Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 71 194881 183551 2026-04-10T17:51:53Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Lech Wałęsa]] 194881 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Monument to the Fallen Shipyard Workers of 1970 in Gdańsk.jpg|mały|Pòmnik Pòległëch Òkrãtowników 1970 (Trzë Krziże "Solidarnoscë") w [[Gduńsk]]ù]] [[Òbrôzk:Borsen gdansk roads to freedom exhibition 21p.jpg|mały|left|Drewniané tôblëce z 1980 rokù]] [[Òbrôzk:Europejskie Centrum Solidarności ECS4.JPG|mały|left|Eùropejsczé Centróm Solidarnoscë]] '''Samòstójnô Samòsprôwnô Warkòwô Zrzesz "Solidarnosc"''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność"'') - wòlnô warkòwô zrzesz ë zôczątk spòlëznowi rësznotë procëm nadùżëcóm kòmùnistnégò przédnictwa, pòwsta pò spisanim 21 pòstulatów sztrëjkùjącëch robòtników na drewnianëch tôblëcach [[17 séwnika]] [[1980]] w [[Gduńskô Òkrãtowniô miona Lenina|Gduńsczi Òkrãtowni mionã Lenina]]. Aktiwny tam béł m. jin. [[Ludwik Prądzyński]], [[Lech Wałęsa]]. Drewniané tôblëce z 1980 rokù są wpisóné na lëstã swiatowi kùlturny erbë [[UNESCO]]. Znóné są Trzë Krziże "Solidarnoscë" - pòmnik Pòległëch Òkrãtowników 1970 kòl Gduńsczi Òkrãtowni. == Òbaczë téż == * [[Lech Wałęsa]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.solidarnosc.org.pl/ Domôcô satrana warkòwi zrzeszë Solidarnosc] * [https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/116335 IPN] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] sdo7nbujb9jzd07qiz1s2nvt98vmewl 0 1393 194762 194626 2026-04-10T13:47:16Z DawnyTest 14843 194762 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Rzeczpospolita Polska |miono = Pòlskô Repùblika |miono-genitiw = Pòlsczi |fana = Flag of Poland.svg |herb = Herb Polski.svg |na karce = LocationPoland.svg |mòtto = |jãzëk = [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] |stolëca = Warszawa |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 312&nbsp;696<ref>Główny Urząd Statystyczny, dane za rok 2018, stan na 01.01.2018. [https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2018-roku,7,15.html]</ref><ref>Bankier.pl, Powierzchnia Polski wzrosła o 1643 ha [https://m.bankier.pl/wiadomosc/Powierzchnia-Polski-wzrosla-o-1643-ha-7603883.html]</ref> |procent-wòdë = 3.07 |lëdztwò = 38&nbsp;483&nbsp;957 | rok = 2014 |dëtk = pòlsczi złoti | kòd dëtka = PLN |czasowô cona = +1 |swiãto = [[3 maja]], [[11 lëstopadnika]] |himn = Mazurek Dąbrowskiego (Mazurk Dąbrowsczégò) <center>[[Òbrôzk:Mazurek Dabrowskiego.ogg]]</center> |kòd = PL |Internet = .pl |telefón = 48|Mònarcha=|Prezydeńt=[[Karól Nawrocczi]]|Premiéra=[[Donôld Tusk]]|kònstitucjô=Kònstitucëjô Pòlsczi Repùbliczi z 3 łżëkwiata 1997|aùtowi kòd=PL}} '''Pòlskô Repùblika''' (pòl. ''Rzeczpospolita Polska'') je państwã w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]] nad [[Bôłt|Bôłtã]]. Je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]] ë [[NATO]]. Greńczë z państwama: [[Miemieckô|Miemiecką]], [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]], [[Słowackô|Słowacką]], [[Ùkrajina|Ùkrajiną]], [[Biôłorëskô|Biôłorëską]], [[Lëtewskô|Lëtewską]] ë [[Ruskô|Ruską]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]). Stolecznym gardã Pòlsczi Repùbliczi je [[Warszawa]]. == Etimologijô miona państwa == Miono ''Pòlskô'' (''Polska'') wëprowôdzô sã òd [[plemiã]] [[Pòlanie|Pòlanów]], chtërné mieszkało w dzysdniowi [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]]. Słowò ''Pòlanie'' mòże dolmaczëc jakno "ti, co mieszkają na pòlach". Mòże docëgac, że przédnym zajãcym Pòlan béł òbróbk rolë, w rozszlachòwanim do jinszëch plemionów, np. [[Wislanie|Wislanów]] ë [[Mazowszanie|Mazowszanów]], chtërné zamieszkiwałë lasowaté môle. Dôwni ùżëwelë łacëńsczich mionów: ''terra Poloniae'' - Pòlskô zemia abò ''Regnum Poloniae''. Miono ''Polska'' je ùżiwóné do òpisënkù państwa ju òd XIV stolatô. Zemie Pòlanów òd XIV stolatô miałë miono ''Staropolska'' (Stôropòlskô), a pùzdni ''Wielkopolska'' (Wiôlgopòlskô). Dlô procëmnotë zemie na pôłnim miałë miono ''Małopolska'' (Môłopòlskô). Jinszé miona Pòlsczi (''Lechia'', z persczégò ''Lahestn'', z lëtewsczégò ''Lenkija'') ë Pòlôchów (rusczi ''Lach'', madżarsczi ''Lengyel'') są òd plemieniô Lãdzanów (pòl. Lędzianie), chtërny, jak sã ùznôwô, zamieszkiwelë w dzysdniowim pôłniowò-pòrénkòwim dzélu Pòlsczi. Słowò ''Rzeczpospolita'' òznôczô repùblika. == Nôrodné mërczi == Zgòdno z Kònstitucëją Pòlsczi Repùbliczi z [[3 łżëkwiata]] [[1997]] rokù nôrodnyma mërkama Pòlsczi Repùbliczi są: * Herb Pòlsczi Repùbliczi – biôłi òrzeł w krónie w czerwionym pòlim. * Fana Pòlsczi Repùbliczi – farwë białô ë czerwionô * Hymn Pòlsczi Repùbliczi – [[Mazurk Dąbrowsczegò]] == Religijô == Dominëjącą religiją w Pòlsczi Repùblice je [[Katolëcëzna|rzimskòkatolëckô]] wiara. Kòl 95% lëdztwa je [[Rëchcënë|òrechconëch]] w òbrządkù [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]]. Òkróm tégò w Pòlsczi Repùblice żëją m.jin.: [[Grekòkatolëcczi Kòscół|grekòkatolëcë]], wëznôwcë [[Prawòsłôwnô christianizna|prawòsłôwny christianiznë]], [[Lëterstwò|lëtrowie (ewangelicë)]], [[Islam|mùzelmanie]], [[Agnosticëzna|agnosticë]] ë [[Atejizna|atejiscë]]. == Geògrafijô == [[Òbrôzk:Pòlscziegrańce.png|mały|right|300px|Długòta grańców Pòlsczi]] [[Òbrôzk:Wisla-kolo-Torunia.jpg|mały|right|300px|Dolëzna nôdłëgszi rzeczi Pòlsczi (Wisła), kòle [[Toruń|Torunia]]]] [[Òbrôzk:Poland-satellite.jpeg|mały|right|250px|Pòlskô na satelitarnim òdjimkù.]] [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich (od pln-wsch).jpg|mały|right|250px|[[Szczecëno]], zómk ksążëcy]] Greńce dzysdniowi Pòlsczi ùsztôłcone òstałe w [[1945]] r., pò drëdżi swiatòwi wòjnie. W przërównanim do [[1939]] rokù, greńcë òstałe przesëniãte na zôpôd, kosztã pòrénkòwich môlów. Pò 1945 miałë môl dwie teritorialné kòrektë: * [[15 gromicznika]] [[1951]] – z [[Ùkrajina|Ùkrajinską SRR]] 480&nbsp;km². Za gardë: [[Bełz]], [[Krystonopol]] ë [[Sokal]] ze zleżënama wãgla, Pòlskô dôsta [[Ustrzyki Dolne]] ë [[Lutowiska]] (tekst ùgodë pòdóné je w Dz. U. 52.11.63) ([http://pl.wikisource.org/wiki/Umowa_o_zmianie_granic Tekst ùgodë ò zjinaczenim greńców z 1951] ''w pòlsczim jãzëkù'') * [[1 stëcznika]] [[1959]] – z [[Czechosłowackô|Czechosłowacką]]. Za kòlonijã [[Tkacze]] kòl gardu [[Szklarska Poręba]], banowiszcze ë banową régã, Pòlskô dôsta ùriwk lasnégò môlu. Długòta greńców Pòlsczi je 3582&nbsp;km, w tim 528&nbsp;km to sztrãd Bôłtu. Pòlskô greńczë z: * òd zôpadu z [[Miemieckô|Miemiecką]] (467&nbsp;km), * òd pôłniégò z [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]] (790&nbsp;km) ë [[Słowackô|Słowacką]] (539&nbsp;km), * òd pòrénkù z [[Ùkrajina|Ùkrajiną]] (529&nbsp;km) ë [[Biôłorëskô]] (416&nbsp;km), * òd nordë z [[Lëtewskô|Lëtewską]] (103&nbsp;km) ë [[Ruskô|Ruską]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) (210&nbsp;km). Pòlskô ja na 9 môlu w Eùropie żle to jidze ò wiéchrzëznã ë na 8 żle to jidze ò wielënã lëdztwa. Z nordë na pôłnié Pòlskô rozcygô sã na długòtã 649&nbsp;km, co je 5° ë 50'. Je to przëczëną nierównoscë długòtë dnia midze nordową ë pôłniową Pòlską. Òb lato na nordze dzéń je długszi ò wicy jak gòdzënã niż na pôłnim, òb zëma na òpak. Z zôpadu na pòrénk Pòlskô rozcygô sã na 689&nbsp;km, co je 10° 01'. Całownô rozcëgô Pòlsczi (z zôpôdu na pòrénk ë z norde na pôłnie) je 15°51'. Pòlskô je w conie westrzédnoeùropejsczégò czasu, je to słuńcowi czas pôłnika 15°. Geògrafné kòordinatë skrôwnëch môlów Pòlsczi: * 49°00' [[geògrafnô szérzô|N]] – Wëszëńc [[Opołonek]], * 54°50' N – [[retk]] [[Rozewie]], * 14°07' [[geògrafnô długòtô|E]] – łëk [[Òdra|Òdrë]] kòle Dólnégò Osinowa, * 24°08' E – kòlano [[Bug (rzéka)|Buga]] kòle Zosina. Geòmétrowi westrzódk Pòlsczi je we wsë Piątek kòle gardu [[Łęczyca]]. Nôstôrszi ([[1775]]) òbrechowóny geòmétrowi westrzódk Eùropy je w Suchowolë kòl gardu [[Sokółka]], w pòdlasczim wòjewództwie. Przez Pòlskã przebiegiwô téż greńca midzë kòntinentalnym blokã Pòrénkòwi a Zôpadny Eùropë. Nôdłëgszé rzeczi w Pòlsce to: * [[Wisła]] (1047&nbsp;km) * [[Òdora]] (854&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 742&nbsp;km) * [[Warta]] (808&nbsp;km) * [[Bùg]] (772&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 587&nbsp;km) === Geòlogòwô bùdacëjô === W Pòlsce schôdzą sã 3 wiôldżé tektonowé jednotë: # [[prekambrijskô platfòrma]] pòrénkòwi Eùropë (pòrénkòwô ë nordowo-pòrénkòwô Pòlskô), tak tej [[Pòrénkòwoeùropejskô Niżawa]]. # [[peleòzojicznô platfòrma]] westrzédny ë zôpôdny Eùropë ([[Pòzaalpejskô Westrzédnô Eùropa]]). Spód ùsôdu ny platfòrmë pòkôzëją sã dzéle [[herecyńsczé górotworë|herecyńsczich]] ë [[kaledońsczé górotworë|kaledońsczich górotworów]] (Zôpadné ë Pòrénkówé Sudetë, Górë Swiãtokrziżewé). # [[alpidë]] ([[Karpatë]] z Pòdkarpacym). === Wëdrzatk plónu === Wiôldżi dzél Pòlsczi zajëmówają niżawë pòrénkòwégò dzélu Westrzédeùropejsczej Niżawy, a strzédni wëszańc je 173&nbsp;m [[n.r.m.]] Geògrafne krôje ùłożëne są równoleżnikòwo òd niżaw na nordze i w westrzédni Pòlsce do wëszaw ë gór na pôłnim. Nôwikszim môlem w Pòlsce są [[Rysy]] w [[Tatrë|Tatrach]] (2499&nbsp;m n.r.m.), nôniżej je depresejô Elbląsczie Raczki na Wislanëch Żuławach (1,8&nbsp;m&nbsp;p.r.m.). === Sprôwné pòdzelenié === Òd [[1 stëcznika]] [[1999]] rokù je w Pòlsce trzëstopniowé sprôwné pòdzelenié na [[wòjewództwò|wòjewództwa]], [[kréz|krézë]] ë [[gmina|gminë]] '''Wòjewództwa''': <!--[[Òbrôzk:Polska2002_1.png|mały|right|280px|Ùrzãdny pòdzélënk Pòlsczi òd [[1999]] r.]]--> {| * [[dólnoszląsczé wòjewództwò]] * [[kùjawskô-pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[lubelsczé wòjewództwò]] * [[lubùsczé wòjewództwò]] * [[łódzczé wòjewództwò]] * [[małopòlsczé wòjewództwò]] * [[mazowiecczé wòjewództwò]] * [[òpòlsczé wòjewództwò]] * [[pòdkarpacczé wòjewództwò]] * [[pòdlasczé wòjewództwò]] * [[pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[szląsczé wòjewództwò]] * [[swiãtokrzësczé wòjewództwò]] * [[warminskô-mazursczé wòjewództwò]] * [[wiôlgôpòlsczé wòjewództwò]] * [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] |} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Gdansk Glowne Miasto.jpg|[[Gduńsk]] Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 18.jpg|[[Sopòt]] Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|[[Malbórg]] Wilanów Palace.jpg|[[Wilanowò]] Wawel_(4).jpg|[[Krakòwò]] </gallery> == Lëdztwò == [[Òbrôzk:Poland-demography.png|300px|right|mały|Lëdztwò Pòlsczi w latach [[1961]]-[[2014]] (w tësącach)]] Pòlskô je zamieszkiwónô w zacht wikszoscë przez [[Pòlôsze|Pòlôchów]]. Są òni [[Słowiani|słowiańsczim lëdã]] ë mówią w [[pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]], jaczi słëchô do [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczich]] jãzëkòw. Dlô dzéla òbiwatelów Pòlsczi rodną mòwą je krewny z nim [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] ôs jiné miészëznowé mòwë. Pòlsczi je ùrzãdnym jãzëkã państwa, le prawò dôwô [[nôrodnô miészëzna|nôrodnym miészëznóm]] mòżlëwòtã ògreńczonégò brëkòwaniô swòjëch jãzëków w gminach dze stanowią wicy jak 20% pòpùlacëji. Wedle Nôrôdnégò Òglowégò Spisënkù ([[2002]]), 97,8% mieszkańców Pòlsczi mówi na codzéń w pòlsczim jãzëkù. Nôczãstszé jãzëczi miészëznów to: [[miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], [[ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]], [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorësczi]], [[cëgańsczi jãzëk|cëgańsczi]], [[rusczi jãzëk|rusczi]], [[lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]] ë [[rusynsczi jãzëk|łemkòwsczi]]. Do ùznónëch w Pòlsce [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch i etnicznëch miészëznów]] nôleżą taczé miészëznë, jak [[Armeńskô miészëznã w Pòlsce|armeńskô]], [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|biôłorëskô]], [[Czeskô miészëzna w Pòlsce|czeskô]], [[Karajimskô miészëzna w Pòlsce|karajimskô]], [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|lëtewskô]], [[Łemkòwskô miészëzna w Pòlsce|łemkòwskô]], [[Miemieckô miészëzna w Pòlsce|miemieckô]], [[Rëskô miészëznã w Pòlsce|rëskô]], [[Romskô miészëzna w Pòlsce|romskô]], [[Słowackô miészëznã w Pòlsce|słowackô]], [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|tatarskô]], [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|ùkrajińskô]] ë [[Żëdowskô miészëznã w Pòlsce|żëdowskô]]. == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùnijô]] * [[Kaszëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.polska.pl/ Polska.pl] * [https://web.archive.org/web/20180717145713/http://www.prezydent.pl/ Prezydent PR] {{Eùropa}} [[Kategòrëjô:Pòlskô|*]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 1ilqe1u00whqaqdraw3wqanypi39un9 0 1438 194746 190393 2026-04-10T13:25:15Z Iketsi 3254 Kategòrëjô 194746 wikitext text/x-wiki Licencëjô [[GNU]] FDL (Free Documentation License) je licencëją kategorëji [[copyleft]] dlô dokumentów [[wolna dokumentacja|wolny dokùmentacëji]] (nie np. [[Soft-wôra|soft-wôra]]). Całosc materiałów [[Wikipedijô|Wikipediji]] ë [[Nupedijô|Nupediji]] je objãtô ną licencëjã. Je doch [http://pl.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License_-_polskie_t%C5%82umaczenie polsczi dołmaczënk] nego tekstu. == Òbaczë téż == * [[GNU]] * [[GNU General Public License]]: podobna licencja dla oprogramowania * [[Open content]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Prawò]] [[Kategòrëjô:Infòrmatika]] r6f41lh9xx4vpsjhrps4m3usod431io 194747 194746 2026-04-10T13:25:57Z Iketsi 3254 [[Òbrôzk:GFDL Logo.svg|mały]] 194747 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:GFDL Logo.svg|mały]] Licencëjô [[GNU]] FDL (Free Documentation License) je licencëją kategorëji [[copyleft]] dlô dokumentów [[wolna dokumentacja|wolny dokùmentacëji]] (nie np. [[Soft-wôra|soft-wôra]]). Całosc materiałów [[Wikipedijô|Wikipediji]] ë [[Nupedijô|Nupediji]] je objãtô ną licencëjã. Je doch [http://pl.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License_-_polskie_t%C5%82umaczenie polsczi dołmaczënk] nego tekstu. == Òbaczë téż == * [[GNU]] * [[GNU General Public License]]: podobna licencja dla oprogramowania * [[Open content]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Prawò]] [[Kategòrëjô:Infòrmatika]] fag0vkug8izffzuncebmcgzb04wih4g 0 1442 194745 190887 2026-04-10T13:25:06Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Infòrmatika| ]] 194745 wikitext text/x-wiki '''Infòrmatika''' (an. ''Information technology, computer science'') – òbremié [[ùczba|ùczbë]] ë techniczi zajimającé sã przerôbianim infòrmacëji. W praktice, infòrmatika zamëkô w se pòwielbã témów tikającëch kòmpùtrów, òd czësto abstraktny analizë algòritmów do barżi kònkretnëch, taczich jak np. jãzëczi programòwaniégò, soft-wôra, ë kòmpùtrowô hard-wôra, ôs jich implementacëjã w codniowim żëcym.<blockquote>''"Infòrmatika je tak samò ò kòmpùtrach jak astronomijô ò dalekwzorach"'' - [[Edsger Dijkstra]]</blockquote> === Niechtërné gónë brëkòwaniégò infòrmaticzi === ==== [[Soft-wôra]] ==== * [[Òperacjowô systema]] * [[Przezérnik internetowi|Internetowi przezérnik]] * [[Editora tekstu]] * [[Kalkùlacjowô lëstnica]] * [[Firm-wôra]] * [[Share-wôra]] * [[Free-wôra]] * [[Ôpen zdrojowô soft-wôra]] * [[Driver]] ==== [[Kòmpùtrowô hard-wôra|Hard-wôra]] ==== * [[Kòmpùter]] * [[CPU]] * [[Przédnô plata]] * [[Cwiardô plata]] * [[Òperacjowi wdôr]] * [[Nëk]] * [[Router]] * [[LAN|Môlowô séc (LAN)]] * [[W-LAN|Bezdrutnô môlowô séc (W-LAN)]] ==== [[Internet]] ==== * [[Internetowô starna]] === Historëjô infòrmaticzi === [[Kategòrëjô:Infòrmatika| ]] r0zwvwfg2znct0qaif5hqnqwdljcmdf 0 1468 194815 165458 2026-04-10T14:22:02Z Iketsi 3254 [[Òbrôzk:Basílica de Santiago 02.JPG]] → [[Òbrôzk:Santiago cathedral 2021.jpg]] 194815 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Santiago cathedral 2021.jpg|mały|Katédra w Santiago de Compostela]] '''Santiago de Compostela''' je stolecznym gardã [[Galicia|Galicëji]], aùtonomiczny prowincëji w ([[Szpańskô|Szpańsce]]). * Lëdztwò gardu: 93 000 mieszkańców ([[2004]]) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * ''Vouage 10 (135)'', Warszawa 2009 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Szpańskô]] 5i50prbinvv5hi5ktmc1cpvw3udiyue 14 1500 194864 162864 2026-04-10T16:19:11Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kòntinentë]] 194864 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kòntinentë]] k0l2w2drtv35id2plsurol39x7beax8 10 2448 194875 193887 2026-04-10T17:07:48Z DawnyTest 14843 test z kartą 194875 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{miono}}}</big><br>''{{{gwôsné miono}}}'' {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>{{{lata jistnienia}}}</center> |reźka=style="background:var(--background-color-base, white); color:var(--color-base, black); text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]|miono-genitiw?}}|🏁}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{herb|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{herb}}}|75px|Herb {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]]|miono-genitiw?