751 òdemklë dzãka niemù Academy of Pennsylvania (pózni ''University of Pensylwania''). [[Òbrôzk:Usdollar100front.jpg|mały|prawo|Benjamin Franklin na stodolarowim banknoce]] === Pòliticznô kariera === W 1736 r. òbjimnął swój pierszi państwòwi ùrząd jakno nôleżnik zgromadzeniô Pensylwanie. W 1751 òstôł wëbróny do radzëznë gardu Philadelphia. W midzëczasu béł delegatã stanu Pensylwania na kòngres sétmë kòloniów w Albany. W 1757 wëjachôł do Anglie a biôtkòwôł sã procem władzë Britijsczégò Parlamentu nad USA. W 1779 òstôł ministrã USA we [[Francëjô|Francji]]. Pòdpisôł ze Francuzama zdrëszny traktat. 3 séwnika 1783 r.w Pariżu, pò wòjnie z Anglikama, pòdpisôł w Wersalu z nima ùgòdã, chtërna zakùńczëła biôtkã ò samòstojnotã Americzi. W 1787 r. béł ju w Americzi i aktiwno włącziwôł sã w dzejanié Kònstitucyjny Kònwencje. === Noùkówô robòta, wënalôzczi === Benjamin Franklin miôł wiôlgą wiedzã, znôł czile jãzëków ([[Łacyńsczi jãzëk|łacëna]], [[Francësczi jãzëk|francusczi]], [[Italsczi jãzëk|włosczi]], [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]]). Miôł téż wiôdżi nôùkòwi doróbk w òbrëmienim elektricznoscë, filozofie i ekònomie. Wënalôzł òdgromnik i dwuwińdzeniowi òkùlôrë. Òdkrëł a òpisôł Golfsztrom. Za jegó noùkòwą dzejnotã dostôł wiele wëapartnieniów, béł m.jin. czestnym nôleżnikã taczich jinstitucjów, jak [[Petersbùrskô Akademiô Nôùk]] ^{[[:pl:Rosyjska Akademia Nauk|(pl)]]}, [[Francëskô Akademiô]] ^{[[:pl:Akademia Francuska|(pl)]]} i [[Royal Society]]^{[[:pl:Royal Society|(pl)]]}. Zarówno òd [[Ùniwersytet Harvarda|Harvard University]]^{[[:pl:Harvard University|(pl)]]}, jak i Yale University, dostôł tituł [[Master of Arts]]^{[[:pl:Master of Arts|(pl)]]}. Royal Society przëznało mù zôs Copley Medal. Nôlepi jegò nôùkòwą dzejnotã òpisują taczi łacyńsczi słowa napisóny na jegò piersnicë w Pariżu, chtërnëch autorã je Jean d'Alembert: ''erupuit coelo fulmen, mox sceptra tyrannis'' („grom wëdrzëł niebù, berła tiranóm). == Bibliografiô == *Benjamin Franklin: Żywot własny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1960. *Louise Todd Ambler: Benjamin Franklin. Cambridge: Harvard University, 1975. (ang.) *Wiktor Osiatyński: Wizje Stanów Zjednoczonych w pismach Ojców Założycieli. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1977. *Eustachy Białoborski. Beniamin Franklin. „Horyzonty Techniki”. 1956 [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi]] [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 6889w5b5sihobzwul892eno3j72ti27 0 10370 193981 193436 2026-04-06T01:31:26Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193981 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Gwineji|fòrma państwa=repùblika|herb=Coat of Arms of Guinea.svg|fana=Flag of Guinea.svg|miono-genitiw=Gwineji|gwôsné miono=République de Guinée|mòtto=Travail, Justice, Solidarité<br>(Prôcô, Sprawiedlëwòsc, Solidarnosc)|himn=Liberté<br>(Wòlnota)<center>[[Òbrôzk:Liberté.oga]]</center>|na karce=Guinea - Location Map (2013) - GIN - UNOCHA.svg|jãzëk=[[Francësczi jãzëk|francësczi]]|stolëca=Konakry|Prezydeńt=p.ò. Mamady Doumbouya|Premiéra=Bah Oury|data ùsôdzenia=2 pazdzérznika 1958|wiéchrzëzna=245 857|dëtk=Gwinejsczi frank|kòd dëtka=GNF|czasowô cona=±0|kòd=GN|Internet=.gn|aùtowi kòd=RG|telefón=+224|lëdztwò=15,441,993<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/guinea-population/ Guinea Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=2026 }} '''Gwineja''', a też '''Gwinejô''' – to je państwò w zôpôdny [[Afrika|Africe]] nad [[Atlantëcczi Òcean|Atlantëcczim Òceanã]]. Òna greńczë z [[Liberiô|Liberią]], [[Sierra Leone]], [[Sénégal|Sénégalã]], [[Mali]], [[Gwinejô Bissau|Gwineją-Bissau]] ë [[Ùbrzég Słoniowëch Kłów|Ùbrzégã Słoniowëch Kłów]]. Stolëcą je Konakry. Je nôleżnikã Gòspòdarczi Wespòlëznë Państw Zôpôdny Africzi (ECOWAS)<ref>''[https://www.cbn.gov.ng/MonetaryPolicy/ecowas.html The Economic Community of West African States (ECOWAS) | Central Bank of Nigeria]'' [online], www.cbn.gov.ng [dost 2026-03-28] (an.).</ref> ë Afrikańsczi Ùniji<ref>''[https://web.archive.org/web/20200527125905/https://au.int/en/member_states/countryprofiles2 Member States | African Union]'' [online], African Union [dost. 2026-03-28] (an.).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 4fubyw3cyx2fq6gohw98so7usl79mcu 0 10621 194010 187505 2026-04-06T02:15:25Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194010 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pirogues Madagascar.jpg|mały|Pirodżi w [[Afrika|Africe]]]] [[Òbrôzk:Pirogues Niger.webm|mały |Pirogues, Niger]] '''Piroga''' – to je bôt zrobiony z jednégò sztëka drewna; wëkùmuny, z plaskatim dnem, na snôdszich wòdach mòże w nim paczënowac. == Òbaczë téż == * [[Kanadijka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Czôłnë]] 3fef4sjy0wukry85idlav0eu491g5ae 194011 194010 2026-04-06T02:16:03Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Czôłen]] 194011 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pirogues Madagascar.jpg|mały|Pirodżi w [[Afrika|Africe]]]] [[Òbrôzk:Pirogues Niger.webm|mały |Pirogues, Niger]] '''Piroga''' – to je bôt zrobiony z jednégò sztëka drewna; wëkùmuny, z plaskatim dnem, na snôdszich wòdach mòże w nim paczënowac. == Òbaczë téż == * [[Czôłen]] * [[Kanadijka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Czôłnë]] bl88slecb4xe30olqinr6i3lszx3czp 0 10814 194015 193858 2026-04-06T02:19:53Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Żôgòwinë]] 194015 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pila tarczowa RB (cropped).jpg|mały|]] '''Krézżôga''' – to je maszina do cãcégò drewna abò np. betonu przë pòmòcë żôdżi, a je nią òkrãgłô zãbòwatô tôrcz. Nëkô jã zwiksza elektriszi mòtor. == Òbaczë téż == * [[Rãcznô żôga]] * [[Żôgòwinë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Elektromechanika]] pmd5x2dqg80j2rhkfpfpmtnz9kuphqg 0 10869 194014 176077 2026-04-06T02:19:38Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Krézżôga]] * [[Wãbórk do smieców]] 194014 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Saw dust (Zaagsel).jpg|mały|Żôgòwinë]] '''Żôgòwinë''' – to są drobné wiórka, chtërne robi np. [[krézżôga]] z drewna. Òne mògą bëc brëkòwóny do grzeniégò jizbów. Mòże je téż wëwiezc na wësëpiskò. == Òbaczë téż == * [[Krézżôga]] * [[Wãbórk do smieców]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òdpôdczi]] 7per3dlmkd3mq16bfxzl5ynm3gle6ts 0 10980 194016 193568 2026-04-06T02:24:02Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szlachë]], * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 194016 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sign Route der Backsteingotik.jpg|mały|Céch EuRoB]] '''Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù''' (''European Route of Brick Gothic'') – to je turistny szlach z wiele gardama nad [[Bôłt|Bôłtã]], w chtërnëch je ceglanô architektura gòtikù. Òn jidze m. jin. przez [[Słëpsk]] i [[Gduńsk]]. == Òbaczë téż == * [[Kòłowô turistika]] * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Szlachë]] i4g5d3lkp8hqemz2zc67qpsmxlzlqyq 0 10997 194023 176638 2026-04-06T02:40:15Z Iketsi 3254 |thumb→|mały 194023 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Carburador Solex.JPG|260px|mały|Gazownik]] '''Gazownik''' – to je dzél [[Spôliwny mòtor|spôliwnégò mòtora]], w chtërnym sã miészô òpôł i lëft. == Òbaczë téż == * [[Termòméter]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Technika]] ff4gtdxce8kxqc7odi7fx0v6e4w5vem 0 11012 194022 187570 2026-04-06T02:39:49Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Ban]] 194022 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Urcos (5688176328).jpg|mały|Banowi òbrôcnik]] '''Banowi òbrôcnik''' – to je banowi przërëchtënk zrobionô zdłuż szinów do òbrócaniégò np. lokòmòtiwów. == Òbaczë téż == * [[Ban]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ban]] juzkckoo8fsf5pv6x7hn12dwmsjmley 0 11198 193914 186733 2026-04-05T17:27:26Z DawnyTest 14843 193914 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Piekary Śląskie| dopełniacz=Piekar Śląskich| céch=POL Piekary Śląskie COA.svg| fana=POL Piekary Śląskie flag.svg| karta=POL Piekary Śląskie map.svg| wòjewództwò=szląsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Sława Umińska-Duraj| mail=| adres_um=ul. Bytomska 84| kod_poczt_um=41-940| tel_um=(032) 287 20 41| fax_um=(032) 287 22 69| mail_um=| wiéchrzëzna=39,98| stopniN=50|minutN=22|sekundN=25|stopniE=18|minutE=38| wysokość=261-350| rok=30.06.2020| lëdztwò=54 860| gęstość=1386| aglomeracja=górnośląska| czerënkòwi numer=(+48) 032| pòcztowi kòd=41-940 do 41-949| registracëjné tôfle=SPI| TERYT=2471011| SIMC=0942104| miasta_partnerskie=| www=http://www.piekary.pl/| założone=XI / XII w.| prawa_miejskie=1253 }} '''Piekary Śląskie''' ([[szląsczi jãzëk|szl.]] ''Pjekary Ślůnske'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Deutsch Piekar'') - to je gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]] nad rzéką Brynicą. [[Òbrôzk:Piekary Śląskie, Bytomska.jpg|thumb|left|250px|]] {{stub}} [[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] p5e67wi2qzpgurgzcmmi3v5kqodr749 0 11356 193898 193848 2026-04-05T15:31:25Z DawnyTest 14843 193898 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Biała Podlaska| dopełniacz=Białej Podlaskiej| céch=POL Biała Podlaska COA.svg| fana=POL Biała Podlaska flag.svg| karta=POL Biała Podlaska map.svg| wòjewództwò=lubelsczé| kréz=bialsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=| bùrméster=Michał Litwiniuk| adres_um=ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 3| kod_poczt_um=21-500| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=49,4| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=57.389 | gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 83| pòcztowi kòd=21-500 do 21-502, 21-506, 21-527| registracëjné tôfle=LB| TERYT=| SIMC=| www=http://www.bialapodlaska.pl| }}[[Òbrôzk:Plac wolnosci magistrat poczta.jpg|mały|Biała Podlaska]]'''Biała Podlaska''' – to gard ë gminô w [[bialsczi kréz|bialsczim krézu]], w [[Lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim wòjewództwie]]. === Słôwny lëdze === * [[Józef Ignacy Kraszewski]] * [[Honorat Koźmiński]] * [[Roman Kłosowski]] * [[Marcin Wójcik]] * [[Bogusław Kaczyński]] * [[Wacław Kowalski]] * [[Karol Okrasa]] * [[Zofia Tajber]] * [[Roman Kulesza]] * [[Jacek Kaspszyk]] * [[Julian Bartoszewicz]] * [[Stanisław Brzóska]] * [[Franciszek Wężyk]] * [[Roman Zmorski]] * [[Jan Gloger]] * [[Roman Rogiński]] * [[Jan Gawiński]] * [[Władysław Wężyk]] * [[Ludwik Maciąg]] * [[Stefan Żeromski]] * [[Maksymilian Hartglas]] * [[Zbigniew Safjan]] * [[Krzysztof Skubiszewski]] * [[Małgorzata Markiewicz]] * [[Waldemar Golanko]] * [[Georgina Tarasiuk]] * [[Józef Oleksy]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Lubelsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 166d83ktzawv6fmk8utczle93zsgo24 0 11648 193978 193446 2026-04-06T01:28:32Z Iketsi 3254 <ref> 193978 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = al-Jazāʼir |miono = Algeriô |miono-genitiw = Algerie |fana = Flag of Algeria.svg |herb = National Emblem of Algeria (bronze effect).svg |na karce = Algeria_-_Location_Map_(2013)_-_DZA_-_UNOCHA.svg |mòtto = بالشّعب وللشّعب |jãzëk = arabsczi, berbersczi, francësczi |stolëca = Algierë |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 2 381 740 |procent-wòdë = |lëdztwò = 47,735,685<ref>https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/algeria/#people-and-society The World Factbook</ref> | rok = 2025 |dëtk = Algiersczi dënar | kòd dëtka = DZD |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = Kassaman (Przësëgamë) <center>[[Òbrôzk:Kassaman instrumental.ogg]]</center> |kòd = DZA, DZ |Internet = .dz |telefón = 213|Prezydeńt=Abd al-Madżid Tabbun|Premiéra=Sifi Ghrieb|aùtowi kòd=DZ|data ùsôdzenia=5 lëpińca 1962 }} '''Algieriô''' abò '''Algierskô''' – to je stolemne państwò w nordowi [[Afrika|Africe]], ze stolecznym gardã [[Algiers]]. Algerio je nôwikszim wedle wiéchrzëznë panstwã Afriki. