Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 48 194498 194073 2026-04-08T17:04:09Z Orbitminis 18250 194498 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zamek Ksiazat Pomorskich w Szczecinie (widok z wiezy).jpg|250px|mały|[[Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów w Szczecënie|Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów]] w Szczecënie. Szczecëno je nôwikszim gardã, chtëren òbjimô równo pòlskô, jak téż miemieckô definicëjô grańców regionu.]] '''Pòmòrskô''' abò '''Pòmòrzé''' ([[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Pommern''<ref>Miemieckô pòzwa ''Pommern'' ë słowiańsczé pòzwë ''Pòmòrskô'' abò ''Pomorze'' nie pòkrëwają sã całowno; òbaczë karno ''Geògrafijô'' pò wicë informacëji.</ref>, [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Pomorze'', [[łacëzna|łac.]] ''Pomerania'') je to [[historëcznô krôjna]] nad pôłniowim pòbrzegù [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrzégò]]. Miono òbéńdë mô [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczi wëprôwodzk]], pòchòdzy òd ''po more'' (< [[prasłowiańsczi jãzëk|prasł.]] *po morьje „(krôjna chtërnô sëgô) pò mòrze”)<ref name="Łab">Łabuda, G. et al., ''Historia Pomorza, tom I (do roku 1466), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1969.</ref>. Mieszkańcë krôjnë zwią sã ''[[Pòmòrzónie|Pòmòrzanie]]''. Rozdzélonô midzë [[Miemieckô|Miemiecką]] ë [[Pòlskô|Pòlską]], Pòmòrskô rozcygô sã z grëbsza òd [[Reknica|Reknicë]] kòl [[Strzelewò|Strzelewa]] na zôpadze, przez ùscé [[Òdra|Òdrë]] kòl [[Szczecëno|Szczecëna]] do ùscégò [[Wisła|Wisłë]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]. Nôwikszima pòmòrsczima òstrowama są [[Rana]], [[Ùznojm (òstrów)|Ùznojm]] ë [[Wòlin (òstrów)|Wòlin]]. Òbéńda słëchô do [[Westrzédnoeùropejskô Niżawa|Westrzédnoeùropejsczi Niżawë]]. Nôwikszé gardë krôjnë to [[Gduńsk]], [[Szczecëno]], [[Gdiniô]], [[Kòszalëno]], [[Stôłpskò]] ë [[Stôrgard]] w Pòlsczi, ë [[Strzelewò]] ë [[Grifiô]] w Miemiecczi. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò nie słëchają pòrénkòwé gardë Gduńsk ë Gdiniô do Pòmòrsczi, le do [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòmerelije]]. Òkróm gardów, charakterizëje sã Pòmòrskô bëlnym zalasenim ë rólnyma òbéńdama. Krôjna bëła mòckò dotkłô òbama swiatowima wòjnama ë wëmianama lëdztwa pò [[1945]]. Rolnictwò zajimô w pierszi rédze [[chów|chòwã bëdła]], [[lesnictwò|lestnictwã]], [[rëbaczenié|rëbaczenim]] ë [[ùprawa zbòżégò|ùprawã zbòżégò]]. Téż przemësłowé przerôbianié charnë zwëskiwô na wôżnoce. Òd XIX w. rozwijô sã [[turistika]], òsoblëwò w wëpòczinkòwich môlach wzdługą pòbrzegù. Kluczowé òbrëmia wërobnégò przemësłu to [[òkrãtownictwò]], [[mechanicznô jinżinierijô]], [[cëkrownictwò]] ë [[drzewny przemësł]]. Ùsłeżnotë ë sparłãczony z nimi przemësł stają sã wôżną czãscą òbéńdowi gòspòdarczi, nié bez wesprzënë wëższich szkòłów, z chtërnëch nôstarszi je [[Ùniwersitet w Grifji|Ùniwersitet w Grifii]] jim. Ernsta Moritza Arndta, założony w [[1457]]. == Geògrafijô == === Grańce === [[Òbrôzk:Provinz Pommern 1905.png|250px|mały|Pòmrë w 1905 &mdash; Pòmòrskô pòdle „wąsczégò”, miemiecczégò pòjimaniégò.]] Pòlsczé pòjimanié grańców Pòmòrsczi je baro przëszerné. Żlë zôpadnô grańca miemiecczi czãscë céchëje sã samò, terôbëtnô pòlskô òbéńda zajimô bëlno wikszé òbrëmié, chtërno pòdle Miemców do Pòmòrsczi nie słëchô. Pòrénkòwą greńcã Pòmòrsczi wëznôcziwô rzéka [[Wisła]], pôłniową [[Niéc]] ë [[Warta]]. Region òbjimô tak [[Przédnô Pòmòrskô|Przedną Pòmòrskã]], [[Rana|Ranã]], pòlsczi pas pòbrzegów, [[Kaszëbë]], [[Pòmòrsczé Pòjezerzé]], [[Chełmëńskô Ziemia|Chełmëńskã]] ë [[Krajnô|Krajnã]], ë gardë taczé jak [[Gduńsk]], [[Bëdgòszcz]], [[Torń]], [[Pieła]] czë [[Łącbarg]]. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò je Pòmòrskô jednaczô z [[Pòmrë|Pòmrami]], nierôz w nôszerszi sygù z [[1938]], le równo czãsto bez [[pielskô regencëjô|pielszczi regencëjé]]<ref>''Bertelsmann – Das Neue Universallexikon''. Wissen Media Verlag, Gütersloh/München 2007</ref>. Grańce na pôłniu ë pòrénkù są wic blós arbitralné ë òbstejają sã z objimã [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|władztwa Grifitów]], tak tej tegò co w Pòlsczi sã rôzmieje jako [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]. === Wëdrzatk ë struktura plónu === [[Òbrôzk:NP Vorp. Boddenlandschaft.JPG|250px|mały|left|Brzég Bôłtu na pòrénk òd [[Zingst]].]] Pòmòrskô leżi w pasie pòbrzegów ë pòjezerzów. W regionie òdwôżëwają [[mòrena|mòrenné]] formacëje, wic je tu wiele jezorów a krôjòbrôz je grzëpòwati. Wiôlgô czãsc Pòmòrsczi ni je òdwòdnianô przez wikszé rzéczi, jak [[Òdra]], [[Wisła]] czë [[Łaba]], le przez krótczé rzéczi pòbrzegù, jak [[Reknica]], [[Ùkra]], [[Pôrsãta]], [[Słëpiô]] abò [[Łeba (rzéka)|Łeba]], chtërné wpôdają bezpòstrzédno do Bôłtu. Pòmòrskô brzegòwô liniô je naprocëm nierozwitô. Òbserwëje sã tendencëjã do ji ùprôszczaniégò, równo na skùtk dzejaniégò nôtëralnich jak ë antropògenicznëch czinników. Môłé zatoczi czãsto stają sã jezorama jakò nastãpstwò wërobieniégò sã sztremlëznë. Tak pòwstôłë jezora [[Łebskò]], [[Gardno]], [[Sôrbskò]], [[Wickò (jezoro)|Wickò]], [[Bùkòwò]] abò [[Jamno (jezoro)|Jamno]]. W [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodnëm Parkù „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] mòżnô òbaczëc ten proces: półòstrów [[Fischland-Darß-Zingst]] béł nonej trzema òstrowama Fischland, Darß ë Zingst, a terô stãpniowò zamëkô zatokã [[Darß-Zingster Boddenkette]]. Pòmòrskô je pòkrëtô lasama. [[Tëchòlsczé Bòrë]], [[Miasteckô Pùszczô]], [[Ùkrzańskô Pùszczô]] ë lasë dolënë [[Gwda|Gwdë]] kòl [[Pieła|Piełë]] są to nowikszé lasné zgrëpinë regionu. Òbrobné òbéńdë leżą kòl wikszich gardów. Na terenie Pòmòrsczi je szesc nôrodnëch parków: [[Drawieńsczi Nôrodny Park]], [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodny Park „Tëchòlsczé Bòrë”]], [[Słowinsczi Nôrodny Park]] ë [[Wòlinsczi Nôrodny Park]] w Pòlsczi ë [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodny Park „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] ë [[Nôrodny Park Jasmund|Nôrodny Park „Jasmund”]] w Miemiecczi. Òkróm tegò w regionie je widzec jinszé formë òchronë nôtëralnégò strzodowiska: krôjòbrazowé parczi (np. [[Krôjòbrazowi Park Dolëna Słëpié|Krôjòbrazowi Park „Dolëna Słëpié”]] kòl [[Stôłpskò|Stôłpska]] abò [[Jińsczi Krôjòbrazowi Park]] kòl [[Stôrgard]]u), rezerwatë, òbeńdë chronionégò krôjòbrazu „[[Natura 2000]]” itp. === Historëczné pòdzelenié === [[Òbrôzk:119 Ratusz Głównego Miasta, ob. Muzeum Historyczne ul. Długa 46 nocą Rafał Peplinski.JPG|mały|200px|[[Rôtësz Przédnégò Gardu w Gduńskù|Rôtësz Przédnégò Gardu]] w Gduńskù. Gduńsk je historëczną stolëcą pòrénkòwi czãscë Pòmòrsczi.]] We [[strzédnowiek|strzédnowiekù]] ùsztôłcëł sã pòdzélënk Pòmòrsczi na dwa główné regionë: '''[[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrskã]]''' z [[Gduńsk]]iem, dze mòcni bëło widzec pòlszczé wpłiwë, ë '''[[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]''' ze [[Szczecëno|Szczecënem]], chtërna nalôzłô sã we conie wpłiwów [[Swiãté Césarstwò Rzimsczé|Swiãtégò Césarstwa Rzimsczégò]] ë pòzdze miemiecczich krajów. Òb czas co w Pòlsczi sã rozszlachëje te òbéńdë przë pòmòcë znankòwników, chtërné nacziwają abò jich leżnosc wedle sebie (''Pomorze Wschodnie'', ''Pomorze Zachodnie''), abò jich stolëczné gardë (''Pomorze Gdańskie'' „Gduńsczé Pòmòrzé”, ''Pomorze Szczecińskie'' „Szczecëńsczé Pòmòrzé”), w miemiecczi terminologijé je miono ''Pommern'' brëkòwané blós w òdniesenim do zôpadnégò cządu regionu. Pòrénkòwô Pòmòrskô nazéwô sã ''Pommerellen'', a wic „Môłé Pòmòrskô”. Taczé pòdzelenié rzeszi sã z geòpòliticzną situacëją we strzédnowiekù, czej Zôpadnô Pòmòrskô ùtrzëmała razną samòstójnotã jako '''[[Pòmòrsczé Ksãżstwò]]''', a Pòrénkòwô Pòmòrskô weszło nôprzódka do [[państwò krzëżacczégò zôkonu|państwa krzëżacczégò zôkonu]] a dali &mdash; jako '''[[Królewsczé Prësë]]''' &mdash; do Pòlsczi. Jinszé pòliticzné warënczi doprowadzëłë do ùsztôłceniégò sã różnëch wnitrznich pòdzélënków. W Zôpadny Pòmòrsce bëło długòtrwałé rozbicé na miészé ksãżstwa, chtërné dostôwałë miôna òd ksążëczich sedzbów, jak [[Szczecëńsczé Ksiãżstwò]] abò [[Wòłogòsczé Ksiãżstwò]]. Młodszé pòdzelenié na [[Przédné Pòmrë|Przédné]] ë [[Tilné Pòmrë]] rzeszi sã z rozdzelenim Pòmòrsczégò Ksãżstwa midzë [[Brambòrskô|Brambòrskã]] ë [[Szwedzkô|Szwedzkã]] w [[1637]]. Na pòrénkù rozwinãłë sã etnograficzné regionë, taczé jak [[Kaszëbë]], [[Bòrë (region)|Bòrë]], [[Gòchë]], abò [[Kòcéwskô]]. [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia]] na pògrańczim òbù czãscë Pòmòrsczi je cãżkô do zaklasyfikòwaniégò jako cząd chtërnykòlwiek z nich &ndash; mô dosc skòmplikòwóną historëjã ë wiele razë zmieniôła przënôleżnosc. Slédno òstała sã czãscą [[Pòmrë|Pòmrów]], le utrzëmała kùlturową apartnosc, przëblëżającą jã do Pòrénkòwi Pòmòrsczi. [[Krajnô]] òddzelô Pòmòrskã òd [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]] a [[Wiselné Zëławie]] òd [[Warmiô|Warmié]] ë [[Mazurë|Mazurów]]. Na pôłniowim zôpadze przechôdzô region w [[Lubùskô Zemia|Lubùskã]] ë [[Brambòrskô|Brambòrskã]], a na zôpadze w [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]]. W miemiecczim pòjimanim, na pôłnié òd Pòmrów leżą [[Nowô Marchiô]] (na zôpadze, kòl [[Łącbarg]]a) ë [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô|Nôgrańcznô Marchiô]] (na pòrénkù, kòl [[Pieła|Piełë]]). Drëgô nieczedë je wrechòwanô do Pòmòrsczi téż przez Miemców. === Sprôwné pòdzelenié === W dzysészëznie òdnoszą sã do miona Pòmòrsczi sztërë jednostczi [[sprôwné pòdzelenié|sprôwnégò pòdzeleniégò]] nôwëższégò stãpienia: trzë pòlszczé [[wòjewództwò|wòjewództwa]]: [[kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczé]], [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczé]] ë [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczé]], ë jeden [[stôworné kraje Miemiecczi|stôworny krôj]] w Miemiecczi: [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]], ë téż dwa miemiecczé [[kréz|krezë]]: [[kréz Vorpommern-Greifswald|Vorpommern-Greifswald]] ë [[kréz Vorpommern-Rügen|Vorpommern-Rügen]]. Sprôwné grańce nie pòkrëwają sã równak z historëcznyma ani w pòlsczim, ani w miemiecczim pòjimanim. Czãscë Pòmòrsczi leżą téż we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczëm wòjewództwie]] ([[Pieła]], [[Złotowò]] ë òkòla), [[lubùsczé wòjewództwò|lubùsczëm wòjewództwie]] (òkòlé [[Łącbarg]]a) ë w [[Brambòrskô|Brambòrsczi]] ([[Garc (nad Òdrą)|Garc]] ë [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]). == Dzeje == === 1918-1945 === [[Òbrôzk:German losses after WWI.svg|200px|mały|Terytorialné ùbiwczi Miemiecczi pò pierszi swiatowi wòjnie. [[Wòlny Gard Gduńsk]] je pòznakòwany na zelono.]] Pò [[pierszô swiatowô wòjna|pierszi swiatowi wòjnie]] pòmòrskô òbéńda, dotądka całowno pòd miemiecczim sprôwianim w ramach [[Prësczé Królestwò|Prësczégò Królestwa]], òstała pòdzelonô midzë [[Weimarskô Repùblika|Weimarską Repùblikã]] ë òdtwòrzoną [[Pòlskô Repùblika (1918-1945)|Pòlskã]], z [[Gduńsk|Gduńskã]] jakò [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnym Gardã]] sprôwianym bezpòstrzédno przez [[Liga Nôrodów|Ligã Nôrodów]]. Taczé rozwiązanié problemù pòliticzni przënôleżnotë tegò gardu, równo jak pòwstanié tzw. „[[pòlsczi kòritôrz|pòlsczégò kòritarza]]” z Pòrénkòwi Pòmorsczi, chtëren òddzelôł [[Pòrénkòwé Prësë]] òd òstonëch miemiecczich zemiów, bëłë jednyma z przëczënów bùchù pòstãpny wòjnë dwadzescë lat pòzdze. [[Òbrôzk:Piła rejencja.JPG|250px|mały|left|Dôwny gmach administracëjé prowincëjé [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] w Piele, dzys [[Szkòła Pòlicëjé w Piele|Szkòła Pòlicëjé]]. Stolëmnô architektura bùdinków w centrum gardu je pamiątka pò pòdwëżbie Piełë na òstrzodk lokalnegò sprôwianiégò.]] Prëskô prowincëjô [[Pòmrë]] zmiészëła sã përznã, ò 6,64 km² z krezów: [[bëtowsczi kréz (Prëskô)|bëtowsczégò]], [[lãbòrsczi kréz (Prëskô)|lãbòrsczégò]] ë [[stôłpsczi kréz (Prëskô)|stôłpsczégò]]. To, co òstało sã z prowincëjów [[Zôpadné Prësë]] ë [[pòznańskô prowincëjô|Pòznańsczé]], bëło sparłãczoné w [[1922]] w nową prowincëjã [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] ze stolëcą w [[Pieła|Piele]], chtërnô bëła wcygnãtô do Pòmrów [[1 pazdzérznika]] [[1938]]. Òbéńdë chtërné przëpadłe Pòlsczi zdziejałë w [[1919]] [[pòmòrszczé wòjewództwò (1919–1939)|pòmòrsczé wòjewództwò]]. Jegò stolëcą béł [[Torń]]. Pòlskô czãsc Pòmòrsczi bëła w midzëwòjnowich latach jedną z nôdinamiczni rozwijającëch sã òbéńdów Drëdżi Repùbliczi. W [[1920]] rozsądzono ò bùdownié mòrsczégò pòrtu w [[Gdiniô|Gdinié]]. Ju w [[1923]] wpłënãł do timczasowi howindżi pierszi òceanowi òkrãt [[SS Kentucky]]. Dalszé etapë bùdownié òbjimałë założënk towôrowégò, rëbacczégò, pasażérnégò ë wòjnowégò pòrtu, a téż òkrãtownié. Zëdlënié konstrukcëjé [[wãdżelnô magistrala|wãdżelny magistralë]] w [[1933]], chtërnô sparłãczëła [[Górny Szląsk]] ë westrzédną Pòlskã z nowim pòrtã przecënając côłé pòmòrsczé wòjewództwò (dzys [[banowô liniô 201]]), dało mòżlëwòtã òbjachaniégò Gduńska ë przëczëniło sã do dalszégò rozwicégò gardu ë krôjnë. Ju w [[1934]] bëła Gdiniô nôwikszim pòrtã w Eùropie pòdle wialgoscë przekłôdënkù. [[Òbrôzk:Kazimierz Mastalerz.jpg|175px|mały|[[Kazimierz Mastalerz]] dokazëjący pòlską kònnicą w [[bitwa pòd Krojantama|bitwie pòd Krojantama]]. Nôjôzd w [[Krojantë|Krojantach]] béł brëkòwany w nazistowsczi propagandze dlô wësënieniégò technologòwi przemòdżi Miemiecczi nad Pòlską.]] Pòliticzni status Pòmrów wnitrzno Weimarsczi Repùbliczi nie różnił sã baro òd tegò sprzed wòjnë. Mimò abdikacëjé césarza, sprôwné pòdzelenié kraju òstało blós zdemòkratizowané, z piersza bez ingerencëjé w jistniejący pòrządk. Pòmrë bëłë wic cządã Prësczi, chtërnô bëła terô [[Wòlny Krôj Prëskô|Wòlnym Krajã]] w ramach Repùbliczi. W rezultace wòjnë pòlëchszëł sã równak gòspòdarczi stón i tak nié dëcht bògatégò regionu. Ògleswiatowi krizys miôł tu òsoblëwò cãżczi przechôdënk — wiele inwesticëjów òstało strzëmané a bezrobòcé ùrôstało. Pòrt w [[Szczecëno|Szczecënie]] pòzbéł na wôżnoce, a rozwicé prowincëjé scygnãło. Te czinniczi doprowadzëłë do wzrosceniégò pòdeprzeniégò dlô radikalnich partëjów — zwëkòwò mòcni w òbéńdze [[Miemieckô Nôrodnô Lëdowô Partëjô|DNVP]] ë pòzdze téż [[Nôrodnosocjalistnô Miemieckô Robòtnô Partëjô|NSDAP]], chtërnô w welowanim w [[1933]] zwënégòwała drudżi nôwëższi rezultat (55,3&nbsp;% wszëtczich głosów &mdash; wice bëło blós w Pòrénkòwich Prësach). Pòspół z ùdostanim władzë przez [[nazizm|nazistów]] napòczëłë sã w Pòmrach ùstëgòwania na [[Żëdzë|Żëdów]] ë przësztëlowania do wòjnë, chtërnô bùchła [[1 séwnika]] [[1945]]. „Pòlsczi kòritôrz” òstôł rëchło òpanowany na skùtk technologòwi ë ustôwny przemòdżi miemiecczich sëłów. [[Bitwa ò Hél]] bëła tej nôdłëgszô; [[1 pazdzérznika]] dokazëjący pòlsczima sëłama kòntradmirôł [[Józef Unrug]] rozpòsãdzëł ò pòddanim sã. Pòslédné pùnktë biôtczi strzëmałë jesz do [[3 pazdzérznika]]. Pò ti dace bëło biôtkòwané w Pòmòrsczi ju blós w tacënkù &mdash; jistniała m.in. [[partizana]] (òb. [[Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif"|Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô „Pòmòrsczi Grif”]]). Na pòmòrsczi òbéńdze miałë môl lëczné masowé mòrdë, np. we [[Wiôlgô Piôsznica|Wiôldżi Piôsznicë]] ë w [[Bëdgòszcz]]ë (tzw. [[bëdgoskô krwawô niedzela]]). Ju [[2 séwnika]] béł zrëszony [[Stutthof|kòncentracëjny lager]] w [[Sztutowò|Sztutowie]] z wieloma filiama, m.jin. w Bëdgòszczë, òkolim [[Torń|Tornia]], le téż w [[Stôłpskò|Stôłpskù]] ë [[Szczecëno|Szczecënie]]. === Pò 1945 === [[Òbrôzk:0804 POL GER 0.JPG|250px|mały|Pòlskò-miemieckô grańca na [[Ùznojm]]ie. Ji slédny sztôłt mô nalazłé w [[1951]].]] W [[1945]], pò [[drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnie]] grańca midzë Pòlską ë Miemiecką zjinaczëła sã ë przesënãła ku zôpadowi. Nowô grańca òstała òpiartô na [[liniô Òdra-Nissa|linié Òdra-Nissa]] z niewiôldżim oddżëbanim, cobë [[Szczecëno]] ë [[Swina]] téż przëpadłë Pòlsczi<ref>''Encyklopedia Szczecina. T. I A-O''. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 306-307.</ref>. Bezlëcha całô òbéńda dôwny prowincëjé Pòmrë zaczãła wic słëchac pòlsczim władzom &mdash; pò miemiecczi starnie òstał sã leno ji nôzôpadnéjszi cząd ze [[Strzelewò|Strzelewem]] ë [[Grifiô|Grifią]], sparłãczony z [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]] w jeden [[kraje Miemiecczi Demòkraticzny Repùbliczi|krôj]] (rozrzeszony w [[1951]] w òkrãdżi [[òkrąg Neubrandenburg|Neubrandenburg]], [[òkrąg Rostock|Rostock]] ë [[òkrąg Schwerin|Schwerin]] ë przëwrócony w [[1990]]<ref>Mielke, H., ''Die Auflösung der Länder in der SBZ/DDR: Von der deutschen Selbstverwaltung zum sozialistisch-zentralistischen Einheitsstaat nach sowjetischem Modell 1945–1952'' (= Beiträge zur Wirtschafts- und Sozialgeschichte; Bd. 66), 1995.</ref>). Czãsc przejimniãtô przez Pòlskô òstała zòrganizowanô wprzódk w prowizoriczny [[Òkrąg III — Zôpadnô Pòmòrskô]] ë w [[1946]], z môłima zmianama, w [[szczecëńsczé wòjewództwò (1946-1950)|szczecëńsczé wòjewództwò]]<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/Download;jsessionid=800B9A8AB2019090572BAD628C077E82?id=WDU19460280177&type=2 Dz.Ù. 46.28.177]</ref>. [[Òbrôzk:Muzeum koszalińskie..jpg|250px|mały|left|Miesczé mùzeùm w Kòszalënie. Kòszalëno bëło w miemiecczich czasach stolëcą regencëjé, a pò wòjnie, midzë [[1950]] a [[1998]], stolëcą apartnégò wòjewództwa. [[Jerzy Buzek|Buzkòwô]] sprôwnô reforma rozrzeszëła równak [[kòszalëńsczé wòjewództwò|Kòszalëńscze]] mimò òpiérë lokalny wëcmaniznë.]] Pierszé lata pò wòjnie to czas wiôldżich przemieszczeniów lëdztwa. Wikszi cząd miemiecczich mieszkańców [[wënëkania Miemców pò drëdżi swiatowi wòjnie|òstôł wëwieziony za Òdrã]], temù zalëdzenié [[Przédné Pòmrë|Przédnich Pòmrów]] ùrosło dwùkrotno<ref>Buchholz, W. (red.), ''Pommern''. Siedler, 2002.</ref>. Do Pòmòrsczi doprzëszli zôs wnożniczi z westrzédni Pòlsczi ë [[Kresë|Kresów]], ë téż mùszowi prôcowniczi z òdpòjãtich [[mùszowô prôca|lôgrów prôcë]]<ref>Piskorski, J. M. (red.), ''Pomorze Zachodnie poprzez wieki'', Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999.</ref>, a pòzdze, w ramach [[akcjô „Wisła”|akcjé „Wisła”]], [[Ukrajińcë]]<ref>Sowa, A.L., ''Stosunki polsko-ukraińskie 1939-1947'', Kraków 1998.</ref>, Mimò propagandowich pòstulatów ò pòwroce Pòmòrsczi do „Macerzi” (òb. [[Òdzwëskóné Zemie]]), òpiartich m.in. na bëtnosci w òbéńdze autochtonicznégò słowiańsczégò lëdztwa, wëcmanim z Miemcama wëwiezeni abò zmùszeni do wëjachaniégò bëli téż [[Słowińcë]]<ref>Filip, M., ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012</ref>. Przemieszczenia zrëszëłë Pòrénkòwą Pòmòrskã w miészim stãpieniu ë rzeszëłë sã przede wszëtczim z zniesenim [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnégò Gardu]] [[Gduńsk]]a<ref>Jankowski, T. ''Miasto na furmankach''. „30 dni”. 6 (32), czerwiec 2001.</ref>. Pòspół z pòdzelenim miemiecczégò państwa na apartną [[Miemieckô Federalnô Repùblika|Federalną Repùblikã]] na zôpadze ë [[Miemieckô Demòkraticznô Repùblika|Demòkraticzną Repùblikã]] na pòrénkù, wërobił sã nowi pòliticzny pòrządk, chtëren òbtaksowôł dalszé kawle regionu. Równo w [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Lëdowi Pòlsczi]], jak téż w MDR zaczãto spòsobë [[Józef Stalin|stalinowsczi]] sprôwny ë gòspòdarczi centralizacëjé, ze wszétczima nastãpstwama: ògrańczenim swòjiznë, òrganizacëją prôcë pòdle sowiecczich mùstrów (òsoblëwie w rolnictwie, òb. [[Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft]] ë [[Państwowe Gospodarstwo Rolne]]), centralno planowanym rozbùdowanim [[cãżczi przemësł|cãżczégò przemësłu]], [[kùstrzenié|kùstrzeniama]], wprowadzenim państwòwégò mònopòlu w zamiedznëm hańdlu<ref>Grala, D. T.: Reformy gospodarcze w PRL (1982–1989). Warszawa 2005.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140331085308/http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/wirtschaftswissen/wirtschaftsgeschichte-der-weg-der-ddr-in-den-untergang-11043750.html Wirtschaftsgeschichte: er Weg der DDR in den Untergang]</ref>. Nisczi niw żëcégò doprowadził do oprzéczków ë sztrajków (1953 &ndash; MRD; [[1970]] &ndash; [[Gdyniô]], Gduńsk, Szczecëno) ë założeniégò w [[1980]] w Gduńsku [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Samòstójny Samòsprôwny Warkòwy Zrzeszë „Solidarnosc”]]. Ùstrojowé zjinaczi w Pòlsczi ë sparłãczenié Miemiecczi w jeden krôj a za régã pòliticzné przëkrodzenié òbù państwów, wësłowioné m.in. pòspòlnym nôleżenim do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnijé]] ë òtemkniãcym grańców pòzwôlô na ekònomiczną ë kùlturową współprôcã. Równo Przédné Pòmrë jak i pòlskô Pòmòrskô mùszą równak schwôcëc sã z pòwôżnyma problemama różnëch nôtërów, jak [[migracëjô|wëjéżdżanié młodich]] abò [[bezrobòcé]]. == Ekònomijô == [[Òbrôzk:Brosen_ContainerTerminaGdansk.jpg|mały|250px|Kòntenerowi Terminal w Gduńskù]] Nôwôżniészima wietwiama gòspòdarzënkù w Pòmòrsce je mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë), turistika, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Mòrskô industrëjô skòncentrowónô je przede wszëtczim w nôwikszëch gardach: Gduńskù, Gdini ë Sztetënie. Òkrãtë bùdowóné w pòmòrsczich òkrãtowniach są technologiczno nôbarżi zaawansowónyma produktama [[Ekspòrt|ekspòrtowónyma]] z Pòlsczi Repùbliczi. Turistika rozwijô sã przede wszëtczim nad sztrądã Bôłtu, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza ë niechtërné gardë, np. Gduńsk. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców w Pòmòrsce słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]], [[Mizëzdroje]], [[Sopòt]], [[Ùskô]]. == Przëpisë == {{przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé gardë]] * [[Pòmòrsczé wsë]] == Bùtnowé lënczi == * [http://kpbc.umk.pl/dlibra/docmetadata?id=23486&from=publication Kôrta z 1775 rokù] [[Kategòrëjô:Pòmòrskô| ]] lrnu1du1hgizx41plt37m2zbev8lv9a 194500 194498 2026-04-08T17:19:15Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194500 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zamek Ksiazat Pomorskich w Szczecinie (widok z wiezy).jpg|250px|mały|[[Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów w Szczecënie|Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów]] w Szczecënie. Szczecëno je nôwikszim gardã, chtëren òbjimô równo pòlskô, jak téż miemieckô definicëjô grańców regionu.]] '''Pòmòrskô''' abò '''Pòmòrzé''' ([[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Pommern''<ref>Miemieckô pòzwa ''Pommern'' ë słowiańsczé pòzwë ''Pòmòrskô'' abò ''Pomorze'' nie pòkrëwają sã całowno; òbaczë karno ''Geògrafijô'' pò wicë informacëji.</ref>, [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Pomorze'', [[łacëzna|łac.]] ''Pomerania'') je to [[historëcznô krôjna]] nad pôłniowim pòbrzegù [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrzégò]]. Miono òbéńdë mô [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczi wëprôwodzk]], pòchòdzy òd ''po more'' (< [[prasłowiańsczi jãzëk|prasł.]] *po morьje „(krôjna chtërnô sëgô) pò mòrze”)<ref name="Łab">Łabuda, G. et al., ''Historia Pomorza, tom I (do roku 1466), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1969.</ref>. Mieszkańcë krôjnë zwią sã ''[[Pòmòrzónie|Pòmòrzanie]]''. Rozdzélonô midzë [[Miemieckô|Miemiecką]] ë [[Pòlskô|Pòlską]], Pòmòrskô rozcygô sã z grëbsza òd [[Reknica|Reknicë]] kòl [[Strzelewò|Strzelewa]] na zôpadze, przez ùscé [[Òdra|Òdrë]] kòl [[Szczecëno|Szczecëna]] do ùscégò [[Wisła|Wisłë]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]. Nôwikszima pòmòrsczima òstrowama są [[Rana]], [[Ùznojm (òstrów)|Ùznojm]] ë [[Wòlin (òstrów)|Wòlin]]. Òbéńda słëchô do [[Westrzédnoeùropejskô Niżawa|Westrzédnoeùropejsczi Niżawë]]. Nôwikszé gardë krôjnë to [[Gduńsk]], [[Szczecëno]], [[Gdiniô]], [[Kòszalëno]], [[Stôłpskò]] ë [[Stôrgard]] w Pòlsczi, ë [[Strzelewò]] ë [[Grifiô]] w Miemiecczi. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò nie słëchają pòrénkòwé gardë Gduńsk ë Gdiniô do Pòmòrsczi, le do [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòmerelije]]. Òkróm gardów, charakterizëje sã Pòmòrskô bëlnym zalasenim ë rólnyma òbéńdama. Krôjna bëła mòckò dotkłô òbama swiatowima wòjnama ë wëmianama lëdztwa pò [[1945]]. Rolnictwò zajimô w pierszi rédze [[chów|chòwã bëdła]], [[lesnictwò|lestnictwã]], [[rëbaczenié|rëbaczenim]] ë [[ùprawa zbòżégò|ùprawã zbòżégò]]. Téż przemësłowé przerôbianié charnë zwëskiwô na wôżnoce. Òd XIX w. rozwijô sã [[turistika]], òsoblëwò w wëpòczinkòwich môlach wzdługą pòbrzegù. Kluczowé òbrëmia wërobnégò przemësłu to [[òkrãtownictwò]], [[mechanicznô jinżinierijô]], [[cëkrownictwò]] ë [[drzewny przemësł]]. Ùsłeżnotë ë sparłãczony z nimi przemësł stają sã wôżną czãscą òbéńdowi gòspòdarczi, nié bez wesprzënë wëższich szkòłów, z chtërnëch nôstarszi je [[Ùniwersitet w Grifji|Ùniwersitet w Grifii]] jim. Ernsta Moritza Arndta, założony w [[1457]]. == Geògrafijô == === Grańce === [[Òbrôzk:Provinz Pommern 1905.png|250px|mały|Pòmrë w 1905 &mdash; Pòmòrskô pòdle „wąsczégò”, miemiecczégò pòjimaniégò.]] Pòlsczé pòjimanié grańców Pòmòrsczi je baro przëszerné. Żlë zôpadnô grańca miemiecczi czãscë céchëje sã samò, terôbëtnô pòlskô òbéńda zajimô bëlno wikszé òbrëmié, chtërno pòdle Miemców do Pòmòrsczi nie słëchô. Pòrénkòwą greńcã Pòmòrsczi wëznôcziwô rzéka [[Wisła]], pôłniową [[Niéc]] ë [[Warta]]. Region òbjimô tak [[Przédnô Pòmòrskô|Przedną Pòmòrskã]], [[Rana|Ranã]], pòlsczi pas pòbrzegów, [[Kaszëbë]], [[Pòmòrsczé Pòjezerzé]], [[Chełmëńskô Ziemia|Chełmëńskã]] ë [[Krajnô|Krajnã]], ë gardë taczé jak [[Gduńsk]], [[Bëdgòszcz]], [[Torń]], [[Pieła]] czë [[Łącbarg]]. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò je Pòmòrskô jednaczô z [[Pòmrë|Pòmrami]], nierôz w nôszerszi sygù z [[1938]], le równo czãsto bez [[pielskô regencëjô|pielszczi regencëjé]]<ref>''Bertelsmann – Das Neue Universallexikon''. Wissen Media Verlag, Gütersloh/München 2007</ref>. Grańce na pôłniu ë pòrénkù są wic blós arbitralné ë òbstejają sã z objimã [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|władztwa Grifitów]], tak tej tegò co w Pòlsczi sã rôzmieje jako [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]. === Wëdrzatk ë struktura plónu === [[Òbrôzk:NP Vorp. Boddenlandschaft.JPG|250px|mały|left|Brzég Bôłtu na pòrénk òd [[Zingst]].]] Pòmòrskô leżi w pasie pòbrzegów ë pòjezerzów. W regionie òdwôżëwają [[mòrena|mòrenné]] formacëje, wic je tu wiele jezorów a krôjòbrôz je grzëpòwati. Wiôlgô czãsc Pòmòrsczi ni je òdwòdnianô przez wikszé rzéczi, jak [[Òdra]], [[Wisła]] czë [[Łaba]], le przez krótczé rzéczi pòbrzegù, jak [[Reknica]], [[Ùkra]], [[Pôrsãta]], [[Słëpiô]] abò [[Łeba (rzéka)|Łeba]], chtërné wpôdają bezpòstrzédno do Bôłtu. Pòmòrskô brzegòwô liniô je naprocëm nierozwitô. Òbserwëje sã tendencëjã do ji ùprôszczaniégò, równo na skùtk dzejaniégò nôtëralnich jak ë antropògenicznëch czinników. Môłé zatoczi czãsto stają sã jezorama jakò nastãpstwò wërobieniégò sã sztremlëznë. Tak pòwstôłë jezora [[Łebskò]], [[Gardno]], [[Sôrbskò]], [[Wickò (jezoro)|Wickò]], [[Bùkòwò]] abò [[Jamno (jezoro)|Jamno]]. W [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodnëm Parkù „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] mòżnô òbaczëc ten proces: półòstrów [[Fischland-Darß-Zingst]] béł nonej trzema òstrowama Fischland, Darß ë Zingst, a terô stãpniowò zamëkô zatokã [[Darß-Zingster Boddenkette]]. Pòmòrskô je pòkrëtô lasama. [[Tëchòlsczé Bòrë]], [[Miasteckô Pùszczô]], [[Ùkrzańskô Pùszczô]] ë lasë dolënë [[Gwda|Gwdë]] kòl [[Pieła|Piełë]] są to nowikszé lasné zgrëpinë regionu. Òbrobné òbéńdë leżą kòl wikszich gardów. Na terenie Pòmòrsczi je szesc nôrodnëch parków: [[Drawieńsczi Nôrodny Park]], [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodny Park „Tëchòlsczé Bòrë”]], [[Słowinsczi Nôrodny Park]] ë [[Wòlinsczi Nôrodny Park]] w Pòlsczi ë [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodny Park „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] ë [[Nôrodny Park Jasmund|Nôrodny Park „Jasmund”]] w Miemiecczi. Òkróm tegò w regionie je widzec jinszé formë òchronë nôtëralnégò strzodowiska: krôjòbrazowé parczi (np. [[Krôjòbrazowi Park Dolëna Słëpié|Krôjòbrazowi Park „Dolëna Słëpié”]] kòl [[Stôłpskò|Stôłpska]] abò [[Jińsczi Krôjòbrazowi Park]] kòl [[Stôrgard]]u), rezerwatë, òbeńdë chronionégò krôjòbrazu „[[Natura 2000]]” itp. === Historëczné pòdzelenié === [[Òbrôzk:119 Ratusz Głównego Miasta, ob. Muzeum Historyczne ul. Długa 46 nocą Rafał Peplinski.JPG|mały|200px|[[Rôtësz Przédnégò Gardu w Gduńskù|Rôtësz Przédnégò Gardu]] w Gduńskù. Gduńsk je historëczną stolëcą pòrénkòwi czãscë Pòmòrsczi.]] We [[strzédnowiek|strzédnowiekù]] ùsztôłcëł sã pòdzélënk Pòmòrsczi na dwa główné regionë: '''[[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrskã]]''' z [[Gduńsk]]iem, dze mòcni bëło widzec pòlszczé wpłiwë, ë '''[[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]''' ze [[Szczecëno|Szczecënem]], chtërna nalôzłô sã we conie wpłiwów [[Swiãté Césarstwò Rzimsczé|Swiãtégò Césarstwa Rzimsczégò]] ë pòzdze miemiecczich krajów. Òb czas co w Pòlsczi sã rozszlachëje te òbéńdë przë pòmòcë znankòwników, chtërné nacziwają abò jich leżnosc wedle sebie (''Pomorze Wschodnie'', ''Pomorze Zachodnie''), abò jich stolëczné gardë (''Pomorze Gdańskie'' „Gduńsczé Pòmòrzé”, ''Pomorze Szczecińskie'' „Szczecëńsczé Pòmòrzé”), w miemiecczi terminologijé je miono ''Pommern'' brëkòwané blós w òdniesenim do zôpadnégò cządu regionu. Pòrénkòwô Pòmòrskô nazéwô sã ''Pommerellen'', a wic „Môłé Pòmòrskô”. Taczé pòdzelenié rzeszi sã z geòpòliticzną situacëją we strzédnowiekù, czej Zôpadnô Pòmòrskô ùtrzëmała razną samòstójnotã jako '''[[Pòmòrsczé Ksãżstwò]]''', a Pòrénkòwô Pòmòrskô weszło nôprzódka do [[państwò krzëżacczégò zôkonu|państwa krzëżacczégò zôkonu]] a dali &mdash; jako '''[[Królewsczé Prësë]]''' &mdash; do Pòlsczi. Jinszé pòliticzné warënczi doprowadzëłë do ùsztôłceniégò sã różnëch wnitrznich pòdzélënków. W Zôpadny Pòmòrsce bëło długòtrwałé rozbicé na miészé ksãżstwa, chtërné dostôwałë miôna òd ksążëczich sedzbów, jak [[Szczecëńsczé Ksiãżstwò]] abò [[Wòłogòsczé Ksiãżstwò]]. Młodszé pòdzelenié na [[Przédné Pòmrë|Przédné]] ë [[Tilné Pòmrë]] rzeszi sã z rozdzelenim Pòmòrsczégò Ksãżstwa midzë [[Brambòrskô|Brambòrskã]] ë [[Szwedzkô|Szwedzkã]] w [[1637]]. Na pòrénkù rozwinãłë sã etnograficzné regionë, taczé jak [[Kaszëbë]], [[Bòrë (region)|Bòrë]], [[Gòchë]], abò [[Kòcéwskô]]. [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia]] na pògrańczim òbù czãscë Pòmòrsczi je cãżkô do zaklasyfikòwaniégò jako cząd chtërnykòlwiek z nich &ndash; mô dosc skòmplikòwóną historëjã ë wiele razë zmieniôła przënôleżnosc. Slédno òstała sã czãscą [[Pòmrë|Pòmrów]], le utrzëmała kùlturową apartnosc, przëblëżającą jã do Pòrénkòwi Pòmòrsczi. [[Krajnô]] òddzelô Pòmòrskã òd [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]] a [[Wiselné Zëławie]] òd [[Warmiô|Warmié]] ë [[Mazurë|Mazurów]]. Na pôłniowim zôpadze przechôdzô region w [[Lubùskô Zemia|Lubùskã]] ë [[Brambòrskô|Brambòrskã]], a na zôpadze w [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]]. W miemiecczim pòjimanim, na pôłnié òd Pòmrów leżą [[Nowô Marchiô]] (na zôpadze, kòl [[Łącbarg]]a) ë [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô|Nôgrańcznô Marchiô]] (na pòrénkù, kòl [[Pieła|Piełë]]). Drëgô nieczedë je wrechòwanô do Pòmòrsczi téż przez Miemców. === Sprôwné pòdzelenié === W dzysészëznie òdnoszą sã do miona Pòmòrsczi sztërë jednostczi [[sprôwné pòdzelenié|sprôwnégò pòdzeleniégò]] nôwëższégò stãpienia: trzë pòlszczé [[wòjewództwò|wòjewództwa]]: [[kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczé]], [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczé]] ë [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczé]], ë jeden [[stôworné kraje Miemiecczi|stôworny krôj]] w Miemiecczi: [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]], ë téż dwa miemiecczé [[kréz|krezë]]: [[kréz Vorpommern-Greifswald|Vorpommern-Greifswald]] ë [[kréz Vorpommern-Rügen|Vorpommern-Rügen]]. Sprôwné grańce nie pòkrëwają sã równak z historëcznyma ani w pòlsczim, ani w miemiecczim pòjimanim. Czãscë Pòmòrsczi leżą téż we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczëm wòjewództwie]] ([[Pieła]], [[Złotowò]] ë òkòla), [[lubùsczé wòjewództwò|lubùsczëm wòjewództwie]] (òkòlé [[Łącbarg]]a) ë w [[Brambòrskô|Brambòrsczi]] ([[Garc (nad Òdrą)|Garc]] ë [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]). == Dzeje == === 1918-1945 === [[Òbrôzk:German losses after WWI.svg|200px|mały|Terytorialné ùbiwczi Miemiecczi pò pierszi swiatowi wòjnie. [[Wòlny Gard Gduńsk]] je pòznakòwany na zelono.]] Pò [[pierszô swiatowô wòjna|pierszi swiatowi wòjnie]] pòmòrskô òbéńda, dotądka całowno pòd miemiecczim sprôwianim w ramach [[Prësczé Królestwò|Prësczégò Królestwa]], òstała pòdzelonô midzë [[Weimarskô Repùblika|Weimarską Repùblikã]] ë òdtwòrzoną [[Pòlskô Repùblika (1918-1945)|Pòlskã]], z [[Gduńsk|Gduńskã]] jakò [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnym Gardã]] sprôwianym bezpòstrzédno przez [[Liga Nôrodów|Ligã Nôrodów]]. Taczé rozwiązanié problemù pòliticzni przënôleżnotë tegò gardu, równo jak pòwstanié tzw. „[[pòlsczi kòritôrz|pòlsczégò kòritarza]]” z Pòrénkòwi Pòmorsczi, chtëren òddzelôł [[Pòrénkòwé Prësë]] òd òstonëch miemiecczich zemiów, bëłë jednyma z przëczënów bùchù pòstãpny wòjnë dwadzescë lat pòzdze. [[Òbrôzk:Piła rejencja.JPG|250px|mały|left|Dôwny gmach administracëjé prowincëjé [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] w Piele, dzys [[Szkòła Pòlicëjé w Piele|Szkòła Pòlicëjé]]. Stolëmnô architektura bùdinków w centrum gardu je pamiątka pò pòdwëżbie Piełë na òstrzodk lokalnegò sprôwianiégò.]] Prëskô prowincëjô [[Pòmrë]] zmiészëła sã përznã, ò 6,64 km² z krezów: [[bëtowsczi kréz (Prëskô)|bëtowsczégò]], [[lãbòrsczi kréz (Prëskô)|lãbòrsczégò]] ë [[stôłpsczi kréz (Prëskô)|stôłpsczégò]]. To, co òstało sã z prowincëjów [[Zôpadné Prësë]] ë [[pòznańskô prowincëjô|Pòznańsczé]], bëło sparłãczoné w [[1922]] w nową prowincëjã [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] ze stolëcą w [[Pieła|Piele]], chtërnô bëła wcygnãtô do Pòmrów [[1 pazdzérznika]] [[1938]]. Òbéńdë chtërné przëpadłe Pòlsczi zdziejałë w [[1919]] [[pòmòrszczé wòjewództwò (1919–1939)|pòmòrsczé wòjewództwò]]. Jegò stolëcą béł [[Torń]]. Pòlskô czãsc Pòmòrsczi bëła w midzëwòjnowich latach jedną z nôdinamiczni rozwijającëch sã òbéńdów Drëdżi Repùbliczi. W [[1920]] rozsądzono ò bùdownié mòrsczégò pòrtu w [[Gdiniô|Gdinié]]. Ju w [[1923]] wpłënãł do timczasowi howindżi pierszi òceanowi òkrãt [[SS Kentucky]]. Dalszé etapë bùdownié òbjimałë założënk towôrowégò, rëbacczégò, pasażérnégò ë wòjnowégò pòrtu, a téż òkrãtownié. Zëdlënié konstrukcëjé [[wãdżelnô magistrala|wãdżelny magistralë]] w [[1933]], chtërnô sparłãczëła [[Górny Szląsk]] ë westrzédną Pòlskã z nowim pòrtã przecënając côłé pòmòrsczé wòjewództwò (dzys [[banowô liniô 201]]), dało mòżlëwòtã òbjachaniégò Gduńska ë przëczëniło sã do dalszégò rozwicégò gardu ë krôjnë. Ju w [[1934]] bëła Gdiniô nôwikszim pòrtã w Eùropie pòdle wialgoscë przekłôdënkù. [[Òbrôzk:Kazimierz Mastalerz.jpg|175px|mały|[[Kazimierz Mastalerz]] dokazëjący pòlską kònnicą w [[bitwa pòd Krojantama|bitwie pòd Krojantama]]. Nôjôzd w [[Krojantë|Krojantach]] béł brëkòwany w nazistowsczi propagandze dlô wësënieniégò technologòwi przemòdżi Miemiecczi nad Pòlską.]] Pòliticzni status Pòmrów wnitrzno Weimarsczi Repùbliczi nie różnił sã baro òd tegò sprzed wòjnë. Mimò abdikacëjé césarza, sprôwné pòdzelenié kraju òstało blós zdemòkratizowané, z piersza bez ingerencëjé w jistniejący pòrządk. Pòmrë bëłë wic cządã Prësczi, chtërnô bëła terô [[Wòlny Krôj Prëskô|Wòlnym Krajã]] w ramach Repùbliczi. W rezultace wòjnë pòlëchszëł sã równak gòspòdarczi stón i tak nié dëcht bògatégò regionu. Ògleswiatowi krizys miôł tu òsoblëwò cãżczi przechôdënk — wiele inwesticëjów òstało strzëmané a bezrobòcé ùrôstało. Pòrt w [[Szczecëno|Szczecënie]] pòzbéł na wôżnoce, a rozwicé prowincëjé scygnãło. Te czinniczi doprowadzëłë do wzrosceniégò pòdeprzeniégò dlô radikalnich partëjów — zwëkòwò mòcni w òbéńdze [[Miemieckô Nôrodnô Lëdowô Partëjô|DNVP]] ë pòzdze téż [[Nôrodnosocjalistnô Miemieckô Robòtnô Partëjô|NSDAP]], chtërnô w welowanim w [[1933]] zwënégòwała drudżi nôwëższi rezultat (55,3&nbsp;% wszëtczich głosów &mdash; wice bëło blós w Pòrénkòwich Prësach). Pòspół z ùdostanim władzë przez [[nazizm|nazistów]] napòczëłë sã w Pòmrach ùstëgòwania na [[Żëdzë|Żëdów]] ë przësztëlowania do wòjnë, chtërnô bùchła [[1 séwnika]] [[1945]]. „Pòlsczi kòritôrz” òstôł rëchło òpanowany na skùtk technologòwi ë ustôwny przemòdżi miemiecczich sëłów. [[Bitwa ò Hél]] bëła tej nôdłëgszô; [[1 pazdzérznika]] dokazëjący pòlsczima sëłama kòntradmirôł [[Józef Unrug]] rozpòsãdzëł ò pòddanim sã. Pòslédné pùnktë biôtczi strzëmałë jesz do [[3 pazdzérznika]]. Pò ti dace bëło biôtkòwané w Pòmòrsczi ju blós w tacënkù &mdash; jistniała m.in. [[partizana]] (òb. [[Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif"|Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô „Pòmòrsczi Grif”]]). Na pòmòrsczi òbéńdze miałë môl lëczné masowé mòrdë, np. we [[Wiôlgô Piôsznica|Wiôldżi Piôsznicë]] ë w [[Bëdgòszcz]]ë (tzw. [[bëdgoskô krwawô niedzela]]). Ju [[2 séwnika]] béł zrëszony [[Stutthof|kòncentracëjny lager]] w [[Sztutowò|Sztutowie]] z wieloma filiama, m.jin. w Bëdgòszczë, òkolim [[Torń|Tornia]], le téż w [[Stôłpskò|Stôłpskù]] ë [[Szczecëno|Szczecënie]]. === Pò 1945 === [[Òbrôzk:0804 POL GER 0.JPG|250px|mały|Pòlskò-miemieckô grańca na [[Ùznojm]]ie. Ji slédny sztôłt mô nalazłé w [[1951]].]] W [[1945]], pò [[drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnie]] grańca midzë Pòlską ë Miemiecką zjinaczëła sã ë przesënãła ku zôpadowi. Nowô grańca òstała òpiartô na [[liniô Òdra-Nissa|linié Òdra-Nissa]] z niewiôldżim oddżëbanim, cobë [[Szczecëno]] ë [[Swina]] téż przëpadłë Pòlsczi<ref>''Encyklopedia Szczecina. T. I A-O''. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 306-307.</ref>. Bezlëcha całô òbéńda dôwny prowincëjé Pòmrë zaczãła wic słëchac pòlsczim władzom &mdash; pò miemiecczi starnie òstał sã leno ji nôzôpadnéjszi cząd ze [[Strzelewò|Strzelewem]] ë [[Grifiô|Grifią]], sparłãczony z [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]] w jeden [[kraje Miemiecczi Demòkraticzny Repùbliczi|krôj]] (rozrzeszony w [[1951]] w òkrãdżi [[òkrąg Neubrandenburg|Neubrandenburg]], [[òkrąg Rostock|Rostock]] ë [[òkrąg Schwerin|Schwerin]] ë przëwrócony w [[1990]]<ref>Mielke, H., ''Die Auflösung der Länder in der SBZ/DDR: Von der deutschen Selbstverwaltung zum sozialistisch-zentralistischen Einheitsstaat nach sowjetischem Modell 1945–1952'' (= Beiträge zur Wirtschafts- und Sozialgeschichte; Bd. 66), 1995.</ref>). Czãsc przejimniãtô przez Pòlskô òstała zòrganizowanô wprzódk w prowizoriczny [[Òkrąg III — Zôpadnô Pòmòrskô]] ë w [[1946]], z môłima zmianama, w [[szczecëńsczé wòjewództwò (1946-1950)|szczecëńsczé wòjewództwò]]<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/Download;jsessionid=800B9A8AB2019090572BAD628C077E82?id=WDU19460280177&type=2 Dz.Ù. 46.28.177]</ref>. [[Òbrôzk:Muzeum koszalińskie..jpg|250px|mały|left|Miesczé mùzeùm w Kòszalënie. Kòszalëno bëło w miemiecczich czasach stolëcą regencëjé, a pò wòjnie, midzë [[1950]] a [[1998]], stolëcą apartnégò wòjewództwa. [[Jerzy Buzek|Buzkòwô]] sprôwnô reforma rozrzeszëła równak [[kòszalëńsczé wòjewództwò|Kòszalëńscze]] mimò òpiérë lokalny wëcmaniznë.]] Pierszé lata pò wòjnie to czas wiôldżich przemieszczeniów lëdztwa. Wikszi cząd miemiecczich mieszkańców [[wënëkania Miemców pò drëdżi swiatowi wòjnie|òstôł wëwieziony za Òdrã]], temù zalëdzenié [[Przédné Pòmrë|Przédnich Pòmrów]] ùrosło dwùkrotno<ref>Buchholz, W. (red.), ''Pommern''. Siedler, 2002.</ref>. Do Pòmòrsczi doprzëszli zôs wnożniczi z westrzédni Pòlsczi ë [[Kresë|Kresów]], ë téż mùszowi prôcowniczi z òdpòjãtich [[mùszowô prôca|lôgrów prôcë]]<ref>Piskorski, J. M. (red.), ''Pomorze Zachodnie poprzez wieki'', Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999.</ref>, a pòzdze, w ramach [[akcjô „Wisła”|akcjé „Wisła”]], [[Ukrajińcë]]<ref>Sowa, A.L., ''Stosunki polsko-ukraińskie 1939-1947'', Kraków 1998.</ref>, Mimò propagandowich pòstulatów ò pòwroce Pòmòrsczi do „Macerzi” (òb. [[Òdzwëskóné Zemie]]), òpiartich m.in. na bëtnosci w òbéńdze autochtonicznégò słowiańsczégò lëdztwa, wëcmanim z Miemcama wëwiezeni abò zmùszeni do wëjachaniégò bëli téż [[Słowińcë]]<ref>Filip, M., ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012</ref>. Przemieszczenia zrëszëłë Pòrénkòwą Pòmòrskã w miészim stãpieniu ë rzeszëłë sã przede wszëtczim z zniesenim [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnégò Gardu]] [[Gduńsk]]a<ref>Jankowski, T. ''Miasto na furmankach''. „30 dni”. 6 (32), czerwiec 2001.</ref>. Pòspół z pòdzelenim miemiecczégò państwa na apartną [[Miemieckô Federalnô Repùblika|Federalną Repùblikã]] na zôpadze ë [[Miemieckô Demòkraticznô Repùblika|Demòkraticzną Repùblikã]] na pòrénkù, wërobił sã nowi pòliticzny pòrządk, chtëren òbtaksowôł dalszé kawle regionu. Równo w [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Lëdowi Pòlsczi]], jak téż w MDR zaczãto spòsobë [[Józef Stalin|stalinowsczi]] sprôwny ë gòspòdarczi centralizacëjé, ze wszétczima nastãpstwama: ògrańczenim swòjiznë, òrganizacëją prôcë pòdle sowiecczich mùstrów (òsoblëwie w rolnictwie, òb. [[Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft]] ë [[Państwowe Gospodarstwo Rolne]]), centralno planowanym rozbùdowanim [[cãżczi przemësł|cãżczégò przemësłu]], [[kùstrzenié|kùstrzeniama]], wprowadzenim państwòwégò mònopòlu w zamiedznëm hańdlu<ref>Grala, D. T.: Reformy gospodarcze w PRL (1982–1989). Warszawa 2005.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140331085308/http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/wirtschaftswissen/wirtschaftsgeschichte-der-weg-der-ddr-in-den-untergang-11043750.html Wirtschaftsgeschichte: er Weg der DDR in den Untergang]</ref>. Nisczi niw żëcégò doprowadził do oprzéczków ë sztrajków (1953 &ndash; MRD; [[1970]] &ndash; [[Gdyniô]], Gduńsk, Szczecëno) ë założeniégò w [[1980]] w Gduńsku [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Samòstójny Samòsprôwny Warkòwy Zrzeszë „Solidarnosc”]]. Ùstrojowé zjinaczi w Pòlsczi ë sparłãczenié Miemiecczi w jeden krôj a za régã pòliticzné przëkrodzenié òbù państwów, wësłowioné m.in. pòspòlnym nôleżenim do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnijé]] ë òtemkniãcym grańców pòzwôlô na ekònomiczną ë kùlturową współprôcã. Równo Przédné Pòmrë jak i pòlskô Pòmòrskô mùszą równak schwôcëc sã z pòwôżnyma problemama różnëch nôtërów, jak [[migracëjô|wëjéżdżanié młodich]] abò [[bezrobòcé]]. == Ekònomijô == [[Òbrôzk:Brosen_ContainerTerminaGdansk.jpg|mały|250px|Kòntenerowi Terminal w Gduńskù]] Nôwôżniészima wietwiama gòspòdarzënkù w Pòmòrsce je mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë), turistika, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Mòrskô industrëjô skòncentrowónô je przede wszëtczim w nôwikszëch gardach: Gduńskù, Gdini ë Sztetënie. Òkrãtë bùdowóné w pòmòrsczich òkrãtowniach są technologiczno nôbarżi zaawansowónyma produktama [[Ekspòrt|ekspòrtowónyma]] z Pòlsczi Repùbliczi. Turistika rozwijô sã przede wszëtczim nad sztrądã Bôłtu, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza ë niechtërné gardë, np. Gduńsk. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców w Pòmòrsce słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]], [[Mizëzdroje]], [[Sopòt]], [[Ùskô]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé gardë]] * [[Pòmòrsczé wsë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://kpbc.umk.pl/dlibra/docmetadata?id=23486&from=publication Kôrta z 1775 rokù] [[Kategòrëjô:Pòmòrskô| ]] 1m7q8m6g6f2m5ztb38pj1lk4e2o49ty 0 1393 194535 193691 2026-04-08T20:56:34Z Rzadtymczasowy 19437 pòwrózczi 194535 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Rzeczpospolita Polska |miono = Pòlskô Repùblika |miono-genitiw = Pòlsczi |fana = Flag of Poland.svg |herb = Herb Polski.svg |na karce = LocationPoland.svg |mòtto = |jãzëk = [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] |stolëca = Warszawa |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 312&nbsp;696<ref>Główny Urząd Statystyczny, dane za rok 2018, stan na 01.01.2018. [https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2018-roku,7,15.html]</ref><ref>Bankier.pl, Powierzchnia Polski wzrosła o 1643 ha [https://m.bankier.pl/wiadomosc/Powierzchnia-Polski-wzrosla-o-1643-ha-7603883.html]</ref> |procent-wòdë = 3.07 |lëdztwò = 38&nbsp;483&nbsp;957 | rok = 2014 |dëtk = pòlsczi złoti | kòd dëtka = PLN |czasowô cona = +1 |swiãto = [[3 maja]], [[11 lëstopadnika]] |himn = Mazurek Dąbrowskiego (Mazurk Dąbrowsczégò) <center>[[Òbrôzk:Mazurek Dabrowskiego.ogg]]</center> |kòd = PL |Internet = .pl |telefón = 48|Mònarcha=|Prezydeńt=[[Karól Nawrocczi]]|Premiéra=[[Donôld Tusk]]|kònstitucjô=Kònstitucëjô Pòlsczi Repùbliczi z 3 łżëkwiata 1997}} '''Pòlskô Repùblika''' (pòl. ''Rzeczpospolita Polska'') je państwã w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]] nad [[Bôłt|Bôłtã]]. Je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]] ë [[NATO]]. Greńczë z państwama: [[Miemieckô|Miemiecką]], [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]], [[Słowackô|Słowacką]], [[Ùkrajina|Ùkrajiną]], [[Biôłorëskô|Biôłorëską]], [[Lëtewskô|Lëtewską]] ë [[Ruskô|Ruską]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]). Stolecznym gardã Pòlsczi Repùbliczi je [[Warszawa]]. == Etimologijô miona państwa == Miono ''Pòlskô'' (''Polska'') wëprowôdzô sã òd [[plemiã]] [[Pòlanie|Pòlanów]], chtërné mieszkało w dzysdniowi [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]]. Słowò ''Pòlanie'' mòże dolmaczëc jakno "ti, co mieszkają na pòlach". Mòże docëgac, że przédnym zajãcym Pòlan béł òbróbk rolë, w rozszlachòwanim do jinszëch plemionów, np. [[Wislanie|Wislanów]] ë [[Mazowszanie|Mazowszanów]], chtërné zamieszkiwałë lasowaté môle. Dôwni ùżëwelë łacëńsczich mionów: ''terra Poloniae'' - Pòlskô zemia abò ''Regnum Poloniae''. Miono ''Polska'' je ùżiwóné do òpisënkù państwa ju òd XIV stolatô. Zemie Pòlanów òd XIV stolatô miałë miono ''Staropolska'' (Stôropòlskô), a pùzdni ''Wielkopolska'' (Wiôlgopòlskô). Dlô procëmnotë zemie na pôłnim miałë miono ''Małopolska'' (Môłopòlskô). Jinszé miona Pòlsczi (''Lechia'', z persczégò ''Lahestn'', z lëtewsczégò ''Lenkija'') ë Pòlôchów (rusczi ''Lach'', madżarsczi ''Lengyel'') są òd plemieniô Lãdzanów (pòl. Lędzianie), chtërny, jak sã ùznôwô, zamieszkiwelë w dzysdniowim pôłniowò-pòrénkòwim dzélu Pòlsczi. Słowò ''Rzeczpospolita'' òznôczô repùblika. == Nôrodné mërczi == Zgòdno z Kònstitucëją Pòlsczi Repùbliczi z [[3 łżëkwiata]] [[1997]] rokù nôrodnyma mërkama Pòlsczi Repùbliczi są: * Herb Pòlsczi Repùbliczi – biôłi òrzeł w krónie w czerwionym pòlim. * Fana Pòlsczi Repùbliczi – farwë białô ë czerwionô * Hymn Pòlsczi Repùbliczi – [[Mazurk Dąbrowsczegò]] == Religijô == Dominëjącą religiją w Pòlsczi Repùblice je [[Katolëcëzna|rzimskòkatolëckô]] wiara. Kòl 95% lëdztwa je [[Rëchcënë|òrechconëch]] w òbrządkù [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]]. Òkróm tégò w Pòlsczi Repùblice żëją m.jin.: [[Grekòkatolëcczi Kòscół|grekòkatolëcë]], wëznôwcë [[Prawòsłôwnô christianizna|prawòsłôwny christianiznë]], [[Lëterstwò|lëtrowie (ewangelicë)]], [[Islam|mùzelmanie]], [[Agnosticëzna|agnosticë]] ë [[Atejizna|atejiscë]]. == Geògrafijô == [[Òbrôzk:Pòlscziegrańce.png|mały|right|300px|Długòta grańców Pòlsczi]] [[Òbrôzk:Wisla-kolo-Torunia.jpg|mały|right|300px|Dolëzna nôdłëgszi rzeczi Pòlsczi (Wisła), kòle [[Toruń|Torunia]]]] [[Òbrôzk:Poland-satellite.jpeg|mały|right|250px|Pòlskô na satelitarnim òdjimkù.]] [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich (od pln-wsch).jpg|mały|right|250px|[[Szczecëno]], zómk ksążëcy]] Greńce dzysdniowi Pòlsczi ùsztôłcone òstałe w [[1945]] r., pò drëdżi swiatòwi wòjnie. W przërównanim do [[1939]] rokù, greńcë òstałe przesëniãte na zôpôd, kosztã pòrénkòwich môlów. Pò 1945 miałë môl dwie teritorialné kòrektë: * [[15 gromicznika]] [[1951]] – z [[Ùkrajina|Ùkrajinską SRR]] 480&nbsp;km². Za gardë: [[Bełz]], [[Krystonopol]] ë [[Sokal]] ze zleżënama wãgla, Pòlskô dôsta [[Ustrzyki Dolne]] ë [[Lutowiska]] (tekst ùgodë pòdóné je w Dz. U. 52.11.63) ([http://pl.wikisource.org/wiki/Umowa_o_zmianie_granic Tekst ùgodë ò zjinaczenim greńców z 1951] ''w pòlsczim jãzëkù'') * [[1 stëcznika]] [[1959]] – z [[Czechosłowackô|Czechosłowacką]]. Za kòlonijã [[Tkacze]] kòl gardu [[Szklarska Poręba]], banowiszcze ë banową régã, Pòlskô dôsta ùriwk lasnégò môlu. Długòta greńców Pòlsczi je 3582&nbsp;km, w tim 528&nbsp;km to sztrãd Bôłtu. Pòlskô greńczë z: * òd zôpadu z [[Miemieckô|Miemiecką]] (467&nbsp;km), * òd pôłniégò z [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]] (790&nbsp;km) ë [[Słowackô|Słowacką]] (539&nbsp;km), * òd pòrénkù z [[Ùkrajina|Ùkrajiną]] (529&nbsp;km) ë [[Biôłorëskô]] (416&nbsp;km), * òd nordë z [[Lëtewskô|Lëtewską]] (103&nbsp;km) ë [[Ruskô|Ruską]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) (210&nbsp;km). Pòlskô ja na 9 môlu w Eùropie żle to jidze ò wiéchrzëznã ë na 8 żle to jidze ò wielënã lëdztwa. Z nordë na pôłnié Pòlskô rozcygô sã na długòtã 649&nbsp;km, co je 5° ë 50'. Je to przëczëną nierównoscë długòtë dnia midze nordową ë pôłniową Pòlską. Òb lato na nordze dzéń je długszi ò wicy jak gòdzënã niż na pôłnim, òb zëma na òpak. Z zôpadu na pòrénk Pòlskô rozcygô sã na 689&nbsp;km, co je 10° 01'. Całownô rozcëgô Pòlsczi (z zôpôdu na pòrénk ë z norde na pôłnie) je 15°51'. Pòlskô je w conie westrzédnoeùropejsczégò czasu, je to słuńcowi czas pôłnika 15°. Geògrafné kòordinatë skrôwnëch môlów Pòlsczi: * 49°00' [[geògrafnô szérzô|N]] – Wëszëńc [[Opołonek]], * 54°50' N – [[retk]] [[Rozewie]], * 14°07' [[geògrafnô długòtô|E]] – łëk [[Òdra|Òdrë]] kòle Dólnégò Osinowa, * 24°08' E – kòlano [[Bug (rzéka)|Buga]] kòle Zosina. Geòmétrowi westrzódk Pòlsczi je we wsë Piątek kòle gardu [[Łęczyca]]. Nôstôrszi ([[1775]]) òbrechowóny geòmétrowi westrzódk Eùropy je w Suchowolë kòl gardu [[Sokółka]], w pòdlasczim wòjewództwie. Przez Pòlskã przebiegiwô téż greńca midzë kòntinentalnym blokã Pòrénkòwi a Zôpadny Eùropë. Nôdłëgszé rzeczi w Pòlsce to: * [[Wisła]] (1047&nbsp;km) * [[Òdora]] (854&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 742&nbsp;km) * [[Warta]] (808&nbsp;km) * [[Bùg]] (772&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 587&nbsp;km) === Geòlogòwô bùdacëjô === W Pòlsce schôdzą sã 3 wiôldżé tektonowé jednotë: # [[prekambrijskô platfòrma]] pòrénkòwi Eùropë (pòrénkòwô ë nordowo-pòrénkòwô Pòlskô), tak tej [[Pòrénkòwoeùropejskô Niżawa]]. # [[peleòzojicznô platfòrma]] westrzédny ë zôpôdny Eùropë ([[Pòzaalpejskô Westrzédnô Eùropa]]). Spód ùsôdu ny platfòrmë pòkôzëją sã dzéle [[herecyńsczé górotworë|herecyńsczich]] ë [[kaledońsczé górotworë|kaledońsczich górotworów]] (Zôpadné ë Pòrénkówé Sudetë, Górë Swiãtokrziżewé). # [[alpidë]] ([[Karpatë]] z Pòdkarpacym). === Wëdrzatk plónu === Wiôldżi dzél Pòlsczi zajëmówają niżawë pòrénkòwégò dzélu Westrzédeùropejsczej Niżawy, a strzédni wëszańc je 173&nbsp;m [[n.r.m.]] Geògrafne krôje ùłożëne są równoleżnikòwo òd niżaw na nordze i w westrzédni Pòlsce do wëszaw ë gór na pôłnim. Nôwikszim môlem w Pòlsce są [[Rysy]] w [[Tatrë|Tatrach]] (2499&nbsp;m n.r.m.), nôniżej je depresejô Elbląsczie Raczki na Wislanëch Żuławach (1,8&nbsp;m&nbsp;p.r.m.). === Sprôwné pòdzelenié === Òd [[1 stëcznika]] [[1999]] rokù je w Pòlsce trzëstopniowé sprôwné pòdzelenié na [[wòjewództwò|wòjewództwa]], [[kréz|krézë]] ë [[gmina|gminë]] '''Wòjewództwa''': <!--[[Òbrôzk:Polska2002_1.png|mały|right|280px|Ùrzãdny pòdzélënk Pòlsczi òd [[1999]] r.]]--> {| * [[dólnoszląsczé wòjewództwò]] * [[kùjawskô-pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[lubelsczé wòjewództwò]] * [[lubùsczé wòjewództwò]] * [[łódzczé wòjewództwò]] * [[małopòlsczé wòjewództwò]] * [[mazowiecczé wòjewództwò]] * [[òpòlsczé wòjewództwò]] * [[pòdkarpacczé wòjewództwò]] * [[pòdlasczé wòjewództwò]] * [[pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[szląsczé wòjewództwò]] * [[swiãtokrzësczé wòjewództwò]] * [[warminskô-mazursczé wòjewództwò]] * [[wiôlgôpòlsczé wòjewództwò]] * [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] |} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Gdansk Glowne Miasto.jpg|[[Gduńsk]] Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 18.jpg|[[Sopòt]] Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|[[Malbórg]] Wilanów Palace.jpg|[[Wilanowò]] Wawel_(4).jpg|[[Krakòwò]] </gallery> == Lëdztwò == [[Òbrôzk:Poland-demography.png|300px|right|mały|Lëdztwò Pòlsczi w latach [[1961]]-[[2014]] (w tësącach)]] Pòlskô je zamieszkiwónô w zacht wikszoscë przez [[Pòlôsze|Pòlôchów]]. Są òni [[Słowiani|słowiańsczim lëdã]] ë mówią w [[pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]], jaczi słëchô do [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczich]] jãzëkòw. Dlô dzéla òbiwatelów Pòlsczi rodną mòwą je krewny z nim [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] ôs jiné miészëznowé mòwë. Pòlsczi je ùrzãdnym jãzëkã państwa, le prawò dôwô [[nôrodnô miészëzna|nôrodnym miészëznóm]] mòżlëwòtã ògreńczonégò brëkòwaniô swòjëch jãzëków w gminach dze stanowią wicy jak 20% pòpùlacëji. Wedle Nôrôdnégò Òglowégò Spisënkù ([[2002]]), 97,8% mieszkańców Pòlsczi mówi na codzéń w pòlsczim jãzëkù. Nôczãstszé jãzëczi miészëznów to: [[miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], [[ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]], [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorësczi]], [[cëgańsczi jãzëk|cëgańsczi]], [[rusczi jãzëk|rusczi]], [[lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]] ë [[rusynsczi jãzëk|łemkòwsczi]]. Do ùznónëch w Pòlsce [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch i etnicznëch miészëznów]] nôleżą taczé miészëznë, jak [[Armeńskô miészëznã w Pòlsce|armeńskô]], [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|biôłorëskô]], [[Czeskô miészëzna w Pòlsce|czeskô]], [[Karajimskô miészëzna w Pòlsce|karajimskô]], [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|lëtewskô]], [[Łemkòwskô miészëzna w Pòlsce|łemkòwskô]], [[Miemieckô miészëzna w Pòlsce|miemieckô]], [[Rëskô miészëznã w Pòlsce|rëskô]], [[Romskô miészëzna w Pòlsce|romskô]], [[Słowackô miészëznã w Pòlsce|słowackô]], [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|tatarskô]], [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|ùkrajińskô]] ë [[Żëdowskô miészëznã w Pòlsce|żëdowskô]]. == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùnijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.polska.pl/ Polska.pl] * [https://web.archive.org/web/20180717145713/http://www.prezydent.pl/ Prezydent PR] {{Eùropa}} [[Kategòrëjô:Pòlskô|*]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] f4cgjlxt1iaczolnc278l0ohavq6iix 0 1421 194517 192625 2026-04-08T18:35:43Z Iketsi 3254 Bùtnowé Lënczi → Bùtnowé lënczi 194517 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dillo_0.8.4.png|mały|250px|Wëzdrzatk przezérnika - wersëjô 0.8.4]] '''Dillo''' je môłim ë chùtczim [[Internetowi przezérnik|przezérnikã]] zrechtowónym w programòwim [[jãzëk C|jãzëkù C]] na spòdlim biblioteczi [[GTK]]. Dillo chôdô przede wszëtczim na [[Unix|Unixu ë òdprowôdnëch]] platfòrmach ë òstôł zjiscony pòd licencëją [[GNU_General_Public_License|GPL]], dô równak téż ju jaczis czas wersëjã dlô [[Microsoft Windows|Windowsa]]. Dillo nie wspierô [[Cascading Style Sheets|CSS-u]], [[JavaScript]]u ë [[Java|Javë]], a jegò wspiarce dlô ramów je w nim baro ògrańczoné. Przez swòja "letkósc" je to dobri przezérnik dlô starszëch [[Òperacjowô systema|òperacjowëch systemów]]. Sédnô wersëjô to 0.8.6. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.dillo.org www.dillo.org] * [https://web.archive.org/web/20060710194544/http://dillo-win.sourceforge.jp/ Wersëjô dlô Windowsa] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Internetowé przezérniczi]] bbqte8w3r87e3qh0o3cu2drvikznddh 0 1444 194528 192520 2026-04-08T20:16:04Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ YouTube 194528 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Jastarniô| dopełniacz=Jastarni| adjektiw_mask=Jastarnëjsczi| adjektiw_fem=Jastarnëjskô| céch=POL_Jastarnia_COA.svg| fana=POL Jastarnia flag.svg| karta=Pucki_Jastarnia.png| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz= Pùcczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina= Jastarniô| miejska=| bùrméster= Tyberiusz Zygmunt Narkowicz| adres_um= Pòrtowô 24| kod_poczt_um= 84-140| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna= 4,31 km²| stopniN=5x|minutN=1x|stopniE=1x|minutE=2x| wysokość=| rok=| lëdztwò= 2734| gęstość= 634,3 òs./km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 58 | pòcztowi kòd= 84-140| registracëjné tôfle= GPU| TERYT=| SIMC=| www=http://www.jastarnia.pl| commons=Jastarnia| }} '''Jastarniô''' (téż '''Jastarnëjô, Jastarna''', '''Pùckô Jastarniô''', '''Sroczé Gniôzdo''', we zdrojach: ''Osternäs'' 1378, ''Zesterna'' 1570, ''Axternis'' (mapë), ''Hesternia'' 1627, ''Heisternest'' 1655, ''Jasternia'' 1664, ''Jastarnia'' 1678, ''Niasturnia'' kòl. 1700, ''Pùckô Jastarniô'' (Cenôwa), ''Jastarniô'' (Lorentz), ''Sroczé Gniôzdo'' (Lorentz), ''Jastarna'' (Treder); pl: ''Jastarnia'', de: ''Putziger Heisternest'') - garc ë kùrort na [[Hélskô Sztremlëzna|Hélsczi Sztremlëznie]] w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Jastarniô mô rëbacczi pòrt na [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]]. W XX wiekù miôł plac baro dinamiczny rozwij gardu dzãka turistice. Administracëjno Jastarni słëchają téż: [[Kùzwelt]] ë [[Jurata]]. <div align=center> <gallery> Òbrôzk:ChatkaRybackaJastarnia.jpg|Stôrô rëbackô chëcz Òbrôzk:Kosciol-jastarnia.jpg|Jastarnicczi kòscół Image:Jastarnio_1a.jpg|Jastarnicczi rôtësz Image:Jastarnio_2a.jpg|Jastarnickô hôwinga Image:Jastarnio_3.jpg|Dëbeltné miona ùlëców </gallery> </div> ==Bùtnowé lënczi== * {{YouTube|CjO90XCIzOE|Historie w sieci zaplątane — Fundacja Aby chciało się chcieć}} * http://www.jastarnia.pl/ {{stub}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] 9qwc1e0br6ejbiw9lpd1oe8ux4etwu2 0 1467 194529 193689 2026-04-08T20:20:30Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ YouTube 194529 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Kaszuby flag.svg|mały|Kaszëbskô fana]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Kaszubians.png|200px|mały|Kaszëbsczi Grif]] [[Òbrôzk:POL województwo pomorskie COA.svg|mały|200px|Kaszëbsczi herb]] '''Kaszëbi''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Kaszubi'', [[miemiecczi jãzëk|mie.]] ''Kaschuben'') są zôpadnosłowiańską etniczną grëpã, aùtochtonicznym lëdztwã [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacëją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] zôs pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim na wnożëna mô pòwtórzny charakter - pò II swiatowi wòjnie Kaszëbi zamieszkale na môlach swòji pierwoszny wnożëny, po wëwiezeniu z ni miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracëji, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazylskô|Brazylëji]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] - wczasnych [[Słowiónie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi (słowiańsczé ''Pomore'' - ''pò mòrze''). Ùznaje sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Òdra|Òdrã]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôt. Nôstarsze zapisënczki miona są z XIII s. w sztãplu ksyża Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], czéde panowale òni w òkòlim [[Sztetëno|Sztetëna]]. [[Òbrôzk:Kaszebsko familejo leba 200.jpg|left|mały|Kaszëbskô familëjô na Zéńdzeniém Kaszëbów w [[Leba|Lebie]] w 2005 r.]] [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żëł w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddôło sã germanizacëji czë pòlonizacëji, prawò to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wielu znónych prusczich czë miemiecczich wòjskòwich miało kaszëbsczi pòchòdzënk, ale nié czële sã do parłãczë z domôcą kùlturą abò pòddôwale sã òni całownemu zarwaniu w zôstnym pòkòleniu. Dlôte drãgò akùrôtno definiowac, chtërną z historëcznych sztatur mòże ùznac za Kaszëba, a chtërną za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzënkù. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Zéńdzeniém w [[Leba|Lebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Dzysdniowò w socjologiji ë historëji panuje dba, że Kaszëbi są etnicznym karnã pòlsczégò nôrodu. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacëjã - nôrodną pòlską ë etniczną kaszëbską. Wielu nôrodnëch dzejôrzy w Pòmòrsczi w czasie zarabczeniô zôs nôleżników samòstójnoscowiégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczé rësznoce, mô równak wielelatną zwëcz. [[Florian Cenôwa]] bëł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali dzejôrze z karna tzw. "Zrzeszeńców", chtërni w PRL bëlë represjonowani òb [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãcy na zberk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowało pismiono ''[[Tatczëzna (pismiono)|Tatczëzna]]'', a pò nim ''[[Kaszëbskô Òdroda]]''. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. Stolëcą Kaszëbów nazëwô sã [[Gduńsk]], le wiôldżim gardã z nôwikszim jich procentã je [[Gdiniô]]. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historëjô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]-[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié (an. ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczé nôrodowi rësznotë béł [[Florian Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabét, òpisôł kaszëbską gramatikã ([[1879]]), opùblikòwôł etnograficzną ë historëczną lëteraturã ò żëcim Kaszëbow (''Skórb kaszébsko-slovjnskjé mòvé'', [[1866]]-[[1868]]) a téż jinsze knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëli ''Młodokaszëbi'' prowadzoni przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszącë w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' (grëpa ''Zrzëszincë''), chtërni wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. Do 1989 rokù mało Kaszëbów bëło w prowôdnëch stanach. W [[2005]] r. [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz szło wëbrac na maturowim ekzaminie. Nie zdrzącë na môłe tim zainteresowanié (kaszëbszczi wëbrało blós 23 ùczniów), to je wôżny dzél òchróni kaszëbsczi kùlturë. [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|right|200px|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Kaszëbsczé smaczczi to mòga bëc: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jin. Niejedné restauracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerard Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerard Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * Cezari Obracht-Prondzyńsczi: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: Institut Kaszëbsczi, 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009,s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * Kazimierz Kleina; Cezary Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353-362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernard Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, ss. 144 - 145. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbë]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|tOgdT5Elwh8|Kaszubi (1990 r.) — Video Studio Gdańsk}} * {{YouTube|QShOKIvG_B8|Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi|*]] [[Kategòrëjô:Słowiónie]] 3g0b9t6agaxz80m4769e01ehnzl4nn6 0 1608 194389 193368 2026-04-08T13:58:40Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Krakòwò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194389 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Warszawa| dopełniacz=Warszawë| céch=Coat of arms of Warsaw.svg|125px| fana=Flag of Warsaw.svg|125px| karta=POL Warszawa map.svg|280px| wòjewództwò=Mazowiecczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=gardskô| gmina=| miejska=tak| bùrméster= Rafał Trzaskòwsczi| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=517,24| stopniN=52|minutN=13|stopniE=21|minutE=02| wysokość=| rok=2014| lëdztwò=1 726 581 | gęstość=3317/km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 22| pòcztowi kòd=00-xxx do 04-xxx,<br />05-xxx <small>(pòddwarszawsczi môle)</small>| registracëjné tôfle=WA, WB, WD, WE, WF, WH, WI, WJ, WK, WN, WT, WU, WWA, WWF, WWG, WWH, WWJ, WWW, WWK, WWL, WWM, WWN, WWV, WX, WXY, WY| TERYT=| SIMC=| www=http://um.warszawa.pl/| commons=Category:Warsaw| |adjektiw_mask=Warszawsczi|adjektiw_fem=Warszawskô}} '''Warszawa''' (an. ''Warsaw'', miem. ''Warschau'', fran. ''Varsovie'', łac. ''Varsovia'') je miastã we westrzédni [[Pòlskô|Pòlsce]], òd [[1596]] rokù ji stolecznym miastã a téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã. We Warszawie mô swój plac [[Sejm]] ë prezydenta Pòlsczi. Warszawa je nôwikszym miastã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Warsaw palace.jpg|Królewsczi Zómk Òbrôzk:Warsaw 07-13 img14 View from StAnne Church tower.jpg|Stôri Gard (Starówka) Òbrôzk:Poland-00741 - Palace Prezydencki (31071435322).jpg|Prezydencczi Palast Òbrôzk:Kolumna Zygmunta III Wazy 2020.jpg|Kòlumna Zygmùnda Òbrôzk:Warszawa Rynek.png|Stôri Gard Òbrôzk:Lazienki-Palac na Wodzie.jpg|Łazénkòwsczi Palast Òbrôzk:Warszawa Teatr Wielki.jpg|Wiôldżi Teater w Warszawie Òbrôzk:Wilanów Palace.jpg|Wilanów ''(Wilanowò)'' Òbrôzk:Warszawa Copernicus.png|Palast Staszica Òbrôzk:Warsaw church.jpg|Pòlowy Kòscôł Òbrôzk:Plac Niepodległości1.JPG|Plac Piłsudsczégò Òbrôzk:Ogród Saski2.JPG|Fòntanë w Sasczim Ògrodzé Òbrôzk:Panoramic view of Castle Square in Warsaw.jpg|Panorama Warszawë </gallery> == Òbaczë téż == * [[Krakòwò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]] dxbkdu6bhfq9uimgq8l4arbitgoiz5f 194417 194389 2026-04-08T14:17:07Z Iketsi 3254 – 194417 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Warszawa| dopełniacz=Warszawë| céch=Coat of arms of Warsaw.svg|125px| fana=Flag of Warsaw.svg|125px| karta=POL Warszawa map.svg|280px| wòjewództwò=Mazowiecczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=gardskô| gmina=| miejska=tak| bùrméster= Rafał Trzaskòwsczi| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=517,24| stopniN=52|minutN=13|stopniE=21|minutE=02| wysokość=| rok=2014| lëdztwò=1 726 581 | gęstość=3317/km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 22| pòcztowi kòd=00-xxx do 04-xxx,<br />05-xxx <small>(pòddwarszawsczi môle)</small>| registracëjné tôfle=WA, WB, WD, WE, WF, WH, WI, WJ, WK, WN, WT, WU, WWA, WWF, WWG, WWH, WWJ, WWW, WWK, WWL, WWM, WWN, WWV, WX, WXY, WY| TERYT=| SIMC=| www=http://um.warszawa.pl/| commons=Category:Warsaw| |adjektiw_mask=Warszawsczi|adjektiw_fem=Warszawskô}} '''Warszawa''' (an. ''Warsaw'', miem. ''Warschau'', fran. ''Varsovie'', łac. ''Varsovia'') – je miastã we westrzédni [[Pòlskô|Pòlsce]], òd [[1596]] rokù ji stolecznym miastã a téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã. We Warszawie mô swój plac [[Sejm]] ë prezydenta Pòlsczi. Warszawa je nôwikszym miastã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Warsaw palace.jpg|Królewsczi Zómk Òbrôzk:Warsaw 07-13 img14 View from StAnne Church tower.jpg|Stôri Gard (Starówka) Òbrôzk:Poland-00741 - Palace Prezydencki (31071435322).jpg|Prezydencczi Palast Òbrôzk:Kolumna Zygmunta III Wazy 2020.jpg|Kòlumna Zygmùnda Òbrôzk:Warszawa Rynek.png|Stôri Gard Òbrôzk:Lazienki-Palac na Wodzie.jpg|Łazénkòwsczi Palast Òbrôzk:Warszawa Teatr Wielki.jpg|Wiôldżi Teater w Warszawie Òbrôzk:Wilanów Palace.jpg|Wilanów ''(Wilanowò)'' Òbrôzk:Warszawa Copernicus.png|Palast Staszica Òbrôzk:Warsaw church.jpg|Pòlowy Kòscôł Òbrôzk:Plac Niepodległości1.JPG|Plac Piłsudsczégò Òbrôzk:Ogród Saski2.JPG|Fòntanë w Sasczim Ògrodzé Òbrôzk:Panoramic view of Castle Square in Warsaw.jpg|Panorama Warszawë </gallery> == Òbaczë téż == * [[Krakòwò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]] 6whpjy5zi99cyzkh1cghmn9njd3fyad 0 1886 194392 169639 2026-04-08T14:00:38Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Stolëcë]] 194392 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dënskô - Kòpenhaga.jpg|mały|Kòpenhaga w Dëńsczi]] [[Òbrôzk:Denmark-Copenhagen view.jpg|mały|Kòpenhaga]] [[Òbrôzk:Rigsarkivet.jpg|mały|Archiwa w Kòpenhadze]] [[Òbrôzk:2006 08 09 Kopenhaga ubt 2730.jpeg|mały|Kòpenhaga]] '''Kòpenhaga''' ([[dëń.]] ''København'') je nôwikszi gard w [[Dëńskô|Dëńsce]] ë ji kònstitucëjnô stolëca. * nôdanié gardowëch prôw: [[1254]] == Òbaczë téż == * [[Dëńskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Dëńskô]] pxteuh7072lne325u0m9cd9tbmbw7oq 0 1888 194393 193865 2026-04-08T14:00:50Z Iketsi 3254 * [[Kòpenhaga]] 194393 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Kongeriget Danmark | miono = Królestwò Dëńsczi | miono-genitiw = Dëńsczi | fana = Flag_of_Denmark.svg | herb = National coat of arms of Denmark.svg | na karce = LocationDenmark.png | mòtto = Forbundne, forpligtede, for Kongeriget Danmark | jãzëk = [[dëńsczi]] | stolëca = Kòpenhaga | fòrma państwa = Kònstitucëjnô mònarchijô | wiéchrzëzna = 43.094 | procent-wòdë = 1,6 | lëdztwò = 5 748 769 | rok = 2017 | dëtk = Króna | kòd dëtka = DKK | czasowô cona = +1 | swiãto = [[5 czerwińca]] | himn = - Kong Christian stod ved højen mast <br />- Der er et yndigt land | kòd = DNK | Internet = .dk | telefón = 45 |Mònarcha=Fridrik X|Premiéra=Mette Frederiksen }} '''Dëńskô''' ([[dënsczi jãzëk|dënsczi]] ''Danmark'') je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]], słëchającym do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Stolëcznym gardã Dëńsczi je [[Kòpenhaga]]. Jińszé wôżné gardë to: [[Odense]], [[Aalborg]] ë [[Århus]]. Dosc wiôlgą autonomijã òd Dëńsczi mają [[Farersczé Òstrowë]] i [[Grenlandzkô]]. Dëńskô je kònstitucyjną mònarchią. Królã òd 2024 je Fridrik X. == Òbaczë téż == * [[Kòpenhaga]] * [[Grenlandzkô]] * [[Norweskô]] * [[Niemieckô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Dëńskô| ]] 27krnocf9vcpamdm72bz14jhbtvdaid 0 1894 194371 193249 2026-04-08T13:42:24Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ == Òbaczë téż == * [[Piotrogard]] 194371 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:St_Basils_Cathedral-500px.jpg|mały|Sobór Wasyla Błogòsławionego]] '''Mòskwa''' ([[Rusczi jãzëk|rus.]] Москв́а [mɐˈskva]) je nôwikszi gard w [[Ruskô|Rusce]] ë ji kònstitucjowô stolëca. == Òbaczë téż == * [[Piotrogard]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ruskô]] 819vf86h1yzcektlp8sdic87ud4zm7m 194372 194371 2026-04-08T13:42:44Z Iketsi 3254 drobnô 194372 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:St_Basils_Cathedral-500px.jpg|mały|Sobór Wasyla Błogòsławionego]] '''Mòskwa''' ([[Rusczi jãzëk|rus.]] Москв́а [mɐˈskva]) je nôwikszi gard w [[Ruskô|Rusce]] ë ji kònstitucjowô stolëca. == Òbaczë téż == * [[Piotrogard]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ruskô]] ndeyt0qol4k24nys2fn9lwd0tblha2s 194374 194372 2026-04-08T13:44:16Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Stolëcë]] 194374 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:St_Basils_Cathedral-500px.jpg|mały|Sobór Wasyla Błogòsławionego]] '''Mòskwa''' ([[Rusczi jãzëk|rus.]] Москв́а [mɐˈskva]) je nôwikszi gard w [[Ruskô|Rusce]] ë ji kònstitucjowô stolëca. == Òbaczë téż == * [[Piotrogard]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ruskô]] [[Kategòrëjô:Stolëcë]] q7xitqtl3wiruhl649a94spex66sm0x 0 1902 194527 192786 2026-04-08T19:53:54Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ YouTube 194527 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica przy pomniku Aleksandra Labudy i Jana Trepczyka w Stryszej Budzie.jpg|mały]] '''Jón Trepczik''' (ùr. 22 rujana [[1907]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]], ùm. 3 séwnika 1989 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – béł kaszëbsczim spòlëznowim dzejôrzã, ùtwórcą, pedagògã ë kòmpòzytorã. == Biografiô == Jón Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdë]] midzë [[Stajszéwò|Stajszéwã]] a [[Mirochòwò|Mirochòwã]] ([[Kartësczi kréz|kréz kartësczi]]), gdze przëszedł na swiat [[22 rujana]] [[1907]] rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]], chtërné ùkùńcził w [[1926]] r. Zaczął robic jakno szkólny w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w [[Miszewò|Miszewie]], gdze robił do [[1934]] r. Ju jakno młodi człowiek zajinteresowôł sã òn [[Kaszëbizna|kaszëbizną]], co stało sã òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Aleksander Labùda]]. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]]<ref>Jan Trepczik (1958 - przepisóny przez Édmùnda Kamińsczégò), Pòzdrzatk na kaszëbiznã, rozwicé lëteraturë ë pòstulatë dlô Zrzeszeniégò Kaszëbsczégò, „Pomerania” 2019, nr 10, s. 36</ref>, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji. W [[1930]] r. òżenił sã z [[Aniela Rómpskô|Anielą Rómpską]], chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. W [[1930]] r. Trepczik zadebiutowôł w gdińsczi [[Chëcz Kaszëbskô|Chëczë Kaszëbsczi]] wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã ''Na szlachù zbrodnié''. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w [[1931]] r. w [[Gryf (cządnik)|Gryfie]]. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]. Równak czas, w jaczim przëszło żëc i twòrzëc Trepczikòwi, nie béł za baro żëczny kaszëbsczémù dzejaniémù. Midzëwòjnowé przédnictwò [[Pòlskô|Pòlsczi]] nie bëło za baro żëczné temù, żebë [[kaszëbizna]] mògła sã richtich rozkòscérzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé przédnictwò, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsądzywało tej sej [[Kaszëbi|Kaszëbów]], a òsoblëwie prawie [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] ò [[Separatizma|separatizmã]], czëlë dzejanié, jaczégò célã miało bëc òddzelenié [[Kaszëbë|Kaszëb]] òd pòlsczégò państwa. Trepczik w [[1934]] r. przeniosłi òstôł do szkòłë w [[Rogòznô|Rogòznie]], leżącym w òbéńdze [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]]. Òb czas bëtnoscë w [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] w [[1935]] r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytor twòrzący melodie do tekstów [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], [[Jan Rómpsczi|J. Rómpsczégò]] i swòjëch gwôsnëch. Pò robòce w [[Rogòznô|Rogòznie]] jaż do wëbùchù [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Trepczik robił w [[Tłukawë|Tłukawach]]. W [[séwnik]]ù [[1939]] r. Méster Jan przebiwôł w [[Tłukawë|Tłukawach]], pò czim w [[1940]] rokù wrócył na [[Kaszëbë]]. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë w [[Sjónowò|Swiónowie]]. W [[1943]] r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska, w [[Italskô|Italsce]] przed do partizancczi z jaczi przeszed zôs do armii [[Władysław Anders|generała Andersa]]. Do kraju wrócył w [[1946]] r. i nalôzł so robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w [[Wejrowò|Wejrowie]], w chtërny robił jaż do [[Emeritura|emeriturë]], na jaką przeszedł w [[1967]] r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszą Kaszëbską]]”, chtërna wëchôda w latach [[1945]]-[[1947|47]]. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë]]”, a przed ùtwòrzenim [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], [[Kaszëbi]] ni mielë swòji òrganizacji, co bë reprezentowa jich jinteresë ë mia bë starã ò [[Kaszëbizna|kaszëbiznã]], wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze schôdelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim gónie. Na òperacjowi rozmòwie z nim fónkcjonariuszowie Ùrzãdu do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù (ÙdsPB) mielë zdebło nôdzeje, że mòże ùdô sã gò zachãcëc do wespółdzejaniô. Pò drëdżim zetkanim z nim stało sã równak dlô ùbówców czësto gwësné, że ùdostanié gò na jich stronã nie je mòżlëwé. Trepczik nie zrobił tegò, co chcelë òd niegò jegò rozpòwiôdôcze z ÙdsPB, ale òbstojéwôł na swòjim, a òkróm tegò nie tacył przed nima, że nie widzy mù sã sytuacjô Kaszëbów i kaszëbiznë w Lëdowi Pòlsce - je ò tim napisóné we Warszawie [[29 zélnika]] 1955 r. Jiné je pismiono napisóné rãczno i przeniosłë przez niegò na zéńdzenié z fónkcjonariuszama ùrzãdu do sprawów pùblicznégò bezpiekù w 1955 r. Jesz niglë gò napisôł, mùszôł ju rôz bëc na ÙB, gdze pitóny béł midzë jinszima ò swòje dzejanié przed wòjną, òb czas ni, a téż pò ni. Miôł gadac, co wié ò dzejarzach kaszëbsczich, chtërnëch znaje, a téż napisac dlô ùbòwców wszëtkò, co wié ò kaszëbsczim separatizmie, ò dzejanim przedwòjnowi ë pòwòjnowi [[Zrzesz Kaszëbskô|„Zrzeszë Kaszëbsczi”]], ò znónëch kaszëbsczich dzejarzach i ò tim, jaczi je jegò pòzdrzatk na òglowé ùregùlowanié kaszëbsczi sprawë. W [[1956]] rokù nalôzł sã Méster Jón midzë załóżcama [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejôrzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te mòże rzec, że razã ze swòją drëgą białką, [[Léòkadia Trepczik|Léòkadią (przódë Czaja)]] twòrził môłé spiéwòwé karno<ref>Mamuszka, F.: Wejherowo i Ziemia Wejherowska : przewodnik. Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1969, s. 45 (pòlsczi)</ref>, chtërné wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W [[1959]] rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez [[Karno Sztudérów Kaszëbów Ormuzd]]. W arkùszach nëch pierszi rôz òsta zamieszczónô m.jin. pòpùlarnô piesniô „[[Zemia Rodnô]]”, ùznôwónô dzysô przez wiele Kaszëbów za nôrodny kaszëbsczi himn. W pózniészich latach wëszłë jesz: ''Rodnô zemia'' ([[1974]]), ''Moja chëcz'' ([[1978]]) ë ''Lecë choranko'' ([[1980]], [[1997]]). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik przënôlégô do karna lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w [[1967]] rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"|Karno Sztudérów Pòmòraniô]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. W kùńcowim dzélu jegò żëcégò wëszłë trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, z chtërnëch wëzérô miłota do domôcëznë<ref>[http://books.google.de/books?ei=Zc5xT5bRMNPT4QTY7ISfDw&hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=trepczyk#search_anchor Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980, ISBN 8320537495]</ref>, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W [[1970]] rokù ùkôza sã ''Moja stegna'', a w [[1977]] r. ''Odecknienié''. Specjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w [[1975]] r. pòd titlã ''Ukłôdk dlô dzôtk''. A w [[1979]] rokù òstôł nôleżnikã [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]]. Jegò wiérzta "Kaszëbskô mòwa" bëła dolmaczony na: [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], bretońsczi, miemiecczi i [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]. Jón Trepczik ùmôrł [[3 séwnika]] [[1989]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]], gdze pòchòwóny òstôł na smãtôrzu w [[Wejrowò Smiechòwò|Smiechòwie]]. Jeden z brzadów jego robòtë na rënkù ùkôzôł sã ju pò jegò smiercë – dwatomòwi ''Słownik polsko-kaszubski'', wëdóny w [[1994]] rokù. Robòta nad nim zaja autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch ùszłégò stalata. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô [[Jerzi Tréder|prof. Jerzi Tréder]]. Spòdlecznô Szkòła w [[Miszewò|Miszewie]] nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka|Towarzystwo Śpiewacze]] nosy téż jegò miono. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Mòja stegna'', [[Gduńsk]] [[1970]] * ''Rodnô zemia'', [[Gduńsk]] [[1974]] * ''Ùkłôdk dlô dzôtk'', [[Gduńsk]] [[1975]] * ''Òdecknienié'', [[Gduńsk]] [[1977]][https://lccn.loc.gov/84209259] * ''Mòja chëcz'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]] (wëd. ju pò smiercë) * ''Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1980]], (2. wëd. ùfùlowóné [[1997]]) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 132. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=trepczyk#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == * {{YouTube|oxM8PWqh2_Q|Zemia rodnô – Nôrodny Himn Kaszëbów}} * [http://scholar.google.com/scholar?q=J+Trepczyk&btnG=&hl=pl&lr=lang_pl&as_sdt=0 scholar.google] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n86046943 Worldcat] {{DEFAULTSORT:Trepczik Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbisce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 29ppbl4chrp1idn5k404t7g7n487qm9 0 1932 194492 192489 2026-04-08T16:28:56Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Warszawa]] 194492 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Wrocław |dopełniacz=Wrocławia |céch=Herb_wroclaw.svg |fana=POL Wrocław flag.svg |karta=Wroclaw Mapa.png |wòjewództwò=dólnoszląsczé |kréz= |grodzki=tak |rodzaj_gminy=miejska |gmina= |miejska=tak |bùrméster=Jacek Sutryk |adres_um=pl. Nowy Targ 1/8 |kod_poczt_um=50-141 |tel_um=(71) 340-70-00 |fax_um |mail_um= |wiéchrzëzna=292,82 km² |stopniN=51|minutN=06|stopniE=17|minutE=01 |wysokość=105–156 |rok=2018 |lëdztwò=639 258 |gęstość=2183 |aglomeracja=wrocławska |czerënkòwi numer=(+48) 71 |pòcztowi kòd=50-041 do 54-612 |registracëjné tôfle=DW, DX |TERYT=0264011 |SIMC=0986283 |www=http://www.wroclaw.pl }} '''Wrocław''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Wrocław'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Breslau'', [[Czesczi jãzëk|cz.]] ''Vratislav'', [[łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Vratislavia)'' - to je nôwikszim gardã ë stolëcą [[Szląsk]]a. Wrocław mô sztatus gardu na prawach [[kréz]]u ë je stolëcą [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|Dólnoszląsczégò wòjewództwa]]. Już w X wëkù mieszkali tam lëdze. Wrocław mógł dostac swòje miono òd czesczégò kniazia Wratysława. W XIII wëkù miasto rosło ë stło sã miastã. Mieszkali tam kupcë – Miemcë, [[Pòlôszë]] ë [[Żëdzë]]. Bëłë stawióné mërë ë kòscele. Wrocławski ùniwersytet òstał założony wiele pòzdrzéj, w rokù 1702. Pòzdni, w XVIII wëkù, pò czasach wòjnów midzë Austriją a Prùską, Wrocław przeszëł do królestwa prùsczégò. W czasach Drëdzéj Wòjny Swiatowéj Wrocław òstôł w wiôlgò czãsã zniszczony. Wiele Miemców wtenczas uciekło. Pò wòjnje miasto òstôło przëwróconé do Pòlsczi, ë wielu Pòlôchów z jinszëch dzélów kraju przëszło tam mieszkac. Dziś Wrocław je wiôlgô kùlturalnô miasto, znónô z històriji, muzéów, teatrów ë żëcé sztudérsczégò. Niejednôrza gôdô sã na nie "Wenecjô Pòlsczi", bò w mieście je wiele wësp ë môstów. == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Ratusz wroclaw.JPG|Rôtësz Òbrôzk:Wratislauia Breßlaw Breslau 17.Jh.jpg|Widzënk Wrocława w XVII s. </gallery> == Òbaczë téż == * [[Warszawa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 1r2lub8u7ts17umlmvg6pufap1odv7u 0 2434 194408 191812 2026-04-08T14:13:21Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194408 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Česká republika | miono = Czeskô Repùblika | miono-genitiw = Czesczi | fana = Flag of the Czech Republic.svg | herb = Coat of arms of the Czech Republic.svg | na karce = LocationCzechRepublic.png | mòtto = Pravda vítězí (Prôwda dobãdze)| jãzëk = czesczi | stolëca = Praga | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 78 866 | procent-wòdë = 2 | lëdztwò = 10 900 555 | rok = 2023 | dëtk = Czeskô króna | kòd dëtka = CZK | czasowô cona = +1 | swiãto = [[1 stëcznika]] [[1993]] | himn = Kde domov můj | kòd = CZ | Internet = .cz | telefón = 420 |Prezydeńt=Petr Pavel|Premiéra=Andrej Babiš }} '''Czeskô''' ('''Czeskô Repùblika''') ([[Czesczi jãzëk|cz]]. ''Česko, Česká republika, ČR'') je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], bez przistãpù do mòrza. Òd [[1918]] do [[1993]] béła w zrzeszë ze [[Słowackô|Słowacką]] w [[Czechosłowacji]]. Òd [[2004]] r. słëchô do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Dzysdniowò, wedle [[kònstitucëjô|kònstitucëji]] Czesczi Repùbliczi w ji skłôd wchôdają trzë krôje: * [[Bòhemijô]] (Czechë, cz. ''Čechy'') * [[Mòrawskô]] (cz. ''Morava'') * [[Czesczi Sląsk]] (cz. ''České Slezsko'') Nen historëczny pòdzélënk je téż òdzdrzadlony w państwòwim herbù czesczi Repùbliczi, jaczi zamëkô w se czesczégò lwa ôs mòrawsczégò ë szląsczégò òrzła. W [[1920]] òstałë przëłączoné téż môłé dzéle [[Dólnô Aùstrëjackô|Dólny Aùstrëjacczi]]. Stolecznym gardã Czesczi Repùbliczi je [[Praga]] (cz. Praha). Jinszima wôżnyma gardama są: [[Brno]], [[Ostrava]], [[Olomouc]], [[České Budějovice]], [[Plzeň]]. == Historëjô == Pòd kùńc IX stolatô Czeskô òsta zjednónô przez Przemyslidów. W 997 rokù prasczi biskùp [[Swiãti Wòjcech|Wòjcech]] zatrzimôł sã w gardze [[Gduńsk]]. Czesczi Królestwò miało wôżną rolã w òbéńdze òd czasu hùsycczich religijnëch wòjnów w XV stolatim a téż w trzëdzescëlatny wòjnie w XVII stolatim, chtërné zacht òsłabiłë państwò. W dalszim cządze dosta sã pòd cësk Habsbùrgów ë weszła w skłôd Aùstro-Madżarsczi. Pò ùpadniãcym aùstro-madżiarsczi mònarchji w [[1918]] rokù pòwstało państwò Czechów ë Słowôków - Czechosłowacjô. W [[1938]] rokù na spòdlim monachijsczégò ùkłôdu zajãté òstałe môle ''Sudetenlandu'' a Słowackô zwëskała wikszą samòrządzëznã, tedë miono państwa béło Czecho-Słowackô. W [[1939]] rokù Czeskô dostało sã pòd òkùpacëjã Trzecy Rzeszë, a Słowackô béło marionétkòwim państwã pòd ji kòntrolą. Pò II swiatowi wòjnie Czechosłowacjô dosta sã pòd cësk Sowiecczégò Związkù. W [[1968]] rokù wòjska Warszawsczégò Ùkłôdu dokònałe inwazji tegò państwa czim zakùńczëłë starë bë zliberalëzowac kòmùnisticzny system ("Socjalëzna z lëdzką twôrzą") ób czas prasczégò zymkù. W 1989 rokù Czechosłowacjô dosta nazôt wòlnotã ë zmieniła ùrządzené państwa òb czas "aksaméntni rewòlucëji". [[1 stëcznika]] [[1993]] rokù państwò to w mirny ôrt pòdzelone òsta na dwa samòstójne państwa Czeskô ë [[Słowackô]]. Czeskô Repùblika wstãpiła do [[NATO]] w [[1999]] rokù, a do Eùropejsczi Ùniji w [[2004]]. == Ùrządzenié państwa == Czeskô Repùblika je parlamentarną demokracëją. Ùstôwcowim ùrzãdã je dwajizbòwi parlament. Niższô jizba parlamentu - Zgromada Depùtowónëch (cz. ''Poslanecká sněmovna'') ma 200 parlamentorów wëbiérónëch na sztërëlatną kadencëjã. W jizbie wëższi - Senace (cz. ''Senát'') je 81 senatorów wëbierónëch na cząd 6 lat. Trzeci dzél senatorów je wëbiéróny co dwa lata. W przódkù państwa je prezydent kraju, chtëren je wëbiéróny przez parlament na piãc lat. Reprezentëje òn państwò na midzënôrodny arenie. Prezydent mô prawò òbsôdzac ë copac przédnika ministrów a téż nôleżników rządu, rozrzeszac Zgromadã Depùtowónëch, òbsôdzac sãdzów i nôleżników Czesczégò Nôrodnégò Bankù (cz. ''Česká národní banka''). Sprôwnym ùrzãdem je Rząd (cz. ''Vláda''). Nowi rząd mùszi przedstawic swoją programã przed Zgromadą Depùtowónëch i zwëskac dowiérny głos. == Ùrzãdny pòdzélënk == Czeskô Repùblika je pòdzélonô na 13 regionów (cz. ''kraj'') ë na wëdzélony gard Praga. Dzysdniowô ùrzãdny pòdzélënk jistnieje òd [[2000]] rokù. Sądë ë niechtërné ùrzãdë są równak zrechtowóné na pòspòdlim ùrzãdnégò pòdzélënkù z [[1960]] [[rok]]ù na 10 regionów, pòdzélonëch dali na krézë (cz. ''okres''). [[Òbrôzk:Czechy_Kraje.png|framed|center|Ùrzãdny pòdzélënk Czesczi Repùbliczi w czesczim jãzëkù]] == Geògrafijô == Czeskô Repùblika je państwã w [[Westrzédnô Eùropa|Westrzédny Eùropie]], bez przistãpù do mòrza. Òna greńczi na zôpadze z [[Miemieckô|Miemiecką]], na pôłnim z [[Aùstrëjackô|Aùstrëjacką]], òd pórénkù ze [[Słowackô|Słowacką]] ë na nordze z [[Pòlskô|Pòlską]]. === Wëdrzatk plónu === Wikszi dzél Czesczi Repùbliczi zajimùją wëszawno-górsczé môle Czesczégò Masywù. Je òn òbeszłi z trzech starn górami: Sudetama (''Śnieżka'' 1602 m n.r.m.), Rudawama (Klinovec 1244 m n.r.m.), Czesczim Lasã (1042 m n.p.m.), Bawarsczim Lasã ë Szumawą. Westrzédny dzél Czesczégò Masywù je zapadłoscą z dolëzną [[Laba|Labë]], a na pôłnim są wlëdżi Trzebòńskô ë Bùdzejowickô. Òd Karpatów Czesczi Masyw je òdaparniony na pòrénkù mòrawskò-sląskim pasmã òbniżeniów. == Lëdztwò == {| class="wikitable" style="font-size: 90%; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" ! colspan="6" | Lëdztwò Czeskô <small> (CSU, Praga) </small> |- ! Rok !! Lëdztwò !! Zjinaka ! Rok !! Lëdztwò !! Zjinaka |- ! [[1857]] | 7 016 531 | - ! [[1930]] | 10 674 386 | 6,6% |- ! [[1869]] | 7 617 230 | 8,6% ! [[1950]] | 8 896 133 | -16,7% |- ! [[1880]] | 8 222 013 | 7,9% ! [[1961]] | 9 571 531 | 7,6% |- ! [[1890]] | 8 665 421 | 5,4% ! [[1970]] | 9 807 697 | 2,5% |- ! [[1900]] | 9 372 214 | 8,2% ! [[1980]] | 10 291 927 | 4,9% |- ! [[1910]] | 10 078 637 | 7,5% ! [[1991]] | 10 302 215 | 0,1% |- ! [[1921]] | 10 009 587 | -0,7% ! [[2001]] | 10 230 060 | -0,7% |} [[Òbrôzk:Czech Republic demo.png|mały|right|320px|Djagrama pòkôzujący dinamikã zjinak (w tësącach) lëdztwa Czesczi òd [[1993]] do [[2003]] rokù.]] Tam je òdnotowiwóné ùjimné zwëczajné przërôstanié lëdztwa: -0,08% (òd [[2003]]). Rozcëga sã strzédna długòta żëca, chtërna je 75 lat (òd 2003). === Gardë Czech === Gardë Czech, chtërne mają wiãcy jak 50&nbsp;000 lëdzy. [[Òbrôzk:Prague Charles Bridge View-02.jpg|mały|right|250px|Praga]] [[Òbrôzk:Brno View from Spilberk 131.JPG|mały|right|250px|Brno]] {| {{prettytable}} ! &nbsp;&nbsp; ! miasto ! liczba mieszkańców (2025) |- | align="center" | 1 ||align="center" | [[Praga]] || align="center" | 1 397 880 |- | align="center" | 2 ||align="center" | [[Brno]] || align="center" | 402 739 |- | align="center" | 3 ||align="center" | [[Òstrawa]] || align="center" | 283 187 |- | align="center" | 4 ||align="center" | [[Pilzno]] || align="center" | 187 928 |- | align="center" | 5 ||align="center" | [[Olomouc|Liberec]] || align="center" | 108 090 |- | align="center" | 6 ||align="center" | [[Liberec|Olomouc]] || align="center" | 103 063 |- | align="center" | 7 ||align="center" | [[Czesczé Bùdziejowice]] || align="center" | 97 231 |- | align="center" | 8 ||align="center"| [[Hradec Králové]] || align="center" | 94 311 |- | align="center" | 9 ||align="center" | [[Ústí nad Labem|Pardubice]] || align="center" | 92 319 |- | align="center" | 10 ||align="center"| [[Pardubice|Ústí nad Labem]] || align="center" | 90 866 |- | align="center" | 11 ||align="center" | [[Zlín]]|| align="center" | 74 684 |- | align="center" | 12 ||align="center" | [[Kladno]]|| align="center" | 69 664 |- | align="center" | 13 ||align="center" | [[Kladno|Havířov]] || align="center" | 68 674 |- | align="center" | 14 ||align="center" | [[Most (gard w Czechach)|Most]] || align="center" | 63 474 |- | align="center" | 15 ||align="center" | [[Opava]]|| align="center" | 55 109 |- | align="center" | 16 ||align="center" | [[Frýdek-Místek|Jihlava]] || align="center" | 54 624 |- | align="center" | 17 ||align="center" | [[Frýdek-Místek]]|| align="center" | 53 590 |- | align="center" | 18 ||align="center" | [[Teplice]]|| align="center" | 50 912 |- |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.czech.cz Òficjalnô starna Czechów] (w czesczim jãzëkù) * [https://web.archive.org/web/20060305125842/http://www.parlament.cz/ Parlament Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [http://www.hrad.cz Prezydent Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [http://www.vlada.cz Rząd Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [https://web.archive.org/web/20031009022647/http://portal.gov.cz/wps/portal Pòrtal Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [https://web.archive.org/web/20150322210818/http://odroda.kaszubia.com/03-10/ps_kasz_czes.htm Czeszë ò Kaszëbach] {{Eùropa}} [[Kategòrëjô:Czeskô Repùblika| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 9t880whodgv8jbm1k3751pvh1cl6n0x 0 2446 194394 193085 2026-04-08T14:01:40Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Wełtawa]] 194394 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox|Gard=Praga|fana=Flag of Prague.svg|céch=Coat of arms of Prague.svg|karta=Map of Prague.png|bùrméster=Bohuslav Svoboda|lëdztwò=1,397,880|rok=2025|pòcztowi kòd=100 00 – 199 00|czerënkòwi numer=2|registracëjné tôfle=A|www=https://praha.eu/|commons=Category:Prague|wiéchrzëzna=496 km²|państwò=[[Czeskô Repùblika]]|stopniN=50° N|stopniE=14° 25′ 16″ E|minutN=5′ 16″ N|minutE=25′ 16″ E|gwôsné miono=Praha|dopełniacz=Pragi}}[[Òbrôzk:Praha_461.jpg|mały|250px|right|Praga - Wełtawa ë Karelów Mòst]] [[Òbrôzk:Prague Charles Bridge View-02.jpg|right|250px|mały|Hradčany]] '''Praga''' (czes. ''Praha'') – je stolëcą [[Czeskô Repùblika|Czesczi Repùbliczi]] ë nôwikszim czesczim gardã. Praga pòłożonô je nad rzeką [[Wełtawa|Wełtawą]]. Historëczné centróm gardu je wpisóné na lëstã swiatowi kùlturny spôdkòwiznë [[UNESCO]]. == Historëjô == Praga òsta założonô w drëdżi pòłowie IX-tégò stolatô a w 1085 rokù sta sã sedzbą czesczich królów. XIV-té stolaté ë panowanié [[Karel IV|Karela IV]] bëło złotim cządã dlô gardu. Karel IV zlécył m.jn. bùdacëjã Nowégò Gardu, mòstu nad Wełtawą (mianowónégò òd 1870 "Karelów mòst") ë Katédrë sw. Wita. Mô założoné téż pierszi we Westrzédny Eùropie ùniwersytet, jaczi nosy dzysô jegò miono. Za czasów Karela IV Praga bëła trzecym nôwikszim gardã w Eùropie. '''Nôwôżniészé wëdarzenia w historëji Pradżi''' * ''' 870''' &nbsp;&nbsp;założenié gardu * ''' 888''' &nbsp;&nbsp;Praga òsta przejãtô przez [[Wiôlgô Mòrawskô|Wiôlgą Mòrawską]] * ''' 983 do kòle 989 rokù''' &nbsp;&nbsp;[[Swiãti Wòjcech]] – béł tu biskùpã * '''1085''' Praga òsta szedzbą królów * '''1346-1378''' panowanié Karela IV - Praga sta sã stolëcą [[Rzimskô Imperëjô|Rzimsczi Imperëji]] * '''1348''' założenié Prasczégò Ùniwersytetu ([[Ùniwersytet Karola]]) * '''1378''' refòrmacëjô [[Jan Hus]]a * '''1583-1612''' panowanié [[Rudolf II|Rudolfa II]], Praga sta są drëdzi rôz stolëcą [[Rzimskô Imperëjô|Rzimsczi Imperëji]] * '''1648''' zôpadny ùbrzég Pradżi zajãti ë rabòwóny przez szwedzką armëjã * '''1741''' òkùpacëjô przez frańcëskò-bajersczé wòjska * '''1744''' òkùpacëjô przez prëską armëjã * '''1848''' rewolucëjné pòwstanié òstało zdëszoné przez aùstrëjackò-madżarską armëjã * '''1890''' wiôldżi pòtop * '''1918''' pò [[I swiatowô wòjna|I swiatowi wòjnie]] Praga sta sã stolëcą czeskòsłowacczégò państwa * '''1938''' pò zdradze [[Czeskòsłowackô|Czeskòsłowacczi]] przez zôpadnëch aliantów hitlerowsczé Miemcë zajëmają [[Sudetë]] a w 1939 całé państwò * '''1945''' pòwstanié procëm Miemcóm na krótkò przed zakùńczenim [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnë]], przëbëcé [[Czerwionô Armëjô|Czerwiony Armëji]] * '''1948''' [[Kòmùnizm|kòmùniscë]] przejëmają władzã * '''1968''' inwazëjô państw [[Warszawsczi Pakt|Warszawsczégò Paktu]] ë zdëszenié [[Prasczi zymk|prasczégò zymkù]] * '''1989''' Praga sta sã centróm [[Aksamińtnô rewolucëjô|aksamińtny rewolucëji]], ùpôdk kòmùnistnégò reżimù * '''2000''' wiôldżé protestë antiglobalëstów òbczôs zéńdzeniów [[Midzënôrodny Monetarny Fùndusz|Midzënôrodnégò Monetarnégò Fùnduszu]] (IMF) ë [[Swiatowi Bank|Swiatowégò Bankù]] * '''2002''' pòtop, nôwôżniészé stôrodôwnotë nie òstałë zniszczoné == Ekònomijô == Praga je nôbòkadniészim gardã w Westrzédny ë Pòrénkòwi Eùropie, ë bòkadniészim jak wiele zôpadnoeùropejsczich gardów. ''Per-capita'' wzątk gardu w 2002 mô wëniesłé EUR 32,357, co je 153% strzédny w [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. == Òbaczë téż == * [[Wełtawa]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://praha.eu Domôcô starna Gardu] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Czeskô Repùblika]] 9nkcal9rj59h45fjagi7rsf5roc538k 0 2447 194397 161748 2026-04-08T14:03:24Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194397 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stockholm old town 2002.jpg|mały]] '''Sztokhòlm''' ([[Szwedzczi jãzëk|szwedzczi]] ''Stockholm'') je nôwikszim gardã [[Szwedzkô|Szwedzczi]] ë od [[1436]] ji stolëcą. * wiéchrzëzna: 188 km² * lëdztwò: 764 689 mieszkańców ([[2003]]) == Òbaczë téż == * [[Szwedzkô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Szwedzkô]] ejfb0858imfzfcmfc7llw8rndcmf4lz 0 2642 194449 193498 2026-04-08T14:46:02Z Iketsi 3254 == Òbôczë téż == * [[Tôrg]] 194449 wikitext text/x-wiki '''Ekònomijô''' – je spòlëznową ùczbą jakô badérëje ë òpisëje produkcëjã, distribùcëjã, kònsumpcëjã ë wëmiónã [[Dobra|dobrów]]. Wëapartniwómë '''pòzytiwną''' ë '''normatiwną ekònomijã'''. Pòzytiwnô ekònomijô mô za nadôwk òbiektiwno ë ùczbòwò rozwidnic fùnkcjonérowanié [[Gòspòdarzënk|gòspòdarzënkù]]. Normatiwnô ekònomijô mô starã bédowac kònkretné rozwiązania òpiarté na subiektiwnëch pòzdrzatkach ekònomistów, np.: "rząd mùszôłbë w nym sztóce zwikszëc pòdatczi". == Òbôczë téż == * [[Tôrg]] * [[Gòspòdarzeniowô kriza]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ekònomijô| ]] {{Ùzémk artikla}} h0054ygsx6y74b4y1ipgxpybgpszkd9 0 2844 194428 193903 2026-04-08T14:28:54Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194428 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Uniejów| dopełniacz=Uniejowa| céch=POL Uniejów COA old.svg| fana=POL Uniejów flag.svg| karta=| wòjewództwò=łódzczé| kréz=Poddębicczi| grodzki=| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=| zarządzający=Burmistrz| bùrméster=Józef Kaczmarek| mail=| adres_um=ul.&nbsp;Bogumiła&nbsp;13| kod_poczt_um=99-210| tel_um=(063) 288 97 40/44| fax_um=(063) 288 97 43| mail_um=| wiéchrzëzna=12,23| stopniN=51|minutN=58||sekundN=12|stopniE=18|minutE=34|sekundE=01 wysokość=| rok=2016| lëdztwò=3010| gęstość=246,1| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 063| pòcztowi kòd=99-210| registracëjné tôfle=EPD| TERYT=1011044| SIMC=0949359| miasta_partnerskie=| www=http://www.uniejow.pl/| założone=| prawa_miejskie=] }} '''Uniejów''' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz.]] ''Ùniejów'') – to je gard w [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczim wòjewództwie]]. [[Òbrôzk:Uniejow Square.JPG|mały|left|250px|Uniejów]] == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë:51°58'12" N 18°48'01" E == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == {{Commons}} * [http://www.uniejow.pl/ Domôcô starna gardu] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 1mven2tkpih66oqr05b2m0750viz7zc 0 2866 194377 193364 2026-04-08T13:49:19Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Stolëcë]] 194377 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''Berlëno (Berlin)'''</big></big>''' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU Berlin COA.svg|center|80px|Wappen des Landes Berlin]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:Flag of Berlin.svg|140px|Landesflagge Berlins]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb Berlëna|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | [[Fana Berlëna|Fana]] |- | align="center" colspan="2" widith=250px | [[Òbrôzk:Berlin-von Siegessaeule-114-Kanzleramt-2017-gje.jpg|250px|Berlin]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| [[Kai Wegner]], [[CDU]] |- | [[Wiéchrzëzna]] | 891,85 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 52° 31' 00" nord. 13° 23' 40" pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(12 [[2015]])</small> | 3 520 031 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +49-30 |- | [[Pòcztowi kòd]] | D-10000-14000 |- | [[Registracëjné tôfle]] | B |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[http://www.berlin.de/ http://www.berlin.de/]</font><br /> |} '''Berlëno''' (miem. ''Berlin'') je nôwikszi gard ë stolëca [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]] na prawie landu, je ùsadłe nad rzéką [[Szprewa|Sprewą]]. Leżi blós 70 km òd greńcë z [[Pòlskô|Pòlską]]. == Historëjô == Założony w IX s. òb [[Słowiónie|słowiańsczé]] plemiona (gard Kòpanica, dzys dzél Berlëna Köpenick) ë òpisóny łacënsczim mionã Berolina. W swòji historëji bëł pôrã razy stolëcą rozmajitëch miemiecczich państw: Branderbùrsczi Marchëji, Królestwa Prus, òd 1864 bëł stolëcą Nordowòmiemiecczé Zrzeszë, a òd [[1871]] sparłãczonëch Miemiec - piérwi jakò czezerstwa, pózdni repùbliczi. == Galeriô Berlëna == <gallery mode="packed"> Berlin-vom Funkturm-08-Stadt-2006-gje.jpg| Berlin Aussichten vom Dom asv2023-02 img04.jpg| </gallery><gallery mode="packed"> Berlin-Gedaechtniskirche-20-2016-gje.jpg| Berlin-Kurfuerstendamm-226-Kranzlereck-2016-gje.jpg| </gallery><gallery mode="packed"> Berlin-Kurfuerstendamm-130-Nr 29-Udo Walz-2016-gje.jpg| 2005-10-26 Brandenburger-Tor.JPG| </gallery><gallery mode="packed"> Berlin-Potsdamer Platz-24-Bahntower nachts-2006-gje.jpg| Berlin-Potsdamer Platz-36-Mauerelement-2016-gje.jpg| </gallery><gallery mode="packed"> Berlin-Hauptbahnhof-12-2016-gje.jpg| Berlin-Hauptbahnhof-76-2016-gje.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Hambùrg]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Stolëcë]] fkw0n29r6pbiue0phq8urxj1hk7ei3h 0 3101 194478 194094 2026-04-08T15:40:20Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +https://culture.pl/pl/artykul/kraszanki-od-zajaca-i-pogrzeb-zuru-wielkanoc-na-kaszubach 194478 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Russian_Resurrection_icon.jpg|thumb|[[Prawòsławié|Prawòsławnô]] jastrowô ikona „Zestąpienié do piekłów”]] [[Òbrôzk:The_resurrection_day.jpg|thumb]] [[Òbrôzk:Uskrsnja jaja.jpg|thumb|Farwné jaja]] '''Jastrë''' – nôstarszé ë nôwôżniészé [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjańsczé]] swiãta (króm [[Gòdé|Gòdów]]) ùwdôrzające smierc ë zmartwëchwstanié [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]]. Tidzéń wprzódk, chtëren robi cząd wdôrzaniô nôbarżi wôżnëch dlô chrzescëjańsczi wiarë wëdôrzeniów, zwóny je [[Wiôldżi Tidzéń|Wiôldżim Tidzéniem]]. == Rozmajitoscë == Niedzela przed Jastrama to [[Palmòwô Niedzela]]. Tegò dnia swiãcy sã palmë. Stronama stôrim zwëka gbùr jidze do sąsada i letkò bije rózgã i gôdô: Wierzba bije, jô nie bijã. Jastrë zaczinają sã òd Wiôldżégò Czwiôrtkù, czedë w kòscele nie ùżiwô sã zwònów. [[Wiôldżi Czwiôrtk]] dlô Kaszëbów je nôlepszim czasã do sadzeniô roscënów i seniô. We [[Wiôldżi Piãtk]], jinaczi ''Płaczëbóg'', doma robi sã pòrządczi. Dlô Kaszëbów to scësniony pòst, tak mòże jesc sëchi chléb i sëchi bùlwë<ref>[https://web.archive.org/web/20160327143903/http://www.kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/1039 ''Triduum Paschalne w tradycji kaszubskiej'']</ref>. W [[Wiôlgô Sobota|Wiôlgą Sobotã]] w kòscele swiãcy sã jastrową strawã, rozpôliwô sã òdżin, a swiãcy sã wòda i òdżin. Òdżin òdnëkiwô wszëlejaczi złé i zapewniwô dobri òbrodzaj. Czedës [[Kaszëbi]] wierzelë, że w Jastrë w nocë òsoblëwi mòcë nabiérô wòda i to ùtrzëmùje sã do wschòdu słuńca. Dlôte przed wschòdã słuńca, przed rezurekcyjną Mszą sw., dobrze bëło są ùmëc w rzéce abò strëdze, kò takô wòda mògła cëdowno dzejac. W Jastrową Niedzelã jidzemë na Mszã Sw. rezurekcëjną (''jastrowô witrzniô''). Pierszi dzéń swiãt je dlô familji. [[Jastrowi Pòniedzôłk]] je zwóny dëgusama. Młodi knôpi zelonyma rózgama abò jałówcã dëgùją dzéwczãta. Za dëgòwanié dostôwajã jaja abò kùcha. W pòniedzôłk przëchodô do dzecë [[zajc]], a przënosy farwne jôjka i bómczi. == Pòchòdzenié pòzwë swiãta == [[Kaszëbsczi jãzëk|Kaszëbsczé]] słowò „Jastrë” (równo jak [[Dólnosorbsczi jãzëk|dólnołużicczé]] „Jatšy” i [[Górnosorbsczi jãzëk|górnołużicczé]] „Jutry”) pòchôdô òd pragermańsczégò *austrōn (jaczé òznôczało „swit”, „widnica”) i rzeszi sã z praindoeùropejsczim mòrfemã *aus-, jaczi òznôczôł „swiecëc”. Szlachòwną etimòlogijã mô [[Anielsczi jãzëk|anielsczé]] słowò „Easter” i [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczé]] „Ostern”. == Òbaczë téż == * [[Skłôdanié żëczbów]] == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * T.Czerwińska,A. Pająk,L. Sorn: ''Z kaszëbsczim w szkòle'', Gduńsk 2009. * Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: ''Bedeker Kaszubski'', Gduńsk 1978. * Jan Perszon: ''Na Jastre'', Lublin 1992. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://culture.pl/pl/artykul/kraszanki-od-zajaca-i-pogrzeb-zuru-wielkanoc-na-kaszubach ({{Jãz.|pl}}) [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] rxwisuhh8mvb3uz6a57b9em4pzg61os 194479 194478 2026-04-08T15:41:19Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +en 194479 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Russian_Resurrection_icon.jpg|thumb|[[Prawòsławié|Prawòsławnô]] jastrowô ikona „Zestąpienié do piekłów”]] [[Òbrôzk:The_resurrection_day.jpg|thumb]] [[Òbrôzk:Uskrsnja jaja.jpg|thumb|Farwné jaja]] '''Jastrë''' – nôstarszé ë nôwôżniészé [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjańsczé]] swiãta (króm [[Gòdé|Gòdów]]) ùwdôrzające smierc ë zmartwëchwstanié [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]]. Tidzéń wprzódk, chtëren robi cząd wdôrzaniô nôbarżi wôżnëch dlô chrzescëjańsczi wiarë wëdôrzeniów, zwóny je [[Wiôldżi Tidzéń|Wiôldżim Tidzéniem]]. == Rozmajitoscë == Niedzela przed Jastrama to [[Palmòwô Niedzela]]. Tegò dnia swiãcy sã palmë. Stronama stôrim zwëka gbùr jidze do sąsada i letkò bije rózgã i gôdô: Wierzba bije, jô nie bijã. Jastrë zaczinają sã òd Wiôldżégò Czwiôrtkù, czedë w kòscele nie ùżiwô sã zwònów. [[Wiôldżi Czwiôrtk]] dlô Kaszëbów je nôlepszim czasã do sadzeniô roscënów i seniô. We [[Wiôldżi Piãtk]], jinaczi ''Płaczëbóg'', doma robi sã pòrządczi. Dlô Kaszëbów to scësniony pòst, tak mòże jesc sëchi chléb i sëchi bùlwë<ref>[https://web.archive.org/web/20160327143903/http://www.kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/1039 ''Triduum Paschalne w tradycji kaszubskiej'']</ref>. W [[Wiôlgô Sobota|Wiôlgą Sobotã]] w kòscele swiãcy sã jastrową strawã, rozpôliwô sã òdżin, a swiãcy sã wòda i òdżin. Òdżin òdnëkiwô wszëlejaczi złé i zapewniwô dobri òbrodzaj. Czedës [[Kaszëbi]] wierzelë, że w Jastrë w nocë òsoblëwi mòcë nabiérô wòda i to ùtrzëmùje sã do wschòdu słuńca. Dlôte przed wschòdã słuńca, przed rezurekcyjną Mszą sw., dobrze bëło są ùmëc w rzéce abò strëdze, kò takô wòda mògła cëdowno dzejac. W Jastrową Niedzelã jidzemë na Mszã Sw. rezurekcëjną (''jastrowô witrzniô''). Pierszi dzéń swiãt je dlô familji. [[Jastrowi Pòniedzôłk]] je zwóny dëgusama. Młodi knôpi zelonyma rózgama abò jałówcã dëgùją dzéwczãta. Za dëgòwanié dostôwajã jaja abò kùcha. W pòniedzôłk przëchodô do dzecë [[zajc]], a przënosy farwne jôjka i bómczi. == Pòchòdzenié pòzwë swiãta == [[Kaszëbsczi jãzëk|Kaszëbsczé]] słowò „Jastrë” (równo jak [[Dólnosorbsczi jãzëk|dólnołużicczé]] „Jatšy” i [[Górnosorbsczi jãzëk|górnołużicczé]] „Jutry”) pòchôdô òd pragermańsczégò *austrōn (jaczé òznôczało „swit”, „widnica”) i rzeszi sã z praindoeùropejsczim mòrfemã *aus-, jaczi òznôczôł „swiecëc”. Szlachòwną etimòlogijã mô [[Anielsczi jãzëk|anielsczé]] słowò „Easter” i [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczé]] „Ostern”. == Òbaczë téż == * [[Skłôdanié żëczbów]] == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * T.Czerwińska,A. Pająk,L. Sorn: ''Z kaszëbsczim w szkòle'', Gduńsk 2009. * Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: ''Bedeker Kaszubski'', Gduńsk 1978. * Jan Perszon: ''Na Jastre'', Lublin 1992. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://culture.pl/pl/artykul/kraszanki-od-zajaca-i-pogrzeb-zuru-wielkanoc-na-kaszubach ({{Jãz.|pl}}) * https://culture.pl/en/article/easter-in-kashubia ({{Jãz.|en}}) [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] p99cp36j3tbj5e9mides57bluvhq1dg 0 3189 194540 193682 2026-04-08T20:57:51Z DawnyTest 14843 194540 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò | gwôsné miono = Bundesrepublik Deutschland | miono = Federalnô Repùblika Niemiec | miono-genitiw = Miemiecczégò | fana = Flag of Germany.svg | herb = Coat of arms of Germany.svg | na karce = Germany_in_European_Union.svg | jãzëk = Niemiecczi | stolëca = Berlëno | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 357 050 | procent-wòdë = 2,42 | lëdztwò = 82 175 684 | rok = 2015 | dëtk = Eùro € | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | swiãto = | himn = Das Lied der Deutschen | kòd = DE | Internet = .de | telefón = 49 |Prezydeńt=Frank Walter Steinmeier|Premiéra=Friedrich Merz }} '''Niemieckô'''<ref>[https://sloworz.org/word/19537/meaning/22112 Niemieckô], Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.</ref>, '''Niemcë''' abò '''Miemcë''', Federalnô Repùblika Niemiec ([[Niemiecczi jãzëk|niem.]] ''Deutschland, Bundesrepublik Deutschland, BRD'') je państwã w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] ë dzélã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Miemcë przez stalata bëlë zgrôwny do rozrëmieniô. Ich sparłãczëł w 1871 rokù [[Otto von Bismarck]]. == Historiô<ref>Wszëtczé jinfòrmacëje bez przëpisów pòchòdzã z: [https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref> == * 843 – traktat w Verdun, pòwstanié Pòrénkòwòfrankijsczégò Państwa * 962 – król Niemiecczi Otton I òstał kòrónowany na czezera rzimsczégò, pòwstało Swiãté Rzimsczé Césarstwò * 1226 – polsczi ksążã [[Kónrôd I Mazowiecczi]] sprowadza Krzëżôków do Chełmińsczi Zemie<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/konrad-mazowiecki-zaprosil-do-polski-krzyzakow-i-byc-moze-popelnil-najwiekszy-blad-w-historii/ Konrad Mazowiecki zaprosił do Polski Krzyżaków. Popełnił największy błąd w historii naszego kraju] National Geographic</ref>. * 1525 – hołd prësczi, slédny Wiôldżi Méster Albrecht Hohenzollern òstaje ksążã Prës<ref>[https://media.muzeumgdansk.pl/wydarzenia/850945/spotkanie-z-mistrzem-nauki-prof-janusz-mallek-hold-pruski-1525-kontekst-skutki-pamiec Spotkanie z Mistrzem Nauki: prof. Janusz Małłek. Hołd pruski 1525. Kontekst – skutki – pamięć] Biuro prasowe Muzeum Gdańska</ref> * 1701 – ksążã Fridrik I je kòrónowany na króla Prës<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Prusy;3963067.html Prusy] Encyklopedia PWN</ref> * 1804 – césôrz Francëszk II Habsburg kòrónuje sã na césarza [[Aùstriô|Aùstrie]] (czedë Napoleon kòrónowoł sã na césarza Francësczi) * 1806 – likwidacëjô Rzimsczégò Césarstwa przez Napoleona * 1815 – pòwstanié Niemiecczégò Związku, pòd kòntrolą Aùstrie, po wòjnach Napoleońsczich * 1848 – Zymk Lëdów, parlameńt Frankfurcczi chcëł zjednóć Niemcë i wëbrac Fridrika Wilhelma IV na césarza, ale ten òdmówił<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Fryderyk-Wilhelm-IV;3902986.html Fryderyk Wilhelm IV] Encyklopedia PWN</ref> * 1866 – wòjna austriacko-prëskô<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref>, pòwstaje Związk Nordowoniemiecczi, pòd kòntrolą Prës * 1870 – wòjna francësko-prëskô, pòwstaje zjednóné Niemiecczi Czezerstwò, czezerem òstał Wilhelm I * 1914 – Niemcë biorą ùdzél w [[I swiatowô wòjna|I swiatowy wòjnie]] * 1918 – rewolucëjô lëstopadnikowô, òbalenie césarza Wilhelma II, pòwstanié Weimarsczi Repùbliki * 1922 – krëjamny ùkłôd midze Ruską a Niemcami w Rapallo<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2939123,uklad-w-rapallo-niemcy-i-rosjanie-rozpoczynaja-wspolprace Układ w Rapallo. Niemcy i Rosjanie rozpoczynają współpracę] Polskie Radio</ref> * 1925 – ùkłôd w Locarno z [[Francëjô|Francëją]], [[Belgijskô|Belgijską]], [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgą Britaniją]] i [[Italskô|Italską]] w sprawie nienarëszalnosci zôpadny grańcy Niemiecczégò<ref>[https://www.focus.pl/artykul/konferencja-w-locarno-czego-dotyczyla-i-jakie-bylo-jej-znaczenie-dla-polski Miała ustanowić porządek w Europie. Wygrani i przegrani konferencji w Locarno] Focus</ref> * 1933 – [[Adolf Hitler]] òstał kanclerzem Niemiecczégò, pòwstanié III Rzeszy, pòwstały kòncentracëjne lagry, pierszy w Dachau<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/dachau Dachau] Holocaust Encyclopedia</ref> * 1934 – Hitler òstał ''Führerem'', wódcą i kanclerzem Rzeszy * 1938: ** 12 strëmiannika – Anschluss Aùstrie<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2916846,anschluss-austrii-nazistowskie-wilki-w-austriackiej-owczarni Anschluss Austrii - nazistowskie wilki w austriackiej owczarni] Polskie Radio</ref> ** 30 séwnika – ùkłôd w München w sprawie [[Czechosłowacëjô|Czechosłowacëji]], chtërna mioła òddac Pas Sudetów<ref>[https://dzieje.pl/aktualnosci/75-lat-temu-zostal-podpisany-uklad-monachijski 80 lat temu został podpisany układ monachijski] Dzieje.pl</ref>. ** 10 lëstopadnika – ''Noc kriształowa'' mòrd Żydów w nocy z 9 na 10 lëstopadnika * 1939 – zajãcé całej Czechosłowacëji. Pakt Ribbentrop-Mołotow, midze Niemcami a Związkiem Sowiecczim ** [[1 séwnika]] – agresjô na Polskã, zôczątk [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. * 1941 – òperacjô Barbarossa - niemieckô jinwazjô na ZSRR Pò wiele biôtkach i samòbójstwã Hitlera Niemcë skapitulowały [[8 maja]] 1945. * 1949 – pòdzôł na [[Niemieckô Demòkratycznô Repùblika|Niemieckô Demòkratycznô Repùblikã]] i Federalnô Repùblikã Niemiec<ref name=":1">[https://wiadomosci.onet.pl/nrd NRD] Onet wiadomości</ref> * 1961 – pòstawienié Berlënsczi scany<ref name=":1" /> * 1989 – ùpôdk Berlënsczi scany<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/mur-w-berlinie-byl-symbolem-powojennego-podzialu-niemiec-i-europy-na-dwa-bloki Mur w Berlinie był symbolem powojennego podziału Niemiec i Europy na dwa bloki] Dzieje.pl</ref> * 1990 – Zjednónie Niemiecczégò<ref name=":1" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Miemieckô|*]] rnpdoakg4wyxps96z9l4f8g7rf03n4f 194543 194540 2026-04-08T21:06:07Z DawnyTest 14843 194543 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò | gwôsné miono = Bundesrepublik Deutschland | miono = Federalnô Repùblika Niemiec | miono-genitiw = Miemiecczégò | fana = Flag of Germany.svg | herb = Coat of arms of Germany.svg | na karce = Germany_in_European_Union.svg | jãzëk = Niemiecczi | stolëca = Berlëno | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 357 050 | procent-wòdë = 2,42 | lëdztwò = 82 175 684 | rok = 2015 | dëtk = Eùro € | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | swiãto = | himn = Das Lied der Deutschen | kòd = DE | Internet = .de | telefón = 49 |Prezydeńt=Frank Walter Steinmeier|Premiéra=Friedrich Merz }} '''Niemieckô'''<ref>[https://sloworz.org/word/19537/meaning/22112 Niemieckô], Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.</ref>, '''Niemcë''' abò '''Miemcë''', Federalnô Repùblika Niemiec ([[Niemiecczi jãzëk|niem.]] ''Deutschland, Bundesrepublik Deutschland, BRD'') je państwã w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] ë dzélã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Miemcë przez stalata bëlë zgrôwny do rozrëmieniô. Ich sparłãczëł w 1871 rokù [[Otto von Bismarck]]. == Historiô<ref>Wszëtczé jinfòrmacëje bez przëpisów pòchòdzã z: [https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref> == * 843 – traktat w Verdun, pòwstanié Pòrénkòwòfrankijsczégò Państwa * 962 – król Niemiecczi Otton I òstał kòrónowany na czezera rzimsczégò, pòwstało Swiãté Rzimsczé Césarstwò * 1226 – polsczi ksążã [[Kónrôd I Mazowiecczi]] sprowadza Krzëżôków do Chełmińsczi Zemie<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/konrad-mazowiecki-zaprosil-do-polski-krzyzakow-i-byc-moze-popelnil-najwiekszy-blad-w-historii/ Konrad Mazowiecki zaprosił do Polski Krzyżaków. Popełnił największy błąd w historii naszego kraju] National Geographic</ref>. * 1525 – hołd prësczi, slédny Wiôldżi Méster Albrecht Hohenzollern òstaje ksążã Prës<ref>[https://media.muzeumgdansk.pl/wydarzenia/850945/spotkanie-z-mistrzem-nauki-prof-janusz-mallek-hold-pruski-1525-kontekst-skutki-pamiec Spotkanie z Mistrzem Nauki: prof. Janusz Małłek. Hołd pruski 1525. Kontekst – skutki – pamięć] Biuro prasowe Muzeum Gdańska</ref> * 1701 – ksążã Fridrik I je kòrónowany na króla Prës<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Prusy;3963067.html Prusy] Encyklopedia PWN</ref> * 1804 – césôrz Francëszk II Habsburg kòrónuje sã na césarza [[Aùstriô|Aùstrie]] (czedë Napoleon kòrónowoł sã na césarza Francësczi) * 1806 – likwidacëjô Rzimsczégò Césarstwa przez Napoleona * 1815 – pòwstanié Niemiecczégò Związku, pòd kòntrolą Aùstrie, po wòjnach Napoleońsczich * 1848 – Zymk Lëdów, parlameńt Frankfurcczi chcëł zjednóć Niemcë i wëbrac Fridrika Wilhelma IV na césarza, ale ten òdmówił<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Fryderyk-Wilhelm-IV;3902986.html Fryderyk Wilhelm IV] Encyklopedia PWN</ref> * 1866 – wòjna austriacko-prëskô<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref>, pòwstaje Związk Nordowoniemiecczi, pòd kòntrolą Prës * 1870 – wòjna francësko-prëskô, pòwstaje zjednóné Niemiecczi Czezerstwò, czezerem òstał Wilhelm I * 1914 – Niemcë biorą ùdzél w [[I swiatowô wòjna|I swiatowy wòjnie]] * 1918 – rewolucëjô lëstopadnikowô, òbalenie césarza Wilhelma II, pòwstanié Weimarsczi Repùbliki * 1922 – krëjamny ùkłôd midze Ruską a Niemcama w Rapallo<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2939123,uklad-w-rapallo-niemcy-i-rosjanie-rozpoczynaja-wspolprace Układ w Rapallo. Niemcy i Rosjanie rozpoczynają współpracę] Polskie Radio</ref> * 1925 – ùkłôd w Locarno z [[Francëjô|Francëją]], [[Belgijskô|Belgijską]], [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgą Britaniją]] i [[Italskô|Italską]] w sprawie nienarëszalnosci zôpadny grańcy Niemiecczégò<ref>[https://www.focus.pl/artykul/konferencja-w-locarno-czego-dotyczyla-i-jakie-bylo-jej-znaczenie-dla-polski Miała ustanowić porządek w Europie. Wygrani i przegrani konferencji w Locarno] Focus</ref> * 1933 – [[Adolf Hitler]] òstał kanclerzem Niemiecczégò, pòwstanié III Rzeszy, pòwstały kòncentracëjne lagry, pierszy w Dachau<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/dachau Dachau] Holocaust Encyclopedia</ref> * 1934 – Hitler òstał ''Führerem'', wódcą i kanclerzã Rzeszy * 1938: ** 12 strëmiannika – Anschluss Aùstrie<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2916846,anschluss-austrii-nazistowskie-wilki-w-austriackiej-owczarni Anschluss Austrii - nazistowskie wilki w austriackiej owczarni] Polskie Radio</ref> ** 30 séwnika – ùkłôd w München w sprawie [[Czechosłowacëjô|Czechosłowacëji]], chtërna mioła òddac Pas Sudetów<ref>[https://dzieje.pl/aktualnosci/75-lat-temu-zostal-podpisany-uklad-monachijski 80 lat temu został podpisany układ monachijski] Dzieje.pl</ref>. ** 10 lëstopadnika – ''Noc kriształowa'' mòrd Żydów w nocy z 9 na 10 lëstopadnika * 1939 – zajãcé całej Czechosłowacëji. Pakt Ribbentrop-Mołotow, midze Niemcami a Związkiem Sowiecczim ** [[1 séwnika]] – agresjô na Polskã, zôczątk [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. * 1941 – òperacjô Barbarossa - niemieckô jinwazjô na ZSRR Pò wiele biôtkach i samòbójstwã Hitlera Niemcë skapitulowały [[8 maja]] 1945. * 1949 – pòdzôł na [[Niemieckô Demòkratycznô Repùblika|Niemieckô Demòkratycznô Repùblikã]] i Federalnô Repùblikã Niemiec<ref name=":1">[https://wiadomosci.onet.pl/nrd NRD] Onet wiadomości</ref> * 1961 – pòstawienié Berlënsczi scany<ref name=":1" /> * 1989 – ùpôdk Berlënsczi scany<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/mur-w-berlinie-byl-symbolem-powojennego-podzialu-niemiec-i-europy-na-dwa-bloki Mur w Berlinie był symbolem powojennego podziału Niemiec i Europy na dwa bloki] Dzieje.pl</ref> * 1990 – Zjednónie Niemiecczégò<ref name=":1" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Miemieckô|*]] oaocntw5jjyrfg5tpornpbbc07o8jxz 194544 194543 2026-04-08T21:09:07Z DawnyTest 14843 194544 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò | gwôsné miono = Bundesrepublik Deutschland | miono = Federalnô Repùblika Niemiec | miono-genitiw = Miemiecczégò | fana = Flag of Germany.svg | herb = Coat of arms of Germany.svg | na karce = Germany_in_European_Union.svg | jãzëk = Niemiecczi | stolëca = Berlëno | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 357 050 | procent-wòdë = 2,42 | lëdztwò = 82 175 684 | rok = 2015 | dëtk = Eùro € | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | swiãto = | himn = Das Lied der Deutschen | kòd = DE | Internet = .de | telefón = 49 |Prezydeńt=Frank Walter Steinmeier|Premiéra=Friedrich Merz }} '''Niemieckô'''<ref>[https://sloworz.org/word/19537/meaning/22112 Niemieckô], Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.</ref>, '''Niemcë''' abò '''Miemcë''', Federalnô Repùblika Niemiec ([[Niemiecczi jãzëk|niem.]] ''Deutschland, Bundesrepublik Deutschland, BRD'') je państwã w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] ë dzélã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Miemcë przez stalata bëlë zgrôwny do rozrëmieniô. Ich sparłãczëł w 1871 rokù [[Otto von Bismarck]]. == Historiô<ref>Wszëtczé jinfòrmacëje bez przëpisów pòchòdzã z: [https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref> == * 843 – traktat w Verdun, pòwstanié Pòrénkòwòfrankijsczégò Państwa * 962 – król Niemiecczi Otton I òstał kòrónowany na czezera rzimsczégò, pòwstało Swiãté Rzimsczé Césarstwò * 1226 – polsczi ksążã [[Kónrôd I Mazowiecczi]] sprowadza Krzëżôków do Chełmińsczi Zemie<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/konrad-mazowiecki-zaprosil-do-polski-krzyzakow-i-byc-moze-popelnil-najwiekszy-blad-w-historii/ Konrad Mazowiecki zaprosił do Polski Krzyżaków. Popełnił największy błąd w historii naszego kraju] National Geographic</ref>. * 1525 – hołd prësczi, slédny Wiôldżi Méster Albrecht Hohenzollern òstaje ksążã Prës<ref>[https://media.muzeumgdansk.pl/wydarzenia/850945/spotkanie-z-mistrzem-nauki-prof-janusz-mallek-hold-pruski-1525-kontekst-skutki-pamiec Spotkanie z Mistrzem Nauki: prof. Janusz Małłek. Hołd pruski 1525. Kontekst – skutki – pamięć] Biuro prasowe Muzeum Gdańska</ref> * 1701 – ksążã Fridrik I je kòrónowany na króla Prës<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Prusy;3963067.html Prusy] Encyklopedia PWN</ref> * 1804 – césôrz Francëszk II Habsburg kòrónuje sã na césarza [[Aùstriô|Aùstrie]] (czedë Napoleon kòrónowoł sã na césarza Francësczi) * 1806 – likwidacëjô Rzimsczégò Césarstwa przez Napoleona * 1815 – pòwstanié Niemiecczégò Związku, pòd kòntrolą Aùstrie, po wòjnach Napoleońsczich * 1848 – Zymk Lëdów, parlameńt Frankfurcczi chcëł zjednóć Niemcë i wëbrac Fridrika Wilhelma IV na césarza, ale ten òdmówił<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Fryderyk-Wilhelm-IV;3902986.html Fryderyk Wilhelm IV] Encyklopedia PWN</ref> * 1866 – wòjna austriacko-prëskô<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref>, pòwstaje Nordowoniemiecczi Związk, pòd kòntrolą Prës * 1870 – wòjna francësko-prëskô, pòwstaje zjednóné Niemiecczi Czezerstwò, czezerem òstał Wilhelm I * 1914 – Niemcë biorą ùdzél w [[I swiatowô wòjna|I swiatowy wòjnie]] * 1918 – rewolucëjô lëstopadnikowô, òbalenie césarza Wilhelma II, pòwstanié Weimarsczi Repùbliki * 1922 – krëjamny ùkłôd midze Ruską a Niemcama w Rapallo<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2939123,uklad-w-rapallo-niemcy-i-rosjanie-rozpoczynaja-wspolprace Układ w Rapallo. Niemcy i Rosjanie rozpoczynają współpracę] Polskie Radio</ref> * 1925 – ùkłôd w Locarno z [[Francëjô|Francëją]], [[Belgijskô|Belgijską]], [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgą Britaniją]] i [[Italskô|Italską]] w sprawie nienarëszalnosci zôpadny grańcy Niemiecczégò<ref>[https://www.focus.pl/artykul/konferencja-w-locarno-czego-dotyczyla-i-jakie-bylo-jej-znaczenie-dla-polski Miała ustanowić porządek w Europie. Wygrani i przegrani konferencji w Locarno] Focus</ref> * 1933 – [[Adolf Hitler]] òstał kanclerzem Niemiecczégò, pòwstanié III Rzeszy, pòwstały kòncentracëjne lagry, pierszy w Dachau<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/dachau Dachau] Holocaust Encyclopedia</ref> * 1934 – Hitler òstał ''Führerem'', wódcą i kanclerzã Rzeszy * 1938: ** 12 strëmiannika – Anschluss Aùstrie<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2916846,anschluss-austrii-nazistowskie-wilki-w-austriackiej-owczarni Anschluss Austrii - nazistowskie wilki w austriackiej owczarni] Polskie Radio</ref> ** 30 séwnika – ùkłôd w München w sprawie [[Czechosłowacëjô|Czechosłowacëji]], chtërna mioła òddac Pas Sudetów<ref>[https://dzieje.pl/aktualnosci/75-lat-temu-zostal-podpisany-uklad-monachijski 80 lat temu został podpisany układ monachijski] Dzieje.pl</ref>. ** 10 lëstopadnika – ''Noc kriształowa'' mòrd Żydów w nocy z 9 na 10 lëstopadnika * 1939 – zajãcé całej Czechosłowacëji. Pakt Ribbentrop-Mołotow, midze Niemcami a Związkã Sowiecczim ** [[1 séwnika]] – agresjô na Polskã, zôczątk [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. * 1941 – òperacjô Barbarossa - niemieckô jinwazjô na ZSRR Pò wiele biôtkach i samòbójstwã Hitlera Niemcë skapitulowały [[8 maja]] 1945. * 1949 – pòdzôł na [[Niemieckô Demòkratycznô Repùblika|Niemieckô Demòkratycznô Repùblikã]] i Federalnô Repùblikã Niemiec<ref name=":1">[https://wiadomosci.onet.pl/nrd NRD] Onet wiadomości</ref> * 1961 – pòstawienié Berlënsczi scany<ref name=":1" /> * 1989 – ùpôdk Berlënsczi scany<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/mur-w-berlinie-byl-symbolem-powojennego-podzialu-niemiec-i-europy-na-dwa-bloki Mur w Berlinie był symbolem powojennego podziału Niemiec i Europy na dwa bloki] Dzieje.pl</ref> * 1990 – Zjednónie Niemiecczégò<ref name=":1" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Miemieckô|*]] t4o2mufv8tp85v5cm1z3h8hqq8m9os9 0 3674 194427 190614 2026-04-08T14:28:21Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194427 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Podlaskie (EE,E NN,N).png|mały|Pòłożenié wòjewództwa na kôrce Pòlsczi]] [[Òbrôzk:Grabarka_as0041.JPG|mały|Cerkwiô na [[Swiãtô Góra Grabarka|Swiãti Górze Grabarczi]]]] '''Pòdlasczé wòjewództwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Województwo podlaskie'') - to je jedną z 16 jednostków administracëjnégò pòdzélënkù [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. Stolëcznym gardã pòdlasczégò wòjewództwa je [[Białystok]]. Pòdlasczé wòjewództwò greńczë z trzema wòjewództwama: [[warminskô-mazursczé wòjewództwò|warminskô-mazursczim]], [[mazowiecczé wòjewództwò|mazowiecczim]] ë [[lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim]]. Na nordowim pòrénkù greńczë z [[Lëtewskô|Lëtewską]], a na pòrénkù – z [[Biôłorëskô|Biôłorëską]]. Pòdlasczé stanowi bënową (z [[Lëtewskô|Lëtewską]]) i bùtnową (z [[Biôłorëskô|Biôłorëską]]) grańcã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnijé]]. Pòdlasczé wòjewództwò zajimô 20 187 km i je na 6 môlu w Pòlsce żle to jidze ò wiéchrzëznã (6,4% wiéchrzëznë Pòlsczi). W 2015 w pòdlasczim wòjewództwie mieszkało 1&nbsp;191&nbsp;918 òsób. Pòdlasczé je wòjewództwã z nômniészą gãstoscą zaludnieniégò – 59 òsób na km (strzédnô dla Pòlsczi wënôszô 123 òsobë)<ref>[https://web.archive.org/web/20150912043136/http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5468/7/12/1/powierzchnia_i_ludnosc.pdf Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2015 r.]</ref>. Wòjewództwò rozdzélô sã na 118 gminów i 17 pòwiôtów (w tim 3 gardni krezë: [[Białystok]], [[Łomża]], [[Suwałki]])<ref name="Historia">''Historia województwa podlaskiego'', Białystok 2010, s. 316-317.</ref>. Dzysdniowé sprôwné grańce wòjewództwa nie pòkrëwają sã z historëcznyma grańcama [[Pòdlasze|Pòdlasza]]. Terôczasny region òbjimô leno dawné nordowé Pòdlasze, a òkróm niegò dzél Mazowsza, Suwalską Zemiã, a téż skrôwki jinëch historëcznëch òbéńdów. Przed 1999 rokã òbéńdë, chtërné ùtwòrzëlë wespółczasné pòdlasczé wòjewództwò, bëłë pòdzelone midzë trzë ju niejistniejącé wòjewództwa: suwalsczé, łomżyńsczé i białostocczé. Region charakterizëje sã czekawim wëdrzatkã plónu i strzédnim zalasenim. Nôwôżniészą rzéką je [[Narew]] za swòjim wôżnym dopłiwã – [[Biebrza|Biebrzą]]. Pôłniowim krajem wòjewództwa płënie [[Bùg]], a w nordowim dzélu wëstãpùje wiele jezorów. Je tuwò téż nôwikszô w Eùropie zgrëpina mòczôr i pùszczów, chtërnë są stosënkòwò nienarëszoné dzejanim człowieka. Wiôlgą przërodną wôrtnotã mają nôrodné parczi: [[Białowiesczi Nôrodny Park|Białowiesczi]] (wpisóny na lëstã swiatowégò kùlturnégò dzedzëctwa UNESCO), Wigiersczi, Biebrzańsczi<ref name="Historia"/>. Pòdlasczé wòjewództwò je mòcno zróżnicowóné z pòzdrzatkù na bëtnosc tuwò różnych nôrodnosców i wëznaniów. Òkróm Pòlôchów nalezc mòże wiele mieszkańców nôleżącëch do rozmajitëch nôrodnëch miészëznów (m.in. [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|Biôłorusënowie]], [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|Ùkrajińcë]], [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|Lëtwinowie]], [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|Tatarowie]]). Òsoblëwim wëróżnikã wòjewództwa je to, że mieszkô tu zacht lëczba wëznôwców [[Prawòsławié|prawòsławny Cerkwi]], a w [[Siemiatycczi kréz|siemiatycczim pòwiece]] leżi [[Swiãtô Góra Grabarka]] – nôwôżniészé sanktuarium pòlsczich prawòsłôwnëch. == Pòdôwczi == * Wiéchrzëzna - 20 187,02 km² * Lëdztwò - 1 187 587 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòdlasczé wòjewództwò| ]] edh9gybtq9p5fiscegomhfv03e7kv86 0 3788 194390 193055 2026-04-08T13:59:18Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Warszawa]] 194390 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Krakòwò| dopełniacz=Krakòwa| adjektiw_mask=krakòwsczi| adjektiw_fem=krakòwskô| céch=POL Kraków COA.svg| fana=Flag of Kraków.svg| karta=POL Kraków map.svg| wòjewództwò=małopòlsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Jacek Majchrowski| adres_um=Pl. Wszystkich Świętych 3/4 <br />31-004 Krakòwò| kod_poczt_um=| tel_um=(+48) 12 616-12-00| fax_um=(+48) 12 616-17-06| mail_um=| wiéchrzëzna=326,80| stopniN=50| minutN=03| stopniE=19| minutE=56| wysokość=| rok=2018| lëdztwò=771 069| gęstość=2359| aglomeracja=1 000 000| czerënkòwi numer=(+48) 12| pòcztowi kòd=30-023 do 31-962| registracëjné tôfle=KR| TERYT=| SIMC=| www=http://www.krakow.pl| }} '''Krakòwò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kraków'', [[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Cracovia'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Krakau'') – to je nôwikszim gardã ë stolëcą [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczégo wòjewództwa]]. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã. Do [[1596]] beł téż stolecznym gardã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. W XIX stalata bëł stolëcã [[Wòlny Gard Krakòwò|Wòlnego Gardu Krakòwa]]. [[Òbrôzk:Kolaż Krakowa.JPG|mały|left|250px|]] == Òbaczë téż == * [[Warszawa]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] b9hmlbsnsa0cncxmm6ixxqazvgtx2a0 0 3923 194399 191836 2026-04-08T14:05:27Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Bùkareszt]] 194399 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Romania | miono = Rumùńskô | miono-genitiw = Rumùńsczi | fana = Flag of Romania.svg| herb = Coat of arms of Romania.svg | na karce = LocationRomania.svg | jãzëk = [[Rumùńsczi jãzëk|rumùńsczi]] | stolëca = Bukareszt | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 238.391 | procent-wòdë = - | lëdztwò = 22.329.977 | rok = 2019 | dëtk = rumùńsczi leu | kòd dëtka = ROL | czasowô cona = +2 | swiãto = 1 gòdnika | himn = Deşteaptă-te, române | kòd = RO, ROU | Internet = .ro | telefón = 46 |Prezydeńt=Nicușor Dan|Premiéra=Ilie Bolojan }} '''Rumùńskô''' – je państwã w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]] z przistãpa do [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò Mòrza]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. * stoleczny gard: [[Bùkareszt]] * lëdztwò: 22.329.977 mieszkańców ([[2005]]) * wiéchrzëzna: 238.391 km² == Òbaczë téż == * [[Bùkareszt]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Rumùńskô]] j9azhokteu7warok9w7jitvgspvcgma 0 3929 194405 191806 2026-04-08T14:10:52Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 194405 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Royaume de Belgique,<br> Koninkrijk België,<br> Königreich Belgien| miono = Belgijskô | miono-genitiw = Belgijsczi | fana = Flag of Belgium.svg| herb = Great_coat_of_arms_of_Belgium.svg | na karce = EU-Belgium.svg| mòtto = "Eendracht maakt macht" "L'union fait la force" "Einigkeit macht stark"| jãzëk = [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], néderlandzczi, miemiecczi | stolëca = Bruksela | fòrma państwa = kònstitucyjna mònarchia | wiéchrzëzna = 30.528 | procent-wòdë = - | lëdztwò = 11.250.585 | rok = 2016 | dëtk = Eùro | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = [[21_lëpińca]] | himn = "La Brabançonne" (Brabanckô) | kòd = BE| Internet = .be | telefón = 32|Mònarcha=Filip I|Premiéra=Bart De Wever }} '''Belgijskô''' je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Belgijskô je kònstitucyjną mònarchią. * stoleczny gard: [[Bruksela]] * lëdztwò: 11.250.585 mieszkańców ([[2016]]) * wiéchrzëzna: 30.528 km² [[Òbrôzk:Belgium_-_Location_Map_(2013)_-_BEL_-_UNOCHA.svg|left|mały]] == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùnijô]] * [[Francëjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Belgijskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] dnnlbbelapqxwqjxydbfht4oxvll1nu 0 4162 194387 169898 2026-04-08T13:56:16Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Stolëcë]] 194387 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bucuresti izvor 2.jpg|mały||Bùkareszt]] '''Bùkareszt''' ([[rumùńsczi jãzëk|rum.]] ''Bucureşti'', [[cëgóńsczi jãzëk|cëg.]] ''Bukureshta'', [[bùłgarsczi jãzëk|bułg.]] ''Букурещ'') – to je stolëca [[Rumùńskô|Rumùńsczi]]. == Òbaczë téż == * [[Bùdapeszt]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rumùńskô]] [[Kategòrëjô:Stolëcë]] c35z4llvumuq3ahm311m4inupwk9aap 194398 194387 2026-04-08T14:04:39Z Iketsi 3254 Òbrôzk 194398 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bucharest University Square (cropped).jpg|mały||Bùkareszt]] '''Bùkareszt''' ([[rumùńsczi jãzëk|rum.]] ''Bucureşti'', [[cëgóńsczi jãzëk|cëg.]] ''Bukureshta'', [[bùłgarsczi jãzëk|bułg.]] ''Букурещ'') – to je stolëca [[Rumùńskô|Rumùńsczi]]. == Òbaczë téż == * [[Bùdapeszt]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rumùńskô]] [[Kategòrëjô:Stolëcë]] iiq93rj1mr0y66kz15y4gkuapmlxvy4 0 4329 194404 192937 2026-04-08T14:09:40Z Iketsi 3254 Ôbrôzk 194404 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republik Österreich | miono = Aùstriô | miono-genitiw = Aùstrie | fana = Flag of Austria.svg| herb = Coat of arms of Austria.svg | na karce = EU-Austria.svg| jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], słoweńsczi | stolëca = Widen | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 83.879 | procent-wòdë = - | lëdztwò = 8.783.198 | rok = 2017 | dëtk = Eùro | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = [[26 pazdzérznika]] | himn = Land der Berge, Land am Strome <center>[[Òbrôzk:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg]]</center> | kòd = AT | Internet = .at | telefón = 43 |Prezydeńt=Alexander Van der Bellen|Premiéra=Christian Stocker}} '''Aùstriô''' ([[Miemiecczi jãzëk|niem.]] ''Österreich''), ''' Repùblika Aùstrie''' (niem. ''Republik Österreich'') – państwò pòłożoné w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]], [[federacjô]], chtërną twòrzi dzewiãc stôwornëch krajów (miem. ''Bundesländer'') ze stolëcą w gardze [[Widen]]. Òd 1995 nôleżi do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. W regione [[Karintia|Karintie]] mieszkô wiele lëdzy nôleżącëch do słoweńsczi miészëznë, nalezc mòże tam dwùjãzëkòwé niemieckò-słoweńsczé tôfle. W stôwornym kraju Burgenland mieszkają zôs przedstôwcowie chòrwacczi i wãgersczi miészëznë. Na ti òbéńdze téż stosowóné są dëbeltné zapisë nazw môlëznów<ref>[https://web.archive.org/web/20170120160956/http://www.efhr.eu/2015/04/29/dwujezyczne-tabliczki-w-unii-europejskiej-to-standard/ ''Dwujęzyczne tabliczki w Unii Europejskiej to standard'']</ref>. === Spòdlowé pòdôwczi === * stoleczny gard: [[Widen]] * lëdztwò: 8.783.198 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 83.879 km² == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Aùstriô|*]] m3tm877a1r65291h7b6hhttf06xlurp 0 4342 194406 191810 2026-04-08T14:12:27Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194406 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republika Hrvatska | miono = Chòrwackô | miono-genitiw = Chòrwacczi | fana = Flag of Croatia.svg| herb = Coat of arms of Croatia.svg | na karce = EU-Croatia.svg| jãzëk = [[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] | stolëca = Zagrzeb | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 56.542 | procent-wòdë = - | lëdztwò = 4.190.700 | rok = 2016 | dëtk = Euro | kòd dëtka = -| czasowô cona = +2 | swiãto = [[25 czerwińca]] | himn = "Lijepa naša domovino" (Snożnô naszô tatczëzna) | kòd = HR | Internet = .hr / .eu | telefón = 385 |Prezydeńt=Zoran Milanović|Premiéra=Andrej Plenković}} [[Òbrôzk:Croatia_-_Location_Map_(2013)_-_HRV_-_UNOCHA.svg|left|thumb|Gardë Chòrwacczi]] '''Chòrwackô''' ([[Chòrwacczi jãzëk|Chòrwacczi]]: ''Hrvatska'') - je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], a òd [[1 lëpinca]] 2013 rokù krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. * stoleczny gard: [[Zagrzeb]] * lëdztwò: 4.190.700 mieszkańców ([[2016]]) * wiéchrzëzna: 56.542&nbsp;km² == Òbaczë téż == * [[Chòrwacczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Chòrwackô| ]] [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] 8hl7al9cb2rxbt4o641eyfc2qnf7nuw 194407 194406 2026-04-08T14:12:38Z Iketsi 3254 - → – 194407 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republika Hrvatska | miono = Chòrwackô | miono-genitiw = Chòrwacczi | fana = Flag of Croatia.svg| herb = Coat of arms of Croatia.svg | na karce = EU-Croatia.svg| jãzëk = [[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] | stolëca = Zagrzeb | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 56.542 | procent-wòdë = - | lëdztwò = 4.190.700 | rok = 2016 | dëtk = Euro | kòd dëtka = -| czasowô cona = +2 | swiãto = [[25 czerwińca]] | himn = "Lijepa naša domovino" (Snożnô naszô tatczëzna) | kòd = HR | Internet = .hr / .eu | telefón = 385 |Prezydeńt=Zoran Milanović|Premiéra=Andrej Plenković}} [[Òbrôzk:Croatia_-_Location_Map_(2013)_-_HRV_-_UNOCHA.svg|left|thumb|Gardë Chòrwacczi]] '''Chòrwackô''' ([[Chòrwacczi jãzëk|Chòrwacczi]]: ''Hrvatska'') – je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], a òd [[1 lëpinca]] 2013 rokù krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. * stoleczny gard: [[Zagrzeb]] * lëdztwò: 4.190.700 mieszkańców ([[2016]]) * wiéchrzëzna: 56.542&nbsp;km² == Òbaczë téż == * [[Chòrwacczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Chòrwackô| ]] [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] 7sfkxyg36t85j60z8740aw9b8xp950r 0 4344 194400 193168 2026-04-08T14:06:46Z Iketsi 3254 drobnô 194400 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republika e Shqipërisë | miono = Repùblika Albańsczi | miono-genitiw = Albańsczi | fana = Flag of Albania.svg| herb = Coat of arms of Albania.svg | na karce = Albanie_carte.png| mòtto = Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar| jãzëk = [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]], aromańsczi, grecczi | stolëca = Tirana | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 28.748 | lëdztwò = 2.876.591 | rok = 2017 | dëtk = Albańsczi lek | kòd dëtka = ALL | czasowô cona = +1 | swiãto = [[28 lëstopadnika|28 lëstopadnika - Swiãto Fanë]] | himn = Himni i Flamurit<br>(Himn do Fanë) | kòd = AL, ALB | Internet = .al | telefón = 355 |Prezydeńt=Bajram Begaj|Premiéra=Edi Rama|aùtowi kòd=AL }} '''Albańskô''' ([[Albańsczi jãzëk|al]]. ''Shqipëria'') – je môłim państwã w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]], mô przistãp do Adriaticcziégò Mòrza. * stolëca i nôwikszi gard: [[Tirana]] * lëdztwò: 2.876.591 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 28.748 km² == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Albańskô|*]] fcryokcdfgjmjyebkbrlqzahvk9zvl9 194401 194400 2026-04-08T14:07:20Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Kòsowò]] 194401 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republika e Shqipërisë | miono = Repùblika Albańsczi | miono-genitiw = Albańsczi | fana = Flag of Albania.svg| herb = Coat of arms of Albania.svg | na karce = Albanie_carte.png| mòtto = Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar| jãzëk = [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]], aromańsczi, grecczi | stolëca = Tirana | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 28.748 | lëdztwò = 2.876.591 | rok = 2017 | dëtk = Albańsczi lek | kòd dëtka = ALL | czasowô cona = +1 | swiãto = [[28 lëstopadnika|28 lëstopadnika - Swiãto Fanë]] | himn = Himni i Flamurit<br>(Himn do Fanë) | kòd = AL, ALB | Internet = .al | telefón = 355 |Prezydeńt=Bajram Begaj|Premiéra=Edi Rama|aùtowi kòd=AL }} '''Albańskô''' ([[Albańsczi jãzëk|al]]. ''Shqipëria'') – je môłim państwã w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]], mô przistãp do Adriaticcziégò Mòrza. * stolëca i nôwikszi gard: [[Tirana]] * lëdztwò: 2.876.591 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 28.748 km² == Òbaczë téż == * [[Kòsowò]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Albańskô|*]] 7zj4qhovcvxta0jqyfg561sxdgy1ia9 0 4460 194361 192026 2026-04-08T13:01:31Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194361 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Република Србија<br />Republika Srbija | miono = Serbskô Repùblika | miono-genitiw = Serbie| fana = Flag of Serbia.svg| herb = Coat of arms of Serbia.svg | na karce =Location map of Serbia in Europe (2006–2008).png| mòtto = (serb.) Само слога Србина спасава/Samo sloga Srbina spasava| jãzëk = Serbsczi | stolëca = Belgrad | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 88 499| procent-wòdë = 0,13 | lëdztwò = 7 041 599 | rok = 2016 | dëtk = serbsczi dinar | kòd dëtka = CSD | czasowô cona = +1 | swiãto = | himn = Боже правде / Bože Pravde<br>Bòże Sprawiedlëwòtë <center>[[Òbrôzk:National anthem of Serbia, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> | kòd = SRB | Internet = .rs, .yu, .cs | telefón = 381 |Prezydeńt=Aleksandar Vučić|Premiéra=Đuro Macut }} '''Serbiô''' (téż '''Serbskô''', [[Serbsczi jãzëk|serb.]] Србија / Srbija) – strzódlądowé państwò w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], na westrzédnëch [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkanach]]. Òd nordë grańczi z [[Madżarskô|Madżarską]], òd nordowégò pòrénkù z [[Rumùniô|Rumùnią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Bùłgariô|Bułgarią]], na pôłnim z [[Albaniô|Albanią]] (greńca kòntrolowónô przez [[Kòsowò]], jaczé Serbiô ùwôżô za swòje teritorium) i [[Nordowô Macedoniô|Nordową Macedonią]], na zôpadze z [[Chòrwacjô|Chòrwacją]] i [[Bòsniô i Hercegòwina|Bòsnią]], na pôłniowim zôpadze z [[Czôrnogóra|Czôrnogórą]]. Stolëcą Serbie je [[Belgrad]], jeden òd nôstarszich i nôwikszich gardów w pôłniowòpòrénkòwi Eùropie. Serbiô mô dwie aùtonomiczné prowincje: ''Wojwodinã'' na nordze i ''Kòsowò i Metochiã'' na pôłnim. W 2008 rokù Kòsowò ògłosëło samòstójnotã òd Serbsczi, chtërny Serbiô nie ùznôwô. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], na westrzédnëch [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkanach]], pòmidzë [[Madżarskô|Madżarską]] i [[Nordowô Macedoniô|Nordową Macedonią]], ni mô przëstãpù do mòrza. === Wiéchrzëzna === [[Òbrôzk:SerbiaPoliticalDivision.png|mały|Kôrta Serbie]] * całownô: 88.499 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 111. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2.027 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Albaniô]] 115 km (greńca kòntrolowónô przez [[Kòsowò]]), [[Bòsniô i Hercegòwina]] 302 km, [[Bùłgariô]] 318 km, [[Chòrwacjô]] 241 km, [[Madżarskô]] 151 km, [[Nordowô Macedoniô]] 221 km (159 km greńcë pòd kòntrolą [[Kòsowò]]), [[Czôrnogóra]] 203 km (79 km greńcë pòd kòntrolą [[Kòsowò]]), [[Rumùniô]] 476 km === Brzegòwô liniô === Serbiô je państwã strzódlądowim. === Klimat === Na nordze Serbii wastëje kòntinentalny klimat (z chłodną zëmą i gòrącym, mòkrim latã). W pòòstałim dzélu Serbie klimat kòntinentalny abò strzódzemnomòrsczi (dosc chłodno i baro snieżësto òb zëmã, gòrąco i sëchò òb lato i jeséń). === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Serbien_topo.png|mały|Fizycznô kôrta Serbie]] Ùsztôłcenié terenu Serbie je baro teritorialno zróżnicowóné. Na nordze Serbie nalézemë òbrodné równiznë. Na pòrénkù kalkòwé górsczé rédżi i kòtlënë. Na pôłniowim pòrénkù stôré górë i pògórza. === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Midžor_u_daljini.jpg|mały|Nôwëższi czëp Serbie pòza Kòsòwã – Midżur (2,169 m n.r.m.)]] * strzédnô wësokòsc: 442 m n.r.m. * nôniższô wësokòsc: 35 m n.r.m. (rzéczi Dunaj i Timok) * nôwëższi czëp: ** ùwzglãdniającë Kòsowò: 2,656 m n.r.m. (Djeravica) ** nôwëższi serbsczi czëp pòza Kòsòwã: 2,169 m n.r.m. (Midżur) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 57,9 % (w tim 33,7% òrnëch gruńtów) * lasë 31,6% (w 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 7 041 599 (wôrtoscë szacowóné na 2016, bez Kòsowò i Metohie) * môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 98. === Etniczné karna === [[Òbrôzk:Srpska_nosnja.jpg|mały|Serbòwie w nôrodnëch ruchnach]] Serbòwie są nôwikszim etnicznym karnã w Serbie (83% mieszkańców, bez ùwzglãdnieniô Kòsowò i Metohie). Drëdżim co do wialgòscë karnã są [[Madżarzë]]. Madżarama je 3,9% mieszkańców Serbie (i 14,3% mieszkańców Wojwodinë). Wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù w Serbie (bez Kòsowò i Metohie) mieszkô 1 135 393 przedstôwców nôrodnëch miészëznów. === Jãzëczi === Òficjalnym jãzëkã je [[serbsczi jãzëk|serbsczi]] w [[cyrilica|cyrilicznym]] pisënkù, rodny dlô 88% lëdztwa. Na òbéńdze gminów z wiôlgą lëczbą przedstôwców nôrodnëch miészëznów mògą bëc òficjalnô brëkòwóné miészëznowé jãzëczi. W westrzédny Serbie wnet wszëtczé gminë brëkùją òficjalnô leno serbsczi jãzëk. Jinszô sytuacjô je w prowincje Wojwodina, gdze òficjalny status dostałë téż [[Madżarczi jãzëk|madżarsczi]], [[Słowacczi jãzëk|słowacczi]], [[Rumùńsczi jãzëk|rumùńsczi]], [[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] i [[rusyńsczi jãzëk]]. === Religijné karna === [[Òbrôzk:Temple_Saint_Sava.jpg|mały|Prawòsławnô katédra swiãtégò Sawë w Belgradze]] Wedle òglowégò spisënkù z 2002 rokù w Serbie (bez Kòsowò i Metohie) mieszkô: *[[Prawòsławié|prawòsławnëch]] — 6 371 584 (85,0 % lëdztwa), *[[Katolëcczi Kòscół|katolëków]] — 410 976 (5,5 % lëdztwa), *mùzułmanów — 239 658 (3,2 % lëdztwa), *protestantów — 80 837 (1,1 % lëdztwa). === Ùrbanizacjô === [[Òbrôzk:Panorama_Belgrad.jpg|mały|Belgrad – panorama]] *mieskô pòpùlacjô: 56,1% (w 2018 r.) *wikszé miesczé westrzódczi : [[Belgrad]] (stolëca) mô 1,389,000 mieszkańców (2018 r.), wiãcy jak 100 tës. mieszkańców mają téż Novi Sad, Niš, Kragujevac, Subotica. Nôwikszim gardã pòd kòntrolą Kòsowò je Prisztina (204 tës. mieszkańców w 2016). == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Repùblika Serbiô (serb. ''Република Србија'') *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Belgrad *państwowé swiãto: [[15 gromicznika]] (Dzéń Państwòwòscë) === Wëkònôwczô władza === * prezydent [[Aleksandar Vučić]] (Александар Вучић) (òd 31 maja 2017) * premier [[Đuro Macut]] (Ђуро Мацут) (òd 16 łżëkwiata 2025) === Ùstawòdôwczô władza === Władzã ùstawòdôwczą sprôwiô jednojizbòwi parlament – Nôrodné Zéńdzenié (serb. ''Narodna Skupština''), jaczi skłôdô sã z 250 nôleżników wëbiérónëch na sztërëlatną kadencjã. == Òbaczë téż == * [[Kòsowò je serbsczé]] * [[Serbòchòrwacczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20201023111354/https://www.cia.gov/-library/publications/the-world-factbook/geos/ri.html Serbiô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Serbskô|*]] ql2pb802mr8y1zwubrxk9rcgblu25yb 0 4628 194357 191811 2026-04-08T12:57:09Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Nordowy Cyper]] 194357 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Κυπριακή Δημοκρατία | miono = Repùblika Cypersczi | miono-genitiw = Cypersczi | fana = Flag of Cyprus.svg| herb = Coat_of_arms_of_Cyprus_(old).svg | na karce = Cyprus_in_its_region_(claimed).svg| jãzëk = [[Grecczi jãzëk|grecczi]], turecczi | stolëca = Nikosiô | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 9.251 | procent-wòdë = - | lëdztwò = 1.170.125 | rok = 2017 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +2 | swiãto = [[1 pazdzérznika]] | himn = Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν (Himn do wolnotë) | kòd = cy | Internet = .cy | telefón = 357 |Prezydeńt=Nikos Christodulidis}} '''Cyper''' ([[Grecczi jãzëk|gr]]. Κύπρος ''Kýpros'') je państwã na òstrowë w [[Strzódzemné Mòrze]] midzë [[Azëjô|Azëjã]] i [[Eùropa|Eùropã]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Terenem spiérnim je [[Nordowy Cyper]], chtëren obznôjmił samòstójnotã. <br> [[Òbrôzk:Carte_de_Chypre.svg|left|thumb|Gardë Cypru]] == Òbaczë téż == * [[Nordowy Cyper]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Cyper|*]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] o9t7y9n5ltr2idlss8vowuhfaasz2ee 0 4635 194425 193919 2026-04-08T14:27:14Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Palestinskô]] 194425 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = מדינת ישראל (Medinat Israel) |miono = Państwò Izrael |miono-genitiw = Izraela |fana = Flag of Israel.svg |herb = Emblem of Israel.svg |na karce = Israel on the globe (Afro-Eurasia centered).svg |jãzëk = [[Hebrajsczi jãzëk|hebrajsczi]] |stolëca = Jerozolëma |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 22 072 |procent-wòdë = 2 |lëdztwò = 8 834 700 | rok = 2018 |dëtk = szekel | kòd dëtka = ILS |czasowô cona = +2 |swiãto = 14 maja ([[Żidowsczi kalãdôrz|5 ijar]])<ref>[https://polin.pl/pl/jom-ha-acmaut-dzien-niepodleglosci-izraela Jom ha-Acmaut – Dzień Niepodległości Izraela] Muzeum Historii Żydów Polskich [2025-08-30]</ref> |himn = התקווה <br> Hatikwa<br> (Nôdzeja) <center>[[Òbrôzk:Hatikvah instrumental.ogg]]</center> |kòd = IL |Internet = .il |telefón = 972|Prezydeńt=Jicchak Herzog|Premiéra=Binjamin Netanjahu|data ùsôdzenia=14 maja 1948|aùtowi kòd=IL }} '''Izrael''' je państwã w Zôpadny [[Azëjô|Azëji]], na Blisczim Wschòdze na pòrënkòwi brzégu [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnégò Mòrza]]. Greńczë z [[Liban|Libanã]], [[Syrëjô|Syrëją]], [[Jordaniô|Jordanią]] i [[Egipt|Egiptã]]<ref>[https://www.gov.il/en/pages/the-land-geography-and-climate THE LAND: Geography and Climate] [2021-04-11] Ministry of Foreign Affairs [2025-08-30]</ref>. Terenem spiérnim je [[Palestinskô]], chtërô Izrael ùznelë za swòjã dźél. Nôwikszô religijô to Judajizm, wëznaje go pònad 7 milionów mieszkańców<ref>[https://www.statista.com/statistics/1475502/israel-population-by-religion/ Population of Israel as of 2023, by religion] Statista [2025-08-30]</ref>. == Òbaczë téż == * [[Palestinskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Izrael| ]] pst9jpmyiixbhv8yzxxmzwb1zc2duun 0 4638 194424 192468 2026-04-08T14:26:35Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194424 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Republik Indonesia|miono=Repùblika Jindonezji|fòrma państwa=repùblika|himn=Indonesia Raya<br>Wiôlgô Jindonezjô <center>[[Òbrôzk:Indonesia Raya instrumental.ogg]]</center>|lëdztwò=283,487,931|rok=2024|dëtk=jindonezëjskô rupia|kòd dëtka=IDR|kòd=ID|telefón=62|Internet=.id|wiéchrzëzna=1 904 569|swiãto=17 zélnika|procent-wòdë=|stolëca=Dżakarta|jãzëk=jindonezijsczi|na karce=LocationIndonesia.svg|mòtto=Bhinneka Tunggal Ika|herb=National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|fana=Flag of Indonesia.svg|miono-genitiw=Jindonezji|czasowô cona=7 do +9|Prezydeńt=Prabowo Subianto|aùtowi kòd=RI}} '''Jindonezjô''' je państwã na òstrowach w pôłniowo-pòrénkowy [[Azëjô|Azëji]] a też [[Òceaniô|Oceanije]]. Stolëcznym gardã je Dżakarta. Lëdztwò w 2024 bëło 283,487,931 mieszkańców<ref>[https://data.worldbank.org/country/indonesia Indonesia] World Bank Group data [2025-08-29]</ref>. Swiãto samòstójnoty (òd [[Néderlandzkô|Néderlandsczi]]) je [[17 zélnika]]<ref>[https://www.census.gov/newsroom/stories/indonesia-independence-day.html 78th Indonesian Independence Day (1945): August 17, 2023] United States Census Bureau [2025-08-29]</ref><ref>[https://www.naa.gov.au/help-your-research/fact-sheets/indonesian-independence Indonesian independence] National Archives of Australia [2025-08-29]</ref>. == Album == <center><gallery widths="180px" heights="120px" perrow="3" caption="Jindonezjô"> File:Museum Nasional Indonesia.jpg|Nôrodné Mùzeùm Jindonezji w westrzédni Dżakarcé File:Jakarta Skyline Part 2.jpg|[[Wisma 46]], Nôwëjszé biuro w Jindoneziji, òstójé w pòłowie wieżowców Dżakarty. File:Central Jakarta.JPG|Jalan Thamrin, the przédnô aléj w westrzédni Dżakarcé File:Gambir Station Platform.jpg|Bana na stacji [[Gambir]] w westrzódnëj Dżakarcie File:BungKarno-indonoob.JPG|Sztadion [[Bung Karno]], mòże miec 100,000 widzów File:Indonesia 2002 CIA map.png|Mapa Jindonezji File:Indonesia provinces english.png|Prowincëje Jindonezji File:Jalan malioboro - Jogjakarta.JPG|Malioboro, nôjpòpùlarniejsza sztrasa w Jogjakarcie Image:transjogja.jpg|Aùtobùs Trans Jogja. System chùtczego transportu aùtobùsowego w Jogjakarcie File:SOTO FOOD.jpg|Wëbróné dania jindonezijsczi kùchnii, m.jin. ''Soto Ayam'' (zupa z kúrka), ''sate kerang'', ''telor pindang'' (stolatne jôjka), ''perkedel'' (plińc), and ''es teh manis'' (słodkô zëmna arbata) File:Indonesian Army infantryman participating in the GPOI.jpg|Żôłniérz wòjska jindonezyjskego òbczas Pòdjimizna Swiatowi Mirowi Operacëji Image:Panser side left.JPG|Pindad Panser "Anoa" òbczas ''Indo Defense and Aerospace Expo'' w 2008 Image:AURI B-25.jpg|B-25 Mitchell bómbówce wòjskòwégò lopka z lat 50-tnëch. Image:Jmnei.jpg|Jawajsczi inżiniéra zamëkô jedne z dwérzi do luku strzelniczego néderlandczim [[Brewster Buffalo|Buffalo]], stëcznik, 1942. File:ID_diesel_loco_CC_201-05_060327_4217_kta.jpg|GE U20C w Jindonezji , #CC201-05 File:Diesel locomotive CC 203 22 at Gambir Station.jpg|GE U20C "Full-Width Cabin" w Jindonezji, #CC203-22 File:ID_diesel_loco_CC_204-06_060403_2512_mri.jpg|GE U20C, lokòmòtiwa kòntrolowana w całosci przez kòmpùter, #CC204-0 </gallery></center> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jindonezjô|*]] [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 9jczssia8sewqmhv8m5cuhhnqvmzlof 0 4639 194423 192795 2026-04-08T14:25:23Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Armenijô]] 194423 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Grëzóńskô|gwôsné miono=საქართველო<br> Sakartwelo|fana=Flag of Georgia.svg|herb=Greater coat of arms of Georgia.svg|miono-genitiw=Grëzóńsczi|mòtto=ძალა ერთობაშია (Dzala ertobaszia)<br>(Sëła je w jednoscë)|himn=თავისუფლება<br>(Wòlnota) <center>[[Òbrôzk:Tavisupleba vocal.ogg]]</center>|na karce=Georgia in Europe.svg|jãzëk=Grëzóńsczi|stolëca=Tbilisi|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=Kònstitucjô Grëzóńsczi|Prezydeńt=Micheil Kawelaszwili|Premiéra=Irakli Kobachidze|data ùsôdzenia=9 łżëkwiata 1991|wiéchrzëzna=69 700|lëdztwò=3,804,642<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/georgia-population/ Georgia Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-25] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=2026|dëtk=[[Lari (dëtk)|lari]]|kòd dëtka=GEL|czasowô cona=+4|kòd=GE|Internet=.ge|aùtowi kòd=GE|telefón=+995}}[[Òbrôzk:Georgia cities01.png|mały|right]] '''Grëzóńskô''' je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. Greńczë z państwama: [[Azerbejdżan]], [[Armenijô]], [[Tëreckô]] ë [[Ruskô]]. Stolëca – [[Tbilisi]]. == Òbaczë téż == * [[Armenijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.allgeo.org Full Jinformacëje ò Grëzóńsce] (anielsczi, miemiecczi, rusczi, grëzóńsczi) {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] km1d4omcyr0k3qcdcl7wjobd651l3g1 0 4650 194421 192819 2026-04-08T14:23:45Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Grëzóńskô]] 194421 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Հայաստան<br />Hajastạn|miono=Armenijô|fana=Flag of Armenia.svg|miono-genitiw=Armenii|herb=Coat of arms of Armenia.svg|mòtto=Մեկ Ազգ, Մեկ Մշակույթ<br />Mek Azg, Mek Mszakujt’|na karce=LocationArmenia.svg|jãzëk=Ormiańsczi|stolëca=Erywań|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=29 800|procent-wòdë=4,7|rok=2021|lëdztwò=2 963 900|dëtk=dram|kòd dëtka=AMD|czasowô cona=4|swiãto=21 séwnika|himn=Մեր Հայրենիք<br />(Mer Hajrenik)|kòd=AM|Internet=.am|telefón=374|Prezydeńt=Wahagn Chaczaturian|Premiéra=Nikol Paszinian }} '''Armenijô'''{{Zdrzódło}} abò '''Armeniô'''<ref>{{RKJ|2008|223}}</ref> (Հայաստան) – je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. Stolecznym gardã je Erywań. Greńczë z [[Grëzóńskô|Grëzóńską]], [[Iran|Iranem]], [[Tëreckô|Tërecką]], [[Azerbejdżan|Azerbejdżanem]]. Armenijô jako pierszi krôj przëjãłô Chrzescëjaniznã jako państową religijã<ref>[https://www.britannica.com/topic/Armenian-Apostolic-Church Armenian Apostolic Church] Encyclopedia Britannica</ref>. Do 1991 bëła dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]] (jako sowieckô repùblika 1920–1991 i dzél [[Zakaùkaskô Federacëjô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Zakaùkasczi Federacëjny Socjalisticzny Sowiecczi Repùbliczi]] 1922–1936). * lëdztwò: 2 963 900 mieszkańców * wiéchrzëzna: 29 800 km² == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Grëzóńskô]] {{CIS}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 89vmv7yn74qan4jxdw4oqe7clsl81by 194422 194421 2026-04-08T14:25:13Z Iketsi 3254 Òbaczë téż <> Przëpisë 194422 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Հայաստան<br />Hajastạn|miono=Armenijô|fana=Flag of Armenia.svg|miono-genitiw=Armenii|herb=Coat of arms of Armenia.svg|mòtto=Մեկ Ազգ, Մեկ Մշակույթ<br />Mek Azg, Mek Mszakujt’|na karce=LocationArmenia.svg|jãzëk=Ormiańsczi|stolëca=Erywań|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=29 800|procent-wòdë=4,7|rok=2021|lëdztwò=2 963 900|dëtk=dram|kòd dëtka=AMD|czasowô cona=4|swiãto=21 séwnika|himn=Մեր Հայրենիք<br />(Mer Hajrenik)|kòd=AM|Internet=.am|telefón=374|Prezydeńt=Wahagn Chaczaturian|Premiéra=Nikol Paszinian }} '''Armenijô'''{{Zdrzódło}} abò '''Armeniô'''<ref>{{RKJ|2008|223}}</ref> (Հայաստան) – je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. Stolecznym gardã je Erywań. Greńczë z [[Grëzóńskô|Grëzóńską]], [[Iran|Iranem]], [[Tëreckô|Tërecką]], [[Azerbejdżan|Azerbejdżanem]]. Armenijô jako pierszi krôj przëjãłô Chrzescëjaniznã jako państową religijã<ref>[https://www.britannica.com/topic/Armenian-Apostolic-Church Armenian Apostolic Church] Encyclopedia Britannica</ref>. Do 1991 bëła dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]] (jako sowieckô repùblika 1920–1991 i dzél [[Zakaùkaskô Federacëjô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Zakaùkasczi Federacëjny Socjalisticzny Sowiecczi Repùbliczi]] 1922–1936). * lëdztwò: 2 963 900 mieszkańców * wiéchrzëzna: 29 800 km² == Òbaczë téż == * [[Grëzóńskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} {{CIS}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 87nx77u1y6qalco5z2i8j931km1pnl4 0 4680 194446 189159 2026-04-08T14:44:13Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Słuńce]] 194446 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|mały|upright=1.5|Saturna]] '''Saturna''' (symbòl: [[Òbrôzk:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]) je szóstą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]) planetą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. == Òbaczë téż == * [[Słuńce]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô|Saturna]] [[Kategòrëjô:Saturna|*]] l38a8s72stmnr4ci2go93lyp4g2xuw8 0 4686 194416 193271 2026-04-08T14:16:37Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} 194416 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''Uetersen'''</big></big>'''<br />'''Rosenstadt Uetersen'' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU Uetersen COA.svg|center|80px|Herb Uetersen]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:Flag of Schleswig-Holstein.svg|140px|Fana landu Schleswig-Holstein]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb Uetersen|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | [[Fana Uetersen|Fana]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| Andrea Hansen |- | [[Wiéchrzëzna]] | 11,43 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 53° 41' 14" nord. 09° 40' 09" pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(12 [[2006]])</small> | 17&nbsp;865 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +49-4122 |- | [[Pòcztowi kòd]] | D-25436 |- | [[Registracëjné tôfle]] | PI |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[http://www.uetersen.de/ http://www.uetersen.de/]</font><br /> |} [[Òbrôzk:Uetersen Stadtwerkehaus.jpg|mały|left|Mùzeùm w Uetersen]] '''Uetersen''' ({{IPA|ˈyːtɐzən}}) – je môłim gardã w nordze [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]] w landze [[Schleswig-Holstein]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] cbhd9fxk84yz5m8r1dekncmesimosc1 0 4778 194452 160635 2026-04-08T14:47:46Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194452 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Anna-Maria Ravnopolska-Dean.JPG|mały|Anna-Maria Rawnopolska-Dean]] '''Anna-Maria Ravnopolska-Dean''' – je bulgarską harfiską ë komponistką. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Ravnopolska-Dean Anna-Maria}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] 5vl264rcnmiahljzs5m5lpmyhfrbq07 14 4803 194368 171401 2026-04-08T13:40:32Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Gardë]] 194368 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Gardë]] [[Kategòrëjô:Pòlskô]] k7ys6og4c261yy1ab03ntl6dyoahwxo 0 5099 194465 190078 2026-04-08T15:04:49Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 194465 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Konstantyn Dominik.jpg|mały|Słëga Bòżi Kònstantin Dominik]] [[Òbrôzk:Gdańsk Targ Sienny 5 (tablica).JPG|mały|Tôblëca w [[Gduńsk]]ù (...) Domôkòwi na wdôr Kaszëbi ...]] '''Kònstantin Dominik''' (''Konstantyn Dominik'') - ùr. [[7 lëstopadnika]] [[1870]] w [[Gniéżdżewò|Gniéżdżewie]] - ùm. [[7 strëmiannika]] [[1942]] we [[Gduńsk|Gduńskù]]. W młodich latach rósł na pòbòżnégò człowieka. Dzãka pòmòcë wùja - ksãdza Jakùba Derca - mógł w 1883 rokù wstãpic do [[Collegium Marianum]], szkòłë w [[Pelplin]]ie. Pò ji skùńczenim ùcził sã dali w Chełmnie, gdze w 1893 rokù zdôł egzamin dozdrzelałotë. Ùcził sã baro dobrze i tak mógł zacząc sztudérowanié w Dëchòwny Seminarëji w Pelplinie. Tùwò pò pôrã latach dożdôł sã ksãżëch swiãceniów, chtërne przëjimnął [[25 strëmiannika]] 1897. Jakno ksądz béł nôprzód we Gduńskù-Òruni, a pózni w Chełmnie. W 1911 rokù òstôł òjcã dëchòwnym pelplińsczi seminarëji ë ji wicerektorã, a latach 1920-1932 béł rektorã. Òn ju za młoda béł słôwny z prawòscë i swiãtoscë. Òd 1928 rokù béł biskùpã sufraganã diecezji chełmińsczi. Jakno biskùp w 1931 rokù béł w [[Sjónowò|Sjónowie]] i [[Kartuzë|Kartuzach]]. Ùmarł w ùdbie swiãtoscë 1942 rokù we [[Gduńsk|Gduńskù]], gdze w [[II swiatowi wòjnie]] wëwiozle gò Miemcë. Pò sétmë latach cało biskùpa bëło przeniosłé do [[Pelplin]]a. Tam jegò grób je òbjimniãti wiôlgą tczą. Za żëcégò miôł òn w sobie wiôlgą pòkòrã. Nie gònił za achtniącém i pòczestnotą, a z wszëtczima lëdzama òbchòdôł sã tak samò. Czej szło ò wiarã stojôł mòckò za prôwdzëwą nôùką Kòscoła. Òsoblëwie wiele dzyrzkòscë mùszôł pòkazac òbczôs wòjnë, czej Miemcë òd 1939 rokù nie dôwelë Mù pòkù. Wiele Kaszëbów mòdli są ò jak nôchùtszé wëniesenié Słëdżi Bòżégò Kònstantina Dominika na wôłtôrze. Tak je òsoblëwie w [[Gdiniô|Gdini]], [[Gduńsk|Gduńskù]], [[Kartuzë|Kartuzach]], [[Bëtowò|Bëtowie]], [[Żukòwò|Żukòwie]], [[Réda|Rédze]], [[Swôrzewò|Swôrzewie]] i [[Kòlbùdë|Kòlbùdach]]. Biskùp Dominik nigdë nie zabôcził ò swòjim kaszëbsczim pòchòdzënkù. Òn przë kòżdi leżnoscë gôdôł pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]<ref>Ormiński, H., Sługa Boży Ksiądz Biskup Konstantyn Dominik, Kartuzy 1986, s. 257</ref>. Òn uznôł "Jô jem dlô nieba - niebò dlô mie; bò tam dësza naléze to do czegò na swiece wiedno zgrôwô - szczescé." "...; grzéch je przëczëną tegò, że żeniałi lëdze przeklënają tã chwilã, czedë przed wôłtôrzã pòdelë sobie rãce i przërzeklë sobie wiérnotã jaż do smiercy." == Òbaczë téż == [[Gniéżdżewò]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 23. * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 59. * Leszek Jażdżewski, ''Ksiądz Biskup Konstantyn Dominik - Życie i pamięć o nim na Kaszubach i Pomorzu'' (Bernardinum, 2013)[http://ksiegarnia.pwn.pl/produkt/207636/ksiadz-biskup-konstantyn-dominik.html] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://newsaints.faithweb.com/year/1942.htm Anielskòjãzëkòwi biogram 2)] * [https://get.google.com/albumarchive/102450455362701560115/album/AF1QipPPaLZwJj6Tugv0PxmrtjEpyX670XTrDIQPojiM?source=pwa [[Rëmiô]] 2017] * [http://www.diecezja-pelplin.pl/diecezja/procesy-beatyfikacyjne/1258-sluga-bozy-bp-konstanty-dominik Pòlskòjãzëkòwi biogram w pelplińsczi diecezji] * [http://pelplin.pl/wiadomosci/15073/komunikat-w-sprawie-konferencji-biskup-konstantyn-dominik---nadz Pòlskòjãzëkòwé wiadło z 2020 r.] * [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/speeches/2004/october/documents/hf_jp-ii_spe_20041019_pelplin-poland_en.html [[Jan Paweł II]], 2004] * [https://web.archive.org/web/20140306152102/http://www.naleik.nazwa.pl/procesbeatyfikacyjny/index.php Sługa Bòżi Kònstantin Dominik (pl)] * [https://web.archive.org/web/20160509183204/http://viaf.org/viaf/32790520/ VIAF] {{DEFAULTSORT:Dominik Kònstantin}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] kdzmevv9e6fvu2ohzyxipie3r16p0zj 194503 194465 2026-04-08T17:21:57Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * 194503 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Konstantyn Dominik.jpg|mały|Słëga Bòżi Kònstantin Dominik]] [[Òbrôzk:Gdańsk Targ Sienny 5 (tablica).JPG|mały|Tôblëca w [[Gduńsk]]ù (...) Domôkòwi na wdôr Kaszëbi ...]] '''Kònstantin Dominik''' (''Konstantyn Dominik'') - ùr. [[7 lëstopadnika]] [[1870]] w [[Gniéżdżewò|Gniéżdżewie]] - ùm. [[7 strëmiannika]] [[1942]] we [[Gduńsk|Gduńskù]]. W młodich latach rósł na pòbòżnégò człowieka. Dzãka pòmòcë wùja - ksãdza Jakùba Derca - mógł w 1883 rokù wstãpic do [[Collegium Marianum]], szkòłë w [[Pelplin]]ie. Pò ji skùńczenim ùcził sã dali w Chełmnie, gdze w 1893 rokù zdôł egzamin dozdrzelałotë. Ùcził sã baro dobrze i tak mógł zacząc sztudérowanié w Dëchòwny Seminarëji w Pelplinie. Tùwò pò pôrã latach dożdôł sã ksãżëch swiãceniów, chtërne przëjimnął [[25 strëmiannika]] 1897. Jakno ksądz béł nôprzód we Gduńskù-Òruni, a pózni w Chełmnie. W 1911 rokù òstôł òjcã dëchòwnym pelplińsczi seminarëji ë ji wicerektorã, a latach 1920-1932 béł rektorã. Òn ju za młoda béł słôwny z prawòscë i swiãtoscë. Òd 1928 rokù béł biskùpã sufraganã diecezji chełmińsczi. Jakno biskùp w 1931 rokù béł w [[Sjónowò|Sjónowie]] i [[Kartuzë|Kartuzach]]. Ùmarł w ùdbie swiãtoscë 1942 rokù we [[Gduńsk|Gduńskù]], gdze w [[II swiatowi wòjnie]] wëwiozle gò Miemcë. Pò sétmë latach cało biskùpa bëło przeniosłé do [[Pelplin]]a. Tam jegò grób je òbjimniãti wiôlgą tczą. Za żëcégò miôł òn w sobie wiôlgą pòkòrã. Nie gònił za achtniącém i pòczestnotą, a z wszëtczima lëdzama òbchòdôł sã tak samò. Czej szło ò wiarã stojôł mòckò za prôwdzëwą nôùką Kòscoła. Òsoblëwie wiele dzyrzkòscë mùszôł pòkazac òbczôs wòjnë, czej Miemcë òd 1939 rokù nie dôwelë Mù pòkù. Wiele Kaszëbów mòdli są ò jak nôchùtszé wëniesenié Słëdżi Bòżégò Kònstantina Dominika na wôłtôrze. Tak je òsoblëwie w [[Gdiniô|Gdini]], [[Gduńsk|Gduńskù]], [[Kartuzë|Kartuzach]], [[Bëtowò|Bëtowie]], [[Żukòwò|Żukòwie]], [[Réda|Rédze]], [[Swôrzewò|Swôrzewie]] i [[Kòlbùdë|Kòlbùdach]]. Biskùp Dominik nigdë nie zabôcził ò swòjim kaszëbsczim pòchòdzënkù. Òn przë kòżdi leżnoscë gôdôł pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]<ref>Ormiński, H., Sługa Boży Ksiądz Biskup Konstantyn Dominik, Kartuzy 1986, s. 257</ref>. Òn uznôł "Jô jem dlô nieba - niebò dlô mie; bò tam dësza naléze to do czegò na swiece wiedno zgrôwô - szczescé." "...; grzéch je przëczëną tegò, że żeniałi lëdze przeklënają tã chwilã, czedë przed wôłtôrzã pòdelë sobie rãce i przërzeklë sobie wiérnotã jaż do smiercy." == Òbaczë téż == * [[Gniéżdżewò]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 23. * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 59. * Leszek Jażdżewski, ''Ksiądz Biskup Konstantyn Dominik - Życie i pamięć o nim na Kaszubach i Pomorzu'' (Bernardinum, 2013)[http://ksiegarnia.pwn.pl/produkt/207636/ksiadz-biskup-konstantyn-dominik.html] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://newsaints.faithweb.com/year/1942.htm Anielskòjãzëkòwi biogram 2)] * [https://get.google.com/albumarchive/102450455362701560115/album/AF1QipPPaLZwJj6Tugv0PxmrtjEpyX670XTrDIQPojiM?source=pwa [[Rëmiô]] 2017] * [http://www.diecezja-pelplin.pl/diecezja/procesy-beatyfikacyjne/1258-sluga-bozy-bp-konstanty-dominik Pòlskòjãzëkòwi biogram w pelplińsczi diecezji] * [http://pelplin.pl/wiadomosci/15073/komunikat-w-sprawie-konferencji-biskup-konstantyn-dominik---nadz Pòlskòjãzëkòwé wiadło z 2020 r.] * [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/speeches/2004/october/documents/hf_jp-ii_spe_20041019_pelplin-poland_en.html [[Jan Paweł II]], 2004] * [https://web.archive.org/web/20140306152102/http://www.naleik.nazwa.pl/procesbeatyfikacyjny/index.php Sługa Bòżi Kònstantin Dominik (pl)] * [https://web.archive.org/web/20160509183204/http://viaf.org/viaf/32790520/ VIAF] {{DEFAULTSORT:Dominik Kònstantin}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] caauvegjmloy257uls430yio80xiomt 0 5141 194382 191912 2026-04-08T13:55:01Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Stolëcë]] 194382 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Collage Rome.jpg|mały]] [[Òbrôzk:Basilica di San Pietro in Vaticano September 2015-1a.jpg|mały|]] [[Òbrôzk:Rom (IT), Kolosseum -- 2024 -- 0610.jpg|mały]] '''Rzim''' ([[Italsczi jãzëk|it.]], [[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Roma'') – [[stolëca]] ë nôwikszi [[gard]] [[Italskô|Italsczi]]. == Pòłożenié == Rzim je w westrzédnim dzélu kraju kòl rzéczi [[Tiber]] ë [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnégò Mòrza]]. To je administracjowi ë politiczny òstrzódk (sedzba prezydenta, minysterstwów ë ùrzãdów); stolëca ë przédny gard administracjowò-historicznégò [[Lacjum]]. Administracjowô rëmiô mô 1287 km² ë mieszkô tu 2 898 104 lëdzy. Miasto je czwiôrtim co do wiôlgòscë gardã w Eùropejsczi Ùnie. Rzim je wôżnym placã w kòmùnikacje fligrama (2 latawiska: Fiumicino i Ciampino), mô też metro (2 bieżënë, a trzecô je jesz w bùdacje). To je swiatowi òstrzódk dlô letników z baro bòkadnyma zaòstałoscama z dôwnëch lat ë strzédnowiekù (kòscołë, bazyliczi, Kòloseùm, akweduktë, fòntanë ë wiele jinszich bùdinków). Tu mòże nalezc wiele czekawich mùzéów ë też nowòmódné bùdinczi w òkòlim [[Nowika|Nowiki]]. W greńcach Rzimù, na prawim brzégù Tibru, je miasto-państwò [[Watikan]], jaczé je enklawą na państwòwim terenie Italsczi. == Znóne place w Rzimie == * [[Bazylika sw. Jana na Lateranie]] * [[Bazylika sw. Paùla za Murama]] * [[Bazylika Santa Maria Maggiore]] * [[Campo de' Fiori]] * [[Circus Maximus]] * [[Cloaca Maxima]] * [[Corso]] * [[Fontanna di Trevi]] * [[Fontana delle Api w Rzimie]] * [[Forum Boarium]] * [[Forum Romanum]] * [[Kapitol]] * [[Kòloséùm]] * [[Panteon w Rzimie]] * [[Plac Navona]] * [[Piazza del Popolo]] * [[Piramida Cestiusza]] * [[Marsowé Pòlé]] * [[Szpańsczé Trapë]] * [[Teatro Argentina]] * [[Via Sacra]] * [[Via Appia]] == Partnersczé gardë == * [[Pekin]] * [[Krakòwò]] * [[Nowi Jork]] * [[Cincinnati]] * [[Pariż]] * [[Seùl]] * [[Tokio]] * [[Glasgow]] == Bibliografiô == * http://www.kierunekwlochy.pl/rzym-wlochy [[Kategòrëjô:Italskô]] [[Kategòrëjô:Stolëcë]] {{Verify}} enpfof1iooz7zmytyrultpmum8l5cpy 0 5268 194429 190084 2026-04-08T14:29:43Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194429 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PuckU.jpg|mały]] [[Òbrôzk:PuckMuseum3.JPG|mały|W Mùzeum]] '''Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë''' w [[Pùck|Pùcku]] je jinstitucją kùlturë, chtërna pòwsta w 1980 rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë [[Kaszëbi|Kaszëbów]] w kraju ë za grańcą. Do niégò słëchô téż môłi skansen w [[Nôdolé|Nadolu]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.museo.pl/content/view/413/321/ starna ò Mùzeùm Pùcczi Zemi] * [https://web.archive.org/web/20160919040443/http://viaf.org/viaf/151736844/ VIAF] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Mùzeùm]] iqaktsrm8hu6ridfwse6b4k9njtog68 0 5273 194459 191663 2026-04-08T14:57:42Z Iketsi 3254 {{Commons}}, {{Przëpisë}} 194459 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Żarnówc | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=pùcczi | gmina=Krokòwò | szôłtëstwò=Żarnówc | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=47 | sekùndëN=14 | gradëE=18 | minutëE=05 | sekùndëE=15 | wiżô= | rok=2005 | lëdztwò=761 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-112 | reg_tôfla=GPU | SIMC= | szôłtës=Stanisław Potrykus | www= | òdjimk=Kościół Zwiastowania Pana w Żarnowcu.jpg | galerëjô_commons=Category:Żarnowiec |}} '''Żarnówc''' – to je starô kaszëbskô wies w [[Gmina Krokòwò|gminie Krokòwò]]<ref>Biuletin Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka 2010, K-PZ Gduńsk 2010, s. 90</ref>. Żarnówc je nôbarżi znóny z klôsztoru<ref> Òprôc. na pòdst.: R. ôstrowskô, I. Trojanowskô ''Bedeker kaszubski'' 1974</ref>, gdze - tak, jak w [[Żukòwò|Żukòwie]] - klôsztornicë prowadzëłë szkòłã dlô szlachecczich córków i bëłë znóné ze snôżégò [[Kaszëbsczi wësziwk|wësziwkù]], jaczi do dzys mòżna òbzerac na stôrodôwnëch mensach w żarnowiecczim kòscele. W 1590 r. klôsztôr przeszedł w rãce benediktinków i służił jima jaż do prësczi kasatë. Dzysô mieszkô w klôsztorze karno sostrów benediktinków z [[Wilna|Wilnë]], do chtërnëch doszłë pòlsczi i [[Kaszëbi|kaszëbsczé]] dzéwczãta. Sostrë òpiekùją sã stôrim gòtëcczim kòscołã, w jaczim je wiele snôżëch stôrodôwnotów. Nad jezorã w Żarnówcu je [[Zómkòwô Góra]] pò dôwnym grodzëszczu, skądka òbzerac mòże snôżé òkòlé. Krótkò Żarnówca, we wsë [[Sławòszëno]]. ùrodzył sã [[Florian Ceynowa]]. W 1915 rokù w Żarnówcu ùrodzył sã [[Aùgùstin Dominik]]. W òkòlim Żarnówca je eksploatowónô zleżëna zemnégò gazu. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Żarnowiec - cross 01.jpg| Òbrôzk:Żarnowiec - Shrine 01.jpg|Kaplëczka </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/743 Żarnówiec w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] d0qxx49vfeult3334214dv1a3byxiyl 0 5317 194509 190679 2026-04-08T17:54:37Z Iketsi 3254 Òbrôzk 194509 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Stachurski, pracownia ©Studziński Krzysztof.jpg|mały|Jerzi Stachùrsczi w [[Warkòwniô|warkòwni]] '''Jerzi Stachùrsczi''' (ùr. 9 strëmiannika 1953 we [[Gduńsk|Gduńskù]]) – pòéta, kòmpòzytor, aùtór dokazów na binã i pedagóga. Przińdny pòéta wëchòwôł sã we [[Gduńsk]]ù i w [[Kłosowò|Kłosowie]]. W latach 50. i 60. w jegò òtoczenim gôdało sã blós pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]], tej wiedno czuł òn ten jãzëk, téż òd starka, z chtërnym béł baro mòcno zrzeszony. Òkróm tegò młodi Stachùrsczi brôł ùdzél w rozmajitëch kaszëbsczich òbrzãdach. Kaszëbskô codniowòsc, a z drëdżi starnë pòswiãtnosc, miała wiôldżi wpłiw na jegò ùtwórstwo<ref name="Pomerania">[https://web.archive.org/web/20170408072901/http://miesiecznikpomerania.pl/files/pomerania%20pdf/MARZEC_2013.pdf ''Jic òd człowieka do człowieka'', „Pomerania” 2013, nr 3, s. 4-6.]</ref>. Sztudérowôł jaż sédmë czerënków, z czegò skùńcził piãc. Òkróm PWSM (Państwòwô Wëższô Mùzycznô Szkòła) we [[Gduńsk|Gduńskù]] skùńcził téż m.jin. etnografiã i pòdiplomòwé sztudia w Wëższi Szkòle Gazétnictwa w [[Gdiniô|Gdini]]<ref name="Pomerania"/>. Ju w liceùm pisôł mùzykã do piãc téatrów pòézji. Òd 1979 rokù napisôł mùzykã dlô warkòwëch téatrów do sto trzëdzescë przedstôwków, a téż – jak sam gôdô– kòl trzësta-sztërësta tekstów ò rozmajitëch témach dlô solëstów, estradowëch karnów, spiéwôków i dzôtków. Ùłożił pôrãnôsce szkòłowëch himnów, midzë jinszima dlô szkòłów z [[Bòrkòwò|Bòrkòwa]], [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]], [[Kartuzë|Kartuz]], [[Dzérzążno|Dzerżążna]], [[Niestãpòwò|Niestãpòwa]], [[Przedkòwò|Przedkòwa]], [[Czéczéwò|Czéczéwa]], [[Wielé|Wiela]]<ref name="Pomerania"/>. Je autorã czile tomików wiérztów w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]] jãzëkù: *''Té pokazëją na mnie'' (1980); *''Droga'' (1984); *''Gwiazdki'' (1985); *''Procesje'' (1997); *''Naczynia połączone mowy. Sparłãczoné statczi mòwë'' (2005). Swój pierszi zbiérk „Té pokazëją na mnie” (1980) napisôł kaszëbizną zblëżoną do ti, jaką pisôł [[Aleksander Labùda]], chòc tematowò i pòétno tomik je czësto jiny, priwatny, jakno np. wiérzta ''Z Guczowim Mackem przë jednym stole'', chtërna je òkôzanim tczë Labùdze<ref>[https://web.archive.org/web/20170109185905/http://bpgw.org.pl/?s=zyc ''Patron Biblioteki - Aleksander Labuda'']</ref>. Stachùrsczi je téż aùtorã słów i nótów wiele piesni i kòlãdów, m.jin. zapisónëch na kasétach i platkach. Òd lat 90. Jerzi Stachùrsczi wespółrobił z regionalną prasą (''Gazeta Kartuska'', ''Głos Kaszub'', ''Kurier Kartuski''). Dobiwca wielu nôdgrodów, z jaczich wôrt wëmienic [[Medal Stolema]] (w 1993), Pòmòrską Artisticzną Nôdgrodã czë Medal Nôrodny Edukacji za regionalną robòtã z dzôtkama<ref name="Pomerania"/>. == Przëpisczi == {{przëpisë}} ==Bùtnowé lënczi== *[http://katalogi.bn.org.pl/iii/encore/search/C__SStachurski%2C%20Jerzy%20%281953%20%20%29__Orightresult?lang=pol&suite=cobalt Pùblikacje Jerzégò Stachùrsczégò w katalogù BN] {{DEFAULTSORT:Stachùrsczi Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema|S]] or6swead4s80eoly3oq63g2w87klz2n 194510 194509 2026-04-08T17:54:52Z Iketsi 3254 ]] 194510 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Stachurski, pracownia ©Studziński Krzysztof.jpg|mały|Jerzi Stachùrsczi w [[Warkòwniô|warkòwni]]]] '''Jerzi Stachùrsczi''' (ùr. 9 strëmiannika 1953 we [[Gduńsk|Gduńskù]]) – pòéta, kòmpòzytor, aùtór dokazów na binã i pedagóga. Przińdny pòéta wëchòwôł sã we [[Gduńsk]]ù i w [[Kłosowò|Kłosowie]]. W latach 50. i 60. w jegò òtoczenim gôdało sã blós pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]], tej wiedno czuł òn ten jãzëk, téż òd starka, z chtërnym béł baro mòcno zrzeszony. Òkróm tegò młodi Stachùrsczi brôł ùdzél w rozmajitëch kaszëbsczich òbrzãdach. Kaszëbskô codniowòsc, a z drëdżi starnë pòswiãtnosc, miała wiôldżi wpłiw na jegò ùtwórstwo<ref name="Pomerania">[https://web.archive.org/web/20170408072901/http://miesiecznikpomerania.pl/files/pomerania%20pdf/MARZEC_2013.pdf ''Jic òd człowieka do człowieka'', „Pomerania” 2013, nr 3, s. 4-6.]</ref>. Sztudérowôł jaż sédmë czerënków, z czegò skùńcził piãc. Òkróm PWSM (Państwòwô Wëższô Mùzycznô Szkòła) we [[Gduńsk|Gduńskù]] skùńcził téż m.jin. etnografiã i pòdiplomòwé sztudia w Wëższi Szkòle Gazétnictwa w [[Gdiniô|Gdini]]<ref name="Pomerania"/>. Ju w liceùm pisôł mùzykã do piãc téatrów pòézji. Òd 1979 rokù napisôł mùzykã dlô warkòwëch téatrów do sto trzëdzescë przedstôwków, a téż – jak sam gôdô– kòl trzësta-sztërësta tekstów ò rozmajitëch témach dlô solëstów, estradowëch karnów, spiéwôków i dzôtków. Ùłożił pôrãnôsce szkòłowëch himnów, midzë jinszima dlô szkòłów z [[Bòrkòwò|Bòrkòwa]], [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]], [[Kartuzë|Kartuz]], [[Dzérzążno|Dzerżążna]], [[Niestãpòwò|Niestãpòwa]], [[Przedkòwò|Przedkòwa]], [[Czéczéwò|Czéczéwa]], [[Wielé|Wiela]]<ref name="Pomerania"/>. Je autorã czile tomików wiérztów w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]] jãzëkù: *''Té pokazëją na mnie'' (1980); *''Droga'' (1984); *''Gwiazdki'' (1985); *''Procesje'' (1997); *''Naczynia połączone mowy. Sparłãczoné statczi mòwë'' (2005). Swój pierszi zbiérk „Té pokazëją na mnie” (1980) napisôł kaszëbizną zblëżoną do ti, jaką pisôł [[Aleksander Labùda]], chòc tematowò i pòétno tomik je czësto jiny, priwatny, jakno np. wiérzta ''Z Guczowim Mackem przë jednym stole'', chtërna je òkôzanim tczë Labùdze<ref>[https://web.archive.org/web/20170109185905/http://bpgw.org.pl/?s=zyc ''Patron Biblioteki - Aleksander Labuda'']</ref>. Stachùrsczi je téż aùtorã słów i nótów wiele piesni i kòlãdów, m.jin. zapisónëch na kasétach i platkach. Òd lat 90. Jerzi Stachùrsczi wespółrobił z regionalną prasą (''Gazeta Kartuska'', ''Głos Kaszub'', ''Kurier Kartuski''). Dobiwca wielu nôdgrodów, z jaczich wôrt wëmienic [[Medal Stolema]] (w 1993), Pòmòrską Artisticzną Nôdgrodã czë Medal Nôrodny Edukacji za regionalną robòtã z dzôtkama<ref name="Pomerania"/>. == Przëpisczi == {{przëpisë}} ==Bùtnowé lënczi== *[http://katalogi.bn.org.pl/iii/encore/search/C__SStachurski%2C%20Jerzy%20%281953%20%20%29__Orightresult?lang=pol&suite=cobalt Pùblikacje Jerzégò Stachùrsczégò w katalogù BN] {{DEFAULTSORT:Stachùrsczi Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema|S]] sqdkixkgi38daqqexilgg5bujqndtdq 0 5367 194507 182311 2026-04-08T17:28:54Z Iketsi 3254 Galeriô 194507 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Gniéwino | rodzôcz_wsë= | céch_wsë=Òbrôzk:POL Gniewino COA.svg | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Gniéwino | szôłtëstwò= | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=43 | sekùndëN=00 | gradëE=18 | minutëE=00 | sekùndëE=30 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=1710 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-250 | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons=Category:Gniewino |}} '''Gniéwino''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Gniewino'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Gmina Gniéwino|gminie Gniéwino]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je kòscół zbùdowóny w latach 1870 -1872. Tu bëlë [[Szpańskô|szpańsczi]] balôrze (méstrowie swiata i [[Eùropa|Eùropë]]) i w [[czerwińc]]u 2012 rokù ùzdrzec tu kòpniącé balë nie bëło niczim nadzwëkòwim. Szpanijczicë w 2014 rokù są wcyg méstrowie swiata w [[Bala|kòpóną balã]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Gniewino - Church.jpg|Kòscół w Gniéwinie[http://www.parafia-gniewino.pl/slowo-boze-po-kaszubsku.html] Òbrôzk:Gniewino - Cross 01.jpg|Krziż Òbrôzk:Gniewino - Road 01.jpg|Droga Òbrôzk:Gniewino - Square 01.jpg|Plac w Gniéwinie Òbrôzk:POL Gniewino 08.jpg| Òbrôzk:UEFA Euro 2012 BaseCamps City.png|16 môlów gdze bëlë balôrze w 2012 rokù </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [http://www.sport.pl/euro2012/1,127118,12018669,Euro_2012__Hiszpanie_nie_wroca_do_Gniewina__Wojt_Zbigniew.html (pò pòlskù)] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Gniéwino]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] bvzhn3eim8olhrrhywaw1goxbpjez6t 0 5483 194438 187132 2026-04-08T14:39:40Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 194438 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kuusk Keila-Paldiski rdt ääres.jpg|mały|Dana]] [[Òbrôzk:Spruce twig with water drops.jpg|miniatyr|vänster|upright=0.6|mały|Wietewczi danë]] [[Òbrôzk:Picea abies MHNT.BOT.2010.6.79.jpg|mały|''Picea abies'']] '''Dana''' (''Picea abies'' (L.) H.Karst) – to je wiedno zeloné drzéwiã z rodzëznë sosnowatëch (''Pinaceae''). Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òna je sadzoné colemało z chójkama - miészóne bòrë. Małô wëstrojonô dana to je [[gòdowé drzéwkò]]. == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 46. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] go5dp9ngjnrkjec909oiflf30qv9qd0 0 5544 194473 194149 2026-04-08T15:32:41Z Iketsi 3254 Galeriô 194473 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = ''Schweiz, Confoederatio Helvetica'' | miono = Szwajcarskô | miono-genitiw = Szwajcarsczi | fana = Flag of Switzerland (Pantone).svg| herb = Coat of Arms of Switzerland (Pantone).svg | na karce = LocationSwitzerland.png| mòtto = Unus pro omnibus, omnes pro uno| jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]], [[Italsczi jãzëk|italsczi]], [[Romansch]]| stolëca = Berno | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 41.290 | procent-wòdë = - | lëdztwò = 8 962 258 | rok = 2023 | dëtk = [[Szwajcarzczi frank]] | kòd dëtka = CHF | czasowô cona = +1 | swiãto = 1 zélnika Bundesfeiertag| himn = Szwajcarsczi Psalm | kòd = CH | Internet = .ch | telefón = 41 |Prezydeńt=Guy Parmelin }} '''Szwajcariô''' abò '''Szwajcarskô''' ([[Miemiecczi jãzëk|miem]]. ''Schweiz'', [[Francësczi jãzëk|fr]]. ''Suisse'', [[Italsczi jãzëk|it]]. ''Svizzera'', romansch ''Svizra,'' [[Dialekt Szwajcarsczi Miemieczégò Jãzëka|sch-de]]. ''Schwiz'') państwò w zôpadni [[Eùropa|Eùropie]]. Ji stolëcą je [[Berno]]. Szwajcarskô òd Wideńsczégò Kòngresù (1815) je neutalnym państwã. Kònféderacëjô przistąpiła do ÒZN w 2002 pò dobétnym referendum 52% głosów za. Nie je partã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczé Ùnji]], ani [[Eùropejskô Ekonomicznô Zona|Eùropejsczé Ekonomiczné Zonë]]. Szwajcarskô je w [[Zona Schengen|Zonie Schengen]], tak jak wszëtczi ji sąsôdzë, co òznaczô brak grańcznych kòntroli. == Jãzëczi == Szwajcarskô mô 4 ùrzãdné jãzëczi, [[Miemiecczi jãzëk|miemieczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]], [[Italsczi jãzëk|italsczi]] ë [[romansch]]. Kònstitucëjë Kantonów ùsôdzają ùrzãdny jãzëk kantonu. Kòżdodzénnym jãzëkã Szwajcarów z miemieckojãzëcznych kantonów je [[alemańsczi dialekt]] zwôny w Szwajcarsczi ''Schwizerdütsch'', nyn dialekt je apartny w kôżdym kantonié ë nie je zrozumiôły przez lëdzë dlô chtërëch rôdną mòwą je sztandardny miemieczi ''Hochdeutsch''. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sprachen CH 2000 EN.svg|Jãzëkòwô kôrta Szwajcarsczi Òbrôzk:Bern_007_(35250800705).jpg| Òbrôzk:United Nations Flags - cropped.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kaszëbskô Szwajcariô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Szwajcarskô|*]] odcsh009lg42kff32taedamsbekinit 194474 194473 2026-04-08T15:33:09Z Iketsi 3254 /* Galeriô */ [[Berno]], [[Genf]] 194474 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = ''Schweiz, Confoederatio Helvetica'' | miono = Szwajcarskô | miono-genitiw = Szwajcarsczi | fana = Flag of Switzerland (Pantone).svg| herb = Coat of Arms of Switzerland (Pantone).svg | na karce = LocationSwitzerland.png| mòtto = Unus pro omnibus, omnes pro uno| jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]], [[Italsczi jãzëk|italsczi]], [[Romansch]]| stolëca = Berno | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 41.290 | procent-wòdë = - | lëdztwò = 8 962 258 | rok = 2023 | dëtk = [[Szwajcarzczi frank]] | kòd dëtka = CHF | czasowô cona = +1 | swiãto = 1 zélnika Bundesfeiertag| himn = Szwajcarsczi Psalm | kòd = CH | Internet = .ch | telefón = 41 |Prezydeńt=Guy Parmelin }} '''Szwajcariô''' abò '''Szwajcarskô''' ([[Miemiecczi jãzëk|miem]]. ''Schweiz'', [[Francësczi jãzëk|fr]]. ''Suisse'', [[Italsczi jãzëk|it]]. ''Svizzera'', romansch ''Svizra,'' [[Dialekt Szwajcarsczi Miemieczégò Jãzëka|sch-de]]. ''Schwiz'') państwò w zôpadni [[Eùropa|Eùropie]]. Ji stolëcą je [[Berno]]. Szwajcarskô òd Wideńsczégò Kòngresù (1815) je neutalnym państwã. Kònféderacëjô przistąpiła do ÒZN w 2002 pò dobétnym referendum 52% głosów za. Nie je partã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczé Ùnji]], ani [[Eùropejskô Ekonomicznô Zona|Eùropejsczé Ekonomiczné Zonë]]. Szwajcarskô je w [[Zona Schengen|Zonie Schengen]], tak jak wszëtczi ji sąsôdzë, co òznaczô brak grańcznych kòntroli. == Jãzëczi == Szwajcarskô mô 4 ùrzãdné jãzëczi, [[Miemiecczi jãzëk|miemieczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]], [[Italsczi jãzëk|italsczi]] ë [[romansch]]. Kònstitucëjë Kantonów ùsôdzają ùrzãdny jãzëk kantonu. Kòżdodzénnym jãzëkã Szwajcarów z miemieckojãzëcznych kantonów je [[alemańsczi dialekt]] zwôny w Szwajcarsczi ''Schwizerdütsch'', nyn dialekt je apartny w kôżdym kantonié ë nie je zrozumiôły przez lëdzë dlô chtërëch rôdną mòwą je sztandardny miemieczi ''Hochdeutsch''. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sprachen CH 2000 EN.svg|Jãzëkòwô kôrta Szwajcarsczi Òbrôzk:Bern_007_(35250800705).jpg|[[Berno]] Òbrôzk:United Nations Flags - cropped.jpg|[[Genf]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kaszëbskô Szwajcariô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Szwajcarskô|*]] o36nx6vr4i1teyjzbm158aara9qu2w1 0 5730 194450 187693 2026-04-08T14:46:41Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194450 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Acer saccharum (sugar maple) 4 (45605809964).jpg|mały|Lëst cëkrzanégò klóna]] [[Òbrôzk:Sugar Maple-Acer saccharum-Comfort Maple Conservation Area-Town of Pelham-Ontario-OHAR5725-20221023 (1).jpg|mały|Cëkrzany klón]] '''Cëkrzany klón''' (''Acer saccharum'' Marsh.) – drzéwiã z rodzëznë klónowatëch (Aceraceae Juss.). Te klónë roscą w lasach [[Nordowô Amerika|Nordowi Americzi]]. [[Kaszëbi]] w [[Kanada|Kanadze]] mielë z nich klónowy cyrop. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Izabela Jost]]: Osadnictwo kaszubskie w Ontario, Lublin 1983, s. 62. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Kanada]] qqcgfqtawgv84umdgbffwbs1iqmz4cc 0 5826 194462 184949 2026-04-08T15:01:20Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194462 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Passer domesticus3.jpg|thumb|Wróbel — samc]] [[Òbrôzk:Passer domesticus2.jpg|thumb|Wróbel — samnica]] [[File:Passer domesticus domesticus MHNT.ZOO.2010.11.208.jpg|thumb|'' Passer domesticus domesticus '']] '''Wróbel''' (''Passer domesticus'') – to je môłi ptôch z rodzëznë wróblów. Òn żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], ale téż szerok w swiece. == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 362. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] hmwaqaysy8gfuspbicl2r4bi7f51zzq 194464 194462 2026-04-08T15:02:59Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Czerwònuszk]] 194464 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Passer domesticus3.jpg|mały|Wróbel — samc]] [[Òbrôzk:Passer domesticus2.jpg|mały|Wróbel — samnica]] [[Òbrôzk:Passer domesticus domesticus MHNT.ZOO.2010.11.208.jpg|mały|'' Passer domesticus domesticus '']] '''Wróbel''' (''Passer domesticus'') – to je môłi ptôch z rodzëznë wróblów. Òn żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], ale téż szerok w swiece. == Òbaczë téż == * [[Czerwònuszk]] == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 362. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] n8yw1f49wrkqj5yy5hfo244vy3edz6n 0 5911 194442 181200 2026-04-08T14:42:16Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194442 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ovejas en Patagonia - Argentina.jpg|mały|Domôcô òwca]] '''Domôcô òwca''' (''Ovis aries'') – to je susk z rodzëznë wòłowatëch (''Bovidae''). Òna je roscënożgrzący i słëchô do dzegwnëch zwiérzãt. M. jin. [[Kaszëbi]] miéwają te òwce òd dôwnëch czasów, ale [[pòmòrskô òwca]] to je rasa dosc nowô. == Òbaczë téż == * [[Òwczôrz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Susczi]] 5qf0y1kzddld3k6yae8tvmyn7q642au 0 5954 194455 172655 2026-04-08T14:49:53Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194455 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zwarte bonenluis Tuinboon.jpg|mały|Bób]] [[Òbrôzk:Broad-beans-after-cooking.jpg|mały|Ùgòtowóné zôrna bòbù]] '''Bób''' (''Vicia faba'' L.) – to je jednorocznô roscëna z rodzëznë bòbòwatëch (''Fabaceae''). Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w ògródkach biwô gò colemało wiele. Bób je òd dôwna sóny téż na Kaszëbach<ref>A. Mikić: Origin of the Words Denoting Some of the Most Ancient Old World Pulse Crops and Their Diversity in Modern European Languages, Words denoting lentil (2012) pea and field bean in the modern Indo-European languages of Europe.doi:10.1371/journal.pone.0044512.t001[http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0044512#s2]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Ògardowizna]] ozas2yrlngnuafs6pgmawfqsg16i2y8 0 5964 194447 190167 2026-04-08T14:44:48Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194447 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk | farwa=000066 | farba=ffffff | apartne miono=medžuslovjansky <br /> меджусловјанскы <br/> ⱞⰵⰴⰶⱆⱄⰾⱁⰲⱝⱀⱄⰽⱏⰹ| kraj, òbénda1= Westrzédnô ë pòrénkòwô Eùropa | lëczba= kòl 20 tësãcë (2022)<ref>[https://mel.fm/zhizn/istorii/9084523-da-by-komunikovali-edin-s-drugym-chto-takoye-mezhslavyansky-yazyk-i-zachem-ego-pridumali «Мы делаем это для будущего». Что такое межславянский язык, зачем его придумали и кто на нём говорит]. Mel, 18 lëpińca 2022.</ref> | môl= — | rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] *[[Słowiańsczé jãzëczi]] **Oglowòsłowiańsczé jãzëczi| alfabét=[[łacëzniany alfabét|łacëzniany]] ë [[cërylica]]| kraj, òbénda2 = — | agencëjô = Midzësłowiańskô kòmisjô| iso1 = — | iso2 = — | iso3 = isv| sil = — }} [[Òbrôzk:Flag of Interslavic.svg|mały|Fana midzësłowiańsczégò jãzëka]] '''Midzësłowiańsczi jãzëk''' (''medžuslovjansky, меджусловјанскы'') je [[sztëczné jãzëczi|sztëcznym]] jãzëkã nôtërnegò zortu, ùsadzonym w 2006 rokù òb karno interlingwistów (Jan van Steenbergen, Gabriel Svoboda, Ondrej Recznik, Igor Poliakow) pòd miônem ''Slovianski''. Pòwstôł w zatôrczënim ò [[stôrosłowiańsczi jãzëk|stôrosłowiańsczi]] ë dzysdniowe [[słowiańsczé jãzëczi]], a gramatika ë słowizna są dobróne ze słowiańsczich jãzëków. W 2011 rokù sparłãcził sã z projektã ''nowosłowiańsczi'' czesczégò autora Vojtěcha Merunczi w ''midzësłowiańsczi''. Midzësłowiańsczi mô w se zbiérną baro òprosconą gramatikã ë je prosto rozmiona, bez rëchleszi naùczi, przez lëdzy gôdôjącëch słowiańsczima jãzëkama. == Alfabetë == Midzëslowiańsczi mòżno zapisac [[łacëńszci alfabet|łacëńsczim alfabetã]] abò [[cërylica|cërylicã]]: {|class="wikitable" ! łaceńsczi | A || B || C || Č || D || Dž || E || Ě || F || G || H || I || J || K || L |- ! cërylica | А || Б || Ц || Ч || Д || Дж || Е || Є || Ф || Г || Х || И || Ј || К || Л |- |} {|class="wikitable" ! łaceńsczi | Lj || M || N || Nj || O || P || R || S || Š || T || U || V || Y || Z || Ž |- ! cërylica | Љ || М || Н || Њ || О || П || Р || С || Ш || Т || У || В || Ы || З || Ж |- |} == Przëmiôr tekstu == Mòdlëtwa [[Òjcze Nasz]]: * Otče naš, ktory jesi v nebesah, nehaj sveti se ime Tvoje. Nehaj prijde kraljevstvo Tvoje, nehaj bude volja Tvoja, kako v nebu tako i na zemji. Hlěb naš vsakodenny daj nam dnes, i odpusti nam naše grěhy, tako kako my odpuščajemo našim grěšnikam. I ne vvedi nas v pokušenje, ale izbavi nas od zlogo. Ibo Tvoje jest kraljevstvo i moč i slava, na věky věkov. Amin. * Отче нaш, кторы јеси в небесaх, нехaј свети се име Твоје. Нехaј пријде крaљевство Твоје, нехaј буде вољa Твојa, кaко в небу тaко и нa земји. Хлєб нaш всaкоденны дaј нaм днес, и одпусти нaм нaше грєхы, тaко кaко мы одпушчaјемо нaшим грєшникaм. И не введи нaс в покушенје, aле избaви нaс од злого. Ибо Твоје јест крaљевство и моч и слaвa, нa вєкы вєков. Aмин. == Òbaczë téż == * [[Glagolica]] * [[Meżduslavianski jezik]] * [[Proslava]] * [[Slovio]] == Bùtnowi lënczi == {{Commons}} * [http://steen.free.fr/interslavic/ Domôcô starna midzësłowiańsczegò jãzëka] * [https://interslavic-dictionary.com Słowôrz] * [https://isv.miraheze.org/wiki/Sbornik:Glavna_stranica Vikisbornik] * [https://interslavic.news/ Nowinë pò midzësłowiańskù] == Przëpisë == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Słowiańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Sztëczné jãzëczi]] ohbm5h7ufvhryymbiimglg1n8dsu4ig 0 6089 194402 193866 2026-04-08T14:08:23Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Katalońsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} 194402 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Principat d'Andorra | miono = Ksãstwò Andorsczi | miono-genitiw = Andorsczi | fana = Flag of Andorra.svg| herb = Coat of arms of Andorra.svg | na karce = Andorra_-_Location_Map_(2013)_-_AND_-_UNOCHA.svg| mòtto = Virtus Unita Fortior | jãzëk = [[Katalońsczi jãzëk jãzëk|katalońsczi]], szpańsczi | stolëca = Andorra la Vella | fòrma państwa = mònarchiô| wiéchrzëzna = 467 | lëdztwò = 77.281 | rok = 2016 | dëtk = Eùro | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = [[8 séwnika]] | himn = El Gran Carlemany (Wiôldżi Karol) | kòd = AD | Internet = .ad | telefón = 376 |Mònarcha=Emmanuel Macron, Josep-Lluís Serrano Pentinat|Premiéra=Xavier Espot Zamora|aùtowi kòd=AND}} [[Òbrôzk:Landscape of Andorra.jpg|thumb|left|240px|Òkòlé Andorrë kòł grańcë z Francëją]] '''Andorra''' – to je môłé państwò w [[Eùropa|Eùropie]] midzë [[Francëjô|Francëją]] a [[Szpańskô|Szpańską]] w [[Pireneje|Pirenejach]]. Stolëcą Andorrë je gard [[Andorra la Vella]]. Tu lëdze gôdają pò [[Katalońsczi jãzëk|katalońskù]]. === Spòdlowé pòdôwczi === * lëdztwò: 77.281 mieszkańców ([[2016]]) * wiéchrzëzna: 467 km² == Òbaczë téż == * [[Katalońsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] fyqu3dxthjq8ms397f8yxdt6ez1hpqi 0 6460 194378 187887 2026-04-08T13:51:04Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Berlëno]] 194378 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''Hambùrg (Hamburg)'''</big></big>''' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU Hamburg COA.svg|center|80px|Herb Hambùrga]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:Flag of Hamburg.svg|140px|Fana Hambùrga]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb Hambùrga|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | [[Fana Hambùrga|Fana]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| [[Peter Tschentscher]] (SPD) |- | [[Wiéchrzëzna]] | 755,264 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 53° 33′ nord. 10° 0′ pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(31. Mai 2010)</small> | 1.778.336 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +49-40 |- | [[Pòcztowi kòd]] | D-20001–21149, D-22001–22769 |- | [[Registracëjné tôfle]] | HH |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[http://www.hamburg.de/ http://www.hamburg.de/]</font><br /> |} '''Wòlny ë Hanzeatycczi Gard Hambùrg''' (miem. ''Freie und Hansestadt Hamburg'') - to je drëdżi nôwikszi gard [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]] na prawie związkòwégò kraju (landu), je nad rzéką [[Łaba|Łabą]]. Mòrsczi pòrt tu je nôwikszim w Miemiecczi ë trzecim nôwikszim w Eùropie. W Hambùrgù je pòzwa ''Kassubenweg'' - [[Kaszëbskô Droga]][https://vymaps.com/DE/Kassubenweg-1768449/]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> File:Kassubenweg.jpg|''Kassubenweg'' w Hambùrgù File:Phb_dt_8107_CTA.jpg|Hambùrsczi pòrt File:Rathaus Hbg.jpg|Hambùrg (2017) </gallery><gallery mode="packed"> </gallery> == Òbaczë téż == * [[Berlëno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] rc43wxq0a5pcxubrjng3cs1tk58kvb0 194379 194378 2026-04-08T13:51:35Z Iketsi 3254 - → – 194379 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''Hambùrg (Hamburg)'''</big></big>''' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU Hamburg COA.svg|center|80px|Herb Hambùrga]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:Flag of Hamburg.svg|140px|Fana Hambùrga]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb Hambùrga|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | [[Fana Hambùrga|Fana]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| [[Peter Tschentscher]] (SPD) |- | [[Wiéchrzëzna]] | 755,264 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 53° 33′ nord. 10° 0′ pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(31. Mai 2010)</small> | 1.778.336 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +49-40 |- | [[Pòcztowi kòd]] | D-20001–21149, D-22001–22769 |- | [[Registracëjné tôfle]] | HH |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[http://www.hamburg.de/ http://www.hamburg.de/]</font><br /> |} '''Wòlny ë Hanzeatycczi Gard Hambùrg''' (miem. ''Freie und Hansestadt Hamburg'') – to je drëdżi nôwikszi gard [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]] na prawie związkòwégò kraju (landu), je nad rzéką [[Łaba|Łabą]]. Mòrsczi pòrt tu je nôwikszim w Miemiecczi ë trzecim nôwikszim w Eùropie. W Hambùrgù je pòzwa ''Kassubenweg'' - [[Kaszëbskô Droga]][https://vymaps.com/DE/Kassubenweg-1768449/]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> File:Kassubenweg.jpg|''Kassubenweg'' w Hambùrgù File:Phb_dt_8107_CTA.jpg|Hambùrsczi pòrt File:Rathaus Hbg.jpg|Hambùrg (2017) </gallery><gallery mode="packed"> </gallery> == Òbaczë téż == * [[Berlëno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] amepjw1yf2mfimbmwwaw4z8vf0amej3 0 6463 194388 185642 2026-04-08T13:57:12Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Bùkareszt]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] 194388 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:MostLancuchowyWBudapeszcie.jpg|thumb|left|Lińcuszny mòst w Bùdapeszce]] [[Òbrôzk:Szent Istvan Budapest 1999.jpg|thumb|Sztatura swiãtégò Sztefana w Bùdapeszce]] '''Bùdapeszt''' – to je [[gard]] w [[Madżarskô|Madżarsczi Repùblice]] i stolëca tegò państwa. Tu je znóny lińcuszny mòst. == Òbaczë téż == * [[Bùkareszt]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Madżarskô]] tpqmfflwlrycmyn08qgzi1d6x4atgxq 0 6498 194490 193870 2026-04-08T16:25:33Z Iketsi 3254 drobnô 194490 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Full Moon Luc Viatour.jpg|mały|Widzënk Miesąca ze Zemi]] '''Miesąc''' (jiné miona: miesidz, ksãżëc; symbòl: [[Òbrôzk:Moon decrescent symbol (fixed width).svg|16px|☾]]) to je jedurny nôtërny satelita [[Zemia|Zemi]]. Òn krąży wkół Zemi ë mô rozmajité fazë. Na Miesącë bëlë w 1969 r. dwaji [[Zjednóné Kraje Americzi|Amerikanie]] - Neil Armstrong i Edwin "Buzz" Aldrin<ref>[https://www.rmg.co.uk/stories/space-astronomy/how-many-people-have-walked-on-moon How many people have walked on the Moon?] Royal Museums Greenwich</ref><ref>[https://www.nhm.ac.uk/discover/factfile-the-moon.html The Moon] Natural History Museum</ref>. Promiéń je 1,737.5 km. Masa je 7.35 x 10^22 kg. Wiéchrzëzna 38 millionów km&#xB2;<ref>[https://www.space.com/18135-how-big-is-the-moon.html How big is the moon?] Space</ref>. [[Òbrôzk:Youtubeastronautsonmoonot3.gif|center]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 262 {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] m8s6sgzd4vbjbaso3d925jd45gyasvs 0 6543 194396 187697 2026-04-08T14:02:53Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194396 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Flag of Riga.svg|mały|Fana gardu]] '''Riga''' ([[Łotewsczi jãzëk|łotewsczi]] ''Rīga'') je stolëcą i nôwikszim gardã [[Łotwa|Łotwë]] . * wiéchrzëzna: 307,17 km² * lëdztwò: 706 413 mieszkańców ([[2010]]) == Òbaczë téż == * [[Łotwa]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20090924012227/http://www.riga.lv/LV/Channels/ www.riga.lv] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Łotwa]] iombhbqxq9tu40tkp7nf4mf4r5r89rw 0 6598 194495 193571 2026-04-08T16:38:47Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Hobby]] 194495 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Woman with Bicycle 1890s.jpg|mały|Białka z kòłem kòl 1890 rokù]] '''Kòło''' – to je dargòwô tërlëka, chtërny nëkòwną mòcą są lëdzczi mùskle przë ùżëcém pedalów. Prawie wiedno dwùkòłowi, jednoszlachòwi, z kòłama ò ti sami przemiarze i lińcuchòwim nëkã na tylné kòło. Jachanié na kòle, żebë sprawic sobie tą jazdą ùcechã to je [[kòłowô turistika]]. Przóde lat noszëł pòzwã wielocyped i bicykl. Terô pòlskô pòzwa pòchòdzy òd brëtëjsczi firmë [[Rover]], chtërna przódë zajima sã robieniém kòłów. == Òbaczë téż == * [[Kòłowô turistika]] * [[Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Hobby]] btn31yhoy1npoqhj3gtql7x10gpi683 0 6667 194475 190644 2026-04-08T15:33:51Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194475 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pluto in True Color - High-Res.jpg|mały|Pluton]] '''Pluton''' – [[karzeł|karzełkòwô]] [[planéta]], plutoid, nôwidniészi òbiekt w [[Pas Kùiperô|Kùiperowim pasie]]. Òstôł òdkrëti w 1930 przez amerikańsczégò astronoma Clyde'a Tombaugha. Òd czasu odkrëcégò do 2006 béł ùznôwóny za dzewiątą planetã [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùstawu]]. 24 zélnika 2006 [[Midzënôrodnô Astronomicznô Ùniô]] òdebrała Plutonowi status planetë. To òznôczô, że Słuńcowi Ùstôw pò prôwdze skłôdô sã z 8 planetów. Wkół Plutona krążi co nômni 5 ksãżëców, z chtërnëch jeden (Charon) mô strzédnicã leno na pòłowã mniészą òd samégò Plutona. Pluton pòliczony òstôł pòmidzë karzełkòwi planetë temù, że nie zjiscywô wëmògów nowi definicje planetë, co zrzeszoné je m.jin. z jegò masą. Wiãkszą masã jak Pluton mają nawetka niechtërne satelitë planetów: [[Miesądz]], Kallisto, Ganimedes, Eùropa, Io, Titan i Tryton. Òd drëdżi stronë Pluton je wiãkszi niż tipòwi transneptunowé òbiektë, a téż wszëtczé planetoidë, chtërne krążą wkół [[Słuńca]]. {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] htth6e4izs464tulsx1xwpqqvx4hr3f 0 6738 194439 161270 2026-04-08T14:40:28Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] 194439 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Bundesarchiv B 145 Bild-P017316, Ostpreußen, Tolkemit, Fischer beim Netzeflicken.jpg|mały|]] '''Rëbôk''' - chłop, chtëren łowi [[rëbë]], [[brzôd mòrza]] i z tegò żëje. Mòże to robic sóm abò np. w [[Maszoperëjô|maszoperëji]]. Równak colemało rëbôce robią to w karnie na kùtrach abò na wiôldżich òkrãtach. Żebë łowic na jezorach i rzékach rëbôcë wëkòrzôstiwają môłi '''czôłna''', na mòrzach '''kùtrë''', a do dalekòmòrsczich i òceanowich wialdżi '''òkrãtë'''. Do łowienié rëbów rëbôcë ùżiwajóm rozmajitich '''séców'''. == Rodzaje sécòw == do łowienié bańtków i òkùnków - céza; séc rãczny - wicôrk, kaszôrk, czidôk, czidala, szlapiónka; włokòwô na wãgòrzë - wôta; zastawnô na wãgòrze - żak,brodùz; séc na łososë - pławnica; do łowienié slédzy i mùtków - manca, mrzeża; sec zastawnô - neta, drguba, gałatka, mrżéżka, kleszczówka,wątórz; na krabë, rëczi - krabón i rëcznik . == Warczi związóné z rëbaczënim == * mòrina * sziper * rëbôcë mòrsczé- maszopi * môłi rëbôcë- jezorné == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Warczi]] n3a886suncwtvzyqwxohvdzg74h90ah 0 6770 194489 194231 2026-04-08T16:08:52Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Sëknia]] 194489 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Sfakia-dance.jpg|mały|Tùńc]] Tùńc – béł w dôwnych czasach na Kaszëbach bòkatnô rozwiniãti. Wiãkszosc piesni i jinstrumentalnéch układów w ritmie trzëmiarowim je richtich kaszëbskô. W wiãkszoscy są to ùtwòrë żewi. Tùńce na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] są ùksztôłtowóny pòd wpłiwã mùzicznich prądów òbijmających [[Europa|Europã]] w drëdzi pòłowie XVIII wiekù. Kaszëbsczi Tùńce nôleżi pòdzelëc na grëpë: * zabawë taneczni, * tùńce òbrzãdowi, * tùńce pòpisowi, * tùńce warkù lub robòtë == Òbaczë téż == * [[Rëbacczi tuńc]] * [[Sëknia]] == Literatura == * Tańce kaszubskie,pod red. Pawła Szefki,z.1, Gdańsk 1957 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Rozriwka]] [[Kategòrëjô:Kùńszt]] 4paiewl23hxt6qrr9uhgpmn63t4a4k7 0 6773 194497 189057 2026-04-08T17:01:08Z Orbitminis 18250 pisënk 194497 wikitext text/x-wiki '''Disleksjô rozwòjowô''' ([[Grecczi jãzëk|gr]]. ''dis'' – nie + ''lexis'' – słowò, czëtanié) czëlë ''apartné kłopòtë w nôuce czëtaniô i pisaniô'' (F81.0 w ICD-10 i315.0 w DSM) – pòdług [[Swiatowô Federacëjô Neurologów|Swiatowi Federacëji Neurologów]] (definicjô z 1968) zabùrzenié manifestującé sã kłopòtama w nôuce czëtaniô i pisaniô przë stosowanim standardowëch metodów nôuczaniô i jinteligencji na niwiznie co nômni westrzédnym i téż w sprzëjającëch warënkach spòłeczno-kùlturowëch. Je spòwòdôwónô zabùrzeniama spòdlecznëch fónkcjôw pòznawczich, co czãsto ùwarunkowôné je kónstitucjonalnié. ==Przëczënë disleksji== Na rozwij disleksji skłôdô sã wiele przëczënów. Dzysdnia je wiedzec, że mòże miec m.jin. spòdlé geneticzné. Zmianë doticzą genu 6 òkreslonégò jakò [[DCDC2]]. Òkróm tegò badóné są genë 1, 2, 3 i 15. Ten slédny béł pierszim kandidatã na "winnégò disleksji". Kòl rokù 1950 przeprowôdzonëch òstało wiele badaniów w familiach òbcążonëch tima zabùrzeniama i prawie gen 15 [[DYXS1]] miôł wëwòłiwac zmianë w rozwòju mùskú i pòstrzeganiù zdrokòwim i słëchòwim. ==Tipë disleksji== * '''disleksjô tipù wzrokòwégò''', ù jaczi spòdlégò leżą zabùrzenia percepcji i pamiācë zdrokòwi pòwiązóné z zabùrzeniama kòòrdynacji zdrokòwò-ruchòwi i ruchòwò–przestrzenny, * '''disleksjô tipù słëchòwegò''' ùwarunkòwónô zabùrzeniama percepcji i pamiãcë słëchòwi zwãków mòwë, nôczãscy pòwiązónô z zabùrzeniama fónkcji jãzëkòwich, * '''disleksjô jintegracyjnô''', czédë to pòszczególné fónkcje nie wëkôzywają zakłóceniów, timczasã zabǜrzonô je kòòrdinacjô, to je wëstãpùją zabùrzenia jintegracji percepcyjno-mòtoriczny, * '''disleksjô tipu mieszónégò''', czej wëstãpiwają równoczasno zabùrzenia w percepcji i pamiãcë słëchòwi, pamiãcë i percepcji zdrokòwé, wëòbrazni przestrzenny, * '''disleksjô wizualnô''', czej wëstãpiwô tzw. niepòrządk. Ôrtë disleksji: * '''disleksjô''' * '''disortografiô''' * '''disgrafiô''' * '''diskalkuliô''' * '''rozwòjowô głãbòkô disleksjô''' == Bibliografiô== # Marta Bogdanowicz: O dysleksji, czyli specyficznych trudnościach w czytaniu i pisaniu. Odpowiedzi na pytania rodziców i nauczycieli. Lubin 1994; [[Kategòrëjô: Zabùrzeniô rozwóju psychicznégò]] {{verify}} {{stub}} s0whtsl9yd30ro0vzwcnmz0vlp36vfa 194501 194497 2026-04-08T17:20:10Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194501 wikitext text/x-wiki '''Disleksjô rozwòjowô''' ([[Grecczi jãzëk|gr]]. ''dis'' – nie + ''lexis'' – słowò, czëtanié) czëlë ''apartné kłopòtë w nôuce czëtaniô i pisaniô'' (F81.0 w ICD-10 i315.0 w DSM) – pòdług [[Swiatowô Federacëjô Neurologów|Swiatowi Federacëji Neurologów]] (definicjô z 1968) zabùrzenié manifestującé sã kłopòtama w nôuce czëtaniô i pisaniô przë stosowanim standardowëch metodów nôuczaniô i jinteligencji na niwiznie co nômni westrzédnym i téż w sprzëjającëch warënkach spòłeczno-kùlturowëch. Je spòwòdôwónô zabùrzeniama spòdlecznëch fónkcjôw pòznawczich, co czãsto ùwarunkowôné je kónstitucjonalnié. == Przëczënë disleksji == Na rozwij disleksji skłôdô sã wiele przëczënów. Dzysdnia je wiedzec, że mòże miec m.jin. spòdlé geneticzné. Zmianë doticzą genu 6 òkreslonégò jakò [[DCDC2]]. Òkróm tegò badóné są genë 1, 2, 3 i 15. Ten slédny béł pierszim kandidatã na "winnégò disleksji". Kòl rokù 1950 przeprowôdzonëch òstało wiele badaniów w familiach òbcążonëch tima zabùrzeniama i prawie gen 15 [[DYXS1]] miôł wëwòłiwac zmianë w rozwòju mùskú i pòstrzeganiù zdrokòwim i słëchòwim. == Tipë disleksji == * '''disleksjô tipù wzrokòwégò''', ù jaczi spòdlégò leżą zabùrzenia percepcji i pamiācë zdrokòwi pòwiązóné z zabùrzeniama kòòrdynacji zdrokòwò-ruchòwi i ruchòwò–przestrzenny, * '''disleksjô tipù słëchòwegò''' ùwarunkòwónô zabùrzeniama percepcji i pamiãcë słëchòwi zwãków mòwë, nôczãscy pòwiązónô z zabùrzeniama fónkcji jãzëkòwich, * '''disleksjô jintegracyjnô''', czédë to pòszczególné fónkcje nie wëkôzywają zakłóceniów, timczasã zabǜrzonô je kòòrdinacjô, to je wëstãpùją zabùrzenia jintegracji percepcyjno-mòtoriczny, * '''disleksjô tipu mieszónégò''', czej wëstãpiwają równoczasno zabùrzenia w percepcji i pamiãcë słëchòwi, pamiãcë i percepcji zdrokòwé, wëòbrazni przestrzenny, * '''disleksjô wizualnô''', czej wëstãpiwô tzw. niepòrządk. Ôrtë disleksji: * '''disleksjô''' * '''disortografiô''' * '''disgrafiô''' * '''diskalkuliô''' * '''rozwòjowô głãbòkô disleksjô''' == Bibliografiô == # Marta Bogdanowicz: O dysleksji, czyli specyficznych trudnościach w czytaniu i pisaniu. Odpowiedzi na pytania rodziców i nauczycieli. Lubin 1994; == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{verify}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô: Zabùrzeniô rozwóju psychicznégò]] brlb4cs5vzybujkrh4qi8xuqu2rdaz2 194502 194501 2026-04-08T17:20:55Z Iketsi 3254 Òbrôzk 194502 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dislexia nens.jpg|mały]] '''Disleksjô rozwòjowô''' ([[Grecczi jãzëk|gr]]. ''dis'' – nie + ''lexis'' – słowò, czëtanié) czëlë ''apartné kłopòtë w nôuce czëtaniô i pisaniô'' (F81.0 w ICD-10 i315.0 w DSM) – pòdług [[Swiatowô Federacëjô Neurologów|Swiatowi Federacëji Neurologów]] (definicjô z 1968) zabùrzenié manifestującé sã kłopòtama w nôuce czëtaniô i pisaniô przë stosowanim standardowëch metodów nôuczaniô i jinteligencji na niwiznie co nômni westrzédnym i téż w sprzëjającëch warënkach spòłeczno-kùlturowëch. Je spòwòdôwónô zabùrzeniama spòdlecznëch fónkcjôw pòznawczich, co czãsto ùwarunkowôné je kónstitucjonalnié. == Przëczënë disleksji == Na rozwij disleksji skłôdô sã wiele przëczënów. Dzysdnia je wiedzec, że mòże miec m.jin. spòdlé geneticzné. Zmianë doticzą genu 6 òkreslonégò jakò [[DCDC2]]. Òkróm tegò badóné są genë 1, 2, 3 i 15. Ten slédny béł pierszim kandidatã na "winnégò disleksji". Kòl rokù 1950 przeprowôdzonëch òstało wiele badaniów w familiach òbcążonëch tima zabùrzeniama i prawie gen 15 [[DYXS1]] miôł wëwòłiwac zmianë w rozwòju mùskú i pòstrzeganiù zdrokòwim i słëchòwim. == Tipë disleksji == * '''disleksjô tipù wzrokòwégò''', ù jaczi spòdlégò leżą zabùrzenia percepcji i pamiācë zdrokòwi pòwiązóné z zabùrzeniama kòòrdynacji zdrokòwò-ruchòwi i ruchòwò–przestrzenny, * '''disleksjô tipù słëchòwegò''' ùwarunkòwónô zabùrzeniama percepcji i pamiãcë słëchòwi zwãków mòwë, nôczãscy pòwiązónô z zabùrzeniama fónkcji jãzëkòwich, * '''disleksjô jintegracyjnô''', czédë to pòszczególné fónkcje nie wëkôzywają zakłóceniów, timczasã zabǜrzonô je kòòrdinacjô, to je wëstãpùją zabùrzenia jintegracji percepcyjno-mòtoriczny, * '''disleksjô tipu mieszónégò''', czej wëstãpiwają równoczasno zabùrzenia w percepcji i pamiãcë słëchòwi, pamiãcë i percepcji zdrokòwé, wëòbrazni przestrzenny, * '''disleksjô wizualnô''', czej wëstãpiwô tzw. niepòrządk. Ôrtë disleksji: * '''disleksjô''' * '''disortografiô''' * '''disgrafiô''' * '''diskalkuliô''' * '''rozwòjowô głãbòkô disleksjô''' == Bibliografiô == # Marta Bogdanowicz: O dysleksji, czyli specyficznych trudnościach w czytaniu i pisaniu. Odpowiedzi na pytania rodziców i nauczycieli. Lubin 1994; == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{verify}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô: Zabùrzeniô rozwóju psychicznégò]] g5mih639dpr0nkshkv86g1whvc5nhv7 194511 194502 2026-04-08T17:58:23Z Orbitminis 18250 194511 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dislexia nens.jpg|mały|Drãgòscë z pisaniem lëter i słów]] '''Disleksjô rozwòjowô''' ([[Grecczi jãzëk|gr]]. ''dis'' – nie + ''lexis'' – słowò, czëtanié) czëlë ''apartné kłopòtë w nôuce czëtaniô i pisaniô'' (F81.0 w ICD-10 i315.0 w DSM) – pòdług [[Swiatowô Federacëjô Neurologów|Swiatowi Federacëji Neurologów]] (definicjô z 1968) zabùrzenié manifestującé sã kłopòtama w nôuce czëtaniô i pisaniô przë stosowanim standardowëch metodów nôuczaniô i jinteligencji na niwiznie co nômni westrzédnym i téż w sprzëjającëch warënkach spòłeczno-kùlturowëch. Je spòwòdôwónô zabùrzeniama spòdlecznëch fónkcjôw pòznawczich, co czãsto ùwarunkowôné je kónstitucjonalnié. == Przëczënë disleksji == Na rozwij disleksji skłôdô sã wiele przëczënów. Dzysdnia je wiedzec, że mòże miec m.jin. spòdlé geneticzné. Zmianë doticzą genu 6 òkreslonégò jakò [[DCDC2]]. Òkróm tegò badóné są genë 1, 2, 3 i 15. Ten slédny béł pierszim kandidatã na "winnégò disleksji". Kòl rokù 1950 przeprowôdzonëch òstało wiele badaniów w familiach òbcążonëch tima zabùrzeniama i prawie gen 15 [[DYXS1]] miôł wëwòłiwac zmianë w rozwòju mùskú i pòstrzeganiù zdrokòwim i słëchòwim. == Tipë disleksji == * '''disleksjô tipù wzrokòwégò''', ù jaczi spòdlégò leżą zabùrzenia percepcji i pamiācë zdrokòwi pòwiązóné z zabùrzeniama kòòrdynacji zdrokòwò-ruchòwi i ruchòwò–przestrzenny, * '''disleksjô tipù słëchòwegò''' ùwarunkòwónô zabùrzeniama percepcji i pamiãcë słëchòwi zwãków mòwë, nôczãscy pòwiązónô z zabùrzeniama fónkcji jãzëkòwich, * '''disleksjô jintegracyjnô''', czédë to pòszczególné fónkcje nie wëkôzywają zakłóceniów, timczasã zabǜrzonô je kòòrdinacjô, to je wëstãpùją zabùrzenia jintegracji percepcyjno-mòtoriczny, * '''disleksjô tipu mieszónégò''', czej wëstãpiwają równoczasno zabùrzenia w percepcji i pamiãcë słëchòwi, pamiãcë i percepcji zdrokòwé, wëòbrazni przestrzenny, * '''disleksjô wizualnô''', czej wëstãpiwô tzw. niepòrządk. Ôrtë disleksji: * '''disleksjô''' * '''disortografiô''' * '''disgrafiô''' * '''diskalkuliô''' * '''rozwòjowô głãbòkô disleksjô''' == Bibliografiô == # Marta Bogdanowicz: O dysleksji, czyli specyficznych trudnościach w czytaniu i pisaniu. Odpowiedzi na pytania rodziców i nauczycieli. Lubin 1994; == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{verify}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô: Zabùrzeniô rozwóju psychicznégò]] ke5kr9zma0ljvohcus9vvs6thiepddl 0 6971 194432 175638 2026-04-08T14:34:15Z Iketsi 3254 Galeriô, [[Kategòrëjô:Matematika]] 194432 wikitext text/x-wiki {{verify}} '''Nórt plaskati''' – je to dzél rówiznë naznaczony przez dwie półprosté ò zbiernym pùnkce raza z tima półprostima. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:pełny.jpg|Fulny nórt, je to nórt, chternégò remiona sã ókriwajã. Jégò miara to 360⁰. Òbrôzk:półpełny.jpg|Półfulny nórt mô miara 180⁰ Òbrôzk:prosty.jpg|Prosti nórt- mô 90⁰. Òbrôzk:zerowy.jpg|Zérowi nórt-mô 0⁰. Òbrôzk:kąt ostry.jpg|Òstri nórt- mô 0⁰<'''α'''<90⁰ Òbrôzk:rozwarty.jpg|Rozemkłi nórt mô 90⁰<'''α'''<180⁰ Òbrôzk:wklęsły1.jpg|Wlëgłi nórt mô miara 180⁰<'''α'''<360⁰ Òbrôzk:Wklęsły.jpg|Wësadzony nórt mô miara 0⁰<α<180⁰ </gallery> == Biografia == * Poradnik matematyczny : praca zbiorow (ISBN 8301041218) * Matematyka : kompendium : wzory i reguły, liczne przykłady z rozwiązaniami, od elementarnych działań do matematyki wyższej (ISBN 8373115218) {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Matematika]] he4zf1ntlw0xhq6cr67nscaafvz9ota 0 7034 194505 189938 2026-04-08T17:25:53Z Iketsi 3254 Galeriô; drobnô 194505 wikitext text/x-wiki {{verify}} '''Elёkcjowi królowie''' – Pierszą dinastёja panëjącą w Pòlsce bëlë [[Piastowie]]. Rządzëlë òd pòwstaniô państwa, pòlsczégò (kòle 900r.) do 1370 z krótczim przeriwkã na panowanié Przemëslëdów (1291–1306). W latach 1138- 1320 bëło tzw. rozbicé òbéńdowé cziédë władza nad pòlsczima zemiama nôleża równoczasno do wielë samòstójnёch ksyżëców piastowsczich. Òd 1370 do 1399 rokù rządzёło dwuch mònarchów z Wądżiersczi Ùnii Andegawenów, a òd 1386 do 1572 rokù przedstôwcowie dinastëji Jagielonów z liniji litewsczich Giedyminowiczów. Od 1573 rokù do ùpadku państwa pòlsczégò w 1795 ( III rozebranié Pòlsczi) rokù panôrze bëlë wëbiróny w drodze wòlné elekcëji. Wòlnô elekcёjô – wëbór mònarchë przez nietrzimanié zasadów spôdkòwiznë dynasty. Prawò głosu miała szlachta. Pierszô wòlnô elekcёjô bëła w rokù 1573 we wsë Kamień pòd Warszawą. Póznié ùstalono stòjny môl, w chtёrnëm òdbiwała sa elekcëjô – bёła to wies Wòla pòd Warszawą. Pierszim królã elekcyjnym béł Henryk Walezy, a òstatnym – [[Stanisław August Poniatowski]]. == Henryk Walezy == [[Òbrôzk:Henryk III Walezy (275241).jpg|mały|Henryk Walezy]] [[Henryk Walezy]] panował w Pòlsce w latach 1573- 1575 i Francji (jakò Henryk III) 1574–1589 syn króla Francji Henryka II Walezjusza i Katarzyny Macedońskiej w Pòlsce béł niecalé piãc miesąców i uciekł bë òstac królem Francji. == Elëkcjowi królowie Pòlsczi == [[Òbrôzk:Kober_Stephen_Bathory.jpg|mały|Stefan Batory]] [[Stefan Batory]] – ksyżёc Sétmegardu òd 1571 do 1586, król Pòlsczi òd 1576–syn wojewodё Sédrgardu i Katarzyny Telegoli. Za jegò czasòw Pòlskô dostała nazôt całé Inflntё i Płock chtërnë më stracëlë za panowaniégò Henryka Walezego na rzecz Rusёjё. [[Zygmunt III Waza]] – król Pòlsczi òd 1587 do 1632 i król Szwecji 1592–1599, syn Jana Wazy, ksyżëca finszcziégò, òd 1569 króla szwédzcziégò Jana III i Katarzynë Jagielonczi, córci Zygmunta I Starégò. Za jégò panowaniégò bёlё butnё kòzacczié (pòwstanié Kosincziégò, Nalewójczi, Federowicza). Zwada ze Szwédama doprowadza do jégò òdtronicégò. W 1596r. przesôdzôł stolёcã z Krakòwa do Warszawё. [[Władysław IV Waza]] – król Pòlsczi od 1632 do 1648 titëlarny król szwedzczi, syn Zygmunta III Wazy i Anny Austrёjôcczi córci areёksyżëca Karola Habsburga. Za jégò panowaniégò béł sztrid Turcji i Szwecji i téż bùnt kòzacczi, na czele chtёrnégò stanął Bohdan Chmilenicczi. [[Jan Kazimierz]] – król Pòlsczi òd 1648 do 1668 rokù titёlarny król szwédczi, syn Zygmunta III Wazy i Konstancji Austrёjôczi córczi arcëksãżëca Karola Habsburga. Za jégò panowaniégò bёla zwada ze Szwecją tzw. „Potop szwedzczi” òb czas chtёrnégò doszło do nadzwёkòwé òbronë klasztoru na Jasnej górze, òddôł Pòlskã pòd òpieką Matczi Bòsczié Czãstochowsczié. [[Michał Korybut Wiśniowiecki]] - król Pòlsczi òd 1669 do 1673 rokù. Za jégò panowaniégò bёla dobëtnô wòjna pòlskô-tëreckô 1672-1676. [[Jan III Sobieski]] – król Pòlsczi òd 1674 do 1696 rokù, syn Jakuba Sobieskiego, wòjewodë ruscziégò i pòna krakòwsczigò gardu oraz Zofii Teofili z Daniłowiczów (òtroczka prowadnika wojskòwégò Stanisława Żółkiewskiego). Za jégò panowaniégò bёla dobëtnô biôtka pod Chocimiem i téż biôtka pod Widniem. Białka jégò bёła Maria Kazimiera de la Grange d′ Graniem zwanô Marysieńką. [[August II Mocny]] – elektor zaksczi òd 1694, król w latach 1697–1704 i òd 1709 do 1733 rokù. Za panowaniém jégò i Augusta III związôné je powiedzenia „króla Zaksasa jédz, pij i pòpùszczi pasa” [[Stanisław I Leszczyński]] - król Pòlsczi òd 1704 do 1709 rokù i òd 1733 do 1736 rokù. [[August III]] – król Pòlsczi i elektor zakazczi òd 1733, jedinczi syn augusta II mocnego i Krystyny Eberhardyny. [[Stanisław August Poniatowski]] – król Pòlsczi w latach 1764–1795, syn Stanisława Poniatowskiego, póna krakowscziégò gardu i Konstacji, córki Kazimierza Czartoryskiego, póna wileeńscziégò. Za panowaniém jégò czasów założono Szkòłã Rycerską, KEN, rozjimnotë (1772r., 1793r., 1795r.)pòwstanié kòsciuszòwsczi, zrzeszënk w Barze i Targowicy. Bëł slédnym królã Pòlsczi. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sigismund at horse.jpg|Zygmunt III Waza Òbrôzk:Władysław IV Waza.jpg|Władysław IV Waza Òbrôzk:Jan Kazimierz Waza.jpg|Jan Kazimierz Òbrôzk:Michał Korybut Wiśniowiecki.PNG|Michał Korybut Wiśniowiecki Òbrôzk:Schultz John III Sobieski with the Order of the Holy Spirit.png|Jan III Sobieski Òbrôzk:August III.jpg|August III Òbrôzk:Stanisław August Poniatowski coronation robes.jpg|Stanisław August Poniatowski </gallery> == Literatura == * Słownik władców polskich, pod red. J.Dobosz, J. Jaskólski, T. Jurek: Poznań 1999 * Poczet królów i książąt polskich, red. A. Garlicki: Warszawa 1984 * S. Mackiewicz-Cat: Stanisław August, Warszawa 1991 * L. Podchordecki: Jan Sobieski, Warszawa 1964 * L. Podchordecki: Wazowie w Polsce, Warszawa 1985 * M. Żwirska: Ostatnie lata życia króla Stanisława Augusta, Warszawa 1975 == Òbaczë téż == * [[Repùblika Òbu Nôrodów]] [[Kategòrëjô:Historiô]] fuqnxwahnxqe1zz0t1pbn69zowmqki8 194506 194505 2026-04-08T17:26:26Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194506 wikitext text/x-wiki {{verify}} '''Elёkcjowi królowie''' – Pierszą dinastёja panëjącą w Pòlsce bëlë [[Piastowie]]. Rządzëlë òd pòwstaniô państwa, pòlsczégò (kòle 900r.) do 1370 z krótczim przeriwkã na panowanié Przemëslëdów (1291–1306). W latach 1138- 1320 bëło tzw. rozbicé òbéńdowé cziédë władza nad pòlsczima zemiama nôleża równoczasno do wielë samòstójnёch ksyżëców piastowsczich. Òd 1370 do 1399 rokù rządzёło dwuch mònarchów z Wądżiersczi Ùnii Andegawenów, a òd 1386 do 1572 rokù przedstôwcowie dinastëji Jagielonów z liniji litewsczich Giedyminowiczów. Od 1573 rokù do ùpadku państwa pòlsczégò w 1795 ( III rozebranié Pòlsczi) rokù panôrze bëlë wëbiróny w drodze wòlné elekcëji. Wòlnô elekcёjô – wëbór mònarchë przez nietrzimanié zasadów spôdkòwiznë dynasty. Prawò głosu miała szlachta. Pierszô wòlnô elekcёjô bëła w rokù 1573 we wsë Kamień pòd Warszawą. Póznié ùstalono stòjny môl, w chtёrnëm òdbiwała sa elekcëjô – bёła to wies Wòla pòd Warszawą. Pierszim królã elekcyjnym béł Henryk Walezy, a òstatnym – [[Stanisław August Poniatowski]]. == Henryk Walezy == [[Òbrôzk:Henryk III Walezy (275241).jpg|mały|Henryk Walezy]] [[Henryk Walezy]] panował w Pòlsce w latach 1573- 1575 i Francji (jakò Henryk III) 1574–1589 syn króla Francji Henryka II Walezjusza i Katarzyny Macedońskiej w Pòlsce béł niecalé piãc miesąców i uciekł bë òstac królem Francji. == Elëkcjowi królowie Pòlsczi == [[Òbrôzk:Kober_Stephen_Bathory.jpg|mały|Stefan Batory]] [[Stefan Batory]] – ksyżёc Sétmegardu òd 1571 do 1586, król Pòlsczi òd 1576–syn wojewodё Sédrgardu i Katarzyny Telegoli. Za jegò czasòw Pòlskô dostała nazôt całé Inflntё i Płock chtërnë më stracëlë za panowaniégò Henryka Walezego na rzecz Rusёjё. [[Zygmunt III Waza]] – król Pòlsczi òd 1587 do 1632 i król Szwecji 1592–1599, syn Jana Wazy, ksyżëca finszcziégò, òd 1569 króla szwédzcziégò Jana III i Katarzynë Jagielonczi, córci Zygmunta I Starégò. Za jégò panowaniégò bёlё butnё kòzacczié (pòwstanié Kosincziégò, Nalewójczi, Federowicza). Zwada ze Szwédama doprowadza do jégò òdtronicégò. W 1596r. przesôdzôł stolёcã z Krakòwa do Warszawё. [[Władysław IV Waza]] – król Pòlsczi od 1632 do 1648 titëlarny król szwedzczi, syn Zygmunta III Wazy i Anny Austrёjôcczi córci areёksyżëca Karola Habsburga. Za jégò panowaniégò béł sztrid Turcji i Szwecji i téż bùnt kòzacczi, na czele chtёrnégò stanął Bohdan Chmilenicczi. [[Jan Kazimierz]] – król Pòlsczi òd 1648 do 1668 rokù titёlarny król szwédczi, syn Zygmunta III Wazy i Konstancji Austrёjôczi córczi arcëksãżëca Karola Habsburga. Za jégò panowaniégò bёla zwada ze Szwecją tzw. „Potop szwedzczi” òb czas chtёrnégò doszło do nadzwёkòwé òbronë klasztoru na Jasnej górze, òddôł Pòlskã pòd òpieką Matczi Bòsczié Czãstochowsczié. [[Michał Korybut Wiśniowiecki]] - król Pòlsczi òd 1669 do 1673 rokù. Za jégò panowaniégò bёla dobëtnô wòjna pòlskô-tëreckô 1672-1676. [[Jan III Sobieski]] – król Pòlsczi òd 1674 do 1696 rokù, syn Jakuba Sobieskiego, wòjewodë ruscziégò i pòna krakòwsczigò gardu oraz Zofii Teofili z Daniłowiczów (òtroczka prowadnika wojskòwégò Stanisława Żółkiewskiego). Za jégò panowaniégò bёla dobëtnô biôtka pod Chocimiem i téż biôtka pod Widniem. Białka jégò bёła Maria Kazimiera de la Grange d′ Graniem zwanô Marysieńką. [[August II Mocny]] – elektor zaksczi òd 1694, król w latach 1697–1704 i òd 1709 do 1733 rokù. Za panowaniém jégò i Augusta III związôné je powiedzenia „króla Zaksasa jédz, pij i pòpùszczi pasa” [[Stanisław I Leszczyński]] - król Pòlsczi òd 1704 do 1709 rokù i òd 1733 do 1736 rokù. [[August III]] – król Pòlsczi i elektor zakazczi òd 1733, jedinczi syn augusta II mocnego i Krystyny Eberhardyny. [[Stanisław August Poniatowski]] – król Pòlsczi w latach 1764–1795, syn Stanisława Poniatowskiego, póna krakowscziégò gardu i Konstacji, córki Kazimierza Czartoryskiego, póna wileeńscziégò. Za panowaniém jégò czasów założono Szkòłã Rycerską, KEN, rozjimnotë (1772r., 1793r., 1795r.)pòwstanié kòsciuszòwsczi, zrzeszënk w Barze i Targowicy. Bëł slédnym królã Pòlsczi. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sigismund at horse.jpg|Zygmunt III Waza Òbrôzk:Władysław IV Waza.jpg|Władysław IV Waza Òbrôzk:Jan Kazimierz Waza.jpg|Jan Kazimierz Òbrôzk:Michał Korybut Wiśniowiecki.PNG|Michał Korybut Wiśniowiecki Òbrôzk:Schultz John III Sobieski with the Order of the Holy Spirit.png|Jan III Sobieski Òbrôzk:August III.jpg|August III Òbrôzk:Stanisław August Poniatowski coronation robes.jpg|Stanisław August Poniatowski </gallery> == Òbaczë téż == * [[Repùblika Òbu Nôrodów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Literatura == * Słownik władców polskich, pod red. J.Dobosz, J. Jaskólski, T. Jurek: Poznań 1999 * Poczet królów i książąt polskich, red. A. Garlicki: Warszawa 1984 * S. Mackiewicz-Cat: Stanisław August, Warszawa 1991 * L. Podchordecki: Jan Sobieski, Warszawa 1964 * L. Podchordecki: Wazowie w Polsce, Warszawa 1985 * M. Żwirska: Ostatnie lata życia króla Stanisława Augusta, Warszawa 1975 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Historiô]] sm7zfw509ge282n6opy2vucych7x2jh 0 7260 194347 194335 2026-04-08T12:34:46Z Orbitminis 18250 194347 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Қазақстан Республикасы|miono=Repùblika Kazachstanu|fana=Flag of Kazakhstan.svg|miono-genitiw=Kazachstanu|herb=Emblem of Kazakhstan latin.svg|na karce=LocationKazakhstan.svg|jãzëk=kazachsczi, [[rusczi jãzëk|rusczi]]|stolëca=Astana|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=2 724 902|dëtk=tenge|kòd dëtka=KZT|czasowô cona=+5|himn=Менің Қазақстаным<br> (Mój Kazachstan)|kòd=KZ|Internet=.kz|telefón=+7|rok=2025|lëdztwò=20 843 754 |swiãto=|Prezydeńt=Kasym-Żomart Tokajew|Premiéra=Ołżas Biektienow|data ùsôdzenia=11 gòdnika 1991|aùtowi kòd=KZ}} '''Kazachstan''' ([[Kazachsczi jãzëk|kaz]]. Қазақстан) je państwã w [[Azëjô|Azëji]] ë [[Eùropa|Eùropie]]. Stolëcą Kazachstanu je gard [[Astana]]. Greńcze z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinami]], [[Kirgistan|Kirgistanã]], [[Turkmenistan|Turkmenistanã]] ë [[Ruskô|Ruską]]. Nie ma przëstãpù do mòrza, blós do [[Kaspijsczé Mòrzé|Kaspijsczego mòrza]]. W latach 1922–1991 bëł dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]]. == Demografiô == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 20 843 754 (2025)<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/kazakhstan-population/ Kazakhstan Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref> === Religijné karna<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/religious-beliefs-in-kazakhstan.html Religion in Kazakhstan] World Atlas</ref> === * [[Islam]] 70,4% * [[Prawòsławié]] 24,5% * [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcyzm]] 1,7% * religie lëdowe (neo-pògónizm, tengryzm, szamanizm, animizm) 0,3% * jinsze (w tim [[protestancëzna]], [[bùddizm]], [[hinduizm]], [[judajizm]], [[bahaizm]]) ë [[bezbòżnictwò]] 3,1% == Pòliticzny system == === Wëkònôwczô władza === * prezydent Kasym-Żomart Tokajew * premier Ołżas Biektienow === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô jizba Mażylis (98 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i wëższô jizba Senat (50 nôleżników)<ref>[https://iacis.ru/membership/member_parliaments_eng/respublika_kazahstan_eng Parliament of the Republic of Kazakhstan] iacis</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} {{CIS}}{{Azëjô}}{{stub}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 36nqn0gjhq47hq893drwjq3rjn1yje1 194349 194347 2026-04-08T12:38:27Z Orbitminis 18250 pisënk 194349 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Қазақстан Республикасы|miono=Repùblika Kazachstanu|fana=Flag of Kazakhstan.svg|miono-genitiw=Kazachstanu|herb=Emblem of Kazakhstan latin.svg|na karce=LocationKazakhstan.svg|jãzëk=kazachsczi, [[rusczi jãzëk|rusczi]]|stolëca=Astana|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=2 724 902|dëtk=tenge|kòd dëtka=KZT|czasowô cona=+5|himn=Менің Қазақстаным<br> (Mój Kazachstan)|kòd=KZ|Internet=.kz|telefón=+7|rok=2025|lëdztwò=20 843 754 |swiãto=|Prezydeńt=Kasym-Żomart Tokajew|Premiéra=Ołżas Biektienow|data ùsôdzenia=11 gòdnika 1991|aùtowi kòd=KZ}} '''Kazachstan''' ([[Kazachsczi jãzëk|kaz]]. Қазақстан) je państwã w [[Azëjô|Azëji]] ë [[Eùropa|Eùropie]]. Stolëcą Kazachstanu je gard [[Astana]]. Greńczë z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinama]], [[Kirgistan|Kirgistanã]], [[Turkmenistan|Turkmenistanã]] ë [[Ruskô|Ruską]]. Ni mô przëstãpù do mòrza, blós do [[Kaspijsczé Mòrzé|Kaspijsczégò mòrza]]. W latach 1922–1991 bëł dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]]. == Demografiô == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 20 843 754 (2025)<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/kazakhstan-population/ Kazakhstan Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref> === Religijné karna<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/religious-beliefs-in-kazakhstan.html Religion in Kazakhstan] World Atlas</ref> === * [[Islam]] 70,4% * [[Prawòsławié]] 24,5% * [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcyzm]] 1,7% * religie lëdowé (neo-pògónizm, tengryzm, szamanizm, animizm) 0,3% * jinszé (w tim [[protestancëzna]], [[bùddizm]], [[hinduizm]], [[judajizm]], [[bahaizm]]) ë [[bezbòżnictwò]] 3,1% == Pòliticzny system == === Wëkònôwczô władza === * prezydeńt Kasym-Żomart Tokajew * premiér Ołżas Biektienow === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô jizba Mażylis (98 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i wëższô jizba Senat (50 nôleżników)<ref>[https://iacis.ru/membership/member_parliaments_eng/respublika_kazahstan_eng Parliament of the Republic of Kazakhstan] iacis</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} {{CIS}}{{Azëjô}}{{stub}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] g1xu0nap6ady6zozuvtyjcvz910eft0 0 7273 194376 193023 2026-04-08T13:44:57Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Stolëcë]] 194376 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DSC00733 Notre Dame Paris from east.jpg|mały|Katédra ''Notre Dame'' w Parizu]] [[Òbrôzk:Paris - Eiffelturm und Marsfeld2.jpg|mały|Pariz - widzënk]] '''Pariz''' – je stolëcą [[Francëjô|Francji]], ze znónym ùniwersytetem [[Sorbóna]]. Tu je archikatédra, chtërnã zaczãlë bùdowac w 1163 rokù. * lëdztwò: 2 233 818 (2008) * wiéchrzëzna: 105,4 km² == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 288 == Bùtnowi lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] [[Kategòrëjô:Stolëcë]] kilmjw41e9vsvj79v0rvngq8m437pj9 0 7300 194470 193810 2026-04-08T15:10:44Z Rzadtymczasowy 19437 òdj 194470 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026).jpg|mały|Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026)]] '''Artur Jabłonsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: '''Artur Jabłoński''') ùrodzył sã [[16 zélnika]] [[1970]] r. w [[Pùck|Pùckù]]. Skùńcził historëjã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W latach 1991–1998 béł redachtorã „Panoramë” ë kaszëbsczégò programù „Rodnô Zemia” w [[TVP3 Gdańsk|gduńsczim parce TVP S.A.]] Òd 1998 do 2009 r. A. Jabłońsczi béł [[Pùck|pùcczim]] starostą. Òd rujana 2009, mô swòją pòdjimiznã. W cządze 1990-1995 béł nôleżnikã, a w latach 1992-94 wiceprzédnikã Karna Sztudérów Pomorania. W 1990 r. nalôzł sã w cządnikù „Tatczëzna” ë dzejôł w nim do likwidacje pismiona w 1991 r. Òd 1997 r. je w [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]], jaczémù przédnikòwôł òd 2004 do 2010 r. Przënôleżi téż do Stowôrë Rozwiju [[Norda|Nordowëch Kaszëb]] „Norda” – Òbéńdowi Turisticzny Òrganizacëji, chtërną prowadzył w latach 2000-2007. W latach 2002–2004 béł przédnym redaktorã „Pòmeranii”<ref name="Pomerania 6/13">''Redaktór na krizys'', „Pomerania” 2013 nr 6, s. 8-9.</ref>. Je wespółzałóżcą ë przédnikã dzejający òd 2003 r. Stowôrë „Ziemia Pucka”, jakô pòwòła do jistnienia [[Radio Kaszëbë]] (nadôwô òd 2004 r.), a téż wespółzałóżcą niejistniejący ju telewizje [[CSB TV]]<ref name="Pomerania">''Swiat bez CSBTV'', Pomerania 2012, nr 3, s. 13-15.</ref>. Òd 2005 r. ùtwórca dzejô w Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów, jaczi òd łżekwiôta 2008 r. je wespółprzédnikã. Zajimô sã téż ùsôdzanim prowadników. Mô jich wëdónëch pôrã: ''Na nordzie. Przewodnik po osobliwościach Ziemi Puckiej'' (1996), ''Wędrówki po Kaszubach. Opowieści o miejscach i ludziach'' (1997, 2. wëd. 1998 ), ''Norda na wakacje'' (2003; wespółùtwórstwò Jarosław Éllwart), ''Odkrywamy Nordę. Gmina Krokowa. Turystyczne przeboje gminy Krokowa'' (2004). Prócz tegò razã z Tadeùszã Stankewiczã przërëchtowôł albùm stôrich òdjimków ''Pozdrowienia z Pucka. Gruesse aus Putzig'' (1997), a z Mariuszã Szmëdką ùsôdzył dokôz ''Kaszubi w Ziemi Świętej. Niech sã swiãcy Twòje miono'' (2000). W 2009 r. w serie ''Biblioteka Jastarniańska'' ukôzôl sa repòrtôż ''Bóg z nami'', jaczi òpisëjë zetkanié Òjca Swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] z kaszëbsczima rëbôkama w [[Sopòt|Sopòtach]]. W 2013 wëszła drëkã jegò pòwiésc „Namerkôny”<ref>ArturJablonsczi, ''Namerkôny'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013</ref>, pózdni – „Smùgã”<ref>Artur Jablonsczi, ''Smùgã'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013.</ref>, a w 2015 – „Fényks”<ref>Artur Jablonsczi, ''Fényks'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2015.</ref>. A.Jabłończi òstôł ùtczony m.jin. nôdgrodą mn. Rómana Wróblewsczégò (1997) ë wëprzednieniony bez Polcul Foundation (1998 r.). Prezydent [[Bronisław Komorowski]] nadôł mù Strzébrzny Krziż Zawdzãczi za dzejanié dlô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch ë etnicznych miészëznów w Pòlsce]] (2011 r.). == Przëpisczi == {{przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20151017060215/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480%2CCharakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html#kaszubski Ùdzél Kaszëbów w miészëznowi ë regionalny pòliticzi Pòlsczi Repùbliczi] * [https://web.archive.org/web/20160415122454/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/komisja-wspolna/sklad-i-regulamin/6831,Sklad-Komisji-Wspolnej-Rzadu-i-Mniejszosci-Narodowych-i-Etnicznych.html Terôczasni nôleżnicë Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów] * https://radiokaszebe.pl/news/pomorancy-przyznali-medal-stolema-arturowi-jablonskiemu-csb-383 ([https://web.archive.org/web/20260327042138/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/01/artur-jablonski-medal-.mp3 audio]) * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp Perspectiva Kaszëbskô – Artur Jablonsczi] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] szd7u818yevfcfc6j88uw44jpmbdlau 0 7360 194445 190940 2026-04-08T14:43:44Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194445 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:The_Phillipines_and_ASEAN_(orthographic_projection).svg|mały|Filipinë (òstrowë tegò państwa są tu zeloné)]] '''Filipinë''' są państwã na òstrowach w pôłniowo-pòrénkowy [[Azëjô|Azëji]]. Stolëcznym gardã je [[Manila]]. [[Òbrôzk:Flag of the Philippines.svg|200px|mały]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] iclztwsdrzm4uf029dqxv64bqhzmhh4 0 7365 194375 192153 2026-04-08T13:44:39Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Stolëcë]] 194375 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:London Lead Image.jpg|mały|Zabëtczi Londina]]'''Londin''' ([[Anielsczi jãzëk|ani]]. ''London'') – stolëca a téż nôwiãkszé gard [[Anielskô|Anielsczi]] ë [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanii]]. Londin je pòłożony w zudóstowi czãscë kraju. Zamieszkiwô tuwò òkòło 8,91 miliónów lëdzy. Londin je mòcno wôżny centrum przemësłu, wëtwarzô òn 20% [[Brutonowi Krajowi Produkt|BKP]] Wiôldżi Britanii. Leżi nad rzéką [[Temza]]. == Pòdzôł == Administracyjnie region [[Wiôldżi Londin]] (''Greater London'') je pòdzelony na 32 [[Gmina|gminë]] (''London boroughs'') a aùtonomiczné City. {| class="toccolours" style="margin:0 auto; background:none;" | style="padding-right:1em;" | # [[City of London]] # [[City of Westminster]] # [[Royal Borough of Kensington and Chelsea|Kensington and Chelsea]] # [[London Borough of Hammersmith and Fulham|Hammersmith and Fulham]] # [[London Borough of Wandsworth|Wandsworth]] # [[London Borough of Lambeth|Lambeth]] # [[London Borough of Southwark|Southwark]] # [[London Borough of Tower Hamlets|Tower Hamlets]] # [[London Borough of Hackney|Hackney]] # [[London Borough of Islington|Islington]] # [[London Borough of Camden|Camden]] # [[London Borough of Brent|Brent]] # [[London Borough of Ealing|Ealing]] # [[London Borough of Hounslow|Hounslow]] # [[London Borough of Richmond upon Thames|Richmond upon Thames]] # [[Royal Borough of Kingston upon Thames|Kingston upon Thames]] # [[London Borough of Merton|Merton]] | style="background:#FFF; padding:0 1em;" class="toccolours" |[[Òbrôzk:London-boroughs.svg|bezramki|350x350px]] | # [[London Borough of Sutton|Sutton]] # [[London Borough of Croydon|Croydon]] # [[London Borough of Bromley|Bromley]] # [[London Borough of Lewisham|Lewisham]] # [[Royal Borough of Greenwich|Greenwich]] # [[London Borough of Bexley|Bexley]] # [[London Borough of Havering|Havering]] # [[London Borough of Barking and Dagenham|Barking and Dagenham]] # [[London Borough of Redbridge|Redbridge]] # [[London Borough of Newham|Newham]] # [[London Borough of Waltham Forest|Waltham Forest]] # [[London Borough of Haringey|Haringey]] # [[London Borough of Enfield|Enfield]] # [[London Borough of Barnet|Barnet]] # [[London Borough of Harrow|Harrow]] # [[London Borough of Hillingdon|Hillingdon]] |} == Partnersczé gardë == * [[Algierë]], [[Algieriô]] * [[Bagdad]], [[Irak]] * [[Berlëno]], [[Niemieckô]] * [[Bogota]], [[Kolumbiô]] * [[Johannesburg]], [[Pôłniowô Afrika]] * [[Kairo]], [[Egipt]] * [[Nowi Jork]], [[Zjednóné Kraje Americzi]] * [[Pariz]], [[Francëjô]] * [[Podgorica]], [[Czôrnogóra]] * [[Sofijô]], [[Bùłgariô]] * [[Zagrabiô]], [[Chòrwackô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.london.gov.uk/ Domôcô starna gardu Londina] == Lëteratura == * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]], t. I, s. 289 [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britanijô]] [[Kategòrëjô:Londin]] [[Kategòrëjô:Stolëcë]] gm8ak1gjs8495le52tvqlerbbawou7t 0 7734 194391 179265 2026-04-08T13:59:44Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Stolëcë]] 194391 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Minsk_Montage_(2015).png|mały]] '''Mińsk''' – stolëca [[Biôłorus|Biôłorusë]], administracyjné centrum mińsczégò òbwodu i mińsczégò rejonu, w skłôd jaczich równak nie wchôdô, temù że jawi sã gardã z òsoblëwim (stolëcznym) statusã. Nôwikszi transpòrtowy wãzeł, a téż pòliticzné, gòspòdarczé, kùlturalné i nôùkòwé centrum państwa. W Mińskù miescy sã sedzba [[Zrzesznica Samòstójnëch Państw|Zrzesznicë Samòstójnëch Państw]]. Gard leżi kòl geògraficznégò òstrzódka kraju, nad rzeką Świsłacz. Wiéchrzëzna gardu skłôdô 348,84 km², lëdztwò 1,949 mln (stój na 1 rujana 2015). == Òbaczë téż == * [[Biôłorus]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Biôłorus]] 6zkpp0qtgmfde3p4i6di4qzb6wefr31 0 7808 194443 193540 2026-04-08T14:42:40Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} 194443 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:South America - Blue Marble orthographic.jpg|małynail|right|250px|Pôłniowô Amerika]] '''Pôłniowô Amerika''' – to je dzél swiata. W Pôłniowi Americe je 13 [[Państwò|państwów]]. == Kraje Americzi Pôłniowi == [[Òbrôzk:Ameryka Południowa mapa polityczna.png|małynail|right|250px|Kraje Americzi Pôłniowi]] {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%" ! Fana ! Państwò ! Nôrodné miono kraju ! Stolëca ! Ùrzãdny jãzëk ! Wiéchrzëzna<br />(w km²) ! Wielëna lëdztwa ! Lëdztwò <br />(òs./km²) |- | [[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|center|50px|border]] | [[Argentina]] | República Argentina | [[Buenos Aires]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |2&nbsp;766&nbsp;890 | align="right" | 40&nbsp;913&nbsp;584 | align="right" | 15 |- | [[Òbrôzk:Flag of Bolivia (state).svg|center|50px|border]] | [[Bolivia]] | Estado Plurinacional de Bolivia | [[La Paz]], [[Sucre]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]], [[Jãzëk keczua|keczua]], [[Jãzëk ajmara|ajmara]] | align="right" |1&nbsp;098&nbsp;580 | align="right" | 9 775 246 | align="right" | 8,4 |- | [[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|center|50px|border]] | [[Brazylskô]] | República Federativa do Brasil | [[Brasília|Brasilia]] | [[Jãzëk pòrtugalsczi|pòrtugalsczi]] | align="right" |8&nbsp;511&nbsp;965 | align="right" | 198 739 269 | align="right" | 23 |- | [[Òbrôzk:Flag of Chile.svg|center|50px|border]] | [[Chile]] | República de Chile | [[Santiago de Chile|Santiago]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |&nbsp;756&nbsp;950 | align="right" | 16&nbsp;601&nbsp;707 | align="right" | 22 |- | [[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|center|50px|border]] | [[Ekwador]] | República del Ecuador | [[Quito]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |&nbsp;283&nbsp;560 | align="right" | 14&nbsp;573&nbsp;101 | align="right" | 49 |- | [[Òbrôzk:Flag of Guyana.svg|center|50px|border]] | [[Gujana]] | Co-operative Republic of Guyana | [[Georgetown (Gujana)|Georgetown]] | [[Jãzëk anielsczi|anielsczi]] | align="right" |&nbsp;214&nbsp;970 | align="right" | &nbsp;752&nbsp;940 | align="right" | 3,6 |- | [[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|center|50px|border]] | [[Kolumbiô]] | República de Colombia | [[Bogota]] | [[język hiszpański|hiszpański]] | align="right" |1&nbsp;138&nbsp;910 | align="right" | 51&nbsp;609&nbsp;474 | align="right" | 32 |- | [[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|center|50px|border]] | [[Paragwaj]] | República del Paraguay, Tetã Paraguái | [[Asunción|Asuncion]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]], [[język guarani|guarani]] | align="right" |&nbsp;406&nbsp;750 | align="right" | 6&nbsp;995&nbsp;655 | align="right" | 16,4 |- | [[Òbrôzk:Flag of Peru (state).svg|center|50px|border]] | [[Perú]] | República del Perú | [[Lima]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |1&nbsp;285&nbsp;220 | align="right" | 29&nbsp;546&nbsp;963 | align="right" | 23 |- | [[Òbrôzk:Flag of Suriname.svg|center|50px|border]] | [[Surinam]] | Republiek Suriname | [[Paramaribo]] | [[Jãzëk néderlandzczi|néderlandzczi]] | align="right" |&nbsp;163&nbsp;270 | align="right" | &nbsp;481&nbsp;276 | align="right" | 2,9 |- | [[Òbrôzk:Flag of Trinidad and Tobago.svg|center|50px|border]] | [[Trinidad ë Tobago]] | Trinidad and Tobago | [[Port of Spain]] | [[Jãzëk anielsczi|anielsczi]] | align="right" |&nbsp;5&nbsp;128 | align="right" | 1&nbsp;229&nbsp;000 | align="right" | 206 |- | [[Òbrôzk:Flag of Uruguay.svg|center|50px|border]] | [[Urugwaj]] | República Oriental del Uruguay | [[Montevideo]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |&nbsp;176&nbsp;220 | align="right" | 3&nbsp;494&nbsp;382 | align="right" | 20 |- | [[Òbrôzk:Flag of Venezuela (state).svg|center|50px|border]] | [[Wenezuela]] | República Bolivariana de Venezuela | [[Caracas]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |&nbsp;912&nbsp;050 | align="right" | 26&nbsp;814&nbsp;843 | align="right" | 31 |} == Òbaczë téż == * [[Nordowô Amerika]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika|*]] [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] hsuczprww63ekzoo76fdxgd5816uz9a 194444 194443 2026-04-08T14:42:54Z Iketsi 3254 |mały 194444 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:South America - Blue Marble orthographic.jpg|mały|Pôłniowô Amerika]] '''Pôłniowô Amerika''' – to je dzél swiata. W Pôłniowi Americe je 13 [[Państwò|państwów]]. == Kraje Americzi Pôłniowi == [[Òbrôzk:Ameryka Południowa mapa polityczna.png|małynail|right|250px|Kraje Americzi Pôłniowi]] {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%" ! Fana ! Państwò ! Nôrodné miono kraju ! Stolëca ! Ùrzãdny jãzëk ! Wiéchrzëzna<br />(w km²) ! Wielëna lëdztwa ! Lëdztwò <br />(òs./km²) |- | [[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|center|50px|border]] | [[Argentina]] | República Argentina | [[Buenos Aires]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |2&nbsp;766&nbsp;890 | align="right" | 40&nbsp;913&nbsp;584 | align="right" | 15 |- | [[Òbrôzk:Flag of Bolivia (state).svg|center|50px|border]] | [[Bolivia]] | Estado Plurinacional de Bolivia | [[La Paz]], [[Sucre]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]], [[Jãzëk keczua|keczua]], [[Jãzëk ajmara|ajmara]] | align="right" |1&nbsp;098&nbsp;580 | align="right" | 9 775 246 | align="right" | 8,4 |- | [[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|center|50px|border]] | [[Brazylskô]] | República Federativa do Brasil | [[Brasília|Brasilia]] | [[Jãzëk pòrtugalsczi|pòrtugalsczi]] | align="right" |8&nbsp;511&nbsp;965 | align="right" | 198 739 269 | align="right" | 23 |- | [[Òbrôzk:Flag of Chile.svg|center|50px|border]] | [[Chile]] | República de Chile | [[Santiago de Chile|Santiago]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |&nbsp;756&nbsp;950 | align="right" | 16&nbsp;601&nbsp;707 | align="right" | 22 |- | [[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|center|50px|border]] | [[Ekwador]] | República del Ecuador | [[Quito]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |&nbsp;283&nbsp;560 | align="right" | 14&nbsp;573&nbsp;101 | align="right" | 49 |- | [[Òbrôzk:Flag of Guyana.svg|center|50px|border]] | [[Gujana]] | Co-operative Republic of Guyana | [[Georgetown (Gujana)|Georgetown]] | [[Jãzëk anielsczi|anielsczi]] | align="right" |&nbsp;214&nbsp;970 | align="right" | &nbsp;752&nbsp;940 | align="right" | 3,6 |- | [[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|center|50px|border]] | [[Kolumbiô]] | República de Colombia | [[Bogota]] | [[język hiszpański|hiszpański]] | align="right" |1&nbsp;138&nbsp;910 | align="right" | 51&nbsp;609&nbsp;474 | align="right" | 32 |- | [[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|center|50px|border]] | [[Paragwaj]] | República del Paraguay, Tetã Paraguái | [[Asunción|Asuncion]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]], [[język guarani|guarani]] | align="right" |&nbsp;406&nbsp;750 | align="right" | 6&nbsp;995&nbsp;655 | align="right" | 16,4 |- | [[Òbrôzk:Flag of Peru (state).svg|center|50px|border]] | [[Perú]] | República del Perú | [[Lima]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |1&nbsp;285&nbsp;220 | align="right" | 29&nbsp;546&nbsp;963 | align="right" | 23 |- | [[Òbrôzk:Flag of Suriname.svg|center|50px|border]] | [[Surinam]] | Republiek Suriname | [[Paramaribo]] | [[Jãzëk néderlandzczi|néderlandzczi]] | align="right" |&nbsp;163&nbsp;270 | align="right" | &nbsp;481&nbsp;276 | align="right" | 2,9 |- | [[Òbrôzk:Flag of Trinidad and Tobago.svg|center|50px|border]] | [[Trinidad ë Tobago]] | Trinidad and Tobago | [[Port of Spain]] | [[Jãzëk anielsczi|anielsczi]] | align="right" |&nbsp;5&nbsp;128 | align="right" | 1&nbsp;229&nbsp;000 | align="right" | 206 |- | [[Òbrôzk:Flag of Uruguay.svg|center|50px|border]] | [[Urugwaj]] | República Oriental del Uruguay | [[Montevideo]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |&nbsp;176&nbsp;220 | align="right" | 3&nbsp;494&nbsp;382 | align="right" | 20 |- | [[Òbrôzk:Flag of Venezuela (state).svg|center|50px|border]] | [[Wenezuela]] | República Bolivariana de Venezuela | [[Caracas]] | [[Jãzëk szpańsczi|szpańsczi]] | align="right" |&nbsp;912&nbsp;050 | align="right" | 26&nbsp;814&nbsp;843 | align="right" | 31 |} == Òbaczë téż == * [[Nordowô Amerika]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika|*]] [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] a5nh3z23t70vfvz6ih004wfamtj3u3g 0 8065 194380 179369 2026-04-08T13:52:37Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Stolëcë]]; == Òbaczë téż == * [[Barcelona]]; {{Commons}} 194380 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Escudo de Madrid.svg|mały|Herb]] '''Madrit''' ([[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] ''Madrid'') – je nôwikszim gardã [[Szpańskô|Szpańsczi]] ë ji stolëcą. * wiéchrzëzna: 607 km² * lëdztwò: 5 284 110 mieszkańców ([[2013]]) == Òbaczë téż == * [[Barcelona]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Stolëcë]] [[Kategòrëjô:Szpańskô]] dsqrkhddk68334gpcxwim1f6jl3lf08 0 8517 194525 194013 2026-04-08T19:42:09Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Rzéka]] 194525 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bytów MZK czółno XVII w p.jpg|mały|Czôłen z XVII stalata w Mùzeum w [[Bëtowò|Bëtowie]]]] '''Czôłen''' – to je bôt zrobiony z jednégò sztëka drewna; wëkùmóny abò wëpôlony, z plaskatim dnem, na snôdczich wòdach mòże sã w nim òdpichac drągiem, a na głãbszich paczënowac. == Òbaczë téż == * [[Kanadijka]] * [[Piroga]] * [[Rzéka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Czôłnë]] 14axe1iyymp0gzudifsabrl2m1wk3wg 0 8700 194454 187415 2026-04-08T14:48:46Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Kònosement]] 194454 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Einbrief.jpg|mały|250px|Lëst razem z [[Kùwerta|kùwertą]]]] '''Lëst''' – to je wiadło na pismie, chtërno pòsélô jeden człowiek (wësélôrz) do drëdżégò człowieka (adresôrz). [[Kaszëbsczi alfabét]] sã zmieniôł, temù [[Kaszëbi]] nie pisele lëstów tak samò przez dłudżi dzél czasë. Terô na kùwertach mòże też pisac pò kaszëbskù, bò nawetka niejedné gardë mają tôblëce pò pòlskù i pò kaszëbskù ([[Brusë]], [[Kartuzë]], [[Kòscérzna]], [[Żukòwò]]). Czasã równak chtos mòże leno wzyc zamkłosc lësta do wiédzë. == Òbaczë téż == * [[Kònosement]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Zarządzanié]] kibmnbsq8uzf2qth1mpeyopxc0w0bp8 0 8997 194508 187348 2026-04-08T17:30:23Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Szpòrt]] 194508 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Football in Bloomington, Indiana, 1996.jpg|mały|Bala je jedną z nôpòpùlarniészëch spòrtowëch discyplinów na swiece]] '''Bala''' – to je takô jigra, w chtërni bierzą ùdzél dwie zdrëszënë pò 11 lëdzy. Wëgriwają ti, chtërny wicy razy dobrze strzélą do brómczi (wrotnicë) procëmnika (zrobią wrotnicã). Midzë grôczama są: brómkôrze, atakòwnice, pòmòcnicë i òbróńcë. == Òbaczë téż == * [[Szpòrt]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Szpòrt]] tac2oh4bu05inwq5a7v853d3na8698m 0 9114 194460 185050 2026-04-08T14:58:36Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194460 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Łątczińskô Wigòda - Heyke.jpg|mały|Tôfla w kòscele we [[Łątczińskô Wigòda|Wigòdze]]]] '''Léón Heyke''' - ùrodzył sã w [[1885]] rokù w [[Cérzniô|Cërzni]] kòl Czelna w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]]. Òn chòdzył do prësczi pòwszédny szkòłë w Bieszkòwicach i do klasycznégò gimnazjum w Wejrowie. Dzãkã dëtkóm [[Wejrowò|wejrowsczégò]] dzekana ks. [[Walãti Dąbrowsczi|Walãtégò Dąbrowsczégò]] rodã z Gòwina, skùńcził Dëchòwné Seminarium w Pelplinie, a pòsobno doktorancczé teòlogiczné sztudia w Fribùrgù Brizgòwijsczim i we Wrocławiu. Jakno wikari béł w czile parafiach. Òbczas I swiatowi wòjnë służił, jak wiele jinëch ksãżi w prësczi armie; béł sanitariuszã i kapelanã w Chełmnie i Czôrnym. Pierszenił wiérztama w "Gryfie". Ùsôdzôł historiczné ë patrioticzné wiérztë, jakno ë miłotné. Béł wôżnym pòétą<ref>Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980, ISBN 8320537495 [http://books.google.de/books?id=CsMYAAAAMAAJ&q=Heykego&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&hl=pl&source=gbs_word_cloud_r&cad=6]</ref>, chtëren pisôł nordową kaszëbizną lësôcką. Béł ksãdzã, doktorã teolodżëji ë jednym z zakłôdôrzów [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Towarzëstwa Młodokaszëbów ]]. Jegò ùsôdztwò miało wiôldżi cësk na [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdã]] ë [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]. W [[1930]] rokù dostôł za lëteracczé ë pedagògiczné dzejanié Złoti Krziż Zasłëdżi. Miemcë mają go rozstrzélné na zôczątkù [[Drëgô swiatowô wòjna|II-dżi swiatowi wòjnë]] ([[16 rujana]] [[1939]]) w Szpãgawsczim Lasu kòl [[Starogarda|Starogardë]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * [https://polona.pl/item/wojewoda,ODM1NTc3ODc/6/#info:metadata Wojewoda] * Dobrogòst i Miłosława (1923-39) * Bardzeńskji vergle (1923) * Kaszëbsczié spiéwë (1927) * Podania kaszubskie (1931) * Szôłôbùłki == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów,; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, ISBN 83-86608-65-X. * F. Neureiter: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991, ISBN 3876904889. * F. Neureiter: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.gbc.org.pl/dlibra/doccontent?id=260&from=FBC "Gryf"] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n2001032228 Worldcat] * [http://merelana.livejournal.com/698179.html?thread=6260803 LEGEŃDA Ò SPIĄCYM WÒJSKÙ] * [http://www.kaszubi.pl/images/dodatkowe/aktualnosci/2015/4%20teksty.pdf „Żelezôk przed sądã”. Wëjimk] * [http://kaszubi.pl/o/gdansk/komunikat?id=1915 (pl)] {{DEFAULTSORT:Heyke Léón}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Mùżdżówczi òb jesén 1939]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 4z01vqkj1vlrreygonhgloo3aawwi2q 0 9234 194430 169080 2026-04-08T14:30:15Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194430 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ratusz w Kościerzynie.jpg|mały]] '''Mùzeum Kòscersczi Zemi''' w [[Kòscérzna|Kòscérznie]] je jinstitucją kùlturë, zacwierdzoną w 2006 rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë [[Kaszëbi|Kaszëbów]] w kraju ë za grańcą. Do niégò słëchô téż skansen ze stôrima lokòmotiwama. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://muzeumziemikoscierskiej.com.pl/ starna ò Mùzeum] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Mùzeum]] 0civuq1wglidzvzchjnk9gzgluta3uf 0 9300 194440 194225 2026-04-08T14:40:36Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Rëbôk]] 194440 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tuna Gills in Situ 01.jpg|mały|Rëbë òddichają [[Czéwa|czéwama]]]] '''Rëbë''' – to je zwëkòwô pòzwa zëmnokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipù [[krzélôczi]], chtërne żëją w wòdze a òddichają [[Czéwa|czéwama]] i rëchają sã przë pomòcë [[Płatwa|płatwów]]. Na se rëbë mają [[Bòcznô liniô|bòczną liniã]]. Wiele rib mô kséń. To bëła gromada zëmnokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipu krzélôczi (''Vertebrata''). == Òbaczë téż == * [[Rëbôk]] * [[Wiãcórk]] * [[Wãdzenié]] * [[Piątk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë|*]] [[Kategòrëjô:Żëwnota]] 8096j8osl9dcva6fjdhdaradix2eogj 0 9303 194461 187386 2026-04-08T14:59:58Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194461 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bird Diversity 2013.png|mały|Ptôchë]] '''Ptôchë''' (''Aves'') – są gromadą cepłokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipu [[krzélôczi]] (''Vertebrata''). Òna je nôbarżi rozjinaczoną midzë gromadama lądowëch krzélôków – to dô kòl 10 tësacy ôrtów ptôchów, chtërne żëją na całim swiece. Ptôchë są téż elementã lëdzczi kùlturë – òd religie przez lëteraturã do nôùczi. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ptôchë| ]] f63f8vtoo3rhuwxnwwpkz3ighaw0nn6 0 9306 194384 189587 2026-04-08T13:55:31Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Stolëcë]] 194384 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ [[Òbrôzk:Collage of Kiev.png|mały|]] '''Czijew'''{{Zdrzódło}} ([[ùkrajińsczi jãzëk|ùkr.]] ''Київ'', ''Kyjiù'') – stolëca [[Ùkrajina|Ùkrajinë]], jeden òd nôwiãkszich i nôstarszich gardów [[Eùropa|Eùropë]]. Wiéchrzëzna gardu skłôdô 847,66 km², lëdztwò 2,9 mln (stój na lëstopadnik 2015<ref>[http://kiev.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=2910&lang=1 ''Демографічна та соціальна статистика'']</ref>). == Pòłożenié == Wiãkszi dzél Czijewa leżi na wësoczim (do 196 m n.r.m.) prawim brzegù rzéczi Dniepr. Mniészô czãsc leżi na niżawnym lewim brzegù. == Historiô == Czijew pòwstôł ju na zôczątkù V stalatégò jakò targòwi pùnkt na szlachù, jaczi łącził Kònstantinopòl ze [[Skandinawiô|Skandinawią]]. W IX-XI stalatim – znóny jakò Kanugård – béł centrum hańdlu Wikingów. W 882 gard òstôł zdobëti wikinsczim włôdcą Òlegiem Mądrim, chtëren przeniósł tuwò swòje sedłowié. W 988 abò 989 w Czijewie òdbił sã chrzest Włodzmierza I Wiôldżégò, symbòliczno ùznôwóny za chrzest Rusje. Na kùńc IX stalatégò Czijew stôł sã stolëcą Czijewsczi Rusje, w 1169 rôwnak pòzbéł na pòliticzny wôżnoce. W 1240 gard najachalë i zniszczëlë Tatarowie, co bëło przëczëną ùpadkù dôwnégò gardu i pòczątkù móngòlsczi òkùpacje. W 1363 lëtewsczi ksążã Òlgerd dołãcził nen gard do Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãżstwa. Pò lubelsczi unie (w 1569) Czijew òstôł dołãczôny do Pòlsczi Kòrónë. W 1648 zajął gò Bògdón Chmielnicczi. W 1654 Czijew wszedł w skłôd [[Ruskô|Rusczi]]. W 1686 do Mòskòwsczégò patrijarchatu trafiła téż [[Prawòsławié|prawòsławnô]] czijewskô metropòliô. W XIX stalatim Czijew stôł sã wiôldżim przemësłowim i hańdlowim centrum. W 1870 doprowadzëlë tuwò liniô banu, a w 1892 w gardze òstała wprowadzónô elektriszowô rësznota (Czijew béł drëdżim gardã w Eùropie, w jaczim pòjawił sã tramwaj). W 1917, pò pazdzérznikòwi rewòlucje, w gardze pòwòłóno Ùkrajińską Centralną Radzëznã, a pózni (w tim samim rokù) Ùkrajińską Nôrodną Repùblikã. W 1920 Czijew òstateczno òstôł zajãti Czerwòną Armią i dołãczóny do Ùkrajińsczi Socjalistny Sowiecczi Repùbliczi, chtërnô w 1922 nalôzłô sã w składze [[Sowiecczi Związk|Sowiecczégò Związkù]]. W 1934 Czijew stôł sã stolëcą Ùkrajińsczi SSR. == Zabëtkòwi òbiektë == Leżącé w Czijewie Sobór Bòsczi Mądroscë i Peczerskô Ławra nôleżą do nôstarszich òstrzódków chrzescëjaństwa w tim dzélu Eùropë i òstałë wpisóné na lëstã swiatowégò kùlturnégò dzedzëctwa UNESCO. == Przëpisczi == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Ùkrajina]] [[Kategòrëjô:Stolëcë]] c7tdz9l5epu9mnlgq3w2vlv61hjc0uz 0 9362 194453 168747 2026-04-08T14:48:25Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Lëst (pismò)]] 194453 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Connaissement conteneur.JPG|mały|Kònosement]] '''Kònosement''' – to je mòrsczi przewôżny lëst. == Òbaczë téż == * [[Lëst (pismò)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Hańdel]] ka9yspbzpiez59tgoi7zl95zgeoum2n 0 9364 194448 169247 2026-04-08T14:45:52Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Ekònomijô]] 194448 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:1590 Mostaert Dorfkirmes anagoria.JPG|mały|Tôrg w 1590 rokù]] '''Tôrg''' – to je fòrma [[przedôwk]]ù i [[kùpisz]]u wôrów, chtërna òdbiwô sã na wëdzelony rëmie, w wëznaczonym czasu. == Òbaczë téż == * [[Ekònomijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Hańdel]] bselx3qepo9bcald9vsxdbqaybpur8j 0 9380 194486 187962 2026-04-08T16:05:40Z Iketsi 3254 drobnô 194486 wikitext text/x-wiki '''Héklowanié''' – to je proces wërôbianiô [[wiãzëdła]] prze pòmocë [[héklocze|héklôcza]]. == Spòsób wiãzaniô == [[Òbrôzk:Crochet—starting a chain.ogg|mały|héklowanié lińcuszka]] Héklowanié tak jak [[wiãzenié na spicach]] zanôlégô na przecyganim zôdzeżgów nitków bez se na rozmajite ôrtë. Jinosc midze héklowaniém a wiãzaniém''' na spicach je tako, że  tu robi tëlkò jedna raka, bò  hékluje sã  jino jednym héklôczem ,  a prze wiãzaniém na spicach robią dwie rãce, bò całô robota zatôrczënô je na dwùch spicach. == Etymòlogiô == Rodowizna słowa héklowanié pòchòdzy ód stôrô francëszczégò jãzëka ,,hook”.<ref>"Crochet". The Free Dictionary By Farlex. Retrieved 2012-05-23.</ref> Héklôcz wëstãpiwô w rozmajitëch wiôlgòscach i może bëc sprawiony z wszelejaczich materiôłów, taczich jak: gnôtë, bambus, aluminium, sztëcznégò twòrzëwa i stalë. == Doczëzna == Spòdlecznã doczëznã do wërôbianiô wiãzëdła je héklôcz i jaczis ôrt doczëzny, chtërny bãdze wërôbiany. Nôczãscy je to [[nitka]] abò [[wôłna]]. [[Òbrôzk:Crochet-amigurumi equipment.jpg|mały|wôłna i héklocze]] == Jinosc midzë héklowniém, a wiãzaniém na spicach == Nôbarżi jasnô jinosc zanôlegô na tim, że do héklôwaniô ùżëwô sã jednégò héklôcza zakùńczënégò hôczykã, a nie dwùch [[spiców]]. W héklowanim aktiwnô je blós jedna zôdzerzga, czej we wiãzenim na spicach robi sã narôz na côłim rzãdze [[zôdzerzgów]]. Spùszczone zôdzerzgi mogą sprawic rozplecenie wiãzëdła. Jinaczi je w przëpôdkù héklowaniô, tu spuszczenie zôdzedzgów nie je wiôldżim zadanim. Sprôwiô to jinosc bùdaceji midze tima spòsobama. We wiãzëdle wërôbianym na spicach kòżdé òczkò pòdtrzëmëwóne je bez òczkò z wëższégò rządu. Zôs w héklowniém zôdzerzgi parłãczają są strónką. == Spòdlowé splecënczi hékloczôwé == Je czilenôsce ôrtów spòdlowëch splecenków hékloczowëch. Mòżnô je ùkłôdac w niezrechòwóną lëczbã òbmëszleniów. Do modłów dołączone są téż òpisë splecënków chtërne wëstãpiwają we wiãzëdłch. W zanôleżnoce òd òsobistëch pierszëznów niechtërny ledzë wëbierają òdtwòrziwanie mòdła òglownika abò chcą robic wedle jinszëch òpisënków.<ref>https://web.archive.org/web/20160304224721/http://kursrekodziela.pl/podstawowe-sploty-szydelkowe/</ref> [[Òbrôzk:Crochet dc3tog.svg|mały|125x125px|diagramë splecënków]] == Wczesnô historiô == W XIX stalace Jirlandjiã òpanôwôł wiôldżi głód (1845-49). W tim czase nastãpiłwô rozwiniãce héklowaniô knëpczi.<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/143651/crochet</ref> Wëróbk héklôwóny knëpczi stôł sã wińscem na zôróbk dlô ùbòdżich jirlancczich robotników.<ref>Irish Crochet Lace Exhibit Catalog</ref> == Héklowanié jakno kùńszta == [[Òbrôzk:Yarn bombing.JPG|mały]] [[Yarn bombing]] je to forma kunsztów darżëcnych na ten sam ôrt jak [[graffiti]], tëli, że nie je to malowóne farbą, a do twòrzënô dokôzu ùżëwô sã wôłny i héklocza. Twòrzënié jinstalacëji może bawic baro długo. Dôkazë z wôłny òbchadane sã jakno forma nietrwałô.<ref>Wollan, Maria (18 maja 2011). "Graffiti jest przytulny, kobiecą stronę" . ''The New York Times. ''</ref> Pierszi rôz taką formã dôkòzù wëkònała Magda Sayeg, 37, z Houston w 2005 rokù. Wëmëszlëła, żebë òbhéklowac klëczczi w swòjim krómie.<ref>https://web.archive.org/web/20190306111515/https://www.blouinartinfo.com/contemporary-arts/article/37853-the-wild-and-woolly-world-of-yarn-bombing-street-arts-soft-sensation</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Hobby]] elfoq4hkg8aemia2afi8dc6y414062m 194493 194486 2026-04-08T16:31:16Z Iketsi 3254 [[Kòło]] 194493 wikitext text/x-wiki '''Héklowanié''' – to je proces wërôbianiô [[wiãzëdła]] prze pòmocë [[héklocze|héklôcza]]. == Spòsób wiãzaniô == [[Òbrôzk:Crochet—starting a chain.ogg|mały|héklowanié lińcuszka]] Héklowanié tak jak [[wiãzenié na spicach]] zanôlégô na przecyganim zôdzeżgów nitków bez se na rozmajite ôrtë. Jinosc midze héklowaniém a wiãzaniém''' na spicach je tako, że  tu robi tëlkò jedna raka, bò  hékluje sã  jino jednym héklôczem ,  a prze wiãzaniém na spicach robią dwie rãce, bò całô robota zatôrczënô je na dwùch spicach. == Etymòlogiô == Rodowizna słowa héklowanié pòchòdzy ód stôrô francëszczégò jãzëka ,,hook”.<ref>"Crochet". The Free Dictionary By Farlex. Retrieved 2012-05-23.</ref> Héklôcz wëstãpiwô w rozmajitëch wiôlgòscach i może bëc sprawiony z wszelejaczich materiôłów, taczich jak: gnôtë, bambus, aluminium, sztëcznégò twòrzëwa i stalë. == Doczëzna == Spòdlecznã doczëznã do wërôbianiô wiãzëdła je héklôcz i jaczis ôrt doczëzny, chtërny bãdze wërôbiany. Nôczãscy je to [[nitka]] abò [[wôłna]]. [[Òbrôzk:Crochet-amigurumi equipment.jpg|mały|wôłna i héklocze]] == Jinosc midzë héklowniém, a wiãzaniém na spicach == Nôbarżi jasnô jinosc zanôlegô na tim, że do héklôwaniô ùżëwô sã jednégò héklôcza zakùńczënégò hôczykã, a nie dwùch [[spiców]]. W héklowanim aktiwnô je blós jedna zôdzerzga, czej we wiãzenim na spicach robi sã narôz na côłim rzãdze [[zôdzerzgów]]. Spùszczone zôdzerzgi mogą sprawic rozplecenie wiãzëdła. Jinaczi je w przëpôdkù héklowaniô, tu spuszczenie zôdzedzgów nie je wiôldżim zadanim. Sprôwiô to jinosc bùdaceji midze tima spòsobama. We wiãzëdle wërôbianym na spicach kòżdé òczkò pòdtrzëmëwóne je bez òczkò z wëższégò rządu. Zôs w héklowniém zôdzerzgi parłãczają są strónką. == Spòdlowé splecënczi hékloczôwé == Je czilenôsce ôrtów spòdlowëch splecenków hékloczowëch. Mòżnô je ùkłôdac w niezrechòwóną lëczbã òbmëszleniów. Do modłów dołączone są téż òpisë splecënków chtërne wëstãpiwają we wiãzëdłch. W zanôleżnoce òd òsobistëch pierszëznów niechtërny ledzë wëbierają òdtwòrziwanie mòdła òglownika abò chcą robic wedle jinszëch òpisënków.<ref>https://web.archive.org/web/20160304224721/http://kursrekodziela.pl/podstawowe-sploty-szydelkowe/</ref> [[Òbrôzk:Crochet dc3tog.svg|mały|125x125px|diagramë splecënków]] == Wczesnô historiô == W XIX stalace Jirlandjiã òpanôwôł wiôldżi głód (1845-49). W tim czase nastãpiłwô rozwiniãce héklowaniô knëpczi.<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/143651/crochet</ref> Wëróbk héklôwóny knëpczi stôł sã wińscem na zôróbk dlô ùbòdżich jirlancczich robotników.<ref>Irish Crochet Lace Exhibit Catalog</ref> == Héklowanié jakno kùńszta == [[Òbrôzk:Yarn bombing.JPG|mały|[[Kòło]]]] [[Yarn bombing]] je to forma kunsztów darżëcnych na ten sam ôrt jak [[graffiti]], tëli, że nie je to malowóne farbą, a do twòrzënô dokôzu ùżëwô sã wôłny i héklocza. Twòrzënié jinstalacëji może bawic baro długo. Dôkazë z wôłny òbchadane sã jakno forma nietrwałô.<ref>Wollan, Maria (18 maja 2011). "Graffiti jest przytulny, kobiecą stronę" . ''The New York Times. ''</ref> Pierszi rôz taką formã dôkòzù wëkònała Magda Sayeg, 37, z Houston w 2005 rokù. Wëmëszlëła, żebë òbhéklowac klëczczi w swòjim krómie.<ref>https://web.archive.org/web/20190306111515/https://www.blouinartinfo.com/contemporary-arts/article/37853-the-wild-and-woolly-world-of-yarn-bombing-street-arts-soft-sensation</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Hobby]] 3d4si6ucndqzubecvsddn7yit3gts67 0 9407 194381 188474 2026-04-08T13:54:17Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194381 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Barcelona collage.JPG|mały|Barcelona]] [[Òbrôzk:Godlobarcelona.jpg|mały]] '''Barcelona''' - Gard w nordowò-schòdny Szpanii nad Strzódzemnym Mòrzã. Stolëcą regionu Katalonia i autonomiczné wespòlëznë ò ti sami pòzwie. Drëdzi co do wiôlgòscë gard Szpanii. Całé miasto mô kòle 5 milionów lëdzy i je szóstim co do wiôlgòscë karnem miejszczim w Europejsczi Unii<ref>Demographia: World Urban Areas - Demographia, Maj 2014</ref><ref>World Urbanization Prospects - Department of Economic and Social Affairs, United Nations, 2007</ref><ref>"Population by sex and age groups on 1 January" - Eurostat, 2012</ref><ref>Competitive Cities in the Global Economy, OECD Territorial Reviews - Organization for Economic Cooperation and Development, 2006</ref>. Stôrodôwnotë ( zabytki i atrakcje turystyczne) W Barcelonie je dzewiãc òbiektów z lëstë swiatowé spôdkowiznë UNESCO, sédmë bùdownëch dzeł Antóna Gaudi, bòlëca [[Swiãti Paweł|swiãtégò Pawła]] i Pałac Katalońsczé Mùzyczi. Niechtërne z nich to: '''Park Güell'''- stolemny ògard architekturny A. Gaudiégò. Park je òbëszłi murem, w chtërnym są bùdinczi z 1900-1914 rokù. '''Casa Mila''' - bùdink, chtërny pòwstôł w 1906 - 1910 rokù, wëzdrzi tak, jakbë béł zrobiony z jednégò skalnégò blokù - ( A. Gaudi). '''Sagrada Familia''' - kòscôł je znakã Barcelonë, bùdowóny òd 1882 rokù ąż do dzysu, terô mô 115 m. wësokòscë i je jednym z nôwëższich kòscołów na swiece. W 2010r. Òjc Swiãti Benedykt XVI kònsekrowôł gò do gòdnoscë bazyliczi mniejszi. '''Cripta de la Colonia Güell''' - môłi kòscôłk, chtërny A. Gaudi wëbùdowôł dlô robòcych lëdzy z Barcelonë. Pò dzys dzéń nie je ùkóńczony bò zafelało dëtków. '''Pałac Katalońsczé muzyczi''' - snôżi, stôrodôwny bùdink z kòncertową zalą, wëbùdowôny w latach 1905-1908. [[Òbrôzk:Barcelona vs Inter 2019 2.jpg|mały| FC Barcelona ]] '''Szpòrtowé klubë''' - Nôwikszim balowim klubã je FC Barcelona, chtërny pòwstôł w 1899 r. i béł wiele razy méstrã Szpanii, 11 razy dobëwca Superpùchara Szpanii, a 26 razy dobëł Pùchar Szpanii. Drëdzim wiôldzim karnem je RCD Espanyol Barcelona, pòwstôł w 1900 rokù, wiele razy béł finalistą Pùcharu Szpanii i dwa razë w Lidze [[Eùropa|Europë]], je téż méstrem grë w bala białków. W 1992 rokù w Barcelonie bëłë latné olimpijsczé jigrzëska i wiele jinszich imprez: Mésterzkò Europe i swiata w judo, w płëniãcô, w chòdze szpòrtowim i wiele jinszich. Kòżdégò rokù òdbiwają sã Maratónë de Barcelona na 42.195 km.i wiôldzi znóne na całim swiece pòkazë akrobate latawców. == Òbaczë téż == * [[Madrit]] == Lëteratura == == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Szpańskô]] [[Kategòrëjô:Katalońskô]] tn9rn4rcb9l1fabyuikqstrpdcy2g2f 14 9522 194541 194059 2026-04-08T20:57:52Z Iketsi 3254 |Lëteratura 194541 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Lëteratura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura|Lëteratura]] hlcr6d056rwrjlnyrjxkndzpvfgxfqg 0 9555 194403 193488 2026-04-08T14:08:54Z Iketsi 3254 Przëpisë 194403 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Interdiction officielle de la langue catalana 2 avril 1700.jpg|mały|[[Frańcësczi jãzëk|Frańcësczi]] dekret, chtëren zakôzëje katalońską mòwã]] '''Katalońsczi jãzëk''' (kat. ''català'') - to je jeden z romańsczich jãzëków. Pierszim katalońsczim pisôrzã béł Ramon Llull (1232–1315), chtëren w tim jãzëkù pisôł ju w 13. stalatim teologòwé knédżi i romanë. Wiôldżi rozwij katalońsczi lëteraturë béł w 14. i 15. stalatim, czéj zawita ricerskô epika. W 18. stalatim katalońskô mòwa bëła zakôzóny, ale w 19. stalatim ùrosło nowé pòkòlenié, a z nim òdroda, chtërna dostała katalońską kùlturã zôs na eùropejską rówiznã. Òd 1940 rokù katalońskô mòwa bëła znôwù zakôzóny, a gôdóné miało bëc pò szpańskù. Pò latach 1975–1982 przëszła zmiana i katalońsczi jãzëk w [[Katalońskô|Katalońsce]] miéwô sã dobrze. Tu je jegò òbrzészkòwô ùczba. == Òbôczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Francësczi jãzëk]] * [[Szpańsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] iocfl7vip4d0loa1ut32s72a7zxws8n 0 9842 194457 178874 2026-04-08T14:51:03Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Gazela]] 194457 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Giraffe Mikumi National Park.jpg|thumb|Żirafa]] '''Żirafa''' (''Giraffa camelopardalis'') – to je wiôldżi susk z rodzëznë żirafòwatëch. Òna żëjë w [[Afrika|Africe]]. == Òbaczë téż == * [[Gazela]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Susczi]] rt4duikipq6xd2mxqtv5miu69madmm3 194458 194457 2026-04-08T14:51:28Z Iketsi 3254 Òbrôzk 194458 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Giraffe Retouch.jpg|thumb|Żirafa]] '''Żirafa''' (''Giraffa camelopardalis'') – to je wiôldżi susk z rodzëznë żirafòwatëch. Òna żëjë w [[Afrika|Africe]]. == Òbaczë téż == * [[Gazela]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Susczi]] bzjjyehkzaykc0z2xmq0go01hy3ccy2 0 9868 194431 171045 2026-04-08T14:30:47Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Ekònomijô]] 194431 wikitext text/x-wiki '''Kòminowi pòdatk''' – to béł [[pòdatk]] òd proga. Téż [[Kaszëbi|Kaszëbi]] mùszele gò płacéc. Òn béł òd 1629 rokù. == Òbaczë téż == * [[Ekònomijô]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ekònomijô]] ghn25no21cbyoy2e5otz9fdpwjeyfrg 0 9910 194418 192658 2026-04-08T14:17:46Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}}; |thumb→|mały 194418 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wolgast Rathausplatz 2013-06-21 25c.jpg|mały|left|Wòłogòjsczi rôtësz]] [[Òbrôzk:Wappen Wolgast.png|mały|100px|right|Herb gardu]] [[Òbrôzk:DEU Wolgast flag.png|mały|100px|right|Fana gardu]] '''Wòłogòszcz''' (téż '''Wólgast'''<ref>{{RKJ|2018|42}}</ref>, miem. ''Wolgast'', we zdrojach: ''Hologost(a)'', ''Ologost'', ''Woligost'', ''Woligast'', ''Wologost'', ''Wolegast'', ''Wolegust'', ''Walagost(um)'', ''Walogost(um)'', ''Waløgost(um)'', ''Waloguslum'', ''Walagust'', ''Walegusth'', ''Walægust'', ''Walgust'', ''Wolgast'', ''Valagust'', ''Valegust'' – gard w [[Miemieckô|Miemiecczi]]. Czëdes ten gard miôł stolëczną rolą ksyżëcą - òd rozpadnieniô ksyżestwa na dwa: szczecëńsczé i wòłogòjsczé . == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/869 ''Wołgoszcz'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] sdbxyt7814q8xckzzvlfmw9j6rl26yt 194419 194418 2026-04-08T14:19:51Z Iketsi 3254 Galeriô 194419 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wappen Wolgast.png|mały|100px|right|Herb gardu]] [[Òbrôzk:DEU Wolgast flag.png|mały|100px|right|Fana gardu]] '''Wòłogòszcz''' (téż '''Wólgast'''<ref>{{RKJ|2018|42}}</ref>, miem. ''Wolgast'', we zdrojach: ''Hologost(a)'', ''Ologost'', ''Woligost'', ''Woligast'', ''Wologost'', ''Wolegast'', ''Wolegust'', ''Walagost(um)'', ''Walogost(um)'', ''Waløgost(um)'', ''Waloguslum'', ''Walagust'', ''Walegusth'', ''Walægust'', ''Walgust'', ''Wolgast'', ''Valagust'', ''Valegust'' – gard w [[Miemieckô|Miemiecczi]]. Czëdes ten gard miôł stolëczną rolą ksyżëcą - òd rozpadnieniô ksyżestwa na dwa: szczecëńsczé i wòłogòjsczé . == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Wolgast Rathausplatz 2013-06-21 25c.jpg|Wòłogòjsczi rôtësz Òbrôzk:Wolgast Rathausplatz 9 2013-06-21 26.JPG| Òbrôzk:Wolgast Herz Jesu Kirche Südwestseite.jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/869 ''Wołgoszcz'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] dwh8sq7hbhkpuvv8uxldmty5d6fyyqx 0 9992 194412 181141 2026-04-08T14:15:16Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} 194412 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rubenowplatz Greifswald.jpg|mały|Ùniwersitet w Greifswald]] [[Òbrôzk:DEU Greifswald COA.svg|mały|left|Herb gardu]] '''Greifswald''' – gard na krézewich prawach w kraju [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] nad rzéką [[Ryck]], z ùniwersytetã z 1456 rokù. == Miono gardu we zdrojach == We zdrojach gard pòzéwóno: ''oppidum Gripheswald'' 1248, ''Gripeswald'' 1249, ''Grifeswolde'' 1250, ''Gripesuuolde'' 1280, ''Gripesuualde'' 1280, ''Gripswalt'' 1285, ''Gripeswald'' 1383, ''Gripeswolde'' 1383, ''Grispalt'' (Hartmann Schedel) 1493; ''Gripswald'' 1491, ''Gripswolde'' 1577, ''Grÿfischwaldt'' (Rugiae, Usedomiae, Et Iulinae, Wandalicarum insularum Vera descriptio [Abraham Ortelius]), ''Greipßwalde'' 1601, ''Gripheswalde'' 1602, ''Gripheswaldt'' 1602, ''Greypffswald'' 1604 ''Greifswald'' 1621, ''Gripswalde'' 1760 (Ducatus Pomeraniae Citerioris Et Ulterioris Principatibus, Comitatibus, Urbibus Suis Definitiae Nova et Ampla Descriptio geographica), ''Gryfia'' (??) (Kantzow); dólnomiem. ''Griepswohld'' (krótkò: ''Gryps''); miem. ''Greifswald''). Òdtwòrzóné mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Grifiô'', ''Gripiew Las''{{Zdrzódło}}. == Spòdlowé pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 54.362 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 50,5 km² == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] [[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]] 4la2svpyg57keann0l767adirwfqfmj 0 10221 194468 186995 2026-04-08T15:07:04Z Iketsi 3254 == Òbôczë téż == * [[Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce]] 194468 wikitext text/x-wiki '''Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce''' – wespòlëznowé karna, chtërnë mieszkają w [[Pòlskô|Pòlsce]], le identifikują sã z [[nôród|nôrodã]] jinym jak [[Pòlôszë|pòlsczi]]. W rozmienim ''Ùstôwù ò nôrodnëch i etnicznëch miészëznach a téż ò regionalnym jãzëkù z 6 stëcznika 2005 r.'' nôrodné i etniczné miészëznë mùszą spełniwac nôslédné zastrzedżi<ref>[https://web.archive.org/web/20151220180902/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/prawo/ustawa-o-mniejszosciac/6492,Ustawa-o-mniejszosciach-narodowych-i-etnicznych-oraz-o-jezyku-regionalnym.html ''Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym'']</ref>: * bëc mni wielnyma jak pòòstałi dzél lëdztwa Pòlsczi Repùbliczi; * wëapartniwac sã midzë pòòstałima naszińcama jãzëkã, kùlturą abò tradicëją; * pragnąc ùtrzimaniégò swòjégò jãzëka, kùlturë abò tradicëje; * miec swiąda gwôsny historiczny nôrodny spòlëznë; * zamieszkiwac dzysdniowé teritorium Pòlsczi Repùbliczi òd conômni 100 lat; * identifikòwac sã z nôrodã zòrganizowónym w gwôsnym państwie (le w przëtrôfkù nôrodnëch miészëznów). [[Òbrôzk:POLSKA mniejszości.png|mały|Gminë w Pòlsce, w chtërnëch co nômni 10% mieszkańców pòdało jiną niżlë pòlskô nôrodnosc – pòrównanié òglowégò spisënkù z 2002 i 2011. Kôrta wëróżniwô téż kaszëbsczé gminë, temù że òbczas slédnégò spisënkù 233 tys. òsób pòdało swòją [[Kaszëbi|kaszëbską tożsamòsc]], spòstrzód nich kaszëbską juwernotã jakò jedurną (a nié pòlskò-kaszëbską jak pòòstali) pòdało 16 tys. òsób<ref>[http://web.archive.org/web/20151016131642/http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/Przynaleznosc_narodowo-etniczna_w_2011_NSP.pdf Przynależność narodowo-etniczna ludności – wyniki spisu ludności i mieszkań 2011]</ref>. Òkróm tegò spisënk wëkôzôł 108&nbsp;140 mieszkańców, jaczi gôdają [[Òbéndowi jãzëk|regionalnym jãzëkã]] (pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]).]] Za nôrodné miészëznë pòlsczi rząd ùznôwô: * [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|biôłorëską miészëznã]]; * [[Czeskô miészëzna w Pòlsce|czeską miészëznã]]; * [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|lëtewską miészëznã]]; * [[Miemieckô miészëzna w Pòlsce|miemiecką miészëznã]]; * [[Armeńskô miészëznã w Pòlsce|armeńską miészëznã]]; * [[Rëskô miészëznã w Pòlsce|rëską miészëznã]]; * [[Słowackô miészëznã w Pòlsce|słowacką miészëznã]]; * [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|ùkrajińską miészëznã]]; * [[Żëdowskô miészëznã w Pòlsce|żëdowską miészëznã]]. Ùznóné etniczné miészëznë to: * [[Karajimskô miészëzna w Pòlsce|karajimskô miészëzna]] ; * [[Łemkòwskô miészëzna w Pòlsce|łemkòwskô miészëzna]]; * [[Romskô miészëzna w Pòlsce|romskô miészëzna]] ; * [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|tatarskô miészëzna]]. Lëczba òsobów, jaczé słëchają do òsóbnëch miészëznów wedle slédnégò òglowégò spisënkù z 2011<ref>[https://web.archive.org/web/20151220180610/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/wyniki-narodowego-spis/6999,Mniejszosci-narodowe-i-etniczne-oraz-spolecznosc-poslugujaca-sie-jezykiem-kaszub.html ''Mniejszości narodowe i etniczne oraz społeczność posługująca się językiem kaszubskim - liczebność (również wg województw)'']</ref> <center> {| class="wikitable sortable" !class="unsortable" style="background-color:#FFC000"| Miészëzna ||style="background-color:#FFC000"|Lëczba òsobów |- ||biôłorëskô||43&nbsp;878 |- ||czeskô ||2&nbsp;831 |- ||lëtewskô||7&nbsp;376 |- ||miemieckô||144&nbsp;236 |- ||armeńskô||1&nbsp;683 |- ||rëskô ||8&nbsp;796 |- ||słowackô||2&nbsp;739 |- ||ùkrajińskô||38&nbsp;795 |- ||żëdowskô||7&nbsp;353 |- ||karajimskô ||314 |- ||łemkòwskô||9&nbsp;640 |- ||romskô||16&nbsp;723 |- ||tatarskô||1&nbsp;828 |- |} </center> == Òbôczë téż == * [[Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce| ]] dbntuuvlgz5st94i8qbeh3bcvdefrx3 0 10271 194542 189416 2026-04-08T21:02:56Z Rzadtymczasowy 19437 pòwrózczi 194542 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lutherrose.svg|thumb|200px|Lëtrowô róża]] [[Òbrôzk:Martin_Luther_by_Cranach-restoration.tif|thumb|200px|[[Môrcën Lëter]]]] '''Lëterstwò''' (jinszé pòzwë: '''lëteranizm''', '''lëtrzëzna''', '''lëterskô wiara''') – jedna òd głównëch doktrinów [[Protestancëzna|protestancëznë]]. Pòdstawòwi zasadë lëtersczi wiarë ùsztôłcone òstałë w wënikù biôtczi [[Môrcën Lëter|Môrcëna Lutra]] i jegò zwòlenników równo procëm nadùżëców [[Katolëcczi Kòscół|rzëmskòkatolëcczégò Kòscoła]], jak i procëm barżi radikalnëch protestancczich doktrinów ([[anabaptizm]], [[kalwinizm]] itd.). Lëterstwò òdwòłiwô sã do pòdstawòwëch protestancczich prawidłów („leno Pismiona”, „leno Christus”, „leno łaska”, „leno wiara”). [[Chrzest]] jawi sã jednym z dwùch [[sakrameńt]]ów, ùdzeliwóny je dzecóm, [[Swiãtô Kòmóniô]] wëstãpùje pòd dwiema pòstacama, a bëtnosc Christusa w ni rozmieją jakò kònsubstancjacjã. W zwëkù je òglowô [[spòwiédz]], chòc ùznawónô je téż spòwiédz jindiwidualnô. Wszëtcë òchrzcony jawią sã pòwòłónyma do pòwszechny kapłańsczi służbë, chtërnô zasôdzô sã na codniowi miłoscë do Bòga i lëdzy. Dëchòwnyma – chtërny przédnikùją religijnym òbrzãdóm – mògą równak bëc leno òsobë òdpòwiednio przërëchtowóny i kònsekrowóny. Lëterską wiarã wëznôwô wicy jak 72 mln lëdzy na całim swiece<ref>[https://web.archive.org/web/20160303191730/https://www.lutheranworld.org/sites/default/files/LWI-Statistics-2013-EN.pdf ''The Lutheran World Federation – 2013 Membership Figures'']</ref>. Z przëczënë rozmajitëch geògraficznëch, historicznëch i dogmaticznëch czinników lëterstwò nie jawi sã równak jednorodnym kòscołã. Jistnieje w nim czile wiôldżich kòscelnëch sztrukturów, jaczé baro mòckò różnią sã żlë jidze ò dogmaticzné i prakticzné sprawë – Swiatowô Lëterskô Federacjô, Midzënôrodnô Lëterskô Radzëzna, Kònfesjonalnô Ewangelëckô Lëterskô Kònferencjô. Òkróm òpisónëch wëżi jistnieje téż réga lëterskich religijnëch związków, chtërne nie wchôdają w taczé wikszé sztrukturë. Fòrmalno nôwikszim lëterskim kòscołã jawi sã dzysdzéń Kòscół Szwëcje (kòl 6,9 mln wëznôwców). Lëtersczi kòscołë pòdzelëc mòże na liberalné i kònfesjonalné. Wiãkszosc liberalnëch wchôdô do Swiatowi Lëtersczi Federacje (nôleżi do ni téż wiãkszosc „stôrich” państwowëch kòscołów Stôrégò Swiata). Kònfesjonalné lëtersczi kòscołë są barżi kònserwatiwné (nie ùznôwają na przëmiôr białgłowsczégò kapłaństwa czë jednopłcowich slubów). Wiãkszosc kònfesjonalnëch kòscołów wchôdô do Midzënôrodny Lëtersczi Radzëznë. Nôwikszim, i dzysdnia jedurnym, lëtersczim kòscołã w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice|Ewangelëckò-Augsbursczi Kòscół w RP]]. W 2014 licził òn wicy jak 60 tës. nôleżników w 133 parafiach<ref>''Mały Rocznik Statystyczny Polski 2015'', Warszawa 2015, s. 113. ISSN 1640-3630.</ref>. == Przëpisczi == {{przëpisë}} == Bibliografiô == * Andrzej Rykała, ''Mniejszości religijne w Polsce'', Łódź 2011, s. 57. [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] a7si3bcs8zct25ut1bqmjj0aw75aqhb 0 10338 194451 187523 2026-04-08T14:46:56Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194451 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Table with was and stylus Roman times.jpg|mały|Wòskòwô tôblëczka]] [[Òbrôzk:Linear B Musée archéologique de Mycènes.jpg|mały|Zapisónô wòskòwô tôblëczka]] '''Wòskòwô tôblëczka''' – bëła zrobionô z drewna i pszczelégò wòskù, a na ni bëło pisóné. Czedës téż ò dzejach [[Kaszëbë|Kaszëb]] tak lëdze pisele. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] qqnjbcc802080ryd8lpbbh18qg3bv2n 0 10676 194441 176632 2026-04-08T14:41:38Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Domôcô òwca]] 194441 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2006-09-12Braunes Bergschaf03.jpg|mały|Òwczôrz]] '''Òwczôrz''' abò '''széper''' – zajimô sã [[Domôcô òwca|òwcama]]. == Rozmajitoscë == Czedës m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òni bëłë w majątkù achtniony, bò òkróm paseniô mòglë léczëc lëdzy. Dzysô òwczôrz je tu dosc zabôczonym warkã. == Òbaczë téż == * [[Domôcô òwca]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Augùstin Chrabkòwsczi|Chrabkowski A.]]: Jak jô béł bògati. Banino 2007, s. 121. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Warczi]] 4lnispnjrocrgj05efmr7wdse401r33 0 10960 194487 187456 2026-04-08T16:07:50Z Iketsi 3254 Bùtnowé lënczi 194487 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:WdzydzeKiszewskie-skansen1.jpg|mały|Chłopi w sëkniach i kłobùkach]] '''Sëknia''' – to je wiérzchny jednodzélowi chłopsczi òbleczënk, chtëren òbkrëwô srąb i dzél nogów, ale ù [[Kaszëbi|Kaszëbów]] rãków ni. To je np. dzél òbleczënkù w kaszëbsczëch karnach piesni i tuńca. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/ubierz_tosie {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òbleczënk]] itibenqa4aurpa878xj70otoevlej1q 194488 194487 2026-04-08T16:08:40Z Iketsi 3254 [[Tuńc|tuńca]] 194488 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:WdzydzeKiszewskie-skansen1.jpg|mały|Chłopi w sëkniach i kłobùkach]] '''Sëknia''' – to je wiérzchny jednodzélowi chłopsczi òbleczënk, chtëren òbkrëwô srąb i dzél nogów, ale ù [[Kaszëbi|Kaszëbów]] rãków ni. To je np. dzél òbleczënkù w kaszëbsczëch karnach piesni i [[Tuńc|tuńca]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/ubierz_tosie {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òbleczënk]] kll69skygexu345066wzh1ag0os0rce 0 11035 194456 177416 2026-04-08T14:50:47Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194456 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Slender-horned gazelle (Cincinnati Zoo).jpg|mały|Jedna z gazelów]] '''Gazela''' (''Gazella'') – to je szlach antilopów z rodzëznë wòłowatëch (''Bovidae''). Wiele jich ôrtów żëje w [[Afrika|Africe]]. == Òbaczë téż == * [[Żirafa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Susczi]] 5zib9iaj2kvv0cambgl9s7xieplygza 0 11169 194476 190553 2026-04-08T15:34:52Z Iketsi 3254 drobnô 194476 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Stuhr 2015.JPG|mały|Stuhr w 2015 rokù]] '''Jerzy Oskar Stuhr''' (''Jerzi Oskar Stur, 18 aprila 1947 – 9 julë 2024)'' – je znòny pòlsczi teatrownik, chtëren pisze téż scenarniczi i je reżiséra filmów np. ''Duże zwierzę''. == Żëcé == Òn ùrodzył sã [[18 łżëkwiata]] 1947 rokù w [[Krakòwò|Krakòwie]]. Z lat 70. XX stalata znónô jegò rola [[Belzebùb]]a w teatrze. Òn grôł rolã np. w filmie ''Habemus papam - Mamy papieża'' (2011) i napisôł ksążczi m.jin.: ''Stuhrowie: Historie Rodzinne'' ë ''Tak sobie myślę...''. W 2011 rokù òn zachòrził na reka, a w 2013 rokù pò léczenim ta chòroba sã copnãła. == Nôdgrodë == * 2008 — Złotô Kaczka (przëznôwónô przez pismò "Film") i jiné. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://culture.pl/pl/search/site/Jerzy%20Stuhr Jerzy Stuhr (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Jerzy, Stuhr}} [[Kategòrëjô: Film]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Jerzy, Stuhr]] ek1ahmsxaif180lqefj1ujjmu0zelph 194483 194476 2026-04-08T15:48:20Z Iketsi 3254 * {{culture.pl|https://culture.pl/pl/tworca/jerzy-stuhr|Jerzy Stuhr|pl}} 194483 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Stuhr 2015.JPG|mały|Stuhr w 2015 rokù]] '''Jerzy Oskar Stuhr''' (''Jerzi Oskar Stur, 18 aprila 1947 – 9 julë 2024)'' – je znòny pòlsczi teatrownik, chtëren pisze téż scenarniczi i je reżiséra filmów np. ''Duże zwierzę''. == Żëcé == Òn ùrodzył sã [[18 łżëkwiata]] 1947 rokù w [[Krakòwò|Krakòwie]]. Z lat 70. XX stalata znónô jegò rola [[Belzebùb]]a w teatrze. Òn grôł rolã np. w filmie ''Habemus papam - Mamy papieża'' (2011) i napisôł ksążczi m.jin.: ''Stuhrowie: Historie Rodzinne'' ë ''Tak sobie myślę...''. W 2011 rokù òn zachòrził na reka, a w 2013 rokù pò léczenim ta chòroba sã copnãła. == Nôdgrodë == * 2008 — Złotô Kaczka (przëznôwónô przez pismò "Film") i jiné. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl|https://culture.pl/pl/tworca/jerzy-stuhr|Jerzy Stuhr|pl}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Jerzy, Stuhr}} [[Kategòrëjô: Film]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Jerzy, Stuhr]] qd29k55flcucvkq051tguck8g778u0r 194499 194483 2026-04-08T17:09:21Z Orbitminis 18250 194499 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Stuhr 2015.JPG|mały|Stuhr w 2015 rokù]] '''Jerzy Oskar Stuhr''' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz]]''. Jerzi Òskôr Stur,'' 18 łżëkwiata 1947 – 9 lëpińca 2024) – znòny pòlsczi teatrownik, chtëren pisze téż scenarniczi i je reżiséra filmów np. ''Duże zwierzę''. == Żëcé == Òn ùrodzył sã [[18 łżëkwiata]] 1947 rokù w [[Krakòwò|Krakòwie]]. Z lat 70. XX stalata znónô jegò rola [[Belzebùb]]a w teatrze. Òn grôł rolã np. w filmie ''Habemus papam - Mamy papieża'' (2011) i napisôł ksążczi m.jin.: ''Stuhrowie: Historie Rodzinne'' ë ''Tak sobie myślę...''. W 2011 rokù òn zachòrził na reka, a w 2013 rokù pò léczenim ta chòroba sã copnãła. Ùmarł w 9 lëpińca 2024. == Nôdgrodë == * 2008 — Złotô Kaczka (przëznôwónô przez pismò "Film") i jiné. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl|https://culture.pl/pl/tworca/jerzy-stuhr|Jerzy Stuhr|pl}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Jerzy, Stuhr}} [[Kategòrëjô: Film]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Jerzy, Stuhr]] 36l6ft2xk1nvk2l6x7yllvox1adlbgb 0 11543 194515 192507 2026-04-08T18:23:32Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 194515 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Jelbiąg| dopełniacz=Jelbiąga| adjektiw_mask=jelbiąsczi| adjektiw_fem=jelbiąskô| céch=POL Elbląg COA.svg| fana=POL Elbląg flag.svg| karta=Warminsko-mazurskie.png| wòjewództwò=warminskô-mazursczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Witold Wróblewsczi| adres_um=ul. Łączności 1 <br />82-300 Jelbiąg| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=79,82<ref name="LudPol2008">''Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2008'', [[Główny Urząd Statystyczny|GUS]], [http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/powierzchnia_ludnosc_teryt_2007.zip].</ref>| stopniN=54| minutN=9| stopniE=19| minutE=24| wysokość=| rok=2007| lëdztwò=120 895<ref name="gus">[http://demografia.stat.gov.pl/bazademografia/Tables.aspx Wyniki badań bieżących GUS]</ref>| gęstość=1521,1| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48)| pòcztowi kòd=82-300 do 82-317| registracëjné tôfle=NE| TERYT=| SIMC=| www=http://um-elblag.samorzady.pl }} [[Òbrôzk:Elbląg - Stare Miasto.jpg|mały|120px|left|Stôri gard Jelbiąga]] '''Jelbiąg''', abò '''Elbiąg'''<ref>Stefan Ramułt, ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'', [[ISBN|83-87408-64-6]].</ref> (pol. Elbląg, [[Łacyńsczi_jãzëk|łac]]. Elbinga, Elbingus, [[Miemiecczi_jãzëk|miem]]. Elbing, [[Prësczi_jãzëk|prës]]. Elbings, [[Rusczi_jãzëk|rus]]. Эльблонг) - krézewi gard w [[warminskô-mazursczé_wòjewództwò|warminskô-mazursczém wòjewództwe]] nad rzéką Elbiag, stôri gard hanzeatecczi. Jeden òd nôstarszich gardów w Pòlsce, gard béł ùsôdzóny w 1237 roku przez Krzëżôców, dostôł [[Lubeka|lubecczé]] gardowé prawo w 1246 roku. Jelbiąg béł stolëcã wòjewództwa jelbiąsczégò od 1975 do 1998 roku. Browarniô w Jelbiągù warzë dzys piwò EB. == Turistné atrakcëje == <gallery> Òbrôzk:Ratusz_Staromiejski_w_Elblągu.JPG|Stôri Rôtësz w Jelbiągù Òbrôzk:Elbląg_-_Brama_Targowa.jpg|Bróma Targowô w Jelbiągù Òbrôzk:Elbląg,_Stary_Rynek,_pohled_na_katedrálu_svatého_Mikuláše.JPG|Katedra sw. Niklosza w Jelbiągù Òbrôzk:Elbrewery_Company.jpg|Browarniô EB w Jelbiągù Elblag,_Poland.JPG|Stôri Rënk </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://elblag.eu Òficjalnô starna Jelbiąga] == Przëpisë == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Warminskô-mazursczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] db9je1hx1rtwei20bo6x9kcsdle2z3m 0 11571 194358 192049 2026-04-08T12:58:54Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Kòsowò je serbsczé]] * [[Serbiô]] * [[Albańskô]] 194358 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Republika e Kosovës Република Косово|gwôsné miono=Repùblika Kòsowa|fana=Flag of Kosovo.svg|miono-genitiw=Kòsowa|herb=Emblem of the Republic of Kosovo.svg|himn=[[Himn Kòsowa|Evropa]] (Europô)|na karce=Europe-Republic of Kosovo.svg|jãzëk=[[Albańsczi jãzëk|albańsczi]], [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]]|stolëca=Prisztina|fòrma państwa=parlamentarnô repùblika|Prezydeńt=Vjosa Osmani|Premiéra=Albin Kurti|wiéchrzëzna=10.908|procent-wòdë=|rok=2011|lëdztwò=1.907.592|dëtk=[[euro]]|kòd dëtka=(EUR)|czasowô cona=+2|kòd=XK|Internet=.xk|aùtowi kòd=RKS|telefón=+383 }} '''Kòsowò''' ([[albańsczi jãzëk|alb.]] Republika e Kosovës, Kosova, ''Kosovë'', [[serbsczi jãzëk|serb]]. Република Косово) – dzélowò ùznóné państwò w pôłniowi Eùropie, na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Prisztina]], historëcznô stolëca to gard [[Prizren]]. === Midzënôrodné ùznanié === Zamieszkóné w wikszoscë przez Albańczików Kòsowò ògłosëło samòstójnotã òd [[Serbskô|Serbsczi]] w 2008 rokù, po kòsowsczi wòjnie. Jegò samòstójnotã ùznelë 102 ze 193 państwów nôleżącëch do [[ONZ]], w tim [[Pòlskô]]. Samòstójnotë Kòsowò nie ùznôwô Serbiô, chtërnô wcyg ùwôżô je za swòje teritorium ò pòzwie Kòsowò i Metohijô (serb. Косово и Метохија). == Galeriô == <gallery> Pristina_photo_montage_2013.png|Prisztina Manastir_Visoki_Dečani_(Манастир_Високи_Дечани)_-_by_Pudelek..jpg|Mònastér Visoki Dečani Palacio_de_Juventud_y_Deportes,_Pristina,_Kosovo,_2014-04-16,_DD_21.JPG|Pałac Szpòrtu, Prisztina Puente_de_Piedra,_Prizren,_Kosovo,_2014-04-16,_DD_13.JPG|Mòst w Prizrenie </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Kòsowò je serbsczé]] * [[Serbiô]] * [[Albańskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 00m69evllr0g9gnx586mjolo9ksm7wf 194359 194358 2026-04-08T12:59:21Z Iketsi 3254 Przëpisë 194359 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Republika e Kosovës Република Косово|gwôsné miono=Repùblika Kòsowa|fana=Flag of Kosovo.svg|miono-genitiw=Kòsowa|herb=Emblem of the Republic of Kosovo.svg|himn=[[Himn Kòsowa|Evropa]] (Europô)|na karce=Europe-Republic of Kosovo.svg|jãzëk=[[Albańsczi jãzëk|albańsczi]], [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]]|stolëca=Prisztina|fòrma państwa=parlamentarnô repùblika|Prezydeńt=Vjosa Osmani|Premiéra=Albin Kurti|wiéchrzëzna=10.908|procent-wòdë=|rok=2011|lëdztwò=1.907.592|dëtk=[[euro]]|kòd dëtka=(EUR)|czasowô cona=+2|kòd=XK|Internet=.xk|aùtowi kòd=RKS|telefón=+383 }} '''Kòsowò''' ([[albańsczi jãzëk|alb.]] Republika e Kosovës, Kosova, ''Kosovë'', [[serbsczi jãzëk|serb]]. Република Косово) – dzélowò ùznóné państwò w pôłniowi Eùropie, na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Prisztina]], historëcznô stolëca to gard [[Prizren]]. === Midzënôrodné ùznanié === Zamieszkóné w wikszoscë przez Albańczików Kòsowò ògłosëło samòstójnotã òd [[Serbskô|Serbsczi]] w 2008 rokù, po kòsowsczi wòjnie. Jegò samòstójnotã ùznelë 102 ze 193 państwów nôleżącëch do [[ONZ]], w tim [[Pòlskô]]. Samòstójnotë Kòsowò nie ùznôwô Serbiô, chtërnô wcyg ùwôżô je za swòje teritorium ò pòzwie Kòsowò i Metohijô (serb. Косово и Метохија). == Galeriô == <gallery> Pristina_photo_montage_2013.png|Prisztina Manastir_Visoki_Dečani_(Манастир_Високи_Дечани)_-_by_Pudelek..jpg|Mònastér Visoki Dečani Palacio_de_Juventud_y_Deportes,_Pristina,_Kosovo,_2014-04-16,_DD_21.JPG|Pałac Szpòrtu, Prisztina Puente_de_Piedra,_Prizren,_Kosovo,_2014-04-16,_DD_13.JPG|Mòst w Prizrenie </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kòsowò je serbsczé]] * [[Serbiô]] * [[Albańskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] cxrlpdh6alppo0r6wwfj1x5o64y8e69 0 11877 194469 193636 2026-04-08T15:08:24Z Rzadtymczasowy 19437 redakcjô, òdjimk, ùsëniãcé niebrëkòwnëch pòwrôzków 194469 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema.png|alt=|mały|Medal Stolema (2024)]] '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karno Sztudérów "Pòmòraniô"]]. Jeden z nôwôszniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kónstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarëzacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach zaniechano ti dbë, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë KS "Pomorania". == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], Riszard Kùker, Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerard Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], Cezari Òbracht-Prondzyńsczi (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi |- | <center>2024</center> | dr Justyna Pòmierskô , prof. Daniel Kalinowsczi |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20260326120158/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] ihdmuwebqa0m9hfnpm7si3lov0ugbpd 194472 194469 2026-04-08T15:24:41Z Terrus38 14026 drobné jãzëkòwé 194472 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema.png|alt=|mały|Medal Stolema (2024)]] '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karno Sztudérów "Pòmòraniô"]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach zaniechano ti dbë, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë KS "Pomorania". == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], Riszard Kùker, Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerard Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], Cezari Òbracht-Prondzyńsczi (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi |- | <center>2024</center> | dr Justyna Pòmierskô , prof. Daniel Kalinowsczi |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20260326120158/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] oic0qfzv2lzs58w0kkwuhw35x6ultom 194534 194472 2026-04-08T20:56:30Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Medal Stolema]] 194534 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema.png|alt=|mały|Medal Stolema (2024)]] '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karno Sztudérów "Pòmòraniô"]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach zaniechano ti dbë, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë KS "Pomorania". == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], Riszard Kùker, Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerard Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], Cezari Òbracht-Prondzyńsczi (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi |- | <center>2024</center> | dr Justyna Pòmierskô , prof. Daniel Kalinowsczi |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20260326120158/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Medal Stolema]] is74fqa9fxkfs0tpsybh0g8h24vb2vm 194536 194534 2026-04-08T20:56:42Z Iketsi 3254 kat. 194536 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema.png|alt=|mały|Medal Stolema (2024)]] '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karno Sztudérów "Pòmòraniô"]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach zaniechano ti dbë, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë KS "Pomorania". == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], Riszard Kùker, Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerard Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], Cezari Òbracht-Prondzyńsczi (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi |- | <center>2024</center> | dr Justyna Pòmierskô , prof. Daniel Kalinowsczi |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20260326120158/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] [[Kategòrëjô:Medal Stolema]] ddm5df72xfc7m6lqjbu42utjl9fs0c3 194538 194536 2026-04-08T20:56:59Z Iketsi 3254 | 194538 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema.png|alt=|mały|Medal Stolema (2024)]] '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karno Sztudérów "Pòmòraniô"]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach zaniechano ti dbë, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë KS "Pomorania". == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], Riszard Kùker, Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerard Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], Cezari Òbracht-Prondzyńsczi (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi |- | <center>2024</center> | dr Justyna Pòmierskô , prof. Daniel Kalinowsczi |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20260326120158/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] [[Kategòrëjô:Medal Stolema| ]] 50e15o2arcrwysozb70fnlnmb8fdafe 14 11879 194539 185622 2026-04-08T20:57:19Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Medal Stolema]] 194539 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Medal Stolema]] jrmnzksf0k23ljof2g7jd10h5gaj6rh 0 11936 194373 186394 2026-04-08T13:43:06Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Mòskwa]] 194373 wikitext text/x-wiki <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> {| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+<big><big>'''Piotrogard'''</big></big> | align="center" |[[Òbrôzk:Coat_of_Arms_of_Saint_Petersburg_(2003).svg|centruj|86x86px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Flag_of_Saint_Petersburg_Russia.svg|centruj|140x140px]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" |[[Herb Piotrogardu|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" |[[Fana Piotrogardu|Fana]] |- | colspan="2" align="center" |[[Òbrôzk:Bronze_Horseman_02.jpg|centruj|250x250px]] |- |[[Bùrméster]] | align="left" |[[Aleksandr Biegłov]] |- |[[Wiéchrzëzna]] |1439 km² |- |[[Pòłożenié]]: |59°56′N 30°16′E |- |[[Lëdztwò]] <small>([[2021]])</small> |5 384 342 |- |[[Czerënkòwi numer]] |7812 |- |[[Pòcztowi kòd]] |190000-199406 |- |[[Registracëjné tôfle]] |78, 98 |- | colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:''' <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">https://www.gov.spb.ru</font> |} '''Piotrogard''' (rus. Санкт-Петербург, ''Sankt-Pjetjerburg''), 26.01.1924-06.09.1991 '''Leningrad ''Ленинград''''' ''-'' drëdżi nôwinkszi gard w Rusce. Je przy muni rzeczi [[Newa|Newi]], nad Fińską Hôwingą. W latach 1712–1918 stolëca Rusczégò Czezerswa. Piotrogard je swòjim administrôcëjnim firtlem ë téż stolëcą leningradzczégò òbwodu. <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> == Òbaczë téż == * [[Mòskwa]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ruskô]] 8t8fy51opv0a0sww821voei35sqctkq 0 12030 194420 187826 2026-04-08T14:21:14Z Iketsi 3254 Galeriô 194420 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''Würzburg'''</big></big>''' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU Würzburg COA.svg|center|80px|Herb Würzburga]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:Flagge Würzburg.svg|140px|Fana Würzburga]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb Würzburga|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | [[Fana Würzburga|Fana]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| [[Christian Schuchardt ]] (SPD) |- | [[Wiéchrzëzna]] | 87,60 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 49° 48′ nord. 9° 56′ pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(31. Dez 2017)</small> | 1.26635 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +49-0931 |- | [[Pòcztowi kòd]] | D-97070–97084 |- | [[Registracëjné tôfle]] | WÜ |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[http://www.wuerzburg.de// http://www.wuerzburg.de]</font><br /> |} '''Würzburg''' – to je gard w [[Miemieckô|Miemiecczi Federatiwny Repùblice]]. Tu je katédra, chtërną zaczãlë bùdowac w 1045 rokù. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Dom R1.jpg|Würzburg Wuerzburg mit Festung Marienberg Luftansicht 20160813.jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] pk9no6xc41vk5s1nssb2zjseyf8qd6b 0 12039 194414 187833 2026-04-08T14:16:02Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} 194414 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''Saarbrücken'''</big></big>''' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU Saarbruecken COA.svg|center|80px|Herb Saarbrückena]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:Flag of Saarbrücken.svg|140px|Fana Saarbrückena]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb Saarbrückena|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | [[Fana Saarbrückena|Fana]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| [[Uwe Conradt]] (SPD) |- | [[Wiéchrzëzna]] | 167,07 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 49° 14′ nord. 7° 00′ pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(31. Dez 2010)</small> | 175.741 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +49-06805, 0681, 06893, 06897, 06898 |- | [[Pòcztowi kòd]] | 66111-66133 |- | [[Registracëjné tôfle]] | SB |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[http://www.saarbruecken.de/ http://www.saarbruecken.de]</font><br /> |} [[Òbrôzk:SB-Rathaus.jpg|mały|Saarbrücken]] '''Saarbrücken''' ([[francësczi jãzëk|fr.]] ''Sarrebruck;'', [[luksembùrsczi jãzëk|luks.]] ''Saarbrécken'') – to je nôwikszi gard [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]], je nad rzéką [[Saara|Saarą]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] 1jx96voh9ya0pzyypuv227gsahimwm6 0 12040 194410 187837 2026-04-08T14:14:42Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} 194410 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''Dortmund'''</big></big>''' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU Dortmund COA.svg|center|80px|Herb Dortmunda]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:Flag of Dortmund.svg|border|140px|Fana Dortmunda]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb Dortmunda|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | [[Fana Dortmunda|Fana]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| [[Thomas Westphal]] (SPD) |- | [[Wiéchrzëzna]] | 280,71 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 51° 31′ nord. 7° 28′ pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(31. Mai 2010)</small> | 587.696 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +02304, 0231 |- | [[Pòcztowi kòd]] | D-44135-44388 |- | [[Registracëjné tôfle]] | DD |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[http://www.dortmund.de/ http://www.dortmund.de/]</font><br /> |} [[Òbrôzk:Platz der Deutschen Einheit.jpg|thumb|Dortmund]] '''Dortmund''' – to je nôwikszi gard [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] jvjw0572w2mkdhkkcghaish0aqzz8lp 0 12041 194409 189333 2026-04-08T14:14:15Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} 194409 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''Ansbach'''</big></big>''' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU Ansbach COA.svg|center|80px|Herb Ansbacha]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb Ansbacha|Herb]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| [[Carda Seidel]] (SPD) |- | [[Wiéchrzëzna]] | 99,92 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 49° 18′ 00′ nord. 10° 34′ 58′ pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(31. Dez 2010)</small> | 39.839 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +49-0981 |- | [[Pòcztowi kòd]] | D-91522 |- | [[Registracëjné tôfle]] | AN |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[http://www.ansbach.de/ http://www.ansbach.de/]</font><br /> |} [[Òbrôzk:Ansbach, Martin-Luther-Platz-001.jpg|mały|Ansbach]] '''Ansbach''' – to je nôwikszi gard [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] opxu92rlqyst72c7th71ahtwu9zzvoz 0 12042 194413 187835 2026-04-08T14:15:42Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} 194413 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''München'''</big></big>''' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU München COA.svg|center|80px|Herb München]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:Flag of Munich (striped).svg|140px|Fana München]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb München|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | [[Fana München|Fana]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| [[Dieter Reiter]] (SPD) |- | [[Wiéchrzëzna]] | 310,74 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 48° 08′ nord. 11° 34′ pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(30. Sep 2010)</small> | 1.488.202 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +49-089 |- | [[Pòcztowi kòd]] | D-80331-81929, 85540 |- | [[Registracëjné tôfle]] | M |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[http://www.muenchen.de// http://www.muenchen.de]</font><br /> |} [[Òbrôzk:Munchen collage.jpg|mały|München]] '''München''' – to je nôwikszi gard [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]]. Tu je katédra, chtërną zaczãlë bùdowac w 1468 rokù. [[Òbrôzk:Frauenkirche Munich - View from Peterskirche Tower2.jpg|mały|left|Katédra w München]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] hp21d1n0l1uca5mjrcpo3n8631l9nqq 0 12044 194415 190150 2026-04-08T14:16:15Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} 194415 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''Schwäbisch Gmünd'''</big></big>''' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU Schwäbisch Gmünd COA.svg|center|80px|Herb Herb Schwäbisch Gmünd]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:DEU Schwäbisch Gmünd Flag.svg|140px|Fana Schwäbisch Gmünd]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb Herb Schwäbisch Gmünd|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | [[Fana Herb Schwäbisch Gmünd|Fana]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| [[Richard Arnold]] (CDU) |- | [[Wiéchrzëzna]] | 113,78 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 48° 48′ nord. 9° 48′ pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(31. Dez 2021)</small> | 61.333 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +49-7171, 7173, 7165, 7332 |- | [[Pòcztowi kòd]] | D-73525, D-73527, D-73529, D-73072, D-73550, D-73553 |- | [[Registracëjné tôfle]] | AA, GD |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[http://www.schwaebisch-gmuend.de/ http://www.schwaebisch-gmuend.de/]</font><br /> |} [[Òbrôzk:Stadtansicht Schwaebisch Gmuend.JPG|mały|Schwäbisch Gmünd]] '''Schwäbisch Gmünd''' – to je gard [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]], je nad rzéką [[Rems|Rems]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] m35r6xcqfitg2pwipzw7t71cfihil4e 0 12050 194411 190494 2026-04-08T14:14:59Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} 194411 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+ <big><big>'''Erfurt'''</big></big>''' |- | align=center widith=120px | [[Òbrôzk:DEU Erfurt COA.svg|center|80px|Herb Erfurta]] | align=center widith=130px | [[Òbrôzk:Flagge der kreisfreien Stadt Erfurt laut Hauptsatzung.svg|140px|Fana Erfurta]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" | [[Herb Erfurta|Herb]] | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" | [[Fana Erfurta|Fana]] |- |[[Bùrméster]] |align=left| [[Andreas Bausewein]] (SPD) |- | [[Wiéchrzëzna]] | 269,88 km² |- | [[Pòłożenié]]: | 50° 59′ nord. 11° 02′ pòr. |- | [[Lëdztwò]] <small>(31. Dez 2014)</small> | 206.219 |- | [[Czerënkòwi numer]] | +49-361 |- | [[Pòcztowi kòd]] | D-99084-99099 |- | [[Registracëjné tôfle]] | EF |- | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:'''<br /> <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">[https://web.archive.org/web/20080821023946/http://www.erfurt.de/ https://web.archive.org/web/20080821023946/http://www.erfurt.de/]</font><br /> |} [[Òbrôzk:Erfurt cathedral and severi church-2.jpg|thumb|Erfurt]] '''Erfurt''' – to je nôwikszi gard na prawach krézu [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] 16r82a8igexc6hqvou0e1z67hhvksv9 0 12279 194353 194328 2026-04-08T12:50:15Z Rzadtymczasowy 19437 program cd, historiô, skaszëbienié mionów 194353 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Razem.png|mały|300x300px|Logò Partie Razã]] '''Partiô Razã''' (pòl. '''''Partia Razem''''') - pòlskô lewicowô pòliticznô partiô. Ùsadzonô w 2015 rokù. Òd czerwińca 2019 do rujana 2024 rokù fùnksjonowa jakno '''Lewica Razã'''. Òd 2019 mô reprezentacjã w [[Sejm|Sejmie]], w latach 2023–2024 mia jã téż w [[Senat|Senace]]. W latach 2016–2022 bëła sparłãczonô z midzënôrodną òrganizacją [[DiEM25]] (Rëch Demòkracje w Eùropie 2025), a òd 2024 wespółtwòrzi òrganizacje [[CEEGLA]] (Zdrëszëna Zelony Lewicë Westrzédno-Pòrénkòwi Eùropë) i [[ELA]] (Eùropejskô Zdrëszëna Lewicë dlô Lëdzy i Planétë). == Historëjô == Partiô pòwsta jakno òdpòwiédz na apel ò pòspólny sztart spòlëznowi lewicë w welacje do parlamentu<ref>[https://web.archive.org/web/20250513114730/https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103454,17291240,apel-chcemy-wspolnego-startu-lewicy-spolecznej-lewicy-w-sejmie.html Apel: Chcemy wspólnego startu lewicy społecznej. "Lewicy w Sejmie teraz nie ma. Jest Anna Grodzka"], tokfm.pl, 21 stëcznika 2015.</ref>. Ùsôdzcama bëlë m.jin. dzejarze Młodëch Socjalëstów i ùszłi dzejarze Zelonëch. W welacje do parlamentu w 2015 rokù Razã wëstawiła samòstójné lëstë we wszëtczich welacjowëch òbéńdach do Sejmu. Wënik partie to 3,62% – nie zagwësniło to reprezentacje w parlamence, le dało to subwencjã<ref>[https://parlament2015.pkw.gov.pl/pliki/1445898069_Komunikat-pkw-zbiorcze-wyniki-glosowania.pdf Komunikat Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 października 2015 r. o zbiorczych wynikach głosowania na listy kandydatów na posłów w skali kraju], pkw.gov.pl, 26 rujana 2015.</ref>. W 2016 rokù Razã rozpòczãła "czôrny protest", pò sczerowanim do dalszi robòtë projektu ò zaòstrzenim abòrcjowëch praw i òdrzucenim projektu jich liberalizacje<ref>[https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,35136,20738514,czarny-protest-partia-razem-przeciw-zaostrzeniu-prawa-aborcyjnego.html Czarny protest. Partia Razem przeciw zaostrzeniu prawa aborcyjnego], wyborcza.pl, 24 séwnika 2016.</ref>. W samòrządowi welacje w 2018 rokù partiô wëstawiła lëstë do sejmików, bez rejestracje lëst do radzëznów niżi<ref>[https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/delegatury/panstwowa-komisja-wyborcza/komitet-wyborczy-partii-razem-3216#candidates_stat Wybory Samorządowe 2018], pkw.gov.pl</ref>. Nôleżnicë partie sztartowalë na prezydentów [[Krakòwò|Krakòwa]], [[Gdiniô|Gdinie]], [[Częstochowa|Czãstochòwë]] i na burméstra [[Lesna|Lesny]]. W welacje do sejmików partiô òtrzimała 1,57%. W welacje na prezydentów nôleżnicë Razã zajmòwalë slédné lub przedslédné plac; w welacje na bùrméstra Lesny Szëmón Surmacz dobëł w II turze, równak pózni wëstąpił z partie<ref>Szëmón Surmacz, [https://www.facebook.com/notes/377106210110551/ Razem dla Niepodległej!], facebook.com, 7 smùtana 2018.</ref>. W Eùrowelacji 2019 razã z Ùnią Pracë ë Rëchã Spòlézné Sprawiedliwòtë zrobiła kòalicjã Lewica Razã. Dobëli 1,72% głosów nieòtrzimùjąc mandatów. W parlamentarné welacji 2019 Partiô ùsôdzyła koalicją pòd nôzwą ''Lewica'' z SLD, Wiosną, PPS. Lewica dobëła 49 mandatów z czégiò 6 partiô Razã. [[Òbrôzk:Adrian zandberg-0942.jpg|mały|Przedwelacjowé pòtkanié Zandberga w Lubartowie (2025)|330x330px]] W welacji w 2023 rokù kòalcicjô ''Lewica'' dobëła 8,61% głosów dając 26 mandatów w tym 7 dlô Razã. ''Nòwô Lewica'' pòparła rząd Donalda Tuska ë weszła do kòalicji rządzącé. Razã nie wstąpiła do rządù co pòwòdowało spòre midzë Razã, a NL. W rujanie 2024 Razã wyszła z ''Lewicë,'' a z Razã odeszły senatorczi ë 3 pòsélczi. W prezydenczé welacji 2025 Razã wëstawiła Adriana Zandberga jakò kandydata na Prezydenta Pòlsczi<ref>https://tvn24.pl/polska/adrian-zandberg-kolejnym-kandydatem-na-prezydenta-jest-gotow-szarpac-sie-z-tym-koniem-st8255887</ref>. == Program == Kòngres Razã 8-9 smùtana 2025 przëjął nową programòwą deklaracjã<ref>[https://media.partiarazem.pl/p/koniec-swietych-krow-nowy-program-razem-likwidacja-senatu-koniec-20 Koniec świętych krów! Nowy program Razem: likwidacja Senatu, koniec z KRUS i rozdawnictwem dla bogatych.], media.partiarazem.pl, 9 smùtana 2025</ref>. Westrzód nôwôżniészëch je likwidacjô Senatu i KRUS, bùdowa 8 jądrowëch bloków, czë fabrik léków. Program dzeli sã na 13 partów<ref>Côłô programòwô deklaracjô dostãpnô je (pò pòlskù) na starnie partie. Niżi leno wëbróné pónktë. [https://partiarazem.pl/deklaracja-programowa Deklaracja programowa], partiarazem.pl</ref>. === Pòlskô z atomù, krzemù i stali === * Òpiarcé pòlsczi energeticzi ò jądrowé sztrómòwnie i òdnawialné zdrzódła energie. * Programë dlô warków òpiartëch na kònwencjonalnych zdrzódłach energie. * Jinwesticjô w banã, òdbùdowa państwòwëch przewòzów aùtobùsowëch. === Państwò pò starnie robiącëch === * Ùproscënié prowadzeniô zbiérnëch spòrów, ùmòżebnienié sztrajków solidarnoscowëch. * Dofinansowanié Państwowi Inspekcje Robòtë, nadanié ji prawa do zmianë ùmòwë na ùmòwã ò robòtã, w przëpôdkù scwierdzeniô stosënkù robòtë. * Wprowadzenié 32-gòdzynnégò tidzénia robòtë przë zachòwanim wënôdgrodë. * Pòdniesenié minimalnégò zôróbkù do rówiznë ⅔ strzédny wënôdgrodë. * Regulacjô warkòwégò sztatusu personów, jaczé zajimają sã profesjonalno artisticzną dzejalnotą. === Gòdpòdarka dlô lëdzy === * Wprowadzenié progresywnëch pòdatków. * Znikwienié m.jin. ryczałtu, pòdatkù liniowégò, specjalnych stawków dlô dëchòwnëch, KRUS. * Wprowadzenié cyfrowégò pòdatkù dlô wiôldżich firm. [[Òbrôzk:Ani jednej wiecej 2023 - Adrian Zandberg.jpg|mały|Adrian Zandberg i dzejarze Razã na demònstracje "Ani jedny wiãcy" w Warszawie (2023)]] === Zdrowié pònad zwësczi === * Zwikszenié dofinansowaniô pòwszechny òchronë zdrowiô do 8% PKB. * Wprowadzenié òbrzéskù wëbòru placu robòtë: lékarze robiący w pòwszechny òchronie zdrowiô nie bãdą mòglë równoczasno prowadzëc priwatnëch praktik lékarsczich. * Wprowadzenié legalny, dostãpny i bezpłatny abòrcje na żądanié do conômni 12 tidzénia cążë. * Pòprawa dostãpnoscë òpieczi òkòłopòrodowi, psychiatryczny i psychòlogiczny. === Ùtcëwô pòlitika === * Zmniészenié limitu wpłôcënków na kampaniã do 5000 złotëch òd personë. * Òstawienié dwùkadencjowòscë wójtów, bùrméstrów i prezydentów gardów. * Wprowadzenié limitu kadencje w parlamence. * Likwidacjô Senatu. === Prawò do mieszkaniô === * Przeznaczenié 1% PKB na program bùdacje mieszkaniów na najimniãcé. * Wprowadzenié m.jin. antyspekulacjowégò pòdatkù òd trzecégò mieszkaniô. * Òpòdatkùjemë jinwesticjowé pùstostanë. * Skùńczenié z patodeweloperką. === Państwò, na jaczé mòżesz sã spùscëc === * Likwidacjô KRUS. * Zrównanié emeritalnégò wiekù dlô białk i chłopów. * Wprowadzenié 480-dniowégò urlopu rodzëcelsczégò. === Nôùka — warënk rozwiju === * Zwikszenié nakładów na badérowania i nôùkã — do 3% PKB na rok. * Wprowadzenié òbrzészkù waloryzacje zôróbkù na wëższich ùczbòwniach. * Zwikszenié finansowaniô bùdowë i remòntów akademików. === Szkòła równëch mòżnot === * Zagwarantowanié bezpłatnégò, cepłégò jestkù w szkòle, przedszkòlim i żłóbkù. * Zatrzëmanié priwatizacje systemù edukacje. * Òdbùdowanié prestiżu warkù szkólnégò. * Wspieranié przez państwòwą szkòłã nôùczi w regionalnëch jãzëkach i òchronë môlowi kùlturowi spôdkòwiznë. === Pòlskô wòlnoscë, równoscë i solidarnoscë === * Wprowadzenié rozdzélu państwa òd kòscoła. * Wprowadzenié fùl równoscë małżeńsczi, bez wzglãdu na pëłc. * Wprowadzenié bezpłatny i dostãpny prawny i medyczny tranzycje. * Zakôzanié tpzw. kònwersjowi terapie. * Ùznanié Szlązôków i Kaszëbów za etniczną mniészëznã. * Legalizacjô marihuanë. === Roda — spôdkòwizna, nié zôsóbk === * Założenié nowëch i pòwikszenié jistniejących nôrodnëch parków. * Refòrma Pòlsczich Wód i Państwòwëch Lasów. === Mòcnô Pòlskô w sprawiedlëwi Eùropie === * Òbgôdanié na nowò ùnijnëch ùgòdów. * Pògłãbienié eùropejsczi wespółrobòtë przë sztrategicznëch jinwesticjach, energetice, transpòrce, spòlëznowi pòlitice, mieszkalnictwie i zdrowim. * Wsparcé òbronë i òdbùdowë Ùkrainë. * Regùlacjô rënkù robòtë cëzyńców. === Òdpòrnô spòlëzna, bezpiecznô Pòlskô === * Wprowadzenié ùstawù ò Pòlsczi Doktrinie Òbronny. * Refòrma systemù cywilny òbronë. * Zagwësnienié lékòwi suwereniznë. == Sztruktura == Krajowima òrganama partie są Kòngres, Krajowô Radzëzna, Krajowi Zarząd, Krajowô Rewizjowô Kòmisjô, Krajowô Welacjowô Kòmisjô i Partiowi Sąd Drëszny<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s.16.</ref>. Krajowi Zarząd twòrzi dwùch wespółprzédników, wëbierónëch w bënëpartiowi welacje i gabinet, zacwierdzony przez Krajową Radzëznã<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s. 24.</ref>. Na zôczątkù gòdnika 2024 wespółprzédnikama òstalë Adrian Zandberg (na pòstãpną kadencjã) i Aleksandra Òwca<ref>[https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-zmiany-w-partii-razem-sa-nowe-wladze-znamy-nazwiska-liderow,nId,7868068#google_vignette Zmiany w partii Razem. Są nowe władze, znamy nazwiska liderów], wydarzenia.interia.pl, 3 gòdnika 2024</ref>. Zarząd mët to 6 personów, òkróm wespółprzédników je w nim Matéùsz Merta, Marcelina Zawisza, Ana Pieciul i Chrystian Talik<ref>[https://partiarazem.pl/struktura Struktura Partii], partiarazem.pl</ref>. {| class="wikitable" ! colspan="4" |Wespółprzédnik ! colspan="4" |Wespółprzédniczka |- !Òdjimk !Miono !Òd !Do !Òdjimk !Miono !Òd !Do |- | rowspan="2" |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|345x345px]] | rowspan="2" |Adrian Zandberg | rowspan="2" |27 smùtana 2022 | rowspan="2" |''wcyg'' |[[Òbrôzk:Magdalena Biejat 2023 (cropped).jpg|bezramki|173x173px]] |Magdaléna Biejat |27 smùtana 2022 |24 rujana 2024 |- |[[Òbrôzk:Aleksandra-owca-2025 (cropped2).jpg|bezramki|173x173px]] |Aleksandra Òwca |3 gòdnika 2024 |''wcyg'' |} == Reprezentacjô w Parlamence == === Pòsélcowie na Sejm X kadencje (òd 2023) === * Macéj Kònieczny * Marta Stóżk<ref>weszła na plac Krzysztofa Śmiszka, jaczi òstół wëbróny do Parlamentu Eùropejsczégò.</ref> * [[Adrian Zandberg]] * '''Marcelina Zawisza – przédniczka kòła''' ==== Ùszli pòsélcowie X kadencje ==== * Dariô Gòsk-Pòpiółk * Dorota Òlkò * Joanna Wicha * Paùlëna Matësôk Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Nowi Lewicë i na zôczątkù bëlë nôleżnikama Kòalicjowégò Klubù Parlamentarnégò Lewicë. W rujanie 2024, zakładającë pòselsczé kòło Razã, klub òpùscëlë pòsélcowie, jaczi òstalë w partie – Gòsk-Pòpiółk, Òlkò i Wicha òstałë w KKP i òpùscëłë Razã<ref>[https://oko.press/rozlam-w-razem-polityczki-odchodza-z-partii-jak-do-tego-doszlo Rozłam w Razem. Polityczki odchodzą z partii. Jak do tego doszło?], oko.press, 24 rujana 2024</ref>. Paùlëna Matësôk òstała ùsëniãtô z partie 12 smùtana 2025<ref>[https://pl.wikinews.org/wiki/Paulina_Matysiak_wykluczona_z_Partii_Razem Paulina Matysiak wykluczona z Partii Razem], pl.wikinews.org, 12 smùtana 2025</ref>. ==== Ùszłé senatorczi XI kadencje (òd 2023) ==== * Magdaléna Biejat – wicemarszôłk Senatu * Ana Górskô Senatorczi òstałë wëbróné z lëst Nowi Lewicë i òstałë nôleżniczkama KKP Lewicë. W rujanie 2024 òpùscëłë Razã. === Pòsélcowie na Sejm IX kadencje (2019–2023) === * Magdaléna Biejat * Daria Gòsk-Pòpiółk * Macéj Kònieczny * Paùlëna Matësôk * Adrian Zandberg * Marcelina Zawisza Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Zdrzëszëznë Demòkratyczny Lewicë (SLD) i bëlë nôleżnikama KKP Lewicë. == Welacjowé wëniczi == === Welacjô do Parlamentu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="3" |Welacjô ! colspan="5" |Sejm ! colspan="2" |Senat ! rowspan="3" |Rząd |- ! colspan="3" |Głosë ! colspan="2" |Mandatë ! colspan="2" |Mandatë |- !Lëczba !% !+/− !Lëczba !+/− !Lëczba !+/− |- !2015 |550 349 |3,62 (8.) | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |0/460 | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |0/100 | style="text-align: center;" |– | style="background:coral;" |Brak |- !2019 | colspan="3" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart z lëstów SLD''</small> | style="text-align: center;" |6/460 | style="text-align: center;" | +6 | style="text-align: center;" |0/100 | style="text-align: center;" |– | style="background:pink;" |Òpòzycjô |- ! rowspan="2" |2023 | colspan="3" rowspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart z lëstów NL</small>'' | rowspan="2" style="text-align: center;" |7/460 | rowspan="2" style="text-align: center;" | +1 | rowspan="2" style="text-align: center;" |2/100 | rowspan="2" style="text-align: center;" | +2 | style="background:pink;" |Òpòzycjô<ref>òd 2024</ref> |} === Samòrządowô welacjô === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% (do sejmików) !Lëczba mandatów !+/− |- !2018 | style="text-align: center;" |242 511 | style="text-align: center;" |1,57 (8.) | style="text-align: center;" |0/552 | style="text-align: center;" |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)''</small> | style="text-align: center;" |1/552 | style="text-align: center;" | +1 |}[[Òbrôzk:Adrian Zandberg plakat minimalistyczny 2025.png|mały|Welacjowi plakat Adriana Zandberga w 2025]] === Welacjô do Eùropejsczégò Parlamentu === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% !Lëczba mandatów !+/- |- !2019 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica Razã (z UP i RSS)</small>'' | style="text-align: center;" |0/51 |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)</small>'' | style="text-align: center;" |0/53 |– |} === Prezydenckô welacjô === {| class="wikitable" style="text-align: right;" ! rowspan="2" |Welacjô ! rowspan="2" |Kandidat ! rowspan="2" |Òdjimk ! colspan="2" |I tura |- !Głosów !% |- !2020 | style="text-align: left;" |[[Robert Biedroń|Róbert Biedroń]]<ref>Przédnik partie Zymk, pòspólny kandidat SLD, partie Zymk i Razã.</ref> |[[Òbrôzk:JKRUK 20190219 ROBERT BIEDROŃ KIELCE DSCN2269 (cropped).jpg|bezramki|115x115px]] |''432 129'' |''2,22 (6.)'' |- !2025 | style="text-align: left;" |[[Adrian Zandberg]] |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|119x119px]] |''952 832'' |''4,86 (6.)'' |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtowné lënczi == https://partiarazem.pl [[Kategòrëjô:Demokracjô]] aopcgak3fnkr1unrhftulr82t4rak3a 194354 194353 2026-04-08T12:53:00Z Rzadtymczasowy 19437 pòwrózczi 194354 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Razem.png|mały|300x300px|Logò Partie Razã]] '''Partiô Razã''' (pòl. '''''Partia Razem''''') - pòlskô lewicowô pòliticznô partiô. Ùsadzonô w 2015 rokù. Òd czerwińca 2019 do rujana 2024 rokù fùnksjonowa jakno '''Lewica Razã'''. Òd 2019 mô reprezentacjã w [[Sejm|Sejmie]], w latach 2023–2024 mia jã téż w [[Senat|Senace]]. W latach 2016–2022 bëła sparłãczonô z midzënôrodną òrganizacją [[DiEM25]] (Rëch Demòkracje w Eùropie 2025), a òd 2024 wespółtwòrzi òrganizacje [[CEEGLA]] (Zdrëszëna Zelony Lewicë Westrzédno-Pòrénkòwi Eùropë) i [[ELA]] (Eùropejskô Zdrëszëna Lewicë dlô Lëdzy i Planétë). == Historëjô == Partiô pòwsta jakno òdpòwiédz na apel ò pòspólny sztart spòlëznowi lewicë w welacje do parlamentu<ref>[https://web.archive.org/web/20250513114730/https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103454,17291240,apel-chcemy-wspolnego-startu-lewicy-spolecznej-lewicy-w-sejmie.html Apel: Chcemy wspólnego startu lewicy społecznej. "Lewicy w Sejmie teraz nie ma. Jest Anna Grodzka"], tokfm.pl, 21 stëcznika 2015.</ref>. Ùsôdzcama bëlë m.jin. dzejarze Młodëch Socjalëstów i ùszłi dzejarze Zelonëch. W welacje do parlamentu w 2015 rokù Razã wëstawiła samòstójné lëstë we wszëtczich welacjowëch òbéńdach do Sejmu. Wënik partie to 3,62% – nie zagwësniło to reprezentacje w parlamence, le dało to subwencjã<ref>[https://parlament2015.pkw.gov.pl/pliki/1445898069_Komunikat-pkw-zbiorcze-wyniki-glosowania.pdf Komunikat Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 października 2015 r. o zbiorczych wynikach głosowania na listy kandydatów na posłów w skali kraju], pkw.gov.pl, 26 rujana 2015.</ref>. W 2016 rokù Razã rozpòczãła "czôrny protest", pò sczerowanim do dalszi robòtë projektu ò zaòstrzenim abòrcjowëch praw i òdrzucenim projektu jich liberalizacje<ref>[https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,35136,20738514,czarny-protest-partia-razem-przeciw-zaostrzeniu-prawa-aborcyjnego.html Czarny protest. Partia Razem przeciw zaostrzeniu prawa aborcyjnego], wyborcza.pl, 24 séwnika 2016.</ref>. W samòrządowi welacje w 2018 rokù partiô wëstawiła lëstë do sejmików, bez rejestracje lëst do radzëznów niżi<ref>[https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/delegatury/panstwowa-komisja-wyborcza/komitet-wyborczy-partii-razem-3216#candidates_stat Wybory Samorządowe 2018], pkw.gov.pl</ref>. Nôleżnicë partie sztartowalë na prezydentów [[Krakòwò|Krakòwa]], [[Gdiniô|Gdinie]], [[Częstochowa|Czãstochòwë]] i na burméstra [[Lesna|Lesny]]. W welacje do sejmików partiô òtrzimała 1,57%. W welacje na prezydentów nôleżnicë Razã zajmòwalë slédné lub przedslédné plac; w welacje na bùrméstra Lesny Szëmón Surmacz dobëł w II turze, równak pózni wëstąpił z partie<ref>Szëmón Surmacz, [https://www.facebook.com/notes/377106210110551/ Razem dla Niepodległej!], facebook.com, 7 smùtana 2018.</ref>. W Eùrowelacji 2019 razã z Ùnią Pracë ë Rëchã Spòlézné Sprawiedliwòtë zrobiła kòalicjã Lewica Razã. Dobëli 1,72% głosów nieòtrzimùjąc mandatów. W parlamentarné welacji 2019 Partiô ùsôdzyła koalicją pòd nôzwą ''Lewica'' z SLD, Wiosną, PPS. Lewica dobëła 49 mandatów z czégiò 6 partiô Razã. [[Òbrôzk:Adrian zandberg-0942.jpg|mały|Przedwelacjowé pòtkanié Zandberga w Lubartowie (2025)|330x330px]] W welacji w 2023 rokù kòalcicjô ''Lewica'' dobëła 8,61% głosów dając 26 mandatów w tym 7 dlô Razã. ''Nòwô Lewica'' pòparła rząd Donalda Tuska ë weszła do kòalicji rządzącé. Razã nie wstąpiła do rządù co pòwòdowało spòre midzë Razã, a NL. W rujanie 2024 Razã wyszła z ''Lewicë,'' a z Razã odeszły senatorczi ë 3 pòsélczi. W prezydenczé welacji 2025 Razã wëstawiła Adriana Zandberga jakò kandydata na Prezydenta Pòlsczi<ref>https://tvn24.pl/polska/adrian-zandberg-kolejnym-kandydatem-na-prezydenta-jest-gotow-szarpac-sie-z-tym-koniem-st8255887</ref>. == Program == Kòngres Razã 8-9 smùtana 2025 przëjął nową programòwą deklaracjã<ref>[https://media.partiarazem.pl/p/koniec-swietych-krow-nowy-program-razem-likwidacja-senatu-koniec-20 Koniec świętych krów! Nowy program Razem: likwidacja Senatu, koniec z KRUS i rozdawnictwem dla bogatych.], media.partiarazem.pl, 9 smùtana 2025</ref>. Westrzód nôwôżniészëch je likwidacjô Senatu i KRUS, bùdowa 8 jądrowëch bloków, czë fabrik léków. Program dzeli sã na 13 partów<ref>Côłô programòwô deklaracjô dostãpnô je (pò pòlskù) na starnie partie. Niżi leno wëbróné pónktë. [https://partiarazem.pl/deklaracja-programowa Deklaracja programowa], partiarazem.pl</ref>. === Pòlskô z atomù, krzemù i stali === * Òpiarcé pòlsczi energeticzi ò jądrowé sztrómòwnie i òdnawialné zdrzódła energie. * Programë dlô warków òpiartëch na kònwencjonalnych zdrzódłach energie. * Jinwesticjô w banã, òdbùdowa państwòwëch przewòzów aùtobùsowëch. === Państwò pò starnie robiącëch === * Ùproscënié prowadzeniô zbiérnëch spòrów, ùmòżebnienié sztrajków solidarnoscowëch. * Dofinansowanié Państwowi Inspekcje Robòtë, nadanié ji prawa do zmianë ùmòwë na ùmòwã ò robòtã, w przëpôdkù scwierdzeniô stosënkù robòtë. * Wprowadzenié 32-gòdzynnégò tidzénia robòtë przë zachòwanim wënôdgrodë. * Pòdniesenié minimalnégò zôróbkù do rówiznë ⅔ strzédny wënôdgrodë. * Regulacjô warkòwégò sztatusu personów, jaczé zajimają sã profesjonalno artisticzną dzejalnotą. === Gòdpòdarka dlô lëdzy === * Wprowadzenié progresywnëch pòdatków. * Znikwienié m.jin. ryczałtu, pòdatkù liniowégò, specjalnych stawków dlô dëchòwnëch, KRUS. * Wprowadzenié cyfrowégò pòdatkù dlô wiôldżich firm. [[Òbrôzk:Ani jednej wiecej 2023 - Adrian Zandberg.jpg|mały|Adrian Zandberg i dzejarze Razã na demònstracje "Ani jedny wiãcy" w Warszawie (2023)]] === Zdrowié pònad zwësczi === * Zwikszenié dofinansowaniô pòwszechny òchronë zdrowiô do 8% PKB. * Wprowadzenié òbrzéskù wëbòru placu robòtë: lékarze robiący w pòwszechny òchronie zdrowiô nie bãdą mòglë równoczasno prowadzëc priwatnëch praktik lékarsczich. * Wprowadzenié legalny, dostãpny i bezpłatny abòrcje na żądanié do conômni 12 tidzénia cążë. * Pòprawa dostãpnoscë òpieczi òkòłopòrodowi, psychiatryczny i psychòlogiczny. === Ùtcëwô pòlitika === * Zmniészenié limitu wpłôcënków na kampaniã do 5000 złotëch òd personë. * Òstawienié dwùkadencjowòscë wójtów, bùrméstrów i prezydentów gardów. * Wprowadzenié limitu kadencje w parlamence. * Likwidacjô Senatu. === Prawò do mieszkaniô === * Przeznaczenié 1% PKB na program bùdacje mieszkaniów na najimniãcé. * Wprowadzenié m.jin. antyspekulacjowégò pòdatkù òd trzecégò mieszkaniô. * Òpòdatkùjemë jinwesticjowé pùstostanë. * Skùńczenié z patodeweloperką. === Państwò, na jaczé mòżesz sã spùscëc === * Likwidacjô KRUS. * Zrównanié emeritalnégò wiekù dlô białk i chłopów. * Wprowadzenié 480-dniowégò urlopu rodzëcelsczégò. === Nôùka — warënk rozwiju === * Zwikszenié nakładów na badérowania i nôùkã — do 3% PKB na rok. * Wprowadzenié òbrzészkù waloryzacje zôróbkù na wëższich ùczbòwniach. * Zwikszenié finansowaniô bùdowë i remòntów akademików. === Szkòła równëch mòżnot === * Zagwarantowanié bezpłatnégò, cepłégò jestkù w szkòle, przedszkòlim i żłóbkù. * Zatrzëmanié priwatizacje systemù edukacje. * Òdbùdowanié prestiżu warkù szkólnégò. * Wspieranié przez państwòwą szkòłã nôùczi w regionalnëch jãzëkach i òchronë môlowi kùlturowi spôdkòwiznë. === Pòlskô wòlnoscë, równoscë i solidarnoscë === * Wprowadzenié rozdzélu państwa òd kòscoła. * Wprowadzenié fùl równoscë małżeńsczi, bez wzglãdu na pëłc. * Wprowadzenié bezpłatny i dostãpny prawny i medyczny tranzycje. * Zakôzanié tpzw. kònwersjowi terapie. * Ùznanié Szlązôków i Kaszëbów za etniczną mniészëznã. * Legalizacjô marihuanë. === Roda — spôdkòwizna, nié zôsóbk === * Założenié nowëch i pòwikszenié jistniejących nôrodnëch parków. * Refòrma Pòlsczich Wód i Państwòwëch Lasów. === Mòcnô Pòlskô w sprawiedlëwi Eùropie === * Òbgôdanié na nowò ùnijnëch ùgòdów. * Pògłãbienié eùropejsczi wespółrobòtë przë sztrategicznëch jinwesticjach, energetice, transpòrce, spòlëznowi pòlitice, mieszkalnictwie i zdrowim. * Wsparcé òbronë i òdbùdowë Ùkrainë. * Regùlacjô rënkù robòtë cëzyńców. === Òdpòrnô spòlëzna, bezpiecznô Pòlskô === * Wprowadzenié ùstawù ò Pòlsczi Doktrinie Òbronny. * Refòrma systemù cywilny òbronë. * Zagwësnienié lékòwi suwereniznë. == Sztruktura == Krajowima òrganama partie są Kòngres, Krajowô Radzëzna, Krajowi Zarząd, Krajowô Rewizjowô Kòmisjô, Krajowô Welacjowô Kòmisjô i Partiowi Sąd Drëszny<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s.16.</ref>. Krajowi Zarząd twòrzi dwùch wespółprzédników, wëbierónëch w bënëpartiowi welacje i gabinet, zacwierdzony przez Krajową Radzëznã<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s. 24.</ref>. Na zôczątkù gòdnika 2024 wespółprzédnikama òstalë [[Adrian Zandberg]] (na pòstãpną kadencjã) i Aleksandra Òwca<ref>[https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-zmiany-w-partii-razem-sa-nowe-wladze-znamy-nazwiska-liderow,nId,7868068#google_vignette Zmiany w partii Razem. Są nowe władze, znamy nazwiska liderów], wydarzenia.interia.pl, 3 gòdnika 2024</ref>. Zarząd mët to 6 personów, òkróm wespółprzédników je w nim Matéùsz Merta, Marcelina Zawisza, Ana Pieciul i Chrystian Talik<ref>[https://partiarazem.pl/struktura Struktura Partii], partiarazem.pl</ref>. {| class="wikitable" ! colspan="4" |Wespółprzédnik ! colspan="4" |Wespółprzédniczka |- !Òdjimk !Miono !Òd !Do !Òdjimk !Miono !Òd !Do |- | rowspan="2" |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|345x345px]] | rowspan="2" |[[Adrian Zandberg]] | rowspan="2" |27 smùtana 2022 | rowspan="2" |''wcyg'' |[[Òbrôzk:Magdalena Biejat 2023 (cropped).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Magdaléna Biejat]] |27 smùtana 2022 |24 rujana 2024 |- |[[Òbrôzk:Aleksandra-owca-2025 (cropped2).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Aleksandra Òwca]] |3 gòdnika 2024 |''wcyg'' |} == Reprezentacjô w Parlamence == === Pòsélcowie na Sejm X kadencje (òd 2023) === * [[Macéj Kònieczny]] * [[Marta Stóżk]]<ref>weszła na plac Krzysztofa Śmiszka, jaczi òstół wëbróny do Parlamentu Eùropejsczégò.</ref> * [[Adrian Zandberg]] * '''[[Marcelina Zawisza]] – przédniczka kòła''' ==== Ùszli pòsélcowie X kadencje ==== * Dariô Gòsk-Pòpiółk * Dorota Òlkò * Joanna Wicha * Paùlëna Matësôk Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Nowi Lewicë i na zôczątkù bëlë nôleżnikama Kòalicjowégò Klubù Parlamentarnégò Lewicë. W rujanie 2024, zakładającë pòselsczé kòło Razã, klub òpùscëlë pòsélcowie, jaczi òstalë w partie – Gòsk-Pòpiółk, Òlkò i Wicha òstałë w KKP i òpùscëłë Razã<ref>[https://oko.press/rozlam-w-razem-polityczki-odchodza-z-partii-jak-do-tego-doszlo Rozłam w Razem. Polityczki odchodzą z partii. Jak do tego doszło?], oko.press, 24 rujana 2024</ref>. Paùlëna Matësôk òstała ùsëniãtô z partie 12 smùtana 2025<ref>[https://pl.wikinews.org/wiki/Paulina_Matysiak_wykluczona_z_Partii_Razem Paulina Matysiak wykluczona z Partii Razem], pl.wikinews.org, 12 smùtana 2025</ref>. ==== Ùszłé senatorczi XI kadencje (òd 2023) ==== * Magdaléna Biejat – wicemarszôłk Senatu * Ana Górskô Senatorczi òstałë wëbróné z lëst Nowi Lewicë i òstałë nôleżniczkama KKP Lewicë. W rujanie 2024 òpùscëłë Razã. === Pòsélcowie na Sejm IX kadencje (2019–2023) === * Magdaléna Biejat * Daria Gòsk-Pòpiółk * Macéj Kònieczny * Paùlëna Matësôk * Adrian Zandberg * Marcelina Zawisza Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Zdrzëszëznë Demòkratyczny Lewicë (SLD) i bëlë nôleżnikama KKP Lewicë. == Welacjowé wëniczi == === Welacjô do Parlamentu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="3" |Welacjô ! colspan="5" |Sejm ! colspan="2" |Senat ! rowspan="3" |Rząd |- ! colspan="3" |Głosë ! colspan="2" |Mandatë ! colspan="2" |Mandatë |- !Lëczba !% !+/− !Lëczba !+/− !Lëczba !+/− |- !2015 |550 349 |3,62 (8.) | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |0/460 | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |0/100 | style="text-align: center;" |– | style="background:coral;" |Brak |- !2019 | colspan="3" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart z lëstów SLD''</small> | style="text-align: center;" |6/460 | style="text-align: center;" | +6 | style="text-align: center;" |0/100 | style="text-align: center;" |– | style="background:pink;" |Òpòzycjô |- ! rowspan="2" |2023 | colspan="3" rowspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart z lëstów NL</small>'' | rowspan="2" style="text-align: center;" |7/460 | rowspan="2" style="text-align: center;" | +1 | rowspan="2" style="text-align: center;" |2/100 | rowspan="2" style="text-align: center;" | +2 | style="background:pink;" |Òpòzycjô<ref>òd 2024</ref> |} === Samòrządowô welacjô === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% (do sejmików) !Lëczba mandatów !+/− |- !2018 | style="text-align: center;" |242 511 | style="text-align: center;" |1,57 (8.) | style="text-align: center;" |0/552 | style="text-align: center;" |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)''</small> | style="text-align: center;" |1/552 | style="text-align: center;" | +1 |}[[Òbrôzk:Adrian Zandberg plakat minimalistyczny 2025.png|mały|Welacjowi plakat Adriana Zandberga w 2025]] === Welacjô do Eùropejsczégò Parlamentu === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% !Lëczba mandatów !+/- |- !2019 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica Razã (z UP i RSS)</small>'' | style="text-align: center;" |0/51 |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)</small>'' | style="text-align: center;" |0/53 |– |} === Prezydenckô welacjô === {| class="wikitable" style="text-align: right;" ! rowspan="2" |Welacjô ! rowspan="2" |Kandidat ! rowspan="2" |Òdjimk ! colspan="2" |I tura |- !Głosów !% |- !2020 | style="text-align: left;" |[[Robert Biedroń|Róbert Biedroń]]<ref>Przédnik partie Zymk, pòspólny kandidat SLD, partie Zymk i Razã.</ref> |[[Òbrôzk:JKRUK 20190219 ROBERT BIEDROŃ KIELCE DSCN2269 (cropped).jpg|bezramki|115x115px]] |''432 129'' |''2,22 (6.)'' |- !2025 | style="text-align: left;" |[[Adrian Zandberg]] |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|119x119px]] |''952 832'' |''4,86 (6.)'' |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtowné lënczi == https://partiarazem.pl [[Kategòrëjô:Demokracjô]] d6z6rmmna0vz87aqhgw4lh8aw7wy1xa 194362 194354 2026-04-08T13:06:46Z Orbitminis 18250 194362 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Razem.png|mały|300x300px|Logò Partie Razã]] '''Partiô Razã''' (pòl. '''''Partia Razem''''') - pòlskô lewicowô pòliticznô partiô. Ùsadzonô w 2015 rokù. Òd czerwińca 2019 do rujana 2024 rokù fùnksjonowa jakno '''Lewica Razã'''. Òd 2019 mô reprezentacjã w [[Sejm|Sejmie]], w latach 2023–2024 mia jã téż w [[Senat|Senace]]. W latach 2016–2022 bëła sparłãczonô z midzënôrodną òrganizacją [[DiEM25]] (Rëch Demòkracje w Eùropie 2025), a òd 2024 wespółtwòrzi òrganizacje [[CEEGLA]] (Zdrëszëna Zelony Lewicë Westrzédno-Pòrénkòwi Eùropë) i [[ELA]] (Eùropejskô Zdrëszëna Lewicë dlô Lëdzy i Planétë). == Historëjô == Partiô pòwsta jakno òdpòwiédz na apel ò pòspólny sztart spòlëznowi lewicë w welacje do parlamentu<ref>[https://web.archive.org/web/20250513114730/https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103454,17291240,apel-chcemy-wspolnego-startu-lewicy-spolecznej-lewicy-w-sejmie.html Apel: Chcemy wspólnego startu lewicy społecznej. "Lewicy w Sejmie teraz nie ma. Jest Anna Grodzka"], tokfm.pl, 21 stëcznika 2015.</ref>. Ùsôdzcama bëlë m.jin. dzejarze Młodëch Socjalëstów i ùszłi dzejarze Zelonëch. W welacje do parlamentu w 2015 rokù Razã wëstawiła samòstójné lëstë we wszëtczich welacjowëch òbéńdach do Sejmu. Wënik partie to 3,62% – nie zagwësniło to reprezentacje w parlamence, le dało to subwencjã<ref>[https://parlament2015.pkw.gov.pl/pliki/1445898069_Komunikat-pkw-zbiorcze-wyniki-glosowania.pdf Komunikat Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 października 2015 r. o zbiorczych wynikach głosowania na listy kandydatów na posłów w skali kraju], pkw.gov.pl, 26 rujana 2015.</ref>. W 2016 rokù Razã rozpòczãła "czôrny protest", pò sczerowanim do dalszi robòtë projektu ò zaòstrzenim abòrcjowëch praw i òdrzucenim projektu jich liberalizacje<ref>[https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,35136,20738514,czarny-protest-partia-razem-przeciw-zaostrzeniu-prawa-aborcyjnego.html Czarny protest. Partia Razem przeciw zaostrzeniu prawa aborcyjnego], wyborcza.pl, 24 séwnika 2016.</ref>. W samòrządowi welacje w 2018 rokù partiô wëstawiła lëstë do sejmików, bez rejestracje lëst do radzëznów niżi<ref>[https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/delegatury/panstwowa-komisja-wyborcza/komitet-wyborczy-partii-razem-3216#candidates_stat Wybory Samorządowe 2018], pkw.gov.pl</ref>. Nôleżnicë partie sztartowalë na prezydentów [[Krakòwò|Krakòwa]], [[Gdiniô|Gdinie]], [[Częstochowa|Czãstochòwë]] i na burméstra [[Lesna|Lesny]]. W welacje do sejmików partiô òtrzimała 1,57%. W welacje na prezydentów nôleżnicë Razã zajmòwalë slédné lub przedslédné plac; w welacje na bùrméstra Lesny Szëmón Surmacz dobëł w II turze, równak pózni wëstąpił z partie<ref>Szëmón Surmacz, [https://www.facebook.com/notes/377106210110551/ Razem dla Niepodległej!], facebook.com, 7 smùtana 2018.</ref>. W Eùrowelacji 2019 razã z Ùnią Pracë ë Rëchã Spòlézné Sprawiedliwòtë zrobiła kòalicjã Lewica Razã. Dobëli 1,72% głosów nieòtrzimùjąc mandatów. W parlamentarné welacji 2019 Partiô ùsôdzyła koalicją pòd nôzwą ''Lewica'' z SLD, Wiosną, PPS. Lewica dobëła 49 mandatów z czégiò 6 partiô Razã. [[Òbrôzk:Adrian zandberg-0942.jpg|mały|Przedwelacjowé pòtkanié Zandberga w Lubartowie (2025)|330x330px]] W welacji w 2023 rokù kòalcicjô ''Lewica'' dobëła 8,61% głosów dając 26 mandatów w tym 7 dlô Razã. ''Nòwô Lewica'' pòparła rząd Donalda Tuska ë weszła do kòalicji rządzącé. Razã nie wstąpiła do rządù co pòwòdowało spòre midzë Razã, a NL. W rujanie 2024 Razã wyszła z ''Lewicë,'' a z Razã odeszły senatorczi ë 3 pòsélczi. W prezydenczé welacji 2025 Razã wëstawiła Adriana Zandberga jakò kandydata na Prezydenta Pòlsczi<ref>https://tvn24.pl/polska/adrian-zandberg-kolejnym-kandydatem-na-prezydenta-jest-gotow-szarpac-sie-z-tym-koniem-st8255887</ref>. == Program == Kòngres Razã 8-9 smùtana 2025 przëjął nową programòwą deklaracjã<ref>[https://media.partiarazem.pl/p/koniec-swietych-krow-nowy-program-razem-likwidacja-senatu-koniec-20 Koniec świętych krów! Nowy program Razem: likwidacja Senatu, koniec z KRUS i rozdawnictwem dla bogatych.], media.partiarazem.pl, 9 smùtana 2025</ref>. Westrzód nôwôżniészëch je likwidacjô Senatu i KRUS, bùdowa 8 jądrowëch bloków, czë fabrik léków. Program dzeli sã na 13 partów<ref>Côłô programòwô deklaracjô dostãpnô je (pò pòlskù) na starnie partie. Niżi leno wëbróné pónktë. [https://partiarazem.pl/deklaracja-programowa Deklaracja programowa], partiarazem.pl</ref>. === Pòlskô z atomù, krzemù i stali === * Òpiarcé pòlsczi energeticzi ò jądrowé sztrómòwnie i òdnawialné zdrzódła energie. * Programë dlô warków òpiartëch na kònwencjonalnych zdrzódłach energie. * Jinwesticjô w banã, òdbùdowa państwòwëch przewòzów aùtobùsowëch. === Państwò pò starnie robiącëch === * Ùproscënié prowadzeniô zbiérnëch spòrów, ùmòżebnienié sztrajków solidarnoscowëch. * Dofinansowanié Państwowi Inspekcje Robòtë, nadanié ji prawa do zmianë ùmòwë na ùmòwã ò robòtã, w przëpôdkù scwierdzeniô stosënkù robòtë. * Wprowadzenié 32-gòdzynnégò tidzénia robòtë przë zachòwanim wënôdgrodë. * Pòdniesenié minimalnégò zôróbkù do rówiznë ⅔ strzédny wënôdgrodë. * Regulacjô warkòwégò sztatusu personów, jaczé zajimają sã profesjonalno artisticzną dzejalnotą. === Gòdpòdarka dlô lëdzy === * Wprowadzenié progresywnëch pòdatków. * Znikwienié m.jin. ryczałtu, pòdatkù liniowégò, specjalnych stawków dlô dëchòwnëch, KRUS. * Wprowadzenié cyfrowégò pòdatkù dlô wiôldżich firm. [[Òbrôzk:Ani jednej wiecej 2023 - Adrian Zandberg.jpg|mały|Adrian Zandberg i dzejarze Razã na demònstracje "Ani jedny wiãcy" w Warszawie (2023)]] === Zdrowié pònad zwësczi === * Zwikszenié dofinansowaniô pòwszechny òchronë zdrowiô do 8% PKB. * Wprowadzenié òbrzéskù wëbòru placu robòtë: lékarze robiący w pòwszechny òchronie zdrowiô nie bãdą mòglë równoczasno prowadzëc priwatnëch praktik lékarsczich. * Wprowadzenié legalny, dostãpny i bezpłatny abòrcje na żądanié do conômni 12 tidzénia cążë. * Pòprawa dostãpnoscë òpieczi òkòłopòrodowi, psychiatryczny i psychòlogiczny. === Ùtcëwô pòlitika === * Zmniészenié limitu wpłôcënków na kampaniã do 5000 złotëch òd personë. * Òstawienié dwùkadencjowòscë wójtów, bùrméstrów i prezydentów gardów. * Wprowadzenié limitu kadencje w parlamence. * Likwidacjô Senatu. === Prawò do mieszkaniô === * Przeznaczenié 1% PKB na program bùdacje mieszkaniów na najimniãcé. * Wprowadzenié m.jin. antyspekulacjowégò pòdatkù òd trzecégò mieszkaniô. * Òpòdatkùjemë jinwesticjowé pùstostanë. * Skùńczenié z patodeweloperką. === Państwò, na jaczé mòżesz sã spùscëc === * Likwidacjô KRUS. * Zrównanié emeritalnégò wiekù dlô białk i chłopów. * Wprowadzenié 480-dniowégò urlopu rodzëcelsczégò. === Nôùka — warënk rozwiju === * Zwikszenié nakładów na badérowania i nôùkã — do 3% PKB na rok. * Wprowadzenié òbrzészkù waloryzacje zôróbkù na wëższich ùczbòwniach. * Zwikszenié finansowaniô bùdowë i remòntów akademików. === Szkòła równëch mòżnot === * Zagwarantowanié bezpłatnégò, cepłégò jestkù w szkòle, przedszkòlim i żłóbkù. * Zatrzëmanié priwatizacje systemù edukacje. * Òdbùdowanié prestiżu warkù szkólnégò. * Wspieranié przez państwòwą szkòłã nôùczi w regionalnëch jãzëkach i òchronë môlowi kùlturowi spôdkòwiznë. === Pòlskô wòlnoscë, równoscë i solidarnoscë === * Wprowadzenié rozdzélu państwa òd kòscoła. * Wprowadzenié fùl równoscë małżeńsczi, bez wzglãdu na pëłc. * Wprowadzenié bezpłatny i dostãpny prawny i medyczny tranzycje. * Zakôzanié tpzw. kònwersjowi terapie. * Ùznanié Szlązôków i Kaszëbów za etniczną mniészëznã. * Legalizacjô marihuanë. === Roda — spôdkòwizna, nié zôsóbk === * Założenié nowëch i pòwikszenié jistniejących nôrodnëch parków. * Refòrma Pòlsczich Wód i Państwòwëch Lasów. === Mòcnô Pòlskô w sprawiedlëwi Eùropie === * Òbgôdanié na nowò ùnijnëch ùgòdów. * Pògłãbienié eùropejsczi wespółrobòtë przë sztrategicznëch jinwesticjach, energetice, transpòrce, spòlëznowi pòlitice, mieszkalnictwie i zdrowim. * Wsparcé òbronë i òdbùdowë Ùkrainë. * Regùlacjô rënkù robòtë cëzyńców. === Òdpòrnô spòlëzna, bezpiecznô Pòlskô === * Wprowadzenié ùstawù ò Pòlsczi Doktrinie Òbronny. * Refòrma systemù cywilny òbronë. * Zagwësnienié lékòwi suwereniznë. == Sztruktura == Krajowima òrganama partie są Kòngres, Krajowô Radzëzna, Krajowi Zarząd, Krajowô Rewizjowô Kòmisjô, Krajowô Welacjowô Kòmisjô i Partiowi Sąd Drëszny<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s.16.</ref>. Krajowi Zarząd twòrzi dwùch wespółprzédników, wëbierónëch w bënëpartiowi welacje i gabinet, zacwierdzony przez Krajową Radzëznã<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s. 24.</ref>. Na zôczątkù gòdnika 2024 wespółprzédnikama òstalë [[Adrian Zandberg]] (na pòstãpną kadencjã) i Aleksandra Òwca<ref>[https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-zmiany-w-partii-razem-sa-nowe-wladze-znamy-nazwiska-liderow,nId,7868068#google_vignette Zmiany w partii Razem. Są nowe władze, znamy nazwiska liderów], wydarzenia.interia.pl, 3 gòdnika 2024</ref>. Zarząd mët to 6 personów, òkróm wespółprzédników je w nim Matéùsz Merta, Marcelina Zawisza, Ana Pieciul i Chrystian Talik<ref>[https://partiarazem.pl/struktura Struktura Partii], partiarazem.pl</ref>. {| class="wikitable" ! colspan="4" |Wespółprzédnik ! colspan="4" |Wespółprzédniczka |- !Òdjimk !Miono !Òd !Do !Òdjimk !Miono !Òd !Do |- | rowspan="2" |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|345x345px]] | rowspan="2" |[[Adrian Zandberg]] | rowspan="2" |27 smùtana 2022 | rowspan="2" |''wcyg'' |[[Òbrôzk:Magdalena Biejat 2023 (cropped).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Magdaléna Biejat]] |27 smùtana 2022 |24 rujana 2024 |- |[[Òbrôzk:Aleksandra-owca-2025 (cropped2).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Aleksandra Òwca]] |3 gòdnika 2024 |''wcyg'' |} == Reprezentacjô w Parlamence == === Pòsélcowie na Sejm X kadencje (òd 2023) === * [[Macéj Kònieczny]] * [[Marta Stóżk]]<ref>weszła na plac Krzysztofa Śmiszka, jaczi òstół wëbróny do Parlamentu Eùropejsczégò.</ref> * [[Adrian Zandberg]] * '''[[Marcelina Zawisza]] – przédniczka kòła''' ==== Ùszli pòsélcowie X kadencje ==== * Dariô Gòsk-Pòpiółk * Dorota Òlkò * Joanna Wicha * Paùlëna Matësôk Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Nowi Lewicë i na zôczątkù bëlë nôleżnikama Kòalicjowégò Klubù Parlamentarnégò Lewicë. W rujanie 2024, zakładającë pòselsczé kòło Razã, klub òpùscëlë pòsélcowie, jaczi òstalë w partie – Gòsk-Pòpiółk, Òlkò i Wicha òstałë w KKP i òpùscëłë Razã<ref>[https://oko.press/rozlam-w-razem-polityczki-odchodza-z-partii-jak-do-tego-doszlo Rozłam w Razem. Polityczki odchodzą z partii. Jak do tego doszło?], oko.press, 24 rujana 2024</ref>. Paùlëna Matësôk òstała ùsëniãtô z partie 12 smùtana 2025<ref>[https://pl.wikinews.org/wiki/Paulina_Matysiak_wykluczona_z_Partii_Razem Paulina Matysiak wykluczona z Partii Razem], pl.wikinews.org, 12 smùtana 2025</ref>. ==== Ùszłé senatorczi XI kadencje (òd 2023) ==== * Magdaléna Biejat – wicemarszôłk Senatu * Ana Górskô Senatorczi òstałë wëbróné z lëst Nowi Lewicë i òstałë nôleżniczkama KKP Lewicë. W rujanie 2024 òpùscëłë Razã. === Pòsélcowie na Sejm IX kadencje (2019–2023) === * Magdaléna Biejat * Daria Gòsk-Pòpiółk * Macéj Kònieczny * Paùlëna Matësôk * Adrian Zandberg * Marcelina Zawisza Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Zdrzëszëznë Demòkratyczny Lewicë (SLD) i bëlë nôleżnikama KKP Lewicë. == Welacjowé wëniczi == === Welacjô do Parlamentu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="3" |Welacjô ! colspan="5" |Sejm ! colspan="2" |Senat ! rowspan="3" |Rząd |- ! colspan="3" |Głosë ! colspan="2" |Mandatë ! colspan="2" |Mandatë |- !Lëczba !% !+/− !Lëczba !+/− !Lëczba !+/− |- !2015 |550 349 |3,62 (8.) | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |0/460 | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |0/100 | style="text-align: center;" |– | style="background:coral;" |Brak |- !2019 | colspan="3" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart z lëstów SLD''</small> | style="text-align: center;" |6/460 | style="text-align: center;" | +6 | style="text-align: center;" |0/100 | style="text-align: center;" |– | style="background:pink;" |Òpòzycjô |- ! rowspan="2" |2023 | colspan="3" rowspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart z lëstów NL</small>'' | rowspan="2" style="text-align: center;" |7/460 | rowspan="2" style="text-align: center;" | +1 | rowspan="2" style="text-align: center;" |2/100 | rowspan="2" style="text-align: center;" | +2 | style="background:pink;" |Òpòzycjô<ref>òd 2024</ref> |} === Samòrządowô welacjô === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% (do sejmików) !Lëczba mandatów !+/− |- !2018 | style="text-align: center;" |242 511 | style="text-align: center;" |1,57 (8.) | style="text-align: center;" |0/552 | style="text-align: center;" |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)''</small> | style="text-align: center;" |1/552 | style="text-align: center;" | +1 |}[[Òbrôzk:Adrian Zandberg plakat minimalistyczny 2025.png|mały|Welacjowi plakat Adriana Zandberga w 2025]] === Welacjô do Eùropejsczégò Parlamentu === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% !Lëczba mandatów !+/- |- !2019 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica Razã (z UP i RSS)</small>'' | style="text-align: center;" |0/51 |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)</small>'' | style="text-align: center;" |0/53 |– |} === Prezydenckô welacjô === {| class="wikitable" style="text-align: right;" ! rowspan="2" |Welacjô ! rowspan="2" |Kandidat ! rowspan="2" |Òdjimk ! colspan="2" |I tura |- !Głosów !% |- !2020 | style="text-align: left;" |[[Robert Biedroń|Róbert Biedroń]]<ref>Przédnik partie Zymk, pòspólny kandidat SLD, partie Zymk i Razã.</ref> |[[Òbrôzk:JKRUK 20190219 ROBERT BIEDROŃ KIELCE DSCN2269 (cropped).jpg|bezramki|115x115px]] |''432 129'' |''2,22 (6.)'' |- !2025 | style="text-align: left;" |[[Adrian Zandberg]] |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|119x119px]] |''952 832'' |''4,86 (6.)'' |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtowné lënczi == * https://partiarazem.pl [[Kategòrëjô:Demokracjô]] mtylbv5nj5mz0vil0w26fye9hjxn759 194504 194362 2026-04-08T17:25:13Z Rzadtymczasowy 19437 infobox partiô, infobox ùdzél 194504 wikitext text/x-wiki {{Pòliticznô partiô |mióno=Partiô Razã |òryginalné mióno=Partia Razem |logo=Razem.png |krôj=[[Pòlskô]] |skrócënk=Razã |przédnik=Adrian Zandberg, Aleksandra Òwca |adrésa=sz. Nowi Swiat 27/1, 00-029 Warszawa |ùsôdztwò=2015 |farwë= alizarinowi karmin |mańdatë=. |mańdatë1={{Ùdzél|4|460|#720546}} |mańdatë1_titël=Mandatë w Sejmie |mańdatë2={{Ùdzél|0|460|#720546}} |mańdatë2_titël=Mandatë w Senace |mańdatë3={{Ùdzél|0|53|#720546}} |mańdatë3_titël=Mandatë w Parlamence Eùropejsczim |jinternetowô starna=https://partiarazem.pl}} '''Partiô Razã''' (pòl. '''''Partia Razem''''') - pòlskô lewicowô pòliticznô partiô. Ùsadzonô w 2015 rokù. Òd czerwińca 2019 do rujana 2024 rokù fùnksjonowa jakno '''Lewica Razã'''. Òd 2019 mô reprezentacjã w [[Sejm|Sejmie]], w latach 2023–2024 mia jã téż w [[Senat|Senace]]. W latach 2016–2022 bëła sparłãczonô z midzënôrodną òrganizacją [[DiEM25]] (Rëch Demòkracje w Eùropie 2025), a òd 2024 wespółtwòrzi òrganizacje [[CEEGLA]] (Zdrëszëna Zelony Lewicë Westrzédno-Pòrénkòwi Eùropë) i [[ELA]] (Eùropejskô Zdrëszëna Lewicë dlô Lëdzy i Planétë) == Historëjô == Partiô pòwsta jakno òdpòwiédz na apel ò pòspólny sztart spòlëznowi lewicë w welacje do parlamentu<ref>[https://web.archive.org/web/20250513114730/https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103454,17291240,apel-chcemy-wspolnego-startu-lewicy-spolecznej-lewicy-w-sejmie.html Apel: Chcemy wspólnego startu lewicy społecznej. "Lewicy w Sejmie teraz nie ma. Jest Anna Grodzka"], tokfm.pl, 21 stëcznika 2015.</ref>. Ùsôdzcama bëlë m.jin. dzejarze Młodëch Socjalëstów i ùszłi dzejarze Zelonëch. W welacje do parlamentu w 2015 rokù Razã wëstawiła samòstójné lëstë we wszëtczich welacjowëch òbéńdach do Sejmu. Wënik partie to 3,62% – nie zagwësniło to reprezentacje w parlamence, le dało to subwencjã<ref>[https://parlament2015.pkw.gov.pl/pliki/1445898069_Komunikat-pkw-zbiorcze-wyniki-glosowania.pdf Komunikat Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 października 2015 r. o zbiorczych wynikach głosowania na listy kandydatów na posłów w skali kraju], pkw.gov.pl, 26 rujana 2015.</ref>. W 2016 rokù Razã rozpòczãła "czôrny protest", pò sczerowanim do dalszi robòtë projektu ò zaòstrzenim abòrcjowëch praw i òdrzucenim projektu jich liberalizacje<ref>[https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,35136,20738514,czarny-protest-partia-razem-przeciw-zaostrzeniu-prawa-aborcyjnego.html Czarny protest. Partia Razem przeciw zaostrzeniu prawa aborcyjnego], wyborcza.pl, 24 séwnika 2016.</ref>. W samòrządowi welacje w 2018 rokù partiô wëstawiła lëstë do sejmików, bez rejestracje lëst do radzëznów niżi<ref>[https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/delegatury/panstwowa-komisja-wyborcza/komitet-wyborczy-partii-razem-3216#candidates_stat Wybory Samorządowe 2018], pkw.gov.pl</ref>. Nôleżnicë partie sztartowalë na prezydentów [[Krakòwò|Krakòwa]], [[Gdiniô|Gdinie]], [[Częstochowa|Czãstochòwë]] i na burméstra [[Lesna|Lesny]]. W welacje do sejmików partiô òtrzimała 1,57%. W welacje na prezydentów nôleżnicë Razã zajmòwalë slédné lub przedslédné plac; w welacje na bùrméstra Lesny Szëmón Surmacz dobëł w II turze, równak pózni wëstąpił z partie<ref>Szëmón Surmacz, [https://www.facebook.com/notes/377106210110551/ Razem dla Niepodległej!], facebook.com, 7 smùtana 2018.</ref>. W Eùrowelacji 2019 razã z Ùnią Pracë ë Rëchã Spòlézné Sprawiedliwòtë zrobiła kòalicjã Lewica Razã. Dobëli 1,72% głosów nieòtrzimùjąc mandatów. W parlamentarné welacji 2019 Partiô ùsôdzyła koalicją pòd nôzwą ''Lewica'' z SLD, Wiosną, PPS. Lewica dobëła 49 mandatów z czégiò 6 partiô Razã. [[Òbrôzk:Adrian zandberg-0942.jpg|mały|Przedwelacjowé pòtkanié Zandberga w Lubartowie (2025)|330x330px]] W welacji w 2023 rokù kòalcicjô ''Lewica'' dobëła 8,61% głosów dając 26 mandatów w tym 7 dlô Razã. ''Nòwô Lewica'' pòparła rząd Donalda Tuska ë weszła do kòalicji rządzącé. Razã nie wstąpiła do rządù co pòwòdowało spòre midzë Razã, a NL. W rujanie 2024 Razã wyszła z ''Lewicë,'' a z Razã odeszły senatorczi ë 3 pòsélczi. W prezydenczé welacji 2025 Razã wëstawiła Adriana Zandberga jakò kandydata na Prezydenta Pòlsczi<ref>https://tvn24.pl/polska/adrian-zandberg-kolejnym-kandydatem-na-prezydenta-jest-gotow-szarpac-sie-z-tym-koniem-st8255887</ref>. == Program == Kòngres Razã 8-9 smùtana 2025 przëjął nową programòwą deklaracjã<ref>[https://media.partiarazem.pl/p/koniec-swietych-krow-nowy-program-razem-likwidacja-senatu-koniec-20 Koniec świętych krów! Nowy program Razem: likwidacja Senatu, koniec z KRUS i rozdawnictwem dla bogatych.], media.partiarazem.pl, 9 smùtana 2025</ref>. Westrzód nôwôżniészëch je likwidacjô Senatu i KRUS, bùdowa 8 jądrowëch bloków, czë fabrik léków. Program dzeli sã na 13 partów<ref>Côłô programòwô deklaracjô dostãpnô je (pò pòlskù) na starnie partie. Niżi leno wëbróné pónktë. [https://partiarazem.pl/deklaracja-programowa Deklaracja programowa], partiarazem.pl</ref>. === Pòlskô z atomù, krzemù i stali === * Òpiarcé pòlsczi energeticzi ò jądrowé sztrómòwnie i òdnawialné zdrzódła energie. * Programë dlô warków òpiartëch na kònwencjonalnych zdrzódłach energie. * Jinwesticjô w banã, òdbùdowa państwòwëch przewòzów aùtobùsowëch. === Państwò pò starnie robiącëch === * Ùproscënié prowadzeniô zbiérnëch spòrów, ùmòżebnienié sztrajków solidarnoscowëch. * Dofinansowanié Państwowi Inspekcje Robòtë, nadanié ji prawa do zmianë ùmòwë na ùmòwã ò robòtã, w przëpôdkù scwierdzeniô stosënkù robòtë. * Wprowadzenié 32-gòdzynnégò tidzénia robòtë przë zachòwanim wënôdgrodë. * Pòdniesenié minimalnégò zôróbkù do rówiznë ⅔ strzédny wënôdgrodë. * Regulacjô warkòwégò sztatusu personów, jaczé zajimają sã profesjonalno artisticzną dzejalnotą. === Gòdpòdarka dlô lëdzy === * Wprowadzenié progresywnëch pòdatków. * Znikwienié m.jin. ryczałtu, pòdatkù liniowégò, specjalnych stawków dlô dëchòwnëch, KRUS. * Wprowadzenié cyfrowégò pòdatkù dlô wiôldżich firm. [[Òbrôzk:Ani jednej wiecej 2023 - Adrian Zandberg.jpg|mały|Adrian Zandberg i dzejarze Razã na demònstracje "Ani jedny wiãcy" w Warszawie (2023)]] === Zdrowié pònad zwësczi === * Zwikszenié dofinansowaniô pòwszechny òchronë zdrowiô do 8% PKB. * Wprowadzenié òbrzéskù wëbòru placu robòtë: lékarze robiący w pòwszechny òchronie zdrowiô nie bãdą mòglë równoczasno prowadzëc priwatnëch praktik lékarsczich. * Wprowadzenié legalny, dostãpny i bezpłatny abòrcje na żądanié do conômni 12 tidzénia cążë. * Pòprawa dostãpnoscë òpieczi òkòłopòrodowi, psychiatryczny i psychòlogiczny. === Ùtcëwô pòlitika === * Zmniészenié limitu wpłôcënków na kampaniã do 5000 złotëch òd personë. * Òstawienié dwùkadencjowòscë wójtów, bùrméstrów i prezydentów gardów. * Wprowadzenié limitu kadencje w parlamence. * Likwidacjô Senatu. === Prawò do mieszkaniô === * Przeznaczenié 1% PKB na program bùdacje mieszkaniów na najimniãcé. * Wprowadzenié m.jin. antyspekulacjowégò pòdatkù òd trzecégò mieszkaniô. * Òpòdatkùjemë jinwesticjowé pùstostanë. * Skùńczenié z patodeweloperką. === Państwò, na jaczé mòżesz sã spùscëc === * Likwidacjô KRUS. * Zrównanié emeritalnégò wiekù dlô białk i chłopów. * Wprowadzenié 480-dniowégò urlopu rodzëcelsczégò. === Nôùka — warënk rozwiju === * Zwikszenié nakładów na badérowania i nôùkã — do 3% PKB na rok. * Wprowadzenié òbrzészkù waloryzacje zôróbkù na wëższich ùczbòwniach. * Zwikszenié finansowaniô bùdowë i remòntów akademików. === Szkòła równëch mòżnot === * Zagwarantowanié bezpłatnégò, cepłégò jestkù w szkòle, przedszkòlim i żłóbkù. * Zatrzëmanié priwatizacje systemù edukacje. * Òdbùdowanié prestiżu warkù szkólnégò. * Wspieranié przez państwòwą szkòłã nôùczi w regionalnëch jãzëkach i òchronë môlowi kùlturowi spôdkòwiznë. === Pòlskô wòlnoscë, równoscë i solidarnoscë === * Wprowadzenié rozdzélu państwa òd kòscoła. * Wprowadzenié fùl równoscë małżeńsczi, bez wzglãdu na pëłc. * Wprowadzenié bezpłatny i dostãpny prawny i medyczny tranzycje. * Zakôzanié tpzw. kònwersjowi terapie. * Ùznanié Szlązôków i Kaszëbów za etniczną mniészëznã. * Legalizacjô marihuanë. === Roda — spôdkòwizna, nié zôsóbk === * Założenié nowëch i pòwikszenié jistniejących nôrodnëch parków. * Refòrma Pòlsczich Wód i Państwòwëch Lasów. === Mòcnô Pòlskô w sprawiedlëwi Eùropie === * Òbgôdanié na nowò ùnijnëch ùgòdów. * Pògłãbienié eùropejsczi wespółrobòtë przë sztrategicznëch jinwesticjach, energetice, transpòrce, spòlëznowi pòlitice, mieszkalnictwie i zdrowim. * Wsparcé òbronë i òdbùdowë Ùkrainë. * Regùlacjô rënkù robòtë cëzyńców. === Òdpòrnô spòlëzna, bezpiecznô Pòlskô === * Wprowadzenié ùstawù ò Pòlsczi Doktrinie Òbronny. * Refòrma systemù cywilny òbronë. * Zagwësnienié lékòwi suwereniznë. == Sztruktura == Krajowima òrganama partie są Kòngres, Krajowô Radzëzna, Krajowi Zarząd, Krajowô Rewizjowô Kòmisjô, Krajowô Welacjowô Kòmisjô i Partiowi Sąd Drëszny<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s.16.