}}|🛡️}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>''[[Mòtto]]: {{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>''[[Himn]]: {{{himn}}}''</center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Infobox nagłówk dodôj|{{{Òbrôzk|}}}|[[Òbrôzk:{{{na karce|}}}|250px]]{{#if:{{{òpis kartë|}}}|<br/>{{{òpis kartë}}}}}|pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;"}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{jãzëk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]]| {{{jãzëk}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Stolëca]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{stolëca}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Fòrma państwa]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{fòrma państwa}}}]] |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kònstitucjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kònstitucjô]]| {{{kònstitucjô}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Mònarcha<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/mònarcha}}| {{{Mònarcha}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Prezydeńt<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/prezydeńt}}| {{{Prezydeńt}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Premiéra<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Premiéra]]| {{{Premiéra}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data ùsôdzenia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data ùsôdzenia| {{{data ùsôdzenia}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data lëkwidacji<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data lëkwidacji| {{{data lëkwidacji}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna<br>{{#if:{{{procent-wòdë|}}}|% wòdë}}| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} <br> {{#if:{{{procent-wòdë|}}}|{{{procent-wòdë}}}%}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{dëtk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Dëtk]]| {{{dëtk}}} {{#if:{{{kòd dëtka|}}}|({{{kòd dëtka}}})}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czasowô cona<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czasowô cona]]| {{#if:{{{czasowô cona|}}}|[[UTC]]}} {{{czasowô cona}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{swiãto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Nôrodné swiãto]]| {{{swiãto}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[ISO 3166-1|Kòd ISO 3166]]| {{{kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Internet<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[TLD|Internet]]| {{{Internet}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{aùtowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Aùtowi kòd]]| {{{aùtowi kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{telefón<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Telefón| {{{telefón}}}}} |} |} c0ik6im8udlodxd0287xk1o63afhn47 194876 194875 2026-04-10T17:08:18Z DawnyTest 14843 Anulowanié wersje [[Special:Diff/194875|194875]] aùtora [[Special:Contributions/DawnyTest|DawnyTest]] ([[User talk:DawnyTest|diskùsjô]]) 194876 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{miono}}}</big><br>''{{{gwôsné miono}}}'' {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>{{{lata jistnienia}}}</center> |reźka=style="background:var(--background-color-base, white); color:var(--color-base, black); text-align:center; font-weight:bold; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]|miono-genitiw?}}|🏁}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{herb|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{herb}}}|75px|Herb {{{miono-genitiw}}}]]<br>[[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]]|miono-genitiw?}}|🛡️}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>''[[Mòtto]]: {{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>''[[Himn]]: {{{himn}}}''</center> |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{na karce}}}|250px|{{{miono}}} na karce]] |- {{Infobox réżka dodaj|{{{jãzëk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]]| {{{jãzëk}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Stolëca]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{stolëca}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Fòrma państwa]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{fòrma państwa}}}]] |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kònstitucjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Kònstitucjô]]| {{{kònstitucjô}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Mònarcha<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/mònarcha}}| {{{Mònarcha}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Prezydeńt<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|{{Infobox-państwò/prezydeńt}}| {{{Prezydeńt}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Premiéra<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Premiéra]]| {{{Premiéra}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data ùsôdzenia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data ùsôdzenia| {{{data ùsôdzenia}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{data lëkwidacji<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Data lëkwidacji| {{{data lëkwidacji}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{wiéchrzëzna<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Wiéchrzëzna<br>{{#if:{{{procent-wòdë|}}}|% wòdë}}| {{{wiéchrzëzna}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}} <br> {{#if:{{{procent-wòdë|}}}|{{{procent-wòdë}}}%}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{lëdztwò<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}| {{{lëdztwò}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{dëtk<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Dëtk]]| {{{dëtk}}} {{#if:{{{kòd dëtka|}}}|({{{kòd dëtka}}})}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{czasowô cona<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Czasowô cona]]| {{#if:{{{czasowô cona|}}}|[[UTC]]}} {{{czasowô cona}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{swiãto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Nôrodné swiãto]]| {{{swiãto}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[ISO 3166-1|Kòd ISO 3166]]| {{{kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Internet<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[TLD|Internet]]| {{{Internet}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{aùtowi kòd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|[[Aùtowi kòd]]| {{{aùtowi kòd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{telefón<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Telefón| {{{telefón}}}}} |} |} 778nsvm8fs021mngwhjhsunc79gl3e8 0 2518 194785 193688 2026-04-10T13:59:38Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ Òbôczë téż → Òbaczë téż; 194785 wikitext text/x-wiki '''Lingwistika''' je ùczbą ò [[jãzëk|jãzëkù]] (mòwie). Zajimô sã pòwstôwanim, rozwijã ë sztrukturą jãzëków. Badérëje téż relacëje midzë apartnyma jãzëkama ôs dokònëje jejich klasyfikacëji. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Kaszëbsczi jãzëk]] * [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Lingwistika|!]] axnz9exakf5cgu6e22msbqjumkz1zy5 0 2642 194786 194449 2026-04-10T13:59:41Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ Òbôczë téż → Òbaczë téż; 194786 wikitext text/x-wiki '''Ekònomijô''' – je spòlëznową ùczbą jakô badérëje ë òpisëje produkcëjã, distribùcëjã, kònsumpcëjã ë wëmiónã [[Dobra|dobrów]]. Wëapartniwómë '''pòzytiwną''' ë '''normatiwną ekònomijã'''. Pòzytiwnô ekònomijô mô za nadôwk òbiektiwno ë ùczbòwò rozwidnic fùnkcjonérowanié [[Gòspòdarzënk|gòspòdarzënkù]]. Normatiwnô ekònomijô mô starã bédowac kònkretné rozwiązania òpiarté na subiektiwnëch pòzdrzatkach ekònomistów, np.: "rząd mùszôłbë w nym sztóce zwikszëc pòdatczi". == Òbaczë téż == * [[Tôrg]] * [[Gòspòdarzeniowô kriza]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ekònomijô| ]] {{Ùzémk artikla}} fnbkep0oj8gwy83wcxgtm1zzod68jh7 0 2939 194865 193785 2026-04-10T16:19:32Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Afrika]] * [[Eùropa]] 194865 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Asia (orthographic projection).svg|mały|330px|Azëjô]] '''Azëjô''' – dzél swiata, razã z [[Eùropa|Eùropą]] robi [[Eùrazëjô|Eùrazëjã]], nôwikszi kòntinent na [[Zemia|Zemi]]. Rozcygô sã òd [[Eùropa|Eùropë]] na zôpadze do [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]] na pòrénkù. Òd pôłniowégò zôpadu graniczë z [[Afrika|Afriką]], òd pôłniô z [[Aùstralëjô (kòntinent)|Aùstralëjô]] ë [[Jindijsczi Òcean|Jindijsczim Òceanem]]. W Azëji mieszkô 2/3 wszëtczich lëdzy Zemi. == Wiôldżé òbéńdë Azëji == * [[Zôpadnô Azëjô]] ** [[Blisczi Pòrénk]] ** [[Kaukaz]] ** [[Strzédny Pòrénk]] * [[Strzédnô Azëjô]] * [[Pôłnowô Azëjô]] ([[subkòntinent jindijsczi]]) * [[Pôłniowò-Pòrénkòwô Azëjô]] * [[Pòrénszô Azëjô]] ([[Pòrénszô Azëjô|Daleczi Pòrénk]]) * [[Sybiriô]] ([[Sybiriô|Nordowô Azëjô]]) * [[Azëjatëcczé Tigrë]] Na pòczątkù [[2006]] rokù w Azëji bëłë państwa: * [[Afganistón]] * [[Saudëjskô Arabijô]] * [[Armenijô]] * [[Aùstralëjô]] ([[Òstrów Gòdów]] ë [[Kòkòsowe Òstrowë]]) * [[Azerbejdżan]] * [[Bahrajn]] * [[Bangladesz]] * [[Bhutan]] * [[Brunei|Brunejô]]<ref>Biuletin Radzëzne Kaszëbsczégò Jãzëka 2007, Ùchwôlënk Nr 6/RKJ/07 z dnia 8-12-2007 r. w sprawie niechtërnëch geògrafnëch pòzwów, s. 42</ref> * [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinë]] * [[Cyper]] * [[Nordowy Cyper|Nordowi Cyper]] * [[Egipt]] ([[Pòłòstrów Synaj]]) * [[Filipinë]] * [[Greckô]] (małô òbéńda na òstowach [[Sporadë]], [[Chijos]] ë [[Lesbos]] je w Azëji na azëjaticczim kòntinentalnim szelfie kòl strądu [[Tëreckô|Tërecji]] * [[Grëzóńskô]] * [[Indie]] * [[Jindonezjô]] * [[Irak]] * [[Iran]] * [[Izrael]] * [[Japòńskô]] * [[Jemen]] * [[Jordaniô]] * [[Kambòdżô]] * [[Katar]] * [[Kazachstan]] * [[Kirgistan]] * [[Repùblika Kòreji|Półniowò Kòreja]] * [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokratnô Repùblika|Nordowô Kòreja]] * [[Kùwejt]] * [[Laòs]] * [[Liban]] * [[Malediwë]] * [[Malezjô]] * [[Mòngolskô]] * [[Myanmar|Myanmar (dôwni Birma)]] * [[Nepal]] * [[Òman]] * [[Pakistan]] * [[Ruskô]] * [[Singapùr]] * [[Sri Lanka]] * [[Syrëjô]] * [[Tadżikistan]] * [[Tajlandiô]] * [[Tajwan]] * [[Pòrënkòwi Timor]] * [[Tëreckô]] * [[Turkmenistan]] * [[Ùzbekistan]] * [[Wietnam]] * [[Zjednóné Arabsczie Emiratë]] Nôwikszim państwã w Azëji je [[Ruskô]] (téż z eùropejsczim dzélã), a nôlëdniszim azjacczim [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinë]]. == Nôtërne leżnoscë == === Wëzdrzatk plónu === [[Òbrôzk:Asia_satellite_orthographic.jpg|mały|250px|right|Azëjô - satelitarni odjimk]] Azëjô je - pò Eùropie - nôbarżi rozkawałkòwónim dzélã swiata. Strzédna dôlëzna òd [[mòrze|mòrza]] je 756&nbsp;km a nôwëżi kòl 2360&nbsp;km. Ne wôrtoscë są nôwiksze westrzód wszestczich dzélów swiata, a to dlôte, że Azëjô je baro równoleżnikòwò ë pôłnikòwò rozcygniona. Dôlëzna strądu Azëji razã je 70,6 tës. km ë je miészô blós òd nej w [[Nordowô Amerikô|Nordowi Americe]]. [[Pòłòstrów|Pòłòstrowë]] są na wnetka 1/5 (19,5%) wiéchrzëznie Azëji. Nôwiksze to: [[Arabsczi Półòstrów]] (27&nbsp;330 tës. km²), [[Jindochińsczi Pòłòstrów]] (2174 tës. km²), [[Jindijsczi Półòstrów]] (2088 tës. km²), [[Miészô Azëjô]] (501 tës. km²), [[Półòstrów Tajmyr]] (400 tës. km²), [[Kamczatka]] (370 tës. km²) ë [[Kòrejansczi Półòstrów]] (220 tës. km²). [[Òstrów|Òstrowë]] są na dosc môłim môlu Azëji, bo na blós 6,17% wiéchrzëznie. Ròwnak je westrzód nich nôwikszô na swiece [[Malajskô Òstrowina]], chtërna je na 1,7 mln km² (z [[Bòrneò]] 735,9 tës. km², [[Sumatra|Sumatrą]] 433,8 tës. km², [[Celebes]]em 189 tës. km² ë [[Jawa|Jawą]] 126,7 tës. km²), òkòma te [[Filipinë]] (300 tës. km², z òstrowã [[Luzon]] 105,7 tës. km² ë [[Mindanaò]] 95,6 tës. km²), òstrowina [[Japòńsczie Òstrowë|Japòńsczich Òstrowów]] (369 tës. km², z [[Honshu]] 230,5 tës. km² ë [[Hokkaidō|Hokkaido]] 77,9 tës. km²), ë téż [[Sachalin]] (76,4 tës. km²), [[Cejlon]] (65,6 tës. km²), [[Tajwan (òstròw)|Tajwan]] (35,8 tës. km²), [[Hajnan]] (34,1 tës. km²), òstrowinë: [[Nordowô Zemia|Nordowi Zemi]] (37,9 tës. km²), [[Nowòsybirsczie Òstrowë|Nowòsybirsczich Òstrowów]] (38,5 tës. km²). Midzë półòstrowama ë òstrowama Azëji je wiele mòcno wcãtich hôwingów ë przëstrądnich - òtemkłich, półzamkłich ë zamkłich - mòrsczich wlëgów. Nôwôżniészé z nich są na [[Atlantëcczi Òcean|Atlantëcczim Òceanie]]: [[Westrzódzemné Mòrze]], [[Czôrne Mòrze]], [[Karsczie Mòrze]], [[Mòrze Łaptiewów]], [[Pòrankòwòsybirsczie Mòrze]], [[Czukòcczie Mòrze]], [[Mòrze Beringa]], [[Òchòcczie Mòrze]], [[Japòńsczie Mòrze]], [[Żôłté Mòrze]], [[Pòrankòwòchińsczie Mòrze]], [[Pôłniowòchińsczie Mòrze]], [[Arabsczie Mòrze]], [[Czerwióne Mòrze]], [[Jindonezijsczie Westrzódzemne Mòrze]] (miôno dlô wszetczich mòrz wkòł Malajscziej Òstrowinë ë Filipinów) a téż Hôwindżi: [[Bengalskô Hôwinga|Benglaskô]] ë [[Perskô Hôwinga|Perskô]]. [[Òbrôzk:Himalaya annotated.jpg|300px|left|mały|Satelitarni odjimk Himalajów z miônoma niechtërnych gòr]] Azëjô je - nie zdrzącë na [[Antarktida]] - dzélã swiata ò nôwiższi strzédny wëszawie, chtërna je 990 m [[n.r.m.]] Môlë niżi 300 m n.r.m. są na wiéchrzëwiznie blós 32,4%, môlë chtërne są wëszi 1000 m n.r.m. są na blós 30,4%. Nôwëszô wëszawa Azëji - [[Mount Everest]] (8848 m n.r.m.) je téż nôwëszim szczitã swiata. Nôgłãbszô òbniżëna [[Ùmarłe Mòrze|Ùmartégò Mòrza]] (405 m p.r.m.) téż je nóniższim môlã na kòpniach zemsczi kùgli. Azëjo pòdnôszë sã w wëstrzédnym dzélu ë pòstãpno òbniżô sã we wszëtczich czerënkach. Niżne môlë są w norodowo-zôpadnim dzélu: [[Tùranskô Niżawa]], [[Zôpadnosybirskô Niżawa]] ë [[Norodowòsybirskô Niżawa]], na pòrénkù je [[Norodowòchińskô Niżawa]], na pôłnim [[Niżawa Gangesu]], [[Niżawa Jindusu|Jindusu]] ë [[Niżawa Mezopòtamiji|Mezopòtamiji]]. Wiôldżie wëszawne môlë: na nordze [[Westrzódsybirskô Wëszawa]], na zôpadze [[Kazascze Pògòrze]] ë na pôłnim [[Wëszawa Dekan]] na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Pòłòstrowie]]. Wëszawa Dekan pòstãpô w pòrénk ë zôpôd rańtowama gòrama (Pòrénkòwe ë Zôpôdne Ghatë). Rańtowé gòrë są téż na zôpadnëch ë pôłniowëch strądach Arabsczégò Półòstrowa. Wësok pòłożoné wëszawë, òbeszłé gòrsczima pasmama, są całownim dzélã Zôpadny ë Centralny Azëji. Na zôpadze są to Wëszawë: Anatolijskô, Armeńskô ë Jirańskô. Westrzód wielnych régów gór nôleżi wëmienic górë: [[Pòntijsczie Górë|Pòntijsczie]], [[Taurus]], [[Kaukaz]], [[Elburs]], [[Kopet-dag]], [[Zagros]] ë [[Mekran]]. Dali w pòrénk wiżô gòrsczich pasm rosce. Je tuwò nôwiôldżi na swiece wãzeł górów - [[Pamir]], chtëren je zwóny Dakã Swiata. Tam zbiegiwóją sã jedurne na swiece régë gòr wëższé òd 7000 m n.r.m.: [[Tien-szan]], [[Hindukusz]], [[Karakòrum]], [[Himalaje]] téż Kùnlun ë [[Sino-Tybeteńsczie Gòrë]]. Pôłniowim przëdłëżeniã Sino-Tibetańsczich Górów są gòrsczié pasma Jindochinsczégò Półòstrowa ë Malajsczej Òstrowine. Midzë Himalajama a Kunlunem je nôwëższô na swiece [[Tybetańskô Wëszawa]], a midzë Kunlunem a Tien-szanem wëszawô [[Kaszgarskô Wlëga]]. Barżi na nordowi pòrénk je [[Mòngòlskô Wëszawa]], chtërna je òkrążona pasmama: Ałtaju, Sajanów, Jabònowich Gór ë Wiôldżigô Chiganu. Pòrénkòwy dzél Syberëji to môl wëszawnô-gòrsczi. Szeroczi plaskatowëszańc (m.jin. Wëszawë: Ałdańskô, Zejsko-Burejskô, Anadirskô) òddzélone są górama, m.jin.: Czersczégo, Wierchojansczima, Kołymsczima, Kòriacczima ë Sichòte Aliń, ë téż górama Kamczatczi. Gòrsczie môlë przëwôżeją na Kòrejańsczim Pòłòstrowie, w pôłniowich Chinach, na Japòńsczich òstrowach, Tajwanie ë Filipinach. Na zacht òbéńdach (kòl 16,5 mln km²) Azeji są pùstinie, chtërne są w conach zwartnikòwej (Arabsczi Pòłòstrów, [[Hindustańskô Niżawa]]), pòdzwartnikòwej (pùstinie Jiranu) jakno téż w letnéj, kòntinentalnej ([[Turańskô Niżawa]], [[Kaszgarskô Wlëga]]. == Lëdztwò == W Azëji mieszkô kòle 3,5 mld lëdzy, co je kòl 60% lëdzy na swiece (felëje pòdôwkòw ò azjëtycczim dzélu Ruskô). Òbénda ta cechùje sã wysoczim strzédnim wskôzywôczã zwëczajnégò przërôstaniô lëdztwa (17%), przë czim nôwëższi je w Syrëji (37,1%), Irakù (36,8%) ë Jemenie (36,7%) a nôniższi w Japòńsczi (3,2%). Strzédnô gãstwa zalëdzeniô je héwó 108 sztatùr/km². Rozkwatérowanié lëdzy je baro nierównomiarowé. Òbéńdë Hindujistańscziej Niżawë, Jawë ë Nordowochińsczi Niżawë są nôbarżi zalëdzone na swiece (wiãcy jakno 600 sztatùr/km²). Jinsze òbéńdë (jakno wësoczé górë, pùstinie Strzédny Azëji, dalekô Norda) są z wiksza niezalëdzone. Nôwiksze gardë Azëji to [[Seùl]] (11,6 mln), [[Mùmbaj|Mùmbaj (Bombaj)]] (9,9 mln), [[Szanghaj]] (9,1 mln), [[Dżakarta]] (9,2 mln), [[Tokijo]] (8,0 mln), [[Delhi]] (7,2 mln), [[Karaczi]] (6,7 mln), [[Pekin]] (7,0 mln), [[Teheran]] (6,8 mln), [[Sztambùl]] (7,6 mln) ë [[Bangkòk]] (5,6 mln). Nôwiksze karna gardów to: Seul (16,3 mln), [[Chongqing]] (15,0 mln), [[Òsaka]] (13,8 mln), Szanghaj (13 mln), Bombaj (12,6 mln), Tokio (11,8 mln), [[Kalkùta]] (11,0 mln) ë Pekin (10,5 mln). W Azëji je 48 państwów (z Ruską a bez Egiptu ë Grecczi) ë 2 zanôléżne òbéńdë - [[Palestinskô Aùtonomijô|Plestinską Aùtonomiją]] ë [[Makaù]] (do [[gòdnik]]a [[1999]] rokù). == Òbaczë téż == * [[Afrika]] * [[Eùropa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Azëjô|*]] [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] salizf1py1lag07yvy0vz5yikytp68s 194866 194865 2026-04-10T16:19:52Z Iketsi 3254 | 194866 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Asia (orthographic projection).svg|mały|330px|Azëjô]] '''Azëjô''' – dzél swiata, razã z [[Eùropa|Eùropą]] robi [[Eùrazëjô|Eùrazëjã]], nôwikszi kòntinent na [[Zemia|Zemi]]. Rozcygô sã òd [[Eùropa|Eùropë]] na zôpadze do [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]] na pòrénkù. Òd pôłniowégò zôpadu graniczë z [[Afrika|Afriką]], òd pôłniô z [[Aùstralëjô (kòntinent)|Aùstralëjô]] ë [[Jindijsczi Òcean|Jindijsczim Òceanem]]. W Azëji mieszkô 2/3 wszëtczich lëdzy Zemi. == Wiôldżé òbéńdë Azëji == * [[Zôpadnô Azëjô]] ** [[Blisczi Pòrénk]] ** [[Kaukaz]] ** [[Strzédny Pòrénk]] * [[Strzédnô Azëjô]] * [[Pôłnowô Azëjô]] ([[subkòntinent jindijsczi]]) * [[Pôłniowò-Pòrénkòwô Azëjô]] * [[Pòrénszô Azëjô]] ([[Pòrénszô Azëjô|Daleczi Pòrénk]]) * [[Sybiriô]] ([[Sybiriô|Nordowô Azëjô]]) * [[Azëjatëcczé Tigrë]] Na pòczątkù [[2006]] rokù w Azëji bëłë państwa: * [[Afganistón]] * [[Saudëjskô Arabijô]] * [[Armenijô]] * [[Aùstralëjô]] ([[Òstrów Gòdów]] ë [[Kòkòsowe Òstrowë]]) * [[Azerbejdżan]] * [[Bahrajn]] * [[Bangladesz]] * [[Bhutan]] * [[Brunei|Brunejô]]<ref>Biuletin Radzëzne Kaszëbsczégò Jãzëka 2007, Ùchwôlënk Nr 6/RKJ/07 z dnia 8-12-2007 r. w sprawie niechtërnëch geògrafnëch pòzwów, s. 42</ref> * [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinë]] * [[Cyper]] * [[Nordowy Cyper|Nordowi Cyper]] * [[Egipt]] ([[Pòłòstrów Synaj]]) * [[Filipinë]] * [[Greckô]] (małô òbéńda na òstowach [[Sporadë]], [[Chijos]] ë [[Lesbos]] je w Azëji na azëjaticczim kòntinentalnim szelfie kòl strądu [[Tëreckô|Tërecji]] * [[Grëzóńskô]] * [[Indie]] * [[Jindonezjô]] * [[Irak]] * [[Iran]] * [[Izrael]] * [[Japòńskô]] * [[Jemen]] * [[Jordaniô]] * [[Kambòdżô]] * [[Katar]] * [[Kazachstan]] * [[Kirgistan]] * [[Repùblika Kòreji|Półniowò Kòreja]] * [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokratnô Repùblika|Nordowô Kòreja]] * [[Kùwejt]] * [[Laòs]] * [[Liban]] * [[Malediwë]] * [[Malezjô]] * [[Mòngolskô]] * [[Myanmar|Myanmar (dôwni Birma)]] * [[Nepal]] * [[Òman]] * [[Pakistan]] * [[Ruskô]] * [[Singapùr]] * [[Sri Lanka]] * [[Syrëjô]] * [[Tadżikistan]] * [[Tajlandiô]] * [[Tajwan]] * [[Pòrënkòwi Timor]] * [[Tëreckô]] * [[Turkmenistan]] * [[Ùzbekistan]] * [[Wietnam]] * [[Zjednóné Arabsczie Emiratë]] Nôwikszim państwã w Azëji je [[Ruskô]] (téż z eùropejsczim dzélã), a nôlëdniszim azjacczim [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinë]]. == Nôtërne leżnoscë == === Wëzdrzatk plónu === [[Òbrôzk:Asia_satellite_orthographic.jpg|mały|250px|right|Azëjô - satelitarni odjimk]] Azëjô je - pò Eùropie - nôbarżi rozkawałkòwónim dzélã swiata. Strzédna dôlëzna òd [[mòrze|mòrza]] je 756&nbsp;km a nôwëżi kòl 2360&nbsp;km. Ne wôrtoscë są nôwiksze westrzód wszestczich dzélów swiata, a to dlôte, że Azëjô je baro równoleżnikòwò ë pôłnikòwò rozcygniona. Dôlëzna strądu Azëji razã je 70,6 tës. km ë je miészô blós òd nej w [[Nordowô Amerikô|Nordowi Americe]]. [[Pòłòstrów|Pòłòstrowë]] są na wnetka 1/5 (19,5%) wiéchrzëznie Azëji. Nôwiksze to: [[Arabsczi Półòstrów]] (27&nbsp;330 tës. km²), [[Jindochińsczi Pòłòstrów]] (2174 tës. km²), [[Jindijsczi Półòstrów]] (2088 tës. km²), [[Miészô Azëjô]] (501 tës. km²), [[Półòstrów Tajmyr]] (400 tës. km²), [[Kamczatka]] (370 tës. km²) ë [[Kòrejansczi Półòstrów]] (220 tës. km²). [[Òstrów|Òstrowë]] są na dosc môłim môlu Azëji, bo na blós 6,17% wiéchrzëznie. Ròwnak je westrzód nich nôwikszô na swiece [[Malajskô Òstrowina]], chtërna je na 1,7 mln km² (z [[Bòrneò]] 735,9 tës. km², [[Sumatra|Sumatrą]] 433,8 tës. km², [[Celebes]]em 189 tës. km² ë [[Jawa|Jawą]] 126,7 tës. km²), òkòma te [[Filipinë]] (300 tës. km², z òstrowã [[Luzon]] 105,7 tës. km² ë [[Mindanaò]] 95,6 tës. km²), òstrowina [[Japòńsczie Òstrowë|Japòńsczich Òstrowów]] (369 tës. km², z [[Honshu]] 230,5 tës. km² ë [[Hokkaidō|Hokkaido]] 77,9 tës. km²), ë téż [[Sachalin]] (76,4 tës. km²), [[Cejlon]] (65,6 tës. km²), [[Tajwan (òstròw)|Tajwan]] (35,8 tës. km²), [[Hajnan]] (34,1 tës. km²), òstrowinë: [[Nordowô Zemia|Nordowi Zemi]] (37,9 tës. km²), [[Nowòsybirsczie Òstrowë|Nowòsybirsczich Òstrowów]] (38,5 tës. km²). Midzë półòstrowama ë òstrowama Azëji je wiele mòcno wcãtich hôwingów ë przëstrądnich - òtemkłich, półzamkłich ë zamkłich - mòrsczich wlëgów. Nôwôżniészé z nich są na [[Atlantëcczi Òcean|Atlantëcczim Òceanie]]: [[Westrzódzemné Mòrze]], [[Czôrne Mòrze]], [[Karsczie Mòrze]], [[Mòrze Łaptiewów]], [[Pòrankòwòsybirsczie Mòrze]], [[Czukòcczie Mòrze]], [[Mòrze Beringa]], [[Òchòcczie Mòrze]], [[Japòńsczie Mòrze]], [[Żôłté Mòrze]], [[Pòrankòwòchińsczie Mòrze]], [[Pôłniowòchińsczie Mòrze]], [[Arabsczie Mòrze]], [[Czerwióne Mòrze]], [[Jindonezijsczie Westrzódzemne Mòrze]] (miôno dlô wszetczich mòrz wkòł Malajscziej Òstrowinë ë Filipinów) a téż Hôwindżi: [[Bengalskô Hôwinga|Benglaskô]] ë [[Perskô Hôwinga|Perskô]]. [[Òbrôzk:Himalaya annotated.jpg|300px|left|mały|Satelitarni odjimk Himalajów z miônoma niechtërnych gòr]] Azëjô je - nie zdrzącë na [[Antarktida]] - dzélã swiata ò nôwiższi strzédny wëszawie, chtërna je 990 m [[n.r.m.]] Môlë niżi 300 m n.r.m. są na wiéchrzëwiznie blós 32,4%, môlë chtërne są wëszi 1000 m n.r.m. są na blós 30,4%. Nôwëszô wëszawa Azëji - [[Mount Everest]] (8848 m n.r.m.) je téż nôwëszim szczitã swiata. Nôgłãbszô òbniżëna [[Ùmarłe Mòrze|Ùmartégò Mòrza]] (405 m p.r.m.) téż je nóniższim môlã na kòpniach zemsczi kùgli. Azëjo pòdnôszë sã w wëstrzédnym dzélu ë pòstãpno òbniżô sã we wszëtczich czerënkach. Niżne môlë są w norodowo-zôpadnim dzélu: [[Tùranskô Niżawa]], [[Zôpadnosybirskô Niżawa]] ë [[Norodowòsybirskô Niżawa]], na pòrénkù je [[Norodowòchińskô Niżawa]], na pôłnim [[Niżawa Gangesu]], [[Niżawa Jindusu|Jindusu]] ë [[Niżawa Mezopòtamiji|Mezopòtamiji]]. Wiôldżie wëszawne môlë: na nordze [[Westrzódsybirskô Wëszawa]], na zôpadze [[Kazascze Pògòrze]] ë na pôłnim [[Wëszawa Dekan]] na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Pòłòstrowie]]. Wëszawa Dekan pòstãpô w pòrénk ë zôpôd rańtowama gòrama (Pòrénkòwe ë Zôpôdne Ghatë). Rańtowé gòrë są téż na zôpadnëch ë pôłniowëch strądach Arabsczégò Półòstrowa. Wësok pòłożoné wëszawë, òbeszłé gòrsczima pasmama, są całownim dzélã Zôpadny ë Centralny Azëji. Na zôpadze są to Wëszawë: Anatolijskô, Armeńskô ë Jirańskô. Westrzód wielnych régów gór nôleżi wëmienic górë: [[Pòntijsczie Górë|Pòntijsczie]], [[Taurus]], [[Kaukaz]], [[Elburs]], [[Kopet-dag]], [[Zagros]] ë [[Mekran]]. Dali w pòrénk wiżô gòrsczich pasm rosce. Je tuwò nôwiôldżi na swiece wãzeł górów - [[Pamir]], chtëren je zwóny Dakã Swiata. Tam zbiegiwóją sã jedurne na swiece régë gòr wëższé òd 7000 m n.r.m.: [[Tien-szan]], [[Hindukusz]], [[Karakòrum]], [[Himalaje]] téż Kùnlun ë [[Sino-Tybeteńsczie Gòrë]]. Pôłniowim przëdłëżeniã Sino-Tibetańsczich Górów są gòrsczié pasma Jindochinsczégò Półòstrowa ë Malajsczej Òstrowine. Midzë Himalajama a Kunlunem je nôwëższô na swiece [[Tybetańskô Wëszawa]], a midzë Kunlunem a Tien-szanem wëszawô [[Kaszgarskô Wlëga]]. Barżi na nordowi pòrénk je [[Mòngòlskô Wëszawa]], chtërna je òkrążona pasmama: Ałtaju, Sajanów, Jabònowich Gór ë Wiôldżigô Chiganu. Pòrénkòwy dzél Syberëji to môl wëszawnô-gòrsczi. Szeroczi plaskatowëszańc (m.jin. Wëszawë: Ałdańskô, Zejsko-Burejskô, Anadirskô) òddzélone są górama, m.jin.: Czersczégo, Wierchojansczima, Kołymsczima, Kòriacczima ë Sichòte Aliń, ë téż górama Kamczatczi. Gòrsczie môlë przëwôżeją na Kòrejańsczim Pòłòstrowie, w pôłniowich Chinach, na Japòńsczich òstrowach, Tajwanie ë Filipinach. Na zacht òbéńdach (kòl 16,5 mln km²) Azeji są pùstinie, chtërne są w conach zwartnikòwej (Arabsczi Pòłòstrów, [[Hindustańskô Niżawa]]), pòdzwartnikòwej (pùstinie Jiranu) jakno téż w letnéj, kòntinentalnej ([[Turańskô Niżawa]], [[Kaszgarskô Wlëga]]. == Lëdztwò == W Azëji mieszkô kòle 3,5 mld lëdzy, co je kòl 60% lëdzy na swiece (felëje pòdôwkòw ò azjëtycczim dzélu Ruskô). Òbénda ta cechùje sã wysoczim strzédnim wskôzywôczã zwëczajnégò przërôstaniô lëdztwa (17%), przë czim nôwëższi je w Syrëji (37,1%), Irakù (36,8%) ë Jemenie (36,7%) a nôniższi w Japòńsczi (3,2%). Strzédnô gãstwa zalëdzeniô je héwó 108 sztatùr/km². Rozkwatérowanié lëdzy je baro nierównomiarowé. Òbéńdë Hindujistańscziej Niżawë, Jawë ë Nordowochińsczi Niżawë są nôbarżi zalëdzone na swiece (wiãcy jakno 600 sztatùr/km²). Jinsze òbéńdë (jakno wësoczé górë, pùstinie Strzédny Azëji, dalekô Norda) są z wiksza niezalëdzone. Nôwiksze gardë Azëji to [[Seùl]] (11,6 mln), [[Mùmbaj|Mùmbaj (Bombaj)]] (9,9 mln), [[Szanghaj]] (9,1 mln), [[Dżakarta]] (9,2 mln), [[Tokijo]] (8,0 mln), [[Delhi]] (7,2 mln), [[Karaczi]] (6,7 mln), [[Pekin]] (7,0 mln), [[Teheran]] (6,8 mln), [[Sztambùl]] (7,6 mln) ë [[Bangkòk]] (5,6 mln). Nôwiksze karna gardów to: Seul (16,3 mln), [[Chongqing]] (15,0 mln), [[Òsaka]] (13,8 mln), Szanghaj (13 mln), Bombaj (12,6 mln), Tokio (11,8 mln), [[Kalkùta]] (11,0 mln) ë Pekin (10,5 mln). W Azëji je 48 państwów (z Ruską a bez Egiptu ë Grecczi) ë 2 zanôléżne òbéńdë - [[Palestinskô Aùtonomijô|Plestinską Aùtonomiją]] ë [[Makaù]] (do [[gòdnik]]a [[1999]] rokù). == Òbaczë téż == * [[Afrika]] * [[Eùropa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Azëjô| ]] [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] 6wgdjrbmngof4l9fullvuq7a1i21977 0 3013 194773 194221 2026-04-10T13:57:16Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194773 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=0000ff| farba=ffffff| apartne miono=kaszëbsczi jãzëk| kraj, òbénda1= [[Pòlskô]], [[Kanada]]| lëczba=87600 (wedle nôrodnégò spisënkù 2021)| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]]<br /> * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi]] *** [[Lechicczi jãzëk]] **** [[Pòmòrsczi jãzëk]] ***** Kaszëbsczi jãzëk| alfabét=[[łacëzniany alfabét|łacëzniany]]| kraj, òbénda2=Òd 2005 rokù w [[Pòlskô|Pòlsce]] [[òbéndowi jãzëk]], wprowadzony do 5 ùrzãdów gminë jakno [[pòmòcny jãzëk]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]| agencëjô= [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]][http://www.kaszubi.pl/o/rjk/]| iso1=-| iso2=[http://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes-keyword.php?SearchTerm=csb&SearchType=ALL&Submit=Go] csb| iso3=[http://www.sil.org/iso639-3/codes.asp?order=639_3&letter=c csb]| sil=CSB [http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=csb]| kòd=csb| znankównik=Kaszëbskô| jãzëk=kaszëbsczi|znankòwnik2=kaszëbsczégò }} [[Òbrôzk:Jerozolëma, kòscel Pater noster, "Òjcze nasz" pò kaszëbskù.JPG|mały|[[Jerozolëma]], [[Òjcze Nasz|Òjcze nasz]] pò kaszëbskù]] '''Kaszëbsczi jãzëk''' – jãzëk z [[zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|zôpôdnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]], chtërnym gôdô wiãcy jak 50&nbsp;000 [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Kaszëbsczi je jednym z pòmòrsczich jãzëków – ò apartnym jãzëkù mòżna rzec ju w XIV stolace. Nôstarszi kaszëbsczé knédżi to ''Duchowe piesnie Dra Marcina Luthera i inszich naboznich męzow'' [[Szimón Krofey|Szymona Krofeja]] z [[1586]] rokù, jak téż z rokù [[1643]] [[Michôł Pontanus|Michôła Pontanusa]] ''Mały Catechism Niemiecko Wándalski abo Slowięski''. Dzysdniowò lëterackô kaszëbizna je ewòlucëją zabédowóny przez [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwe]], wprzód w 1848 (?) – na òsta òdnalazłô w rusczich archiwach kòl kùńca XX stalata – ë w [[1879]] rokù w ''Zarés do grammatikj kasebsko-slovjnskjé mòvé'', wëdóny w [[Pòznóń|Pòznaniu]]. Badéra kaszëbiznë [[Friedrich Lorentz]] wëapartnił w kaszëbsczim jãzëkù 47 zwãków, chtërne są dzysdniowò pisóne 34 lëterama, jich dzél (''ch, cz, dz, dż, rz, sz'') przez sparłãczenie dwóch lëterów. W kaszëbsczim jãzëkù wëapartniómë trzë przédné dialektë, jakno: * nordowòkaszëbsczi (krézë: pùcczi, wejrowsczi, [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczi]],) * westrzédnokaszëbsczi (krézë: [[Kartësczi kréz|kartësczi]], dzélowò bëtowsczi) * pôłniowòkaszëbsczi (dzélowò krézë: kòscersczi, chònicczi, tëchòlsczi) == Miono == Kaszëbizna czãstô je wëmieniownô zwónô pòmòrsczim jãzëkã, chòc ''de facto'' je òna le karnã słëchających do niegò dialektów. Bëtnosc wielu mionów na òpisanié jednégò jãzëka a téż jidentifikacëjô całownégò jãzëka z jegò nômòcnészim dialektã mô czasã môl w przëmiôrze mniészoscowëch jãzëków, jaczé sã mòcno zjinaczoné ë jaczé na skùtk nieżëcznëch, pòliticznëch dzejników nie bëłë w sztądzë ùsôdzëc òglowégò, sztandardowégò jãzëka ë dobéc mòcny lëżnoscë w państwie, w jaczim są brëkòwóné. Kaszëbizna wiedno bëła bënnowò zjinaczonô, a wicy wiédzë ò tim mómë òd czasów [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwë]]. [[Aleksander Hilferding|Hilferding]] w pòłowie XIX w. pòdzelił kaszëbiznã na: 1. gwarã pòmerańsczich Słowińców i Kaszëbów, 2. gwarã pòmerańskich Kaszëbów, 3. gwarã kaszëbską w Zôchódnëch Prësach. Dzelnotã tã na zôczątkù XX stalata ùnowił Lorentz, chtëren w òbrëmienim 2 przédnëch òbéńdów: norda i pôłnié (jinëch wedle iloczasu), i tak "równoleżnikòwò", wëdzelił 21 gromadów, a w nich 70 gwar. ''Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich'' (1964-1978) – òddôwô stón z pòłowë XX w. i wëapartniô: 1. archaiczniészą nordã: a) Pùcczé (Mòrzanie i òsóbno półòstrów Hél – Rëbôcë); b) Pùcczé i Wejrowsczé; pas wëstrzódkòwy to – Lesôcë; 2. innowacyjny westrzódk, m.jin. Józcë (òkòlé Strzépcza, Mirochòwa i Srôkòjc); 3. spòlaszałé pôłnié, òsoblëwò wschódné. Juwernô stojizna jakno w pòmòrsczim jãzëkù ma môl np. w òkcytańsczim ë dolnomiemieczim jãzëkù. Òkcytańsczi czãstô biwô zwóny prowansalsczim jãzëkã, chò dialektë prowansalsczé są blos dzélã òkcytańsczégò, leno mają nômòcnészi lëteracczi zwëk. Dolnomiemiecczi (Nederdüütsch, Plattdüütsch) je czãstô zeszlachòwóny z jegò dolnosaksońsczim dialektã (Nedersassisch, Low Saxon), ga mô òn wiele mòcniészi môl òd resztë. Pò wëmiarcém słowianiznë a téż wszëtczéch jinëch pòmòrsczich dialektów, króm kaszëbiznë w przerównaniém do jãzëka Pòmòrzanów dzysô nôczãsczi je brëkòwóny termin "kaszëbsczi jãzëk". Rodowizna mionów "Kaszëbi" ë "kaszëbsczi" a téż ôrt, na jaczi òne przëszłë òb stalata z òkrãżégò Kòszalëna na Pòrénkòwi Pòmòrskô są wcyg wëzgôdką dlô ùczałich. Niżódnô z dotëchczasnych teòrëjów nie pòtkała sã z òglowym akceptã. Nie mô równak dokôzów na to, żebë doszło do wanogów Pòmòrzanów z òkrãżégò Kòszalëna w pòrénkòwim czérënkù. == Brëkòwanié == [[Òbrôzk:Garcz.jpg|mały|Dwamòwnô tôfla pòlskò-kaszëbskô]] Zwiksza wëższé sferë Prësôków mało dbałë ò kaszëbsczi jãzëk w XIX w. Syg kaszëbiznë òd kùli lat bezùstankòwò sã zmiészô. W latach 50. XX w. [[Kaszëbi]] równo żelë jidze ò starszich, jak i starków, a téż dzece – przed jidzenim do szkòłë – na co dzéń nié miôlë leżnoscë wiele razy przëstôwaniô z pòlsczim jãzëkã. Chòc kòscół béł tej môlã, gdze szło czëc [[Pòlsczi jãzëk|ten]] jãzëk. W szkòle na paùzach dzece gôdałë pò kaszëbskù. W latach 70. XX w. kaszë­bizna òglowò bëła ùznôwónô za jãzëk lëdzy mało wësztôł­conëch. Wiele wstidzało sã tedë kaszëbsczégò jãzëka, a w wiele szkòłach na Kaszëbach bëło robioné wnet wszëtkò, żebë dzecë nie gôdałë w rodny mòwie. Do niedôwna westrzódk pòlsczich mòwnoùczałich panowała ùdba, że kaszëbsczi je blós dialektã [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczégò jãzëka]]. W [[2003]] rokù béł dóny kaszëbiznié trzëlëterowi midzënôrodny kòd ''CSB'' wedle normë ISO 639-2. W krajach [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnii]] pierszą rolą w wiele rëmiach pùblicznégò żëcô państwa òdgriwają samòrządné krôjné, chtërnëch zastãpiną są naje wòjewództwa. W krãgù krôjnowy pòliticzi, jaką robią wòjewództwa, wiôldżi znaczënk mô edukacjô i kùltura. W państwach EÙ przëwiãzywô sã stolemną wôgã do krôjnowégò sztôłceniô i chòwaniô, do fùlniészégò pòznaniô historii spôdkòwiznë kùlturë nôblëższich strón, a w tim jãzëka. Jidze przece ò zakòrzenianié młodégò pòkòleniô w tradicji domôcégò kraju, ò ùswiądnienié nôrodny i eùropejsczi bòkadnoscë w rozmajitoscë, ò sztôłcenié sztaturë młodëch lëdzy jakno òbëwatelów swiądnëch swòjich mòżlëwòtów i òbòwiązków wedle tatczëznë, ale òtemkłëch na lëdzy i spòlëznë jinëch kùlturów. Dlô kaszëbsczégò jãzëka w Pòlsce òd 1 czerwińca 2009 rokù wôżnô je [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków]]. Dzysdniowò w [[Pòlskô|Pòlsce]], a òsoblëwie na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] je kòl 200 szkòłów, w chtërnëch dzecë ùczą sã kaszëbsczégò. 30 [[séwnik]]a 2010 rokù jãzëka kaszëbsczégò ùczëło sã 10 543 młodëch lëdzy, a z tegò 8 883 w 197 spòdlecznëch szkòłach. Òd 2013 rokù zaczinô są nowi przedmiot „Włôsnô historiô i kùltura”, jaczi wchôdô do szkòłów òd [[séwnik]]a. To je dodôwkòwi przedmiot dlô ùczniów zapisónëch na kaszëbsczi w piąti klasë spòdleczny szkòłë, w drëdżi klasë gimnazjum a téż w drëdżi klasë wëżigimnazjalny. Òcenã z niegò liczi sã do strzédny. Òd [[2005]] rokù je mòżnota skłôdaniô maturowégò egzaminu z negò jãzëka. W kaszëbsczim wëdôwóné są knéżczi, cządniczi a téż nadôwóné programë w radiu czë telewizëji. Wedle ùstawë ò nôrodnëch ë etnicznëch miészëznach i òbéndowim jãzëkù z [[6 stëcznika]] [[2005]] rokù je mòżebnota brëkòwania przed ùrzãdama gminów, kòl ùrzãdniégò jãzëka, kaszëbsczëgò jakno pòmòcnégò jãzëka. Pierszą gminą jakô wprowadzeła kaszëbsczi jãzëk jakno pòmòcny bëła [[Gmina Parchòwò]], pò ni [[Srôkòjce]], [[Gmina Lëniô]], [[Gmina Żukòwò]], a pózni [[Gmina Lëzëno]]. W [[2005]] r. kaszëbsczi jãzëk pierszi rôz szło bëło wëbrac na maturowim ekzaminie (kaszëbszczi wëbrało 23 ùczniów). Kaszëbizna mia swój plac w Pólsczi Òbéńdowi Telewizëji [[Gduńsk]] ([[Rodnô zemia (telewizjowô programa)|''Rodnô Zemia'']], ''Tedë jo''), a mô w [[Radio Gduńsk|Radiu Gduńsk]] (''Na bôtach ë w bòrach'') ë w [[Radio Kaszëbë|Radiu Kaszëbë]] òd 18 gòdnika 2004 (ùstawòwò zazychrowóné 25% czasu). UNESCO ùznôwô, że kaszëbsczi jãzëk je we wiôldżim niebezpiekù [http://www.unesco.org/culture/languages-atlas/en/atlasmap/language-id-370.html], bò pò kaszëbskù prawie wcale nie gôdają dzece. Dzysdnia kaszëbsczi jãzëk brëkòwóny je òd 90-tëch lat téż w liturgiji [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczégò kòscoła]]. Przëstãpnëch je czile dolamczënków Nowégò Testamentu, w tim [[Kaszëbskô lëteratura|kaszëbsczich runitów]]: [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eùgeniusza Gòłąbka]] i [[Francyszk Grucza|Francyszka Gruczë]], a téż òjca prof. dr hab. [[Adam Riszard Sykòra|Adama Riszarda Sykòrë]] z Pòznania – przełożił z greczi Ewanielëje. Kròm tegò przëstãpné sã téż kazaniô ks. [[Marión Miotk|Mariana Miotka]] ''Swiãtim turã starków'' (1991) i ùsôdzk ks. profesora [[Jan Walkùsz|Jana Walkùsza]] ''Sztrądã słowa'' (1996). === Gramatika === {|border=1 style="text-align:center" !Przëpôdczi (csb)||Przypadki (pol)||Pòjedinczô lëczba||Wielnô lëczba |- | [[nazéwôcz]] || mianownik || Kaszëba || Kaszëbi |- | [[rodzôcz]] || dopełniacz || Kaszëbë || Kaszëbów |- | [[dôwôcz]] || celownik || Kaszëbie || Kaszëbóm |- | [[winowôcz]] || biernik || Kaszëbã || Kaszëbów |- | [[Nôrzãdzôcz|narzãdzôcz]] || narzędnik || Kaszëbą || Kaszëbama |- | [[môlnik]] || miejscownik || Kaszëbie || Kaszëbach |- | [[Wòłôcz|wòłiwôcz]] || wołacz || Kaszëbò || Kaszëbi |} Ùszłi prosti czas {|class=wikitable |- |colspan=3 align=center |'''Pòjedinczô lëczba''' |colspan=3 align=center |'''Wielnô lëczba''' |- !Chłopsczi ôrt !Białczi ôrt !Dzecny ôrt !Chłopskòpersónowi ôrt<br> !Niechłopskòpersónowi ôrt<br> |- |jô bé'''ł'''<br>të bé'''ł'''<br>òn bé'''ł''' |jô bë'''ła'''<br>të bë'''ła'''<br>òna bë'''ła''' | - <br> - <br>òno bë'''ło''' |më bë'''lë''' (ma<ref>T. Slobodchikoff, 2014, The Role of Morphosyntactic Feature Economy in the Evolution of Slavic Number [http://www.lingref.com/cpp/wccfl/31/paper3045.pdf]</ref> bë'''ła''')<br>wa bë'''ła'''<br>òni bë'''lë''' |më bë'''łë'''<br>wa bë'''ła'''<br>òne bë'''łë''' |} == Dialektë == [[Òbrôzk:Kaszuby - dialekty wg F.Lorentza.png|mały|right|220px|Kaszëbsczé dialektë pg Friedricha Lorentza (pòczątk XX w.)]] Pòdług [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]] na pòczątku XX stalata to dało trzë dialektë kaszëbsczégò jãzëka: [[nordowòkaszëbsczi dialekt]], [[westrzédnokaszëbsczi dialekt]] i [[pôłniowòkaszëbsczi dialekt]].