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Algieriô]] 2d6dqq32fxavf77tl90m9iiq114ry4f 0 11682 193885 183558 2026-04-05T15:14:11Z DawnyTest 14843 193885 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Gòlëb-Dobrziń| dopełniacz=Gòlëbia-Dobrzina| adjektiw_mask=gòlëbskò-dobrzińsczi| adjektiw_fem=gòlëbskò-dobrzińskô| céch=POL_Golub-Dobrzyń_COA.svg| fana=POL_Golub-Dobrzyń_flag.svg| karta=POL_Golub-Dobrzyń_map.svg| wòjewództwò=kùjawskò-pòmòrsczé| kréz=gòlëbskò-dobrzińsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Mariusz Jan Piątkowski| adres_um=Plac Tysiąclecia 25| kod_poczt_um=87-400| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=7,5| stopniN=53|minutN=06′45|stopniE=19|minutE=03′05| wysokość=| rok=2018| lëdztwò=12.828| gęstość=1.710,4| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 56 | pòcztowi kòd=87-400, 87-401| registracëjné tôfle=CGD| TERYT=0405011| SIMC=0983155| www=https://www.golub-dobrzyn.pl/| commons=Category:Golub-Dobrzyń| |gwôsné miono=Golub-Dobrzyń}} '''Gòlëb-Dobrziń''' (pol. Golub-Dobrzyń) - krézewi gard nad Drwãcą w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie. Nen gard òstôł ùsôdzóny w 1951 r. przez sparłãczëne 2 apartne gardë: Gòlëb na prawò nad Drwãcą i Dobrziń na lewò nad Drwãcą. <br> W Gòlëbë Krzëżôcë zbùdowalë zómk i nadalë gardowé prawò w 1421 r. Dobrziń miôł gardowé prawò od 1789 r. do 1870 r. [[File:Golub-Dobrzyń,_zamek_krzyżacki.jpg|thumb|left|Zómk Krzëżôków w Gòlëbiu]] [[File:Kosciol_dobrzyn_2.JPG|thumb|left|Kòscół sw. Katarzënë w Dobrzine]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] 8lliwpbg2wodiydlxgnmpzptl7yjcx3 0 11692 193979 193641 2026-04-06T01:29:48Z Iketsi 3254 Galeriô 193979 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Repibilik báága Burkĩna Faso |miono = Repùblika Bùrkinë Faso |miono-genitiw = Bùrkinë Faso |fana = Flag of Burkina Faso.svg |herb = Coat_of_arms_of_Burkina Faso.svg |na karce = LocationBurkinaFaso.svg |mòtto = Unité–Progrès–Justice |jãzëk = [[Jãzëk mossi|mossi]], fule, dioula, peul, francësczi |stolëca = Ouagadougou |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 274.200 |procent-wòdë = 0,146 |lëdztwò = 14.017.262 | rok = 2008 |dëtk = Zôpòdnioafrikansczi CFA frank | kòd dëtka = XOF |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = Une Seule Nuit / Ditanyè |- = |kòd = BF, BFA |Internet = .BF |telefón = 226|Prezydeńt=Ibrahim Traoré|Premiéra=Jean Emmanuel Ouédraogo }} '''Bùrkina Faso''' ([[Jãzëk mossi|mossi]]: ''Repibilik báága Burkĩna Faso'') – to je państwò w zôpòdni [[Afrika|Africe]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Ouagadougou]]. Wedle wiéchrzëznë to je 74. kraj na swecie, mniészi òd Pòlsczi i Italsczi, le wikszi od Nowozelandzczi i Wiôldżi Britanji. Państwò bëło francëską koloniją do 1960 roku i pòtémù miôło wcyg francëscze miono Górnô Wolta (òd rzéki [[Wolta (rzéka)|Woltë]], chterna płënie stąd do [[Ghanô|Ghanë]]). W [[1984]] rokù prezydent [[Thomas Sankara]] zjinaczôł miono kraju na Bùrkina Faso w nôrodnich jãzëczach mossi (Burkĩna - bùszne lëdze) i dioula (Faso - tatczëzna), tak tej "Tatczëzna Bùsznich Lëdzy". Napisôł téż nowi, nôrodni himn ''Ditanyè'' w jãzëku mossi i skómpònowôł melodëjã. [[Thomas Sankara|Sankara]] dôł téż pòjinaczëc stolemné rolné, dëtkowé, zdrowòtné, spoldeczné, szkólné i jinné reformë dlô pòprawë żëcô wszëtczich krajówców Bùrkinë Faso. == Galeriô Bùrkinë Faso == <gallery mode="packed"> Pionniers_de_la_révolution.jpg|Bùrkinscze dzecë Burkina_faso_artisan_painted_gourds.jpg|Banie w Ouagadougou </gallery> <gallery mode="packed"> A_woman_in_Burkina_Faso.jpg|Bùrkinskô białka Moschee_von_Bobo-Dioulasso.jpg|Bobo Diulasso WP_35,_SDr9776.JPG|Sawanna w Gbomblore </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] ofd78ke2dpz476k69eges5jbj22x4ls 0 11851 193999 191513 2026-04-06T01:53:03Z Iketsi 3254 {{Commons}} 193999 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Panamá|lëdztwò=4 379 039|Internet=.pa|kòd=PA|-=-|himn=Himno Istmeño|swiãto=[[28 lëstopadnika]]|czasowô cona=-5|kòd dëtka=PAB|dëtk=balboa|rok=2018|procent-wòdë=2.9|miono=Panama|wiéchrzëzna=75 417|fòrma państwa=repùblika|stolëca=Panama (gard){{!}}Panama|jãzëk=[[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]]|mòtto=Pro Mundi Beneficio|na karce=LocationPanama.svg|herb=Coat_of_arms_of_Panama.svg|fana=Flag_of_Panama.svg|miono-genitiw=|telefón=507|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=José Raúl Mulino }} '''Panama''' – [[Państwò]] w Strzédni (i Pôłniowi) Americe. Òficjalnym jãzëkem je [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]]. Stolëcą Panami je Panama. Wiéchrzëzną Panami je 75 417 km². == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Strzédnô Amerika]] 1yv7f3h1w362gpjkdytcl6p94hd81jg 0 11863 193936 187546 2026-04-06T00:30:19Z Iketsi 3254 {{Commons}} 193936 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Agaricus campestris garden 050830B.JPG|mały|Pólnica]] '''Łąkòwô pólnica''' (''Agaricus campestris'') - to je grzib z rodzëznë pólnicowatëch (''Agaricaceae''). Dosc wiele tich pólniców rosce m. jin. w kaszëbsczëch stronach òb lato, ale òd maja je mòże ju nalezc. Òne są do jedzeniô. == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 22. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.kzp.pl/index.php?artykul=kat-zn-2014-zn4545 ''Grzyby w polskich lasach''] [[Kategòrëjô:Grzëbë]] jimaxgpflvn68wmcvb3ulj5h0gcbf2u 0 11864 193991 189368 2026-04-06T01:42:43Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 193991 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Hitler portrait crop.jpg|mały|Òficjalny pòrtret Hitlera (1938)]] '''Adolf Hitler''' (ùr. 20 łżëkwiata 1889, zm. 30 łżëkwiata 1945) – miemiecczi pòlitikôrz pòchôdający z [[Aùstriô|Aùstrie]]. Hitler béł diktatorã [[Niemieckô|Miemiecczi]] òd 1933 do 1945. Òn téż je òdpòwiedzalny za przesprawë procëm lëdzkòscë, np. [[Holokaust]]. == Żëcé == Narodzënë Hitlera nastąpiłë 20 łżëkwiata 1889 w [[Bramau Am Inn]] w Aùstrio-Madżarsczi (dzysô Aùstriackô). Béł sztërë dzeckã [[Alois Hitler|Aloisa Hitlera]] i [[Klara Hitler|Klary z dodomu Pölzl]]. Miôł młodé ò sétmë lat sostrã [[Paula Hitler|Paulã]]. Chòdzył nôprzódka do szkòłë w [[Linz]], a pózni – w [[Steyr]]. Pò [[Anschluss]]u i jinëch agresywnëch zrëchach Hitlera zaczãła sã [[II swiatowô wòjna]]. W 1945 Hitler zabił sã pò radzecczim przëjimniãcym [[Berlin]]a. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòliticë]] qevgbl2bvs7j1vqb257rnheqt0hdyt9 0 12025 193954 188234 2026-04-06T00:46:32Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193954 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Actitis hypoleucos - Laem Pak Bia.jpg|mały|Piszczący szlapnik]] '''Piszczący szlapnik''' (''Actitis hypoleucos'' L.) - to je môłi ptôch z rodzëznë bekasowatëch. Òn żëje na m. jin. [[Kaszëbë|Kaszëbach]] np. krótkò wsë [[Jaséń]]. Tam je jezoro, a na jego òstrowach òn biwô. Piszczący szlapnik przëlatuwô tu na [[zymk]]ù. Òn piszczi czej sã nerwùje, a nie lëdô trzóskù i temù tu nie je wòlno mù robic òdjimków. == Lëteratura == * Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://en.wikipedia.org/wiki/Common_sandpiper Piszczący szlapnik] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 9qyslqd9u4ussxeal4ic0vd5hyl9ofz 193955 193954 2026-04-06T00:46:42Z Iketsi 3254 - → – 193955 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Actitis hypoleucos - Laem Pak Bia.jpg|mały|Piszczący szlapnik]] '''Piszczący szlapnik''' (''Actitis hypoleucos'' L.) – to je môłi ptôch z rodzëznë bekasowatëch. Òn żëje na m. jin. [[Kaszëbë|Kaszëbach]] np. krótkò wsë [[Jaséń]]. Tam je jezoro, a na jego òstrowach òn biwô. Piszczący szlapnik przëlatuwô tu na [[zymk]]ù. Òn piszczi czej sã nerwùje, a nie lëdô trzóskù i temù tu nie je wòlno mù robic òdjimków. == Lëteratura == * Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://en.wikipedia.org/wiki/Common_sandpiper Piszczący szlapnik] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] myk3ekz4p7lnoqg5hz1d9awbgxt1jgz 0 12051 193915 193424 2026-04-05T17:28:02Z DawnyTest 14843 193915 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kolaż miasta Siedlce.jpg|mały|300px|left|Siedlce]] {{Gard-infobox| Gard=Siedlce| dopełniacz=Siedlce| céch=POL Siedlce COA.svg| fana=POL Siedlce flag.svg| karta=POL Siedlce map.svg| wòjewództwò=mazowiecczé| kréz=siedlecczi| grodzki=| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=| bùrméster=Tomasz Hapunowicz| adres_um=Skwer Niepodległości 2| kod_poczt_um=08-100 do 08-110| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=31,86| stopniN=52|minutN=10'00|stopniE=22|minutE=16'30| wysokość=| rok=2021| lëdztwò=77.645| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 25| pòcztowi kòd=21-500 do 21-502, 21-506, 21-527| registracëjné tôfle=WS| TERYT=1464011| SIMC=0975173| www=http://www.siedlce.pl| }} '''Siedlce''' ([[Biôłorusczi jãzëk|biôłor]]. Седльцы, [[Rusczi jãzëk|rus]]. Седльце) – to gard ë gminô w [[siedlecczi kréz|siedlecczim krézu]], w [[Mazowiecczé wòjewództwò|Mazowiecczim wòjewództwie]]. == Słôwny lëdze == * [[Lidia Chojecka]] * [[Marcin Mroczek]] * [[Rafał Mroczek]] * [[Artur Boruc]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] d6ugy983yrhhlmniyp8rpipa2kmefy4 0 12114 193983 193771 2026-04-06T01:33:20Z Iketsi 3254 {{Commons}} 193983 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=دولة ليبيا <br />Daulat Libija|miono=Państwò Libiô|fana=Flag of Libya.svg|herb=The emblem on the passport of Libya.svg|miono-genitiw=Libii|mòtto=|na karce=Libya (centered orthographic projection).svg|jãzëk=arabsczi, berbersczi|stolëca=Tripolis|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1 759 540|procent-wòdë=~0|rok=2017|lëdztwò=6 448 000|dëtk=Libijsczi dinar|kòd dëtka=LYD|czasowô cona=2|swiãto=1 séwnika<ref name=":0" />|himn= ليبيا ليبيا ليبيا <br /><small>[[Himn Libii|Libiô, Libiô, Libiô]]<br> [[Òbrôzk:Libya, Libya, Libya instrumental.ogg]]</small>|kòd=LY|Internet=.ly|telefón=218|Prezydeńt=Muhammad al-Manfi|Premiéra=Abd al-Hamid ad-Dubajba}}'''Libiô''' – państwò w nordowi [[Afrika|Africe]], ze stolëcznym gardã [[Tripòlis]]. Greńczë z [[Algieriô|Algerią]], [[Czad|Czadã]], [[Egipt|Egiptã]], [[Niger|Nigrã]], [[Sùdan|Sùdanã]] ë [[Tunezjô|Tunezją]]. Ùrzãdowim jãzëkã Libii je arabsczi jãzëk, a główną religiã je [[islam]]. == Historiô == W anticznym czasu Libiô bëła dzélã rzimsczégò jimperium. Pò wiele zmianach w historii òsta sã dzélą jimperium òsmańsczégò, a pòtemù [[Italskô|italską]] kòlonią<ref name=":1">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Libia-Historia;4574625.html Libia. Historia] Encyklopedia PWN</ref>. 