</ref>. Krajowi Zarząd twòrzi dwùch wespółprzédników, wëbierónëch w bënëpartiowi welacje i gabinet, zacwierdzony przez Krajową Radzëznã<ref>Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] [https://static.partiarazem.pl/razem-static/docu/Statut.pdf Statut Razem], partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s. 24.</ref>. Na zôczątkù gòdnika 2024 wespółprzédnikama òstalë [[Adrian Zandberg]] (na pòstãpną kadencjã) i Aleksandra Òwca<ref>[https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-zmiany-w-partii-razem-sa-nowe-wladze-znamy-nazwiska-liderow,nId,7868068#google_vignette Zmiany w partii Razem. Są nowe władze, znamy nazwiska liderów], wydarzenia.interia.pl, 3 gòdnika 2024</ref>. Zarząd mët to 6 personów, òkróm wespółprzédników je w nim Matéùsz Merta, Marcelina Zawisza, Ana Pieciul i Chrystian Talik<ref>[https://partiarazem.pl/struktura Struktura Partii], partiarazem.pl</ref>. {| class="wikitable" ! colspan="4" |Wespółprzédnik ! colspan="4" |Wespółprzédniczka |- !Òdjimk !Miono !Òd !Do !Òdjimk !Miono !Òd !Do |- | rowspan="2" |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|345x345px]] | rowspan="2" |[[Adrian Zandberg]] | rowspan="2" |27 smùtana 2022 | rowspan="2" |''wcyg'' |[[Òbrôzk:Magdalena Biejat 2023 (cropped).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Magdaléna Biejat]] |27 smùtana 2022 |24 rujana 2024 |- |[[Òbrôzk:Aleksandra-owca-2025 (cropped2).jpg|bezramki|173x173px]] |[[Aleksandra Òwca]] |3 gòdnika 2024 |''wcyg'' |} == Reprezentacjô w Parlamence == === Pòsélcowie na Sejm X kadencje (òd 2023) === * [[Macéj Kònieczny]] * [[Marta Stóżk]]<ref>weszła na plac Krzysztofa Śmiszka, jaczi òstół wëbróny do Parlamentu Eùropejsczégò.</ref> * [[Adrian Zandberg]] * '''[[Marcelina Zawisza]] – przédniczka kòła''' ==== Ùszli pòsélcowie X kadencje ==== * Dariô Gòsk-Pòpiółk * Dorota Òlkò * Joanna Wicha * Paùlëna Matësôk Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Nowi Lewicë i na zôczątkù bëlë nôleżnikama Kòalicjowégò Klubù Parlamentarnégò Lewicë. W rujanie 2024, zakładającë pòselsczé kòło Razã, klub òpùscëlë pòsélcowie, jaczi òstalë w partie – Gòsk-Pòpiółk, Òlkò i Wicha òstałë w KKP i òpùscëłë Razã<ref>[https://oko.press/rozlam-w-razem-polityczki-odchodza-z-partii-jak-do-tego-doszlo Rozłam w Razem. Polityczki odchodzą z partii. Jak do tego doszło?], oko.press, 24 rujana 2024</ref>. Paùlëna Matësôk òstała ùsëniãtô z partie 12 smùtana 2025<ref>[https://pl.wikinews.org/wiki/Paulina_Matysiak_wykluczona_z_Partii_Razem Paulina Matysiak wykluczona z Partii Razem], pl.wikinews.org, 12 smùtana 2025</ref>. ==== Ùszłé senatorczi XI kadencje (òd 2023) ==== * Magdaléna Biejat – wicemarszôłk Senatu * Ana Górskô Senatorczi òstałë wëbróné z lëst Nowi Lewicë i òstałë nôleżniczkama KKP Lewicë. W rujanie 2024 òpùscëłë Razã. === Pòsélcowie na Sejm IX kadencje (2019–2023) === * Magdaléna Biejat * Daria Gòsk-Pòpiółk * Macéj Kònieczny * Paùlëna Matësôk * Adrian Zandberg * Marcelina Zawisza Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Zdrzëszëznë Demòkratyczny Lewicë (SLD) i bëlë nôleżnikama KKP Lewicë. == Welacjowé wëniczi == === Welacjô do Parlamentu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="3" |Welacjô ! colspan="5" |Sejm ! colspan="2" |Senat ! rowspan="3" |Rząd |- ! colspan="3" |Głosë ! colspan="2" |Mandatë ! colspan="2" |Mandatë |- !Lëczba !% !+/− !Lëczba !+/− !Lëczba !+/− |- !2015 |550 349 |3,62 (8.) | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|460|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|100|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="background:coral;" |Brak |- !2019 | colspan="3" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart z lëstów SLD''</small> | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|6|460|#720546}} | style="text-align: center;" | +6 | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|100|#720546}} | style="text-align: center;" |– | style="background:pink;" |Òpòzycjô |- ! rowspan="2" |2023 | colspan="3" rowspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart z lëstów NL</small>'' | rowspan="2" style="text-align: center;" |{{Ùdzél|7|460|#720546}} | rowspan="2" style="text-align: center;" | +1 | rowspan="2" style="text-align: center;" |{{Ùdzél|2|100|#720546}} | rowspan="2" style="text-align: center;" | +2 | style="background:pink;" |Òpòzycjô<ref>òd 2024</ref> |} === Samòrządowô welacjô === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% (do sejmików) !Lëczba mandatów !+/− |- !2018 | style="text-align: center;" |242 511 | style="text-align: center;" |1,57 (8.) | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|552|#720546}} | style="text-align: center;" |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |<small>''S''</small><small>''ztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)''</small> | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|1|552|#720546}} | style="text-align: center;" | +1 |}[[Òbrôzk:Adrian Zandberg plakat minimalistyczny 2025.png|mały|Welacjowi plakat Adriana Zandberga w 2025]] === Welacjô do Eùropejsczégò Parlamentu === {| class="wikitable" !Welacjô !Lëczba głosów !% !Lëczba mandatów !+/- |- !2019 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica Razã (z UP i RSS)</small>'' | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|51|#720546}} |– |- !2024 | colspan="2" style="text-align: center;" |''<small>Sztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)</small>'' | style="text-align: center;" |{{Ùdzél|0|53|#720546}} |– |} === Prezydenckô welacjô === {| class="wikitable" style="text-align: right;" ! rowspan="2" |Welacjô ! rowspan="2" |Kandidat ! rowspan="2" |Òdjimk ! colspan="2" |I tura |- !Głosów !% |- !2020 | style="text-align: left;" |[[Robert Biedroń|Róbert Biedroń]]<ref>Przédnik partie Zymk, pòspólny kandidat SLD, partie Zymk i Razã.</ref> |[[Òbrôzk:JKRUK 20190219 ROBERT BIEDROŃ KIELCE DSCN2269 (cropped).jpg|bezramki|115x115px]] |''432 129'' |''2,22 (6.)'' |- !2025 | style="text-align: left;" |[[Adrian Zandberg]] |[[Òbrôzk:Adrian Zandberg Sejm 2020.jpg|bezramki|119x119px]] |''952 832'' |''4,86 (6.)'' |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtowné lënczi == * https://partiarazem.pl [[Kategòrëjô:Demokracjô]] 2ydvxws6ecq3xpesoqi4vyhdw7eaqf6 0 12292 194367 194323 2026-04-08T13:40:26Z Orbitminis 18250 pisënk 194367 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏الإمارات العربيّة المتّحدة al-Imārāt al-’arabijja al-Muttaḥida|miono=Zjednóné Arabsczé Emiratë|fana=Flag of the United Arab Emirates.svg|herb=Emblem of the United Arab Emirates.svg|na karce=United Arab Emirates on the globe (Afro-Eurasia centered).svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Abu Zabi|fòrma państwa=mònarchia|wiéchrzëzna=83,600|procent-wòdë=0|rok=2024|lëdztwò=10,032,213|dëtk=dirham|kòd dëtka=AED|czasowô cona=+4|Internet=.ae|telefón=971|himn=‏عيشي بلادي|kòd=UAE|miono-genitiw=Zjednónëch Arabsczich Emiratów|swiãto=2 gòdnika|Prezydeńt=Muhammad ibn Zajid Al Nahajjan|Premiéra=Muhammad ibn Rasheed al-Maktoum}} '''Zjednóné Arabsczé Emiratë''' ([[Arabsczi jãzëk|ar]]. ‏الإمارات العربيّة المتّحدة‎, trb. ''al-Imārāt al-’arabijja al-Muttaḥida'') je państwã w [[Azëjô|Azëji]], na pòłniowim brzégu [[Perskô Roztoka|Persczi Roztocczi]], ze stolëcznym gardã [[Abu Zabi]], greńczë z [[Òman|Òmanã]] i [[Saudëjskô Arabijô|Saudëjską Arabiją]]<ref>[https://www.britannica.com/place/United-Arab-Emirates United Arab Emirates, Encyclopedia Britannica] [2025-07-04]</ref><ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20231210120853/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates/ United Arab Emirates, CIA World Factbook] [2025-07-04]</ref>. Nôrodné swiãto je 2 gòdnika, je to dzéń samòstójnoty (2 gòdnika 1971)<ref>[https://gulfnews.com/uae/uae-national-day-december-2-1971-the-start-of-historic-breakthrough-mansour-bin-zayed-1.92414546 UAE National Day: December 2, 1971, the start of historic breakthrough: Mansour bin Zayed] Gulf News [2025-07-04]</ref>. Dëtkã Zjednónëch Arabsczich Emiratów je dirham, chtëren dzelë sã na 100 filsów<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Zjednoczone-Emiraty-Arabskie;4169183.html Zjednoczone Emiraty Arabskie, Encyklopedia PWN] [2025-07-04]</ref>. == Geografiô == * wiéchrzëzna: 83,600 km² (wòdë 0%)<ref name=":0" /> * długòsc grëńc: 1,066 km<ref name=":0" /> == Demografiô == * lëdztwò: 10,032,213 mieszkańców (2024)<ref name=":0" /> * Religijné karna: mùzułmanie 76%, chrzescëjanowie 9%, jinszé (w wikszoscë hindùiscë ë bùddiscë, mni niż 5% pòpùlacji to parsowé, bahaicë, druzowie, sikhowie, ahmadowie, mùzułmanie Dawoodi ë Żëdzë) 15%<ref name=":0" />. == Sprôwné pòdzelenié == Zjednóné Arabsczé Emiratë to [[federacëjô]] emiratów – kòżdi mô swòjégò emira (ksążã), a wszëtczi tworzą radã z prezydentã na czele (mést je to emir z Abu Zabi)<ref>[https://web.archive.org/web/20260208210800/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Zjednoczone-Emiraty-Arabskie-Ustroj-polityczny;4575768.html Zjednoczone Emiraty Arabskie. Ustrój polityczny], Encyklopedia PWN (Pòlsczi) [2025-04-07]</ref>. Dzysészim prezydeńtã je [[Muhammad ibn Zajid Al Nahajjan]] <small>([[Anielsczi jãzëk|en]]. Mohamed bin Zayed Al Nahyan)</small>, òstôł welowany 14 maja 2022<ref>[https://www.uae-embassy.org/discover-uae/governance/about-uae-president-sheikh-mohamed-bin-zayed About UAE president Mohamed bin Zayed] UAE Embassy, Washington DC [2025-07-04]</ref>. Krôj òbejmuje siedëm emiratów: <gallery> Abu Dhabi in United Arab Emirates.svg|[[Abu Zabi (emirat)|Abu Zabi]] Ajman in United Arab Emirates.svg|[[Adżman (emirat)|Adżman]] Dubai in United Arab Emirates.svg|[[Dubaj (emirat)|Dubaj]] Fujairah in United Arab Emirates.svg|[[Fudżajra (emirat)|Fudżajra]] Ras al-Khaimah in United Arab Emirates.svg|[[Ras al-Chajma (emirat)|Ras al-Chajma]] Sharjah in United Arab Emirates.svg|[[Szardżô (emirat)|Szardżô]] Umm al-Quwain in United Arab Emirates.svg|[[Umm al-Kajwajn (emirat)|Umm al-Kajwajn]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Òman]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}}{{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] c3u3wmawayd7ugeswoitjx6ak10xgj1 194545 194367 2026-04-09T04:32:23Z DawnyTest 14843 194545 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏الإمارات العربيّة المتّحدة al-Imārāt al-’arabijja al-Muttaḥida|miono=Zjednóné Arabsczé Emiratë|fana=Flag of the United Arab Emirates.svg|herb=Emblem of the United Arab Emirates.svg|na karce=United Arab Emirates on the globe (Afro-Eurasia centered).svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Abu Zabi|fòrma państwa=mònarchia|wiéchrzëzna=83,600|procent-wòdë=0|rok=2024|lëdztwò=10,032,213|dëtk=dirham|kòd dëtka=AED|czasowô cona=+4|Internet=.ae|telefón=971|himn=‏عيشي بلادي <br> (Żëj, mój krôju) <center>[[File:UAE national anthem.ogg]]</center>|kòd=UAE|miono-genitiw=Zjednónëch Arabsczich Emiratów|swiãto=2 gòdnika|Prezydeńt=Muhammad ibn Zajid Al Nahajjan|Premiéra=Muhammad ibn Raszid Al Maktum|data ùsôdzenia=2 gòdnika 1971|aùtowi kòd=UAE}} '''Zjednóné Arabsczé Emiratë''' ([[Arabsczi jãzëk|ar]]. ‏الإمارات العربيّة المتّحدة‎, trb. ''al-Imārāt al-’arabijja al-Muttaḥida'') je państwã w [[Azëjô|Azëji]], na pòłniowim brzégu [[Perskô Roztoka|Persczi Roztocczi]], ze stolëcznym gardã [[Abu Zabi]], greńczë z [[Òman|Òmanã]] i [[Saudëjskô Arabijô|Saudëjską Arabiją]]<ref>[https://www.britannica.com/place/United-Arab-Emirates United Arab Emirates, Encyclopedia Britannica] [2025-07-04]</ref><ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20231210120853/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates/ United Arab Emirates, CIA World Factbook] [2025-07-04]</ref>. Nôrodné swiãto je 2 gòdnika, je to dzéń samòstójnoty (2 gòdnika 1971)<ref>[https://gulfnews.com/uae/uae-national-day-december-2-1971-the-start-of-historic-breakthrough-mansour-bin-zayed-1.92414546 UAE National Day: December 2, 1971, the start of historic breakthrough: Mansour bin Zayed] Gulf News [2025-07-04]</ref>. Dëtkã Zjednónëch Arabsczich Emiratów je dirham, chtëren dzelë sã na 100 filsów<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Zjednoczone-Emiraty-Arabskie;4169183.html Zjednoczone Emiraty Arabskie, Encyklopedia PWN] [2025-07-04]</ref>. == Geografiô == * wiéchrzëzna: 83,600 km² (wòdë 0%)<ref name=":0" /> * długòsc grëńc: 1,066 km<ref name=":0" /> == Demografiô == * lëdztwò: 10,032,213 mieszkańców (2024)<ref name=":0" /> * Religijné karna: mùzułmanie 76%, chrzescëjanowie 9%, jinszé (w wikszoscë hindùiscë ë bùddiscë, mni niż 5% pòpùlacji to parsowé, bahaicë, druzowie, sikhowie, ahmadowie, mùzułmanie Dawoodi ë Żëdzë) 15%<ref name=":0" />. == Sprôwné pòdzelenié == Zjednóné Arabsczé Emiratë to [[federacëjô]] emiratów – kòżdi mô swòjégò emira (ksążã), a wszëtczi tworzą radã z prezydentã na czele (mést je to emir z Abu Zabi)<ref>[https://web.archive.org/web/20260208210800/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Zjednoczone-Emiraty-Arabskie-Ustroj-polityczny;4575768.html Zjednoczone Emiraty Arabskie. Ustrój polityczny], Encyklopedia PWN (Pòlsczi) [2025-04-07]</ref>. Dzysészim prezydeńtã je [[Muhammad ibn Zajid Al Nahajjan]] <small>([[Anielsczi jãzëk|en]]. Mohamed bin Zayed Al Nahyan)</small>, òstôł welowany 14 maja 2022<ref>[https://www.uae-embassy.org/discover-uae/governance/about-uae-president-sheikh-mohamed-bin-zayed About UAE president Mohamed bin Zayed] UAE Embassy, Washington DC [2025-07-04]</ref>. Krôj òbejmuje siedëm emiratów: <gallery> Abu Dhabi in United Arab Emirates.svg|[[Abu Zabi (emirat)|Abu Zabi]] Ajman in United Arab Emirates.svg|[[Adżman (emirat)|Adżman]] Dubai in United Arab Emirates.svg|[[Dubaj (emirat)|Dubaj]] Fujairah in United Arab Emirates.svg|[[Fudżajra (emirat)|Fudżajra]] Ras al-Khaimah in United Arab Emirates.svg|[[Ras al-Chajma (emirat)|Ras al-Chajma]] Sharjah in United Arab Emirates.svg|[[Szardżô (emirat)|Szardżô]] Umm al-Quwain in United Arab Emirates.svg|[[Umm al-Kajwajn (emirat)|Umm al-Kajwajn]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Òman]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}}{{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 2ne3uospuh1ev4z2s9mwfw7x8wct7ja 0 12309 194426 192831 2026-04-08T14:27:50Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Izrael]] 194426 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏دولة فلسطين‎ Dawlat Filasṭīn|miono=Państwo Palestinskô|fana=Flag of Palestine.svg|herb=Coat of arms of Palestine.svg|na karce=State of Palestine (orthographic projection).svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Ramallah|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=6242|czasowô cona=2 – zëma UTC +3 – lato|himn=Fida i|kòd=PS|Internet=.ps|telefón=970|miono-genitiw=Palestiny|dëtk=Izraelsczi szekel, Jordańsczi dinar, Amerikańsczi dolar|kòd dëtka=ILS/JOD/USD|lëdztwò=5 600 000|rok=2024|procent-wòdë=|swiãto=15 lëstopadnika|Prezydeńt=Mahmud Abbas|Premiéra=Muhammad Mustafa}} '''Palestinskô''', '''Państwò Palestinskô''' ([[Arabsczi jãzëk|ar]]. ‏دولة فلسطين, ''Dawlat Filasṭīn'') je nëuznoném państwã w Zôpadny [[Azëjô|Azëji]], na Blisczim Wschòdze. Jej samòstójnotã ùznelë 147 ze 193 państwów nôleżącëch do [[ONZ]]<ref>[https://www.nytimes.com/2025/07/30/world/middleeast/palestinian-state-recognition-maps.html The Changing Map of Palestinian Recognition] [2025-08-11] New York Times [2025-08-30]</ref>, także [[Pòlskô]]<ref>[https://pl.euronews.com/2025/07/31/msz-polska-moze-sluzyc-przykladem-jesli-chodzi-o-uznanie-niepodleglosci-panstwa-palestynsk MSZ: "Polska może służyć przykładem, jeśli chodzi o uznanie niepodległości państwa palestyńskiego"] Euro News [2025-08-28]</ref><ref>[https://www.gov.pl/web/palestyna/relacje-dwustronne Palestyna - Polska w Palestynie] Portal Gov.pl [2025-08-28]</ref>, w [[Warszawa|Warszawie]] Palestinskô mô swòją ambasadã<ref>[https://www.palestine.pl/polskie/ambasada/ Ambasada] [2019-01-25] Ambasada Państwa Palestyny w Rzeczypospolitej Polskiej [2025-08-28]</ref>. Równak państwa nie mô w Ùrzãdowim Spisie Mionów Państwów i Teritoriów Niesamòstójnëch<ref name=":0">[https://wiadomosci.onet.pl/swiat/ktore-kraje-uznaja-palestyne-na-temat-polski-kraza-mity/12b1tdm Które kraje uznają Palestynę? Na temat Polski krążą mity] Onet Wiadomości [2025-08-28]</ref>. Leżë na teritorium [[Zona Gazy|Zony Gazy]], Zôpadnëgo brzégu [[Jordan (rzéka)|Jordanu]], w tim Pòrénkòwi Jerozolëmy. Greńczë z [[Izrael|Izraelã]], [[Egipt|Egiptã]] i [[Jordaniô|Jordanią]]<ref>[https://fathomjournal.org/demarcating-the-israeli-palestinian-border Demarcating the Israeli-Palestinian Border] Fathom [2025-08-28]</ref>. Wiéchrzëzna to 6,220 km&#xB2;<ref name=":1">[https://www.palestine-australia.com/about-palestine/country-profile/ Country Profile] Embassy of the State of Palestine [2025-08-28]</ref>. W 2024 Palestinskô mioła 5.6 milliona mieszkańców<ref>[https://tradingeconomics.com/palestine/population Palestine Population] Trading Economics [2025-08-28]</ref>. Palestinsczé władze ùznelą [[Pòrénkòwô Jerozolëma|Pòrénkòwą Jerozolëmę]] za stolëcę, równak jich sedzbą je [[Ramallah]]<ref name=":1" />. Palestinskô nie mô òficjalnégo dëtka, dopùszczô sã trzë: [[Izraelsczi szekel]], [[Jordańsczi dinar]], [[Amerikańsczi dolar]]<ref name=":1" /><ref>[https://www.travelpalestine.ps/en/Article/99/Currency Currency] Travel Palestine [2025-08-28]</ref><ref name=":2">[https://ecpalestine.org/money-matters/#which-currency-is-used-in-palestine Money Matters] Engage In Palestine [2025-08-28]</ref>. Do 1952 bëł Palestińsczi Funt, równy Anielsczemu funtowi<ref name=":2" />. Nôrodné swiãta sã [[15 maja]] (swiãto Al Nakba), [[15 lëstopadnika]] (swiãto samòstójnoty) i [[29 lëstopadnika]] (Midzënôrodny dzéń Solidarnosci z Palestińsczim Nôrodã)<ref>[https://culturalatlas.sbs.com.au/palestinian-culture/palestinian-culture-dates-of-significance Palestinian Culture - Dates of Significance] Cultural Atlas [2025-08-28]</ref>. [[Òbrôzk:Ramallah4.JPG|lewo|mały|Ramallah]] == Òbaczë téż == * [[Izrael]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] pj9gtdocya6nzoofgqp6a7omppd5hel 0 12310 194351 191484 2026-04-08T12:47:26Z Orbitminis 18250 pisënk 194351 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti|miono=Tëreckô Repùblika Nordowégò Cypru|fana=Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|herb=Coat of arms of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|miono-genitiw=cyprijsczi|na karce=Northern Cyprus in its region (de-facto).svg|jãzëk=[[Tërecczi jãzëk|tërecczi]]|stolëca=Nordowô Nikosiô|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=3355|rok=-|lëdztwò=180 000|dëtk=lira|czasowô cona=2|himn=Istiklâl Marsi|kòd dëtka=₺|Internet=.tr|telefón=90 392|swiãto=15 lëstopadnika|kòd=TR|mòtto=|procent-wòdë=|Prezydeńt=Tufan Erhürman|Premiéra=Ünal Üstel|Mònarcha=}} '''Nordowi Cyper''' je nëuznoną państwã na òstrowë w [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnim Mòrzu]] midzë [[Azëjô|Azëjã]] i [[Eùropa|Eùropã]]<ref name=":0">[https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-cypr-polnocny,nId,2014949 CYPR PÓŁNOCNY] Encyklopedia Interia [2025-08-28]</ref>. Ùznelë go blós [[Tëreckô]]<ref name=":0" /><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-17217956 Cyprus country profile] [2023-04-07] BBC News [2025-08-28]</ref>. [[15 lëstopadnika]] 1983 r. Nordowi Cyper obznôjmił samòstójnotã<ref>[https://mfa.gov.ct.tr/cyprus-negotiation-process/historical-background/ Historical Perspective] Ministry of Foreign Affairs (Turkish Republic of Northern Cyprus) [2025-08-28]</ref>. Zajmuje òbéńdã o wiéchrzëznë 3355 km&#xB2;, lëdztwò je 180 000 mieszkańców (króm tégò 20 tës. wòjarzë tërecczich i 80 tës. wnożników), nôwikszą religiją je islam<ref name=":0" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}}{{Stub}}{{Azëjô}} 817b3ic6hab0wh0twxjpnkd9dyoohqb 194355 194351 2026-04-08T12:54:44Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùnijô]] 194355 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti|miono=Tëreckô Repùblika Nordowégò Cypru|fana=Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|herb=Coat of arms of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|miono-genitiw=cyprijsczi|na karce=Northern Cyprus in its region (de-facto).svg|jãzëk=[[Tërecczi jãzëk|tërecczi]]|stolëca=Nordowô Nikosiô|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=3355|rok=-|lëdztwò=180 000|dëtk=lira|czasowô cona=2|himn=Istiklâl Marsi|kòd dëtka=₺|Internet=.tr|telefón=90 392|swiãto=15 lëstopadnika|kòd=TR|mòtto=|procent-wòdë=|Prezydeńt=Tufan Erhürman|Premiéra=Ünal Üstel|Mònarcha=}} '''Nordowi Cyper''' je nëuznoną państwã na òstrowë w [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnim Mòrzu]] midzë [[Azëjô|Azëjã]] i [[Eùropa|Eùropã]]<ref name=":0">[https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-cypr-polnocny,nId,2014949 CYPR PÓŁNOCNY] Encyklopedia Interia [2025-08-28]</ref>. Ùznelë go blós [[Tëreckô]]<ref name=":0" /><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-17217956 Cyprus country profile] [2023-04-07] BBC News [2025-08-28]</ref>. [[15 lëstopadnika]] 1983 r. Nordowi Cyper obznôjmił samòstójnotã<ref>[https://mfa.gov.ct.tr/cyprus-negotiation-process/historical-background/ Historical Perspective] Ministry of Foreign Affairs (Turkish Republic of Northern Cyprus) [2025-08-28]</ref>. Zajmuje òbéńdã o wiéchrzëznë 3355 km&#xB2;, lëdztwò je 180 000 mieszkańców (króm tégò 20 tës. wòjarzë tërecczich i 80 tës. wnożników), nôwikszą religiją je islam<ref name=":0" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùnijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòlskô|*]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 7t670g9tmmb65dqgbqo2x6p5po27zfx 194356 194355 2026-04-08T12:56:09Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Cyper]] 194356 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti|miono=Tëreckô Repùblika Nordowégò Cypru|fana=Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|herb=Coat of arms of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|miono-genitiw=cyprijsczi|na karce=Northern Cyprus in its region (de-facto).svg|jãzëk=[[Tërecczi jãzëk|tërecczi]]|stolëca=Nordowô Nikosiô|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=3355|rok=-|lëdztwò=180 000|dëtk=lira|czasowô cona=2|himn=Istiklâl Marsi|kòd dëtka=₺|Internet=.tr|telefón=90 392|swiãto=15 lëstopadnika|kòd=TR|mòtto=|procent-wòdë=|Prezydeńt=Tufan Erhürman|Premiéra=Ünal Üstel|Mònarcha=}} '''Nordowi Cyper''' je nëuznoną państwã na òstrowë w [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnim Mòrzu]] midzë [[Azëjô|Azëjã]] i [[Eùropa|Eùropã]]<ref name=":0">[https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-cypr-polnocny,nId,2014949 CYPR PÓŁNOCNY] Encyklopedia Interia [2025-08-28]</ref>. Ùznelë go blós [[Tëreckô]]<ref name=":0" /><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-17217956 Cyprus country profile] [2023-04-07] BBC News [2025-08-28]</ref>. [[15 lëstopadnika]] 1983 r. Nordowi Cyper obznôjmił samòstójnotã<ref>[https://mfa.gov.ct.tr/cyprus-negotiation-process/historical-background/ Historical Perspective] Ministry of Foreign Affairs (Turkish Republic of Northern Cyprus) [2025-08-28]</ref>. Zajmuje òbéńdã o wiéchrzëznë 3355 km&#xB2;, lëdztwò je 180 000 mieszkańców (króm tégò 20 tës. wòjarzë tërecczich i 80 tës. wnożników), nôwikszą religiją je islam<ref name=":0" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Cyper]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Cyper|*]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 7uindx4m6nbhnmq67m5a87foayjwnqn 194360 194356 2026-04-08T12:59:35Z Iketsi 3254 Przëpisë 194360 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti|miono=Tëreckô Repùblika Nordowégò Cypru|fana=Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|herb=Coat of arms of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|miono-genitiw=cyprijsczi|na karce=Northern Cyprus in its region (de-facto).svg|jãzëk=[[Tërecczi jãzëk|tërecczi]]|stolëca=Nordowô Nikosiô|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=3355|rok=-|lëdztwò=180 000|dëtk=lira|czasowô cona=2|himn=Istiklâl Marsi|kòd dëtka=₺|Internet=.tr|telefón=90 392|swiãto=15 lëstopadnika|kòd=TR|mòtto=|procent-wòdë=|Prezydeńt=Tufan Erhürman|Premiéra=Ünal Üstel|Mònarcha=}} '''Nordowi Cyper''' je nëuznoną państwã na òstrowë w [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnim Mòrzu]] midzë [[Azëjô|Azëjã]] i [[Eùropa|Eùropã]]<ref name=":0">[https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-cypr-polnocny,nId,2014949 CYPR PÓŁNOCNY] Encyklopedia Interia [2025-08-28]</ref>. Ùznelë go blós [[Tëreckô]]<ref name=":0" /><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-17217956 Cyprus country profile] [2023-04-07] BBC News [2025-08-28]</ref>. [[15 lëstopadnika]] 1983 r. Nordowi Cyper obznôjmił samòstójnotã<ref>[https://mfa.gov.ct.tr/cyprus-negotiation-process/historical-background/ Historical Perspective] Ministry of Foreign Affairs (Turkish Republic of Northern Cyprus) [2025-08-28]</ref>. Zajmuje òbéńdã o wiéchrzëznë 3355 km&#xB2;, lëdztwò je 180 000 mieszkańców (króm tégò 20 tës. wòjarzë tërecczich i 80 tës. wnożników), nôwikszą religiją je islam<ref name=":0" />. == Òbaczë téż == * [[Cyper]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Cyper|*]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 7lwi4jyvc2ug2gbc1lz9e6e5qpoo7s2 0 12312 194434 192548 2026-04-08T14:35:35Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194434 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Al Shahada.jpg|mały|Szahada]] [[Òbrôzk:Kabaa (January 2003).jpg|mały|Swiãtnica Al Kaba w Mekce, cel pielgrzimki]] '''Islam''', '''mahòmetanizm''' to je religijô monoteistycznô, pòwstała w VII stalata na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Półòstrowie]]<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/islam;3915558.html Islam] Encyklopedia PWN [2025-08-29]</ref>. Wedle Islamu slédnym prorokiem bëł Mahòmet, a jej swiãtã knégã je Kòran<ref name=":1">[https://wydarzenia.interia.pl/tematy-islam,gsbi,6797 Islam] Interia Wydarzenia [2025-08-29]</ref>. Swiãtnicą w islamie je [[Meczet]]<ref>[https://www.britannica.com/topic/mosque mosque] Encyclopedia Britannica [2025-08-29]</ref>. Wëznôwca islamu to mùzułmón<ref name=":0" />. Przédnëmi czerënkã islamu sã sùnnizm, szyizm i charydżyzm. Islam skłôda sã z piãcu fùńdameńców, sã to<ref name=":1" />: * szahada - wëznanié wiary w jedurnego Bòga Allaha i proroka Mahòmeta Tekst wëznania: ''Nié mô Bòga nad Allaha a Mahòmet je jegò prorokã''<ref>[https://mzr.pl/deklaracja-wiary-szahada/ Deklaracja wiary – szahada] Muzułmański Związek Religijny w RP [2025-08-29]</ref> ([[Arabsczi jãzëk|ar.]] لَا إِلٰهَ إِلَّا الله مُحَمَّدٌ رَسُولُ الله, lā ʾilāha ʾillā-llāh, muḥammadun rasūlu-llāh) * salat - mòdlëtwa odmawiana piãc rôzy codzéń * zakat - klëczné na rzecz potrzebujących * sawm - pòst w miesącu ramadan, * hadżdż - pielgrzimka do Mekki przënômni rôz w żëcu == Islam w Pòlsce == Pierszi mùzułmónie zjôwili sã w [[Pòlskô|Pòlsce]] w XIV stalata, bëli to Litewsczi Tatarzy, chtërzy zamieszkoli w [[Wiôldżé Ksãżstwò Lëtewsczé|Wiôldżim Ksãżstwã Lëtewsczim]], a pòtemù w [[Repùblika Òbu Nôrodów|Repùblice Òbu Nôrodów]]. Do dzys mieszkają oni w Bohonikach i Kruszynianach na terenie [[Pòdlasczé wòjewództwò|pòdlasczégò wòjewództwa]]. Tam sã także nôjstarsze Meczety. Dzysdnia w Pòlsce Islam wëznaje kòle 20-30 tësąców lëdzi<ref name=":1" />. [[Òbrôzk:Meczet w Gdańsku.JPG|mały|Meczet w Gduńsku]] Tatarsczi Meczet je także w [[Gduńsk|Gduńsku]]. Òficjalno je w ùżëtkù òd 1990<ref>Selim Chazbijewicz, [https://meczetwgdansku.com/tatarzy-w-gdansku/ Tatarzy w Gdańsku] Meczet w Gdańsku [2025-08-29]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Religijô]] 1lss2nvkpd5glsdtsvigiih3jukt1q3 2 12315 194514 194128 2026-04-08T18:19:59Z Orbitminis 18250 ùsôdzëł szablóna Babel csb-0,5 194514 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" !<div align="center" class="usermessage">[[Òbrôzk:Info sign font awesome.svg|bezramki|47x47px]] Pò pôrã dne paùzë w kaszëbsczi Wikipedie, jô żech sã pòstanowił warcëc do naji Wiki, żëbë pòprawic sã baro zacht felë pisënkòwëch i dodac jinformacje, chtërny cos felëjë. Niestetë, nie bãdã dużo editowac z przëczënë jinszëch rzeczë. </div>{{#babel:pl|en-2|de-1}}{{Brëkòkôstka |1 = csb-0,5 |2 = Kaszëbsczi jãzëk je trochã zrozmiałi dlô negò brëkòwnika. |tło1 = #ffcc66 |tło2 = #FFFF99 |ramka = 65px }} == CSB [[Òbrôzk:Icons-flag-csb.png|bezramki]] == [[Òbrôzk:Kashubiaball.PNG|lewo|bezramki|94x94px]]Mójn! Nazéwóm sã Adóm. Jô nie ùmiã bëlno gadac pò kaszëbskù :( Ga jô robiã edicëje w górnosorbsczi Wikipediji, pòstrzegł, że w kaszëbsczi Wikipediji mô mni artiklów, za bëlno krótczich artiklów ë zacht jinszëch. Wiãc pòstanowił ju robic, ùlepszëc ë zbògacëc kaszëbską Wikipediją. Òd 26 gromicznika 2026 r. jem dolmôczą kaszëbsczégò jãzëka w TranslateWiki. [https://translatewiki.net/wiki/User:Orbitminis] == PL [[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|bezramki|24x24px]] == Cześć! Nazywam się Adam. Ja nie umiem dobrze gadać po kaszubsku :( Gdy ja robię edycje w górnołużyckiej Wikipedii, zauważyłem, że w kaszubskiej Wikipedii ma mniej artykułów, za dużo krótkich artykułów i wiele innych. Więc postanowiłem już pracować, ulepszyć i wzbogacić kaszubską Wikipedię. Od 26 lutego 2026 r. jestem tłumaczem języka kaszubskiego w TranslateWiki. <blockquote>Kòżdi je geniuszã, ale jeżlë òbsądzôsz rëbã pò ji mòcë wdrapëwaniô sã na bómie, sprôwi nédżã żëcô wierzącë, że je głëpô. – [[Albert Einstein]] </blockquote>[[Òbrôzk:HILLBLU lente.png|bezramki|26x26px]] UserScan''':''' <span class="plainlinks"> [https://xtools.wmflabs.org/pages/csb.wikipedia.org/Orbitminis ùsôdzoné] • [https://xtools.wmflabs.org/ec/?user=Orbitminis&project=csbwiki lëcznik] • [{{fullurl:Specjalna:Rejestr|type=block&page=Wikipedysta:{{urlencode:{{{1}}}}}}} blokadë] • [https://guc.toolforge.org/?user={{urlencode:{{{1|{{BASEPAGENAME}}}}}}}|globalny wkłôd] • [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&type=upload&user={{urlencode:{{{1|{{BASEPAGENAME}}}}}}}&hide_thanks_log=1 wësłané lopczi]</span> ----'''<big>Artikle: 12 (csb) 100+ (swiat)</big>''' ----[[Zrzesznica Samòstójnëch Państw]], [[Wełtawa]], [[NATO]], [[Sedzëba]], [[Rzéka]], [[Bòsniacczi jãzëk]], [[II swiatowô wòjna]], [[Prezydeńt]], [[Kòsowò je serbsczé]], [[Friderik Chòpin]], [[United Artists]], [[Kaszëbskô Szwajcariô]] ----'''<big>Kategòrie: 2 (csb) 10+ (swiat)</big>''' ----[[:Kategòrëjô:Rzéczi|Rzéczi]], [[:Kategòrëjô:Historiô|Historiô]] ----'''<big>Szablónë: 2 (csb) 10+ (swiat)</big>''' ----[[Szablóna:User ru-3]], [[Szablóna:Gduńsczi kréz]] ----[[Brëkòwnik:Orbitminis/Zapisownik|Mój Zapisownik]] [[Òbrôzk:Traditional kashubian design example.png|bezramki|212x212px]] == Mòje brëkòkôstczë == {{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Firefox logo, 2019.svg|35px]]|Hewòtny brëkòwnik kòrzësta z [[Mozilla Firefox|Firefoxa]].|tło1=#2584A1|tło2=#F58E27}}{{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Hewòtny brëkòwnik mëslë, że w kaszëbsczi Wikipedie mómë za mało artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F}}{{Brëkòkôstka|[[File:Adminmop-no.gif|35px]]|Hewòtny brëkòwnik nie je administratorã kaszëbsczi Wikipedie, ale jeżlë chcesz, zalecóm ti pòmòcë.}}[[Òbrôzk:Wikipedia-logo-transparent-cropped.png|lewo|bezramki]] |} a8mpl3r6dxhpoxwf7ghayeaotsj3j9g 194522 194514 2026-04-08T19:21:44Z Iketsi 3254 csb-0,5 → [[Szablóna:User csb-0,5]] 194522 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" !<div align="center" class="usermessage">[[Òbrôzk:Info sign font awesome.svg|bezramki|47x47px]] Pò pôrã dne paùzë w kaszëbsczi Wikipedie, jô żech sã pòstanowił warcëc do naji Wiki, żëbë pòprawic sã baro zacht felë pisënkòwëch i dodac jinformacje, chtërny cos felëjë. Niestetë, nie bãdã dużo editowac z przëczënë jinszëch rzeczë. </div>{{#babel:pl|en-2|de-1|csb-0,5}} == CSB [[Òbrôzk:Icons-flag-csb.png|bezramki]] == [[Òbrôzk:Kashubiaball.PNG|lewo|bezramki|94x94px]]Mójn! Nazéwóm sã Adóm. Jô nie ùmiã bëlno gadac pò kaszëbskù :( Ga jô robiã edicëje w górnosorbsczi Wikipediji, pòstrzegł, że w kaszëbsczi Wikipediji mô mni artiklów, za bëlno krótczich artiklów ë zacht jinszëch. Wiãc pòstanowił ju robic, ùlepszëc ë zbògacëc kaszëbską Wikipediją. Òd 26 gromicznika 2026 r. jem dolmôczą kaszëbsczégò jãzëka w TranslateWiki. [https://translatewiki.net/wiki/User:Orbitminis] == PL [[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|bezramki|24x24px]] == Cześć! Nazywam się Adam. Ja nie umiem dobrze gadać po kaszubsku :( Gdy ja robię edycje w górnołużyckiej Wikipedii, zauważyłem, że w kaszubskiej Wikipedii ma mniej artykułów, za dużo krótkich artykułów i wiele innych. Więc postanowiłem już pracować, ulepszyć i wzbogacić kaszubską Wikipedię. Od 26 lutego 2026 r. jestem tłumaczem języka kaszubskiego w TranslateWiki. <blockquote>Kòżdi je geniuszã, ale jeżlë òbsądzôsz rëbã pò ji mòcë wdrapëwaniô sã na bómie, sprôwi nédżã żëcô wierzącë, że je głëpô. – [[Albert Einstein]] </blockquote>[[Òbrôzk:HILLBLU lente.png|bezramki|26x26px]] UserScan''':''' <span class="plainlinks"> [https://xtools.wmflabs.org/pages/csb.wikipedia.org/Orbitminis ùsôdzoné] • [https://xtools.wmflabs.org/ec/?user=Orbitminis&project=csbwiki lëcznik] • [{{fullurl:Specjalna:Rejestr|type=block&page=Wikipedysta:{{urlencode:{{{1}}}}}}} blokadë] • [https://guc.toolforge.org/?user={{urlencode:{{{1|{{BASEPAGENAME}}}}}}}|globalny wkłôd] • [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&type=upload&user={{urlencode:{{{1|{{BASEPAGENAME}}}}}}}&hide_thanks_log=1 wësłané lopczi]</span> ----'''<big>Artikle: 12 (csb) 100+ (swiat)</big>''' ----[[Zrzesznica Samòstójnëch Państw]], [[Wełtawa]], [[NATO]], [[Sedzëba]], [[Rzéka]], [[Bòsniacczi jãzëk]], [[II swiatowô wòjna]], [[Prezydeńt]], [[Kòsowò je serbsczé]], [[Friderik Chòpin]], [[United Artists]], [[Kaszëbskô Szwajcariô]] ----'''<big>Kategòrie: 2 (csb) 10+ (swiat)</big>''' ----[[:Kategòrëjô:Rzéczi|Rzéczi]], [[:Kategòrëjô:Historiô|Historiô]] ----'''<big>Szablónë: 2 (csb) 10+ (swiat)</big>''' ----[[Szablóna:User ru-3]], [[Szablóna:Gduńsczi kréz]] ----[[Brëkòwnik:Orbitminis/Zapisownik|Mój Zapisownik]] [[Òbrôzk:Traditional kashubian design example.png|bezramki|212x212px]] == Mòje brëkòkôstczë == {{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Firefox logo, 2019.svg|35px]]|Hewòtny brëkòwnik kòrzësta z [[Mozilla Firefox|Firefoxa]].|tło1=#2584A1|tło2=#F58E27}}{{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Hewòtny brëkòwnik mëslë, że w kaszëbsczi Wikipedie mómë za mało artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F}}{{Brëkòkôstka|[[File:Adminmop-no.gif|35px]]|Hewòtny brëkòwnik nie je administratorã kaszëbsczi Wikipedie, ale jeżlë chcesz, zalecóm ti pòmòcë.}}[[Òbrôzk:Wikipedia-logo-transparent-cropped.png|lewo|bezramki]] |} d23nlksvirm6f49titw9fwz885sqg6w 0 12321 194433 191747 2026-04-08T14:35:18Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194433 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|òbrôzk=Milei y León XIV (cropped).jpg|òpisënk òbrôzka=Papiéż Léón XIV, òbczas pòtkania z prezydentem [[Argentina|Argentiny]] [[Javier Milei]]|mióno=Léón XIV|òryginalné mióno=Robert Francis Prevost Martinez|data nôrôdzenégò=[[14 séwnika]] [[1955]]|môl nôrôdzenégò=[[Chicagò]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]|titel=Papiéż|môl smiercë=|data smiercë=|1. fónkcjô=Papiéż|1. fónkcjô cząd=8 maja 2025|kardinalskô kreacjô=30 séwnika 2023|titlowi kòscół=sw Móniczi|podpis=Official signature of Pope Leo XIV.svg|wëznanié=katolëcyzm|kòscół=Katolëcczi Kòscół|jinkardinacjô=Augùstianie|biskùpskô kònsekracjô=12 gódnika 2014|biskùpskô nominacjô=3 lëstopadnika 2014|prezbitérat=19 czerwińca 1982|diakònat=10 séwnika 1981|klôsztórné zdënczi=29 zélnika 1981|pòntifikat=8 maja 2025|mòtto=In Illo uno unum<br>W nim stanowimë jedno|céch=Insigne Leonis XIV.svg}} '''Léón XIV''' (łac. ''Leo PP. XIV''), czedës Robert Francis Prevost (ur. [[14 séwnika]] [[1955]] w [[Chicagò]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]) je papiéżã i biskùpã [[Rzim]]ù òd [[8 maja]] 2025. To je pierszi papiéż z [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónych Krajów Americzi]]<ref>[https://edition.cnn.com/world/live-news/new-pope-conclave-day-two-05-08-25 May 8, 2025 Leo XIV elected as first American pope] CNN [2025-08-31]</ref> i pierszi z Nordowi Americzi. Bëł w Augùstiańsczim zôkònie. Òd [[26 zélnika]] 2015 béł biskùpem Chiclayo w [[Perú]], dze dzejôł jakno misjónôrz. 30 séwnika 2023 òstôł [[Kardinôł|kardinałã]]<ref>[https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost] </ref>. Je wëbróny pò smiercë papiéża [[Frãcëszk (papiéż)|Frãcëszka]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] ek95vf11loa4v1dhn3viaxskmuoxayw 0 12322 194435 190685 2026-04-08T14:35:55Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}}; 194435 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bob Star - M45 Carranza Field (by).jpg|mały|Babë]] [[Òbrôzk:Schemat plejad.svg|mały|Babë]] '''Babë'''<ref name=":0">[https://sloworz.org/word/64/meaning/70 Babë], Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.</ref> (pò kaszëbskù téż '''Grabiôrczi''', pò pòlskù ''Plejady'') to je gromada [[gwiôzda|gwiôzd]], co jã mòże òbzerac na niebie lëdzczim òkã<ref name="g">[https://sloworz.org/word/24319/meaning/27804 Grabiôrczi], Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.</ref>. W wielu jãzëkach, téż pò pòlskù, tèn gwiôzdozbiór nazywô sã Plejadama, òd sédmë sostrów z grecczej mitologiji. Ò tich gwiazdach pisóné bëło w stôrożëtnyj pòezji<ref>[https://kopalniawiedzy.pl/Safona-Plejady-Lesobos-datowanie-fragment-52-Manfred-Cuntz-Levent-Gurdemir,24536 Astronomowie określili porę roku powstania wiersza Safony] (pò pòlskù).</ref>. Pò kaszëbskù je przësłowié: ''Babë wëzérają spòd lasa, to mdze grzmòt''<ref name=":0" />. == Zôbacz téż == * [[gwiôzda]] * [[zgwiôzdzëna]]/[[gwiôzdozbiór]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] e3oh97280opyccldgyygo3xm3kon3ek 0 12329 194366 194332 2026-04-08T13:29:38Z Orbitminis 18250 pisënk 194366 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Wòlny Gard Krakòwò|miono=Wolne Miasto Kraków|fana=Flag of Kraków.svg|herb=Coat of arms of the Free City of Cracow.svg|miono-genitiw=Krakòwa|na karce=Wmkrakow.jpg|jãzëk=[[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]]|stolëca=Krakòwò|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1164|rok=1815|dëtk=Krakòwskô złotówka|lëdztwò=87 986|czasowô cona=+1|swiãto=18 pazdzérznika|Prezydeńt=Józef Wincenti Wodzicczi|lata jistnienia=1815–1846|kònstitucjô=Kònstitucjô z 1833|data ùsôdzenia=18 pazdzérznika 1815|data lëkwidacji=16 lëstopadnika 1846}} '''Wòlny Gard Krakòwò''', '''Krakòwskô Republika''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Wolne Miasto Kraków, Rzeczpospolita Krakowska'') (akùrôtnie '''Wòlné, Samòstójné i Scësle Neùtralné Gard Krakòwò i jegò Òkrãg''', [[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Wolne, Niepodległe i Ściśle Neutralne Miasto Kraków i jego Okręg'') bëł to w latach 1815–1846 samòstójné [[gard-państwò]], ùsôdzôny pò wòjnach Napòléónsczich. Na widensczim kòngresã pòstanowiono, że Krakòwò i òkòliczne zemie ùrobią samòstójny krôj pòd kòntrolą [[Królestwò Prës|Prës]], [[Czezerstwò Aùstrie|Aùstrie]] i [[Ruscze Jimperium|Rusczi]]. Ògłoszenié pòwstaniô wòlnégò gardu miôło môl 18 pazdzérznika 1815, ten datum stał sã nôrodnym swiãtem<ref name=":0">[https://muzhp.pl/en/calendar/powstanie-wolnego-miasta-krakowa-en Powstanie Wolnego Miasta Krakowa] Muzeum Historii Polski</ref>. Z przëczënë pòwstaniô Krakòwsczégò òstało włãczëne do Austrie<ref name=":1">[https://encyklopedia.interia.pl/historia/news-rzeczpospolita-krakowska,nId,2084733 Rzeczpospolita Krakowska] Encyklopedia Interia</ref><ref name=":2">[https://ank.gov.pl/wystawy/wolne-miasto-krakow-1815-1846-materialy-z-zasobu-krakowskiego-archiwum Wolne Miasto Kraków 1815-1846 – materiały z zasobu krakowskiego Archiwum] Archiwum Narodowe w Krakowie</ref> jakno Wiôldżé Ksãżstwò Krakòwsczé. Władzã wëkònawczô sprawòwôł Senat. Parlameńtem bëłô Jizba Reprezentantów<ref name=":1" />. Państwò nie prowôdzëło zagrańczny pòliticzi, bò miôłë nad nim czuwac Ruskô, Aùstriô i Prësë<ref name=":2" />. Wòlny Gard Krakòwò miôł własnã konstitucję i bëlną aùtonomiã. W Wòlnym Gardze Krakòwie bëłë też jinszé gardë: [[Chrzanów]], Trzébinia i Nowô Góra a téż 244 wsë<ref name=":0" /><ref name=":2" />. == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Józef Brodowski 002.JPG|Nadanie konstitucji Wòlnemu Gardu Krakòwò Òbrôzk:Zlote krakowskie.jpg|Krakòwsczé złotówczi Stanisław Wodzicki.JPG|Stanisłôw grôf Wodzicczi, przédnik Senatu Wòlnégò Gardu </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie|Krakòwò]] 72mf09pyriua8iat2ty44ot16j6y8zl 0 12375 194437 191256 2026-04-08T14:36:51Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Chinë]] 194437 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tibet in China (claimed hatched) (+all claims hatched).svg|mały|Tibet na karce ChLR]] '''Tibetańczi Aùtonomiczny Región''' ([[Tibetańsczi jãzëk|tib]]. བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་, [[Translëtracëjo Wyliego|Wylie]]: Bod-rang-skyong-ljongs, [[Chińczi jãzëk|chiń]].: 西藏自治区; pinyin: Xīzàng Zìzhìqū) je aùtonomicznym regiónã w [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinach]], na pòlu [[Tibet (1912–1951)|dôwnego państwa]] i regiónu kùlturowego Tibet. Leżë na zôpadny dzéli Tibetańsczi Wëżëny i dzéli [[Himalaje|Himalajów]]. Sedzbą je Lhasa. Jako prowincëjô je òd 1965<ref name=":0">[https://iaunrc.indiana.edu/about/our-region/countries/tibet.html Tibet Autonomous Region] Inner Asian and Uralic National Resource Center</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20240701170937/https://cenjows.in/wp-content/uploads/2022/02/Layout_-The-Tibet-Autonomous-Region_out_28-11-17.pdf The Tibet Autonomous Region] CENJOWS</ref>. === Spòdlowé pòdôwczi === * wiéchrzëzna: 1,200,000 km2<ref name=":0" /><ref name=":1">[https://www.ebsco.com/research-starters/social-sciences-and-humanities/tibet Tibet] EBSCO</ref> * lëdztwo: 3.650.000 (2021)<ref>[https://www.tibetanreview.net/prc-census-puts-tibet-autonomous-region-population-at-3-65-million/ PRC census puts Tibet Autonomous Region population at 3.65 million] Tibetan Review</ref> * nôwikszô religijô: tibetańsczi [[buddizm]]<ref name=":1" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Chinë]] 34pmq0bii3p6jf4f7g2xe4yguaxb3jv 0 12389 194436 192738 2026-04-08T14:36:14Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194436 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Fałowski1.jpg|mały|Kòróna, symbòl władzy mònarchy]] '''Mònarchiô''' je [[Fòrma państwa|fòrmã państwa]], chtërnëgo przédnikã je mònarcha (np. król, czezer, ksążã ëtp)<ref name=":0">[https://encyklopedia.interia.pl/historia/slownik-pojec/news-monarchia,nId,1977099 Monarchia] Encyklopedia Interia</ref>. == Dzysdniowe fòrmy mònarchii == * absolutnô mònarchiô – mònarchiô, gdze przédnik ma nieògrańczonã władzã<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-absolutna;3942921.html monarchia absolutna] Encyklopedia PWN</ref> * kònstitucëjnô mònarchiô – mònarchiô, gdze [[kònstitucjô]] ògrańcza władzã przédnika<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-konstytucyjna;3942923.html monarchia konstytucyjna] Encyklopedia PWN</ref> * parlameńtarnô mònarchiô – mònarchiô, gdze rząd dzelë władzã z [[Parlameńt|parlameńtã]] ë ògrańcza władzã mònarchy<ref name=":0" /> == Mònarchié na Swiecie == [[Òbrôzk:Modern Monarchies.svg|mały|<span style="color:#AA0000;font-weight:;">czerwòny</span> - absolutne mònarchié<br><span style="color:#D45500;font-weight:;">apfelzynowi</span> - kònstitucëjne mònarchié<br><span style="color:#285F27;font-weight:;">zelony</span> - parlameńtarne mònarchié<br><span style="color:#FF00FF;font-weight:;">różewi</span> - plemienne mònarchie<br><span style="color:#FBCE00;font-weight:;">żôłti</span> - ''quasimònarchié'']] === Eùropa === * [[Andorra]] * [[Belgijskô]] * [[Dëńskô]] * [[Szpańskô]] * [[Néderlandzkô]] * [[Liechtenstein]] * [[Luksembùrg]] * [[Mònakò]] * [[Norweskô]] * [[Szwedzkô]] * [[Wiôlgô Britanijô]] * [[Watikan]] === Azëjô === * [[Saudëjskô Arabijô]] * [[Bahrajn]] * [[Bhutan]] * [[Brunei]] * [[Japòńskô]] * [[Jordaniô]] * [[Kambòdżô]] * [[Katar]] * [[Kùwejt]] * [[Malezjô]] * [[Òman]] * [[Tajlandiô]] * [[Zjednóné Arabsczie Emiratë]] === Afrika === * [[Eswatini]] * [[Lesòthò]] * [[Marokò]] === Amerika === * [[Antigua i Barbuda]] * [[Bahamë]] * [[Belize]] * [[Grenada]] * [[Jamajka]] * [[Kanada]] * [[Saint Kitts i Nevis]] * [[Saint Lucia]] * [[Saint Vincent i Grenadinë]] === Australëjô i Òceanijô === * [[Aùstralëjô]] * [[Fidżi]] * [[Nowô Zelandzkô]] * [[Òstrowë Salomóna]] * [[Papùa-Nowô Gwinejô]] * [[Samoa]] * [[Tonga]] * [[Tuvalu]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Fòrmy państwa]] [[Kategòrëjô:Politika]] 7ka0w5bm22ba8h87xbcikz7locrs9xe 0 12412 194395 193172 2026-04-08T14:02:22Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Praga]] 194395 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Vltava river in Prague.jpg|mały|Rzéka Wełtawa w Pradze]] '''Wełtawa''' ([[Czesczi jãzëk|cze]]. {{Audio|Cs-Vltava.ogg|Vltava}}, [[Niemiecczi jãzëk|niem]]. ''Moldau'') – nôdłëgszô [[rzéka]] w grańcach [[Czeskô Repùblika|Czesczi]], lewi, nôwiãkszi dopłiw [[Łaba|Łabë]]. Długòsc – 430 km, wiéchrzëzna [[Zlewniô|zlewni]] – 28 tës. km². Pòwstaje z pòłączeniô Ceplej (''Teplá Vltava'') ë [[Studená Vltava|Zëmnej Wełtawë]] (''Studená Vltava''), chtërne môją zdrój w Szumawë. Zdrój Ceplej Wełtawë sã znajdëje na wësokòscë òk. 1175 m n.p.m., ù wschòdnëch pòdnóżk wtopù Černá hora (1316 m n.p.m.), tóż pòd głównym eùropejsczim krzeptem wòdodzelnym. Òbô ceki zdrzódłowi parłãczają sã w stréfle mòkradeł zwónëch ''Mokrý luh'' (ok. 730 m n.p.m.), na terenie [[Nôrodny Park Szumawa|Nôrodnégò Parkù Szumawa]], na zude òd môlù [[Volarë]]. Główne dopłiwë: * Lužnice (prawi) * Otava (lewi) * Sázava (prawi) * Berounka (lewi) Gardë nód Wełtawą: * Český Krumlov * Czesczé Bùdzédzice * Hluboká nad Vltavou * Týn nad Vltavou * [[Praga]] z dzélnicama Zbraslav i Chuchle * Kralupy nad Vltavou == Òbaczë téż == * [[Praga]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Czesczi]] [[Kategòrëjô:Dorzéczé Wełtawë]] 56lhpszyo18m6ef2ck4uyhu7gul2g9k 0 12417 194524 194298 2026-04-08T19:41:56Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Czôłen]] 194524 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Nile R02.jpg|mały|[[Nil]]]] '''Rzéka''' – nôtëralny, wiéchrzëznowy [[cek]], płënący w wëżłobionym bez [[Erozjô|erozjã]] rzéczną [[Kòrëto rzéczi|kòrëce]], cządowò zaléwający [[Dolëna|dolënã]] rzéczną. W [[Pòlskô|Pòlsce]] przëjimô sã, że rzékã stanowi cek ò wiéchrzëzni [[Dorzéczé|dorzécza]] pòwiżé 100 km². == Etimòlogiô == Kaszëbsczé słowò ''rzéka'' mô swoje òdpòwiedniczi w jinszich [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëkach]] ([[Rusczi jãzëk|rus]]. река, [[Bułgarsczi jãzëk|bułg]]. река, [[Serbòchòrwacczi jãzëk|serb.-chòrw]]. ''река/reka'' itd.) Słowama witnyma, wëstãpującëma w jinszich indoeùropejsczich jãzëkach, spòkrewnione m.jin. z ind. rïti, starnoind. rayas, łac. rivus, [[Francësczi jãzëk|franc]]. rivière, [[Anielsczi jãzëk|ani]]. river, morfemë rdzénné wëmienionëch słowów to kòntinuantë praindoeùropejsczégò jãzëka rdzénia rei-, wëstãpującégò równowôrtnie z roi- (płënąc, cec), etimòlogiczné łączą sã z słowama rojic sã i zdrój. == Òbaczë téż == * [[Nil]] * [[Jezoro]] * [[Czôłen]] == Bibliografiô == * Bajkiewicz-Grabowska E., Mikulski Z., ''Hydrologia ogólna'', 2007. * Winfried Lampert, Ulrich Sommer, ''Ekologia wód śródlądowych''. * ''Poradnik badania jakości wód'', NFOŚ, Warszawa 1996, ISBN 83-85908-29-3. * Tomasz Urbański, ''Ekologia. Środowisko. Przyroda'', WSiP, Warszawa 1996, ISBN 83-02-05649-9. * ''Encyklopedia powszechna PWN'', Warszawa 2007. * Stanisław Bernatowicz, ''Zasady ekologii środowiska wodnego'', Suwałki 1990. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczie == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rzéczi]] 9j1vy987sporff8f24vass5mvu9iv5o 194526 194524 2026-04-08T19:44:13Z Iketsi 3254 +Òbrôzk 194526 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pirogue running on the Mekong at golden hour between Don Det and Don Khon Laos.jpg|mały|[[Piroga]] ([[Laòs]])]] [[Òbrôzk:Nile R02.jpg|mały|[[Nil]]]] '''Rzéka''' – nôtëralny, wiéchrzëznowy [[cek]], płënący w wëżłobionym bez [[Erozjô|erozjã]] rzéczną [[Kòrëto rzéczi|kòrëce]], cządowò zaléwający [[Dolëna|dolënã]] rzéczną. W [[Pòlskô|Pòlsce]] przëjimô sã, że rzékã stanowi cek ò wiéchrzëzni [[Dorzéczé|dorzécza]] pòwiżé 100 km². == Etimòlogiô == Kaszëbsczé słowò ''rzéka'' mô swoje òdpòwiedniczi w jinszich [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëkach]] ([[Rusczi jãzëk|rus]]. река, [[Bułgarsczi jãzëk|bułg]]. река, [[Serbòchòrwacczi jãzëk|serb.-chòrw]]. ''река/reka'' itd.) Słowama witnyma, wëstãpującëma w jinszich indoeùropejsczich jãzëkach, spòkrewnione m.jin. z ind. rïti, starnoind. rayas, łac. rivus, [[Francësczi jãzëk|franc]]. rivière, [[Anielsczi jãzëk|ani]]. river, morfemë rdzénné wëmienionëch słowów to kòntinuantë praindoeùropejsczégò jãzëka rdzénia rei-, wëstãpującégò równowôrtnie z roi- (płënąc, cec), etimòlogiczné łączą sã z słowama rojic sã i zdrój. == Òbaczë téż == * [[Nil]] * [[Jezoro]] * [[Czôłen]] == Bibliografiô == * Bajkiewicz-Grabowska E., Mikulski Z., ''Hydrologia ogólna'', 2007. * Winfried Lampert, Ulrich Sommer, ''Ekologia wód śródlądowych''. * ''Poradnik badania jakości wód'', NFOŚ, Warszawa 1996, ISBN 83-85908-29-3. * Tomasz Urbański, ''Ekologia. Środowisko. Przyroda'', WSiP, Warszawa 1996, ISBN 83-02-05649-9. * ''Encyklopedia powszechna PWN'', Warszawa 2007. * Stanisław Bernatowicz, ''Zasady ekologii środowiska wodnego'', Suwałki 1990. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczie == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rzéczi]] t0hi2pjqjkb5ax0zrjbc10asm14j3x2 2 12516 194477 194265 2026-04-08T15:37:14Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ + 194477 wikitext text/x-wiki == Przëpisë <ref>== * [[Szablóna:RKJ]]—Moduł:[[Moduł:RKJ|RKJ]][[Moduł:RKJ/pòdôwczi|/pòdôwczi]]—''[[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]]'' * [[Szablóna:SGKP]]—Moduł:[[Moduł:SGKP|SGKP]]—''[[Słownik geograficzny Królestwa Polskiego]]'' * [[Szablóna:kaszubopedia.pl]]—''[[Kaszëbòpediô]]'' [[:pl:Otomin|Otomin]] (2), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 760. http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/760 == Bùtnowé lënczi == * [[Szablóna:Commons]] * [[Szablóna:YouTube]] → {{YouTube}} * [[Szablóna:kaszubskidladzieci.pl]] → https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/pory_roku_na_kaszubach * [[Szablóna:culture.pl]] → https://culture.pl/pl/ == GBY == * https://query.wikidata.org/#SELECT%20DISTINCT%20%3Fitem%20%3FitemLabel%20%3FitemLabel_csb%20%3FP395%20WHERE%20%7B%0A%20%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22pl%2Cmul%22.%20%7D%0A%0A%20%20%7B%0A%20%20%20%20SELECT%20DISTINCT%20%3Fitem%20WHERE%20%7B%0A%20%20%20%20%20%20%3Fitem%20p%3AP31%20%3Fstatement0.%0A%20%20%20%20%20%20%3Fstatement0%20%28ps%3AP31%2F%28wdt%3AP279%2a%29%29%20wd%3AQ138845716.%0A%20%20%20%20%7D%0A%20%20%20%20LIMIT%2010000%0A%20%20%7D%0A%0A%20%20OPTIONAL%20%7B%0A%20%20%20%20%3Fitem%20rdfs%3Alabel%20%3FitemLabel_csb%20.%0A%20%20%20%20FILTER%28LANG%28%3FitemLabel_csb%29%20%3D%20%22csb%22%29%0A%20%20%7D%0A%20%20%0A%20%20%20%20OPTIONAL%20%7B%0A%20%20%20%20%3Fitem%20wdt%3AP395%20%3FP395%20.%0A%20%20%7D%0A%7D%0A%20 {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! |- | align="right" |1 |[[:d:Q4858409]] |Baranowo |GBY |- | align="right" |2 |[[:d:Q2187239]] |Bawernica |GBY |- | align="right" |3 |[[:d:Q889108]] |Bochówko |GBY |- | align="right" |4 |[[:d:Q4328412]] |Bochowo |GBY |- | align="right" |5 |[[:d:Q16487675]] |Bórk |GBY |- | align="right" |6 |[[:d:Q4946531]] |Borowy Młyn |GBY |- | align="right" |7 |[[:d:Q9177879]] |Bory (powiat bytowski) |GBY |- | align="right" |8 |[[:d:Q2845005]] |Borzyszkowy |GBY |- | align="right" |9 |[[:d:Q995405]] |Brzezinka |GBY |- | align="right" |10 |[[:d:Q9180940]] |Brzeziński Młyn |GBY |- | align="right" |11 |[[:d:Q995480]] |Brzeźno Szlacheckie |GBY |- | align="right" |12 |[[:d:Q4981627]] |Brzozowo |GBY |- | align="right" |13 |[[:d:Q9181076]] |Brzusk |GBY |- | align="right" |14 |[[:d:Q4985207]] |Budy |GBY |- | align="right" |15 |[[:d:Q9181886]] |Bukowo |GBY |- | align="right" |16 |[[:d:Q4987143]] |Buksewo |GBY |- | align="right" |17 |[[:d:Q5003992]] |Bydgoszcz |GBY |- | align="right" |18 |[[:d:Q5004140]] |Bylina |GBY |- | align="right" |19 |[[:d:Q326577]] |Bytów |GBY |- | align="right" |20 |[[:d:Q48845649]] |Ceglarnia |GBY |- | align="right" |21 |[[:d:Q5088712]] |Chałupa |GBY |- | align="right" |22 |[[:d:Q4977067]] |Chośnica |GBY |- | align="right" |23 |[[:d:Q5119626]] |Ciemno |GBY |- | align="right" |24 |[[:d:Q5201488]] |Czaple |GBY |- | align="right" |25 |[[:d:Q912648]] |Czarna Dąbrówka |GBY |- | align="right" |26 |[[:d:Q5320521]] |Dąbie |GBY |- | align="right" |27 |[[:d:Q5320543]] |Dąbki |GBY |- | align="right" |28 |[[:d:Q5320688]] |Dąbrowa Leśna |GBY |- | align="right" |29 |[[:d:Q9201123]] |Dampel |GBY |- | align="right" |30 |[[:d:Q5321087]] |Dębowo |GBY |- | align="right" |31 |[[:d:Q5321120]] |Dęby |GBY |- | align="right" |32 |[[:d:Q9209181]] |Dolne Ostrowite |GBY |- | align="right" |33 |[[:d:Q1261828]] |Drążkowo |GBY |- | align="right" |34 |[[:d:Q1428983]] |Flisów |GBY |- | align="right" |35 |[[:d:Q7067045]] |Folwark |GBY |- | align="right" |36 |[[:d:Q586175]] |Frydrychowo |GBY |- | align="right" |37 |[[:d:Q5569762]] |Glinowo-Leśniczówka |GBY |- | align="right" |38 |[[:d:Q1531537]] |Gliśnica |GBY |- | align="right" |39 |[[:d:Q502603]] |Gliśno Wielkie |GBY |- | align="right" |40 |[[:d:Q9284142]] |Głodowo (gmina Lipnica) |GBY |- | align="right" |41 |[[:d:Q86680452]] |Gołcewo |GBY |- | align="right" |42 |[[:d:Q2118010]] |Gołczewo |GBY |- | align="right" |43 |[[:d:Q375517]] |Gostkowo |GBY |- | align="right" |44 |[[:d:Q5590564]] |Grabacz |GBY |- | align="right" |45 |[[:d:Q2071945]] |Grabowo Parchowskie |GBY |- | align="right" |46 |[[:d:Q5644513]] |Hamer Młyn |GBY |- | align="right" |47 |[[:d:Q9293274]] |Holandia |GBY |- | align="right" |48 |[[:d:Q6148108]] |Jamno |GBY |- | align="right" |49 |[[:d:Q4978366]] |Jamnowski Młyn |GBY |- | align="right" |50 |[[:d:Q6155418]] |Janowo |GBY |- | align="right" |51 |[[:d:Q1683784]] |Jasień |GBY |- | align="right" |52 |[[:d:Q6164416]] |Jaszewo |GBY |- | align="right" |53 |[[:d:Q4978088]] |Jeleńcz |GBY |- | align="right" |54 |[[:d:Q6185248]] |Jeruzalem |GBY |- | align="right" |55 |[[:d:Q984759]] |Jerzkowice |GBY |- | align="right" |56 |[[:d:Q48845653]] |Józefata Dolina |GBY |- | align="right" |57 |[[:d:Q11735580]] |Karcz |GBY |- | align="right" |58 |[[:d:Q6373902]] |Karłowo |GBY |- | align="right" |59 |[[:d:Q2527003]] |Karpno |GBY |- | align="right" |60 |[[:d:Q1734612]] |Kartkowo |GBY |- | align="right" |61 |[[:d:Q984763]] |Karwno |GBY |- | align="right" |62 |[[:d:Q6375237]] |Katarzynki |GBY |- | align="right" |63 |[[:d:Q2190507]] |Kiedrowice |GBY |- | align="right" |64 |[[:d:Q6419779]] |Klasztor |GBY |- | align="right" |65 |[[:d:Q984747]] |Kleszczyniec |GBY |- | align="right" |66 |[[:d:Q11740054]] |Klewiska |GBY |- | align="right" |67 |[[:d:Q11641063]] |Kłosy |GBY |- | align="right" |68 |[[:d:Q48845656]] |Kłótnica |GBY |- | align="right" |69 |[[:d:Q6424599]] |Kobyle Góry |GBY |- | align="right" |70 |[[:d:Q15733494]] |Kocieł |GBY |- | align="right" |71 |[[:d:Q1596772]] |Kostroga |GBY |- | align="right" |72 |[[:d:Q613510]] |Kotuszewo |GBY |- | align="right" |73 |[[:d:Q6435316]] |Kozin |GBY |- | align="right" |74 |[[:d:Q1785794]] |Kozy |GBY |- | align="right" |75 |[[:d:Q6435941]] |Kraklewo |GBY |- | align="right" |76 |[[:d:Q56715]] |Kramarzyny |GBY |- | align="right" |77 |[[:d:Q9395053]] |Łącki Młyn |GBY |- | align="right" |78 |[[:d:Q8081207]] |Łąkie |GBY |- | align="right" |79 |[[:d:Q6538380]] |Leśno |GBY |- | align="right" |80 |[[:d:Q6556422]] |Lipieniec |GBY |- | align="right" |81 |[[:d:Q1021291]] |Lipnica |GBY |- | align="right" |82 |[[:d:Q11763181]] |Luboń |GBY |- | align="right" |83 |[[:d:Q3990959]] |Łupawsko |GBY |- | align="right" |84 |[[:d:Q2258685]] |Mądrzechowo |GBY |- | align="right" |85 |[[:d:Q11772136]] |Mała Wieś |GBY |- | align="right" |86 |[[:d:Q2379254]] |Masłowice Tuchomskie |GBY |- | align="right" |87 |[[:d:Q2156737]] |Masłowiczki |GBY |- | align="right" |88 |[[:d:Q11783707]] |Międzygórze |GBY |- | align="right" |89 |[[:d:Q6843768]] |Mielno |GBY |- | align="right" |90 |[[:d:Q11780361]] |Mielonek |GBY |- | align="right" |91 |[[:d:Q984764]] |Mikorowo |GBY |- | align="right" |92 |[[:d:Q138846350]] |Mirosław (Jeleńcz) |GBY |- | align="right" |93 |[[:d:Q3217596]] |Modrzejewo |GBY |- | align="right" |94 |[[:d:Q6889635]] |Modrzejewo |GBY |- | align="right" |95 |[[:d:Q6889888]] |Modziel |GBY |- | align="right" |96 |[[:d:Q6890593]] |Mogiel |GBY |- | align="right" |97 |[[:d:Q2266237]] |Mokrzyn |GBY |- | align="right" |98 |[[:d:Q1833380]] |Mydlita |GBY |- | align="right" |99 |[[:d:Q6956387]] |Na Górze |GBY |- | align="right" |100 |[[:d:Q4977361]] |Nakla |GBY |- | align="right" |101 |[[:d:Q2342823]] |Niezabyszewo |GBY |- | align="right" |102 |[[:d:Q7066065]] |Nowa Osusznica |GBY |- | align="right" |103 |[[:d:Q7066117]] |Nowa Wieś |GBY |- | align="right" |104 |[[:d:Q7066408]] |Nowe Brzeźno |GBY |- | align="right" |105 |[[:d:Q7066474]] |Nowe Huty |GBY |- | align="right" |106 |[[:d:Q2003485]] |Nowe Karwno |GBY |- | align="right" |107 |[[:d:Q984736]] |Nożynko |GBY |- | align="right" |108 |[[:d:Q1021232]] |Nożyno |GBY |- | align="right" |109 |[[:d:Q7075365]] |Obrowo |GBY |- | align="right" |110 |[[:d:Q11800940]] |Osówek |GBY |- | align="right" |111 |[[:d:Q7107357]] |Osowo Duże |GBY |- | align="right" |112 |[[:d:Q7107360]] |Osowo Małe |GBY |- | align="right" |113 |[[:d:Q2034553]] |Osowskie |GBY |- | align="right" |114 |[[:d:Q7107803]] |Ostrowite |GBY |- | align="right" |115 |[[:d:Q7108029]] |Osusznica |GBY |- | align="right" |116 |[[:d:Q929696]] |Otnoga |GBY |- | align="right" |117 |[[:d:Q7114976]] |Owsne Ostrowy |GBY |- | align="right" |118 |[[:d:Q443793]] |Parchowo |GBY |- | align="right" |119 |[[:d:Q7136474]] |Parchowski Bór |GBY |- | align="right" |120 |[[:d:Q7136475]] |Parchowski Młyn |GBY |- | align="right" |121 |[[:d:Q7190370]] |Piaszno |GBY |- | align="right" |122 |[[:d:Q11832667]] |Płotówko |GBY |- | align="right" |123 |[[:d:Q7265164]] |Płotowo |GBY |- | align="right" |124 |[[:d:Q7206834]] |Podkomorki |GBY |- | align="right" |125 |[[:d:Q2100287]] |Podkomorzyce |GBY |- | align="right" |126 |[[:d:Q1238835]] |Połupino |GBY |- | align="right" |127 |[[:d:Q4976738]] |Pomysk Mały |GBY |- | align="right" |128 |[[:d:Q167637]] |Pomysk Wielki |GBY |- | align="right" |129 |[[:d:Q7227541]] |Pomyski Młyn |GBY |- | align="right" |130 |[[:d:Q7253871]] |Prądzona |GBY |- | align="right" |131 |[[:d:Q11830518]] |Prądzona-Wybudowanie |GBY |- | align="right" |132 |[[:d:Q2114585]] |Przybin |GBY |- | align="right" |133 |[[:d:Q7253644]] |Przylaski |GBY |- | align="right" |134 |[[:d:Q56328235]] |Ptaszewo |GBY |- | align="right" |135 |[[:d:Q11831832]] |Pupkowo |GBY |- | align="right" |136 |[[:d:Q7263832]] |Pyszno |GBY |- | align="right" |137 |[[:d:Q7310651]] |Rekowo |GBY |- | align="right" |138 |[[:d:Q2162580]] |Rokiciny |GBY |- | align="right" |139 |[[:d:Q2162585]] |Rokitki |GBY |- | align="right" |140 |[[:d:Q11835165]] |Rokitniki |GBY |- | align="right" |141 |[[:d:Q988619]] |Rokity |GBY |- | align="right" |142 |[[:d:Q7369110]] |Rosocha |GBY |- | align="right" |143 |[[:d:Q7376645]] |Rucowe Lasy |GBY |- | align="right" |144 |[[:d:Q7377006]] |Rudka |GBY |- | align="right" |145 |[[:d:Q7377088]] |Rudniki |GBY |- | align="right" |146 |[[:d:Q7385752]] |Rzepnica |GBY |- | align="right" |147 |[[:d:Q7667002]] |Sątoczno |GBY |- | align="right" |148 |[[:d:Q1055482]] |Sieromino |GBY |- | align="right" |149 |[[:d:Q7511739]] |Sierzno |GBY |- | align="right" |150 |[[:d:Q7511744]] |Sierzywk |GBY |- | align="right" |151 |[[:d:Q138335]] |Skotawsko |GBY |- | align="right" |152 |[[:d:Q48845662]] |Skrobacz |GBY |- | align="right" |153 |[[:d:Q9377393]] |Skryte |GBY |- | align="right" |154 |[[:d:Q7546522]] |Smołdziny |GBY |- | align="right" |155 |[[:d:Q7546295]] |Smolne |GBY |- | align="right" |156 |[[:d:Q16605349]] |Sośnica |GBY |- | align="right" |157 |[[:d:Q7563943]] |Soszyca |GBY |- | align="right" |158 |[[:d:Q278604]] |Soszyce |GBY |- | align="right" |159 |[[:d:Q7601629]] |Stare Brzeźno |GBY |- | align="right" |160 |[[:d:Q576958]] |Stary Most |GBY |- | align="right" |161 |[[:d:Q7618686]] |Stoltmany |GBY |- | align="right" |162 |[[:d:Q9346814]] |Struga |GBY |- | align="right" |163 |[[:d:Q16607932]] |Sumin |GBY |- | align="right" |164 |[[:d:Q9396528]] |Świątkowo |GBY |- | align="right" |165 |[[:d:Q387661]] |Święchowo |GBY |- | align="right" |166 |[[:d:Q8082174]] |Świerkówko |GBY |- | align="right" |167 |[[:d:Q599981]] |Sylczno |GBY |- | align="right" |168 |[[:d:Q7664159]] |Szarzyn |GBY |- | align="right" |169 |[[:d:Q9352202]] |Szpręgielówka |GBY |- | align="right" |170 |[[:d:Q7862574]] |Tągowie |GBY |- | align="right" |171 |[[:d:Q7692081]] |Tebowizna |GBY |- | align="right" |172 |[[:d:Q4977393]] |Trzebiatkowa |GBY |- | align="right" |173 |[[:d:Q7848953]] |Trzebielsk |GBY |- | align="right" |174 |[[:d:Q1021978]] |Tuchomie |GBY |- | align="right" |175 |[[:d:Q7850996]] |Tuchomko |GBY |- | align="right" |176 |[[:d:Q931429]] |Unichowo |GBY |- | align="right" |177 |[[:d:Q7898326]] |Upiłka |GBY |- | align="right" |178 |[[:d:Q943009]] |Wargówko |GBY |- | align="right" |179 |[[:d:Q2549304]] |Wargowo |GBY |- | align="right" |180 |[[:d:Q7970956]] |Warszawa |GBY |- | align="right" |181 |[[:d:Q7998885]] |Wieczywno |GBY |- | align="right" |182 |[[:d:Q7998968]] |Wielgoszcz |GBY |- | align="right" |183 |[[:d:Q4978074]] |Wierzchocina |GBY |- | align="right" |184 |[[:d:Q948490]] |Wiślany |GBY |- | align="right" |185 |[[:d:Q8029263]] |Wojsk |GBY |- | align="right" |186 |[[:d:Q48845665]] |Wola |GBY |- | align="right" |187 |[[:d:Q8039790]] |Wygoda |GBY |- | align="right" |188 |[[:d:Q8039789]] |Wygoda |GBY |- | align="right" |189 |[[:d:Q8064412]] |Zagony |GBY |- | align="right" |190 |[[:d:Q167734]] |Zawiat |GBY |- | align="right" |191 |[[:d:Q9390732]] |Zgnity Most |GBY |- | align="right" |192 |[[:d:Q778428]] |Zielony Dwór |GBY |- | align="right" |193 |[[:d:Q8083403]] |Żukówko |GBY |} == + == {| class="wikitable sortable" |+ Tekst podpisu |- ! csb !! pl !powiat!! rodzaj |- |[[Amalka]] ||[[:pl:Amalka]] |kartuski|| wieś |- |[[Antóniewò]] ||[[:pl:Antoniewo]] |chojnicki|| wieś |- |[[Asmùs]] ||[[:pl:Asmus]] |chojnicki|| wieś |- |[[Babi Dół]] |[[:pl:Babi Dół]] |kartuski |wieś |- |[[Bagna]] |[[:pl:Bagna]] |kościerski |osada |- |[[Bagniewò]] |[[:pl:Bagniewo]] |kartuski |część wsi |- |[[Bałachë]] |[[:pl:Bałachy]] |kościerski |osada |- |[[Banino]] |[[:pl:Banino]] |kartuski |wieś |- |[[Baranowò]] |[[:pl:Baranowo]] |bytowski |wieś |- |[[Barłomino]] |[[:pl:Barłomino]] |wejherowski |wieś |- |[[Barniéwcz]] |[[:pl:Barniewice]] |kartuski |wieś |- |[[Bartkòwô Stajniô]] |[[:pl:Bartkowa Stajnia]] |kościerski |osada |- |[[Bôrwik]] |[[:pl:Barwik]] |kartuski |wieś |- |[[Bawernica]] |[[:pl:Bawernica]] |bytowski |wieś |- |[[Bąckô Hëta]] |[[:pl:Bącka Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Bącz]] |[[:pl:Bącz]] |kartuski |wieś |- |[[Bąk]] |[[:pl:Bąk]] |kościerski |wieś |- |[[Belfórt]] |[[:pl:Belfort]] |kościerski |osada |- |[[Betlejem]] |[[:pl:Betlejem]] |kartuski |osada |- |[[Bãbnë]] |[[:pl:Bębny]] |kartuski |część wsi |- |[[Bãdargòwò]] |[[:pl:Będargowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Bãdomink]] |[[:pl:Będominek]] |kościerski |wieś |- |[[Biôłô Góra]] |[[:pl:Biała Góra]] |kościerski |część wsi |- |[[Biôłé Błota]] |[[:pl:Białe Błota]] |kościerski |część wsi |- |[[Biôłé Błota]] |[[:pl:Białe Błoto]] |kościerski |część wsi |- |[[Biélôwczi]] |[[:pl:Bielawki]] |kartuski |wieś |- |[[Biélawë]] |[[:pl:Bielawy]] |kartuski |część wsi |- |[[Bieszkòwice]] |[[:pl:Bieszkowice]] |wejherowski |wieś |- |[[Bòchòwò]] |[[:pl:Bochowo]] |bytowski |wieś |- |[[Bòchówkò]] |[[:pl:Bochówko]] |bytowski |osada |- |[[Bòjano]] |[[:pl:Bojano]] |wejherowski |wieś |- |[[Bólszewò]] |[[:pl:Bolszewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Bùlwark]] |[[:pl:Bolwerk]] |kartuski |osada |- |[[Bórcz]] |[[:pl:Borcz]] |kartuski |wieś |- |[[Kamiany Bórk]] |[[:pl:Borek]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrkòwò]] |[[:pl:Borkowo]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrówc]] |[[:pl:Borowiec]] |kartuski |osada |- |[[Bòrówc]] |[[:pl:Borowiec]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrówc]] |[[:pl:Borowiec]] |kościerski |osada |- |[[Bòrowò]] |[[:pl:Borowo]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrowi Las]] |[[:pl:Borowy Las]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrowi Młin]] |[[:pl:Borowy Młyn]] |bytowski |wieś |- |[[Bòrsk]] |[[:pl:Borsk]] |kościerski |wieś |- |[[Borëcëno]] |[[:pl:Borucino]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrzestowò]] |[[:pl:Borzestowo]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrzestowskô Hëta]] |[[:pl:Borzestowska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrzëszkòwë]] |[[:pl:Borzyszkowy]] |bytowski |wieś |- |[[Bór]] |[[:pl:Bór]] |kartuski |wieś |- |[[Broda]] |[[:pl:Broda]] |chojnicki |kolonia |- |[[Dólnô Brodnica]] |[[:pl:Brodnica Dolna]] |kartuski |wieś |- |[[Górnô Brodnica]] |[[:pl:Brodnica Górna]] |kartuski |wieś |- |[[Brudzewò]] |[[:pl:Brudzewo]] |pucki |wieś |- |[[Brusë]] |[[:pl:Brusy]] |chojnicki |miasto |- |[[Brusë-Pùstczi]] |[[:pl:Brusy-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Brzezyńsczi Młin]] |[[:pl:Brzezieński Młyn]] |bytowski |kolonia |- |[[Brzezënka]] |[[:pl:Brzezinka]] |bytowski |osada |- |[[Brzezënë]] |[[:pl:Brzeziny]] |kartuski |część wsi |- |[[Brzézno Szlachecczé]] |[[:pl:Brzeźno Szlacheckie]] |bytowski |wieś |- |[[Brzozowò]] |[[:pl:Brzozowo]] |bytowski |wieś |- |[[Brzósk]] |[[:pl:Brzósk]] |bytowski |osada |- |[[Bùdë]] |[[:pl:Budy]] |bytowski |osada |- |[[Bùkòwô Góra]] |[[:pl:Bukowa Góra]] |kartuski |wieś |- |[[Bùkòwina]] |[[:pl:Bukowina]] |lęborski |wieś |- |[[Bùkòwinczi]] |[[:pl:Bukowinki]] |kartuski |część wsi |- |[[Bùkòwò]] |[[:pl:Bukowo]] |kartuski |wieś |- |[[Bùkòwò]] |[[:pl:Bukowo]] |bytowski |kolonia |- |[[Bùksewò]] |[[:pl:Buksewo]] |bytowski |kolonia |- |[[Bòrk]] |[[:pl:Bórk]] |bytowski |osada |- |[[Bùrsztinik]] |[[:pl:Bursztynik]] |kartuski |część wsi |- |[[Bëdgòszcz]] |[[:pl:Bydgoszcz]] |bytowski |osada |- |[[Bëtowò]] |[[:pl:Bytów]] |bytowski |miasto |- |[[Ceglarniô]] |[[:pl:Ceglarnia]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Celbòwò]] |[[:pl:Celbowo]] |pucki |osada |- |[[Celbówkò]] |[[:pl:Celbówko]] |pucki |osada |- |[[Seromino]] |[[:pl:Sieromino]] |bytowski |osada |- |[[Céwice]] |[[:pl:Cewice]] |lęborski |wieś |- |[[Chałëpa]] |[[:pl:Chałupa]] |bytowski |osada |- |[[Chalëpë]] |[[:pl:Chałupy]] |pucki |wieś |- |[[Chlapòwò]] |[[:pl:Chłapowo]] |pucki |wieś |- |[[Chłopòwò]] |[[:pl:Chłopowy]] |chojnicki |osada |- |[[Chmielno]] |[[:pl:Chmielno]] |kartuski |wieś |- |[[Chmielónkò]] |[[:pl:Chmielonko]] |kartuski |część wsi |- |[[Chòjna]] |[[:pl:Chojna]] |kartuski |wieś |- |[[Chòsznica]] |[[:pl:Chośnica]] |bytowski |wieś |- |[[Chróstowò]] |[[:pl:Chróstowo]] |kartuski |wieś |- |[[Chwaszczëno]] |[[:pl:Chwaszczyno]] |kartuski |wieś |- |[[Cechòmié]] |[[:pl:Ciechomie]] |kartuski |wieś |- |[[Cémno]] |[[:pl:Ciemno]] |bytowski |wieś |- |[[Cësewié]] |[[:pl:Cisewie]] |kościerski |wieś |- |[[Abisyniô]] |[[:pl:Abisynia]] |kościerski |osada |- |[[Czôjczé Błoto]] |[[:pl:Czajki-Błoto]] |kościerski |osada |- |[[Czapelsczi Młin]] |[[:pl:Czapielski Młyn]] |kartuski |wieś |- |[[Czôpiewice]] |[[:pl:Czapiewice]] |chojnicki |wieś |- |[[Czaple]] |[[:pl:Czaple]] |kartuski |wieś |- |[[Czôrlëna]] |[[:pl:Czarlina]] |kościerski |wieś |- |[[Czôrlëno]] |[[:pl:Czarlino]] |kartuski |wieś |- |[[Czôrnô Dąbrówka]] |[[:pl:Czarna Dąbrówka]] |bytowski |wieś |- |[[Czôrnô Hëta]] |[[:pl:Czarna Huta]] |kartuski |część wsi |- |[[Czôrné]] |[[:pl:Czarne]] |kościerski |osada |- |[[Czôrné Pùstkòwié]] |[[:pl:Czarne Pustkowie]] |kościerski |osada |- |[[Czôrnéż]] |[[:pl:Czarniż]] |chojnicki |wieś |- |[[Czôrnowò]] |[[:pl:Czarnowo]] |chojnicki |wieś |- |[[Czeczewò]] |[[:pl:Czeczewo]] |kartuski |wieś |- |[[Czerznica]] |[[:pl:Czernica]] |chojnicki |wieś |- |[[Czãstkówó]] |[[:pl:Częstkowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Czãstkòwò]] |[[:pl:Częstkowo]] |kościerski |wieś |- |[[Czëczkòwë]] |[[:pl:Czyczkowy]] |chojnicki |wieś |- |[[Czëstô Wòda]] |[[:pl:Czysta Woda]] |kartuski |kolonia |- |[[Dãpel]] |[[:pl:Dampel]] |bytowski |osada |- |[[Donachòwò]] |[[:pl:Danachowo]] |kartuski |osada |- |[[Dargòlewò]] |[[:pl:Dargolewo]] |wejherowski |część wsi |- |[[Darzlëbié]] |[[:pl:Darzlubie]] |pucki |wieś |- |[[Dąbié]] |[[:pl:Dąbie]] |bytowski |wieś |- |[[Dąbczi]] |[[:pl:Dąbki]] |bytowski |osada |- |[[Dąbrowa]] |[[:pl:Dąbrowa]] |kartuski |wieś |- |[[Dąbrowa]] |[[:pl:Dąbrowa]] |kościerski |wieś |- |[[Dąbrowa Pùzdrowskô]] |[[:pl:Dąbrowa Puzdrowska]] |kartuski |wieś |- |[[Dąbrówka]] |[[:pl:Dąbrówka]] |wejherowski |wieś |- |[[Dąbrówka]] |[[:pl:Dąbrówka]] |wejherowski |część wsi |- |[[Lesnô Dąbrowa]] |[[:pl:Dąbrowa Leśna]] |bytowski |część osady |- |[[Dąbrówka]] |[[:pl:Dąbrówka]] |kościerski |wieś |- |[[Mëgòwò]] |[[:pl:Dąbrówka]] |kościerski |osada |- |[[Dąbrówka]] |[[:pl:Dąbrówka]] |chojnicki |wieś |- |[[Dejk]] |[[:pl:Dejk]] |kartuski |część wsi |- |[[Délowò]] |[[:pl:Delowo]] |kartuski |kolonia |- |[[Dãbina]] |[[:pl:Dębina]] |kościerski |osada |- |[[Dãbògórë]] |[[:pl:Dębogóry]] |kościerski |wieś |- |[[Dãbòwô Góra]] |[[:pl:Dębowa Góra]] |chojnicki |osada leśna wsi |- |[[Dãbówc]] |[[:pl:Dębowiec]] |kościerski |osada wsi |- |[[Dãbòwò]] |[[:pl:Dębowo]] |bytowski |osada |- |[[Debrzno]] |[[:pl:Dębrzyno]] |kościerski |osada leśna |- |[[Pòdkòmórczi]] |[[:pl:Podkomorki]] |bytowski |osada leśna |- |[[Dãbë]] |[[:pl:Dęby]] |bytowski |wieś |- |[[Dłudżi Czerz]] |[[:pl:Długi Kierz]] |kartuski |wieś |- |[[Dorogòszcz]] |[[:pl:Dobrogoszcz]] |kościerski |wieś |- |[[Dobrzewino]] |[[:pl:Dobrzewino]] |wejherowski |wieś |- |[[Dolëzna Jadwidżi]] |[[:pl:Dolina Jadwigi]] |kartuski |osada |- |[[Domôtowò]] |[[:pl:Domatowo]] |pucki |wieś |- |[[Domôtówkò]] |[[:pl:Domatówko]] |pucki |wieś |- |[[Drążkòwò]] |[[:pl:Drążkowo]] |bytowski |osada |- |[[Drozdowò]] |[[:pl:Drozdowo]] |kartuski |osada |- |[[Dubòwò]] |[[:pl:Dubowo]] |kartuski |wieś |- |[[Dunajczi]] |[[:pl:Dunajki]] |kościerski |osada |- |[[Dużi Jabùszk]] |[[:pl:Duży Jabłuszek]] |kościerski |osada |- |[[Diwan]] |[[:pl:Dywan]] |kościerski |osada |- |[[Dzechno]] |[[:pl:Dziechno]] |lęborski |wieś |- |[[Dzemiónë]] |[[:pl:Dziemiany]] |kościerski |wieś |- |[[Dzérzążno]] |[[:pl:Dzierżążno]] |kartuski |wieś |- |[[Egertowò]] |[[:pl:Egiertowo]] |kartuski |wieś |- |[[Fingrowô Hëta]] |[[:pl:Fingrowa Huta]] |kościerski |wieś |- |[[Flësów]] |[[:pl:Flisów]] |bytowski |osada leśna |- |[[Fridrichòwò]] |[[:pl:Frydrychowo]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Gacnik]] |[[:pl:Gacnik]] |chojnicki |wieś |- |[[Gapòwò]] |[[:pl:Gapowo]] |kartuski |wieś |- |[[Garbôcz]] |[[:pl:Garbacz]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Gôrcz]] |[[:pl:Garcz]] |kartuski |wieś |- |[[Gôrczëno]] |[[:pl:Garczyn]] |kościerski |osada |- |[[Dżełdón]] |[[:pl:Giełdon]] |chojnicki |wieś |- |[[Glëniewò]] |[[:pl:Gliniewo]] |kartuski |część wsi |- |[[Glinno]] |[[:pl:Glinno]] |kartuski |część wsi |- |[[Glënowsczè Lesyństwò]] |[[:pl:Glinowo-Leśniczówka]] |bytowski |część wsi |- |[[Glincz]] |[[:pl:Glincz]] |kartuski |wieś |- |[[Glësnica]] |[[:pl:Gliśnica]] |bytowski |osada |- |[[Wiôldźé Glisno]] |[[:pl:Gliśno Wielkie]] |bytowski |wieś |- |[[Glôzëca]] |[[:pl:Głazica]] |wejherowski |wieś |- |[[Głodnica]] |[[:pl:Głodnica]] |wejherowski |część wsi |- |[[Głodowò]] |[[:pl:Głodowo]] |bytowski |kolonia |- |[[Główczëce]] |[[:pl:Główczewice]] |chojnicki |wieś |- |[[Głëchi Bór]] |[[:pl:Głuchy Bór]] |kościerski |osada leśna |- |[[Głëszëno]] |[[:pl:Głusino]] |kartuski |wieś |- |[[Gniewòwò]] |[[:pl:Gniewowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Gniéżdżewò]] |[[:pl:Gnieżdżewo]] |pucki |wieś |- |[[Gòlëca]] |[[:pl:Golica]] |kartuski |część wsi |- |[[Gôłczewò]] |[[:pl:Gołczewo]] |bytowski |wieś |- |[[Golëbie]] |[[:pl:Gołubie]] |kartuski |wieś |- |[[Gòrãczëno]] |[[:pl:Goręczyno]] |kartuski |wieś |- |[[Gòstkòwò]] |[[:pl:Gostkowo]] |bytowski |wieś |- |[[Gòstómié]] |[[:pl:Gostomie]] |kościerski |wieś |- |[[Gòstómkò]] |[[:pl:Gostomko]] |kościerski |wieś |- |[[Gòscëcëno]] |[[:pl:Gościcino]] |wejherowski |wieś |- |[[Gòwidlëno]] |[[:pl:Gowidlino]] |kartuski |wieś |- |[[Gòra]] |[[:pl:Góra]] |wejherowski |wieś |- |[[Górczi]] |[[:pl:Górki]] |kościerski |wieś |- |[[Grabówc]] |[[:pl:Grabowiec]] |wejherowski |wieś |- |[[Grabòwò Parchòwsczi]] |[[:pl:Grabowo Parchowskie]] |bytowski |wieś |- |[[Grodzëskò]] |[[:pl:Grodzisko]] |kartuski |część wsi |- |[[Grzëbno]] |[[:pl:Grzybno]] |kartuski |wieś |- |[[Grzëbòwò]] |[[:pl:Grzybowo]] |kościerski |wieś |- |[[Grzëbòwsczi Młin]] |[[:pl:Grzybowski Młyn]] |kościerski |wieś |- |[[Hamer Młin]] |[[:pl:Hamer-Młyn]] |bytowski |osada |- |[[Hôska]] |[[:pl:Haska]] |kartuski |osada wsi |- |[[Hejtuz]] |[[:pl:Hejtus]] |kartuski |część wsi |- |[[Hòlandiô]] |[[:pl:Holandia]] |bytowski |kolonia |- |[[Hopòwò]] |[[:pl:Hopowo]] |kartuski |wieś |- |[[Hopë]] |[[:pl:Hopy]] |kartuski |wieś |- |[[Hëta]] |[[:pl:Huta]] |chojnicki |wieś |- |[[Jigrzëcznô]] |[[:pl:Igrzyczno]] |wejherowski |osada |- |[[Jagòdowò]] |[[:pl:Jagodowo]] |kartuski |kolonia |- |[[Jòmno]] |[[:pl:Jamno]] |bytowski |wieś |- |[[Jómsczi Młin]] |[[:pl:Jamnowski Młyn]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Janowò]] |[[:pl:Janowo]] |kartuski |wieś |- |[[Janowò]] |[[:pl:Janowo]] |bytowski |kolonia |- |[[Jaséń]] |[[:pl:Jasień]] |bytowski |wieś |- |[[Jasnô Gwiôzda]] |[[:pl:Jasna Gwiazda]] |kościerski |osada |- |[[Pilëce]] |[[:pl:Jastrzębia Góra]] |pucki |wieś |- |[[Jastrzãbié]] |[[:pl:Jastrzębie Dziemiańskie]] |kościerski |wieś |- |[[Jaszewò]] |[[:pl:Jaszewo]] |bytowski |osada |- |[[Jeléńcz]] |[[:pl:Jeleńcz]] |bytowski |wieś |- |[[Jeleńskô Hëta]] |[[:pl:Jeleńska Huta]] |wejherowski |wieś |- |[[Jelónkò]] |[[:pl:Jelonko]] |kartuski |wieś |- |[[Jeruzalem]] |[[:pl:Jeruzalem]] |bytowski |kolonia |- |[[Jerzkòjce]] |[[:pl:Jerzkowice]] |bytowski |wieś |- |[[Roztopczëno]] |[[:pl:Roztopczyn]] |lęborski |kolonia |- |[[Wiôldżé Jóninë]] |[[:pl:Joniny Duże]] |kościerski |osada |- |[[Môłé Jóninë]] |[[:pl:Joniny Małe]] |kościerski |osada |- |[[Dolëzna Jozefata]] |[[:pl:Józefata Dolina]] |bytowski |część wsi |- |[[Juszczi]] |[[:pl:Juszki]] |kościerski |wieś |- |[[Kaczińc]] |[[:pl:Kaczyniec]] |pucki |osada |- |[[Kalëska]] |[[:pl:Kaliska]] |kartuski |osada |- |[[Òsówk]] |[[:pl:Osówek]] |bytowski |osada |- |[[Kalëska]] |[[:pl:Kaliska Kościerskie]] |kościerski |wieś |- |[[Kalisz]] |[[:pl:Kalisz]] |kościerski |wieś |- |[[Kalwariô]] |[[:pl:Kalwaria]] |kościerski |osada |- |[[Kaméla]] |[[:pl:Kamela]] |kartuski |wieś |- |[[Kamińca Królewskô]] |[[:pl:Kamienica Królewska]] |kartuski |wieś |- |[[Kamiéńca Szlacheckô]] |[[:pl:Kamienica Szlachecka]] |kartuski |wieś |- |[[Kamienickô Hëta]] |[[:pl:Kamienicka Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Kamienicczi Młin]] |[[:pl:Kamienicki Młyn]] |kartuski |wieś |- |[[Kamiéńc]] |[[:pl:Kamieniec]] |lęborski |kolonia |- |[[Kamiéń]] |[[:pl:Kamień]] |wejherowski |wieś |- |[[Kamiónka Gòwidlińskô]] |[[:pl:Kamionka Gowidlińska]] |kartuski |osada |- |[[Kaplëca]] |[[:pl:Kaplica]] |kartuski |wieś |- |[[Kôrcz]] |[[:pl:Karcz]] |bytowski |kolonia |- |[[Karczemczi]] |[[:pl:Karczemki]] |wejherowski |wieś |- |[[Karczéwkò]] |[[:pl:Karczewko]] |kartuski |wieś |- |[[Karłowò]] |[[:pl:Karłowo]] |bytowski |wieś |- |[[Karłowò]] |[[:pl:Karłowo]] |kartuski |wieś |- |[[Karpno]] |[[:pl:Karpno]] |bytowski |wieś |- |[[Kôrsëno]] |[[:pl:Karsin]] |kościerski |wieś |- |[[Kartkòwò]] |[[:pl:Kartkowo]] |bytowski |osada |- |[[Kartuzë]] |[[:pl:Kartuzy]] |kartuski |miasto |- |[[Karwiô]] |[[:pl:Karwia]] |pucki |wieś |- |[[Karwica]] |[[:pl:Karwica]] |lęborski |wieś |- |[[Karwno]] |[[:pl:Karwno]] |bytowski |wieś |- |[[Kaszëba]] |[[:pl:Kaszuba]] |chojnicki |wieś |- |[[Katarzinczi]] |[[:pl:Katarzynki]] |bytowski |kolonia |- |[[Kawle]] |[[:pl:Kawle]] |kartuski |wieś |- |[[Dólné Kawle]] |[[:pl:Kawle Dolne]] |kartuski |część kolonii |- |[[Górné Kawle]] |[[:pl:Kawle Górne]] |kartuski |kolonia |- |[[Kãpino]] |[[:pl:Kąpino]] |wejherowski |osada |- |[[Kczewò]] |[[:pl:Kczewo]] |kartuski |wieś |- |[[Kãbłowò]] |[[:pl:Kębłowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Kãtrzëno]] |[[:pl:Kętrzyno]] |wejherowski |wieś |- |[[Czedrowice]] |[[:pl:Kiedrowice]] |bytowski |wieś |- |[[Serziwk]] |[[:pl:Sierzywk]] |bytowski |osada |- |[[Czelińsô Hëta]] |[[:pl:Kieleńska Huta]] |wejherowski |wieś |- |[[Czelno]] |[[:pl:Kielno]] |wejherowski |wieś |- |[[Kôłpino]] |[[:pl:Kiełpino]] |kartuski |wieś |- |[[Czinice]] |[[:pl:Kinice]] |chojnicki |wieś |- |[[Czistowò]] |[[:pl:Kistowo]] |kartuski |wieś |- |[[Czistówkò]] |[[:pl:Kistówko]] |kartuski |wieś |- |[[Klôsztór]] |[[:pl:Klasztor]] |bytowski |kolonia |- |[[Kleszczińc]] |[[:pl:Kleszczyniec]] |bytowski |wieś |- |[[Klewiska]] |[[:pl:Klewiska]] |bytowski |osada |- |[[Klëczkòwë]] |[[:pl:Kliczkowy]] |kościerski |wieś |- |[[Kloc]] |[[:pl:Kloc]] |kościerski |osada |- |[[Klëkòwô Hëta]] |[[:pl:Klukowa Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Kłobùczëno]] |[[:pl:Kłobuczyno]] |kościerski |wieś |- |[[Kłosowò]] |[[:pl:Kłosowo]] |kartuski |wieś |- |[[Kłosówkò]] |[[:pl:Kłosówko]] |kartuski |wieś |- |[[Kłosë]] |[[:pl:Kłosy]] |bytowski |wieś |- |[[Kłótnica]] |[[:pl:Kłótnica]] |bytowski |część wsi |- |[[Kniewò]] |[[:pl:Kniewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Kòbëlôsz]] |[[:pl:Kobylasz]] |wejherowski |wieś |- |[[Kòbëlé Górë]] |[[:pl:Kobyle Góry]] |bytowski |osada leśna |- |[[Kòbùsewò]] |[[:pl:Kobysewo]] |kartuski |wieś |- |[[Kòchanowò]] |[[:pl:Kochanowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Kòcół]] |[[:pl:Kocioł]] |bytowski |kolonia |- |[[Kòkwino]] |[[:pl:Kokwino]] |kartuski |kolonia |- |[[Kòlano]] |[[:pl:Kolano]] |kartuski |kolonia |- |[[Kòleczkòwò]] |[[:pl:Koleczkowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Kòloniô]] |[[:pl:Kolonia]] |kartuski |wieś |- |[[Kòłodzeje]] |[[:pl:Kołodzieje]] |kartuski |wieś |- |[[Kònitop]] |[[:pl:Konitop]] |kościerski |osada |- |[[Kòrné]] |[[:pl:Korne]] |kościerski |wieś |- |[[Kòrëta]] |[[:pl:Koryta]] |kartuski |część wsi |- |[[Kòsobùdë]] |[[:pl:Kosobudy]] |chojnicki |wieś |- |[[Kòsowò]] |[[:pl:Kosowo]] |kartuski |wieś |- |[[Kòstroga]] |[[:pl:Kostroga]] |bytowski |osada |- |[[Kòsë]] |[[:pl:Kosy]] |kartuski |wieś |- |[[Kòscerskô Hëta]] |[[:pl:Kościerska Huta]] |kościerski |wieś |- |[[Kòscérzna]] |[[:pl:Kościerzyna]] |kościerski |miasto |- |[[Kòscérzna-Pùstczi]] |[[:pl:Kościerzyna-Wybudowanie]] |kościerski |wieś |- |[[Kòtuszewò]] |[[:pl:Kotuszewo]] |bytowski |wieś |- |[[Kòwôle]] |[[:pl:Kowale]] |kartuski |wieś |- |[[Kòwôlewò]] |[[:pl:Kowalewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Stôri Dwór]] |[[:pl:Stary Dwór]] |kartuski |część wsi |- |[[Kòzëno]] |[[:pl:Kozin]] |bytowski |osada |- |[[Kòzłówc]] |[[:pl:Kozłowiec]] |kościerski |osada |- |[[Kòzë]] |[[:pl:Kozy]] |bytowski |wieś |- |[[Kòżëczkòwò]] |[[:pl:Kożyczkowo]] |kartuski |wieś |- |[[Klaklewò]] |[[:pl:Klaklewo]] |bytowski |kolonia |- |[[Kramarzënë]] |[[:pl:Kramarzyny]] |bytowski |wieś |- |[[Krãpkòjce]] |[[:pl:Krępkowice]] |lęborski |wieś |- |[[Krósewò]] |[[:pl:Krosewo]] |kościerski |osada |- |[[Krówniô]] |[[:pl:Krównia]] |chojnicki |wieś |- |[[Kruglińc]] |[[:pl:Krugliniec]] |kościerski |osada |- |[[Krëszëniô]] |[[:pl:Kruszyn]] |chojnicki |wieś |- |[[Krzeszna]] |[[:pl:Krzeszna]] |kartuski |wieś |- |[[Kùcbòrowò]] |[[:pl:Kucborowo]] |kartuski |kolonia |- |[[Kùjôtë]] |[[:pl:Kujaty]] |kartuski |wieś |- |[[Kùkówka]] |[[:pl:Kukówka]] |wejherowski |osada wsi |- |[[Lamk]] |[[:pl:Lamk]] |chojnicki |wieś |- |[[Lãpkòwò]] |[[:pl:Lampkowo]] |kościerski |część wsi |- |[[Lôska]] |[[:pl:Laska]] |chojnicki |wieś |- |[[Lémanë]] |[[:pl:Lemany]] |kartuski |wieś |- |[[Lãdë]] |[[:pl:Lendy]] |chojnicki |wieś |- |[[Léòbòra]] |[[:pl:Leobór]] |wejherowski |przysiółek wsi |- |[[Lesôczi]] |[[:pl:Lesiaki]] |lęborski |kolonia |- |[[Leszczinczi]] |[[:pl:Leszczynki]] |kartuski |wieś |- |[[Stôré Nadlesyństwò]] |[[:pl:Kościerzyna-Stare Nadleśnictwo]] |kościerski |osada |- |[[Lesniewò]] |[[:pl:Leśniewo]] |pucki |wieś |- |[[Lesno]] |[[:pl:Leśno]] |wejherowski |wieś |- |[[Lesno]] |[[:pl:Leśno]] |chojnicki |wieś |- |[[Lewinkò]] |[[:pl:Lewinko]] |wejherowski |wieś |- |[[Lewino]] |[[:pl:Lewino]] |wejherowski |wieś |- |[[Lewinowò]] |[[:pl:Lewinowo]] |kartuski |część wsi |- |[[Lezno]] |[[:pl:Leźno]] |kartuski |wieś |- |[[Leżuchòwò]] |[[:pl:Leżuchowo]] |kościerski |część wsi |- |[[Lëniô]] |[[:pl:Linia]] |wejherowski |wieś |- |[[Lëpa]] |[[:pl:Lipa]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Lëpczi]] |[[:pl:Lipki]] |wejherowski |część wsi |- |[[Lëpińce]] |[[:pl:Lipnica]] |bytowski |wieś |- |[[Lëpówc]] |[[:pl:Lipowiec]] |kartuski |część wsi |- |[[Lëpùskô Hëta]] |[[:pl:Lipuska Huta]] |kościerski |wieś |- |[[Lëpùsz]] |[[:pl:Lipusz]] |kościerski |wieś |- |[[Lësé Jamë]] |[[:pl:Lisie Jamy]] |kartuski |wieś |- |[[Lizôczi]] |[[:pl:Lizaki]] |kościerski |wieś |- |[[Lniska]] |[[:pl:Lniska]] |kartuski |wieś |- |[[Lórińc]] |[[:pl:Loryniec]] |kościerski |wieś |- |[[Lubniô]] |[[:pl:Lubnia]] |chojnicki |wieś |- |[[Lëbóń]] |[[:pl:Luboń]] |bytowski |wieś |- |[[Ludwikòwò]] |[[:pl:Ludwikowo]] |kościerski |osada |- |[[Lëzëno]] |[[:pl:Luzino]] |wejherowski |wieś |- |[[Łapalëce]] |[[:pl:Łapalice]] |kartuski |wieś |- |[[Kartësczé Łôpino]] |[[:pl:Łapino Kartuskie]] |kartuski |wieś |- |[[Łącczi Młin]] |[[:pl:Łącki Młyn]] |bytowski |kolonia |- |[[Łączczi]] |[[:pl:Łączki]] |kartuski |wieś |- |[[Łątczëno]] |[[:pl:Łączyno]] |kartuski |wieś |- |[[Łątczińsczi Młin]] |[[:pl:Łączyński Młyn]] |kartuski |osada |- |[[Łączé]] |[[:pl:Łąkie]] |bytowski |wieś |- |[[Łebińskô Hë]] |[[:pl:Łebieńska Huta]] |wejherowski |wieś |- |[[Łebno]] |[[:pl:Łebno]] |wejherowski |wieś |- |[[Lëbùń]] |[[:pl:Łebunia]] |lęborski |wieś |- |[[Łãżëce]] |[[:pl:Łężyce]] |wejherowski |wieś |- |[[Łubianô]] |[[:pl:Łubiana]] |kościerski |wieś |- |[[Łëpawskò]] |[[:pl:Łupawsko]] |bytowski |wieś |- |[[Łësniewò Serakòwsczé]] |[[:pl:Łyśniewo Sierakowickie]] |kartuski |wieś |- |[[Maks]] |[[:pl:Maks]] |kartuski |wieś |- |[[Malarë]] |[[:pl:Malary]] |kościerski |część wsi |- |[[Malbórg]] |[[:pl:Malbork]] |kartuski |kolonia |- |[[Malczëce]] |[[:pl:Malczyce]] |lęborski |kolonia |- |[[Malënowi Rów]] |[[:pl:Malinowy Rów]] |wejherowski |część wsi |- |[[Môłô Wies]] |[[:pl:Mała Wieś]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Môłé Chełmë]] |[[:pl:Małe Chełmy]] |chojnicki |wieś |- |[[Glësno]] |[[:pl:Małe Gliśno]] |chojnicki |wieś |- |[[Môłé Stawiska]] |[[:pl:Małe Stawiska]] |kościerski |osada |- |[[Môłkòwò]] |[[:pl:Małkowo]] |kartuski |wieś |- |[[Môłi Jabùszk]] |[[:pl:Mały Jabłuszek]] |kościerski |osada |- |[[Môłi Klińcz]] |[[:pl:Mały Klincz]] |kościerski |wieś |- |[[Môłi Pòdles]] |[[:pl:Mały Podleś]] |kościerski |wieś |- |[[Trzebiôtkòwsczé Masłowice]] |[[:pl:Masłowice Trzebiatkowskie]] |bytowski |wieś |- |[[Tëchómsczé Masłowice]] |[[:pl:Masłowice Tuchomskie]] |bytowski |wieś |- |[[Masłowiczczi]] |[[:pl:Masłowiczki]] |bytowski |wieś |- |[[Masłowò]] |[[:pl:Masłowo]] |kartuski |część wsi |- |[[Maszewò Lãbòrsczé]] |[[:pl:Maszewo Lęborskie]] |lęborski |wieś |- |[[Mądrzechòwò]] |[[:pl:Mądrzechowo]] |bytowski |wieś |- |[[Mechòwò]] |[[:pl:Mechowo]] |pucki |wieś |- |[[Mestwinowò]] |[[:pl:Mestwin]] |kartuski |osada |- |[[Mézowò]] |[[:pl:Mezowo]] |kartuski |wieś |- |[[Mãcëkôł]] |[[:pl:Męcikał]] |chojnicki |wieś |- |[[Miechùcëno]] |[[:pl:Miechucino]] |kartuski |wieś |- |[[Miechùcczé Chróstë]] |[[:pl:Miechucińskie Chrósty]] |kartuski |część wsi |- |[[Miedzno]] |[[:pl:Miedzno]] |kościerski |wieś |- |[[Mielno]] |[[:pl:Mielno]] |bytowski |wieś |- |[[Mielónk]] |[[:pl:Mielonek]] |bytowski |kolonia |- |[[Mierëszëno]] |[[:pl:Mieroszyno]] |pucki |wieś |- |[[Mëdżi]] |[[:pl:Migi]] |kartuski |wieś |- |[[Mikòrowò]] |[[:pl:Mikorowo]] |bytowski |wieś |- |[[Milkòwò]] |[[:pl:Milkowo]] |kościerski |osada |- |[[Milwino]] |[[:pl:Milwino]] |wejherowski |wieś |- |[[Miłoszewò]] |[[:pl:Miłoszewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Mirochòwò]] |[[:pl:Mirachowo]] |kartuski |wieś |- |[[Miszewkò]] |[[:pl:Miszewko]] |kartuski |wieś |- |[[Miszewò]] |[[:pl:Miszewo]] |kartuski |wieś |- |[[Dólny Młin]] |[[:pl:Młyn Dolny]] |kartuski |część wsi |- |[[Młink]] |[[:pl:Młynek]] |kartuski |część wsi |- |[[Młink]] |[[:pl:Młynek]] |chojnicki |osada leśna |- |[[Bëlëno]] |[[:pl:Bylina]] |bytowski |wieś |- |[[Mniszk]] |[[:pl:Mniszek]] |kościerski |osada wsi |- |[[Mòdrzewò]] |[[:pl:Modrzejewo]] |bytowski |wieś |- |[[Mòdrzejewò]] |[[:pl:Modrzejewo]] |bytowski |osada leśna |- |[[Mòdźél]] |[[:pl:Modziel]] |bytowski |osada |- |[[Mòdźél]] |[[:pl:Mogiel]] |bytowski |kolonia |- |[[Mòjsz]] |[[:pl:Mojusz]] |kartuski |wieś |- |[[Mòjszewskô Hëta]] |[[:pl:Mojuszewska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Mòkrzëno]] |[[:pl:Mokrzyn]] |bytowski |wieś |- |[[Mrozë]] |[[:pl:Mrozy]] |kartuski |wieś |- |[[Mrzezëno]] |[[:pl:Mrzezino]] |pucki |wieś |- |[[Mscëszejce]] |[[:pl:Mściszewice]] |kartuski |wieś |- |[[Mùtkòwò]] |[[:pl:Mutkowo]] |kościerski |osada |- |[[Mëdlëta]] |[[:pl:Mydlita]] |bytowski |wieś |- |[[Nôklô]] |[[:pl:Nakla]] |bytowski |wieś |- |[[Jadamòwé]] |[[:pl:Niedamowo]] |kościerski |wieś |- |[[Miedwiedzôk]] |[[:pl:Niedźwiadek]] |wejherowski |część wsi |- |[[Niepòczołowice]] |[[:pl:Niepoczołowice]] |wejherowski |wieś |- |[[Niesołejce]] |[[:pl:Niesiołowice]] |kartuski |wieś |- |[[Niestãpòwò]] |[[:pl:Niestępowo]] |kartuski |wieś |- |[[Niezabëszewò]] |[[:pl:Niezabyszewo]] |bytowski |wieś |- |[[Nowô Hëta]] |[[:pl:Nowa Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Nowô Cziszewa]] |[[:pl:Nowa Kiszewa]] |kościerski |wieś |- |[[Nowô Sëkòrskô Hëta]] |[[:pl:Nowa Sikorska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Nowo Wies]] |[[:pl:Nowa Wieś]] |bytowski |wieś |- |[[Nowô Wies]] |[[:pl:Nowa Wieś]] |kartuski |wieś |- |[[Nowô Wies]] |[[:pl:Nowa Wieś Kościerska]] |kościerski |wieś |- |[[Nowalcëskò]] |[[:pl:Nowalczysko]] |kartuski |kolonia |- |[[Nowé Brzézno]] |[[:pl:Nowe Brzeźno]] |bytowski |kolonia |- |[[Nowé Czaple]] |[[:pl:Nowe Czaple]] |kartuski |wieś |- |[[Nowé Hëtë]] |[[:pl:Nowe Huty]] |bytowski |wieś |- |[[Nowé Karpno]] |[[:pl:Nowe Karpno]] |kościerski |osada |- |[[Nowé Karwno]] |[[:pl:Nowe Karwno]] |bytowski |osada |- |[[Nowé Pòle]] |[[:pl:Nowe Pole]] |kartuski |osada |- |[[Nowé Słoné]] |[[:pl:Nowe Słone]] |kościerski |osada |- |[[Nowé Tokarë]] |[[:pl:Nowe Tokary]] |kartuski |część wsi |- |[[Nowi Dwór]] |[[:pl:Nowy Dwór]] |kartuski |osada |- |[[Nowi Dwór Wejrowsczi]] |[[:pl:Nowy Dwór Wejherowski]] |wejherowski |wieś |- |[[Fòlwark]] |[[:pl:Folwark]] |bytowski |osada |- |[[Nowi Klińcz]] |[[:pl:Nowy Klincz]] |kościerski |wieś |- |[[Nowi Òstrów]] |[[:pl:Nowy Ostrów]] |kartuski |kolonia |- |[[Nowi Pòdles]] |[[:pl:Nowy Podleś]] |kościerski |wieś |- |[[Nowi Swiat]] |[[:pl:Nowy Świat]] |kartuski |osada |- |[[Nowi Tëchóm]] |[[:pl:Nowy Tuchom]] |kartuski |wieś |- |[[Nożënkò]] |[[:pl:Nożynko]] |bytowski |wieś |- |[[Nożëno]] |[[:pl:Nożyno]] |bytowski |wieś |- |[[Òbrowò]] |[[:pl:Obrowo]] |bytowski |osada leśna |- |[[Lesno]] |[[:pl:Leśno]] |bytowski |osada leśna |- |[[Ògónczi]] |[[:pl:Ogonki]] |kartuski |wieś |- |[[Òkalëce]] |[[:pl:Okalice]] |lęborski |osada |- |[[Òkrãglëk]] |[[:pl:Okręglik]] |chojnicki |kolonia |- |[[Òlszéwkò]] |[[:pl:Olszewko]] |kartuski |kolonia |- |[[Òrlé]] |[[:pl:Orle]] |wejherowski |wieś |- |[[Òrlik]] |[[:pl:Orlik]] |chojnicki |wieś |- |[[Òsek]] |[[:pl:Osiek]] |wejherowski |wieś |- |[[Òskòwò]] |[[:pl:Oskowo]] |lęborski |osada |- |[[Òsowô Góra]] |[[:pl:Osowa Góra]] |kartuski |część wsi |- |[[Òsowò]] |[[:pl:Osowo]] |kościerski |wieś |- |[[Wiôldźé Òsowò]] |[[:pl:Osowo Duże]] |bytowski |osada |- |[[Òsowò Lãbòrsczé]] |[[:pl:Osowo Lęborskie]] |lęborski |osada |- |[[Môłé Ósowò]] |[[:pl:Osowo Małe]] |bytowski |osada |- |[[Òsowsczé]] |[[:pl:Osowskie]] |bytowski |wieś |- |[[Òstrowité]] |[[:pl:Ostrowite]] |kartuski |osada |- |[[Òstrowité]] |[[:pl:Ostrowite]] |bytowski |wieś |- |[[Òstrowò]] |[[:pl:Ostrowo]] |pucki |wieś |- |[[Òstrowò]] |[[:pl:Ostrowo]] |kartuski |wieś |- |[[Óstrów]] |[[:pl:Ostrów]] |kościerski |osada |- |[[Òstrzëce]] |[[:pl:Ostrzyce]] |kartuski |wieś |- |[[Òsësznica]] |[[:pl:Osusznica]] |bytowski |wieś |- |[[Òtalżëno]] |[[:pl:Otalżyno]] |kartuski |część wsi |- |[[Òtnoga]] |[[:pl:Otnoga]] |bytowski |wieś |- |[[Ótomino]] |[[:pl:Otomino]] |kartuski |wieś |- |[[Ówsné Òstrowë]] |[[:pl:Owsne Ostrowy]] |bytowski |osada |- |[[Ówsnice]] |[[:pl:Owśnice]] |kościerski |wieś |- |[[Paczewò]] |[[:pl:Paczewo]] |kartuski |wieś |- |[[Pałëbice]] |[[:pl:Pałubice]] |kartuski |wieś |- |[[Papiérniô]] |[[:pl:Papiernia]] |kościerski |wieś |- |[[Parchòwò]] |[[:pl:Parchowo]] |bytowski |wieś |- |[[Parchòwsczi Bór]] |[[:pl:Parchowski Bór]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Parchòwsczi Młin]] |[[:pl:Parchowski Młyn]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Pôrowa]] |[[:pl:Parowa]] |chojnicki |osada |- |[[Pôrzin]] |[[:pl:Parzyn]] |chojnicki |wieś |- |[[Patoczi]] |[[:pl:Patoki]] |kartuski |wieś |- |[[Pażãce]] |[[:pl:Pażęce]] |kartuski |kolonia |- |[[Peplin]] |[[:pl:Peplin]] |chojnicki |wieś |- |[[Pãpòwò]] |[[:pl:Pępowo]] |kartuski |wieś |- |[[Pãtkòwice]] |[[:pl:Pętkowice]] |wejherowski |osada |- |[[Piôszno]] |[[:pl:Piaszno]] |bytowski |wieś |- |[[Piątkòwò]] |[[:pl:Piątkowo]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Piechóce]] |[[:pl:Piechowice]] |kościerski |wieś |- |[[Pierszczewkò]] |[[:pl:Pierszczewko]] |kartuski |wieś |- |[[Pierszczewò]] |[[:pl:Pierszczewo]] |kartuski |wieś |- |[[Piesczi]] |[[:pl:Pieski]] |lęborski |wieś |- |[[Piotrowò]] |[[:pl:Piotrowo]] |kartuski |wieś |- |[[Płãsë]] |[[:pl:Płęsy]] |kościerski |osada |- |[[Płoczëce]] |[[:pl:Płocice]] |kościerski |wieś |- |[[Płocëczno]] |[[:pl:Płociczno]] |kościerski |osada |- |[[Wiôldżé Płótowò]] |[[:pl:Płotowo]] |bytowski |wieś |- |[[Môłé Płótowò]] |[[:pl:Płotówko]] |bytowski |część wsi |- |[[Pòbłocé]] |[[:pl:Pobłocie]] |wejherowski |wieś |- |[[Pòdjazë]] |[[:pl:Podjazy]] |kartuski |wieś |- |[[Pòdkòmòrzëjce]] |[[:pl:Podkomorzyce]] |bytowski |osada |- |[[Pòdrąbiónô]] |[[:pl:Podrąbiona]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Pòkrziwno]] |[[:pl:Pokrzywno]] |chojnicki |kolonia |- |[[Pòłãczëno]] |[[:pl:Połęczyno]] |kartuski |wieś |- |[[Pòłëpino]] |[[:pl:Połupino]] |bytowski |osada |- |[[Pòmieczëno]] |[[:pl:Pomieczyno]] |kartuski |wieś |- |[[Pòmieczińskô Hëta]] |[[:pl:Pomieczyńska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Môłi Pòmësk]] |[[:pl:Pomysk Mały]] |bytowski |wieś |- |[[Wiôldżi Pòmësk]] |[[:pl:Pomysk Wielki]] |bytowski |wieś |- |[[Pòpòwò]] |[[:pl:Popowo]] |lęborski |wieś |- |[[Pòrãbë]] |[[:pl:Poręby]] |kartuski |wieś |- |[[Pòrzéczé]] |[[:pl:Porzecze]] |wejherowski |część wsi |- |[[Pòtãgòwò]] |[[:pl:Potęgowo]] |wejherowski |kolonia |- |[[Pòtułë]] |[[:pl:Potuły]] |kartuski |wieś |- |[[Prądzonô]] |[[:pl:Prądzona]] |bytowski |wieś |- |[[Prądzonô-Pùstczi]] |[[:pl:Prądzona-Wybudowanie]] |bytowski |kolonia |- |[[Prokòwò]] |[[:pl:Prokowo]] |kartuski |wieś |- |[[Przerãbskô Hëta]] |[[:pl:Przerębska Huta]] |kościerski |osada |- |[[Przetoczëno]] |[[:pl:Przetoczyno]] |wejherowski |wieś |- |[[Przewóz]] |[[:pl:Przewóz]] |kartuski |wieś |- |[[Przedkòwò]] |[[:pl:Przodkowo]] |kartuski |wieś |- |[[Przëbino]] |[[:pl:Przybin]] |bytowski |osada |- |[[Przëjazniô]] |[[:pl:Przyjaźń]] |kartuski |wieś |- |[[Przëlôsczi]] |[[:pl:Przylaski]] |bytowski |osada |- |[[Przëlesé]] |[[:pl:Przylesie]] |kartuski |kolonia |- |[[Przëmùszewò]] |[[:pl:Przymuszewo]] |kartuski |część kolonii |- |[[Przëmùszewò]] |[[:pl:Przymuszewo]] |chojnicki |wieś |- |[[Przërowié]] |[[:pl:Przyrowie]] |kartuski |wieś |- |[[Przëtarniô]] |[[:pl:Przytarnia]] |kościerski |wieś |- |[[Ptôszewò]] |[[:pl:Ptaszewo]] |bytowski |kolonia |- |[[Pùc]] |[[:pl:Puc]] |kościerski |wieś |- |[[Pùpkòwò]] |[[:pl:Pupkowo]] |bytowski |kolonia |- |[[Pùzdrowò]] |[[:pl:Puzdrowo]] |kartuski |wieś |- |[[Pipkòwò]] |[[:pl:Pypkowo]] |kartuski |kolonia |- |[[Pëszno]] |[[:pl:Pyszno]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Reduń]] |[[:pl:Raduń]] |kościerski |wieś |- |[[Ramleje]] |[[:pl:Ramleje]] |kartuski |wieś |- |[[Rąb]] |[[:pl:Rąb]] |kartuski |wieś |- |[[Rątë]] |[[:pl:Rąty]] |kartuski |wieś |- |[[Réda]] |[[:pl:Reda]] |wejherowski |miasto |- |[[Rekòwò]] |[[:pl:Rekowo]] |bytowski |wieś |- |[[Rekòwò Górné]] |[[:pl:Rekowo Górne]] |pucki |osada |- |[[Reszczi]] |[[:pl:Reszki]] |wejherowski |wieś |- |[[Rãbiechòwò]] |[[:pl:Rębiechowo]] |kartuski |wieś |- |[[Rãbiénica]] |[[:pl:Rębienica]] |kartuski |wieś |- |[[Rãbiska]] |[[:pl:Rębiska]] |wejherowski |wieś |- |[[Rãbòszewò]] |[[:pl:Ręboszewo]] |kartuski |wieś |- |[[Robôczkòwò]] |[[:pl:Robaczkowo]] |kościerski |osada wsi |- |[[Robôkòwò]] |[[:pl:Robakowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Rogalewò]] |[[:pl:Rogalewo]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Roczicënë]] |[[:pl:Rokiciny]] |bytowski |wieś |- |[[Môłé Roczitczi]] |[[:pl:Rokitki]] |bytowski |wieś |- |[[Rokitniczi]] |[[:pl:Rokitniki]] |bytowski |kolonia |- |[[Roczitë]] |[[:pl:Rokity]] |bytowski |wieś |- |[[Rólbiék]] |[[:pl:Rolbik]] |chojnicki |wieś |- |[[Rosochë]] |[[:pl:Rosochy]] |wejherowski |przysiółek wsi |- |[[Rosochë]] |[[:pl:Rosocha]] |bytowski |osada |- |[[Rotenbark]] |[[:pl:Rotembark]] |kościerski |wieś |- |[[Rozewié]] |[[:pl:Rozewie]] |pucki |wieś |- |[[Rów]] |[[:pl:Rów]] |kościerski |osada |- |[[Rucowé Lasë]] |[[:pl:Rucowe Lasy]] |bytowski |osada |- |[[Rudczi]] |[[:pl:Rudka]] |bytowski |osada |- |[[Rudniczi]] |[[:pl:Rudniki]] |bytowski |kolonia |- |[[Rëdzënë]] |[[:pl:Rudziny]] |chojnicki |wieś |- |[[Rëmiô]] |[[:pl:Rumia]] |wejherowski |miasto |- |[[Rutczi]] |[[:pl:Rutki]] |kartuski |wieś |- |[[Rëbackô Hëta]] |[[:pl:Rybaki]] |kartuski |wieś |- |[[Rëbôczi]] |[[:pl:Rybaki]] |kościerski |wieś |- |[[Rzepiska]] |[[:pl:Rzepiska]] |kartuski |osada |- |[[Rzepnica]] |[[:pl:Rzepnica]] |bytowski |wieś |- |[[Rzucewò]] |[[:pl:Rzucewo]] |pucki |wieś |- |[[Rzim]] |[[:pl:Rzym]] |kartuski |część wsi |- |[[Rzim]] |[[:pl:Rzym]] |kościerski |osada |- |[[Sarnowë]] |[[:pl:Sarnowy]] |kościerski |wieś |- |[[Sątoczno]] |[[:pl:Sątoczno]] |bytowski |osada |- |[[Schódno]] |[[:pl:Schodno]] |kościerski |osada |- |[[Swiónowò]] |[[:pl:Sianowo]] |kartuski |wieś |- |[[Swiónowskô Hëta]] |[[:pl:Sianowska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Szemrejce]] |[[:pl:Siemirowice]] |lęborski |wieś |- |[[Serakòjce]] |[[:pl:Sierakowice]] |kartuski |wieś |- |[[Serakòwskô Hëta]] |[[:pl:Sierakowska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Sérzno]] |[[:pl:Sierzno]] |bytowski |wieś |- |[[Sëkòrzëno]] |[[:pl:Sikorzyno]] |kartuski |wieś |- |[[Sëtno]] |[[:pl:Sitno]] |kartuski |wieś |- |[[Lëpińc]] |[[:pl:Lipieniec]] |bytowski |osada leśna |- |[[Skòczkòwò]] |[[:pl:Skoczkowo]] |kartuski |część wsi |- |[[Skòczkòwò]] |[[:pl:Skoczkowo]] |kościerski |osada |- |[[Skòczkòwò]] |[[:pl:Skoczkowo]] |kościerski |osada |- |[[Skòrzewò]] |[[:pl:Skorzewo]] |kościerski |wieś |- |[[Skòszewò]] |[[:pl:Skoszewo]] |chojnicki |wieś |- |[[Skòtawskò]] |[[:pl:Skotawsko]] |bytowski |osada leśna |- |[[Skrobôcz]] |[[:pl:Skrobacz]] |bytowski |część wsi |- |[[Skrëté]] |[[:pl:Skryte]] |bytowski |kolonia |- |[[Skrzeszewò]] |[[:pl:Skrzeszewo]] |kartuski |wieś |- |[[Skrzeszewò]] |[[:pl:Skrzeszewo]] |kartuski |wieś |- |[[Słôwczi]] |[[:pl:Sławki]] |kartuski |wieś |- |[[Słupinkò]] |[[:pl:Słupinko]] |kościerski |osada |- |[[Smażëno]] |[[:pl:Smażyno]] |wejherowski |wieś |- |[[Chmieleńsczé Smãtowò]] |[[:pl:Smętowo Chmieleńskie]] |kartuski |wieś |- |[[Smòkòwò]] |[[:pl:Smokowo]] |kartuski |wieś |- |[[Smòlné]] |[[:pl:Smolne]] |bytowski |kolonia |- |[[Smólniczi]] |[[:pl:Smolniki]] |kartuski |wieś |- |[[Smólno]] |[[:pl:Smolno]] |pucki |wieś |- |[[Smôłdzëno]] |[[:pl:Smołdzino]] |kartuski |wieś |- |[[Smôłdzënë]] |[[:pl:Smołdziny]] |bytowski |osada |- |[[Somònino]] |[[:pl:Somonino]] |kartuski |wieś |- |[[Sopieszëno]] |[[:pl:Sopieszyno]] |wejherowski |wieś |- |[[Sosnowô Góra]] |[[:pl:Sosnowa Góra]] |kartuski |wieś |- |[[Soszëca]] |[[:pl:Soszyca]] |bytowski |wieś |- |[[Soszëca]] |[[:pl:Soszyce]] |bytowski |wieś |- |[[Sosnica]] |[[:pl:Sośnica]] |bytowski |osada leśna |- |[[Spiérwiô]] |[[:pl:Spierwia]] |chojnicki |osada leśna |- |[[Sroczé Górë]] |[[:pl:Srocze Góry]] |kartuski |kolonia |- |[[Stanisławë]] |[[:pl:Stanisławy]] |kartuski |część wsi |- |[[Stajszewò]] |[[:pl:Staniszewo]] |kartuski |wieś |- |[[Stôrô Hëta]] |[[:pl:Stara Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Stôrô Hëta]] |[[:pl:Stara Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Stôrô Maszina]] |[[:pl:Stara Maszyna]] |kartuski |wieś |- |[[Stôrô Sëkòrskô Hëta]] |[[:pl:Stara Sikorska Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Stôré Brzézno]] |[[:pl:Stare Brzeźno]] |bytowski |kolonia |- |[[Stôré Czaple]] |[[:pl:Stare Czaple]] |kartuski |wieś |- |[[Stôré Karpno]] |[[:pl:Stare Karpno]] |kościerski |osada |- |[[Stôré Słoné]] |[[:pl:Stare Słone]] |kościerski |osada |- |[[Starkòwô Hëta]] |[[:pl:Starkowa Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Stôromiesczi Rów]] |[[:pl:Starowiejski Rów]] |wejherowski |część wsi |- |[[Stôri Mòst]] |[[:pl:Stary Most]] |bytowski |osada leśna |- |[[Starzëno]] |[[:pl:Starzyno]] |pucki |wieś |- |[[Starzińsczi Dwór]] |[[:pl:Starzyński Dwór]] |pucki |wieś |- |[[Stawiska]] |[[:pl:Stawiska]] |kościerski |wieś |- |[[Bòrë]] |[[:pl:Bory]] |bytowski |osada leśna |- |[[Stãżëca]] |[[:pl:Stężyca]] |kartuski |wieś |- |[[Stãżëckô Hëta]] |[[:pl:Stężycka Huta]] |kartuski |wieś |- |[[Sztoltmanë]] |[[:pl:Stoltmany]] |bytowski |kolonia |- |[[Mãcëkôł-Strëga]] |[[:pl:Męcikał-Struga]] |chojnicki |wieś |- |[[Strëszô Bùda]] |[[:pl:Strysza Buda]] |kartuski |wieś |- |[[Strzelno]] |[[:pl:Strzelno]] |pucki |wieś |- |[[Strzépcz]] |[[:pl:Strzepcz]] |wejherowski |wieś |- |[[Sëchô]] |[[:pl:Sucha]] |kartuski |wieś |- |[[Sëlëczëno]] |[[:pl:Sulęczyno]] |kartuski |wieś |- |[[Sulmino]] |[[:pl:Sulmin]] |kartuski |wieś |- |[[Sumino]] |[[:pl:Sumin]] |bytowski |osada |- |[[Swôrzewò]] |[[:pl:Swarzewo]] |pucki |wieś |- |[[Sychòwò]] |[[:pl:Sychowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Sëcowô Hëta]] |[[:pl:Sycowa Huta]] |kościerski |wieś |- |[[Sélczno]] |[[:pl:Sylczno]] |bytowski |wieś |- |[[Szablewò]] |[[:pl:Szablewo]] |kościerski |osada |- |[[Szarlota]] |[[:pl:Szarłata]] |kartuski |wieś |- |[[Szarzëno]] |[[:pl:Szarzyn]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Szczukòwò]] |[[:pl:Szczukowo]] |kartuski |kolonia |- |[[Szëmôłd]] |[[:pl:Szemud]] |wejherowski |wieś |- |[[Szëmôłdzkô Hëta]] |[[:pl:Szemudzka Huta]] |wejherowski |wieś |- |[[Szénajda]] |[[:pl:Szenajda]] |kościerski |wieś |- |[[Szeperiô]] |[[:pl:Szeperia]] |wejherowski |część wsi |- |[[Szklanô]] |[[:pl:Szklana]] |kartuski |wieś |- |[[Fabrika]] |[[:pl:Szklana Huta]] |kościerski |wieś |- |[[Szludrón]] |[[:pl:Szludron]] |kościerski |osada |- |[[Sznërczi]] |[[:pl:Sznurki]] |kartuski |wieś |- |[[Szopa]] |[[:pl:Szopa]] |kartuski |wieś |- |[[Szramnica]] |[[:pl:Szramnica]] |kartuski |kolonia |- |[[Szwédzczi Óstrów]] |[[:pl:Szwedzki Ostrów]] |kościerski |osada |- |[[Szimbark]] |[[:pl:Szymbark]] |kartuski |wieś |- |[[Slëżô]] |[[:pl:Śluza]] |kościerski |wieś |- |[[Snice]] |[[:pl:Śnice]] |kartuski |kolonia |- |[[Dòlné Óstrowité]] |[[:pl:Dolne Ostrowite]] |bytowski |kolonia |- |[[Swiątkòwò]] |[[:pl:Świątkowo]] |bytowski |wieś |- |[[Swiérkówkò]] |[[:pl:Świerkówko]] |bytowski |osada leśna |- |[[Swiãchòwò]] |[[:pl:Święchowo]] |bytowski |kolonia |- |[[Tãgòmié]] |[[:pl:Tągowie]] |bytowski |wieś |- |[[Tebòwizna]] |[[:pl:Tebowizna]] |bytowski |kolonia |- |[[Täpcz]] |[[:pl:Tępcz]] |wejherowski |wieś |- |[[Tkalniô]] |[[:pl:Tkalnia]] |kościerski |osada |- |[[Tłuczewò]] |[[:pl:Tłuczewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Tokarsczé Pnie]] |[[:pl:Tokarskie Pnie]] |kartuski |część wsi |- |[[Tokarë]] |[[:pl:Tokary]] |kartuski |wieś |- |[[Tomaszewò]] |[[:pl:Tomaszewo]] |kościerski |część wsi |- |[[Trôwice]] |[[:pl:Trawice]] |kościerski |osada |- |[[Trzebiôtkòwa]] |[[:pl:Trzebiatkowa]] |bytowski |wieś |- |[[Trzebielsk]] |[[:pl:Trzebielsk]] |bytowski |kolonia |- |[[Trzebùń]] |[[:pl:Trzebuń]] |kościerski |wieś |- |[[Trzë Rzéczi]] |[[:pl:Trzy Rzeki]] |kartuski |część wsi |- |[[Tëchlink]] |[[:pl:Tuchlinek]] |kartuski |wieś |- |[[Tëchlëno]] |[[:pl:Tuchlino]] |kartuski |wieś |- |[[Tëchóm]] |[[:pl:Tuchom]] |kartuski |wieś |- |[[Tëchómie]] |[[:pl:Tuchomie]] |bytowski |wieś |- |[[Tëchómkò]] |[[:pl:Tuchomko]] |bytowski |wieś |- |[[Tëpadla]] |[[:pl:Tupadły]] |pucki |wieś |- |[[Turówc]] |[[:pl:Turowiec]] |chojnicki |kolonia |- |[[Turzónka]] |[[:pl:Turzonka]] |kościerski |osada |- |[[Tuszkòwë]] |[[:pl:Tuszkowy]] |kościerski |wieś |- |[[Szczeblewò]] |[[:pl:Szczeblewo]] |kościerski |osada |- |[[Ùnichòwò]] |[[:pl:Unichowo]] |bytowski |wieś |- |[[Ùnieszińc]] |[[:pl:Unieszyniec]] |lęborski |osada |- |[[Ùnieszënkò]] |[[:pl:Unieszynko]] |lęborski |osada |- |[[Ùnieszëno]] |[[:pl:Unieszyno]] |lęborski |osada |- |[[Ùniredzé]] |[[:pl:Uniradze]] |kartuski |osada |- |[[Ùpiłka]] |[[:pl:Upiłka]] |bytowski |wieś |- |[[Ùstarbòwò]] |[[:pl:Ustarbowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Wargòwò]] |[[:pl:Wargowo]] |bytowski |wieś |- |[[Wargówkò]] |[[:pl:Wargówko]] |bytowski |kolonia |- |[[Warszkòwò]] |[[:pl:Warszkowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Warszëno]] |[[:pl:Warszyn]] |chojnicki |osada leśna |- |[[Wôrzenkò]] |[[:pl:Warzenko]] |kartuski |wieś |- |[[Wôrzno]] |[[:pl:Warzno]] |wejherowski |wieś |- |[[Wawrzënowò]] |[[:pl:Wawrzynowo]] |kościerski |osada |- |[[Wąglëkòjce]] |[[:pl:Wąglikowice]] |kościerski |wieś |- |[[Wdzydze]] |[[:pl:Wdzydze]] |kościerski |wieś |- |[[Rëbôczi]] |[[:pl:Wdzydze Tucholskie]] |kościerski |wieś |- |[[Wejrowò]] |[[:pl:Wejherowo]] |wejherowski |miasto |- |[[Warblëniô]] |[[:pl:Werblinia]] |pucki |wieś |- |[[Wãsorë]] |[[:pl:Węsiory]] |kartuski |wieś |- |[[Wãtwié]] |[[:pl:Wętfie]] |kościerski |część wsi |- |[[Widlëno]] |[[:pl:Widlino]] |pucki |wieś |- |[[Widlëno]] |[[:pl:Widlino]] |kartuski |wieś |- |[[Widnô Góra]] |[[:pl:Widna Góra]] |kartuski |wieś |- |[[Widno]] |[[:pl:Widno]] |chojnicki |wieś |- |[[Wiecziwno]] |[[:pl:Wieczywno]] |bytowski |osada leśna |- |[[Wielé]] |[[:pl:Wiele]] |kościerski |wieś |- |[[Wiôlgô Piôsznica]] |[[:pl:Wielka Piaśnica]] |pucki |wieś |- |[[Dolmiérz]] |[[:pl:Donimierz]] |wejherowski |wieś |- |[[Wiôldżi Klińcz]] |[[:pl:Wielki Klincz]] |kościerski |wieś |- |[[Wiôldżi Pòdles]] |[[:pl:Wielki Podleś]] |kościerski |wieś |- |[[Dużé Chełmë]] |[[:pl:Wielkie Chełmy]] |chojnicki |wieś |- |[[Wiéprznica]] |[[:pl:Wieprznica]] |kościerski |wieś |- |[[Wierzchòcëna]] |[[:pl:Wierzchocina]] |bytowski |wieś |- |[[Wieżëca]] |[[:pl:Wieżyca]] |kartuski |wieś |- |[[Wilanowò]] |[[:pl:Wilanowo]] |kartuski |część wsi |- |[[Wilczewò]] |[[:pl:Wilczewo]] |kościerski |część wsi |- |[[Windorp]] |[[:pl:Windorp]] |chojnicki |wieś |- |[[Wiszlónë]] |[[:pl:Wiślany]] |bytowski |część wsi |- |[[Wiôlgô Wies]] |[[:pl:Władysławowo]] |pucki |miasto |- |[[Wòjsk]] |[[:pl:Wojsk]] |bytowski |wieś |- |[[Wronica]] |[[:pl:Wronia]] |wejherowski |część wsi |- |[[Krzëwé]] |[[:pl:Krzywe]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Wiczechòwò]] |[[:pl:Wyczechowo]] |kartuski |wieś |- |[[Wigòda]] |[[:pl:Wygoda]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Wigòda]] |[[:pl:Wygoda]] |bytowski |kolonia |- |[[Wigòda]] |[[:pl:Wygoda]] |kościerski |osada |- |[[Łątczińskô Wigòda]] |[[:pl:Wygoda Łączyńska]] |kartuski |wieś |- |[[Wigòda Serakòwskô]] |[[:pl:Wygoda Sierakowska]] |kartuski |wieś |- |[[Wërówno]] |[[:pl:Wyrówno]] |kościerski |osada |- |[[Wësokô Zôbòrskô]] |[[:pl:Wysoka Zaborska]] |chojnicki |wieś |- |[[Wëszecëno]] |[[:pl:Wyszecino]] |wejherowski |wieś |- |[[Zôbrodë]] |[[:pl:Zabrody]] |kościerski |osada leśna |- |[[Zôgónë]] |[[:pl:Zagony]] |bytowski |wieś |- |[[Zajączkòwò]] |[[:pl:Zajączkowo]] |kościerski |część wsi |- |[[Zajezerzé]] |[[:pl:Zajezierze]] |kartuski |wieś |- |[[Zakrzewò]] |[[:pl:Zakrzewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Zôles]] |[[:pl:Zalesie]] |chojnicki |wieś |- |[[Załkòwò]] |[[:pl:Załakowo]] |kartuski |wieś |- |[[Zôłãsczé Piôsczi]] |[[:pl:Załęskie Piaski]] |kartuski |część wsi |- |[[Zôłãżé]] |[[:pl:Załęże]] |kartuski |wieś |- |[[Zâmòstné]] |[[:pl:Zamostne]] |wejherowski |wieś |- |[[Zôpcéń]] |[[:pl:Zapceń]] |bytowski |wieś |- |[[Zarãbiskò]] |[[:pl:Zarębisko]] |kartuski |kolonia |- |[[Zaroslé]] |[[:pl:Zarośle]] |kościerski |osada leśna |- |[[Zôwiat]] |[[:pl:Zawiat]] |bytowski |wieś |- |[[Zôwòrë]] |[[:pl:Zawory]] |kartuski |wieś |- |[[Zbichòwò]] |[[:pl:Zbychowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Zdrada]] |[[:pl:Zdrada]] |pucki |wieś |- |[[Zdrãbòwò]] |[[:pl:Zdrębowo]] |kartuski |osada |- |[[Zdroje]] |[[:pl:Zdroje]] |kościerski |osada |- |[[Zdënejce]] |[[:pl:Zdunowice]] |kartuski |osada |- |[[Zélewò]] |[[:pl:Zelewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Ząblewò]] |[[:pl:Zęblewo]] |wejherowski |wieś |- |[[Zgòrzałé]] |[[:pl:Zgorzałe]] |kartuski |wieś |- |[[Zelenin]] |[[:pl:Zielenin]] |kościerski |wieś |- |[[Zélnowò]] |[[:pl:Zielnowo]] |wejherowski |wieś |- |[[Zelony Dwór]] |[[:pl:Zielony Dwór]] |wejherowski |część wsi |- |[[Zelony Dwór]] |[[:pl:Zielony Dwór]] |bytowski |wieś |- |[[Zelony Dwór]] |[[:pl:Zielony Dwór]] |kościerski |osada |- |[[Zëmny Dwór]] |[[:pl:Zimny Dwór]] |kościerski |część wsi |- |[[Żôbno]] |[[:pl:Żabno]] |chojnicki |wieś |- |[[Żabòwò]] |[[:pl:Żabowo]] |kościerski |część wsi |- |[[Żôkòwò]] |[[:pl:Żakowo]] |kartuski |wieś |- |[[Żebrowò]] |[[:pl:Żebrowo]] |kościerski |osada |- |[[Żeléwc]] |[[:pl:Żelewiec]] |kościerski |osada |- |[[Żelëstrzewò]] |[[:pl:Żelistrzewo]] |pucki |wieś |- |[[Żukòwò]] |[[:pl:Żukowo]] |kartuski |miasto |- |[[Żukówkò]] |[[:pl:Żukówko]] |bytowski |wieś |- |[[Żëromino]] |[[:pl:Żuromino]] |kartuski |wieś |- |[[Brusë-Jagle]] |[[:pl:Brusy-Jaglie]] |chojnicki |wieś |- |[[Czôpiewice-Pùstczi]] |[[:pl:Czapiewice-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Czëczkòwë-Pùstczi]] |[[:pl:Czyczkowy-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Kòsobùdë-Pùstczi]] |[[:pl:Kosobudy-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Lesno-Pùstczi]] |[[:pl:Leśno-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Lubniô-Pùstczi]] |[[:pl:Lubnia-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Môłé Chełmë-Pùstczi]] |[[:pl:Małe Chełmy-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Zôles-Pùstczi]] |[[:pl:Zalesie-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Blèwc]] |[[:pl:Blewiec]] |chojnicki |osada leśna wsi |- |[[Rekòwò]] |[[:pl:Rekowo]] |kartuski |część wsi |- |[[Bekasowò]] |[[:pl:Bekasowo]] |kościerski |część wsi |- |[[Midzëgòrzé]] |[[:pl:Międzygórze]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Pùstka]] |[[:pl:Pustka]] |kartuski |kolonia |- |[[Czësté]] |[[:pl:Czyste]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Lesyństwò Dżełdón]] |[[:pl:Leśnictwo Giełdon]] |chojnicki |osada leśna |- |[[Żukòwò]] |[[:pl:Żukowo]] |kartuski |wieś |- |[[Jeziórnô]] |[[:pl:Jeziorna]] |kościerski |część wsi |- |[[Górskô Abisyniô]] |[[:pl:Abisynia Górska]] |kościerski |część wsi |- |[[Òstrzëwilk]] |[[:pl:Ostrzywilk]] |kościerski |osada wsi |- |[[Òsówkò]] |[[:pl:Osówko]] |kościerski |część wsi |- |[[Bãdomino]] |[[:pl:Będomin]] |kościerski |część wsi |- |[[Jeżewò]] |[[:pl:Jeżewo]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Przëdół]] |[[:pl:Przydół]] |kościerski |osada leśna wsi |- |[[Niebò]] |[[:pl:Niebo]] |kościerski |część wsi |- |[[Pòmësczi Młin]] |[[:pl:Pomyski Młyn]] |bytowski |przysiółek wsi |- |[[Nowô Ósësznica]] |[[:pl:Nowa Osusznica]] |bytowski |osada |- |[[Wòlô]] |[[:pl:Wola]] |bytowski |część wsi |- |[[Strëga]] |[[:pl:Struga]] |bytowski |wieś |- |[[Babino]] |[[:pl:Babino]] |kartuski |część wsi |- |[[Wãglëska]] |[[:pl:Węgliska]] |kartuski |część wsi |- |[[Ceglëska]] |[[:pl:Cegliska]] |kartuski |część wsi |- |[[Górny Młin]] |[[:pl:Młyn Górny]] |kartuski |część wsi |- |[[Welk]] |[[:pl:Welk]] |kartuski |wieś |- |[[Karwacjô]] |[[:pl:Karwacja]] |kartuski |kolonia |- |[[Amerika]] |[[:pl:Ameryka]] |kartuski |kolonia |- |[[Nowô Amerika]] |[[:pl:Nowa Ameryka]] |kartuski |kolonia |- |[[Mòczëdło]] |[[:pl:Moczydło]] |kartuski |wieś |- |[[Stôré Łoseńce]] |[[:pl:Stare Łosienice]] |kartuski |kolonia |- |[[Nowé Łoseńce]] |[[:pl:Nowe Łosienice]] |kartuski |wieś |- |[[Kamianny Dół]] |[[:pl:Kamienny Dół]] |kartuski |osada |- |[[Dąbrowa]] |[[:pl:Dąbrowa]] |kartuski |wieś |- |[[Bòrsztal]] |[[:pl:Borsztal]] |kościerski |osada leśna |- |[[Rozwôlewò]] |[[:pl:Rozwalewo]] |kościerski |osada |- |[[Zatrzebiónka]] |[[:pl:Zatrzebionka]] |kościerski |część wsi |- |[[Czôrlińsczé Pùstczi]] |[[:pl:Czarlina-Osada]] |kościerski |osada |- |[[Mechòwò]] |[[:pl:Mechowo]] |kościerski |osada |- |[[Òsówc]] |[[:pl:Osowiec]] |lęborski |osada |- |[[Krãpkòwò]] |[[:pl:Krępkowo]] |lęborski |kolonia |- |[[Lesnik]] |[[:pl:Leśnik]] |lęborski |kolonia |- |[[Dąbrówka]] |[[:pl:Dąbrówka]] |wejherowski |część wsi |- |[[Czaple]] |[[:pl:Czaple]] |bytowski |osada |- |[[Na Górze]] |[[:pl:Na Górze]] |bytowski |kolonia |- |[[Szprãgelówka]] |[[:pl:Szpręgelówka]] |bytowski |kolonia |- |[[Warszawa]] |[[:pl:Warszawa]] |bytowski |kolonia |- |[[Wielgòszcz]] |[[:pl:Wielgoszcz]] |bytowski |kolonia |- |[[Gôłczewò]] |[[:pl:Gołcewo]] |bytowski |część wsi |- |[[Mirosłôw]] |[[:pl:Mirosław]] |bytowski |część wsi |- |[[Dużé Chełmë-Pùstczi]] |[[:pl:Wielkie Chełmy-Wybudowanie]] |chojnicki |wieś |- |[[Zgniti Mòst]] |[[:pl:Zgnity Most]] |bytowski |kolonia |- |[[Bórczëczi]] |[[:pl:Borczaki]] |kartuski |część wsi |- |[[Stónowiskò]] |[[:pl:Stanowisko]] |kartuski |część wsi |- |[[Kùkówka]] |[[:pl:Kukówka]] |kartuski |część wsi |- |[[Pieczełkò]] |[[:pl:Piekiełko]] |kartuski |wieś |- |[[Przmiélnica]] |[[:pl:Przemielnica]] |kartuski |część wsi |- |[[Jałowé]] |[[:pl:Jałowe]] |kościerski |część wsi |- |[[Reduń-Ósedlé]] |[[:pl:Raduń-Osiedle]] |kościerski |osada |- |[[Dãbòwô Góra]] |[[:pl:Dębowa Góra]] |kościerski |osada |- |[[Ceszónkò]] |[[:pl:Cieszonko]] |wejherowski |część wsi |- |[[Jastrzëbiôk]] |[[:pl:Jastrzębiec]] |wejherowski |przysiółek wsi |- |[[Karpatë]] |[[:pl:Karpaty]] |wejherowski |przysiółek wsi |- |[[Lôska]] |[[:pl:Laska]] |kościerski |osada |- |[[Òsowô Góra]] |[[:pl:Osowa Góra]] |kartuski |część wsi |- |[[Kòpce]] |[[:pl:Kopce]] |wejherowski |część wsi |} qxnh9arh8aekdbk04qq3xsx5kvb0co6 0 12524 194466 194082 2026-04-08T15:06:06Z Iketsi 3254 [[Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce]] 194466 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gminy z dodatkowymi nazwami.png|mały|Gminë, w jaczich wprowôdzono dodatkowé mionë w jãzëkach miészëznów. (stón na 9 łżëkwiata 2019 r.)]] '''Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce'''<ref>{{RKJ|2014|163-171}}</ref> – zgódno z ùstawą z dnia 6 stëcznika 2005 r. ò [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch i etnicznëch miészëznach]] oraz ò òbéńdowim jãzëkù, na zamieszkónëch przez miészëznë placach òbstoji mòżlëwòta wprowadzeniô dodatkowëch mionów w jãzëkach miészëznów. Pòzwë taczé mòże wprowadzac blós w jãzëkach miészëznów ùznônëch ww. ùstawą (nôrodné miészëznë: [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|biôłorëskô]], [[Czeskô miészëzna w Pòlsce|czeskô]], [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|lëtewskô]], [[Miemieckô miészëzna w Pòlsce|miemieckô]], [[Armeńskô miészëznã w Pòlsce|armeńskô]], [[Rëskô miészëznã w Pòlsce|rëskô]], [[Słowackô miészëznã w Pòlsce|słowackô]], [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|ùkrajińskô]] i [[Żëdowskô miészëznã w Pòlsce|żëdowskô]]; etniczné miészëznë: [[Karajimskô miészëzna w Pòlsce|karajimskô]], [[Łemkòwskô miészëzna w Pòlsce|łemkòwskô]], [[Romskô miészëzna w Pòlsce|romskô]] i [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|tatarskô]]) oraz w [[Òbéndowi jãzëk|òbéńdowim jãzëkù]] ([[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]]). == Gminë z dëbeltnym mionowizną == Wedle stónu na 9 łżëkwiata 2019 r. dodatkòwé miona w jãzëkach nôrodnëch miészëznów òstałë ùstôloné dlô 1252 miestnotów i jich dzélów (dlô 17 [[Gard|gardów]], 792 wsów, 179 dzélów wsów, 45 przësiółków, 135 òsadów, 33 lasowëch òsadów (lesyctwów), 44 kòloniów i 7 dzélów kòloniów i òsadów) w 60 gminach – 827 [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczich]] mionów, 359 [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczich]] mionów, 30 [[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczich]] mionów, 27 [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczich]] mionów i 9 łemkòwsczich mionów, równak w niżódny z gminów nie òstałë ùstôloné dodatkòwé miona dlô wszëtczich miestnotów abò jich dzélów. Nie òstało téż ùstôloné niżódné miono dlô fizjograficznégò òbiektu ni ùrzãdowò nie wprowôdzono dodatkòwëch mionów drowów i placów (taczé miona są równak spòtëkóné w niechtërnëch miestnotach). == Pòzwë sztrasë w jãzëkach miészëznów == Zgódno z ùstawą ò nôrodnëch i etnicznëch miészëznach dodatkowé mionë w jãzëkach miészëznów mòże wprowadzac dlô sztras i placów blós w gminach, w jaczich miészëzna, w chtërnym jãzëkù mô bëc ùstôloné miono, wënosi co nômni 20% mieszkańców, a fakt taczégò wprowadzeniô muszi bëc zaakceptowóny przez [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji]] (MBSiA) przez wpisanié gminë do „Rejestru gmin, na òbéńdze chtërnëch brëkòwóné są dodatkowé mionë sztras”. == Òbôczë téż == * [[Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce]] * [[kaszëbsczi jãzëk]] * [[szląsczi jãzëk]] * [[lëtewsczi jãzëk]] * [[biôłorusczi jãzëk]] * [[niemiecczi jãzëk]] * [[łemkòwsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] d7s53zjh8tzb862x6uq4c91xz2ypwrn 194467 194466 2026-04-08T15:06:15Z Iketsi 3254 == Òbôczë téż == * [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce]] 194467 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gminy z dodatkowymi nazwami.png|mały|Gminë, w jaczich wprowôdzono dodatkowé mionë w jãzëkach miészëznów. (stón na 9 łżëkwiata 2019 r.)]] '''Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce'''<ref>{{RKJ|2014|163-171}}</ref> – zgódno z ùstawą z dnia 6 stëcznika 2005 r. ò [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch i etnicznëch miészëznach]] oraz ò òbéńdowim jãzëkù, na zamieszkónëch przez miészëznë placach òbstoji mòżlëwòta wprowadzeniô dodatkowëch mionów w jãzëkach miészëznów. Pòzwë taczé mòże wprowadzac blós w jãzëkach miészëznów ùznônëch ww. ùstawą (nôrodné miészëznë: [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|biôłorëskô]], [[Czeskô miészëzna w Pòlsce|czeskô]], [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|lëtewskô]], [[Miemieckô miészëzna w Pòlsce|miemieckô]], [[Armeńskô miészëznã w Pòlsce|armeńskô]], [[Rëskô miészëznã w Pòlsce|rëskô]], [[Słowackô miészëznã w Pòlsce|słowackô]], [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|ùkrajińskô]] i [[Żëdowskô miészëznã w Pòlsce|żëdowskô]]; etniczné miészëznë: [[Karajimskô miészëzna w Pòlsce|karajimskô]], [[Łemkòwskô miészëzna w Pòlsce|łemkòwskô]], [[Romskô miészëzna w Pòlsce|romskô]] i [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|tatarskô]]) oraz w [[Òbéndowi jãzëk|òbéńdowim jãzëkù]] ([[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]]). == Gminë z dëbeltnym mionowizną == Wedle stónu na 9 łżëkwiata 2019 r. dodatkòwé miona w jãzëkach nôrodnëch miészëznów òstałë ùstôloné dlô 1252 miestnotów i jich dzélów (dlô 17 [[Gard|gardów]], 792 wsów, 179 dzélów wsów, 45 przësiółków, 135 òsadów, 33 lasowëch òsadów (lesyctwów), 44 kòloniów i 7 dzélów kòloniów i òsadów) w 60 gminach – 827 [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczich]] mionów, 359 [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczich]] mionów, 30 [[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczich]] mionów, 27 [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczich]] mionów i 9 łemkòwsczich mionów, równak w niżódny z gminów nie òstałë ùstôloné dodatkòwé miona dlô wszëtczich miestnotów abò jich dzélów. Nie òstało téż ùstôloné niżódné miono dlô fizjograficznégò òbiektu ni ùrzãdowò nie wprowôdzono dodatkòwëch mionów drowów i placów (taczé miona są równak spòtëkóné w niechtërnëch miestnotach). == Pòzwë sztrasë w jãzëkach miészëznów == Zgódno z ùstawą ò nôrodnëch i etnicznëch miészëznach dodatkowé mionë w jãzëkach miészëznów mòże wprowadzac dlô sztras i placów blós w gminach, w jaczich miészëzna, w chtërnym jãzëkù mô bëc ùstôloné miono, wënosi co nômni 20% mieszkańców, a fakt taczégò wprowadzeniô muszi bëc zaakceptowóny przez [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji]] (MBSiA) przez wpisanié gminë do „Rejestru gmin, na òbéńdze chtërnëch brëkòwóné są dodatkowé mionë sztras”. == Òbôczë téż == * [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce]] * [[kaszëbsczi jãzëk]] * [[szląsczi jãzëk]] * [[lëtewsczi jãzëk]] * [[biôłorusczi jãzëk]] * [[niemiecczi jãzëk]] * [[łemkòwsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] geyjq3m1j1935gu5rwqyt07sbiyrilx 4 12528 194363 194346 2026-04-08T13:14:35Z Iketsi 3254 → 194363 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |csb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} ---- *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46146|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9506|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|sk}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) ---- {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |56 (1.01%) |140 (2.53%) |160 (2.89%) |1619 (29.23%) |341 (6.16%) |- |2026-04-02 |csb |5538 |59 (1.07%) |143 (2.58%) |168 (3.03%) |1658 (29.94%) |393 (7.1%) |- |2026-04-03 |csb |5539 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |174 (3.14%) |1782 (32.17%) |493 (8.9%) |- |2026-04-04 |csb |5541 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |176 (3.18%) |1794 (32.38%) |505 (9.11%) |- |2026-04-05 |csb |5541 |65 (1.17%) |250 (4.51%) |201 (3.63%) |1859 (33.55%) |584 (10.54%) |- |2026-04-06 |csb |5543 |65 (1.17%) |262 (4.73%) |203 (3.66%) |1874 (33.81%) |599 (10.81%) |- |2026-04-07 |csb |5543 |73 (1.32%) |289 (5.21%) |266 (4.8%) |1944 (35.06%) |675 (12.17%) |- ! !Kod !Art !<nowiki>\<gallery</nowiki> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-08 |csb |5543? |73? (1.32%) |289? (5.21%) |266? (4.8%) |1944? (35.06%) |675? (12.17%) |} ---- *2026-04-08 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|\<gallery|122|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|289|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|266|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1944|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|675|csb}}; <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |'''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|122|csb}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|289|csb}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|266|csb}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|1944|csb}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|675|csb}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] 9uzhxxgkf6twwd93ijbozwuvlh1t2kj 194513 194363 2026-04-08T18:19:08Z Iketsi 3254 2026-04-08 194513 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |csb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} ---- *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46146|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9506|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|sk}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) ---- {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |56 (1.01%) |140 (2.53%) |160 (2.89%) |1619 (29.23%) |341 (6.16%) |- |2026-04-02 |csb |5538 |59 (1.07%) |143 (2.58%) |168 (3.03%) |1658 (29.94%) |393 (7.1%) |- |2026-04-03 |csb |5539 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |174 (3.14%) |1782 (32.17%) |493 (8.9%) |- |2026-04-04 |csb |5541 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |176 (3.18%) |1794 (32.38%) |505 (9.11%) |- |2026-04-05 |csb |5541 |65 (1.17%) |250 (4.51%) |201 (3.63%) |1859 (33.55%) |584 (10.54%) |- |2026-04-06 |csb |5543 |65 (1.17%) |262 (4.73%) |203 (3.66%) |1874 (33.81%) |599 (10.81%) |- |2026-04-07 |csb |5543 |73 (1.32%) |289 (5.21%) |266 (4.8%) |1944 (35.06%) |675 (12.17%) |- ! !Kod !Art !<nowiki>\<gallery</nowiki> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-08 |csb |5546 |2.33% (129) |5.97% (331) |5.81% (322) |36.12% (2003) |13.54% (751) |} ---- *2026-04-08 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|\<gallery|122|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|289|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|266|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1944|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|675|csb}}; <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|129|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|331|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|322|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2003|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|751|csb|raw=1}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] hxfi7bmavpl9chhpue2mg4pw2ux7p9v 194518 194513 2026-04-08T18:38:38Z Iketsi 3254 2026-04-08 194518 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |csb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} ---- *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46146|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9506|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|sk}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) ---- {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |56 (1.01%) |140 (2.53%) |160 (2.89%) |1619 (29.23%) |341 (6.16%) |- |2026-04-02 |csb |5538 |59 (1.07%) |143 (2.58%) |168 (3.03%) |1658 (29.94%) |393 (7.1%) |- |2026-04-03 |csb |5539 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |174 (3.14%) |1782 (32.17%) |493 (8.9%) |- |2026-04-04 |csb |5541 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |176 (3.18%) |1794 (32.38%) |505 (9.11%) |- |2026-04-05 |csb |5541 |65 (1.17%) |250 (4.51%) |201 (3.63%) |1859 (33.55%) |584 (10.54%) |- |2026-04-06 |csb |5543 |65 (1.17%) |262 (4.73%) |203 (3.66%) |1874 (33.81%) |599 (10.81%) |- |2026-04-07 |csb |5543 |73 (1.32%) |289 (5.21%) |266 (4.8%) |1944 (35.06%) |675 (12.17%) |- ! !Kod !Art !<nowiki>\<gallery</nowiki> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-08 |csb |5546 |2.33% (129) |7.99% (443) |7.99% (443) |36.12% (2003) |17.6% (976) |} ---- *2026-04-08 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|\<gallery|122|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|289|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|266|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1944|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|675|csb}}; <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|129|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|443|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|443|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2003|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|976|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] p5g6jocapcbevsnp16njgt53dirzscg 194519 194518 2026-04-08T18:56:04Z Iketsi 3254 {{/S+|\{\{Projekt|56314|sk|flag=i}} 194519 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |csb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} ---- *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46146|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9506|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Projekt|56314|sk|flag=i}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) ---- {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |43 (0.78%) |128 (2.31%) |120 (2.17%) |1473 (26.61%) |223 (4.03%) |- |2026-03-30 |csb |5536 |45 (0.81%) |138 (2.49%) |146 (2.64%) |1543 (27.87%) |259 (4.68%) |- |2026-03-31 |csb |5538 |46 (0.83%) |140 (2.53%) |150 (2.71%) |1620 (29.25%) |299 (5.4%) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |56 (1.01%) |140 (2.53%) |160 (2.89%) |1619 (29.23%) |341 (6.16%) |- |2026-04-02 |csb |5538 |59 (1.07%) |143 (2.58%) |168 (3.03%) |1658 (29.94%) |393 (7.1%) |- |2026-04-03 |csb |5539 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |174 (3.14%) |1782 (32.17%) |493 (8.9%) |- |2026-04-04 |csb |5541 |61 (1.1%) |212 (3.83%) |176 (3.18%) |1794 (32.38%) |505 (9.11%) |- |2026-04-05 |csb |5541 |65 (1.17%) |250 (4.51%) |201 (3.63%) |1859 (33.55%) |584 (10.54%) |- |2026-04-06 |csb |5543 |65 (1.17%) |262 (4.73%) |203 (3.66%) |1874 (33.81%) |599 (10.81%) |- |2026-04-07 |csb |5543 |73 (1.32%) |289 (5.21%) |266 (4.8%) |1944 (35.06%) |675 (12.17%) |- ! !Kod !Art !<nowiki>\<gallery</nowiki> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-08 |csb |5546 |2.33% (129) |7.99% (443) |7.99% (443) |36.12% (2003) |17.6% (976) |} ---- *2026-04-08 <code>'''csb'''</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}; {{/S+|\<gallery|122|csb}}; {{/S+|Òbaczë téż|289|csb}}; {{/S+|\{\{Przëpisë|266|csb}}; {{/S+|Bùtnowé lënczi|1944|csb}}; {{/S+|\{\{Commons|675|csb}}; <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|129|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|443|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|443|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2003|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|976|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] mtheqyupaefb4un30n4b6dt55533b0e 194520 194519 2026-04-08T19:09:10Z Iketsi 3254 <> 194520 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |csb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} ---- *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46146|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9506|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Projekt|56314|sk|flag=i}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) ---- {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |0.78% (43) |2.31% (128) |2.17% (120) |26.61% (1473) |4.03% (223) |- |2026-03-30 |csb |5536 |0.81% (45) |2.49% (138) |2.64% (146) |27.87% (1543) |4.68% (259) |- |2026-03-31 |csb |5538 |0.83% (46) |2.53% (140) |2.71% (150) |29.25% (1620) |5.4% (299) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |1.01% (56) |2.53% (140) |2.89% (160) |29.23% (1619) |6.16% (341) |- |2026-04-02 |csb |5538 |1.07% (59) |2.58% (143) |3.03% (168) |29.94% (1658) |7.1% (393) |- |2026-04-03 |csb |5539 |1.1% (61) |3.83% (212) |3.14% (174) |32.17% (1782) |8.9% (493) |- |2026-04-04 |csb |5541 |1.1% (61) |3.83% (212) |3.18% (176) |32.38% (1794) |9.11% (505) |- |2026-04-05 |csb |5541 |1.17% (65) |4.51% (250) |3.63% (201) |33.55% (1859) |10.54% (584) |- |2026-04-06 |csb |5543 |1.17% (65) |4.73% (262) |3.66% (203) |33.81% (1874) |10.81% (599) |- |2026-04-07 |csb |5543 |1.32% (73) |5.21% (289) |4.8% (266) |35.06% (1944) |12.17% (675) |- ! !Kod !Art !<nowiki>\<gallery</nowiki> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-08 |csb |5546 |2.33% (129) |7.99% (443) |7.99% (443) |36.12% (2003) |17.6% (976) |} ---- <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|129|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|443|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|443|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2003|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|976|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] du1z54yvl8ipjcp6h8b3azgpr9rwnpf 194533 194520 2026-04-08T20:41:21Z Iketsi 3254 5.97% (331) 194533 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |csb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} ---- *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46146|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9506|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Projekt|56314|sk|flag=i}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) ---- {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 |csb |5536 |0.78% (43) |2.31% (128) |2.17% (120) |26.61% (1473) |4.03% (223) |- |2026-03-30 |csb |5536 |0.81% (45) |2.49% (138) |2.64% (146) |27.87% (1543) |4.68% (259) |- |2026-03-31 |csb |5538 |0.83% (46) |2.53% (140) |2.71% (150) |29.25% (1620) |5.4% (299) |- ! !Kod !Art !Galeriô !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-01 |csb |5538 |1.01% (56) |2.53% (140) |2.89% (160) |29.23% (1619) |6.16% (341) |- |2026-04-02 |csb |5538 |1.07% (59) |2.58% (143) |3.03% (168) |29.94% (1658) |7.1% (393) |- |2026-04-03 |csb |5539 |1.1% (61) |3.83% (212) |3.14% (174) |32.17% (1782) |8.9% (493) |- |2026-04-04 |csb |5541 |1.1% (61) |3.83% (212) |3.18% (176) |32.38% (1794) |9.11% (505) |- |2026-04-05 |csb |5541 |1.17% (65) |4.51% (250) |3.63% (201) |33.55% (1859) |10.54% (584) |- |2026-04-06 |csb |5543 |1.17% (65) |4.73% (262) |3.66% (203) |33.81% (1874) |10.81% (599) |- |2026-04-07 |csb |5543 |1.32% (73) |5.21% (289) |4.8% (266) |35.06% (1944) |12.17% (675) |- ! !Kod !Art !<nowiki>\<gallery</nowiki> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-04-08 |csb |5546 |2.33% (129) |5.97% (331) |7.99% (443) |36.12% (2003) |17.6% (976) |} ---- <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|129|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|331|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|443|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2003|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|976|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] gi5stpm72ke3ak1pceb8xf7pjb33rnv 4 12533 194512 194342 2026-04-08T18:17:10Z Iketsi 3254 #if: 194512 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{raw|}}}||'''{{{1}}}: '''}}[{{Wiki:Statistika/S|-insource:/{{{1}}}/|{{{3|csb}}}}} {{#expr:{{{2}}}/{{NUMBEROF|ARTICLES|{{{3|csb}}}}}*100round2}}%] ([{{Wiki:Statistika/S|insource:/{{{1}}}/|{{{3|csb}}}}} {{{2}}}])</includeonly><noinclude> <small>Moduł:[[Wiki:Statistika]][[Wiki:Statistika/S|/S]]</small> <pre> {{Wiki:Statistika/S+ |1|insource = asdf ← co szukać |2|starnë = # ← 1, 23, 456 itp. |3|jãzëk = csb ← 1 abò pl de etc. }} </pre> ---- <code><nowiki>{{Wiki:Statistika/S+|Przëpisë|266|csb}}</nowiki></code> :{{Wiki:Statistika/S+|Przëpisë|266|csb}} ---- <code><nowiki>{{Wiki:Statistika/S+|Przëpisë|266|csb|raw=1}}</nowiki></code> :{{Wiki:Statistika/S+|Przëpisë|266|csb|raw=1}} ---- </noinclude> s94d60ciy6qi78qcrzooepqmkdr38rp 194516 194512 2026-04-08T18:31:59Z Iketsi 3254 +flag 194516 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{raw|}}}||'''{{{1}}}: '''}}[{{Wiki:Statistika/S|-insource:/{{{1}}}/{{#if:{{{flag|}}}|{{{flag}}}|}}|{{{3|csb}}}}} {{#expr:{{{2}}}/{{NUMBEROF|ARTICLES|{{{3|csb}}}}}*100round2}}%] ([{{Wiki:Statistika/S|insource:/{{{1}}}/{{#if:{{{flag|}}}|{{{flag}}}|}}|{{{3|csb}}}}} {{{2}}}])</includeonly><noinclude> <small>Moduł:[[Wiki:Statistika]][[Wiki:Statistika/S|/S]]</small> <pre> {{Wiki:Statistika/S+ |1|insource = asdf ← co szukać |2|starnë = # ← 1, 23, 456 itp. |3|jãzëk = csb ← 1 abò pl de etc. }} </pre> ---- <code><nowiki>{{Wiki:Statistika/S+|Przëpisë|266|csb}}</nowiki></code> :{{Wiki:Statistika/S+|Przëpisë|266|csb}} ---- <code><nowiki>{{Wiki:Statistika/S+|Przëpisë|266|csb|raw=1}}</nowiki></code> :{{Wiki:Statistika/S+|Przëpisë|266|csb|raw=1}} ---- <code><nowiki>{{Wiki:Statistika/S+|Przëpisë|266|csb|flag=i}}</nowiki></code> :{{Wiki:Statistika/S+|Przëpisë|266|csb|raw=1|flag=i}} (Commons = commons) ---- </noinclude> ewz2ns57y4mv74hofa6v8u44880676d 10 12551 194383 194042 2026-04-08T13:55:10Z Orbitminis 18250 tłomaczenié 194383 wikitext text/x-wiki <span class="selfreference">{{#if:{{{2|}}}|Starnë i przenieseniô do starn|Artikle i przenieseniô do artiklów}} naczinający sã òd&nbsp;„[[Specjalna:Strony według prefiksu/{{#if:{{{2|}}} |{{{2}}}:{{{1|{{PAGENAME}} }}} |{{{1|{{FULLPAGENAME}} }}} }}|{{{3|{{#if:{{{2|}}} |{{{2}}}:{{{1|{{PAGENAME}} }}} |{{{1|{{FULLPAGENAME}} }}} }}}}}]]”</span><noinclude> </noinclude> pokoayigvdb35sipifm7i4krq4u0iyg 194385 194383 2026-04-08T13:55:53Z Orbitminis 18250 Orbitminis przeniós starnã [[Szablóna:Nazwy òd]] do [[Szablóna:Pòzwë òd]]: kaszëbienié 194383 wikitext text/x-wiki <span class="selfreference">{{#if:{{{2|}}}|Starnë i przenieseniô do starn|Artikle i przenieseniô do artiklów}} naczinający sã òd&nbsp;„[[Specjalna:Strony według prefiksu/{{#if:{{{2|}}} |{{{2}}}:{{{1|{{PAGENAME}} }}} |{{{1|{{FULLPAGENAME}} }}} }}|{{{3|{{#if:{{{2|}}} |{{{2}}}:{{{1|{{PAGENAME}} }}} |{{{1|{{FULLPAGENAME}} }}} }}}}}]]”</span><noinclude> </noinclude> pokoayigvdb35sipifm7i4krq4u0iyg 0 12561 194463 194146 2026-04-08T15:02:05Z Iketsi 3254 Òbaczë téż <> Lëteratura 194463 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:314.51 Pojezierze Kaszubskie.png|mały|Kaszëbskô Szwajcariô]] '''Kaszëbskô Szwajcariô''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Szwajcaria Kaszubska'') – pòwszedné miono westrzédny i nôwëżi pòłożony dzelë [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]<ref>https://web.archive.org/web/20160304081318/http://portalwiedzy.onet.pl/70399,,,,szwajcaria_kaszubska,haslo.html</ref>. Na ji òbéńdze dźwigô sã nôwëższi wiérzk [[Pòlsczi Nizëna|Pòlsczégò Nizënë]] – [[Wieżëca (Kaszëbsczé Pòjezerzé)|Wieżëca]] (329 m n.p.m.). Główné rzéczi: [[Reduniô]], [[Łeba (rzéka)|Łeba]], [[Słëpiô]], [[Wierzëca]]. Jedinczim gardã są pòłożoné na pòrénkòwi rąbu [[Kartuzë]]. Pòczątkòwo miono tika sã leno nablëższich òbéńd gardu. Dzysô òno òbjëmiô [[Kartësczi kréz|kartësczi]] i [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczi]] kréze. Rozcëga sã òd [[Parchòwò|Parchòwa]] na zôpòdze do [[Żukòwò|Żukòwa]] na pòrénkù, a téż òd [[Kamińca Królewskô|Kamińcë Królewsczi]] i [[Mirochòwò|Mirochòwa]] na nordze pò [[Kòscérzna|Kòscérznã]] na pôłniù. Przez òbéńda Kaszëbsczi Szwajcarii prowadzą [[Òbrôzk:POL Szlak czerwony.svg|bezramki|23x23px]] [[Kaszëbsczi Szlach]] a [[Kaszëbskô Droga|Kaszëbskô Darga]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Dólnô Brodnica (25).JPG|Dólnô Brodnica na òbéńdze Kaszëbsczi Szwajcarii Dom do góry nogami 2013.jpg| Wiezyca.JPG|Wieżëca </gallery> == Òbaczë téż == * [[Szwajcariô]] * [[Szimbark]] * [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Agnieszka Osiecka]], ''Szwajcaria Kaszubska''<ref>[http://skarbnicakaszubska.pl/wp-content/uploads/2011/09/Jo_w_kaszebsczi_liceum.pdf Felicja Baska-Borzyszkowska, Wojciech Myszk, Jô w kaszëbsczi, kaszëbskô w swiece. cz.1]</ref> * I. Trojanowska, Szwajcaria kaszubska, Gdańsk, 1988. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://szwajcaria-kaszubska.pl/ {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé Pòjezerzé]] 4zun3s6cckwax055mepf5ailrnnimcf 2 12568 194471 194310 2026-04-08T15:18:13Z Rzadtymczasowy 19437 194471 wikitext text/x-wiki {{babel |pl |en-3 |csb-3 }}Kònrôd. Sztudéra kaszëbsczi etnofilologie. Móm starã dofùlowiwac kaszëbskòjãzëkòwą wikipediã jak sã dô. Pzdr fgzxs0q5p8oflsiikw4u8zuhm6hxpka 2 12576 194348 194320 2026-04-08T12:35:00Z Iketsi 3254 - 194348 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! |- | | | | |- | | | | |- | | | | |} myi4edacezj5s5iqxmiz51eq8q3ymm2 194350 194348 2026-04-08T12:44:19Z Iketsi 3254 [[Special:SpecialPages]] 194350 wikitext text/x-wiki == [[Special:SpecialPages]] == {| class="wikitable sortable" |+ !# ! ! ! |- | align="right" |1 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |2 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |3 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |4 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |5 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |6 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |7 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |8 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |9 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |10 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |20 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |21 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |22 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |23 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |24 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |25 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |26 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |27 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |28 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |29 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |30 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |31 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |32 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |33 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |34 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |35 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |36 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |37 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |38 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |39 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |40 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |41 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |42 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |43 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |44 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |45 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |46 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |47 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |48 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |49 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |50 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |51 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |52 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |53 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |54 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |55 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |56 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |57 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |58 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |59 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |60 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |61 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |62 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |63 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |64 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |65 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |66 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |67 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |68 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |69 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |70 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |71 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |72 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |73 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |74 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |75 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |76 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |77 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |78 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |79 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |80 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |81 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |82 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |83 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |84 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |85 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |86 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |87 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |88 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |89 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |90 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |91 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |92 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |93 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |94 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |95 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |96 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |97 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |98 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |99 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |100 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |101 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |102 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |103 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |104 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |105 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |106 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |107 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |108 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |109 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |110 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |111 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |112 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |113 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |114 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |115 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |116 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |117 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |118 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |119 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |120 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |121 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |122 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |123 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |124 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |125 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |126 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |127 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |128 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |129 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |130 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |131 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |132 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |133 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |134 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |135 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |136 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |137 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |138 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |139 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |140 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |141 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |142 |{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |143 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |144 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |145 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |146 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |147 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |148 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |149 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |150 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |151 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |152 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |153 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |154 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |155 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |156 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |157 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |158 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |159 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |160 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |161 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |162 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |163 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |164 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |165 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |166 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |167 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |168 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |169 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |170 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |} dpelfn3hqhc7f5rfy3pke0a4wkf3vqc 194352 194350 2026-04-08T12:49:43Z Iketsi 3254 + 194352 wikitext text/x-wiki == [[Special:SpecialPages]] == {| class="wikitable sortable" |+ !