<ref>J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 128</ref> == Dopisënczi == {{Przëpisë}} == Lëteratura == [[Òbrôzk:Powiat Pucczi 2 ubt.jpeg|mały|Wëdowiédnô tablëca w dwóch jãzëkach: [[pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] ë kaszëbsczim]] * [[Florión Cenôwa|Florian Ceynowa]]: ''Kurze Betrachtungen über die kaßubische Sprache als Entwurf zur Gramatik''; hrsg., eingel. und kommentiert von Aleksandr Dmitrievič Duličenko und Werner Lehfeldt. Göttingen : Vandenhoeck & Ruprecht, 1998 ISBN 3-525-82501-3. * [[Eùgeniusz Gòłąbk]]: Wskôzë kaszëbsczégò pisënkù. Oficyna Czec [[1997]] ISBN 83-87408-02-6. * [[Aleksander Labùda]]: ''Słownik polsko-kaszubski/Słowôrz kaszëbskò-pòlsczi'' [[Gduńsk]] [[1981]] * [[Friedrich Lorentz|Fridrich Lorentz]]: ''Gramatyka pomorska'' t. 1-3 [[Wrocław]] [[1958]]-[[1962]] * [[Bernard Zëchta]]: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej.'' t. 1-7 [[Wrocław]] – [[Warszawa]] – [[Krakòwò]] [[1967]]-[[1976]] * [[Gustaw Pobłocki]]: ''Słownik kaszubski z dodatkiem idyotyzmów chełmińskich i kociewskich'', [[Chełmno]] [[1887]] * Adam Ryszard Sikora OFM, Wpoczątku bylo Slowo... Najstarsze kaszubskie teksty biblijne, Oficyna Czec, Kartuzy [[2009]] * [[Hanna Popowska-Taborska]], [[Wiesław Boryś]]: ''Słownik etymologiczny kaszubszczyzny'' t.1-4 [[Warszawa]] [[1994]]-[[2002]] (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy ) ISBN 83-901394-9-9, ISBN 83-86619-81-3, ISBN 83-86619-28-7, ISBN 83-86619-74-0 * [[Stefan Ramułt]]: ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego'', [[Krakòwò]] [[1893]] * Sztrategijô òchronë ë rozwiju kaszëbsczégò jãzëka ë kùlturë, [[Gduńsk]] [[2006]] * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie, [[Gduńsk]] [[2014]] * [[Jerzi Tréder|Jerzy Treder]]: ''Język kaszubski. Poradnik encyklopedyczny.'' [[Gduńsk]] [[2002]] ISBN 83-7326-037-4 * [[Jan Trepczik]]: ''Słownik polsko-kaszubski'' t. 1-2 [[Gduńsk]] [[1994]] ISBN 83-85011-73-0 === Zaòstałoscë kaszëbsczi (pòmòrsczi) pismieniznë === * [[1536]] Kronika T. Kantzowa o wendyjskich ludach zwanych Wendami a między nimi Kaszuby. ''Chronik von Pommern in Hohdeutscher, hrsg. v. G. Gaebel, [[Sztetëno]] [[1897]].'' * [[1586]] ''Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode'', [[Franz Tetzner]] [[1896]]: z dolmaczënkù bëtowsczégò pastora [[Szymon Krofej|S. Krofeja]], Słowińca (?) rodã z Dąbia. * [[1643]] ''Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá'', [[Gduńsk]] [[1643]]. Pastor smołdziński [[Michał Mostnik|M. Mostnika]] ''(Michał Pontanus)'', rodem ze Słupska. * ''Die Schmolsiner Perikopen'' (''Smòłdzëńsczé perikòpë''), òpracowóné ë wëdóné przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinze]], [[Berlëno]] ''(pòrénkòwé)'' [[1967]] * ''Altkaschubisches Gesangbuch'' (''Stôrokaszëbsczi spiéwnik''), òpracowóné ë wëdóné przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinze]], [[Berlëno]] ''(pòrénkòwé)'' [[1967]] * ''Przysięgi słowińskie z Wierzchocina [w:] Szkice z kaszubszczyzny: Dzieje, zabytki, słownictwo: Hanna Popowska-Taborska, Wejherowo'' [[1987]], s. 65-82 == Òbaczë téż == * [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Dëchòwô kùltura Kaszëb]] * [[Kaszëbienié]] * [[Kaszëbistika]] * [[Kaszëbskô lëteratura]] * [[Pòlaszenié]] * [[Palatalizacjô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [[wikt:Przédnô starna|Kaszëbsczi Wikisłowôrz]] * [http://www.endangeredlanguages.com/lang/csb Endangered Languages] * [http://id.ndl.go.jp/auth/ndla/?qw=%E4%BD%8E%E5%9C%B0%E3%83%89%E3%82%A4%E3%83%84%E8%AA%9Ekashubian&g=all NDL] * [https://wals.info/languoid/lect/wals_code_ksu WALS] * [http://www.theeuropeanlibrary.org/tel4/search?query=advanced%28%28LANGUAGE%2Ccsb%29%29# European Library] * [http://glosbe.com/csb/pl/ Glosbe – Słowôrz kaszëbskò-pòlsczi] * [http://multitree.org/codes/csb Kaszëbsczi] * [https://web.archive.org/web/20140826201403/http://www.skarbnicakaszubska.pl/slawistyka-w-xix-wieku-o-kaszebiznie#_ftn6 ò kaszëbiznie] * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140000263&min=1 (pl)] * [https://web.archive.org/web/20210201131848/http://www.cassubia-dictionary.com/ Kaszëbsczi słowôrz] * [https://web.archive.org/web/20240107175219/https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/0/B0851E4076228E55C1257249003DA323?OpenDocument Sejm – ochrona i rozwój języka i kultury kaszubskiej] * {{YouTube|msuLr02oOEo|Telewizja Kaszuby – Sonda o języku kaszubskim}} * [http://wiadomosci.sierakowice.pl/?a=1&id=1341&arch=1 pl] * [http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85071708 LC] * [http://zanotowane.pl/1026/8249/245307824747.htm Nauka języka Kaszubskiego] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk| ]] [[Kategòrëjô:Słowiańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] pwgbyueqsq17rqtbh16xnxpiea268oi 0 3167 194778 193768 2026-04-10T13:58:48Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194778 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=eeeeee| farba=| apartne miono=한국말 / 조선말| kraj, òbénda1= [[Kòreja]], [[Chinë]], [[Ruskô]], [[Japòńskô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]|, [[Brazylëjô]]| lëczba=78 milionów| môl=13.| rodzëzna=[[Izolowóne jãzëczi]] *Kòrejańsczi jãzëk| alfabét=[[hangeul]]| kraj, òbénda2=[[Kòreja]]| agencëjô=Rząd Nordowi Kòreji, Rząd Pôłniowi Kòreji| iso1=ko| iso2=kor| iso3=kor | sil=KOR | kod=ko| znankównik=Kòrejańskô| jãzëk=kòrejańsczi|znankòwnik2=kòrejańsczégò }} '''Kòrejańsczi jãzëk''' (한국말/조선말) je ùrzãdnym jãzëkã òbëdwóch Kòrejów: [[Repùblika Kòreji|Pôłniowi]] ë [[Nordowô Kòreja|Nordowi]]. Je téż jednym z dwóch òficjalnëch jãżëków w prowincëji [[Yanbian]] w [[Chinë|Chinach]]. Na całownym swiece je kòl 78 milionów lëdzy, chtërni gôdôją w nym jãzëkù, wrechòwując w to wiôldżé grëpë w [[Ruskô|Rusczi]], Chinach, [[Aùstralëjô|Aùstralëji]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Kanada|Kanadze]], [[Brazylëjô|Brazylëji]], [[Japòńskô|Japòńsczi]] a slédnio téż na [[Filipinë|Filipinach]]. Genealogòwi régòwanié kòrejańsczégò je dzysdniowò diskùtowane. Wiele mòwòùczałich daje nen jãzëk do grëpy [[ałtajsczé jãzëczi|ałtajsczich jãzëków]], jinszi do jãzëków izolowónëch. Kòrejańsczi je aglunatiwny w mòrfologiji ë òrtu [[jãzëk ôrtu SOV|SOV]] w syntakse. Czile słów bëło wimpòrtowónëch z [[chińsczi jãzëk|chińsczégò jãzëka]] abò zrobionëch na ôrt chińsczich słów. == Miona == Kòrejańsczé miono jãzëka wëprowadzô sã òd miona Kòreji brëkòwónej w gwësnëch òbéndach negò kraju. Tedë w Nordowi Kòreji, jãzëk zwie sã ''Chosŏnmal'' (조선말), abò ''Chosŏnŏ'' (조선어) a w Pôłniowi nôczãsci zwie sã ''Hangungmal'' (한국말), abò ''Hangugeo'' (한국어) czë ''Gugeo'' (국어, nôrodowi abò domòcy jãzëk). Czasã zwëczajno zwie sã gò ''Urimal'' ("naji jãzëk"; 우리말 jakò jedno słowò w Pôłniowi Kòreji, 우리 말 ze spacją w Nordowi). == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Japòńsczi jãzëk]] * [[Hangeul]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kòrejańsczi jãzëk|Kòrejańsczi jãzëk]] asbiccrq0i9z0pzo3hrjg16wdl3qfol 0 3565 194787 193302 2026-04-10T13:59:46Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ Òbôczë téż → Òbaczë téż; 194787 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ubuntu_11.04_(csb).png|mały|300px|Kaszëbsczi Ubuntu 11.04]] [[Òbrôzk:Ubuntu-logo-2022.svg|200px|right]] [[Òbrôzk:Ubuntu 7.04 pre alfa.png|mały|right|Wëbiérk kaszëbsczi klawiaturë w Ubuntu 7.04]] '''Ubuntu Linux''' – fùlwôrtnô distribùcëjô [[Òperacjowô systema|òperacjowi systemë]] [[Linux]], namienionô òsoblëwié dlô domôcegò ë biurowégò brëkùnkù. Ji spòdlém jë znónô ze sztabilnotë distribùcëjô [[Debian]], a spònsorowónô je òna bez frimã [[Canonical Ltd.]] Słowò '''ubuntu''' pòchôdô z jãzëków pôłniowò-afrikóńsczich plemión [[Zulu]] ë [[Xhosa]] ë òznôczô człowieczestwò dlô wszëtczich. Przédnym zgrôwã ti distribùcëji je dôwanié brëkòwniką fùlwôrtny ë òtemkłi systemë, jakô je prostô w òbsłëdze ë równoczasno téż sztabilnô ë mòdernô. Ubuntu wëchôdô w regùlarnëch rozstãpach, mòżlëwié co 6 ksãżëców. Wersëjô Ubuntu 7.04 "Feisty Fawn" ùkôza sã we łżekawiace [[2007]] rokù, zamëkô òna ju w se mòżnotą wëbierkù kaszëbsczégò ùstôwù klawiaturë. [[Kaszëbsczi jãzëk]] przistãpny je w dzélu òd wersëji 8.04. Numrë wersëjów òznôczają rok ë ksãżëc w jaczim mô sã nôslédnô ùkôzac ë tak n.p. 7.04 òznôczô tëli, że to wersëjô jakô sã pòkôza w 200'''7''' rokù we łżekwiôce ('''04'''). To dô cziles wariantów ti distribùcëji, jinszëch w brëkùnkù sztandardowégò dlô se graficznégò òkrãżégò, czë paczétów soft-wôrë, jak n.p. [[Kubuntu]], [[Xubuntu]] czë [[Edubuntu]]. Są òne równak ze sobą kòmpatibilné ë je mòżno generalno w kòżdi wersëji brëkòwac kòżdegò graficznegò òkrążą czë [[Soft-wôra|soft-wôrë]]. == Òbaczë téż == * [[Kubuntu]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://ubuntu.com Domôcô starna Ubuntu] * [http://wiki.ubuntu.com/KashubianTeam Kaszëbsczé karno dolmôczów] [[Kategòrëjô:Wòlnô soft-wôra]] [[Kategòrëjô:Linuksowé distribùcëje]] fp3r5utp7tp7ehoyr15j26rscd7lhze 0 4096 194867 194644 2026-04-10T16:20:46Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Azëjô]] * [[Eùropa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194867 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Africa_satellite_orthographic.jpg|mały|Afrika - satelitarny odjimk]] {{commons|Africa}} '''Afrika''' – stolemna dzél [[Zemia|swiata]], na pôłnie od Eùropë i na zôpadze od [[Azëjô|Azëji]], z chtërną je sparłaczona lądowo przez Suez. We wschòdnym i pôłniowim dzélu Africzi roscą nisczé i wësoczé trôwë, pòjedińczé drzewa (palmë, baòbabë, akacje), a téż préklowaté chwarzna. === Lëdztwò === [[Òbrôzk:Africa in the world (red) (W3).svg|mały|right|Afrika]] W Africe mieszkô kòle 920 mln lëdzy. === Kraje Africzi === W Africe je 54 [[Państwò|państwów]] ë zanôléżnych òbéńdów. {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%" ! Fana ! Państwò ! Nôrodné miono kraju ! Stolëca ! Ùrzãdné i brëkòwané jãzëczi ! Dëtkòwô jednota |- | [[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|center|50px|border]] | [[Algieriô]] abò Algierskô | الجزائر‎ | [[Algiers]] | [[arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[berbersczi_jãzëk|berbersczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Algiersczi dënar |- | [[Òbrôzk:Flag of Angola.svg|center|50px|border]] | [[Angòlô]] | Angola | [[Luanda]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], Kikongo, Kimbundu, Umbundu | Angòlskô kwanza |- | [[Òbrôzk:Flag of Benin.svg|center|50px|border]] | [[Benin]] | Bénin | [[Porto Novo]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Yoruba_jãzëk|Yòruba]], [[Fòn_jãzëk|Fòn]] | CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Botswana.svg|center|50px|border]] | [[Bòtswanô]] | Botswana | [[Gaborone]] | [[Setswana_jãzëk|Setswana]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Botswańskô pula |- | [[Òbrôzk:Flag of Burkina Faso.svg|center|50px|border]] | [[Bùrkina Fasò]] | Burkina Faso | [[Ouagadougou]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Mòoré, Fula, Dioula | Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Burundi.svg|center|50px|border]] | [[Bùrundi]] | Burundi | [[Gitega]] | [[Kirundi_jãzëk|Kirundi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Bùrundiańsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Chad.svg|center|50px|border]] | [[Czad]] | Tchad | [[Ndżamena]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|center|50px|border]] | [[Demòkraticzna Repùblika Kòngo]] | République démocratique du Congo | [[Kinszasa]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Lingala, Kikongo, Swahili, Tshiluba | Kòngolësczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Djibouti.svg|center|50px|border]] | [[Dżibùti]] | Djibouti | [[Dżibùti (gard)]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], Afarsczi, Somali | Dżibùtëńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|center|50px|border]] | [[Egipt]] | مصر‎ | [[Kairo]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] (egipsczi dialekt) | Egipsczi funt |- | [[Òbrôzk:Flag of Eritrea.svg|center|50px|border]] | [[Eritrejô]] | ኤርትራ | [[Asmara]] | Tigrinya, Beja, [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], Tigre, Kunama, Saho, Bilen, Nara, Afar, [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Eritreańskô nakfa |- | [[Òbrôzk:Flag_of_Eswatini.svg|center|50px|border]] | [[Eswatini]] abò Swaziland | weSwatini, Eswatini | [[Mbabane]] | Swazi jãzëk, anielsczi | Swazisczi lilangeni, pôłniowôafrikaańsczi rand |- | [[Òbrôzk:Flag of Ethiopia.svg|center|50px|border]] | [[Etiopiô]] | Iትዮጵያ Ītyōṗṗyā | [[Addis Abeba]] | [[Amharsczi]] | Etiopsczi birr |- | [[Òbrôzk:Flag of Gabon.svg|center|50px|border]] | [[Gabón]] | Gabon | [[Libreville]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Fang, Myene, Punu, Nzebi | CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Gambia.svg|center|50px|border]] | [[Gambiô]] | Gambia | [[Bandżul]] | [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]], Mandinka, Fula, Wolof, Serer, Jola | Gambijsczi dalasi |- | [[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|center|50px|border]] | [[Ghanô]] | Ghana | [[Accra]] | [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]], Asante Twi, Bono, Dagbani, Frafra, Kusaal, Hausa | Ghańsczi cedi |- | [[Òbrôzk:Flag of Guinea.svg|center|50px|border]] | [[Gwinejô]] | Guinée | [[Conakry]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Fulani, Mandinka, Susu | Gwinejsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Guinea-Bissau.svg|center|50px|border]] | [[Gwinejô Bissau]] | Guinea-Bissau | [[Bisseau]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], górnowinejsczi kreole | Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Cameroon.svg|center|50px|border]] | [[Kamerùn]] | Cameroon | [[Jaunde]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]], Fula, Ewondo | CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Kenya.svg|center|50px|border]] | [[Keniô]] | Kenya | [[Nairobi]] | [[Swahili]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Kenijsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Comoros.svg|center|50px|border]] | [[Kòmòrë]] | Komori | [[Moroni]] | [[Kòmòrôńsczi_jãzëk|kòmòrôńsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | Kòmòròńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Republic of the Congo.svg|center|50px|border]] | [[Kòngo]] | Congo | [[Brazzaville]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Kituba, Kikongo, Lingala | CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Lesotho.svg|center|50px|border]] | [[Lesòthò]] | Lesotho | [[Maseru]] | [[Sotho]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Lesothòńsczi loti |- | [[Òbrôzk:Flag of Liberia.svg|center|50px|border]] | [[Liberiô]] | Liberia | [[Monrowia]] | [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Liberańsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Libya.svg|center|50px|border]] | [[Libiô]] | ليبيا‎ | [[Tripolis]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[Berbersczi_jãzëk|berbersczi]] | Libijsczi dinar |- | [[Òbrôzk:Flag of Madagascar.svg|center|50px|border]] | [[Madagaskar]] | Madagascar | [[Antananarivo]] | [[Malagasczi]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Malagasczi ariary |- | [[Òbrôzk:Flag of Malawi.svg|center|50px|border]] | [[Malawi]] | Malawi | [[Lilongwe]] | [[Chichewi]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Malawijskô kwacha |- | [[Òbrôzk:Flag of Mali.svg|center|50px|border]] | [[Mali]] | Mali | [[Bamako]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Bambara | Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|center|50px|border]] | [[Marokò]] | al-Maġhrib | [[Rabat]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], | Marokańsczi dirham |- | [[Òbrôzk:Flag of Mauritania.svg|center|50px|border]] | [[Maùretaniô]] | ‏موريتانيا‎ | [[Nouakchott]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Maùretańskô ouguiya |- | [[Òbrôzk:Flag of Mauritius.svg|center|50px|border]] | [[Maùritjùs]] | Mauritius | [[Port Louis]] | Kreole, Bhojpuri, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Mauritjùskô rupia |- | [[Òbrôzk:Flag of Mozambique.svg|center|50px|border]] | [[Mòzambik]] | Mozambique | [[Maputo]] | [[Pòrtugalsczi jãzëk|pòrtugalsczi]] | Mòzambijsczi metikal |- | [[Òbrôzk:Flag of Namibia.svg|center|50px|border]] | [[Namibiô]] | Namibia | [[Windhoek]] | Afrikaans, [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]], miemiecczi, RuKwangali, Setswana, siLozi, !Kung | Nambijsczi dolar |- | [[Òbrôzk:Flag of Niger.svg|center|50px|border]] | [[Niger]] | Niger | [[Niamey]] | Hausa, Kanuri, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Nigeria.svg|center|50px|border]] | [[Nigeriô]] | Nigeria | [[Abuja]] | Hausa, Igbo, Joruba, [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Nigeriôńskô naira |- | [[Òbrôzk:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|center|50px|border]] | [[Òstrowë Swiãtégò Tomasza i Ksążãcô]] | São Tomé e Príncipe | [[São Tomé]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], saotomeńsczi kreole, forro, angòlsczi kreole | Saotomeńskô dobra |- | [[Òbrôzk:Flag of South Africa.svg|center|50px|border]] | [[Pôłniowô Afrika]], RPA | South Africa | [[Pretoria]], [[Johannesburg]], [[Bloomfontain]] | Zulu, Xhosa, Sotho, Tswana, Afrikaans, [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Pôłniowôafrikaańsczi rand |- | [[Òbrôzk:Flag of South Sudan.svg|center|50px|border]] | [[Pôłniowi Sùdan]] | South Sudan | [[Dżuba]] | Bari, Dinka, Luo, Murle, Nuer, Zande, [[Arabsczi_jãzëk|Jubôarabsczi]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Pôłniowôsùdańsczi funt |- | [[Òbrôzk:Flag of Cape Verde.svg|center|50px|border]] | [[Repùblika Zelonégò Przilądka]] | Cabo Verde | [[Praia]] | [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], zelonòprzilądkòsczi creole | Zelonòprzilądkòsczi escudo |- | [[Òbrôzk:Flag of Central African Republic.svg|center|50px|border]] | [[Repùblika Westrzódnoafrikańskô]] | République Centrafricaine | [[Bangui]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Sango_jãzëk|sango]] | CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Equatorial Guinea.svg|center|50px|border]] | [[Równikòwô Gwinejô]] | Guinea Ecuatorial | [[Molobo]] | [[Szpańsczi_jãzëk|szpańsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Pòrtugalsczi_jãzëk|pòrtugalsczi]], Fang, Bube, Combe, Annobonesczi, Igbo | CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Rwanda.svg|center|50px|border]] | [[Rwandô]] | Rwanda | [[Kigali]] | Swahili, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Rwandejsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|center|50px|border]] | [[Senegal]] | Sénégal | [[Dakar]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Wolof | Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Seychelles.svg|center|50px|border]] | [[Seszele]] | Seychelles | [[Victoria]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]], seszelsczi kreole | Seszelskô rupiô |- | [[Òbrôzk:Flag of Sierra Leone.svg|center|50px|border]] | [[Sierra Leone]] | Sierra Leone | [[Freetown (Sierra Leone)]] | Temne, Mende, [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Sierraleońsczi leon |- | [[Òbrôzk:Flag of Somalia.svg|center|50px|border]] | [[Somaliô]] | Soomaaliya | [[Mogadiszu]] | Somali, [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]] | Somalsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Sudan.svg|center|50px|border]] | [[Sùdan]] | السودان | [[Chartum]] | [[Arabsczi_jãzëk|Sùdańskôarabsczi]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Sùdańsczi funt |- | [[Òbrôzk:Flag of Tanzania.svg|center|50px|border]] | [[Tanzaniô]] | Tanzania | [[Dodoma]] | Swahili, [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Tanzańsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Togo (3-2).svg|center|50px|border]] | [[Togo]] | Togo | [[Lomé]] | Ewe, Kabiyé, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], | Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank |- | [[Òbrôzk:Flag of Tunisia.svg|center|50px|border]] | [[Tunezjô]] | تونس‎ | [[Tunis]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], berbersczi, [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Tùnezejsczi dinar |- | [[Òbrôzk:Flag of Uganda.svg|center|50px|border]] | [[Ùgandô]] | Uganda | [[Kampala]] | [[Swahili]], [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Ùgandejsczi sziling |- | [[Òbrôzk:Flag of Zambia.svg|center|50px|border]] | [[Zambiô]] | Zambia | [[Lusaka]] | Bemba, Nyanja, Tonga, Lozi, [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]] | Zambijsko kwacha |- | [[Òbrôzk:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|center|50px|border]] | [[Zôpadnô Sahara]], dzelowô Sahrawi | Western Sahara; dzelowô Sahrawi | [[Laayounea]], [[Tifariti]] | [[Arabsczi_jãzëk|arabsczi]], [[Francësczi_jãzëk|francësczi]] | Sahrawiskô peseta, marokańsczi dirham, algersczi dinar, mauritansko ouguiya |- | [[Òbrôzk:Flag of Zimbabwe.svg|center|50px|border]] | [[Zimbabwe]] | Zimbabwe | [[Harare]] | Shona, Ndebele, klikowi Koisan, [[Anielsczi_jãzëk|anielsczi]], Sotho, Tonga, Tswana, Xhosa, etc. | Zimbaweńsczi rozrachunkowi brutto dolar (zolar), pôłniowôafrikaańsczi rand, amerikańsczi dolar, eùro |- | [[Òbrôzk:Flag of Côte d'Ivoire.svg|center|50px|border]] | [[Ùbrzég Słoniowëch Kłów]] | Côte d'Ivoire | [[Jamusukro]] | [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], Bété, Dioula, Baoulé, Abron, Agni, Cebaara, Senufo, etc. | Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank |} '''Zanôléżné teritoria:''' Ceuta | [[Kanarejscze Òstrowë]] | Madera | Melilla | Òstrów Sw. Helenë | Pelagijscze Òstrowë | Réunion | Sokotra '''Teritoria z ògrańczoném ùznaniém:''' Somaliland | Zôpadnô Sahara (Sahrawi) [[Òbrôzk:Gdańsk muzeum archeologiczne głowica kolumny z piaskowca 09.07.10 pl.jpg|mały|220px|left|Głowica z Africzi w mùzeum w [[Gduńsk]]ù]] == Òbaczë téż == * [[Azëjô]] * [[Eùropa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika|*]] [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] ijtupoc6v8pwhqjg09oowsxklk3tiyh 0 4346 194772 193793 2026-04-10T13:55:39Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194772 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Język polski w Europie.png.jpg|mały|Pòlsczi jãzëk w europie]] '''Pòlsczi jãzëk''' (''język polski'') – jãzëk z [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. == Alfabét == [[A]]a, [[Ą]]ą, [[B]]b, [[C]]c, [[Ć]]ć, [[D]]d, [[E]]e, [[Ę]]ę, [[F]]f, [[G]]g, [[H]]h, [[I]]i, [[J]]j, [[K]]k, [[L]]l, [[Ł]]ł, [[M]]m, [[N]]n, [[Ń]]ń, [[O]]o, [[Ó]]o, [[P]]p, [[Q]]q, [[R]]r, [[S]]s, [[Ś]]ś, [[T]]t, [[U]]u, [[V]]v, [[W]]w, [[X]]x, [[Y]]y, [[Z]]z, [[Ź]]ź, [[Ż]]ż, == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] 4tqjhhqpa4f3sm6j70bit0afk0tu9p3 0 4633 194877 194214 2026-04-10T17:17:28Z DawnyTest 14843 194877 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏سلطنة عُمان‎|miono=Òman|fana=Flag of Oman.svg|miono-genitiw=Òmanu|herb=National emblem of Oman.svg|mòtto=|na karce=Oman in its region.svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Maskat|fòrma państwa=mònarchia|wiéchrzëzna=309,500|rok=2024|lëdztwò=3,901,992|dëtk=rial omansczi|kòd dëtka=OMR|himn=‏نشيد وطني عماني<br>Nashīd as-Salām as-Sultānī|telefón=968|Internet=.om|kòd=OM|procent-wòdë=0|czasowô cona=+4|Mònarcha=Hajsam ibn Tarik Al Sa’id |aùtowi kòd=OM}} '''Òman''' je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. Stolecznym gardã je Maskat. Greńczë z państwama: [[Jemen|Jemenã]], [[Saudëjskô Arabijô]], [[Zjednóné Arabsczie Emiratë|Zjednónémi Arabsczimi Emiratami]]. * lëdztwò: 3,901,992 mieszkańców (2024)<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20210313050143/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/oman/ Oman] The world factbook [2025-07-04]</ref> * wiéchrzëzna: 309,500 km² (wòdë 0%''')'''<ref name=":0" /> == Òbaczë téż == * [[Zjednóné Arabsczé Emiratë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 27ppyhc5oxvjw34sako4gvw0a1nraob 0 4635 194741 194425 2026-04-10T13:17:37Z Iketsi 3254 * [[Wòjna Izraela z Hamasã]] 194741 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = מדינת ישראל (Medinat Israel) |miono = Państwò Izrael |miono-genitiw = Izraela |fana = Flag of Israel.svg |herb = Emblem of Israel.svg |na karce = Israel on the globe (Afro-Eurasia centered).svg |jãzëk = [[Hebrajsczi jãzëk|hebrajsczi]] |stolëca = Jerozolëma |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 22 072 |procent-wòdë = 2 |lëdztwò = 8 834 700 | rok = 2018 |dëtk = szekel | kòd dëtka = ILS |czasowô cona = +2 |swiãto = 14 maja ([[Żidowsczi kalãdôrz|5 ijar]])<ref>[https://polin.pl/pl/jom-ha-acmaut-dzien-niepodleglosci-izraela Jom ha-Acmaut – Dzień Niepodległości Izraela] Muzeum Historii Żydów Polskich [2025-08-30]</ref> |himn = התקווה <br> Hatikwa<br> (Nôdzeja) <center>[[Òbrôzk:Hatikvah instrumental.ogg]]</center> |kòd = IL |Internet = .il |telefón = 972|Prezydeńt=Jicchak Herzog|Premiéra=Binjamin Netanjahu|data ùsôdzenia=14 maja 1948|aùtowi kòd=IL }} '''Izrael''' je państwã w Zôpadny [[Azëjô|Azëji]], na Blisczim Wschòdze na pòrënkòwi brzégu [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnégò Mòrza]]. Greńczë z [[Liban|Libanã]], [[Syrëjô|Syrëją]], [[Jordaniô|Jordanią]] i [[Egipt|Egiptã]]<ref>[https://www.gov.il/en/pages/the-land-geography-and-climate THE LAND: Geography and Climate] [2021-04-11] Ministry of Foreign Affairs [2025-08-30]</ref>. Terenem spiérnim je [[Palestinskô]], chtërô Izrael ùznelë za swòjã dźél. Nôwikszô religijô to Judajizm, wëznaje go pònad 7 milionów mieszkańców<ref>[https://www.statista.com/statistics/1475502/israel-population-by-religion/ Population of Israel as of 2023, by religion] Statista [2025-08-30]</ref>. == Òbaczë téż == * [[Palestinskô]] * [[Wòjna Izraela z Hamasã]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Izrael| ]] aksy6t5co3y6n0ayihzjldgv2edf596 0 4637 194879 193493 2026-04-10T17:22:05Z DawnyTest 14843 194879 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏جمهوری اسلامی ایران‎ |miono=Islamskô Repùblika Iranu|fana=Flag of Iran.svg|miono-genitiw=Iranu|herb=Emblem of Iran.svg|mòtto=استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی<br /> Esteghlâl, âzâdi, dżomhuri-je eslâmi<br>(Samòstójnota, Wòlnosc, Islamskô Repùblika)|na karce=Iran in its region.svg|jãzëk=[[Persczi jãzëk|Persczi]]|stolëca=Teheran|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1 628 771|procent-wòdë=0,7|rok=2015|lëdztwò=81 423 000|dëtk=Rial|kòd dëtka=IRR|czasowô cona= +3:30|swiãto=1 łżëkwiata|himn=Sorud-e Melli-e Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān <center>[[File:Sorud-e Mellí-e Yomhurí-e Eslamí-e Irán (instrumental).oga]]</center>|kòd=IR|Internet=.ir|telefón=+98|Prezydeńt=Masud Pezeszkian|Mònarcha=Modżtaba Chamenei|aùtowi kòd=IR|kònstitucjô=Kònstitucjô Iranu z 3 gòdnika 1979}} '''Iran''' ([[Persczi jãzëk|Persczi]]: ایران) je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. Stolecznym gardã je [[Teheran]]. Państwòwą religią je [[islam]]. == Historiô == Perskô to jednô z nôstarszich cywilizacëji na swiece. Stôrożëtnô Perskô bëłô rządzonô przez m.in. dinastiã Achemenidów, z jaczi pòchòdzëli Cyrus II Wiôldżi ë Dariusz I Wiôldżi, chtërni stworzëli stolemne persczé państwò. Pò tim państwã władali Partë ë Sasanidë<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20250827224504/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Iran-Historia;4270155.html Iran. Historia] Encyklopedia PWN</ref>. Religią Stôrożëtny Persczi bëł zaratùsztrianizm. W VII stalata zemie òstały zdobëte przez [[Arabowie|Arabów]], chtërni zaprowadzëli w krôju [[islam]]<ref>[https://www.britannica.com/place/Iran/History History of Iran] Encyclopedia Britannica</ref>. Pòtemù Perskô przechôdzëłô różné dinastëje, midze innymi: Safawidów (1501–1722)<ref>[https://www.iranicaonline.org/articles/safavids/ Safavids] Encyclopedia Iranica</ref>, chtërni ùtwierdzëli szyicczi islam, czede ùczënili go państwową religią<ref>[https://www.theguardian.com/world/2016/sep/29/iran-shia-islam-matter-of-state Removal of the heart: how Islam became a matter of state in Iran] The Guardian</ref>, a też Afszaridów (1736–1796<ref>[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803095355440 Afsharid dynasty] Oxford Reference</ref>), Zandów (1750–1794<ref>[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803133352463 Zand dynasty] Oxford Reference</ref>), Kadżarów (1794–1925) ë Pahlawi (1925–1979)<ref name=":0" />. W 1935 Perskô zmieniłô miono na Iran<ref>[https://en.majalla.com/node/288096/documents-memoirs/day-history-persia-renamed-%E2%80%98iran%E2%80%99 This day in history: Persia renamed ‘Iran’] Al Majalla</ref>. W 1979 z przëczënë islamsczi rewolucëji òstała òbalonô slédnô dinastëjô ë 1 łżëkwiata Iran stał sã islamską repùbliką<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/politics-and-government/iran-becomes-islamic-republic Iran Becomes an Islamic Republic] EBSCO</ref>. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi na Blisczim Wschòdze u brzégu Òmańsczi Roztoczi, Persczi Roztoczi ë [[Kaspijsczé Mòrzé|Kaspijsczégo Mòrza]]. === Wiéchrzëzna === * całownô: 1,648,195 km² * wiéchrzëzna lądu: 1,531,595 km² * wiéchrzëzna wòdów: 116,600 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 19. === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 5,894 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Afganistón|Afghanistón]] 921 km; [[Armenijô]] 44 km; [[Azerbejdżan]] 689 km; [[Irak]] 1,599 km; [[Pakistan]] 959 km; [[Tëreckô]] 534 km; [[Turkmenistan]] 1,148 km === Brzegòwô liniô === 12,440 km, grańca z Kaspijsczim Mòrzã (740 km) === Klimat === Klimat sëchi lub półsëchi, subtropikalny zdłuż ùbrzégù Kaspijsczégo Mòrza === Ùsztôłcenié terenu === Teren je nierówny, brzeg je wësoczi, centralny basén z piôszczëznami ë górama; môłé, nieprzeriwne równinë zdłuż òbù brzégów. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 1,305 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -28 m. n.r.m. (Kaspijsczé Mòrze) * nôwëższi czëp: 5,625 m. n.r.m. (Demawend) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 29% (w tim 9.7% òrnëch gruńtów) * lasë 6.6% (wôrtoscë szacowóné na 2023) == Sprôwné pòdzelenié == Iran dzeli sã na 31 prowincjów (''ostán''), jaczimi rządzą gùbernatorzë (استاندار, ''ostándár''). Prowincje dzelą sã na pòdprowincje (''šahrestán''), te zôs na gminë miesczé (''bachš'') i wiesczé (''dehestán''). [[Òbrôzk:IranNumbered.png|right|300px|Íránské provincie.]] {| style="background:transparent;" |- valign="top" | {| style="background:transparent; font-size:90%;" | 1. || Teheran (تهران Tehrān) |- | 2. || Kom (قم Qom) |- | 3. || Markazi (مرکزی Markazī) |- | 4. || Kazwin (قزوین Qazvīn) |- | 5. || Gilan (گیلان Gīlān) |- | 6. || Ardabil (اردبیل Ardabīl) |- | 7. || Zandżan (زنجان Zanjān) |- | 8. || Pòrénkòwi Azerbejdżan (آذربایجان شرقی Āzarbāījān-e Sharqī) |- | 9. || Zôpadny Azerbejdżan (آذربایجان غربی Āzarbāījān-e Gharbī) |- | 10. || Kùrdistan (کردستان Kordestān) |} | {| style="background:transparent; font-size:90%;" | 11. || Hamadan (همدان Hamadān) |- | 12. || Kermanszach (کرمانشاه Kermānshāh) |- | 13. || Ilam (ایلام Īlām) |- | 14. || Lorestan (لرستان Lorestān) |- | 15. || Chùzestan (خوزستان Khūzestān) |- | 16. || Czahar Mahal wa Bachtijari (چهارمحال و بختیاری Chahārmahāl va Bakhtiyārī) |- | 17. || Kohgiluje wa Bujerahmad (کهگیلویه و بویراحمد Kohgīluyeh va Bōyer-Ahmad) |- | 18. || Buszehr (بوشهر Būshehr) |- | 19. || Fars (فارس Fārs) |- | 20. || Hòrmozgan (هرمزگان Hormozgān) |} | {| style="background:transparent; font-size:90%;" | 21. || Sistan i Beludżistan (سیستان و بلوچستان Sīstān va Balūchestān) |- | 22. || Kerman (کرمان Kermān) |- | 23. || Jazd (یزد Yazd) |- | 24. || Isfahan (اصفهان Esfahān) |- | 25. || Semnan (سمنان Semnān) |- | 26. || Mazandaran (مازندران Māzandarān) |- | 27. || Gòlestan (گلستان Golestān) |- | 28. || Nordowi Chòrasan (خراسان شمالی Khorāsān Shamālī) |- | 29. || Chòrasan Razawi (خراسان رضوی Khorāsān Razavī) |- | 30. || Pôłniowi Chòrasan (خراسان جنوبی Khorāsān Janūbī) |- | 31. || Albòrz (استان البرز Alborz) |} | |} == Demografiô == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 92,417,681 (2025)<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/iran-population/ Iran Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref> === Etniczné karna === Persowie, Azerowie, Kurdowie, Lurowie, Balochowie, Arabòwie, Turkmeni ë Tërkuci === Jãzëczi === Òglowò ùżiwónym jãzëkã je persczi, le brëkòwane sã też azersczi jinsze tërkuccze dialektë, kurdijsczi, gilaki, mazandarani, luri, balochi, arabsczi === Religijné karna === [[Islam|Mùzułmanie]] (państwòwô religiô) 98.5%, [[Chrzescëjanizna|chrzescëjónie]] 0.7%, bahaici 0.3%, agnosticë 0.3%, jinszi (w tim zaratusztrianie, żëdzë, hinduiści) 0.2% (2020) === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 77.3% == Pòliticzny system == Iran to [[teokracëjô]] ë islamskô repùblika z systemã prezydencczim. Przédnikã kraju je Nôweższi Wódca, wëbierany je przez Gromadã Ekspertów. Przédnikã rządu je prezydent, wëbierany na 4 lata. Parlament Islamskô Konsultatywnô Gromada je jednojizbowi ë mô 290 członków<ref>[https://www.asianparliament.org/parliament/information/majles-shoraye-eslami--islamic-parliament-of-iran-/3/1/view/ Majles Shoraye Eslami (Islamic Parliament of Iran)] Asian Parliamentary Assembly</ref>, wëbierany je na sztërëlatną kadencjã<ref>[https://commonslibrary.parliament.uk/irans-2024-elections/ Iran’s 2024 elections] House of Commons Library</ref>. * Nôweższi Wódca: Modżtaba Chamenei * Prezydent: Masud Pezeszkian == Galeriô == <gallery> File:Gate of All Nations, Persepolis.jpg File:Hafez 880714 095.jpg File:981012-Damavand-South-IMG 9861-2.jpg File:Kish beach 02.jpg File:Naghshe Jahan Square Isfahan modified.jpg File:Ferdowsi tomb4.jpg File:Aerial View of Tehran 26.11.2008 04-35-03.JPG File:Rasht Municipality Mansion in an Autumn night.jpg File:Towers in Tehran City at night.jpg File:RezaShrine.jpg File:Mozaffariyeh, Grand Bazzar of Tabriz, IRAN.jpg File:The misty mountains.jpg </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] {{Ùzémk artikla}} itm5agt1px1qgcmz8myc44ejzitlrzl 0 4640 194878 191968 2026-04-10T17:18:50Z DawnyTest 14843 infobox 194878 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Islamskô Repùblika Pakistanu|gwôsné miono=‏اسلامی جمہوریۂ پاکستان‎ Islamic Republic of Pakistan|fana=Flag of Pakistan.svg|miono-genitiw=Pakistanu|herb=State emblem of Pakistan.svg|mòtto=Iman, Ittehad, Nazm<br> (Wiara, Jednosc, Discëplinô)|na karce=Pakistan in its region (claimed and disputed hatched).svg|jãzëk=[[urdu jãzëk|urdu]], [[anielsczi jãzëk|anielsczi]]|stolëca=Islamabad|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=796,095|rok=2025|lëdztwò=249 948 885|dëtk=pakistańskô rupia|kòd dëtka=PKR|czasowô cona=5|swiãto=14 zélnika|himn=قومی ترانہ ‎<br> Pak sarzamin shad bad|kòd=PK|Internet=.pk|telefón=92|Prezydeńt=Asif Ali Zardari|Premiéra=Shehbaz Sharif|aùtowi kòd=PK|data ùsôdzenia=14 zélnika 1947}} '''Pakistan''' abò '''Pakistón''' - je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. [[Islam|Mahòmetanizm]] je tu państwòwą religią<ref>[https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2004/35519.htm Pakistan] US Department of State</ref>. Stolëcznym gardã je Islamabad. == Historiô == Do 1947 roku bëł dzélã Britijsczich Indii. Zwëskał samòstójnotã [[14 zélnika]] 1947<ref>[https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesperson/2025/08/pakistan-independence-day Pakistan Independence Day] US Department of State</ref>. W 1948 mioła mol pierszô wòjna o Kaszmir z [[Indie|Indiami]]. [[23 strëmiannika]] 1956 stał sã islamskô repùblikã (rëchli przédnikã bëł król [[Wiôlgô Britanijô|britijsczi]])<ref>[https://moderndiplomacy.eu/2021/03/23/nine-years-from-dominion-to-islamic-republic-of-pakistan-and-thereafter/ Nine Years from Dominion to Islamic Republic of Pakistan and Thereafter] Modern Diplomacy</ref>. W 1965 doszło drëdżej wòjny o Kaszmir. A w 1971 òddzelël sã Wschòdny Pakistan (prowincjô Pakistanu), chtëren stał sã państwã o mionie [[Bangladesz]]<ref>[https://www.bbc.com/news/world-south-asia-12966786 Pakistan profile - Timeline] BBC News</ref>. == Geografiô == Wiéchrzëzna je 796,095 km2. Długosc greńc je 6774 km. Brzegòwô liniô (z [[Arabsczie Mòrze|Arabsczim Mòrzã]]) 1046 km<ref name=":0">[https://www.dawn.com/news/884966/geographytheborders-of-pakistan Geography: The borders of Pakistan] Dawn</ref>. {| class="wikitable" |+Długosc greńc z sąsôdamã<ref name=":0" /> !Sąsôd !Długosc (km) |- |[[Indie]] |2912 |- |[[Afganistón]] |2430 |- |[[Iran]] |909 |- |[[Chińskô Lëdowô Repùblika]] |523 |} === Wësokòsc terenu<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20231210114627/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/ Pakistan] The World Factbook</ref> === *strzédnô wësokòsc: 900 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: o m. n.r.m. (Arabsczie Mòrze) *nôwëższi czëp: 8,611 m. n.r.m. (K2) === Wòdë === Wszëtczé wòdë Pakistanu mają 25 220 km2<ref name=":1" />. Przédnymi rzékami Pakistanu sã<ref>[https://www.envpk.com/list-of-major-and-minor-rivers-of-pakistan-with-description/ List of Major and Minor Rivers of Pakistan With Description] ENVPK</ref>: * [[Indus]] * Satledź * Ćanab * Dźhelam * Rawi == Demografiô == W 2025 Pakistan miał 249 948 885 mieszkańców<ref>[https://www.macrotrends.net/global-metrics/countries/pak/pakistan/population Pakistan Population (1950-2025)] Macrotrends</ref>. Nôwikszą religiją je [[Islam]], chtërnego w 2020 wëznawało 96.5% (przë czim 85-90% bëło sunnitów, a 10-15% szyitów), jinsze (w tim [[Chrzescëjanizna|chrzescëjónów]] i [[Hinduizm|hinduistów]]) bëło 3.5%<ref name=":1" />. == Pòliticzny system == Pakistan je islamskã repùblikã. Przédnikã kraju je prezydeńt. Przédnikã rządu je premiéra. Parlament Pakistanu