1 séwnika 1951 Libiô zwëskała samòstójnotã i stała sã królestwã. Równak w 1969 doszło do zamachù stanu, chtëren doprowadzył do òbjimniãcô władzë w kraju przez Muammara Kadafiégò. W 2011 roku doszło do libijsczégò pòwstaniô, czerowónégò procëm reżimu Kadafi. Pòwstanié to doprowadzyło do òbaleniô Kadafi i znacznëch zmian w kraju<ref name=":1" />. Òd ti pòrë Libiô bëła placã pòliticzny niegwësnotë i zbrojnëch kònfliktów. == Geografiô == === Pòłożenié === Libiô je państwã w nordowi Africe kòl [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnégò Mòrza]]. Wôżné gardë to [[Ajdabiya]], [[Al Khums]], [[Banghāzī]], [[Mişratah]], [[Sabha]], [[Surt]], [[Tripòlis]], [[Zuwārah]]. === Wiéchrzëzna === 1,759,540 km²<ref name=":2">[https://www.confiduss.com/en/jurisdictions/libya/geography/ Geography of Libya] Confidus Solutions</ref> === Lądowé grańce === [[Algieriô]] - 982 km, [[Czad]] - 1055 km [[Egipt]] - 1115 km [[Niger]] - 354 km [[Sùdan]] - 383 km [[Tunezjô]] - 459 km<ref name=":2" />. === Brzegòwô liniô === 1,770 km<ref>[https://countryguides.andersen.com/country-pages/libya.aspx Country Guide - Libya] Andersen Global</ref> === Klimat === Westrzódzemnomòrsczi wzłuż ùbrzégu, piôszczësty wewnątrz kraju. === Ùsztôłcenié terenu === W wikszosci jałowe plasczé rówiznë, płaskowëże, dépczi. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 423 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -47 m. n.r.m. (Sabchat Ghuzajjil) * nôwëższi czëp: 2,267 m. n.r.m. (Bikku Bitti) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë: 8.7% (w tim 1% òrnëch gruńtów) * lasë: 0.1% (wôrtoscë szacowóné na 2023) == Sprôwné pòdzelenié == [[Òbrôzk:Libyan Shabiat 2007 with numbers.svg|mały|Òkrãża Libii]] W Libii je sprôwné pòdzelenié na òkrãża ([[Arabsczi jãzëk|ar]]. ''szabija'')<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Libia;4169085.html Libia, Encyklopedia PWN]</ref>. '''Òkrãża:''' # Al-Butnan # Al-Dzabal al-Achdar # Al-Dzabal al-Gharbi # Al-Dzifara # Al-Džufra # Al-Kufra # Al-Marakib # Al-Mardz # Al-Wahat # An-Nukat al-Chams # Az-Zawija # Bengazi # Darna # Ghat # Marzuk # Misrata # Nalut # Sabha # Syrta # Trypolis # Wadi al-Hajat # Wadi asz-Szati == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * Ledztwò: 6 448 000 mieszkańców<ref>[https://www.imf.org/en/Publications/SPROLLS/world-economic-outlook-databases World Economic Outlook, April 2018]</ref> === Etniczné karna === Berberowie ë Arabowie 97%, jinsze 3% (w tim Egipcjanie, Grecë, Hindùsë, Włoszë, Maltańczicë, Pakistańczicë, Tunezijczicë, ë Tërczi) === Jãzëczi === Arabsczi (òficjalny), Italsczi, Anielsczi (w dużich gardach); Tamazight (nafusi, ghadamis, sokna, audżila, tamaszek) === Religijné karna === islam sùnnicczi 90-95%, ibadizm 4.5-6%<ref>[https://2021-2025.state.gov/reports/2021-report-on-international-religious-freedom/libya/ 2021 Report on International Religious Freedom: Libya] US Department of State</ref> === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 81.6% * wikszé miesczé westrzódczi: Tripolis (stolëca) –1,183,000 mieszkańców, Misrata – 984,000, Bengazi – 859,000 (w 2023) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260117185320/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/libya/ Libiô w The World Factbook] {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] cn889xzmh2wo0lftmch5opwa0pnkzjy 0 12177 193916 193414 2026-04-05T17:28:14Z DawnyTest 14843 193916 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Prudnik| dopełniacz=Prudnika| céch=POL Prudnik COA.svg| fana=POL Prudnik flag.svg| karta=| wòjewództwò=òpòlsczé| kréz=prudnicczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejsko-wiejska| gmina=|Prudnik miejska=| zarządzający=| bùrméster=Grzegorz Zawiślak| mail=| adres_um=ul. Kościuszki 3| kod_poczt_um=48-200| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=20,50| stopniN=50|minutN=19|stopniE=17|minutE=34| wysokość=| rok=2018| lëdztwò=21 170| gęstość=1033| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 77| pòcztowi kòd=48-200| registracëjné tôfle=OPR| TERYT=1610044| SIMC=0965878| miasta_partnerskie=| www=http://www.prudnik.pl/| założone=1255| prawa_miejskie=1279| commons=Category:Prudnik }} '''Prudnik''' ([[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Neustadt in Oberschlesien'', [[Czesczi jãzëk|cz.]] ''Prudník'', [[szląsczi jãzëk|szl.]] ''Prudnik, Prōmnik'') – to je gard w [[Òpòlsczé wòjewództwò|òpòlsczim wòjewództwie]]. Prudnik je stolëcą [[Prudnicczi kréz|prudnicczégò krézu]]. [[Òbrôzk:Prudnik, Poland - panoramio (10).jpg|mały|left|250px|Rôtësz]] * Lëdztwò gardu: 21 170 ([[2018]]) * Wiéchrzëzna gardu: 20,50 km² Terô gard je [[Pòlskô|pòlsczi]], le w swòji historëji òn słëchôł téż [[Miemieckô|Miemiecczi]], [[Czeskô Repùblika|Czesczi]], [[Aùstriô|Aùstrijczi]]. == Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje == * Wieża Woka * rôtësz * willa, dar. Kościuszki 1A * kòscół swiãtégò Michała Archanioła * kòscół swiãtégò Piotra ë Pawła * klôsztor francyszkańsczi == Partnersczé gardë == Prudnik je partnersczim gardã<ref>[https://prudnik.pl/prudnik/miasta-partnerskie/ Miasta partnerskie], prudnik.pl</ref>: {| class="wikitable sortable" ! Gard ! class="unsortable"| Państwò ! Datum |- | style="text-align:left"| [[Northeim]] | style="text-align:left"| [[Miemieckô]] | style="text-align:center"| 26.03.1990 r. |- | style="text-align:left"| [[Bohumín]] | style="text-align:left"| [[Czeskô Repùblika|Czeskô]] | style="text-align:center"| 17.06.2000 r. |- | style="text-align:left"| [[Nadwirna]] | style="text-align:left"| [[Ùkrajina]] | style="text-align:center"| 17.06.2000 r. |- | style="text-align:left"| [[Krnov]] | style="text-align:left"| [[Czeskô Repùblika|Czeskô]] | style="text-align:center"| 15.01.2002 r. |- | style="text-align:left"| [[San Giustino]] | style="text-align:left"| [[Italskô]] | style="text-align:center"| 12.04.2002 r. |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://prudnik.pl/ Prudnik.pl] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/27 Prudnik (Prądnik) w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òpòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 3xijiomq1jmqvgjcv5miij4fewrktd9 2 12214 194001 189923 2026-04-06T01:56:21Z Iketsi 3254 #babel: 194001 wikitext text/x-wiki {{#babel:szl-N|pl-4|uk-3|en-2|be-2|sh-2|rue-2|csb-1}} 5hlhuvfxmluboh22elb64wkp2iaup83 14 12264 194029 190233 2026-04-06T05:22:06Z Iketsi 3254 |Pisarze 194029 wikitext text/x-wiki Kategòrëjô: '''Kaszëbsczi pisarze''' zamëkô w se spisënk ùsôdzców mającëch cësk na rozwij [[kaszëbskô lëteratura|kaszëbsczi lëteraturë]] przez ùtwórstwò w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]. [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura|Pisarze]] [[Kategòrëjô:Pisarze]] 4zqa944kebazoa4i6bgnl5bbv6hlcoh 2 12315 194065 193069 2026-04-06T10:44:06Z Orbitminis 18250 194065 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" !<div align="center" class="usermessage">[[Òbrôzk:Info sign font awesome.svg|bezramki|47x47px]] Pò pôrã dne paùzë w kaszëbsczi Wikipedie, jô żech sã pòstanowił warcëc do naji Wiki, żëbë pòprawic sã baro zacht felë pisënkòwëch i dodac jinformacje, chtërny cos felëjë. Niestetë, nie bãdã dużo editowac z przëczënë jinszëch rzeczë. </div>{{#babel:pl|en-2|de-1|csb-0}} == CSB [[Òbrôzk:Icons-flag-csb.png|bezramki]] == [[Òbrôzk:Kashubiaball.PNG|lewo|bezramki|94x94px]]Mójn! Nazéwóm sã Adóm. Jô nie ùmiã bëlno gadac pò kaszëbskù :( Ga jô robiã edicëje w górnosorbsczi Wikipediji, pòstrzegł, że w kaszëbsczi Wikipediji mô mni artiklów, za bëlno krótczich artiklów ë zacht jinszëch. Wiãc pòstanowił ju robic, ùlepszëc ë zbògacëc kaszëbską Wikipediją. Òd 26 gromicznika 2026 r. jem dolmôczą kaszëbsczégò jãzëka w TranslateWiki. [https://translatewiki.net/wiki/User:Orbitminis] == PL [[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|bezramki|24x24px]] == Cześć! Nazywam się Adam. Ja nie umiem dobrze gadać po kaszubsku :( Gdy ja robię edycje w górnołużyckiej Wikipedii, zauważyłem, że w kaszubskiej Wikipedii ma mniej artykułów, za dużo krótkich artykułów i wiele innych. Więc postanowiłem już pracować, ulepszyć i wzbogacić kaszubską Wikipedię. Od 26 lutego 2026 r. jestem tłumaczem języka kaszubskiego w TranslateWiki. <blockquote>Kòżdi je geniuszã, ale jeżlë òbsądzôsz rëbã pò ji mòcë wdrapëwaniô sã na bómie, sprôwi nédżã żëcô wierzącë, że je głëpô. – [[Albert Einstein]] </blockquote>[[Òbrôzk:HILLBLU lente.png|bezramki|26x26px]] UserScan''':''' <span class="plainlinks"> [https://xtools.wmflabs.org/pages/csb.wikipedia.org/Orbitminis ùsôdzoné] • [https://xtools.wmflabs.org/ec/?user=Orbitminis&project=csbwiki lëcznik] • [{{fullurl:Specjalna:Rejestr|type=block&page=Wikipedysta:{{urlencode:{{{1}}}}}}} blokadë] • [https://guc.toolforge.org/?user={{urlencode:{{{1|{{BASEPAGENAME}}}}}}}|globalny wkłôd] • [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&type=upload&user={{urlencode:{{{1|{{BASEPAGENAME}}}}}}}&hide_thanks_log=1 wësłané lopczi]</span> ----'''<big>Artikle: 11 (csb) 100+ (swiat)</big>''' ----[[Zrzesznica Samòstójnëch Państw]], [[Wełtawa]], [[NATO]], [[Sedzëba]], [[Rzéka]], [[Bòsniacczi jãzëk]], [[II swiatowô wòjna]], [[Prezydeńt]], [[Kòsowò je serbsczé]], [[Friderik Chòpin]], [[United Artists]] ----'''<big>Kategòrie: 2 (csb) 10+ (swiat)</big>''' ----[[:Kategòrëjô:Rzéczi|Rzéczi]], [[:Kategòrëjô:Historiô|Historiô]] ----'''<big>Szablónë: 2 (csb) 10+ (swiat)</big>''' ----[[Szablóna:User ru-3]], [[Szablóna:Gduńsczi kréz]] ----[[Brëkòwnik:Orbitminis/Zapisownik|Mój Zapisownik]] [[Òbrôzk:Traditional kashubian design example.png|bezramki|212x212px]] == Mòje brëkòkôstczë == {{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Firefox logo, 2019.svg|35px]]|Hewòtny brëkòwnik kòrzësta z [[Mozilla Firefox|Firefoxa]].|tło1=#2584A1|tło2=#F58E27}}{{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Hewòtny brëkòwnik mëslë, że w kaszëbsczi Wikipedie mómë za mało artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F}}{{Brëkòkôstka|[[File:Adminmop-no.gif|35px]]|Hewòtny brëkòwnik nie je administratorã kaszëbsczi Wikipedie, ale jeżlë chcesz, zalecóm ti pòmòcë.