# ! ! ! |- | align="right" |1 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |2 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |3 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |4 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |5 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |6 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |7 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |8 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |9 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |10 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |20 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |21 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |22 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |23 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |24 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |25 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |26 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |27 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |28 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |29 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |30 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |31 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |32 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |33 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |34 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |35 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |36 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |37 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |38 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |39 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |40 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |41 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |42 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |43 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |44 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |45 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |46 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |47 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |48 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |49 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |50 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |51 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |52 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |53 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |54 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |55 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |56 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |57 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |58 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |59 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |60 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |61 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |62 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |63 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |64 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |65 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |66 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |67 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |68 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |69 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |70 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |71 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |72 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |73 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |74 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |75 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |76 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |77 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |78 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |79 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |80 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |81 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |82 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |83 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |84 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |85 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |86 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |87 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |88 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |89 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |90 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |91 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |92 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |93 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |94 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |95 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |96 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |97 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |98 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |99 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |100 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |101 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |102 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |103 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |104 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |105 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |106 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |107 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |108 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |109 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |110 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |111 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |112 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |113 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |114 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |115 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |116 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |117 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |118 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |119 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |120 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |121 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |122 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |123 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |124 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |125 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |126 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |127 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |128 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |129 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |130 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |131 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |132 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |133 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |134 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |135 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |136 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |137 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |138 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |139 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |140 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |141 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |142 |{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |143 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |144 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |145 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |146 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |147 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |148 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |149 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |150 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |151 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |152 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |153 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |154 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |155 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |156 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |157 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |158 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |159 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |160 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |161 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |162 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |163 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |164 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |165 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |166 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |167 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |168 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |169 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |170 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |} == C == {| class="wikitable" |+ ! |- |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |- |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |} pzkkj4614ar4cu61tnubl5t59jzk64v 194364 194352 2026-04-08T13:14:42Z Iketsi 3254 /* C */ + 194364 wikitext text/x-wiki == [[Special:SpecialPages]] == {| class="wikitable sortable" |+ !# ! ! ! |- | align="right" |1 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |2 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |3 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |4 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |5 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |6 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |7 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |8 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |9 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |10 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |20 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |21 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |22 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |23 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |24 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |25 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |26 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |27 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |28 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |29 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |30 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |31 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |32 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |33 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |34 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |35 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |36 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |37 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |38 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |39 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |40 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |41 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |42 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |43 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |44 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |45 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |46 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |47 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |48 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |49 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |50 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |51 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |52 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |53 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |54 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |55 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |56 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |57 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |58 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |59 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |60 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |61 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |62 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |63 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |64 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |65 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |66 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |67 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |68 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |69 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |70 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |71 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |72 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |73 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |74 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |75 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |76 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |77 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |78 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |79 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |80 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |81 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |82 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |83 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |84 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |85 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |86 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |87 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |88 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |89 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |90 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |91 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |92 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |93 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |94 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |95 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |96 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |97 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |98 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |99 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |100 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |101 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |102 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |103 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |104 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |105 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |106 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |107 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |108 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |109 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |110 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |111 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |112 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |113 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |114 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |115 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |116 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |117 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |118 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |119 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |120 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |121 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |122 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |123 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |124 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |125 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |126 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |127 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |128 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |129 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |130 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |131 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |132 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |133 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |134 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |135 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |136 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |137 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |138 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |139 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |140 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |141 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |142 |{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |143 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |144 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |145 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |146 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |147 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |148 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |149 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |150 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |151 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |152 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |153 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |154 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |155 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |156 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |157 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |158 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |159 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |160 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |161 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |162 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |163 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |164 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |165 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |166 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |167 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |168 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |169 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |170 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |} == C == {| class="wikitable" |+ ! ! |- |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |<code><nowiki><categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree></nowiki></code> <categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree> |- |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |+ ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Strony z zepsutymi przypisami]] | |- |[[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] | |- |[[:Kategòrëjô:Pages lacking a References section heading]] | |- |} dug4gnpsrezkkzd1bg6w0p2dkpir8ya 194365 194364 2026-04-08T13:16:05Z Iketsi 3254 mw-collapsible mw-collapsed 194365 wikitext text/x-wiki == [[Special:SpecialPages]] == {| class="mw-collapsible mw-collapsed wikitable sortable" |+ !# ! ! ! |- | align="right" |1 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |2 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |3 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |4 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |5 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |6 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |7 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |8 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |9 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |10 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |20 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |21 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |22 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |23 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |24 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |25 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |26 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |27 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |28 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |29 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |30 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |31 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |32 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |33 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |34 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |35 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |36 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |37 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |38 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |39 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |40 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |41 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |42 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |43 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |44 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |45 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |46 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |47 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |48 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |49 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |50 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |51 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |52 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |53 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |54 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |55 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |56 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |57 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |58 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |59 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |60 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |61 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |62 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |63 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |64 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |65 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |66 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |67 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |68 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |69 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |70 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |71 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |72 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |73 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |74 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |75 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |76 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |77 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |78 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |79 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |80 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |81 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |82 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |83 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |84 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |85 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |86 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |87 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |88 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |89 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |90 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |91 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |92 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |93 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |94 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |95 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |96 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |97 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |98 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |99 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |100 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |101 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |102 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |103 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |104 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |105 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |106 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |107 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |108 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |109 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |110 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |111 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |112 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |113 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |114 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |115 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |116 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |117 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |118 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |119 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |120 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |121 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |122 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |123 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |124 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |125 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |126 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |127 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |128 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |129 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |130 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |131 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |132 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |133 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |134 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |135 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |136 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |137 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |138 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |139 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |140 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |141 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |142 |{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |143 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |144 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |145 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |146 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |147 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |148 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |149 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |150 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |151 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |152 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |153 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |154 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |155 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |156 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |157 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |158 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |159 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |160 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |161 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |162 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |163 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |164 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |165 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |166 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |167 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |168 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |169 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |170 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |} == C == {| class="wikitable" |+ ! ! |- |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |<code><nowiki><categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree></nowiki></code> <categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree> |- |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |+ ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Strony z zepsutymi przypisami]] | |- |[[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] | |- |[[:Kategòrëjô:Pages lacking a References section heading]] | |- |} 3loluagqfzpal43fwqzuwjb5pvkdtvv 14 12578 194369 2026-04-08T13:40:57Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] 194369 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] cduj680mcrgsegkqotijh0mqhjsgrcy 14 12579 194370 2026-04-08T13:41:30Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Gardë]] 194370 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Gardë]] sbwrd5wq7fo2t37fkxwtomvxxb859eh 10 12580 194386 2026-04-08T13:55:53Z Orbitminis 18250 Orbitminis przeniós starnã [[Szablóna:Nazwy òd]] do [[Szablóna:Pòzwë òd]]: kaszëbienié 194386 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Szablóna:Pòzwë òd]] 5ybnqfahrwftcy6lx29jriytodl95cd 0 12581 194480 2026-04-08T15:42:33Z Rzadtymczasowy 19437 Utworzono przez tłumaczenie strony „[[:pl:Special:Redirect/revision/79102966|Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej]]” 194480 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lutherrose.svg|mały|Róża Lëtra – symbòl refòrmacje, emblemat wikszoscë lëtersczich Kòscołów]] {{Wyznanie infobox|nazwa=Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej|kod języka=pl|nazwa oryginalna=|grafika=Lutherrose.svg|podpis grafiki=[[Róża Lutra]]|dewiza=|dewiza nazwa polska=|hymn=[[Warownym grodem jest nasz Bóg]]|hymn nazwa polska=|religia=[[Chrześcijaństwo]]|1. wyznanie=[[Protestantyzm]]|2. wyznanie=[[Luteranizm]]|3. wyznanie=|ustrój kościelny=[[synod]]alno-[[konsystorz|konsystorski]]|obrządek=|prądy teologiczne=[[Luteranizm]]|nurty pobożnościowe=[[Kościoły ewangelickie|Ewangelicyzm]], [[pietyzm]], ortodoksja, nurt liberalny|patron=|siedziba=[[Warszawa]]|zwierzchnik=ks. [[Jerzy Samiec]]|tytuł zwierzchnika=[[Biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP|Biskup Kościoła]]|organ ustawodawczy=[[Synod Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP|Synod Kościoła]]|zasięg geograficzny={{państwo|POL}}|członkostwo=[[Światowa Rada Kościołów]], [[Światowa Federacja Luterańska]], [[Konferencja Kościołów Europejskich]], [[Polska Rada Ekumeniczna]]|założyciel=|data utworzenia=[[XVI wiek]]|data rozwiązania=|data reaktywacji=|wydzielono=|połączono=|miejsce utworzenia=|włączono do=|miejsce rozwiązania=|miejsce reaktywacji=|rok danych statystycznych=2024|liczba wiernych=59 891‬<ref name="mrs2025" />|liczba osób duchownych=194<ref name="mrs2025" />|liczba osób zakonnych=|liczba misjonarzy=|1. nazwa agendy=Diecezje|1. liczba agend=6<ref name="GUS2020">{{Cytuj |autor = Dominik Rozkrut |tytuł = Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej |wydawca = Główny Urząd Statystyczny |miejsce = Warszawa |data = 2020 |s = 202 |issn = 1506-0632}}</ref>|2. nazwa agendy=Parafie|2. liczba agend=132<ref name="mrs2025" />|3. nazwa agendy=Filiały|3. liczba agend=123{{r|stat}}|4. nazwa agendy=Kościoły|4. liczba agend=187{{r|stat}}|5. nazwa agendy=Kaplice wolnostojące|5. liczba agend=60{{r|stat}}|6. nazwa agendy=Kaplice w budynkach parafialnych|6. liczba agend=90{{r|stat}}|7. nazwa agendy=|7. liczba agend=|8. nazwa agendy=|8. liczba agend=|mapa=Diecezje KEA.png|opis mapy=diecezji Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP|commons=Evangelisch-Augsburgische Kirche in Polen|wikiźródła=|wikicytaty=|wikinews=|www=https://www.luteranie.pl}}'''Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice''' – nôstarszi i nôwiãkszi Kòscół ewanielicczi w Pòlsce i dzysdnia jedurny lëtersczi Kòscół w Pòlsczi Repùblice. Nôleżnik Swiatowi Lëtersczi Federacje, Swiatowi Radzëznë Kòscołów, Kònferencje Eùropejsczich Kòscołów i Pòlsczi Ekùmeniczny Radzëznë. Prasowim òrganã je "Ewanielicczi Zwiastun". Zwiérzchnikã Kòscoła je biskùp Jerzi Samiec. W 2024 rokù Kòscół miôł 59 891 nôleżników (w tim 194 dëchòwnëch) w 132 parafiach. Dëszpasturską òpieką òtôczô kòl 70 000 lëdzy. == Historiô == [[Òbrôzk:Kosciol_Ewangelicko-Augsburski_Sw._Krzyza_w_Nidzicy.jpg|mały|Kòscół sw. Krziża w Nidzicë]] [[Òbrôzk:Kościół_ewangelicko-augsburski_pw.Chrystusa_Zbawiciela_w_Kluczborku_01.jpg|mały|Kòscół Christusa Zbawicéla w Kluczbòrkù]] [[Òbrôzk:Cieszyn_57.jpg|mały|Kòscół Jezusowi w Ceszëniu]] [[Òbrôzk:Swidnica-_Kosciol_Pokoju_01.jpg|mały|Kòścół Miru w Swidnicë]] [[Òbrôzk:POL_Bielsko-Biała_Kościół_Zbawiciela_2.JPG|mały|Kòscół Zbawicéla w Bielskù-Biôłi]] [[Òbrôzk:Evangelical_Church_in_Cieplice.jpg|mały|Kòscół Zbawicéla w Jeleni Górze-Ceplëcach]] [[Òbrôzk:Katowice_-_Kościół_ewangelicko-augsburski_-_front.JPG|mały|Kòscół Zmôrtwëchwstaniô Pańsczégò w Katowicach.]] [[Òbrôzk:Toruń,_kośc._św._Szczepana.jpg|mały|Kòscół sw. Szczepana w Torniu]] [[Òbrôzk:Trzebiatow_St._John_Church_2010-05_A.jpg|mały|Kòscół sw. Jana w [[Trzébiatowò|Trzebiatowie]]]] [[Òbrôzk:Trzebiatow_St._John_Church_2010-05_A.jpg|mały|Kòscół sw. Jana w [[Trzébiatowò|Trzebiatowie]]]] [[Òbrôzk:Kościół_Łaski_Bożej_Poznań_RB2.JPG|mały|Kòscół Łasczi Bòżi w Pòznanim]] [[Òbrôzk:Radom.kościół_ewangelicko-augsburski_02.jpg|mały|Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbursczi w Radomiu]] [[Òbrôzk:Karpacz_Swiatynia_Wang.JPG|mały|Swiãtnica Wang w Karpaczu]] [[Òbrôzk:Swiątynia_Pokoju_w_Jaworze_-_191.jpg|mały|Kòscół Miru w Jawòrze]] [[Òbrôzk:Katowice_Szopienice_kościół_Zbawiciela_aerial_2025.jpg|mały|Kòscół Zbawicéla w Katowicach-Szopenicach]] [[Òbrôzk:Trzebiatow_St._John_Church_2010-05_A.jpg|mały|Kòscół sw. Jana w [[Trzébiatowò|Trzebiatowie]]]] [[Òbrôzk:Kościół_ewangelicko-augsburski_p.w._św._Piotra_i_Pawła.jpg|mały|Kòscół Apòsztołów Piotra i Pawła w Tychach]] [[Òbrôzk:Kościół_Świętej_Trójcy_w_Warszawie_2021.jpg|mały|Kòscół Swiãti Trójcë w Warszawie]] [[Òbrôzk:Kościół_Wniebowstąpienia_Pańskiego_w_Warszawie_ul._Puławska_2017.jpg|mały|Kòscół Wniebòstąpieniô Pańsczégò w Warszawie]] [[Òbrôzk:COVER_kosciol_sw-Krzysztofa-10.jpg|mały|Kòscół sw. Krësztofa we Wrocławiu]] [[Òbrôzk:Kosciol_dworski_we_Wroclawiu.jpg|mały|Kòscół Òpatrznoscë Bòżi we Wrocławiu]] [[Òbrôzk:Kościół_ewangelicki_w_Sorkwitach_1.jpg|mały|Kòscół Ewanielicczi w Sorkwitach]] [[Òbrôzk:Tarnowskie_Góry_-_preĝejo.jpg|mały|Kòscół Zbawicéla w Tarnowsczich Górach]] [[Òbrôzk:Żeliszów_-_dawny_kościół_ewangelicki.jpg|mały|Wnãtrzé dôwnégò kòscoła ewanielicczégò w Żeliszowie]] === Geneza === Lëtranie w Pòlsce pòjawilë sã krótkò pò wëstãpienim Môrcëna Lëtra, równak jegò nôùka nie òstała w Pòlsczi Repùblice dobrze przëjãtô. Edikt Zygmùnta i Stôrégò z 1523 rokù głosył, że kòżdi, chto ''dokazë lëtersczé wprowadzôł, przedawôł, kùpiwôł, czëtôł; abò reglë Lëtra głosył, barnił czë pòchwaliwôł, abë òkróm spôleniô tëch ksążków, òn téż smiercą na stosu i zabranim wszëtczich dóbr ùkaróny òstôł''. Lëterstwò ùznanié miało w Ksążãcëch Prusach, na Ceszëńsczim Szląskù, w Małopòlsce i Wiôlgôpòlsce. W 1525 rokù Albrecht Hohenzollern przeprowadzył sekularyzacjã Ksążãcëch Prus, a lëterstwò stało sã państwową religią. Doprowadzył do przëdolmaczëniô i wëdaniô w 1553 rokù w pòlsczim jãzëkù Nowégò Testameńtu, w przëkładze Stanisława Murzynowsczégò. === Lata 1918–1939 === Historiô Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP naczinô sã pò I Swiatowi Wòjnie. Zabòrë, z jaczich pòwsta òdrodzonô Pòlskô, apartniłë sã religiowò. W òbrëmim pòlsczégò państwa nalazło sã kòl 900 000 ewanielików, mdącëch nôleżnikama różnëch Kòscołów. Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w RP béł erbą Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w Pòlsczim Królestwie, jaczi dzejôł w rusczim zabòrze, i szląsczi superintendentury Kòscoła ewanielëcczégò w Aùstrie. Pò òdrodzenim RP w jegò òbrëmim nalazłë sã parafie z jinszëch partów kraju. Drãdżi robòtë sparłãczeniô i bùdacje sztruktur Kòscoła pòdjął sã pierszi generalny superintendent, ks. Juliusz Bursche. W 1936 w żëcé wszedł dekret Prezydenta Pòlsczi Repùbliczi z 25 smùtana 1936 rokù ò stosënkù Państwa do Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP. Zgódno z jegò nôdbama Kòscołã miôł prowadzëc Biskùp Kòscoła, administracyjną wëszëzną béł Kònsystorz, a ùstôwòdôwczą – Synod. Kòscół òstôł pòdzëlony na 10 diecezje, jaczé prowadzelë seniorowie. Ùstôw dôwôł téż gwarancjã bënową samostójnotã Kòscołowi i prawné spòdlé do jegò rozwiju. W midzëwòjnowim ùsadzony òstôł diakònat "Eben Ezer" w Dzãgelowie. Ùniwersytet Warszawsczi miôł stwòrzony Wëdzél Ewanielëcczi Teòlogie. Bëło 5 ewanielëcczich bòlëców, czile môlów òpieczi, rozwijôł sã diakònat "Tabita". === II swiatowô wòjna === II swiatowô wòjna bëła dlô lëtrów wiôldżim grzimã. Òb wòjnã zdżinãło kòl 30% dëchòwnëch i Biskùp Bursche. Wikszosc ksãdzów bëła w niewòlë, a majątk skònfiskòwóny. Béł zakôz prowadzeniô nôbòżeństw i kòscelnych czinnoscë pò pòlskù – aktiwnota ewanielików drasticzno spadła. [[Kategòrëjô:Religijô]] [[Kategòrëjô:Kòscołë]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] sxui3ljsqco4hpkh1gyy614fblvtphf 194484 194480 2026-04-08T15:54:41Z Rzadtymczasowy 19437 red, òdj, przëpisë 194484 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lutherrose.svg|mały|Róża Lëtra – symbòl refòrmacje, emblemat wikszoscë lëtersczich Kòscołów]] '''Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice''' – nôstarszi i nôwiãkszi Kòscół ewanielicczi w [[Pòlskô|Pòlsce]] i dzysdnia jedurny [[Lëterstwò|lëtersczi]] Kòscół w Pòlsczi Repùblice. Nôleżnik Swiatowi Lëtersczi Federacje, Swiatowi Radzëznë Kòscołów, Kònferencje Eùropejsczich Kòscołów i Pòlsczi Ekùmeniczny Radzëznë. Prasowim òrganã je "Ewanielicczi Zwiastun". Zwiérzchnikã Kòscoła je biskùp Jerzi Samiec. W 2024 rokù Kòscół miôł 59 891 nôleżników (w tim 194 dëchòwnëch) w 132 parafiach<ref>Cierpiał-Wolan M., ''Mały Rocznik Statystyczny Polski 2025'', Warszawa: Zakład Wydawnictw Statystycznych, 2025, s. 106.</ref>. == Historiô == [[Òbrôzk:Kea sopot.JPG|mały|Kòscół Zbawicéla w [[Sopòt|Sopòtach]]]] [[Òbrôzk:Karpacz_Swiatynia_Wang.JPG|mały|Swiãtnica Wang w Karpaczu]] [[Òbrôzk:Katowice_-_Kościół_ewangelicko-augsburski_-_front.JPG|mały|Kòscół Zmôrtwëchwstaniô Pańsczégò w Katowicach.]] [[Òbrôzk:Swiątynia_Pokoju_w_Jaworze_-_191.jpg|mały|Kòscół Miru w Jawòrze]] [[Òbrôzk:COVER_kosciol_sw-Krzysztofa-10.jpg|mały|Kòscół sw. Krësztofa we Wrocławiu]] === Geneza === Lëtranie w Pòlsce pòjawilë sã krótkò pò wëstãpienim [[Môrcën Lëter|Môrcëna Lëtra]], równak jegò nôùka nie òstała w Pòlsczi Repùblice dobrze przëjãtô. Edikt Zygmùnta i Stôrégò z 1523 rokù głosył, że kòżdi, chto ''dokazë lëtersczé wprowadzôł, przedawôł, kùpiwôł, czëtôł; abò reglë Lëtra głosył, barnił czë pòchwaliwôł, abë òkróm spôleniô tëch ksążków, òn téż smiercą na stosu i zabranim wszëtczich dóbr ùkaróny òstôł''<ref>Julian Bukowski, Dzieje reformacyi w Polsce od wejścia jej do Polski aż do jej upadku. T. 1, Początki i terytoryalne rozprzestrzenienie się reformacyi, 1883, s. 490.</ref>. Lëterstwò ùznanié miało w Ksążãcëch Prusach, na Ceszëńsczim Szląskù, w Małopòlsce i Wiôlgôpòlsce. W 1525 rokù Albrecht Hohenzollern przeprowadzył sekularyzacjã Ksążãcëch Prus, a lëterstwò stało sã państwową religią. Doprowadzył do przëdolmaczëniô i wëdaniô w 1553 rokù w pòlsczim jãzëkù Nowégò Testameńtu, w przëkładze Stanisława Murzynowsczégò<ref>Tadeusz Sznajderski. ''[https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-a4c3b4de-4742-49ed-9d4d-70390853cf9a/c/05_ZRL_60-4_Sznajderski.pdf Reformacja i polskie przekłady Biblii]''. „Zagadnienia Rodzajów Literackich”. vol. LX z. 4 (2017). s. 71–83.</ref>. === Lata 1918–1939 === Historiô Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP naczinô sã pò I Swiatowi Wòjnie. Zabòrë, z jaczich pòwsta òdrodzonô Pòlskô, apartniłë sã religiowò. W òbrëmim pòlsczégò państwa nalazło sã kòl 900 000 ewanielików, mdącëch nôleżnikama różnëch Kòscołów. Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w RP béł erbą Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w Pòlsczim Królestwie, jaczi dzejôł w rusczim zabòrze, i szląsczi superintendentury Kòscoła ewanielëcczégò w Aùstrie. Pò òdrodzenim RP w jegò òbrëmim nalazłë sã parafie z jinszëch partów kraju. Drãdżi robòtë sparłãczeniô i bùdacje sztruktur Kòscoła pòdjął sã pierszi generalny superintendent, ks. Juliusz Bursche. W 1936 w żëcé wszedł dekret Prezydenta Pòlsczi Repùbliczi z 25 smùtana 1936 rokù ò stosënkù Państwa do Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19360880613 Dz.U. 1936 nr 88 poz. 613]</ref>. Zgódno z jegò nôdbama Kòscołã miôł prowadzëc Biskùp Kòscoła, administracyjną wëszëzną béł Kònsystorz, a ùstôwòdôwczą – Synod. Kòscół òstôł pòdzëlony na 10 diecezje, jaczé prowadzelë seniorowie. Ùstôw dôwôł téż gwarancjã bënową samostójnotã Kòscołowi i prawné spòdlé do jegò rozwiju. W midzëwòjnowim ùsadzony òstôł diakònat "Eben Ezer" w Dzãgelowie. Ùniwersytet Warszawsczi miôł stwòrzony Wëdzél Ewanielëcczi Teòlogie. Bëło 5 ewanielëcczich bòlëców, czile môlów òpieczi, rozwijôł sã diakònat "Tabita". === II swiatowô wòjna === II swiatowô wòjna bëła dlô lëtrów wiôldżim grzimã. Òb wòjnã zdżinãło kòl 30% dëchòwnëch i Biskùp Bursche. Wikszosc ksãdzów bëła w niewòlë, a majątk skònfiskòwóny. Béł zakôz prowadzeniô nôbòżeństw i kòscelnych czinnoscë pò pòlskù – aktiwnota ewanielików drasticzno spadła. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Religijô]] [[Kategòrëjô:Kòscołë]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] 51iv572uirbx8x6i9y1i4bdq34gy7wp 194485 194484 2026-04-08T16:00:02Z Rzadtymczasowy 19437 przëpisë, bùtnowé pòwrózczi 194485 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lutherrose.svg|mały|Róża Lëtra – symbòl refòrmacje, emblemat wikszoscë lëtersczich Kòscołów]] '''Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice''' – nôstarszi i nôwiãkszi Kòscół ewanielicczi w [[Pòlskô|Pòlsce]] i dzysdnia jedurny [[Lëterstwò|lëtersczi]] Kòscół w Pòlsczi Repùblice. Nôleżnik Swiatowi Lëtersczi Federacje, Swiatowi Radzëznë Kòscołów, Kònferencje Eùropejsczich Kòscołów i Pòlsczi Ekùmeniczny Radzëznë. Prasowim òrganã je "Ewanielicczi Zwiastun". Zwiérzchnikã Kòscoła je biskùp Jerzi Samiec. W 2024 rokù Kòscół miôł 59 891 nôleżników (w tim 194 dëchòwnëch) w 132 parafiach<ref>Cierpiał-Wolan M., ''Mały Rocznik Statystyczny Polski 2025'', Warszawa: Zakład Wydawnictw Statystycznych, 2025, s. 106.</ref>. == Historiô == [[Òbrôzk:Kea sopot.JPG|mały|Kòscół Zbawicéla w [[Sopòt|Sopòtach]]]] [[Òbrôzk:Karpacz_Swiatynia_Wang.JPG|mały|Swiãtnica Wang w Karpaczu]] [[Òbrôzk:Katowice_-_Kościół_ewangelicko-augsburski_-_front.JPG|mały|Kòscół Zmôrtwëchwstaniô Pańsczégò w Katowicach.]] [[Òbrôzk:Swiątynia_Pokoju_w_Jaworze_-_191.jpg|mały|Kòscół Miru w Jawòrze]] [[Òbrôzk:COVER_kosciol_sw-Krzysztofa-10.jpg|mały|Kòscół sw. Krësztofa we Wrocławiu]] === Geneza === Lëtranie w Pòlsce pòjawilë sã krótkò pò wëstãpienim [[Môrcën Lëter|Môrcëna Lëtra]], równak jegò nôùka nie òstała w Pòlsczi Repùblice dobrze przëjãtô. Edikt Zygmùnta i Stôrégò z 1523 rokù głosył, że kòżdi, chto ''dokazë lëtersczé wprowadzôł, przedawôł, kùpiwôł, czëtôł; abò reglë Lëtra głosył, barnił czë pòchwaliwôł, abë òkróm spôleniô tëch ksążków, òn téż smiercą na stosu i zabranim wszëtczich dóbr ùkaróny òstôł''<ref>Julian Bukowski, Dzieje reformacyi w Polsce od wejścia jej do Polski aż do jej upadku. T. 1, Początki i terytoryalne rozprzestrzenienie się reformacyi, 1883, s. 490.</ref>. Lëterstwò ùznanié miało w Ksążãcëch Prusach, na Ceszëńsczim Szląskù, w Małopòlsce i Wiôlgôpòlsce. W 1525 rokù Albrecht Hohenzollern przeprowadzył sekularyzacjã Ksążãcëch Prus, a lëterstwò stało sã państwową religią. Doprowadzył do przëdolmaczëniô i wëdaniô w 1553 rokù w pòlsczim jãzëkù Nowégò Testameńtu, w przëkładze Stanisława Murzynowsczégò<ref>Tadeusz Sznajderski. ''[https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-a4c3b4de-4742-49ed-9d4d-70390853cf9a/c/05_ZRL_60-4_Sznajderski.pdf Reformacja i polskie przekłady Biblii]''. „Zagadnienia Rodzajów Literackich”. vol. LX z. 4 (2017). s. 71–83.</ref>. === Lata 1918–1939 === Historiô Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP naczinô sã pò I Swiatowi Wòjnie. Zabòrë, z jaczich pòwsta òdrodzonô Pòlskô, apartniłë sã religiowò. W òbrëmim pòlsczégò państwa nalazło sã kòl 900 000 ewanielików, mdącëch nôleżnikama różnëch Kòscołów. Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w RP béł erbą Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w Pòlsczim Królestwie, jaczi dzejôł w rusczim zabòrze, i szląsczi superintendentury Kòscoła ewanielëcczégò w Aùstrie. Pò òdrodzenim RP w jegò òbrëmim nalazłë sã parafie z jinszëch partów kraju. Drãdżi robòtë sparłãczeniô i bùdacje sztruktur Kòscoła pòdjął sã pierszi generalny superintendent, ks. Juliusz Bursche. W 1936 w żëcé wszedł dekret Prezydenta Pòlsczi Repùbliczi z 25 smùtana 1936 rokù ò stosënkù Państwa do Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19360880613 Dz.U. 1936 nr 88 poz. 613]</ref>. Zgódno z jegò nôdbama Kòscołã miôł prowadzëc Biskùp Kòscoła, administracyjną wëszëzną béł Kònsystorz, a ùstôwòdôwczą – Synod. Kòscół òstôł pòdzëlony na 10 diecezje, jaczé prowadzelë seniorowie. Ùstôw dôwôł téż gwarancjã bënową samostójnotã Kòscołowi i prawné spòdlé do jegò rozwiju. W midzëwòjnowim ùsadzony òstôł diakònat "Eben Ezer" w Dzãgelowie. Ùniwersytet Warszawsczi miôł stwòrzony Wëdzél Ewanielëcczi Teòlogie. Bëło 5 ewanielëcczich bòlëców, czile môlów òpieczi, rozwijôł sã diakònat "Tabita". === II swiatowô wòjna === II swiatowô wòjna bëła dlô lëtrów wiôldżim grzimã. Òb wòjnã zdżinãło kòl 30% dëchòwnëch i Biskùp Bursche. Wikszosc ksãdzów bëła w niewòlë, a majątk skònfiskòwóny. Béł zakôz prowadzeniô nôbòżeństw i kòscelnych czinnoscë pò pòlskù – aktiwnota ewanielików drasticzno spadła. == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Religijô]] [[Kategòrëjô:Kòscołë]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == * https://www.luteranie.pl * https://ewangelicy.pl {{Ùzémk artikla}} 0ej4lf7f68pthakj593xdpb2u5bbwhs 194491 194485 2026-04-08T16:27:35Z Iketsi 3254 drobnô 194491 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lutherrose.svg|mały|Róża Lëtra – symbòl refòrmacje, emblemat wikszoscë lëtersczich Kòscołów]] '''Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice''' – nôstarszi i nôwiãkszi Kòscół ewanielicczi w [[Pòlskô|Pòlsce]] i dzysdnia jedurny [[Lëterstwò|lëtersczi]] Kòscół w Pòlsczi Repùblice. Nôleżnik Swiatowi Lëtersczi Federacje, Swiatowi Radzëznë Kòscołów, Kònferencje Eùropejsczich Kòscołów i Pòlsczi Ekùmeniczny Radzëznë. Prasowim òrganã je "Ewanielicczi Zwiastun". Zwiérzchnikã Kòscoła je biskùp Jerzi Samiec. W 2024 rokù Kòscół miôł 59 891 nôleżników (w tim 194 dëchòwnëch) w 132 parafiach<ref>Cierpiał-Wolan M., ''Mały Rocznik Statystyczny Polski 2025'', Warszawa: Zakład Wydawnictw Statystycznych, 2025, s. 106.</ref>. == Historiô == [[Òbrôzk:Kea sopot.JPG|mały|Kòscół Zbawicéla w [[Sopòt|Sopòtach]]]] [[Òbrôzk:Karpacz_Swiatynia_Wang.JPG|mały|Swiãtnica Wang w Karpaczu]] [[Òbrôzk:Katowice_-_Kościół_ewangelicko-augsburski_-_front.JPG|mały|Kòscół Zmôrtwëchwstaniô Pańsczégò w Katowicach.]] [[Òbrôzk:Swiątynia_Pokoju_w_Jaworze_-_191.jpg|mały|Kòscół Miru w Jawòrze]] [[Òbrôzk:COVER_kosciol_sw-Krzysztofa-10.jpg|mały|Kòscół sw. Krësztofa we Wrocławiu]] === Geneza === Lëtranie w Pòlsce pòjawilë sã krótkò pò wëstãpienim [[Môrcën Lëter|Môrcëna Lëtra]], równak jegò nôùka nie òstała w Pòlsczi Repùblice dobrze przëjãtô. Edikt Zygmùnta i Stôrégò z 1523 rokù głosył, że kòżdi, chto ''dokazë lëtersczé wprowadzôł, przedawôł, kùpiwôł, czëtôł; abò reglë Lëtra głosył, barnił czë pòchwaliwôł, abë òkróm spôleniô tëch ksążków, òn téż smiercą na stosu i zabranim wszëtczich dóbr ùkaróny òstôł''<ref>Julian Bukowski, Dzieje reformacyi w Polsce od wejścia jej do Polski aż do jej upadku. T. 1, Początki i terytoryalne rozprzestrzenienie się reformacyi, 1883, s. 490.</ref>. Lëterstwò ùznanié miało w Ksążãcëch Prusach, na Ceszëńsczim Szląskù, w Małopòlsce i Wiôlgôpòlsce. W 1525 rokù Albrecht Hohenzollern przeprowadzył sekularyzacjã Ksążãcëch Prus, a lëterstwò stało sã państwową religią. Doprowadzył do przëdolmaczëniô i wëdaniô w 1553 rokù w pòlsczim jãzëkù Nowégò Testameńtu, w przëkładze Stanisława Murzynowsczégò<ref>Tadeusz Sznajderski. ''[https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-a4c3b4de-4742-49ed-9d4d-70390853cf9a/c/05_ZRL_60-4_Sznajderski.pdf Reformacja i polskie przekłady Biblii]''. „Zagadnienia Rodzajów Literackich”. vol. LX z. 4 (2017). s. 71–83.</ref>. === Lata 1918–1939 === Historiô Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP naczinô sã pò I Swiatowi Wòjnie. Zabòrë, z jaczich pòwsta òdrodzonô Pòlskô, apartniłë sã religiowò. W òbrëmim pòlsczégò państwa nalazło sã kòl 900 000 ewanielików, mdącëch nôleżnikama różnëch Kòscołów. Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w RP béł erbą Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w Pòlsczim Królestwie, jaczi dzejôł w rusczim zabòrze, i szląsczi superintendentury Kòscoła ewanielëcczégò w Aùstrie. Pò òdrodzenim RP w jegò òbrëmim nalazłë sã parafie z jinszëch partów kraju. Drãdżi robòtë sparłãczeniô i bùdacje sztruktur Kòscoła pòdjął sã pierszi generalny superintendent, ks. Juliusz Bursche. W 1936 w żëcé wszedł dekret Prezydenta Pòlsczi Repùbliczi z 25 smùtana 1936 rokù ò stosënkù Państwa do Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19360880613 Dz.U. 1936 nr 88 poz. 613]</ref>. Zgódno z jegò nôdbama Kòscołã miôł prowadzëc Biskùp Kòscoła, administracyjną wëszëzną béł Kònsystorz, a ùstôwòdôwczą – Synod. Kòscół òstôł pòdzëlony na 10 diecezje, jaczé prowadzelë seniorowie. Ùstôw dôwôł téż gwarancjã bënową samostójnotã Kòscołowi i prawné spòdlé do jegò rozwiju. W midzëwòjnowim ùsadzony òstôł diakònat "Eben Ezer" w Dzãgelowie. Ùniwersytet Warszawsczi miôł stwòrzony Wëdzél Ewanielëcczi Teòlogie. Bëło 5 ewanielëcczich bòlëców, czile môlów òpieczi, rozwijôł sã diakònat "Tabita". === II swiatowô wòjna === II swiatowô wòjna bëła dlô lëtrów wiôldżim grzimã. Òb wòjnã zdżinãło kòl 30% dëchòwnëch i Biskùp Bursche. Wikszosc ksãdzów bëła w niewòlë, a majątk skònfiskòwóny. Béł zakôz prowadzeniô nôbòżeństw i kòscelnych czinnoscë pò pòlskù – aktiwnota ewanielików drasticzno spadła. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.luteranie.pl * https://ewangelicy.pl {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Religijô]] [[Kategòrëjô:Kòscołë]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] dgdyrtq3ohkajq0cd1h7gvbsjlhdmhh 194494 194491 2026-04-08T16:36:35Z Rzadtymczasowy 19437 biskùpòwie, wëszëznë 194494 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lutherrose.svg|mały|Róża Lëtra – symbòl refòrmacje, emblemat wikszoscë lëtersczich Kòscołów]] '''Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice''' ''([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej)'' – nôstarszi i nôwiãkszi Kòscół ewanielicczi w [[Pòlskô|Pòlsce]] i dzysdnia jedurny [[Lëterstwò|lëtersczi]] Kòscół w Pòlsczi Repùblice. Nôleżnik Swiatowi Lëtersczi Federacje, Swiatowi Radzëznë Kòscołów, Kònferencje Eùropejsczich Kòscołów i Pòlsczi Ekùmeniczny Radzëznë. Prasowim òrganã je "Ewanielicczi Zwiastun". Zwiérzchnikã Kòscoła je biskùp Jerzi Samiec. W 2024 rokù Kòscół miôł 59 891 nôleżników (w tim 194 dëchòwnëch) w 132 parafiach<ref>Cierpiał-Wolan M., ''Mały Rocznik Statystyczny Polski 2025'', Warszawa: Zakład Wydawnictw Statystycznych, 2025, s. 106.</ref>. == Historiô == [[Òbrôzk:Kea sopot.JPG|mały|Kòscół Zbawicéla w [[Sopòt|Sopòtach]]]] [[Òbrôzk:Karpacz_Swiatynia_Wang.JPG|mały|Swiãtnica Wang w Karpaczu]] [[Òbrôzk:Katowice_-_Kościół_ewangelicko-augsburski_-_front.JPG|mały|Kòscół Zmôrtwëchwstaniô Pańsczégò w Katowicach.]] [[Òbrôzk:Swiątynia_Pokoju_w_Jaworze_-_191.jpg|mały|Kòscół Miru w Jawòrze]] [[Òbrôzk:COVER_kosciol_sw-Krzysztofa-10.jpg|mały|Kòscół sw. Krësztofa we Wrocławiu]] === Geneza === Lëtranie w Pòlsce pòjawilë sã krótkò pò wëstãpienim [[Môrcën Lëter|Môrcëna Lëtra]], równak jegò nôùka nie òstała w Pòlsczi Repùblice dobrze przëjãtô. Edikt Zygmùnta i Stôrégò z 1523 rokù głosył, że kòżdi, chto ''dokazë lëtersczé wprowadzôł, przedawôł, kùpiwôł, czëtôł; abò reglë Lëtra głosył, barnił czë pòchwaliwôł, abë òkróm spôleniô tëch ksążków, òn téż smiercą na stosu i zabranim wszëtczich dóbr ùkaróny òstôł''<ref>Julian Bukowski, Dzieje reformacyi w Polsce od wejścia jej do Polski aż do jej upadku. T. 1, Początki i terytoryalne rozprzestrzenienie się reformacyi, 1883, s. 490.</ref>. Lëterstwò ùznanié miało w Ksążãcëch Prusach, na Ceszëńsczim Szląskù, w Małopòlsce i Wiôlgôpòlsce. W 1525 rokù Albrecht Hohenzollern przeprowadzył sekularyzacjã Ksążãcëch Prus, a lëterstwò stało sã państwową religią. Doprowadzył do przëdolmaczëniô i wëdaniô w 1553 rokù w pòlsczim jãzëkù Nowégò Testameńtu, w przëkładze Stanisława Murzynowsczégò<ref>Tadeusz Sznajderski. ''[https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-a4c3b4de-4742-49ed-9d4d-70390853cf9a/c/05_ZRL_60-4_Sznajderski.pdf Reformacja i polskie przekłady Biblii]''. „Zagadnienia Rodzajów Literackich”. vol. LX z. 4 (2017). s. 71–83.</ref>. === Lata 1918–1939 === Historiô Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP naczinô sã pò I Swiatowi Wòjnie. Zabòrë, z jaczich pòwsta òdrodzonô Pòlskô, apartniłë sã religiowò. W òbrëmim pòlsczégò państwa nalazło sã kòl 900 000 ewanielików, mdącëch nôleżnikama różnëch Kòscołów. Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w RP béł erbą Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w Pòlsczim Królestwie, jaczi dzejôł w rusczim zabòrze, i szląsczi superintendentury Kòscoła ewanielëcczégò w Aùstrie. Pò òdrodzenim RP w jegò òbrëmim nalazłë sã parafie z jinszëch partów kraju. Drãdżi robòtë sparłãczeniô i bùdacje sztruktur Kòscoła pòdjął sã pierszi generalny superintendent, ks. Juliusz Bursche. W 1936 w żëcé wszedł dekret Prezydenta Pòlsczi Repùbliczi z 25 smùtana 1936 rokù ò stosënkù Państwa do Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19360880613 Dz.U. 1936 nr 88 poz. 613]</ref>. Zgódno z jegò nôdbama Kòscołã miôł prowadzëc Biskùp Kòscoła, administracyjną wëszëzną béł Kònsystorz, a ùstôwòdôwczą – Synod. Kòscół òstôł pòdzëlony na 10 diecezje, jaczé prowadzelë seniorowie. Ùstôw dôwôł téż gwarancjã bënową samostójnotã Kòscołowi i prawné spòdlé do jegò rozwiju. W midzëwòjnowim ùsadzony òstôł diakònat "Eben Ezer" w Dzãgelowie. Ùniwersytet Warszawsczi miôł stwòrzony Wëdzél Ewanielëcczi Teòlogie. Bëło 5 ewanielëcczich bòlëców, czile môlów òpieczi, rozwijôł sã diakònat "Tabita". === II swiatowô wòjna === II swiatowô wòjna bëła dlô lëtrów wiôldżim grzimã. Òb wòjnã zdżinãło kòl 30% dëchòwnëch i Biskùp Bursche. Wikszosc ksãdzów bëła w niewòlë, a majątk skònfiskòwóny. Béł zakôz prowadzeniô nôbòżeństw i kòscelnych czinnoscë pò pòlskù – aktiwnota ewanielików drasticzno spadła. == Wëszëznë Kòscoła == * Synod Kòscoła – nôwëższô wëszëzna Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP. Przëjimô kòscelné prawò, wëbiérô biskùpa Kòscoła, kònsystorza i synodalną radzëznã. Òd 22 łżëkwiata 2017 rokù przédnikã Synodu je ks. Adóm Malina. * Kònsystorz Kòscoła – przédnô administracyjnô wëszëzna Kòscoła, wëkònawczi òrgan Synodu. Twòrzi gò biskùp Kòscoła (jakno przédnik), wiceprzédnik, trzech dëchòwnëch rôdców i trzech swiécczich. * Biskùp Kòscoła – dëchòwny zwiérzchnik Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP. Wëbieróny przez Synod na 10 lat z mòzlëwòtą reelekcje. Òd stëcznika 2010 rokù Biskùpã Kòscoła je ks. Jerzi Samiec. * Synodalnô Radzëzna – twòrzi ją przédnik synodu i dwùch swiécczich rôdców. Òbczas sesje radzëzna je prezydium synodu. * Kònferencjô Biskùpów Kòscoła – twòrzi ją Biskùp Kòscoła, diecezjalni biskùpowie i ewanielëcczi wòjskòwi biskùp. Je òrganã dorôdczim. == Biskùpòwie Kòscoła == {| class="wikitable" ! !Kadencjô !Biskùp |- |[[Plik:Juliusz_Bursche_foto_(cropped).jpg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Juliusz_Bursche_foto_(cropped).jpg|96x96px]] |1904–1942 |ks. dr Juliusz Bursche |- |[[Plik:Jan_Szeruda.png|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Jan_Szeruda.png|109x109px]] |1945–1951 |ks. prof. Jón Szeruda (p.ò.) |- |[[Plik:Ks._Karol_Kotula.jpg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Ks._Karol_Kotula.jpg|102x102px]] |1951–1959 |ks. dr Karol Kòtula |- |[[Plik:Andrzej_Wantula.JPG|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Andrzej_Wantula.JPG|100x100px]] |1959–1975 |ks. prof. Andrzéj Wantuła |- | |1975–1991 |ks. dr Janusz Narzyńsczi |- |[[Plik:Jan_Szarek_(ur._1936).jpg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Jan_Szarek_(ur._1936).jpg|103x103px]] |1991–2001 |ks. dr Jón Szarek |- |[[Plik:Janusz_Jagucki-kapuś_SB.jpg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Janusz_Jagucki-kapu%C5%9B_SB.jpg|100x100px]] |2001–2010 |ks. Janusz Jagucczi |- |[[Plik:Bp_Jerzy_Samiec_2011j.jpg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Bp_Jerzy_Samiec_2011j.jpg|99x99px]] |od 2010 |ks. Jerzi Samiec |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.luteranie.pl * https://ewangelicy.pl {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Religijô]] [[Kategòrëjô:Kòscołë]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] adrrl8mcig8uopry8rkdmyy6u2k024x 194496 194494 2026-04-08T16:42:23Z Rzadtymczasowy 19437 pòpr. 194496 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lutherrose.svg|mały|Róża Lëtra – symbòl refòrmacje, emblemat wikszoscë lëtersczich Kòscołów]] '''Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice''' ''([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej)'' – nôstarszi i nôwiãkszi Kòscół ewanielicczi w [[Pòlskô|Pòlsce]] i dzysdnia jedurny [[Lëterstwò|lëtersczi]] Kòscół w Pòlsczi Repùblice. Nôleżnik Swiatowi Lëtersczi Federacje, Swiatowi Radzëznë Kòscołów, Kònferencje Eùropejsczich Kòscołów i Pòlsczi Ekùmeniczny Radzëznë. Prasowim òrganã je "Ewanielicczi Zwiastun". Zwiérzchnikã Kòscoła je biskùp Jerzi Samiec. W 2024 rokù Kòscół miôł 59 891 nôleżników (w tim 194 dëchòwnëch) w 132 parafiach<ref>Cierpiał-Wolan M., ''Mały Rocznik Statystyczny Polski 2025'', Warszawa: Zakład Wydawnictw Statystycznych, 2025, s. 106.</ref>. == Historiô == [[Òbrôzk:Kea sopot.JPG|mały|Kòscół Zbawicéla w [[Sopòt|Sopòtach]]]] [[Òbrôzk:Karpacz_Swiatynia_Wang.JPG|mały|Swiãtnica Wang w Karpaczu]] [[Òbrôzk:Katowice_-_Kościół_ewangelicko-augsburski_-_front.JPG|mały|Kòscół Zmôrtwëchwstaniô Pańsczégò w Katowicach.]] [[Òbrôzk:Swiątynia_Pokoju_w_Jaworze_-_191.jpg|mały|Kòscół Miru w Jawòrze]] [[Òbrôzk:COVER_kosciol_sw-Krzysztofa-10.jpg|mały|Kòscół sw. Krësztofa we Wrocławiu]] === Geneza === Lëtranie w Pòlsce pòjawilë sã krótkò pò wëstãpienim [[Môrcën Lëter|Môrcëna Lëtra]], równak jegò nôùka nie òstała w Pòlsczi Repùblice dobrze przëjãtô. Edikt Zygmùnta i Stôrégò z 1523 rokù głosył, że kòżdi, chto ''dokazë lëtersczé wprowadzôł, przedawôł, kùpiwôł, czëtôł; abò reglë Lëtra głosył, barnił czë pòchwaliwôł, abë òkróm spôleniô tëch ksążków, òn téż smiercą na stosu i zabranim wszëtczich dóbr ùkaróny òstôł''<ref>Julian Bukowski, Dzieje reformacyi w Polsce od wejścia jej do Polski aż do jej upadku. T. 1, Początki i terytoryalne rozprzestrzenienie się reformacyi, 1883, s. 490.</ref>. Lëterstwò ùznanié miało w Ksążãcëch Prusach, na Ceszëńsczim Szląskù, w Małopòlsce i Wiôlgôpòlsce. W 1525 rokù Albrecht Hohenzollern przeprowadzył sekularyzacjã Ksążãcëch Prus, a lëterstwò stało sã państwową religią. Doprowadzył do przëdolmaczëniô i wëdaniô w 1553 rokù w pòlsczim jãzëkù Nowégò Testameńtu, w przëkładze Stanisława Murzynowsczégò<ref>Tadeusz Sznajderski. ''[https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-a4c3b4de-4742-49ed-9d4d-70390853cf9a/c/05_ZRL_60-4_Sznajderski.pdf Reformacja i polskie przekłady Biblii]''. „Zagadnienia Rodzajów Literackich”. vol. LX z. 4 (2017). s. 71–83.</ref>. === Lata 1918–1939 === Historiô Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP naczinô sã pò I Swiatowi Wòjnie. Zabòrë, z jaczich pòwsta òdrodzonô Pòlskô, apartniłë sã religiowò. W òbrëmim pòlsczégò państwa nalazło sã kòl 900 000 ewanielików, mdącëch nôleżnikama różnëch Kòscołów. Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w RP béł erbą Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w Pòlsczim Królestwie, jaczi dzejôł w rusczim zabòrze, i szląsczi superintendentury Kòscoła ewanielëcczégò w Aùstrie. Pò òdrodzenim RP w jegò òbrëmim nalazłë sã parafie z jinszëch partów kraju. Drãdżi robòtë sparłãczeniô i bùdacje sztruktur Kòscoła pòdjął sã pierszi generalny superintendent, ks. Juliusz Bursche. W 1936 w żëcé wszedł dekret Prezydenta Pòlsczi Repùbliczi z 25 smùtana 1936 rokù ò stosënkù Państwa do Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19360880613 Dz.U. 1936 nr 88 poz. 613]</ref>. Zgódno z jegò nôdbama Kòscołã miôł prowadzëc Biskùp Kòscoła, administracyjną wëszëzną béł Kònsystorz, a ùstôwòdôwczą – Synod. Kòscół òstôł pòdzëlony na 10 diecezje, jaczé prowadzelë seniorowie. Ùstôw dôwôł téż gwarancjã bënową samostójnotã Kòscołowi i prawné spòdlé do jegò rozwiju. W midzëwòjnowim ùsadzony òstôł diakònat "Eben Ezer" w Dzãgelowie. Ùniwersytet Warszawsczi miôł stwòrzony Wëdzél Ewanielëcczi Teòlogie. Bëło 5 ewanielëcczich bòlëców, czile môlów òpieczi, rozwijôł sã diakònat "Tabita". === II swiatowô wòjna === II swiatowô wòjna bëła dlô lëtrów wiôldżim grzimã. Òb wòjnã zdżinãło kòl 30% dëchòwnëch i Biskùp Bursche. Wikszosc ksãdzów bëła w niewòlë, a majątk skònfiskòwóny. Béł zakôz prowadzeniô nôbòżeństw i kòscelnych czinnoscë pò pòlskù – aktiwnota ewanielików drasticzno spadła. == Wëszëznë Kòscoła == * Synod Kòscoła – nôwëższô wëszëzna Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP. Przëjimô kòscelné prawò, wëbiérô biskùpa Kòscoła, kònsystorza i synodalną radzëznã. Òd 22 łżëkwiata 2017 rokù przédnikã Synodu je ks. Adóm Malina. * Kònsystorz Kòscoła – przédnô administracyjnô wëszëzna Kòscoła, wëkònawczi òrgan Synodu. Twòrzi gò biskùp Kòscoła (jakno przédnik), wiceprzédnik, trzech dëchòwnëch rôdców i trzech swiécczich. * Biskùp Kòscoła – dëchòwny zwiérzchnik Kòscoła Ewanielëckò-Aùgsbùrsczégò w RP. Wëbieróny przez Synod na 10 lat z mòzlëwòtą reelekcje. Òd stëcznika 2010 rokù Biskùpã Kòscoła je ks. Jerzi Samiec. * Synodalnô Radzëzna – twòrzi ją przédnik synodu i dwùch swiécczich rôdców. Òbczas sesje radzëzna je prezydium synodu. * Kònferencjô Biskùpów Kòscoła – twòrzi ją Biskùp Kòscoła, diecezjalni biskùpowie i ewanielëcczi wòjskòwi biskùp. Je òrganã dorôdczim. == Biskùpòwie Kòscoła == {| class="wikitable" ! !Kadencjô !Biskùp |- |[[Òbrôzk:Juliusz Bursche foto (cropped).jpg|centruj|bezramki|89x89px]] |1904–1942 |ks. dr Juliusz Bursche |- |[[Òbrôzk:Jan Szeruda.png|centruj|bezramki|102x102px]] |1945–1951 |ks. prof. Jón Szeruda (p.ò.) |- |[[Òbrôzk:Ks. Karol Kotula.jpg|centruj|bezramki|95x95px]] |1951–1959 |ks. dr Karol Kòtula |- |[[Òbrôzk:Andrzej Wantula.JPG|centruj|bezramki|93x93px]] |1959–1975 |ks. prof. Andrzéj Wantuła |- | |1975–1991 |ks. dr Janusz Narzyńsczi |- |[[Òbrôzk:Jan Szarek (ur. 1936).jpg|centruj|bezramki|97x97px]] |1991–2001 |ks. dr Jón Szarek |- |[[Òbrôzk:Janusz Jagucki.jpg|centruj|bezramki|93x93px]] |2001–2010 |ks. Janusz Jagucczi |- |[[Òbrôzk:Bp Jerzy Samiec 2011.jpg|centruj|bezramki|97x97px]] |od 2010 |ks. Jerzi Samiec |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.luteranie.pl * https://ewangelicy.pl [[Kategòrëjô:Religijô]] [[Kategòrëjô:Kòscołë]] [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] 426geib7o602hsskh3lscrol4h4lutk 10 12582 194481 2026-04-08T15:46:50Z Iketsi 3254 N 194481 wikitext text/x-wiki [{{{1}}} {{{2}}}] ({{Jãz.|{{{3}}}}}) cs2qjl4lu1rbej991y9jizktnry266j 194482 194481 2026-04-08T15:47:05Z Iketsi 3254 na Culture.pl 194482 wikitext text/x-wiki [{{{1}}} {{{2}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|{{{3}}}}}) ed4l0zt4h01fh6w6cwe6ubmj33ivrms 10 12583 194521 2026-04-08T19:20:48Z Iketsi 3254 [[Brëkòwnik:Orbitminis]] :) 194521 wikitext text/x-wiki {{Brëkòkôstka |1 = csb-0,5 |2 = Kaszëbsczi jãzëk je trochã zrozmiałi dlô negò brëkòwnika. |tło1 = #ffcc66 |tło2 = #FFFF99 |ramka = 65px }} f773ygj56s6ld3y93wpzd6ftdm6jkyd 194523 194521 2026-04-08T19:22:30Z Iketsi 3254 [[Kaszëbsczi jãzëk|Kaszëbsczi]] 194523 wikitext text/x-wiki {{Brëkòkôstka |1 = csb-0,5 |2 = [[Kaszëbsczi jãzëk|Kaszëbsczi]] jãzëk je trochã zrozmiałi dlô negò brëkòwnika. |tło1 = #ffcc66 |tło2 = #FFFF99 |ramka = 65px }} kuksokpj27sf275lrxr7slh15lfg71q 194546 194523 2026-04-09T10:37:32Z Orbitminis 18250 194546 wikitext text/x-wiki {{Brëkòkôstka |1 = csb-0,5 |2 = [[Kaszëbsczi jãzëk|Kaszëbsczi]] jãzëk je trochã zrozmiałi dlô negò brëkòwnika. |tło1 = #ffcc66 |tło2 = #FFFF99 |ramka = 65px |wiôlgòta1 = 50px }} 090fzhrmpj3dge7i1uh4xr0jo11prwv 0 12584 194530 2026-04-08T20:26:01Z Rzadtymczasowy 19437 Utworzono przez tłumaczenie strony „[[:pl:Special:Redirect/revision/79509918|Mandaryna]]” 194530 wikitext text/x-wiki {{Artysta muzyczny infobox|nazwa=Mandaryna|nazwa oryginalna=|zdjęcie=Mandaryna 2024.jpg|opis zdjęcia=Mandaryna (2024)|alt zdjęcia=|imię i nazwisko=Marta Katarzyna Wiśniewska|pseudonim=Mandaryna|data urodzenia=12 marca 1978|miejsce urodzenia=[[Łódź]]|data śmierci=|miejsce śmierci=|instrument=|typ głosu=|gatunek=[[Muzyka pop|pop]], [[dance]], [[disco|disco pop]]|zawód=[[Piosenkarz|piosenkarka]], [[Tancerze|tancerka]], [[Choreografia|choreografka]]|aktywność=od 1996|wydawnictwo=[[Universal Music Polska]], [[Fonografika]]|powiązania=|współpracownicy=|wyróżniony instrument=|zespół=|odznaczenia=|faksymile=|opis faksymile=|commons=|wikicytaty=|www=}}'''Mandaryna''', richtich '''Marta Katerzëna Wisniewskô''' z d. '''Mandarynkiewicz''' (ùr. 12 strëmiannika 1978 rokù w Łodze) – pòlskô spiéwôrka, tancôrka, jinstruktorka tuńca, chòreògrafkô. Widzałosc w mediach przëniosła ji łączba z Michałã Wisniewsczim, liderã karna Jich Troje, w chtërnym bëła tancôrką i chòreògrafką. Debiut jakno spiéwôrka mia w 2004, z coverã frantówczi Whitesnake "Here I Go Again". Pierszé dwa albùmë – ''Mandaryna.com'' (2004) i ''Mandarynkowy sen'' (2005) – òstałë przëjãté baro dobrze. Spiéwa "Ev'ry Night" òsta òglowòpòlsczim hitã. W 2007 òdemknãła szkòłã tuńca "Mandaryna Dance Studio". W 2009 wëdała pòstãpny album, pt. ''AOK''. W latach 2013 ògłosëła kùńc mùzyczny karierë, le w 2018 do spiéwaniô wrócëła. [[Kategòrëjô:Mùzyka]] b1pz4capremdr0wwyrt3rikqrwjgzd3 194531 194530 2026-04-08T20:28:47Z Rzadtymczasowy 19437 òdj, stub 194531 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mandaryna 2024.jpg|mały|Mandaryna (2024)]] '''Mandaryna''', richtich '''Marta Katerzëna Wisniewskô''' z d. '''Mandarynkiewicz''' (ùr. 12 strëmiannika 1978 rokù w Łodze) – pòlskô spiéwôrka, tancôrka, jinstruktorka tuńca, chòreògrafkô. Widzałosc w mediach przëniosła ji łączba z Michałã Wisniewsczim, liderã karna Jich Troje, w chtërnym bëła tancôrką i chòreògrafką. Debiut jakno spiéwôrka mia w 2004, z coverã frantówczi Whitesnake "Here I Go Again". Pierszé dwa albùmë – ''Mandaryna.com'' (2004) i ''Mandarynkowy sen'' (2005) – òstałë przëjãté baro dobrze. Spiéwa "Ev'ry Night" òsta òglowòpòlsczim hitã. W 2007 òdemknãła szkòłã tuńca "Mandaryna Dance Studio". W 2009 wëdała pòstãpny album, pt. ''AOK''. W latach 2013 ògłosëła kùńc mùzyczny karierë, le w 2018 do spiéwaniô wrócëła. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mùzyka]] j3mj1bncvqauajnvsqk8bakdpw0w5rx 194532 194531 2026-04-08T20:38:00Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Mùzyka]] → [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] 194532 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mandaryna 2024.jpg|mały|Mandaryna (2024)]] '''Mandaryna''', richtich '''Marta Katerzëna Wisniewskô''' z d. '''Mandarynkiewicz''' (ùr. 12 strëmiannika 1978 rokù w Łodze) – pòlskô spiéwôrka, tancôrka, jinstruktorka tuńca, chòreògrafkô. Widzałosc w mediach przëniosła ji łączba z Michałã Wisniewsczim, liderã karna Jich Troje, w chtërnym bëła tancôrką i chòreògrafką. Debiut jakno spiéwôrka mia w 2004, z coverã frantówczi Whitesnake "Here I Go Again". Pierszé dwa albùmë – ''Mandaryna.com'' (2004) i ''Mandarynkowy sen'' (2005) – òstałë przëjãté baro dobrze. Spiéwa "Ev'ry Night" òsta òglowòpòlsczim hitã. W 2007 òdemknãła szkòłã tuńca "Mandaryna Dance Studio". W 2009 wëdała pòstãpny album, pt. ''AOK''. W latach 2013 ògłosëła kùńc mùzyczny karierë, le w 2018 do spiéwaniô wrócëła. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] 3lcos3l9eqhsl53wlrcpj8m4bi5jq84 14 12585 194537 2026-04-08T20:56:48Z Iketsi 3254 N 194537 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 0f62gntv257yoolm3mgcls3nzjf8b08