skłôda sã z Nôrodny gromady i Senatu<ref>[https://na.gov.pk/uploads/documents/1333523681_951.pdf Art. 50. konstitucëji Pakistanu]</ref>. Gromada ma 336 molów, a Senat 104<ref>[https://www.congress.gov/crs-product/IF10359 Pakistan’s Domestic Political Setting]</ref>. * Prezydeńt: Asif Ali Zardari (òd 2024)<ref name=":2">[https://www.pakistan.gov.pk/ Goverment of Pakistan]</ref> * Premiéra: Shehbaz Sharif<ref name=":2" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}}{{stub}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 2z3hrsmgq2z5mvxboyu77uc5uwxwn2j 0 5050 194780 193255 2026-04-10T13:59:13Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ Òbôczë téż → Òbaczë téż 194780 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kubuntu 10.10 main menu.png|mały|Kubuntu 10.10]] [[Òbrôzk:Kubuntu logo and wordmark.svg|200px|right]] '''Kubuntu''' je òficjalną sostrną ùdbą [[Linuksowô distribùcëjô|distribùcëji]] [[Ubuntu Linux|Ubuntu]] brëkùjącą [[Graficzné òkrãżé|graficznegò òkrãżô]] [[KDE]], w placu ùżëwónegò w [[Ubuntu Linux|Ubuntu]] [[GNOME]]. Òd wersëji 6.06 Dapper platczi z Kubuntu mòże zamôwiac darmôk na starnie [https://web.archive.org/web/20070926231007/https://shipit.kubuntu.org/ shipit.kubuntu.org]. == Òpisënk == Distribùcëjô Kubuntu zamëkô w se graficzné òkrãżé KDE, ë m.jin. aplikacëje: biurowé ([[OpenOffice.org]], [[KOffice]]), internetowé ([[Mozilla Suite]], [[Evolution softwôra|Evolution]], [[KMail]], [[GNU Gadu]], [[TleenX]]), multimedialné ([[xine]], [[MPlayer]]), edukacjowé (KGeo, Dr Genius), graficzné ([[GIMP]]), organizacjowé (Planner, GNU Terminôrz Ùcznia), do grë (Pingus, Tux Racer, FreedroidRPG) itd. Innowacëją w systemie je wprowadzenié programë ''Wireless Assistant'' – ùżłëżnotë òbsłużënkù [[Sécowô kôrta|sécowich bezkablowich kôrtów]], chtërnô jesz nie je przëstãpnô w wikszoscë distribùcëjów. == Kaszëbsczi jãzëk w Kubuntu == Kubuntu je distribùcëją, chtërnô jakô pierszô zamëkała w se króm [[Kaszëbsczi ùstôw klawiaturë|kaszëbsczégò ùstôwù klawiaturë]] téż mòżnotã winstalowaniô [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczegò jãzëka]] jakno domëslnegò jãzëka dlô [[Òperacjowô systema|òperacjowi systemë]]. Je òb bëtny w ni òd rujana 2007 rokù, t.j. wersëji Kubutu 7.10 dzãka robòce kaszëbsczégò karna dolmôczów przë KDE <ref>[http://l10n.kde.org/team-infos.php?teamcode=csb Kashubian Team przë KDE]</ref>ë [[Ubuntu Linux|Ubuntu]]<ref> [https://launchpad.net/~ubuntu-l10n-csb Ubuntu Kashubian Translators]</ref>. W 2009 rokù ùprzëstãpniło kaszëbsczé karno dolmôczów [[Linux|Linuksa]] do zladënkù òbrôz ISO platczi ò mionie ''Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10''<ref>[https://web.archive.org/web/20160310185539/http://linuxcsb.org/kde/kaszebsczi-remix-kubuntu-9-10 Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10]</ref> z nastôwiony prosto z dodomù kaszëbsczim jãzëkã, dzãka chtërny mògą brëkòwnicë zapòznac sã z pierszą kaszëbską òperacjową systemą. Kubuntu je nôbarżi zdolmaczoną na kaszëbsczi jãzëk distribùcëją Linuksa. == Òbaczë téż == * [[Ubuntu Linux|Ubuntu]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kubuntu.org Domôcô starna Kubuntu] * [https://wiki.ubuntu.com/Kubuntu Kubuntu Wiki] * [http://distrowatch.com/kubuntu Kubuntu na Distrowatch] * [https://web.archive.org/web/20070926231007/https://shipit.kubuntu.org/ ShipIt] – darmôk platë CD z Kubuntu [[Kategòrëjô:Wòlnô soft-wôra]] [[Kategòrëjô:Linuksowé distribùcëje]] 37q4spccziu625oxlwqaalig1imn5i9 0 5078 194726 177336 2026-04-10T11:59:43Z Iketsi 3254 + 194726 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gregory IX bas-relief in the U.S. House of Representatives chamber.jpg|mały|right|Papiéż Grégòr IX]] '''Grégòr IX''' (ùr. kòl. [[1167]] w Anagniji – ùm. [[22 zélnika]] [[1241]] w [[Rzim]]ie); 19 strëmiannika [[1238]] ròku wëdôł pierwszi dokùmeńt z mionã [[Kaszëbë]] – "ksyżã Kaszëb" (''duce Cassubie''). == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Lëteratura == Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s.31 {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Grégòr IX}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] nvhef109xf9nhmty3opa1jiwyk47wx6 194734 194726 2026-04-10T12:10:43Z Iketsi 3254 * 194734 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gregory IX bas-relief in the U.S. House of Representatives chamber.jpg|mały|right|Papiéż Grégòr IX]] '''Grégòr IX''' (ùr. kòl. [[1167]] w Anagniji – ùm. [[22 zélnika]] [[1241]] w [[Rzim]]ie); 19 strëmiannika [[1238]] ròku wëdôł pierwszi dokùmeńt z mionã [[Kaszëbë]] – "ksyżã Kaszëb" (''duce Cassubie''). == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Lëteratura == * Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s.31 {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Grégòr IX}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] i1htlypvnwp5xiwqu2va5me9413176d 194736 194734 2026-04-10T12:11:29Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194736 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gregory IX bas-relief in the U.S. House of Representatives chamber.jpg|mały|right|Papiéż Grégòr IX]] '''Grégòr IX''' (ùr. kòl. [[1167]] w Anagniji – ùm. [[22 zélnika]] [[1241]] w [[Rzim]]ie); 19 strëmiannika [[1238]] ròku wëdôł pierwszi dokùmeńt z mionã [[Kaszëbë]] – "ksyżã Kaszëb" (''duce Cassubie''). == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Lëteratura == * Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s.31 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Grégòr IX}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] do20tl9otz5v010m1qyt47ebs9pwcsb 0 5132 194727 190210 2026-04-10T12:00:31Z Iketsi 3254 + 194727 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pope John Paul II 11 06 1987 02edited.jpg|mały|250px|Papiéż na latawiskù w [[Gdiniô|Gdini]] – [[11 czerwińca]] [[1987]]]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Ioannes Paulus II.svg|mały|100px|Herb]] [[Òbrôzk:George H W Bush and Pope John Paul II.jpg|mały|Papiéż i prezydent [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]]]] [[Òbrôzk:Gdańsk (DerHexer) 2010-07-12 045.jpg|mały|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gduńsk]]ù]] [[Òbrôzk:Pomnik papieża Jana Pawła II - 005.JPG|mały|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gdiniô|Gdini]]]] [[Òbrôzk:Park reagana pomnik.JPG|mały|Pomnik w [[Gduńsk]]ù]] '''Papiéż Jón Paweł II''' - z pòczątkù pò pòlskù: Karol Józef Wojtyła - (ùr. [[18 maja]] 1920 we Wadowicach kòl [[Krakòwò|Krakòwa]] – ùm. [[2 łżëkwiata]] 2005 w [[Watikan]]ie) to je swiãti [[Katolëcczi Kòscół|rzimskò-katolëcczégò Kòscoła]]. Papiéż (16 rujana 1978 – 2 łżekwiôta 2005). Ju za knôpiczëch lat ùmerlë Mù mëmka ë brat. Mieszkôł z òjcã, chtëren béł czedës òficérã. W 1938 rokù zdôł maturã. Zarô pò pòtemù przenieslë sã z òjcem do Krakòwa. Béł tu tedë sztudérą pòlonisticzi. W Krakòwie òni z òjcem bële jak wëbùchła II swiatowi wòjna. W 1941 rokù pò dłudżi chòrobie ùmarł jegò òjc - téż Karol. Dali w wòjnie Òn nié mógł sztudérowac. W 1941 rokù béł wespółzałóżcą Rapsodicznégò Téatru w Krakòwie. Òb czas òkùpacëji robił jakno robòtnik w firmie ''Solvay''. W 1942 rokù wstąpił do kònspiracëjny Dëchòwny Seminarëji. W 1946 rokù béł wëswiãcony na ksãdza. Pózni sztudérowôł w [[Rzim]]ie. Tam rëchtowôł téż swój dokôz doktórsczi na temã: ''Questio de fide apud sanctum Ioannem de Cruce''. Jak Òn przëjachôł do Pòlsczi òd 1948 rokù béł wikarim we wsë Niegowic, a pòtemù w Krakòwie. W 1953 ròkù robił habilitacjã na Wëdzélu Teòlogicznym [[Ùniwersytet Jagiellońsczi|Ùniwersitetu Jagiellońsczégò]]. Czej miôł 38 lat dostôł biskùpié swiãcenia. Ju w 1963 rokù òstôł arcëbiskùpã krakòwsczim, a w 1967 kardinôlą. Brôł baro aktiwny ùdzél w Sobòrze Watikańsczim II. Òd samégò pòczątkù pòntifikatu ([[16 pazdzérznika|16. rujana]] 1978 rokù) òczarzëł swiat swòją prostotą, òtemkłoscą ë wiesołoscą. Jegò wielné pielgrzimczi wiedno zbiérałë razã rzmë lëdzy. Dnia 13 maja 1981 w Watikanie Jana Pawła II chcôł zabic skrëcé zôchwatnik. To sã równak nie ùdało [[Mehmet Ali Agcze|Mehmetowi Ali Agcze]], ale òn trafił Papieża w brzëch i rãkã. Jan Paweł II miôł swój stolemny ùdzél w przërëchlenim ùpôdkù kòmùniznë. W swòjim nôùczanim wcyg pòdczorchiwôł pòczestnotã człowieka. Baro wôżnô bëła dlô Niegò sprawa miru w swiece ë jednota midzë chrzescëjónama, a téż wszëtczima lëdzama na [[Zemia|Zemi]]. Jón Paweł II gôdôł do Kaszëbów w [[Gdiniô|Gdini]] w 1987 rokù: Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce. ( „Drodzy Bracia i Siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o Waszej tożsamości.” [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1987/documents/hf_jp-ii_hom_19870611_gente-mare_pl.html]) Rzekł w tim kôzanim słowa, jaczé są dlô Kaszëbów wiôldżim òrądzã do bùchë: „Wiém, że Kaszëbi wiedno bëlë ë òstelë wiérny Kòscołowi”. Wnenczas òdbëłë sã zéńdzeniô Òjca Sw. z Kaszëbama w Gdini i [[Òlëwa|Òlëwie]]. To gdińsczé przesłanié Jón Paweł II przëbôcził Kaszëbóm w 1999 rokù w [[Sopòt|Sopòce]]. Tam papiéż wezwôł jich wszëtczich do dozéraniégò łączbë w rodzëznach, pògłãbianiégò znajomòscë swòjégò jãzëka ë przekôzëwaniégò młodim lëdzóm bòkadny kaszëbsczi tradicëji. Jón Paweł II przëjmòwôł Kaszëbów ù se w Watikanie. Òjc Sw. Jón Paweł II w 1987 ròkù òddôł jich Matce Bòsczi: „Waju wszëtczich, wajé rodzëznë ë wszëtczé Wajé sprawë skłôdóm ù stopów Matczi Christusa, tczony w wiele sanktuariach na ti zemi, a òsoblewie w [[Sjónowò|Swiónowie]] i w Swôrzewie, ...”. Wprowôdzanié w żëcé Jegò nôùczi, a òsoblëwie tëch słowów, chtërné czerowôł do Kaszëbów je pòtrzébné do rozwiju kaszëbiznë. Ò Papiéżu Janie Pawle II pisalë kaszëbsczi lëterace. Òd 2005 rokù dérowała za zgòdą [[Benedikt XVI|Papiéża Benedikta XVI]] sprawa beatëfikacji Jana Pawła II. Wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mòdlało są ò Jegò jak nôchùtszé wëniesenié na wôłtôrze. Jak rzekł papież [[Benedikt XVI]] òd [[1 maja]] [[2011]] ròkù to je błogòsławiony. Òd [[27 łżëkwiata]] 2014 rokù to je swiãti. == Pismiona (wëbiérk) == * Wojtyła, Karol: Triptik rzimsczi : meditacëje / Jan Paweł II ; pòzwòlił sobie skaszëbic Zbigniew M. Jankòwsczi; [[Pelplin]] : Wydaw. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", 2004, ISBN 83-7380-202-9 [http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol/?searchtype=i&searcharg=83-7380-202-9+&searchscope=5&sortdropdown=-&SORT=D&extended=0&SUBMIT=Szukaj&searchlimits=&searchorigarg=i83-7380-202-9+] == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [http://www.tvp.info/14897988/switi-janie-pawle-czyli-kaszubi-spiewaja-dla-papieza Swiãti Janie Pawle] * [http://www.centrumjp2.pl/partnerzy/ Centrum jp2] * [https://trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl/jp2 Trzecia Pielgrzymka Papieża Jana Pawła II do Polski w dokumentach zasobu IPN] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_51692 Watikan - Bibloteka] == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 23. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] q54pbr35dydnsfm5z8ypo8k0ceh1oei 194732 194727 2026-04-10T12:09:51Z Iketsi 3254 prezydent -→ prezydeńt; Galeriô 194732 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ADAMELLO - PAPA - Giovanni Paolo II - panoramio (cropped).jpg|mały]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Ioannes Paulus II.svg|mały|100px|Herb]] '''Papiéż Jón Paweł II''' - z pòczątkù pò pòlskù: Karol Józef Wojtyła - (ùr. [[18 maja]] 1920 we Wadowicach kòl [[Krakòwò|Krakòwa]] – ùm. [[2 łżëkwiata]] 2005 w [[Watikan]]ie) to je swiãti [[Katolëcczi Kòscół|rzimskò-katolëcczégò Kòscoła]]. Papiéż (16 rujana 1978 – 2 łżekwiôta 2005). Ju za knôpiczëch lat ùmerlë Mù mëmka ë brat. Mieszkôł z òjcã, chtëren béł czedës òficérã. W 1938 rokù zdôł maturã. Zarô pò pòtemù przenieslë sã z òjcem do Krakòwa. Béł tu tedë sztudérą pòlonisticzi. W Krakòwie òni z òjcem bële jak wëbùchła II swiatowi wòjna. W 1941 rokù pò dłudżi chòrobie ùmarł jegò òjc - téż Karol. Dali w wòjnie Òn nié mógł sztudérowac. W 1941 rokù béł wespółzałóżcą Rapsodicznégò Téatru w Krakòwie. Òb czas òkùpacëji robił jakno robòtnik w firmie ''Solvay''. W 1942 rokù wstąpił do kònspiracëjny Dëchòwny Seminarëji. W 1946 rokù béł wëswiãcony na ksãdza. Pózni sztudérowôł w [[Rzim]]ie. Tam rëchtowôł téż swój dokôz doktórsczi na temã: ''Questio de fide apud sanctum Ioannem de Cruce''. Jak Òn przëjachôł do Pòlsczi òd 1948 rokù béł wikarim we wsë Niegowic, a pòtemù w Krakòwie. W 1953 ròkù robił habilitacjã na Wëdzélu Teòlogicznym [[Ùniwersytet Jagiellońsczi|Ùniwersitetu Jagiellońsczégò]]. Czej miôł 38 lat dostôł biskùpié swiãcenia. Ju w 1963 rokù òstôł arcëbiskùpã krakòwsczim, a w 1967 kardinôlą. Brôł baro aktiwny ùdzél w Sobòrze Watikańsczim II. Òd samégò pòczątkù pòntifikatu ([[16 pazdzérznika|16. rujana]] 1978 rokù) òczarzëł swiat swòją prostotą, òtemkłoscą ë wiesołoscą. Jegò wielné pielgrzimczi wiedno zbiérałë razã rzmë lëdzy. Dnia 13 maja 1981 w Watikanie Jana Pawła II chcôł zabic skrëcé zôchwatnik. To sã równak nie ùdało [[Mehmet Ali Agcze|Mehmetowi Ali Agcze]], ale òn trafił Papieża w brzëch i rãkã. Jan Paweł II miôł swój stolemny ùdzél w przërëchlenim ùpôdkù kòmùniznë. W swòjim nôùczanim wcyg pòdczorchiwôł pòczestnotã człowieka. Baro wôżnô bëła dlô Niegò sprawa miru w swiece ë jednota midzë chrzescëjónama, a téż wszëtczima lëdzama na [[Zemia|Zemi]]. Jón Paweł II gôdôł do Kaszëbów w [[Gdiniô|Gdini]] w 1987 rokù: Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce. ( „Drodzy Bracia i Siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o Waszej tożsamości.” [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1987/documents/hf_jp-ii_hom_19870611_gente-mare_pl.html]) Rzekł w tim kôzanim słowa, jaczé są dlô Kaszëbów wiôldżim òrądzã do bùchë: „Wiém, że Kaszëbi wiedno bëlë ë òstelë wiérny Kòscołowi”. Wnenczas òdbëłë sã zéńdzeniô Òjca Sw. z Kaszëbama w Gdini i [[Òlëwa|Òlëwie]]. To gdińsczé przesłanié Jón Paweł II przëbôcził Kaszëbóm w 1999 rokù w [[Sopòt|Sopòce]]. Tam papiéż wezwôł jich wszëtczich do dozéraniégò łączbë w rodzëznach, pògłãbianiégò znajomòscë swòjégò jãzëka ë przekôzëwaniégò młodim lëdzóm bòkadny kaszëbsczi tradicëji. Jón Paweł II przëjmòwôł Kaszëbów ù se w Watikanie. Òjc Sw. Jón Paweł II w 1987 ròkù òddôł jich Matce Bòsczi: „Waju wszëtczich, wajé rodzëznë ë wszëtczé Wajé sprawë skłôdóm ù stopów Matczi Christusa, tczony w wiele sanktuariach na ti zemi, a òsoblewie w [[Sjónowò|Swiónowie]] i w Swôrzewie, ...”. Wprowôdzanié w żëcé Jegò nôùczi, a òsoblëwie tëch słowów, chtërné czerowôł do Kaszëbów je pòtrzébné do rozwiju kaszëbiznë. Ò Papiéżu Janie Pawle II pisalë kaszëbsczi lëterace. Òd 2005 rokù dérowała za zgòdą [[Benedikt XVI|Papiéża Benedikta XVI]] sprawa beatëfikacji Jana Pawła II. Wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mòdlało są ò Jegò jak nôchùtszé wëniesenié na wôłtôrze. Jak rzekł papież [[Benedikt XVI]] òd [[1 maja]] [[2011]] ròkù to je błogòsławiony. Òd [[27 łżëkwiata]] 2014 rokù to je swiãti. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pope John Paul II 11 06 1987 02edited.jpg|Papiéż na latawiskù w [[Gdiniô|Gdini]] – [[11 czerwińca]] [[1987]] Òbrôzk:George H W Bush and Pope John Paul II.jpg|Papiéż i prezydeńt [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]] Òbrôzk:Gdańsk (DerHexer) 2010-07-12 045.jpg|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gduńsk]]ù Òbrôzk:Pomnik papieża Jana Pawła II - 005.JPG|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gdiniô|Gdini]] Òbrôzk:Park reagana pomnik.JPG|Pomnik w [[Gduńsk]]ù </gallery> == Pismiona (wëbiérk) == * Wojtyła, Karol: Triptik rzimsczi : meditacëje / Jan Paweł II ; pòzwòlił sobie skaszëbic Zbigniew M. Jankòwsczi; [[Pelplin]] : Wydaw. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", 2004, ISBN 83-7380-202-9 [http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol/?searchtype=i&searcharg=83-7380-202-9+&searchscope=5&sortdropdown=-&SORT=D&extended=0&SUBMIT=Szukaj&searchlimits=&searchorigarg=i83-7380-202-9+] == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [http://www.tvp.info/14897988/switi-janie-pawle-czyli-kaszubi-spiewaja-dla-papieza Swiãti Janie Pawle] * [http://www.centrumjp2.pl/partnerzy/ Centrum jp2] * [https://trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl/jp2 Trzecia Pielgrzymka Papieża Jana Pawła II do Polski w dokumentach zasobu IPN] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_51692 Watikan - Bibloteka] == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 23. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] 77t8u66qlg8f5icm55x6zk8l10ylxft 194733 194732 2026-04-10T12:10:19Z Iketsi 3254 - → – 194733 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ADAMELLO - PAPA - Giovanni Paolo II - panoramio (cropped).jpg|mały]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Ioannes Paulus II.svg|mały|100px|Herb]] '''Papiéż Jón Paweł II''' – z pòczątkù pò pòlskù: Karol Józef Wojtyła – (ùr. [[18 maja]] 1920 we Wadowicach kòl [[Krakòwò|Krakòwa]] – ùm. [[2 łżëkwiata]] 2005 w [[Watikan]]ie) to je swiãti [[Katolëcczi Kòscół|rzimskò-katolëcczégò Kòscoła]]. Papiéż (16 rujana 1978 – 2 łżekwiôta 2005). Ju za knôpiczëch lat ùmerlë Mù mëmka ë brat. Mieszkôł z òjcã, chtëren béł czedës òficérã. W 1938 rokù zdôł maturã. Zarô pò pòtemù przenieslë sã z òjcem do Krakòwa. Béł tu tedë sztudérą pòlonisticzi. W Krakòwie òni z òjcem bële jak wëbùchła II swiatowi wòjna. W 1941 rokù pò dłudżi chòrobie ùmarł jegò òjc - téż Karol. Dali w wòjnie Òn nié mógł sztudérowac. W 1941 rokù béł wespółzałóżcą Rapsodicznégò Téatru w Krakòwie. Òb czas òkùpacëji robił jakno robòtnik w firmie ''Solvay''. W 1942 rokù wstąpił do kònspiracëjny Dëchòwny Seminarëji. W 1946 rokù béł wëswiãcony na ksãdza. Pózni sztudérowôł w [[Rzim]]ie. Tam rëchtowôł téż swój dokôz doktórsczi na temã: ''Questio de fide apud sanctum Ioannem de Cruce''. Jak Òn przëjachôł do Pòlsczi òd 1948 rokù béł wikarim we wsë Niegowic, a pòtemù w Krakòwie. W 1953 ròkù robił habilitacjã na Wëdzélu Teòlogicznym [[Ùniwersytet Jagiellońsczi|Ùniwersitetu Jagiellońsczégò]]. Czej miôł 38 lat dostôł biskùpié swiãcenia. Ju w 1963 rokù òstôł arcëbiskùpã krakòwsczim, a w 1967 kardinôlą. Brôł baro aktiwny ùdzél w Sobòrze Watikańsczim II. Òd samégò pòczątkù pòntifikatu ([[16 pazdzérznika|16. rujana]] 1978 rokù) òczarzëł swiat swòją prostotą, òtemkłoscą ë wiesołoscą. Jegò wielné pielgrzimczi wiedno zbiérałë razã rzmë lëdzy. Dnia 13 maja 1981 w Watikanie Jana Pawła II chcôł zabic skrëcé zôchwatnik. To sã równak nie ùdało [[Mehmet Ali Agcze|Mehmetowi Ali Agcze]], ale òn trafił Papieża w brzëch i rãkã. Jan Paweł II miôł swój stolemny ùdzél w przërëchlenim ùpôdkù kòmùniznë. W swòjim nôùczanim wcyg pòdczorchiwôł pòczestnotã człowieka. Baro wôżnô bëła dlô Niegò sprawa miru w swiece ë jednota midzë chrzescëjónama, a téż wszëtczima lëdzama na [[Zemia|Zemi]]. Jón Paweł II gôdôł do Kaszëbów w [[Gdiniô|Gdini]] w 1987 rokù: Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce. ( „Drodzy Bracia i Siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o Waszej tożsamości.” [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1987/documents/hf_jp-ii_hom_19870611_gente-mare_pl.html]) Rzekł w tim kôzanim słowa, jaczé są dlô Kaszëbów wiôldżim òrądzã do bùchë: „Wiém, że Kaszëbi wiedno bëlë ë òstelë wiérny Kòscołowi”. Wnenczas òdbëłë sã zéńdzeniô Òjca Sw. z Kaszëbama w Gdini i [[Òlëwa|Òlëwie]]. To gdińsczé przesłanié Jón Paweł II przëbôcził Kaszëbóm w 1999 rokù w [[Sopòt|Sopòce]]. Tam papiéż wezwôł jich wszëtczich do dozéraniégò łączbë w rodzëznach, pògłãbianiégò znajomòscë swòjégò jãzëka ë przekôzëwaniégò młodim lëdzóm bòkadny kaszëbsczi tradicëji. Jón Paweł II przëjmòwôł Kaszëbów ù se w Watikanie. Òjc Sw. Jón Paweł II w 1987 ròkù òddôł jich Matce Bòsczi: „Waju wszëtczich, wajé rodzëznë ë wszëtczé Wajé sprawë skłôdóm ù stopów Matczi Christusa, tczony w wiele sanktuariach na ti zemi, a òsoblewie w [[Sjónowò|Swiónowie]] i w Swôrzewie, ...”