}}[[Òbrôzk:Wikipedia-logo-transparent-cropped.png|lewo|bezramki]] |} laqr43ami2majvldhmdbt7csydysh8f 0 12324 193986 191903 2026-04-06T01:35:49Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193986 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية<br> Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Sahrawijja ad-Dimukratijja|miono=Saharijskô Arabskô Demokratnô Repùblika|fana=Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|miono-genitiw=Zôpadny Sahary|herb=Coat of arms of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|mòtto=حرية ديمقراطية وحدة|na karce=Western Sahara location map.svg|jãzëk=[[Arabsczi jãzëk|arabsczi]]|stolëca=Tifariti|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=266,000|procent-wòdë=|rok=2025|lëdztwò=646,100|dëtk=Marokańsczi dirham|kòd dëtka=MAD|czasowô cona=1|himn=Yā Banīy As-Saharā|kòd=WSA|Internet=.eh|Prezydeńt=Ibrahim Ghali|Premiéra=Buszraja Hammudi Bajun|Mònarcha= }} '''Zôpadnô Sahara''' – je nëuznoném państwã w [[Afrika|Africe]], wedle [[ONZ]] teritorium niesamòstójne<ref>[https://www.un.org/dppa/decolonization/en/nsgt/western-sahara Western Sahara] United Nations [2025-08-31]</ref>, ùznelë ją 50 państwów<ref>[https://www.arso.org/03-2.htm Państwa, chtëre ùznelą Zôpadną Saharę] [2025-08-31]</ref>. Dôwno szpańskô kòloniô. W 1957 teritorium zajãło [[Marokò]] (niedługò po zwëskaniu swòjej samòstójnoty), w 1958 [[Szpańskô]], dze pòwstała prowincëjô Szpańskô Sahara, w 1960 i 1963 chcôła zajic ją [[Maùretaniô]]. W 1976 Front Polisario obznôjmił pòwstanié Saharijsczi Arabsczi Demokratny Repùbliki<ref name=":0">[https://www.britannica.com/place/Western-Sahara Western Sahara] Britannica [2025-08-31]</ref><ref name=":1">[https://www.bbc.com/news/world-africa-14115273 Western Sahara profile] BBC [2025-08-31]</ref>. Lëdztwò: 646,100 (2025), wiéchrzëzna: 272,000 km²<ref name=":0" />. Zôpadnô Sahara greńcze z [[Marokò|Marokiem]], [[Maùretaniô|Maùretaniã]] i [[Algieriô|Algierskô]]<ref name=":1" />. Stolëcznym gardã mioło bëc Laayoune, le je pòd kòntrolą Maroka. Sedzbą władz je Tifariti<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-capital-of-western-sahara.html What Is the Capital of Western Sahara?] The World Atlas [2025-08-31]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] detvdbeczyv2t9prbdxoed73x6fffuu 0 12325 193985 191896 2026-04-06T01:34:47Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193985 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏جمهورية السودان|miono=Repùblika Sùdanu|fana=Flag of Sudan.svg|miono-genitiw=Sùdanu|herb=Emblem of Sudan.svg|himn=السلام الجمهوري<br> Nahnu Dżund Allah Dżund Al-watan|na karce=Sudan in its region (undisputed).svg|jãzëk=[[arabsczi jãzëk|arabsczi]], [[anielsczi jãzëk|anielsczi]]|stolëca=Chartum|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1 861 484|procent-wòdë=|rok=2025|lëdztwò=50 614 633|dëtk=funt sudańsczi|kòd dëtka=SDG|czasowô cona=+3|swiãto=1 stëcznika|kòd=SUD|Internet=.sd|telefón=249|Prezydeńt=Abd al-Fattah Abd ar-Rahman al-Burhan|Premiéra=Kamil Idris }} '''Sùdan''' je państwã w [[Afrika|Africe]]. Stolëcznym gardã je Chartum, greńcze z [[Egipt|Egiptem]], [[Eritrejô|Eritreją]], [[Etiopiô|Etiopią]], [[Pôłniowi Sùdan|Pôłniowim Sùdanem]], [[Repùblika Westrzódnoafrikańskô|Centralnô Afrikã]], [[Czad|Czadem]], [[Libiô|Libią]]. W anticznym czasu bëł dzélą [[Stôrożëtni Egipt|Stôrożëtniego Egiptu]]. Pò wiele zmianach w historii òstał sã dzélą jimperium òsmańsczégò<ref>[https://discoversudan.de/en/sudan/history/islamic-period Islamic period] Discover Sudan [2025-09-02]</ref>. W 1881 zaczãło sã tu pòwstanié Mahdistów, chtërzy biôtkòwali o samòstójnotã i o rozszérzenié [[Islam|islamu]] le w 1898 òdniesli stracenie z wòjskami [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanji]]<ref name=":0">[https://www.britannica.com/place/Sudan/The-British-conquest Sudan] Encyclopedia Britannica [2025-09-02]</ref><ref>[https://discoversudan.de/en/sudan/history/mahdiya Mahdiya] Discover Sudan [2025-09-02]</ref>. Sùdan stał sã anielskô koloniã (jakò Anglo-Egipsczi Sùdan, kondominium [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanji]] i [[Egipt|Egiptu]])<ref name=":0" /><ref name=":1">[https://www.bbc.com/news/world-africa-14094995 Sudan country profile] BBC News [2025-09-02]</ref>. 1 stëcznika 1956 Sùdan zwëskał samòstójnotã<ref name=":0" />. Do 2011 Sùdan bëł nôwikszim państwã w Africe, czedë [[Pôłniowi Sùdan]] obznôjmił samòstójnotã<ref name=":1" />. Wiéchrzëzna 1 861 484 km&#xB2;<ref name=":0" />. Lëdztwò w 2025 bëło 50 614 633 mieszkańców. Długòsc żëcô dlô chłopów je 63 lata, a dlô białków 68<ref name=":1" />. Nôwikszą religiją je islam, wëznaje go 91% lëdztwa, [[Chrzescëjanizna|Chrzescëjanizne]] wëznaje 5,4% a 2,8% wëznaje religije rodne<ref>[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom 2022 Report on International Religious Freedom] [2023-05-15] US Department of State [2025-09-02]</ref>. Ùrzãdowim jãzëkã je [[Arabsczi jãzëk|arabsczi]] i [[Anielsczi jãzëk|anielsczi]], ale mieszkańcy gôdoją téż w rodnych jãzëkach, na przëmiôr Beja i Hausa<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-sudan.html What Languages Are Spoken In Sudan?] World Atlas [2025-09-02]</ref>. <gallery> WN 06-0142-39 - Flickr - NZ Defence Force.jpg|Chartum, stolëczny gard Sudan Meroe Pyramids 2001.JPG|Piramide w Meroe, dôwnym gardã Egipsczim Omdurman Market.JPG|Omdurman, stolëczny gard òbczas pòwstania Mahdistów </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] qoushmqzn4hp3qcrlwhz01xu1klkmxl 0 12327 193997 192540 2026-04-06T01:50:36Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193997 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Belize|miono=Belize|fana=Flag of Belize.svg|miono-genitiw=Belize|herb=Coat of arms of Belize.svg|mòtto=Sub Umbra Floreo|himn=Land of the Free|fòrma państwa=kònstitucëjnô mònarchijô|wiéchrzëzna=22,966|lëdztwò=415,789|rok=2024|stolëca=Belmopan|jãzëk=[[Anielsczi jãzëk|anielsczi]]|na karce=Belize in its region.svg|dëtk=belizeńsczi dolar|kòd dëtka=BZD|telefón=501|Internet=.bz|kòd=BZ|swiãto=21 séwnika|procent-wòdë=|czasowô cona=-6|Mònarcha=Karól III|Premiéra=Juan Antonio Briceño|Prezydeńt=}} '''Belize''' (dôwni Honduras Britijsczi) je państwã w Strzódnej Americe. Stolëcznym gardã je Belmopan. Greńczë z [[Meksyk|Meksykiem]] i [[Gwatemala|Gwatemalą]]. Mo też przistãp do Mòrza Karaibsczego<ref>[https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-belize,nId,1957198 BELIZE] Encyklopedia Interia [dost. 2025-09-06] zarchiwizowano z [https://web.archive.org/web/20241212133240/https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-belize,nId,1957198 tegò adresu] [2024-12-12] (pòl.)</ref><ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20250829001826/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belize/ Belize] The World Factbook [2025-09-06]</ref>. [[Òbrôzk:Xunantunich1976.jpg|lewo|mały|Xunantunich, ruiny Majów]] Przódë beło dzélą cywilizacëji Majów, pòtemù [[Szpańskô|szpańską]] kòlonią, mioły także mol ataki piratów, po biôtkach Szpanów z Britijczikami stało sã kòlonią Wiôldżi Britanji, od chtërej zwëskało samòstójnotã 21 séwnika 1981<ref>[https://www.onet.pl/informacje/ppo/belize-karaibska-niespodzianka-belize-to-jeden-z-najmniejszych-krajow-na-kontynencie/xqjkhm4,30bc1058 Belize, karaibska niespodzianka.] [2024-19-03] Onet [dost. 2025-09-06]</ref><ref name=":0" />. Równak przédnikã kraju je dali anielsczi mònarcha<ref>[https://www.info.dfat.gov.au/info/hog/hog.nsf/ListSpecific?OpenForm&ExpandView&RestrictToCategory=Belize Belize - Heads of Government Listing] Australian Government - Department of Foreign Affairs and Trade [2025-09-06]</ref>. Wiéchrzëzna to 22,966 km², a lëdztwò 415,789 w 2024<ref name=":0" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Strzédnô Amerika]] 5uz1st0vnvtnanm14kgwd1l92xpe64z 0 12329 193977 192697 2026-04-06T01:27:03Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193977 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Wòlny Gard Krakòwò|miono=Wolne Miasto Kraków|fana=Flag of Kraków.svg|herb=Coat of arms of the Free City of Cracow.svg|miono-genitiw=Krakòwa|na karce=Wmkrakow.jpg|jãzëk=[[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]]|stolëca=Krakòwò|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1164|rok=1815|dëtk=Krakowskô złotówka|lëdztwò=87 986|czasowô cona=+1|swiãto=18 pazdzérznika|Prezydeńt=Józef Wincenty Wodzicczi|lata jistnienia=1815–1846|kònstitucjô=Kònstitucjô z 1833|data ùsôdzenia=18 pazdzérznika 1815|data lëkwidacji=16 lëstopadnika 1846}} '''Wòlny Gard Krakòwò''', '''Krakowskô Republika''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Wolne Miasto Kraków, Rzeczpospolita Krakowska'') (akùrôtnie '''Wòlny, Samòstójny i Scësle Neùtralny Gard Krakòwò i jegò Òkrãg''', [[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Wolne, Niepodległe i Ściśle Neutralne Miasto Kraków i jego Okręg'') bëł to w latach 1815–1846 samòstójny [[gard-państwò]], ùsôdzôny pò wòjnach Napòléónsczich. Na widensczim kòngresã pòstanowiono, że Krakòwò i òkòliczne zemie ùrobią samòstójny krôj pòd kòntrolą [[Królestwò Prës|Prës]], [[Czezerstwò Aùstrie|Aùstrie]] i [[Ruscze Jimperium|Rusczi]]. Ògłoszenié pòwstania wòlnégò gardu miôło môl 18 pazdzérznika 1815, ten datum stał sã nôrodnym swiãtem<ref name=":0">[https://muzhp.pl/en/calendar/powstanie-wolnego-miasta-krakowa-en Powstanie Wolnego Miasta Krakowa] Muzeum Historii Polski</ref>. Z przëczënë pòwstania Krakòwsczégò òstało włãczëne do Austrie<ref name=":1">[https://encyklopedia.interia.pl/historia/news-rzeczpospolita-krakowska,nId,2084733 Rzeczpospolita Krakowska] Encyklopedia Interia</ref><ref name=":2">[https://ank.gov.pl/wystawy/wolne-miasto-krakow-1815-1846-materialy-z-zasobu-krakowskiego-archiwum Wolne Miasto Kraków 1815-1846 – materiały z zasobu krakowskiego Archiwum] Archiwum Narodowe w Krakowie</ref> jako Wiôldżé Ksãżstwò Krakòwsczé. Władzã wëkònawczô sprawòwał Senat. Parlameńtem bëłô Jizba Reprezentantów<ref name=":1" />. Państwò nie prowôdziło zagrańczny pòliticzi, bò miôłë nad nim czuwac Ruskô, Aùstriô i Prësë<ref name=":2" />. Wòlny Gard Krakòwò miôł własnã konstitucëję i dùżą aùtonomiã. W Wòlnym Gardze Krakòwie bëłë też jinszé gardë: [[Chrzanów]], Trzébinia i Nowô Góra a téż 244 wsë<ref name=":0" /><ref name=":2" />. <gallery> Òbrôzk:Józef Brodowski 002.JPG|Nadanie konstitucëji Wòlnemu Gardu Krakòwò Òbrôzk:Zlote krakowskie.jpg|Krakòwsczi złotówczi Stanisław Wodzicki.JPG|Stanisłôw grôf Wodzicczi, przédnik Senatu Wòlnegò Gardu </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie|Krakòwò]] gf4tdx77suwdlkkvx7mr1kbvu5ckot8 0 12360 193976 192736 2026-04-06T01:26:33Z Iketsi 3254 Òbôcz też 193976 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|fana=Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg|herb=Great Royal Coat of Arms of the Two Sicilies.svg|himn=Inno al Re <center>[[Òbrôzk:Giovanni Paisiello - Inno al Re — Inno nazionale del Regno delle Due Sicilie.ogg]]</center>|czasowô cona=+1 – zëma<br> UTC +2 – lato|stolëca=Napùl|jãzëk=[[Italsczi jãzëk|italsczi]]|na karce=Regno delle Due Sicilie.jpg|fòrma państwa=mònarchia|wiéchrzëzna=111 900|rok=1860|lëdztwò=8 703 000|kòd dëtka=-|miono=Królestwò Òbòjga Siciliów|gwôsné miono=Regno delle Due Sicilie|miono-genitiw=Królestwa Òbòjga Siciliów|Mònarcha=Frãcëszk II|lata jistnienia=1816–1861 }} '''Królestwò Òbòjga Siciliów''' ([[Italsczi jãzëk|it]]. ''Regno delle Due Sicilie'') bëło państwã w pôłniowo-westrzódny [[Eùropa|Eùropie]], ze stolëcã w Napùlu. == Historiô == Pòwstało w 1816 z przesztôłcenia Królestwa Napùlu po kòngresie wiedensczim, królem òstał Ferdinand I z dinastëji Bùrbonów<ref>[https://camillaofbourbon.com/royal-house-of-bourbon-two-sicilies-historical-origins/ Royal House of Bourbon Two Sicilies] Camilla of Burbon Two Sicilies</ref>. W 1820 miała mol rewolucjô na Sicilii, chtërnej mieszkańcy domagali sã aùtonomii. W 1848 mioł mol [[Zymk Lëdów]], z jego przëczënë król Ferdinand II ùsadzëł rząd konstitucyjny le przeprowadzëł pòtemù kontrrewolucëję<ref>[https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/kingdom-two-sicilies Kingdom of the Two Sicilies] Encyclopedia.com</ref>. Królestwò ùstało jistniec w 1861, czedë òstało pòdbite przez Giuseppe Garibaldiego i włãczëne do Królestwa Italsczi<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Obojga-Sycylii-Krolestwo;3949377.html Obojga Sycylii, Królestwo] Encyklopedia PWN</ref><ref>[https://history.state.gov/countries/two-sicilies Two Sicilies*] Office of the Historian</ref>, a król Frãcëszk II òstał òbalôny. == Królowie == * 1816-1825: Ferdinand I * 1825-1830: Frãcëszk I * 1830-1859: Ferdinand II * 1859-1861: Frãcëszk II == Sprôwné pòdzelenié == [[Òbrôzk:Provinces of Two Sicilies.png|mały|250px|Prowincëje Królestwa]] {| |width="10"| |valign="top"| {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:100%" |- style="font-size:110%;" !width="10px"| !!width="180px"| Prowincëjô !!width="70px"| [[Stolëca]] |- | 1 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Abruzzo Ultra (wings inverted).svg|20px]] [[Abruzzo Ultra]] || [[L’Aquila]] |- | 2 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Abruzzo Citra.svg|20px]] [[Abruzzo Citra]] || [[Chieti]] |- | 3 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Terra di Lavoro.svg|20px]] [[Terra di Lavoro]] || [[Napùl]] |- | 4 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Contado di Molise.svg|20px]] [[Contado di Molise]] || [[Campobasso]] |- | 5 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Principato Ultra.svg|20px]] [[Principato Ultra]] || [[Benewent|Benevento]] |- | 6 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Principato Citra.svg|20px]] [[Principato Citra]] || [[Salerno]] |- | 7 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Capitanata.svg|20px]] [[Capitanata]] || [[Foggia]] |- | 8 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Basilicata.svg|20px]] [[Basilicata]] || [[Potenza]] |- | 9 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Terra di Bari.svg|20px]] [[Terra di Bari]] || [[Bari]] |- | 10 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Terra d'Otranto.svg|20px]] [[Terra di Otranto]] || [[Lecce]] |- | 11 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Calabria Citra.svg|20px]] [[Calabria Citra]] || [[Cosenza]] |- | 12 || [[Òbrôzk:Coat of Arms of Calabria Ultra.svg|20px]] [[Calabria Ultra]] || [[Catanzaro]] |- | 13 || [[Siciliô]] || [[Palermo]] |} |} == Òbôcz też == * [[Neòbùrbòńskô Rësznota]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] 60pxf1vfo74une2bast0psgc8891ois 0 12361 193975 193762 2026-04-06T01:25:19Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 193975 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Republic of South Sudan|miono=Repùblika Pôłniowego Sùdanu|fana=Flag of South Sudan.svg|miono-genitiw=Pôłniowego Sùdanu|herb=Coat of arms of South Sudan.svg|mòtto=Justice, Liberty, Prosperity<br>Sprawiedlëwosc, Wòlnosc, Dobrocëzna|na karce=Location South Sudan AU Africa.svg|jãzëk=[[anielsczi jãzëk|anielsczi]]|stolëca=Dżuba|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=644 329|rok=2024|lëdztwò=12,703,714|dëtk=pôłniowosùdanczi funt|kòd dëtka=SSP|czasowô cona=+3|himn=South Sudan Oyee!|kòd=SS|Internet=.ss|telefón=211|Prezydeńt=Salva Kiir Mayardit|data ùsôdzenia=9 lëpińca 2011|aùtowi kòd=SS }} '''Pôłniowi Sùdan''' je państwã w [[Afrika|Africe]]. Stolëcznym gardã je [[Dżuba]]. Krôj ten pòwstał 9 lëpińca 2011 i je nômłodszim państwã na swiece<ref>''[https://www.wionews.com/photos/these-nations-didn-t-exist-before-1993-7-youngest-countries-in-the-world-1762193241483/1762193241486 These nations didn’t exist before 1993: 7 youngest countries in world]'' [online], Wion [dost. 2026-04-03] (<abbr>an.</abbr>).</ref>. Zwëskał samòstójnotã ôd [[Sùdan|Sùdanu]], po dłudżij wòjnë domôcej. Greńczë z [[Sùdan|Sùdanã]], [[Repùblika Westrzódnoafrikańskô|Centralą Afriką]], [[Ùgandô|Úgandą]], [[Keniô|Kenią]] i [[Etiopiô|Etiopią]]<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20220706110837/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-sudan/ ''South Sudan''] The World Factbook [dost. 2025-11-23] (an.).</ref>. * lëdztwo w 2024 bëło 12,703,714<ref name=":0" />. * wiéchrzëzna je 644,329 km²<ref name=":0" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] aoju980nzzytjpxnlc3qalcs82eg68e 0 12364 193974 192229 2026-04-06T01:24:57Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 193974 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=République Centrafricaine|miono=Repùblika Westrzódnoafrikańskô|jãzëk=[[francësczi jãzëk|francësczi ]], [[sango jãzëk|sango]]|stolëca=Bangi|fòrma państwa=repùblika|fana=Flag of the Central African Republic.svg|miono-genitiw=Repùbliki Westrzódnoafrikański|herb=Coat of arms of the Central African Republic.svg|mòtto=Unité, Dignité, Travail<br>Jednosc, Gòdnosc, Prôcô|wiéchrzëzna=622 984|kòd dëtka=CFA|dëtk=CFAńsczi frank|czasowô cona=+1|himn=La Renaissance<br>(Òdrodzenié)|kòd=CF|swiãto=1 godnika|Internet=.cf|telefón=236|na karce=Location Central African Republic AU Africa.svg|rok=2017|lëdztwò=4 983 000|procent-wòdë=-|Prezydeńt=Faustin-Archange Touadéra|Premiéra=Félix Moloua }} '''Repùblika Westrzódnoafrikańskô''' ([[Francësczi jãzëk|fr]]. République centrafricaine) je państwã w centralny [[Afrika|Africe]], bez przestãpù do mòrza. Stolëcznym gardã je [[Bangi]]. Greńcze z [[Kamerùn|Kamerùnã]], [[Czad|Czadã]], [[Sùdan|Sùdanã]], [[Pôłniowi Sùdan|Pôłniowi Sùdanã]], [[Demòkraticzna Repùblika Kòngo|Demòkraticzną Repùbliką Kònga]] i [[Kongo|Kongã]]. 1 gòdnika 1958 krôj, jako kòlonia [[Francëjô|Francësczi]] dôstał autonomiã<ref>[https://www.miragenews.com/central-african-republic-national-day-1-december-1368427/ Central African Republic National Day 1 December] Mirage News</ref>, samòstójnotã zwëskała [[13 zélnika]] 1960<ref>[https://history.state.gov/countries/central-african-republic A Guide to the United States’ History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Central African Republic] Office of the historian</ref>. W 1976 prezydeńt Jean-Bédel Bokassa zjinaczëł fòrmã rządów w mônarchiã i obznôjmił sã czezerem, òstał òbalony bez francësczich kòmandosów w 1979<ref>M. Mińkowski: [https://poznaj-swiat.pl/article/796/upadle-cesarstwo-imperatora Upadłe cesarstwo imperatora] Poznaj Świat</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 7mx772aocn0sgkf5roqpb4m72cadq0c 0 12365 193973 191960 2026-04-06T01:24:19Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Afrika]] 193973 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Umbuso weSwatini Kingdom of Eswatini|miono=Królestwo Eswatini|fana=Flag of Eswatini.svg|miono-genitiw=Eswatini|herb=Coat of arms of Eswatini.svg|mòtto=Siyinqaba<br>(Jesmë cwierdzą)|jãzëk=[[suazi jãzëk|suazi]], [[anielsczi jãzëk|anielsczi]]|stolëca=Mbabane|fòrma państwa=absolutna mònarchia|wiéchrzëzna=17 363|procent-wòdë=-|dëtk=lilangeni|kòd dëtka=SZL|czasowô cona=+2|telefón=268|Internet=.sz|himn=Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati|swiãto=|kòd=SZ|lëdztwò=1,138,089|rok=2024|na karce=Eswatini in its region.svg|Mònarcha=Mswati III|Premiéra=Russell Dlamini }} '''Eswatini''' (dôwni Suazi) to je môłë państwò w pôłniowi [[Afrika|Africe]], ze stolëcznemi gardami Mbabane i Lobamba. Greńcze z [[Pôłniowô Afrika|Pôłniowo Afrikô]] i [[Mòzambik|Mòzambikã]]. Nie ma przëstãpu do mòrza. Lëdztwo w 2024 bëło 1 138 089, z czegò 538,600 to chłopy a 599,489 białki<ref>[https://web.archive.org/web/20181231101755/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/wz.html Eswatini] The World Factbook</ref>. Długòsc żëcô w 2025 bëła 61,67 lat<ref>[https://www.macrotrends.net/global-metrics/countries/swz/eswatini/life-expectancy Eswatini Life Expectancy (1950-2025)] macrotrends</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] e2lbme12kl8y7nqf29xjh55flgice2d 0 12369 193995 191049 2026-04-06T01:45:07Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòliticë]] 193995 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Joseph Stalin official portrait.jpg|mały|Òficjalny pòrtret Stalina]] '''Józef Stalin''', po prôwdze '''Ioseb Besarionis Dze Dżughaszwili''' ([[grëzońsczi jãzëk|grëz]]. იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი) abò '''Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili''' ([[Rusczi jãzëk|rus]]. Ио́сиф Виссарио́нович Джугашви́ли) (ur. [[6 gòdnika]]<ref>Wedle juliańsczego kalendôrza.</ref> / 12 gòdnika 1878 w [[Gori]], zm. 5 strëmiannika 1953) – [[Ruskô|rusczi]] i [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|radecczi]] pòlitikôrz pòchòdzënia grëzóńsczi, diktator Związkù Sowiecczi w latach 1922–1953. Je òdpòwiedzalny m.in. za czëstczi w ZSSR (1936-1938)<ref>K. Janicki [https://wielkahistoria.pl/wielki-terror-1936-1938-na-rozkaz-stalina-zabito-milion-ludzi/ Wielki terror 1936-1938. Na rozkaz Stalina zabito milion ludzi] WielkaHistoria</ref> i wiôlgi głód na [[Ùkrajina|Ùkrajinie]] (1932-1933)<ref>[https://lordslibrary.parliament.uk/ukrainian-holodomor/ Ukrainian Holodomor] House of Lords Library</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòliticë]] f1yjyenwp8sxowshitwvua1v8lvdplr 0 12377 194004 193778 2026-04-06T02:09:10Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Szkòckô]] * [[Walijô]] 194004 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=England|miono=Anielskô|fana=Flag of England.svg|miono-genitiw=Anielsczi|herb=Royal arms of England.svg|mòtto=Dieu et mon droit<br>(Bóg i mòje prawò)|na karce=Europe location ENG2.png|jãzëk=Felënk, de facto [[Anielsczi jãzëk|anielsczi]]|stolëca=Londin|fòrma państwa=mònarchia|wiéchrzëzna=130 279|rok=2021|lëdztwò=56,489,800<ref>''[https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/populationandhouseholdestimatesenglandandwales/census2021/ Population and household estimates, England and Wales - Office for National Statistics]'' [online], www.ons.gov.uk [dost. 2026-04-04].</ref> |dëtk=funt szterling|kòd dëtka=GBP|czasowô cona=0 (zëma)<br> [[UTC]] +1 (lato)|himn=God Save the King|kòd=|Internet=.uk|telefón=44|Mònarcha=Karól III }} '''Anielskô''' ([[Anielsczi jãzëk|an]]. England) – krôj w Eùropie, dzél [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanji]], stolëcznym gardã je [[Londin]], dôwni bëło to samòstójne królestwò, chtërnë sparłãczëło sã personalny ùniją z Królestwem Szkocczi<ref>[https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/act-of-union-1707/overview/union-of-the-crowns/ Union of the Crowns] UK Parliament</ref> a pòtemù realny ùniją w 1707, czede pòwstało Zjednóne Królestwò Wiôldżi Britanji<ref>[https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/act-of-union-1707/ Act of Union 1707] UK Parliament</ref>. == Òbaczë téż == * [[Szkòckô]] * [[Walijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britanijô| ]] f25muaqmd02ahth9jvwgdp2p15683vz 194007 194004 2026-04-06T02:11:24Z Iketsi 3254 -| 194007 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=England|miono=Anielskô|fana=Flag of England.svg|miono-genitiw=Anielsczi|herb=Royal arms of England.svg|mòtto=Dieu et mon droit<br>(Bóg i mòje prawò)|na karce=Europe location ENG2.png|jãzëk=Felënk, de facto [[Anielsczi jãzëk|anielsczi]]|stolëca=Londin|fòrma państwa=mònarchia|wiéchrzëzna=130 279|rok=2021|lëdztwò=56,489,800<ref>''[https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/populationandhouseholdestimatesenglandandwales/census2021/ Population and household estimates, England and Wales - Office for National Statistics]'' [online], www.ons.gov.uk [dost. 2026-04-04].</ref> |dëtk=funt szterling|kòd dëtka=GBP|czasowô cona=0 (zëma)<br> [[UTC]] +1 (lato)|himn=God Save the King|kòd=|Internet=.uk|telefón=44|Mònarcha=Karól III }} '''Anielskô''' ([[Anielsczi jãzëk|an]]. England) – krôj w Eùropie, dzél [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanji]], stolëcznym gardã je [[Londin]], dôwni bëło to samòstójne królestwò, chtërnë sparłãczëło sã personalny ùniją z Królestwem Szkocczi<ref>[https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/act-of-union-1707/overview/union-of-the-crowns/ Union of the Crowns] UK Parliament</ref> a pòtemù realny ùniją w 1707, czede pòwstało Zjednóne Królestwò Wiôldżi Britanji<ref>[https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/act-of-union-1707/ Act of Union 1707] UK Parliament</ref>. == Òbaczë téż == * [[Szkòckô]] * [[Walijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britanijô]] fkwh2tfnivnlr1nb70jjim3pfgze9ol 0 12391 193984 192063 2026-04-06T01:33:55Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193984 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=República Democrática de São Tomé e Príncipe|miono=Demokratnô Repùblika Òstrowë Swiãtégò Tomasza i Ksążãcy|fana=Flag of São Tomé and Príncipe.svg|miono-genitiw=Òstrowów Swiãtégò Tomasza i Ksążãcy|herb=Coat of arms of São Tomé and Príncipe.svg|himn=Independencia Total (Całownô Samòstójnota) <center>[[Òbrôzk:Independência total (instrumental).ogg]]</center>|czasowô cona=0|dëtk=[[Saotomeńskô dobra|dobra]]|lëdztwò=240 254|stolëca=Sao Tome|jãzëk=[[pòrtugalsczi jãzëk|pòrtugalsczi]], saotomeńsczi kreole, forro, angòlsczi kreole|Internet=.st|telefón=239|procent-wòdë=-|wiéchrzëzna=964|fòrma państwa=repùblika|na karce=Sao Tome and Principe in its region.svg|rok=2025|kòd=ST|kòd dëtka=STN|swiãto=12 lëpińca|Prezydeńt=Carlos Vila Nova|Premiéra=Américo Ramos|aùtowi kòd=STP}} '''Òstrowë Swiãtégò Tomasza i Ksążãcô''' sã państwã na òstrowach w zopadny [[Afrika|Africe]], na [[Atlantëcczi Òcean|Atlantëcczim Òceanã]], w Gwinejsczi Roztoce. Stolëcznym gardã je São Tomé. == Historiô == Òstrowë òstały òdkrëte w XV stalata w dzéń Swiãtégò Tomasza przez portugalsczich żeglôrzów<ref name=":3">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Swietego-Tomasza-i-Ksiazeca-Wyspy-Historia;4575475.html Świętego Tomasza i Książęca, Wyspy. Historia] Encyklopedia PWN</ref>. Pierszô òsada òstała założëł Alvaro Caminha w 1483 na òstrowie sw. Tomasza. W 1500 zasedlony òstał Ksążãcy Òstrów<ref name=":1">[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/saotomeandprincipe/106168.htm Sao Tome and Principe (06/08)] US Department of State</ref>. Za sprawą niewòlników òstrowë stały sã wiôldżim ekspòrterã cëkrowy trzcëny. W 1522 zemie òstały [[Pòrtugalskô|pòrtugalską]] kòloniją, òd 1951 bëłë zamòrską prowincją, w 1973 zwëskałë aùtonomiã<ref name=":3" />, a 12 lëpińca 1975 samòstójnotã<ref name=":1" />. Pierszim prezydentã òstoł wëbrany Manuel Pinto da Costa, prowôdnik socjalisticzny partii Rëch Wëzwòlenia Òstrowów Swiãtégò Tomasza i Ksążãcy (pòrt. ''Movimento de Libertação de São Tomé e Príncipe'', MLSTP)<ref name=":3" /><ref name=":1" />. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Krôj leżë na òstrowach: przédne to Òstrów Swiãtégò Tomasza ë na Ksążãcy Òstrów, a téż na 8 mniészich òstrowach, z jaczich 6 sã niezamieszkané. Midze przédnymi òstrowami je 145 km dalekòsci. Òstrowë sã na Atlantëcczim Òceanie, w Gwinejsczi Roztoce, 289 km òd Afriki<ref>[https://www.dfat.gov.au/geo/sao-tome-and-principe São Tomé and Príncipe] Australian Government</ref>. === Wiéchrzëzna === * całownô: 964 km² * wiéchrzëzna lądu: 964 km²<ref name=":0">[https://www.countryreports.org/country/SaoTomeandPrincipe/geography.htm Sao Tome and Principe Geography] Country Reports</ref> * wiéchrzëzna wòdów: 0 km² === Brzegòwô liniô === 209 km<ref>[https://www.wacaprogram.org/country/sao-tome-and-principe Sao Tome and Principe] WACA</ref> === Klimat === Tropikalny, z mòkrimi ë sëchòmi pòrami<ref name=":1" />. === Ùsztôłcenié terenu === === Wësokòsc terenu === * nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Atlanticczi Òcean)<ref name=":0" /> * nôwëższi czëp: 2024 m. n.r.m. (Pico de Sao Tome)<ref name=":0" /><ref>[http://peaklist.org/WWlists/ultras/africa.html "Pico de Sao Tome" on Africa Ultra-Prominences] Peaklist</ref> === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 44.8% (w tim 4.2% òrnëch gruńtów)<ref name=":4">[https://web.archive.org/web/20220409145152/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sao-tome-and-principe/ Sao Tome and Principe] The World Factbook</ref> * lasë: 57.5% (wôrtoscë szacowóné na 2023)<ref name=":4" /> == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 240 254 (2025)<ref name=":5">[https://www.worldometers.info/world-population/sao-tome-and-principe-population/#:~:text=Table_title:%20Population%20of%20Sao%20Tome%20and%20Principe,217%2C435%20%7C%20Urban%20Pop%20%25:%2074.6%25%20%7C Sao Tome & Principe Population <small>(LIVE)</small>]</ref> * môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 187<ref name=":5" /> === Etniczné karna === {| class="wikitable" style="margin: 0 0 1em 1em; font-size: 95%;" |+Etniczné karna w 2018<ref>[https://fred.stlouisfed.org/series/POPTOTSTA647NWDB/ Population, Total for Sao Tome and Principe] Federal Reserve Bank of St. Louis</ref> !karno etniczny !Język !Lëczebnosc w tës. !Procent lëdztwa |- |[[Mestico]] |Jãzëk saotomense | align="right" |187 | align="right" |89,5% |- |[[Angolar]] |Kreolski jãzëk angolar | align="right" |7,7 | align="right" |3,7% |- |[[Cape Verdean]] |Kreolsczi jãzëk | align="right" |6,0 | align="right" |2,9% |- |Fangowié |Jãzëk fang | align="right" |2,5 | align="right" |1,2% |- |[[Principense Kreole]] |Jãzëk principense | align="right" |2,4 | align="right" |1,1% |} === Religijné karna === [[Katolëcczi Kòscół|katolëcë]] 78.3%, [[Protestancëzna|protestancë]] 12%, [[Islam|mùzułmanie]] >2%<ref>[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/sao-tome-and-principe 2022 Report on International Religious Freedom: Sao Tome and Principe] US Department of State</ref> === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 78.25% (187,994 lëdzi w 2025)<ref name=":5" /> * wikszé miesczé westrzódczi: Sao Tome (53,300)<ref>[https://worldpopulationreview.com/cities/sao-tome-and-principe Sao Tome and Principe Cities by Population 2026]</ref> == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Demokratnô Repùblika Òstrowë Swiãtégò Tomasza i Ksążãcy (pòrt. República Democrática de São Tomé e Príncipe) *pòliticzny ùstôw: półprezydenckô repùblika *stolëca: Sao Tome *czasowô cona: UTC ±0 *państwowé swiãto: 12 lepińca – Swiato Samòstójnoty === Wëkònôwczô władza === * prezydent Carlos Vila Nova<ref name=":2">[https://www.dfat.gov.au/geo/heads-of-government/sao-tome-and-principe Sao Tome and Principe - Heads of Government] Australian Government</ref> * premier Américo Ramos<ref name=":2" /> === Ùstawòdôwczô władza === Jednojizbowi parlament, Nôrodnô Gromada mô 55 nôleżników wëbieranëch na sztërëlatną kadencjã<ref>[https://data.ipu.org/parliament/ST/ST-LC01/ Sao Tome and Principe]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 720p92gg2iazmnwfs7vmpocxv8hwvn1 0 12399 193917 193537 2026-04-05T17:35:38Z DawnyTest 14843 193917 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Solomon Islands|miono=Òstrowë Salomóna|fana=Flag of the Solomon Islands.svg|herb=Coat of arms of the Solomon Islands.svg|miono-genitiw=Òstrowów Salomóna|mòtto=To Lead is to Serve (Prowadzëc znôczô służëc)|na karce=Solomon Islands on the globe (Oceania centered).svg|jãzëk=[[anielsczi jãzëk|anielsczi]]|stolëca=Honiara|fòrma państwa=Kònstitucëjnô mònarchijô|wiéchrzëzna=28 450|rok=2025|lëdztwò=838,645|dëtk=dolar Òstrowów Salomóna|kòd dëtka=SBD|czasowô cona=+11|swiãto=[[7 lëpińca]]|himn=God Save Our Solomon Islands|kòd=SB|Internet=.sb|telefón=677|Premiéra=Jeremiah Manele|Prezydeńt=David Tiva Kapu|Mònarcha=Karól III|data ùsôdzenia=7 lëpińca 1978|aùtowi kòd=SOL}} '''Òstrowë Salomóna''' ([[Anielsczi jãzëk|an]]. ''Solomon Islands'') sã państwã na òstrowach w [[Òceaniô|Oceanije]], w Melanezji, nad [[Spòkójny Òcean|Spòkójnym Òceanã]]. Bëłë kòlonią [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanji]], zwëskałë samòstójnotã 7 lëpińca 1978<ref>[https://www.spc.int/events/solomon-islands-independence-day-2025 Solomon Islands independence day 2025]</ref>. == Geògrafiô == * Pòłożenié: Krôj leżë na òstrowach na pôłniowo-zôpadnym [[Spòkójny Òcean|Spòkójnym Òceanã]], 2000 km òd nordowo-pòrënkowi [[Aùstralëjô|Aùstralëji]]. Państwò cignje sã na òk. 1000 òstrowów (w tim 9 przédnich), stolëca (Honiara) leżë na nôwikszim òstrowie Guadalcanal<ref name=":0">[https://www.dfat.gov.au/geo/solomon-islands/solomon-islands-country-brief Solomon Islands country brief] Australian Government</ref> * Wiéchrzëzna: ** całownô: 28,896 ** wiéchrzëzna lądu: 27,986 ** wiéchrzëzna wòdów: 910 * Brzegòwô liniô: 5,313 * Klimat: tropikalny mónsunowi, niewiele skrajnëch cepłot ë pògòdowëch warënków * Ùsztôłcenié terenu: przédno sërowe górë, z czilema nisczimi kòralowëmã atolamã * Wësokòsc terenu: ** nôniższô wësokòsc: 0 (Spòkójny Òcean) ** nôwëższi czëp: 2,335 (czëp Popomanaseu) == Demografiô == * Lëdztwò: 838,645 (2025)<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/solomon-islands-population/ Solomon Islands Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref> * Etniczné karna: W wikszosci Melanezijczicë (93%), w mniejszosci Polinezijczicë (4%), Micronezijczicë (1.5%), Chińczicë, Europejczicë ë jinszi (1.5%)<ref name=":1">[https://www.un.int/solomonislands/solomonislands/country-facts Country Facts | Solomon Islands] The Permanent Mission of Solomon Islands to the United Nations</ref>. * Jãzëczi: Òficjalny je anielsczi jãzek, le je też 63 jinszich<ref name=":0" />. * Religijné karna: nôwikszą religią je [[Chrzescëjanizna|Chrzescejanizna]] (95%), w tim Kòscół Melanezji (anglikańsczi) 29%, [[Katolëcczi Kòscół]] 19%, Ewangelëcczi Kòscół Pôłniowego Mòrza 17%, Metodëscë 11%, Adwentiscë Sódmégo Dnia 10%<ref name=":1" /> * Ùrbanizacjô: Wikszosc mieszkańców żëje na wiesczi terenach, òk. 73.5%<ref>[https://www.theglobaleconomy.com/Solomon-Islands/population_size/ Solomon Islands: Population size] Global Economy</ref> == Pòliticzny system == * fòrma państwa: kònstitucëjnô [[mònarchiô]] * Wëkònôwczô władza: król (Karól III<ref>[https://solomons.gov.sb/government/ About the Solomon Islands Government] Solomon Islands Government</ref>), reprezentowany przez gùbernatóra (David Tiva Kapu<ref>[https://solomons.gov.sb/governor-general-leaves-for-knighthood-in-london/ Governor General leaves for knighthood in London] Solomon Islands Goverment</ref>) ë premiera (Jeremiah Manele<ref>[https://forumsec.org/forum-leaders/hon-jeremiah-manele The Hon Jeremiah Manele] Pacific Islands Forum</ref>) * Ùstawòdôwczô władza: jednojizbowi parlament, 50 nôleżników wëbieranëch na sztërëlatną kadencjã<ref>[https://parliament.gov.sb/about/parliament/ About] National Parliament of Solomon Islands</ref>. == Òbaczë téż == * [[Aùstralëjô (kòntinent)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} == Bibliografiô == * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/solomon-islands/|The World Factbook]{{Aùstralëjô i Òceaniô}} [[Kategòrëjô:Państwa w Aùstralëji i Oceanije]] ie8ijl9kjphcnzzmc6pwmxtle1x3wgz 0 12403 193980 192477 2026-04-06T01:30:38Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 193980 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏جمهوريّة تشاد‎ Jumhuriyat Tashad<br> République du Tchad|fana=Flag of Chad.svg|herb=Coat of arms of Chad.svg|miono-genitiw=Czadu|miono=Repùblika Czadu|mòtto=Unité, Travail, Progrès<br>(Jednosc, Prôcô, Pòkrok)|na karce=Location Chad AU Africa.svg|jãzëk=[[francësczi jãzëk|francësczi]], [[arabsczi jãzëk|arabsczi]]|dëtk=CFAńsczi frank|kòd dëtka=CFA|kòd=TD|stolëca=Ndżamena|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1 284 000|procent-wòdë=-|rok=2026|lëdztwò=21,560,380|czasowô cona=+1|himn=La Tchadienne<br>Pieśń Czadu <center>[[File:La Tchadienne (instrumental).ogg]]</center>|Internet=.td|telefón=235|Prezydeńt=Mahamat Idriss Deby|Premiéra=Allamaye Halina}} '''Czad''' ([[Francësczi jãzëk|fr]]. ''Tchad'', [[Arabsczi jãzëk|arab]]. ‏'''تشاد‎''') – je państwã w centralny [[Afrika|Africe]], dzélowo na Saharze, bez przestãpù do mòrza. Greńczë z [[Niger|Nigrã]], [[Nigeriô|Nigerią]], [[Kamerùn|Kamerùnã]], [[Repùblika Westrzódnoafrikańskô|Centralą Afriką]], [[Sùdan|Sudanã]] ë [[Libiô|Libią]]. == Demògrafiô == * lëdztwò: 21,560,380 (2026)<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/chad-population/ Chad population] Worldometer</ref> * religie<ref>[https://minorityrights.org/country/chad/ Chad - minority right groups]</ref>: ** [[Islam]]: 52.1% ** [[Chrzescëjanizna]]: 44.2% *** [[Protestancëzna]]: 23.9% *** [[Katolëcczi Kòscół]]: 20% *** jinsze chrzescëjańsczé: 0.3% **Animizm: 0.3% **brak: 2.8% **nieòpisóne 0.7% == Geògrafiô == * Wiéchrzëzna: 1 284 000 km² * Grańce: ** òglowô długòsc wszëtczich grańców: 6,406 km ** Państwa, z jaczimi ma grańce: Kamerùn 1,116 km; Repùblika Westrzódnoafrikańskô 1,556 km; Libiô 1,050 km; Niger 1,196 km; Nigeriô 85 km; Sùdan 1,403 km == Władza == * prezydeńt: Mahamat Idriss Deby<ref>[https://www.aljazeera.com/news/2024/5/24/chads-deby-sworn-in-as-president-as-allamaye-halina-named-new-pm Chad’s Deby sworn in as president as Allamaye Halina named new PM] Al Jazeera</ref> * prémier: Allamaye Halina<ref>[https://chadembassy.in/prime-minister-of-the-chad-republic/ Prime Minister of The Chad Republic] Chad Embassy in India</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 6t8oqwk7zow4s3pf5nbttm1jyd3ip07 0 12524 194071 192986 2026-04-06T11:09:35Z Orbitminis 18250 Dofùlowanié òd pòlsczi Wikipedie, dodóno jinformacje 194071 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gminy z dodatkowymi nazwami.png|mały|Gminë, w jaczich wprowôdzono dodatkowé mionë w jãzëkach miészëznów. (stón na 9 łżëkwiata 2019 r.)]] '''Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce'''<ref>{{RKJ|2014|163-171}}</ref> – zgódno z ùstawą z dnia 6 stëcznika 2005 r. ò [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch i etnicznëch miészëznach]] oraz ò òbéńdowim jãzëkù, na zamieszkónëch przez miészëznë placach òbstoji mòżlëwòta wprowadzeniô dodatkowëch mionów w jãzëkach miészëznów. == Òbôczë téż == * [[kaszëbsczi jãzëk]] * [[szląsczi jãzëk]] * [[lëtewsczi jãzëk]] * [[biôłorusczi jãzëk]] * [[niemiecczi jãzëk]] * [[łemkòwsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] k6mfhxh8zf26zevesc5dud0c6fgsct7 194072 194071 2026-04-06T11:40:33Z Orbitminis 18250 Dofùlowanié òd pòlsczi Wikipedie cz.2 194072 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gminy z dodatkowymi nazwami.png|mały|Gminë, w jaczich wprowôdzono dodatkowé mionë w jãzëkach miészëznów. (stón na 9 łżëkwiata 2019 r.)]] '''Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce'''<ref>{{RKJ|2014|163-171}}</ref> – zgódno z ùstawą z dnia 6 stëcznika 2005 r. ò [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch i etnicznëch miészëznach]] oraz ò òbéńdowim jãzëkù, na zamieszkónëch przez miészëznë placach òbstoji mòżlëwòta wprowadzeniô dodatkowëch mionów w jãzëkach miészëznów. Pòzwë taczé mòże wprowadzac blós w jãzëkach miészëznów ùznônëch ww. ùstawą (nôrodné miészëznë: [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|biôłorëskô]], [[Czeskô miészëzna w Pòlsce|czeskô]], [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|lëtewskô]], [[Miemieckô miészëzna w Pòlsce|miemieckô]], [[Armeńskô miészëznã w Pòlsce|armeńskô]], [[Rëskô miészëznã w Pòlsce|rëskô]], [[Słowackô miészëznã w Pòlsce|słowackô]], [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|ùkrajińskô]] i [[Żëdowskô miészëznã w Pòlsce|żëdowskô]]; etniczné miészëznë: [[Karajimskô miészëzna w Pòlsce|karajimskô]], [[Łemkòwskô miészëzna w Pòlsce|łemkòwskô]], [[Romskô miészëzna w Pòlsce|romskô]] i [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|tatarskô]]) oraz w [[Òbéndowi jãzëk|òbéńdowim jãzëkù]] ([[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]]). == Gminë z dëbeltnym mionowizną == Wedle stónu na 9 łżëkwiata 2019 r. dodatkòwé miona w jãzëkach nôrodnëch miészëznów òstałë ùstôloné dlô 1252 miestnotów i jich dzélów (dlô 17 [[Gard|gardów]], 792 wsów, 179 dzélów wsów, 45 przësiółków, 135 òsadów, 33 lasowëch òsadów (lesyctwów), 44 kòloniów i 7 dzélów kòloniów i òsadów) w 60 gminach – 827 [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczich]] mionów, 359 [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczich]] mionów, 30 [[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczich]] mionów, 27 [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczich]] mionów i 9 łemkòwsczich mionów, równak w niżódny z gminów nie òstałë ùstôloné dodatkòwé miona dlô wszëtczich miestnotów abò jich dzélów. Nie òstało téż ùstôloné niżódné miono dlô fizjograficznégò òbiektu ni ùrzãdowò nie wprowôdzono dodatkòwëch mionów drowów i placów (taczé miona są równak spòtëkóné w niechtërnëch miestnotach). == Òbôczë téż == * [[kaszëbsczi jãzëk]] * [[szląsczi jãzëk]] * [[lëtewsczi jãzëk]] * [[biôłorusczi jãzëk]] * [[niemiecczi jãzëk]] * [[łemkòwsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] f0ng81bugqz3ovdht3e80hs8hmnrgbh 194082 194072 2026-04-06T11:57:36Z Orbitminis 18250 Dofùlowanié òd pòlsczi Wikipedie cz.3 (Hewòtny artikel terô je dofùlowóny) 194082 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gminy z dodatkowymi nazwami.png|mały|Gminë, w jaczich wprowôdzono dodatkowé mionë w jãzëkach miészëznów. (stón na 9 łżëkwiata 2019 r.)]] '''Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce'''<ref>{{RKJ|2014|163-171}}</ref> – zgódno z ùstawą z dnia 6 stëcznika 2005 r. ò [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch i etnicznëch miészëznach]] oraz ò òbéńdowim jãzëkù, na zamieszkónëch przez miészëznë placach òbstoji mòżlëwòta wprowadzeniô dodatkowëch mionów w jãzëkach miészëznów. Pòzwë taczé mòże wprowadzac blós w jãzëkach miészëznów ùznônëch ww. ùstawą (nôrodné miészëznë: [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|biôłorëskô]], [[Czeskô miészëzna w Pòlsce|czeskô]], [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|lëtewskô]], [[Miemieckô miészëzna w Pòlsce|miemieckô]], [[Armeńskô miészëznã w Pòlsce|armeńskô]], [[Rëskô miészëznã w Pòlsce|rëskô]], [[Słowackô miészëznã w Pòlsce|słowackô]], [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|ùkrajińskô]] i [[Żëdowskô miészëznã w Pòlsce|żëdowskô]]; etniczné miészëznë: [[Karajimskô miészëzna w Pòlsce|karajimskô]], [[Łemkòwskô miészëzna w Pòlsce|łemkòwskô]], [[Romskô miészëzna w Pòlsce|romskô]] i [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|tatarskô]]) oraz w [[Òbéndowi jãzëk|òbéńdowim jãzëkù]] ([[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]]). == Gminë z dëbeltnym mionowizną == Wedle stónu na 9 łżëkwiata 2019 r. dodatkòwé miona w jãzëkach nôrodnëch miészëznów òstałë ùstôloné dlô 1252 miestnotów i jich dzélów (dlô 17 [[Gard|gardów]], 792 wsów, 179 dzélów wsów, 45 przësiółków, 135 òsadów, 33 lasowëch òsadów (lesyctwów), 44 kòloniów i 7 dzélów kòloniów i òsadów) w 60 gminach – 827 [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczich]] mionów, 359 [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczich]] mionów, 30 [[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczich]] mionów, 27 [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczich]] mionów i 9 łemkòwsczich mionów, równak w niżódny z gminów nie òstałë ùstôloné dodatkòwé miona dlô wszëtczich miestnotów abò jich dzélów. Nie òstało téż ùstôloné niżódné miono dlô fizjograficznégò òbiektu ni ùrzãdowò nie wprowôdzono dodatkòwëch mionów drowów i placów (taczé miona są równak spòtëkóné w niechtërnëch miestnotach). == Pòzwë sztrasë w jãzëkach miészëznów == Zgódno z ùstawą ò nôrodnëch i etnicznëch miészëznach dodatkowé mionë w jãzëkach miészëznów mòże wprowadzac dlô sztras i placów blós w gminach, w jaczich miészëzna, w chtërnym jãzëkù mô bëc ùstôloné miono, wënosi co nômni 20% mieszkańców, a fakt taczégò wprowadzeniô muszi bëc zaakceptowóny przez [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji]] (MBSiA) przez wpisanié gminë do „Rejestru gmin, na òbéńdze chtërnëch brëkòwóné są dodatkowé mionë sztras”. == Òbôczë téż == * [[kaszëbsczi jãzëk]] * [[szląsczi jãzëk]] * [[lëtewsczi jãzëk]] * [[biôłorusczi jãzëk]] * [[niemiecczi jãzëk]] * [[łemkòwsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] qkodo1632gwgexma9p6o3zb4iuhk6mc 4 12528 193952 193849 2026-04-06T00:44:42Z Iketsi 3254 {{/S+|Biografiô|18|csb}} 193952 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galerija|31162|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- {| class="wikitable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |56 (1.01%) |140 (2.53%) |160 (2.89%) |1619 (29.23%) |341 (6.16%) |- |2026-04-02 |csb |5538 |59 (1.07%) |143 (2.58%) |168 (3.03%) |1658 (29.94%) |393 (7.1%) |- |2026-04-03 |csb |5539 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |174 (3.14%) |1782 (32.17%) |493 (8.9%) |- |2026-04-04 |csb |5541 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |176 (3.18%) |1794 (32.38%) |505 (9.11%) |} ---- *2026-04-04 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|Galeriô|61|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|212|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|176|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1794|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|505|csb}}; ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} ---- * [[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] mouk7qwy4w4vlf74w4zovc6vmoq3d0i 193953 193952 2026-04-06T00:45:49Z Iketsi 3254 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} 193953 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galerija|31162|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- {| class="wikitable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |56 (1.01%) |140 (2.53%) |160 (2.89%) |1619 (29.23%) |341 (6.16%) |- |2026-04-02 |csb |5538 |59 (1.07%) |143 (2.58%) |168 (3.03%) |1658 (29.94%) |393 (7.1%) |- |2026-04-03 |csb |5539 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |174 (3.14%) |1782 (32.17%) |493 (8.9%) |- |2026-04-04 |csb |5541 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |176 (3.18%) |1794 (32.38%) |505 (9.11%) |} ---- *2026-04-04 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|Galeriô|61|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|212|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|176|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1794|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|505|csb}}; ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} ---- * [[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] i0g2ckr8nednq3tz2bxthz1kreijs3q 193968 193953 2026-04-06T01:20:06Z Iketsi 3254 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} 193968 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galerija|31162|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- {| class="wikitable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |56 (1.01%) |140 (2.53%) |160 (2.89%) |1619 (29.23%) |341 (6.16%) |- |2026-04-02 |csb |5538 |59 (1.07%) |143 (2.58%) |168 (3.03%) |1658 (29.94%) |393 (7.1%) |- |2026-04-03 |csb |5539 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |174 (3.14%) |1782 (32.17%) |493 (8.9%) |- |2026-04-04 |csb |5541 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |176 (3.18%) |1794 (32.38%) |505 (9.11%) |} ---- *2026-04-04 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|Galeriô|61|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|212|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|176|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1794|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|505|csb}}; ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} ---- * [[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] 0pu6ti13yzlmaw1mzxrian4016pc2y0 194000 193968 2026-04-06T01:53:56Z Iketsi 3254 miono-genitiw? 194000 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galerija|31162|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- {| class="wikitable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |56 (1.01%) |140 (2.53%) |160 (2.89%) |1619 (29.23%) |341 (6.16%) |- |2026-04-02 |csb |5538 |59 (1.07%) |143 (2.58%) |168 (3.03%) |1658 (29.94%) |393 (7.1%) |- |2026-04-03 |csb |5539 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |174 (3.14%) |1782 (32.17%) |493 (8.9%) |- |2026-04-04 |csb |5541 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |176 (3.18%) |1794 (32.38%) |505 (9.11%) |} ---- *2026-04-04 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|Galeriô|61|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|212|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|176|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1794|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|505|csb}}; ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} ---- * [[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] pc888vupjqsyyjermp7xt4ibkgdrd6e 194025 194000 2026-04-06T03:06:23Z Iketsi 3254 2026-04-05 194025 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galerija|31162|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- {| class="wikitable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |56 (1.01%) |140 (2.53%) |160 (2.89%) |1619 (29.23%) |341 (6.16%) |- |2026-04-02 |csb |5538 |59 (1.07%) |143 (2.58%) |168 (3.03%) |1658 (29.94%) |393 (7.1%) |- |2026-04-03 |csb |5539 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |174 (3.14%) |1782 (32.17%) |493 (8.9%) |- |2026-04-04 |csb |5541 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |176 (3.18%) |1794 (32.38%) |505 (9.11%) |- |2026-04-05 |csb |5541 |65 (1.17%) |250 (4.51%) |201 (3.63%) |1859 (33.55%) |584 (10.54%) |} ---- *2026-04-05 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|Galeriô|65|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|250|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|201|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1859|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|584|csb}}; ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} ---- * [[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] 3esonfasluw1s3nqz6dfls5v8pamyxj 0 12548 193908 193814 2026-04-05T16:37:45Z Jón Haase 19275 193908 wikitext text/x-wiki '''Jakùb "Bahl'al" Krùt'''<ref>https://www.facebook.com/search/top?q=jak%C3%B9b%20kr%C3%B9t "Jakùb Kùrt,"</ref> ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Jakub Krut) (ùr. [[28 séwnika]] [[2000]] [[Rok|rokù]] w [[Kôrsëno|Kôrsënie]]<ref>https://koscierski.info/artykul/zaginal-25-letni-jakub-n1497678 "Zaginiony pochodził z Karsina, dlatego też najbliżsi biorą pod uwagę to, że mężczyzna mógł wrócić w swoje rodzinne strony. "</ref>, zm. [[5 rujana]] [[2023]] [[Rok|rokù]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]<ref>https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=667768845455551&id=100066673249154</ref>) - bëł kaszëbsczim [[Mùzyk|mùzykã]] [[Heavy metal|metalowim]], chtëri ùsôdzëł pierszi kaszëbsczi [[Black Metal]].{{Infobox |above = Jakùb "Bahl'al" Krùt |image = [[Òbrôzk:A3633599928 10.jpg|mały]] |caption = Bah'al na òbkłôdce "Wierzeja Pòza Kòsmòsa" jegò solo projektu Muirthemne | label1 = Miono ë nôzwëskò | data1 = Jakùb Krùt | label2 = Pseùdonim | data2 = Bahl'al, Black Demon ov Vengeance | label3 = Data a môl ùrodzeniô | data3 = [[28 séwnika|28 séwnika]] [[2000]] rokù w Kôrsënie | label4 = Data a Môl smiercë | data4 = 5 rujana 2023 w Gduńskù | label5 = Przëczëna smiercë | data5 = Ùtopienié | label6 = Jinstrument | data6 = Elektricznô gitara, Basowô gitara, Perkùsjô | label7 = Ôrt głosu | data7 = | label8 = Ôrt | data8 = Black Metal, Dark Ambient | label9 = Wark | data9 = Mùzyk, Spiéwôk, Ùtwórca tekstów, Kómpòzytor | label10 = Aktiwnota | data10 = 2015-2023 | label11 = Wëdôwizna | data11 = Okaleczenie, Putrid Cult, Rex Diaboli, EastSide, Samòwëdôwizna | label12 = Sparłãczeniô | data12 = | label13 = Pòspólnicë | data13 = | label14 = Wëapartniony Jinstrument | data14 = | label15 = Karno | data15 = [[Muirthemne]], [[Cult ov Black Blood]], Goatmancy, Khaöz, Madrigal, Sevenfold Blessing, Taniec Kruka | label16 = Òdznaczenia | data16 = | label17 = Faksymile | data17 = | label18 = Òpisënk faksymile | data18 = | label19 = commons | data19 = | label20 = www | data20 = }}<ref name=":0" /> <ref name=":1" /> == Żëcé == == Dyskògrafijô<ref name=":1">https://www.discogs.com/artist/11705699-Bahlal</ref><ref name=":0">https://www.metal-archives.com/artists/Bahl%27al/726403</ref> == * [[Cult ov Black Blood]] - Abhorrence ov God (Kompilacëjô) * Hell's Coronation / [[Cult ov Black Blood]] - Overdose of the Blasphemous Nectar (2020) * [[Cult ov Black Blood]] - Apocalyptic Banner ov Abaddon (2023) * Erebor / [[Muirthemne]] - Muirthemne / Erebor (2020) * [[Muirthemne]] - [[Chôłpna pùstosc]] (2022) * [[Muirthemne]] - Ùmerce I Żniwò (EP) (2022) * [[Muirthemne]] - Wôłk Przindzé (EP) (2022) * [[Muirthemne]] - [[Kaszëbsczi Antikò​smò​s]] (wëdôné pò jegò smiercë) (2024) c9zlhjv7ld6w4y0tu1ifxvqvunily6d 14 12549 194002 2026-04-06T01:56:21Z Babel AutoCreate 9939 Starna aùtomatno ùsôdzony kategòrëji [[Project:Wieżô Babel|wieżë Babel]] 194002 wikitext text/x-wiki Brëkòwnicë w ti kategòrëji zeswiôdczają znajemòtã jãzëka rusiński. 3m4bfgsq493vd5zv2jtqb1oqdvw348t 14 12550 194024 2026-04-06T02:59:45Z Iketsi 3254 N 194024 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Transpòrt]] 3ik7m9kmrpmmq57u39dlotkqxov8bb4 10 12551 194041 2026-04-06T06:04:29Z Iketsi 3254 N — [[:pl:Szablon:Nazwy od]] 194041 wikitext text/x-wiki <span class="selfreference">{{#if:{{{2|}}}|Strony i przekierowania do stron|Artykuły i przekierowania do artykułów}} zaczynające się od&nbsp;„[[Specjalna:Strony według prefiksu/{{#if:{{{2|}}} |{{{2}}}:{{{1|{{PAGENAME}} }}} |{{{1|{{FULLPAGENAME}} }}} }}|{{{3|{{#if:{{{2|}}} |{{{2}}}:{{{1|{{PAGENAME}} }}} |{{{1|{{FULLPAGENAME}} }}} }}}}}]]”</span><noinclude> </noinclude> hm27sb7wbomg65g2amv7lhjc5fpvjvd 194042 194041 2026-04-06T06:04:55Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Szablon:Nazwy òd]] do [[Szablóna:Nazwy òd]]: Szablon → Szablóna 194041 wikitext text/x-wiki <span class="selfreference">{{#if:{{{2|}}}|Strony i przekierowania do stron|Artykuły i przekierowania do artykułów}} zaczynające się od&nbsp;„[[Specjalna:Strony według prefiksu/{{#if:{{{2|}}} |{{{2}}}:{{{1|{{PAGENAME}} }}} |{{{1|{{FULLPAGENAME}} }}} }}|{{{3|{{#if:{{{2|}}} |{{{2}}}:{{{1|{{PAGENAME}} }}} |{{{1|{{FULLPAGENAME}} }}} }}}}}]]”</span><noinclude> </noinclude> hm27sb7wbomg65g2amv7lhjc5fpvjvd 0 12552 194043 2026-04-06T06:04:55Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Szablon:Nazwy òd]] do [[Szablóna:Nazwy òd]]: Szablon → Szablóna 194043 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Szablóna:Nazwy òd]] 5e6ajzf1irucojhj3r8htqhm0geq5z5 0 12553 194067 2026-04-06T10:54:35Z Eurohunter 3273 Eurohunter przeniós starnã [[Bëdgòszcza]] do [[Bëdgòszcz]]: błędna nazwa (wprowadzona w 2011 roku) 194067 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Bëdgòszcz]] 8yux0nzqmrzd54ogzakso6lp0vwgs2w 194080 194067 2026-04-06T11:52:31Z Eurohunter 3273 szablon 194080 wikitext text/x-wiki {{ADR|błędna nazwa}} #PATRZ [[Bëdgòszcz]] 5nagw31h8g9j4romt34qa04ztk8sln7