. Wprowôdzanié w żëcé Jegò nôùczi, a òsoblëwie tëch słowów, chtërné czerowôł do Kaszëbów je pòtrzébné do rozwiju kaszëbiznë. Ò Papiéżu Janie Pawle II pisalë kaszëbsczi lëterace. Òd 2005 rokù dérowała za zgòdą [[Benedikt XVI|Papiéża Benedikta XVI]] sprawa beatëfikacji Jana Pawła II. Wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mòdlało są ò Jegò jak nôchùtszé wëniesenié na wôłtôrze. Jak rzekł papież [[Benedikt XVI]] òd [[1 maja]] [[2011]] ròkù to je błogòsławiony. Òd [[27 łżëkwiata]] 2014 rokù to je swiãti. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pope John Paul II 11 06 1987 02edited.jpg|Papiéż na latawiskù w [[Gdiniô|Gdini]] – [[11 czerwińca]] [[1987]] Òbrôzk:George H W Bush and Pope John Paul II.jpg|Papiéż i prezydeńt [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]] Òbrôzk:Gdańsk (DerHexer) 2010-07-12 045.jpg|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gduńsk]]ù Òbrôzk:Pomnik papieża Jana Pawła II - 005.JPG|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gdiniô|Gdini]] Òbrôzk:Park reagana pomnik.JPG|Pomnik w [[Gduńsk]]ù </gallery> == Pismiona (wëbiérk) == * Wojtyła, Karol: Triptik rzimsczi : meditacëje / Jan Paweł II ; pòzwòlił sobie skaszëbic Zbigniew M. Jankòwsczi; [[Pelplin]] : Wydaw. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", 2004, ISBN 83-7380-202-9 [http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol/?searchtype=i&searcharg=83-7380-202-9+&searchscope=5&sortdropdown=-&SORT=D&extended=0&SUBMIT=Szukaj&searchlimits=&searchorigarg=i83-7380-202-9+] == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [http://www.tvp.info/14897988/switi-janie-pawle-czyli-kaszubi-spiewaja-dla-papieza Swiãti Janie Pawle] * [http://www.centrumjp2.pl/partnerzy/ Centrum jp2] * [https://trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl/jp2 Trzecia Pielgrzymka Papieża Jana Pawła II do Polski w dokumentach zasobu IPN] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_51692 Watikan - Bibloteka] == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 23. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] 7wrdh03pqdxd5y44mo876mi32oz4ss5 0 5224 194735 194724 2026-04-10T12:11:02Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194735 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:BentoXVI-30-10052007.jpg|mały|right|Papiéż Benedikt XVI]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Benedictus XVI.svg|mały|120px|left|Herb Papiéża Benedikta XVI]] '''Papiéż Benedikt XVI''' (łac. Benedictus PP. XVI), czedës Josef Alois Ratzinger (ur. 16 łżëkwiata 1927 rokù w Marktl am Inn, ùm. 31 gòdnika 2022 w Watikanie). Òn béł biskùpã Rzimù òd 2005 rokù. Przed nim béł [[Jan Paweł II]]. Òn w [[gromicznik]]u 2013 rokù zapòwiedzół swòjã abdikacëjã i òd tegò czasu béł [[penzjonowóny papiéż|penzjonowónym papiéżã]]. Pò nim papiéżã òstôł [[Frãcëszk (papiéż)|Frãcëszk]]. == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] ms752bhdpdfu86zx37nzwfozt5u25ef 0 5276 194774 194126 2026-04-10T13:57:25Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194774 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Swiónowsczé Jezoro.JPG|mały|250px|Swiónowsczé Jezoro]] '''Kaszëbsczé Pòjezerzé''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Pojezierze Kaszubskie'') – to zajimô westrzédny pas [[Kaszëbë|Kaszëbów]]. Je tu wiôlgô, jak na niżawné òbéńdë, wiżô krôjnë n.r.m. i ùrozmajiconô rzezba terenu, przede wszëtczim w conie pòjezérnégò pùkla. Òd nôwëższich Szimbarzczich Grzëpów (329 m n.r.m.) teren pòstãpno òpôdô w stronã nordë, pôłnia i wschòdu. To dô tu wiele jezór, a westrzód nich wiôlgòscą wëapartniają sã: Reduńsczé Jezora (Dólné i Górné), [[Òstrzëcczé Jezoro|Òstrzëcczé]], [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczé]] i [[Môùsz]]. Na klimat wërazny cësk mô wiôldżé zjinaczenié wiże. Razã z ji rostã òpôdô wiżô temperaturë lëftu, a zwikszô sã sëma atmòsferowëch òpadów. Długò mòże tu leżëc sniég. [[Òbrôzk:Pojezierze Kaszubskie.PNG|mały|Kaszëbsczé Pòjezerzé na spòdlém krézów, jaczich sã najdiwô ]] Nôtërné roscëznowé ruchno sparłãczoné je z wiele dzejnikama, westrzód chtërnëch do nôwôżniészich nôleżi zarechòwac klimat, òksëpòwy spódk, ùsztôłcenié wiéchrzëznë i wòdné òdnieseniô. Dzysdniowé roscëznowé ruchno pòkôzywô mòcny zrzeszënk z gòspòdarzczim dzejanim człowieka. Nôczãscé spòtikónym drzewã òpisywóny òbéńdë je [[sosna]], rosnącô abò w jednorodnëch drzéwiãcëznach (bòrë sosnowé) abò miészónëch - z [[bùk]]ã abò [[dana|daną]]. Òsoblëwò czãsto spòtikómë jã na piôszczëstëch òbéńdach sandrowëch. Corôz czãscy spòtikóny je [[skòwrónk]], colemało sadzony w lasowym zbiérkù z bùkã, [[dãb]]ã i sosną. Znóné są bùkòwé lasë kòl [[Szimbark]]a. Zdłużą strëgów i nad jezorama wëstãpywają łãdżi. Tu pierszima drzewama są: [[szarô òlszô]], [[wierzba]] (jerzbina) i [[papla]]. [[Òbrôzk:Wiezyca Jezioro Ostrzyckie.jpg|mały|Wëzdrzatk z Wieżëcë]] Tipòwym roscëznowym zbiérkã sparłãczonym z fùchtnym spódkã są nisczé torfòwiszcza, pòdskôcóné gruńtowëma wòdama. Pòrôstają je pierszim dzélã [[strzëna|strzënë]], [[charzt]] i mechë. Tamsam wëstãpywają wrzosowiszcza pòrosłé czerzkama, chtërnëch nôwôżniészim elementã są [[wrzos]]ë, jak téż wielelatné roscënë, trôwë, mechë i narwë. Môlama spòtikómë tu sosnë, brzozë i [[jałówc]]e. Grad lasowatoscë je tu wiôldżi, òsoblëwie na sandrowëch òbéńdach. Mało lasów mô wsowô [[gmina Chmielno]] i miasto [[Żukòwò]]. W ùprawach wërazno panëją tu [[żëto]], pszéńżëto i [[bùlwa|bùlwë]]. Bëlną wiéchrzëznã zabiérają téż pôsné roscënë. Chòwa bëdła je nôbarżi rozwitô na terenach bòkadnëch w łączi i pastwiszcza, swiniô chòwa je za to sparłãczonô z ùprawą bùlew i spòsobã zdobëcô relatiwno tónëch kôrmów socznëch. Ta òbéńda je znónô z plantacji [[Ògardowô pòtrôwnica|pòtrôwniców]] ("kaszëbsczich malënów"). Tu warô zasedzałi òd wieków kaszëbsczi lud, chtëren mô swój [[Kaszëbsczi jãzëk|jãzëk]] i zwëczi. Je téż [[kaszëbskô lëteratura]]. Tu w [[Kartuzë|Kartuzach]] je [[Kaszëbsczé Mùzeum miona Frãcëszka Trédra]]. == Turistika == Kaszëbsczé Pòjezerzé je nôczãscy òdwiedzóną bez turistów òbéńdą Pòmòrsczégò Pòjezerzô. Czinnikama, jaczé mają nôwiãkszi cësk na turistikã w ti òbéńdze, są krôjòbrazowé przëstoji i blëznotë Gduńsczi Aglomeracje, co sprôwiô napłëw turistów tak z Trzëgardu, jak i tëch, co òdwiedzają nã òbéńdë òbczas wëpòczinkù w Trzëgardze. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbë]] * [[Kaszëbskô Szwajcariô]] == Lëteratura == * Augustowski B. (red.): Pojezierze Kaszubskie (praca zbiorowa), Gdańsk : GTN, 1979, ISBN 83-04-00363-5 * [[Encyklopedia powszechna PWN]], Warszawa 1974, s. 433 * Pojezierze Kaszubskie, Baranowski, Jerzy (teksty [[Donald Tusk]]) - Warszawa : Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1985, Wyd. 1. * Pojezierze Kaszubskie / Piotrowska H., Sławomir Kadulski S. Warszawa : "Wiedza Powszechna", 1985. ISBN 83-214-0376-X == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/451 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IX] (pl) * [https://web.archive.org/web/20160306133516/http://agris.fao.org/agris-search/search/display.do?f=1990/SE/SE90004.xml%3BSE9000005 agris.fao.org] (en) [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 27qunx1hj55x5le043xn88ha7us1cqx 0 5388 194784 193821 2026-04-10T13:59:35Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ Òbôczë téż → Òbaczë téż; 194784 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Puszcza Darżlubska - Diabelski Kamień 01.jpg|mały|Diôbli kam]] [[Òbrôzk:Glacial Transportation and Deposition.jpg|mały|Òksëpë na [[Lodofôłt|lodofôłce]]]] '''Diôbli kam''' abò '''eratik''' – to je pòlodofôłtowi òksëp. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òne są robòtą [[stolem|stolemów]], chtërnëch pòtemù zastąpił diôbeł, skądka diôbli kam abò diôbelsczi kam. Takô pòwiôstka je np. ò [[Kamiané Jezoro|Kamianym Jezorze]] w rezerwace [[Trulôczowé Błota]]. Tegò eratikù je widzec na brzegù te jezora. Niejedné kamë to są zaklãti lëdze abò zwierzãta – je rzeczenié òbrócëc sã (chùtczi) w kam. Zeswiôdczają to pòdania, a zwëskôł je lëterackò np. [[Alojzy Nôgel]]. Kaszëbskô wierzeniowô frazeòlogia, wërosłô ze znankòwiznë kama, dosta sã do pòezji. == Òbaczë téż == * [[Firn]] * [[Lodofôłt]] * [[Diôbli ògón]] * [[Diôbli pãpk]] * [[Diôbelsczé skrzëpce]] == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta|B. Sychta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 214 - 215 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Glacjologiô]] hsqrm0vksicte5zg89a318f195yg6v0 0 5433 194779 193823 2026-04-10T13:59:09Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ Òbôczë téż → Òbaczë téż 194779 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:XN Cytisus scoparius 00.jpg|mały|Brem — jak òn żôłto kwitnie]] '''Diôbli ògón''' abò '''jurk''' abò '''brëm''' (''Sarothamnus scoparius'' syn. ''Cytisus scoparius'') – roscëna, czerz z rodzëznë bòbòwatëch. Czedës [[Kaszëbi]] robilë z niegò miotłë. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òn kwitnie np. w [[czerwińc]]u. == Òbaczë téż == * [[Diôbli kam]] * [[Diôbli pãpk]] * [[Diôbelsczé skrzëpce]] == Lëteratura == * [[Eùgeniusz Gòłąbk|Gołąbk E.]]: Knéga psalmów / na pòdstawie Biblii Tysiąclecia (Wyd. IV, 1989) skaszëbił Eugeniusz Gołąbk. Gdańsk 1999, s. 224 *Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s.118. * [[Bernard Zëchta]], ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 67. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20221009041542/http://www.park.borytucholskie.info/rosliny_w_wierzeniach_i_zwyczajach-157 Jurk w [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodnym Parkù Tëchòlsczé Bòrë]]] [[Kategòrëjô:Bibliowé roscënë‎]] [[Kategòrëjô:Kùltura]] kshx2xumrv2ssdlr8cs2djwivuc97wh 0 5544 194750 194474 2026-04-10T13:33:13Z Iketsi 3254 Kategòrëjô 194750 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = ''Schweiz, Confoederatio Helvetica'' | miono = Szwajcarskô | miono-genitiw = Szwajcarsczi | fana = Flag of Switzerland (Pantone).svg| herb = Coat of Arms of Switzerland (Pantone).svg | na karce = LocationSwitzerland.png| mòtto = Unus pro omnibus, omnes pro uno| jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]], [[Italsczi jãzëk|italsczi]], [[Romansch]]| stolëca = Berno | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 41.290 | procent-wòdë = - | lëdztwò = 8 962 258 | rok = 2023 | dëtk = [[Szwajcarzczi frank]] | kòd dëtka = CHF | czasowô cona = +1 | swiãto = 1 zélnika Bundesfeiertag| himn = Szwajcarsczi Psalm | kòd = CH | Internet = .ch | telefón = 41 |Prezydeńt=Guy Parmelin }} '''Szwajcariô''' abò '''Szwajcarskô''' ([[Miemiecczi jãzëk|miem]]. ''Schweiz'', [[Francësczi jãzëk|fr]]. ''Suisse'', [[Italsczi jãzëk|it]]. ''Svizzera'', romansch ''Svizra,'' [[Dialekt Szwajcarsczi Miemieczégò Jãzëka|sch-de]]. ''Schwiz'') państwò w zôpadni [[Eùropa|Eùropie]]. Ji stolëcą je [[Berno]]. Szwajcarskô òd Wideńsczégò Kòngresù (1815) je neutalnym państwã. Kònféderacëjô przistąpiła do ÒZN w 2002 pò dobétnym referendum 52% głosów za. Nie je partã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczé Ùnji]], ani [[Eùropejskô Ekonomicznô Zona|Eùropejsczé Ekonomiczné Zonë]]. Szwajcarskô je w [[Zona Schengen|Zonie Schengen]], tak jak wszëtczi ji sąsôdzë, co òznaczô brak grańcznych kòntroli. == Jãzëczi == Szwajcarskô mô 4 ùrzãdné jãzëczi, [[Miemiecczi jãzëk|miemieczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]], [[Italsczi jãzëk|italsczi]] ë [[romansch]]. Kònstitucëjë Kantonów ùsôdzają ùrzãdny jãzëk kantonu. Kòżdodzénnym jãzëkã Szwajcarów z miemieckojãzëcznych kantonów je [[alemańsczi dialekt]] zwôny w Szwajcarsczi ''Schwizerdütsch'', nyn dialekt je apartny w kôżdym kantonié ë nie je zrozumiôły przez lëdzë dlô chtërëch rôdną mòwą je sztandardny miemieczi ''Hochdeutsch''. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sprachen CH 2000 EN.svg|Jãzëkòwô kôrta Szwajcarsczi Òbrôzk:Bern_007_(35250800705).jpg|[[Berno]] Òbrôzk:United Nations Flags - cropped.jpg|[[Genf]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kaszëbskô Szwajcariô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Szwajcarskô| ]] 0he7qzbj63jdbe5q7u8q0v1q5emtl7p 0 5635 194754 172178 2026-04-10T13:35:24Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194754 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Calendula officinalis.jpg|mały|Nôcetka]] '''Nôcetka''' abò '''nokce''' (''Calendula officinalis'' L.) – to je roscëna z rodzëznë astrowatëch (''Asteraceae'' Dumort). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w ògródkach. Jãzëczkòwé kwiatë nôcetków są pòmòcné przë lékarzeniu wątrobë. === Rozmajitoscë === [[Aleksander Majkòwsczi]] w swòi ksążce "Żëcé i przigodë Remusa. Zvjercadło kaszubskji" pisôł, że m. jin. nokce bëłë dóné do pòswiãceniô w Matkã Bòską Zelną. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Léczné roscënë]] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] kpri2zojb5fpofwaqfviql9odkn4qcp 0 5686 194792 193197 2026-04-10T14:01:09Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Zelé]] 194792 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Illustration_Pimpinella_anisum0.jpg|mały|Biedrzón anys]] '''Anëż''' abò '''[[biedrzón]] anys''' (''Pimpinella anisum'' L.) – to je roscëna z rodzëznë zelerowatëch. [[Kaszëbi]] achtnąle anëż. Z jegò semionów sã robi [[anisowi òléjk]]. == Òbaczë téż == * [[Zelé]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] r5xwd6yrq7dxeu5jarhl3skd47ewdte 0 5747 194818 175303 2026-04-10T14:38:36Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pipa]] * [[Tobaczéra]] 194818 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tabak P9290021.JPG|mały|Tobaka]] '''Tobaka''' (''Nicotiana tabacum'' L.) – to je jednorocznô roscëna z rodzëznë lilkòwatëch, pòpùlarnô jakno ùżiwka m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Historiô == Amerykańsczi Indianie zażëwalë tobakã na wiele lat przed [[Eùropa|Eùropejczikama]]. Czedë ùzdrzôł to [[Kòlumb]], chcôł ze sobą wzyc tobakã do Europë. Nôprzód tobaka sta sã sławnô w [[Szpańskô|Szpańsczi]] i [[Francëjô|Francje]]. Sóm [[Napoleon]] bòdôj zażëwôł òb rok trzë kg tobaczi. Pò tim pòznalë ją w Anielsczi. Òd 1702 rokù òna bëła dlô wszëtczich lëdzy. Do Pòlsczi òna trafia w roku 1590. W XX wiekù tobakã zastąpiałë cygaretë. [[Kaszëbi]] wiele razy chãtno zażiwają tobakã. Òni gôdają czasã przë tim "Chcëme le so zażëc". Wedle pòwióstczi, to pǜrtk pòòrôł swòjima pazurama sztëk pòla ë zasadzył tobakã. == Òbaczë téż == * [[Pipa]] * [[Tobaczéra]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+WQ+E-2012-006719+0+DOC+XML+V0//PL (pl)] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] kzqi2n0e549c02varvl697pwq6l26x3 0 5892 194796 190239 2026-04-10T14:04:40Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194796 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Kaninchen3.jpg|mały|Trus]] '''Trus''' – susk z rodzëznë [[zajc|zajcowatëch]] np. [[domôcy trus]].Jégò tatczëzną je pôłniowô zapadnô [[Europa]] a òsoblëwie [[Hiszpania]]. == Bùdowa i wëzdrzatk == Je dłùdżi 30-50 cm ,a wôżé 1-2,5 kg. Mòże bëc szari, bruny, żółté, a czasã rudawé, [[brzëch]] mô biółé, tepa z wiérzchu czôrnô a pòd spódkã biółô. Przédné [[szpërë]] są do grzebaniô, a tëlné do skôkaniô. Zorte trusów bëlë sztëczno robiony przez człowieka,dló rozmajitich célów. Móme trusë miãsny( belgijsczi òlbrzym),skórkòwy(Reks) i wôłniasti(Angòra). == Gdze żëje trus == '''Trus''' żeje w sëchëch [[lasë|lasach]],ògrodach,chróscewiu i piôskòwëch ùrzmach. Co cekawé, mòżna gò pòtkac w miesce gdze żëje w drewùtniach.Kòpie jamë w zëmi i tam mô młodé. Trusë żëją w karnach. == Co jé trus == Jegò jôda je rozmajitô,zanôlégò òd cządu rokù. Òb [[lato]] jé zelony roscenë, zbòża, wietewczi,òb [[zëma]] [[jodô]] sëchy trôwë, kóra drzéwiãtów i krzów i kòrzónczi. == Rozmłodzenié trusa. == Òd stremiannika do rujana co piãc do szesc niedzél rodzy 5-10 młodéch. Młodé są nadżi i slepé. Matka żëwi młodi mlëka do pòstãpnégò rozpłodzeniô. Dozdrzeniałosc ôrtną mają pò 8 miesãcach. Trus żëje kòle 10 lat. W nôtërze młodi czãsto dżiną, bò mają wiele nieprzëcélów i blós niechterné dochôdają dozdrzelaòte. [[Òbrôzk:Króliki kalifornijskie californian rabbits.jpg|mały]] == Lëteratura == * W.Serafiński,E.Wielgus-Serafińska: Ssaki,PWN 1998 * https://web.archive.org/web/20110806064033/http://www.swiatkrolikow.com/ [dostãp:12.07.20011r ] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Susczi]] gewr3kot1llqf3pj3yydc3nxp4u4cyb 0 5989 194850 185417 2026-04-10T15:38:17Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Czôrnawi smólsz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} 194850 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Limax maximus MHNT.jpg|mały|Wiôldżi smólsz]] [[Òbrôzk:Limax maximus hunting 2010-2.jpg|mały|Wiôldżi smólsz na jachce]] '''Wiôldżi smólsz''' (''Limax maximus'') – to je [[smôrzcz]] z rodzëznë smólszowatëch. Òn żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Wiôldżi smólsz je do 20 cm dłudżi, colemało dłëgszi jak [[szpańsczi slënik]] (''Arion vulgaris'') i [[luzytańsczi slënik]] (''Arion lusitanicus''). Ten smólsz mòże jesc grzëbë i żëc 2,5–3 lat, ale téż bëc szkódnikã. == Òbaczë téż == * [[Czôrnawi smólsz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t.V (1972), s. 100. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] 5sifbkya13r3fj89alhvpd8wbxabfvm 194851 194850 2026-04-10T15:38:29Z Iketsi 3254 {{Ùzémk artikla}} 194851 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Limax maximus MHNT.jpg|mały|Wiôldżi smólsz]] [[Òbrôzk:Limax maximus hunting 2010-2.jpg|mały|Wiôldżi smólsz na jachce]] '''Wiôldżi smólsz''' (''Limax maximus'') – to je [[smôrzcz]] z rodzëznë smólszowatëch. Òn żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Wiôldżi smólsz je do 20 cm dłudżi, colemało dłëgszi jak [[szpańsczi slënik]] (''Arion vulgaris'') i [[luzytańsczi slënik]] (''Arion lusitanicus''). Ten smólsz mòże jesc grzëbë i żëc 2,5–3 lat, ale téż bëc szkódnikã. == Òbaczë téż == * [[Czôrnawi smólsz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t.V (1972), s. 100. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] 7691qvpsya1pv93j00ifqfhtd3usbts 0 6682 194795 170515 2026-04-10T14:04:15Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194795 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|mały|100px|Mizëzdrojsczi herb]] '''Mizëzdroje''' (we zdrojach: ''Mysdroje'' 1579, ''Misdroy'' 1579; pòl. ''Międzyzdroje'', miem. ''Misdroy'') – garc, a téż kùrort w [[kamieńsczi kréz|kamieńsczim krézu]] w [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] na [[Wòlëniô (òstrów)|Wòlënijë]] nad [[Bôłt|Bôłtã]]. * Lëdztwò gardu: 5.502 ([[2009]]) * Wiéchrzëzna gardu: 4,50 km² === Lëteratura === * ''Międzyzdroje i okolice. Praca zbiorowa, Wydawnictwo Rajd, [[Polska]], 2008. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] hdctkrdqhigo0iy9bymdzt8tavegopm 0 6689 194761 161352 2026-04-10T13:46:14Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Dąb]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194761 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Vrba lipa.JPG|mały|]] '''Lëpa''' (''Tilia'') – to je szlach drzéwiãt z rodzëznë lëpowatëch, chtëren rosce baro wiele lat. Òna rosce w letny conie nordowi półkùgli. To dô kòl 30 ôrtów tëch drzewiãt. To je òzdobnô roscëna, chtërna biwô sadzonô np. w parkach czë przë kòscołach. Z ni je wôrtné drewno, mitczé, dobré do òbrôbianiô, ùżiwóny do wërzinaniô, a téż do robieniô mùzycznëch jinstrumentów. Z kwiatów lëpë je nektar, a dali miód. Niejedny pierwòszny lëdze [[Nordowô Amerika|Nordowi Americzi]] ùznôwalë drewno lëpë (pòpiół z niegò) za za nôlepszé do łëgòwaniô. == Òbaczë téż == * [[Dąb]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] ah9y1jorg751nz81golrusj9bpe5o2v 0 6692 194819 193824 2026-04-10T14:43:44Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194819 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Boletus satanas.JPG|mały|Diôbli pãpk]] '''Diôbli pãpk''' (''Boletus satanas'' Lenz.) – to je grzib z rodzëznë bòrzónowatëch (''Boletaceae''). Ten [[Pòtrusë|pòtrus]] mòże czedës rosł na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w lasach kòl [[Cechòlewë|Cechòléw]]. == Òbaczë téż == * [[Diôbli kam]] * [[Diôbli ògón]] * [[Diôbelsczé skrzëpce]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 5phqf1gci7fjwsk130hkcyrta7a8gs1 0 6738 194808 194439 2026-04-10T14:13:20Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Rëbaczenié]] 194808 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Bundesarchiv B 145 Bild-P017316, Ostpreußen, Tolkemit, Fischer beim Netzeflicken.jpg|mały|]] '''Rëbôk''' - chłop, chtëren łowi [[rëbë]], [[brzôd mòrza]] i z tegò żëje. Mòże to robic sóm abò np. w [[Maszoperëjô|maszoperëji]]. Równak colemało rëbôce robią to w karnie na kùtrach abò na wiôldżich òkrãtach. Żebë łowic na jezorach i rzékach rëbôcë wëkòrzôstiwają môłi '''czôłna''', na mòrzach '''kùtrë''', a do dalekòmòrsczich i òceanowich wialdżi '''òkrãtë'''. Do łowienié rëbów rëbôcë ùżiwajóm rozmajitich '''séców'''. == Rodzaje sécòw == do łowienié bańtków i òkùnków - céza; séc rãczny - wicôrk, kaszôrk, czidôk, czidala, szlapiónka; włokòwô na wãgòrzë - wôta; zastawnô na wãgòrze - żak,brodùz; séc na łososë - pławnica; do łowienié slédzy i mùtków - manca, mrzeża; sec zastawnô - neta, drguba, gałatka, mrżéżka, kleszczówka,wątórz; na krabë, rëczi - krabón i rëcznik . == Warczi związóné z rëbaczënim == * mòrina * sziper * rëbôcë mòrsczé- maszopi * môłi rëbôcë- jezorné == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] * [[Rëbaczenié]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Warczi]] rxmpjgd3lxup3g5bvfv6tqol1kxl3p0 194809 194808 2026-04-10T14:13:33Z Iketsi 3254 - → – 194809 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Bundesarchiv B 145 Bild-P017316, Ostpreußen, Tolkemit, Fischer beim Netzeflicken.jpg|mały|]] '''Rëbôk''' – chłop, chtëren łowi [[rëbë]], [[brzôd mòrza]] i z tegò żëje. Mòże to robic sóm abò np. w [[Maszoperëjô|maszoperëji]]. Równak colemało rëbôce robią to w karnie na kùtrach abò na wiôldżich òkrãtach. Żebë łowic na jezorach i rzékach rëbôcë wëkòrzôstiwają môłi '''czôłna''', na mòrzach '''kùtrë''', a do dalekòmòrsczich i òceanowich wialdżi '''òkrãtë'''. Do łowienié rëbów rëbôcë ùżiwajóm rozmajitich '''séców'''. == Rodzaje sécòw == do łowienié bańtków i òkùnków - céza; séc rãczny - wicôrk, kaszôrk, czidôk, czidala, szlapiónka; włokòwô na wãgòrzë - wôta; zastawnô na wãgòrze - żak,brodùz; séc na łososë - pławnica; do łowienié slédzy i mùtków - manca, mrzeża; sec zastawnô - neta, drguba, gałatka, mrżéżka, kleszczówka,wątórz; na krabë, rëczi - krabón i rëcznik . == Warczi związóné z rëbaczënim == * mòrina * sziper * rëbôcë mòrsczé- maszopi * môłi rëbôcë- jezorné == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] * [[Rëbaczenié]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Warczi]] ks1kfpl3ru5457f4tyn18xeveeakpc6 0 6762 194814 162394 2026-04-10T14:20:04Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura; Òbrôzk 194814 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Santiago Cathedral 2021 - west panorama.jpg|mały|Katédra [[Santiago de Compostela]]]] '''Stegna Sw. Jakùba''' – pielgrzimkòwo darga do katedrë [[Santiago de Compostela]] w [[Galicjô|Galiceji]] w nordowo - zapadnym Hiszpanii. W tej katedrze pòdług wiarë pielgrzymów je cało swiatégò Jakuba Wiãkszégò Apòstóła. Ni ma jedny traëse pilgrzimczi, a betnice mògą dotrzec célu jednym z wielu szlaków. Darga je òznakòwónô mùszlą swiãtégò Jakùba, chterna je téz znãnką pielgrzimòw. Jistniejącô òd pònad tësąc lat Darga sw. Jakùba je jednym z nôwożniéjszich katolëcczich szlaków pielgrzimów,òkróm szlakù do Rzymù ë Jerozolimë. Pòdług legendë cało, sw. Jakùba bëło przewiozły bôłtem do nordowy Szpańsczi, a pòtemu pòchòwóny w môlu, w chternym dzysô je gard Santiago de Compostela. == Historëjô szlaków pielgrzimkòwich == Zôczątczi religijnégò kùltu w Santiago sygają IX wiekù. Przëbëcé pierszégò ùdokùmentowónégò pielgrzyma, francësczégò biskùpa Le Puy Godescalco, datёje sã na 950 rok. Znaczni pielrzimków z IX wiekù nalôżómё na dëtkach Karola Wiôldzigò, ale nôwikszô pielgrzimkòwô rësznota przëpôdô na XI – XIV wiek. W XII wieku papiesczi zôpis ùznôł [[Santiago de Compostela|Compostelã]] za trzecy pò Jerozolimie i [[Rzim|Rzimie]] swiãty môl chrzescëjanizne. == Òznakòwanié na Dargach sw. Jakùba == == Charakter pielgrzimòwaniô. == == Dardżi sw. Jakùba w Europie. == Klasicznô je nôbarżi popularnô zwóny [[Camino Frances]], zaczinô są pò francesczi, nordowy starnie [[Pireneje|Pirenejów]] i chòtkò przechódzy na szpańsczi starnã. Jiny darga je barżi spòkójny i zwóny [[Camino Norte]], wëznaczënô na nordowym strądze Szpanijô. ''cëtat''<ref> ''Vouage 10 (135)'', Warszawa 2009</ref> == Dardżi sw. Jakùba w Pòlsce == * [[Môłopòlskô stegna sw. Jakùba]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * ''Vouage 10 (135)'', Warszawa 2009 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.caminodesantiago.pl * [http://www.stow.bpoppssj.pl biura pielgrzimkòwé] [[Kategòrëjô:Turistika]] l4gyj8lqjeuxwf0aw8i3y9puakdkjtw 0 6770 194797 194489 2026-04-10T14:04:52Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194797 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Sfakia-dance.jpg|mały|Tùńc]] Tùńc – béł w dôwnych czasach na Kaszëbach bòkatnô rozwiniãti. Wiãkszosc piesni i jinstrumentalnéch układów w ritmie trzëmiarowim je richtich kaszëbskô. W wiãkszoscy są to ùtwòrë żewi. Tùńce na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] są ùksztôłtowóny pòd wpłiwã mùzicznich prądów òbijmających [[Europa|Europã]] w drëdzi pòłowie XVIII wiekù. Kaszëbsczi Tùńce nôleżi pòdzelëc na grëpë: * zabawë taneczni, * tùńce òbrzãdowi, * tùńce pòpisowi, * tùńce warkù lub robòtë == Òbaczë téż == * [[Rëbacczi tuńc]] * [[Sëknia]] == Lëteratura == * Tańce kaszubskie,pod red. Pawła Szefki,z.1, Gdańsk 1957 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Rozriwka]] [[Kategòrëjô:Kùńszt]] rbta7fwxckg7ggi2lyptma664dlh39v 0 6861 194813 162457 2026-04-10T14:16:55Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194813 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:United Colours.jpg|mały|Logo]] '''Manchester United Football Club''' (jinaczi Manchester United F.C.) – klub piłkarsczi, chtërnégò sedzba je z w Manchesterze- -gardze,pòłożonym w westrzódkòwim mòlu Anglii. Wëstãpiwô òn w Anielsczi Ekstraklasy. Òd 1938 rokù prawie bez przerwë wëstãpiwô w nôwëższi klasy rozegriwkòwi w Anglii. Je to jeden z nôbarżi widzałich klubów swiata. Kibicëje jemù pònad 330 milionów lëdzi na całim swiece. == Historiô == [[Manchester United]] pòwstôł w 1878 rokù, le pòd jinszą pòzwą - Newton Heath LYR. Mielë òni finansowë problemë i jak zaczął sã XX wiek, kôżdi jima wrożił chùtczi kùńc. Równak téj pòjawił sã człowiek ò mionie John Henry Davies, chtërën wëreteł klub. Davies béł majicelã môlowégò browaru, chtëren pòstanowił łożëc përzna dëtków w karno. Na pòczątkù przejinaczono z pòzwe Newton Heath na Manchester United. Bédowôno jinszi pòzwe taczi jak Manchester Central i Manchester Celtic. Òstateczné Manchester United pòwstôł 26 séwnika 1902 roku. Klubòwé barwë to czerwiono-biôłi a karno nosi pòzwã Czerwiony Diôbłë. == Sztadion == [[Òbrôzk:Old Trafford 7.jpg|mały|Old Trafford]] Miónkôrze Manchesteru United swoje rozegre rozegracëją na sztadionie "Old Trafford" znônym pòd pòzwą "Teater Snienié". Òbiekt zaprojektowôł znòny szkocczi architekt Archibald Leitch. Budowa stadionu miała kòsztowac 60 tësãcy funtów.Budowa òstała ukończono w 1909 roku. Mecz, chteren òdmikôł stadion òdbéł są mdzë Manchester United a [[Liverrpool|Liverpoolem]]. Òbzérało gò 45,000 tësący przëzérôczów, le wej karno Czerwionych Purtków popuscëło Liverpoolowi 4 : 3. Nôwiąkszô frekwencëjô na Old Trafford òstała ùstanowiôno 25 strëmiannika 1939 roku czedë to na rozegracëje półfinałowé Czielcha Anglii, mdzë Wolverhampton Wanders a Grimsby Town przëszło jaż 76 962 tësąców przëzéroczów. Terô miewcama karna są amerykańsczi milionérowie Joel i Avram Glazerowie, a trenera nôbarżi utytulowôny szkoleniowiec na świece [[Sir Alex Ferguson]], chteren robi tu ju òd 25 lat. Je òn jedinim trenerã w historii Manchesteru United chtërnemù ùdalo sã dobëc potrojnô kòruna ( mesterstwo [Anglia|Angli]] czielich angli i czielich europë w jedni cządze piłkarsczi) a bëło to w 1999 roku. [[Òbrôzk:Alex Ferguson 2011.jpg|mały|Sir Alex Ferguson]] == Dobiwczi karna == Manchester United je nôbarżi utitulowònym karnem w Angli, ò tim swiôdczi to co dobële: *Mesterstwo Anglii (18): 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965, 1967, 1993, 1994, 1996, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2007, 2008, 2009 *Czelich Anglii (11): 1909, 1948, 1963, 1977, 1983, 1985, 1990, 1994, 1996, 1999, 2004 *Czielich Lidzi (4): 1992, 2006, 2009, 2010 *Czielich Europé (3): 1968, 1999, 2008 *Czielich Dobëwców Czielichów (1): 1991 *Superczielich Europë (1): 1991 *Czielich Interkontynentalny (1): 1999 *Tôrcz Wspólnotë (18): 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965, 1967, 1977, 1983, 1990, 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008, 2010 *Klubowé mesterstwò świata (1): 2008 Òd kùńca lat 90. XX stolata je jednym z najbògatszich klubów sportowych na świece. Terô jego wôrtosc taksowòno je na 1,84 miliarda dolarów (1,19 miliarda funtów) (ustôw na łżekwiat 2010) 30 gromicznika 1945 r. na urzãdze menadżera karna òstôł zajimnięti Matt Busby chtëren prowadzeł polityka wcëgania młodéch miònkôrzów na trowa, cziej to blus béło możliwé. Dzãka temu karno wëgrało liga w 1956 r., a srédnia wieku miònkôrza bëła le 22 lata. Dzãka ti politice dobële wiele karnowéch dobiwków. W drëdzim dzélu, wëgrelë liga znôł i doszlë do dokôzu Czielicha Anglii, przegrelë le z Aston Villą. Stalé sã téż pierszim anielsczim karnã, chtërno,wespòłzgrôwało w Czelichu Europë i doszlë do przedslédné rozegre. == Tragizna == 6 gromicznika 1958r to barô czôrny dzéń w historii Manchesteru United. Téj bëła katastrofa fligra British European Airways 609. Lëcało nim karno pò meczu w Czelichu [[Europa|Europë]]. Roztrzasł òn sã przë starce z latawiska w Monachium. Zdzinãło 8 miónkôrzy i téż uczbieńcowie: Walter Crickmer, Bert Whalley, Tom Curry. Pò tich wszëtczich wydarzeniach z Monachium kibice Manchesteru United zaczãlë nosëc czôrné szléfë na biôło-czerwionych szalach. Tej te biôło-czerwiono-czôrni farwë òstałe jakò znanka. == Lëteratura == * Brawo Sport [[Kategòrëjô:nożnô bala]] 946z0ucpv3swoqalb9r7hta9w9fsbng 0 6965 194816 160039 2026-04-10T14:35:24Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194816 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Pipnotxt.jpg|mały|Pipa]] [[Òbrôzk:Fangspipe ubt.jpeg|mały|Òzdobnô pipa]] '''Pipa''' – to je statk do pôleniô (kùrzeniô) [[Tobaka|tobaczi]] abò jinëch substancëji. Na swiece je baro wiele rozmajitych materiałów z chternych robi sã pipë. Sã pipë z kaczanu kukurydzë, z mòrsczi szëmczi, glëniany, porcelanowi, szklane, drewniany (kokos, brzózka,wisznia, klón, heban,òrzech, krëszka). Glëniany i porcelanowi pipë miałë dobri szmaka, ale bëłë krëchi, szëmka wëmôgô wiele robòtë przë òbrôbiôniô. Drewniany pipë np. z wisznié pôlałë sã wespół z tobaką. Pòtrzëbny był materiał, chtëren je cwiardy, wëtrzëmałi na cepłotã, nie reagòwôł z tobakã. Wszëtczi te céchë mô pipa z kòrzénia wrzosu. Na swiece pòjawiła sã na póczątkù XIX w. Wiele pipów nie blus przëdatnyma statkã, ale téż mają artistycznô wôrtnota. Są paradny, szëkòwny i mają fùl fantazejô. Tej sej łebczi pipów są bògato rzeźbiony, a cybchë baro dłudżi i òzdobny. Czasama pipë przëbirają wëzdrzatk lëdzy, zwierzãtów, prziborów. Na niechtërnych są historycznô i ôrtny zdrzadniô. == Muzea == Bògati zbiorë pipów mòżna òbezdrzec w muzeach. * [[Pòlskô]]: [[Muzeum Dzwonów i Fajek w Przemyślu]][[Òbrôzk:Pipe jockey.jpg|mały|Pipë]] * [[Ukraina]]: [[Muzeum Etnografii we Lwowie]] * [[Daniô]]: [[Storm P. Musset]] * [[Francjô]]: [[Museé de la Pipe et du Diamant]]; [[Le museé du Fumeur]] * [[Holandiô]]: [[Pijpenkabinet Foundation & Smokiana Pipeshop]] * [[Norwegiô]]: [[JL Tiedemann's Tobakks Fabrikk]] * [[Szwajcariô]]: [[Museé de la pipe et des Objects du tabac]]; [[Museum of the pipe]] * [[USA]]: [[The Frank P. Burla Antique Pipe and Tobacciana Museum]] * [[Wielkô Brytaniô]]: [[The Sherlock Holmes Museum]] * [[Włochë]]: [[Museo Savinelli]] == Òbaczë téż == * [[Tobaczéra]] == Lëteratura == * Michôł Mòrawsczi: O fajce prawie wszystko, Warszawa 1991 * Jack Schmidt: Fajka - powtórne narodziny, Poznań 2005 * M. J. Olbromsczi, U. Olbromska, A. Sarkady: Najcenniejsze kolekcje fajek, Przemyśl 2006 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.stormp-museet.dk/index.html * http://www.muzeum.przemysl.pl/madk/index.php?option=com_content&task=view&id=89 * http://www.fajka.org * http://www.pijpenkabinet.nl/ * http://www.savinelli.it/index.php * http://www.sherlock-holmes.co.uk/ {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Hobby]] cnsgfszx90ezmo1awwobwlpfnr183hh 0 7013 194798 191744 2026-04-10T14:04:59Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194798 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stonehenge2007 07 30.jpg|mały|Stonehenge]] '''Kromlech''' (z kelticczégò ''crom'' - wёdżiãti, ''lech'' – kam) – krąg zbùdowóny z ùstawionёch pionowo kamów, czãstowkół grobu abò placu kultu. Stôwióné bёłё w neolicie i téż w epoce bronksu terenach Bretanii, Anglii i Irlandii. Pierszé kromlechё pòkôzałё sã w drёdżé połowie IV tёsąclata p.n.e. Béł to bòdôj plac kùltu i zéńdzeniów plemieniowёch. Do nôbarżi znónёch nôleżi Stonehenge. Kromlechё bёłё téż w jinёch òbéńdach [[Europa|Europё]], w Africe, [[Azja|Azji]] (nôbarżi Indie i Japoniô), w Americe, Australii i na niechtërnëch òsёchach Spokójnégò Òceana.W Pòlsce można je spòtkac na Pòmòrzkù w molu Òdrё w dólnym biegu rzéczi Wdё. Kromlech biwô uwôżóny za prototyp stołpnicё. Przёpùszczô sã, ёż béł „ùżiwóny” jako òbserwatorёjô Sùńca, świã tnica Sùńca, do widzeniégò w przódk zôcemków i położeniégò całów niebiesczich. == Kromlechё na Britańsczich Òsёchach i w Irlandii == Kromlechё czãsto bёłё bùdowóné wzdłuż liniji wschòdzącégò abò zachòdzącégò sùńca abò ksãżёca ò wёznaczonёch cządach roku. Stądka wёchôdô swiąda ёż sezonowòsc bёła dlô nonejszich lёdzy wôżnô. W westrzédnym neolicie (3700 p.n.e. – 2500 p.n.e.) kamiané krãdżi zaczãłёsã pòjawiac w nordowi chmôlach Britańsczich òsёchach, rёchli przё sztrądach mòrzczich. W Langdale w Lake District je nowicy z wczasnёch tego tipù obiektów. W pózniészim neolice kamiané krãdżi bёłё bùdowóné ju z wikszą precyzёją i môchã. Zaczãłё sã téż pòkôzёwac na westrzódkù lądu. Jich strzédnice dochôdałё do 400m tak jak w przёpôdkù Avebury. Wiãkszosc jednak miała strzédnice kòle 25 m. Za to jich forma miała corôz to barżi zawité ùkładё z dwùma abò trzema rzãdama kamów – te są czãsto nazёwóné do westrzódkòwima kromlechama. Òstatecznô faza bùdowё kromlechów przёpôdô westrzódkòwą epòkã bronksu (2220 p.n.e. – 1500 p.n.e.) cziédё to zaczãłё sã pòjawiac môłé kamiané krãdżi bùdowóné przez niewiôldżé karna lёdzy (jak rodzёzna). Wiele doskonałёch przёkładów krãgów można nalezc w Nôrodnym Parkù Dartmoor Devonczё Gery Wethers. Pò 1500 p.n.e.òprzestóno bùdowac kromlechё. Òrãdzã tego bёłё ruchё przecygòwé i pòkôzanié sã nowёch wiarów jinaczi mёslącёch ò żёcym i smiercё. Czãsto łączono jistnienié krãgów z rёsznotą druidów leno to nie je ùdowodnioné.[[Òbrôzk:Węsiory stele 06.07.10 p.jpg|mały|Węsiory]] == Kromlechё w Pòlsce == [[Òbrôzk:Stone circle Grzybnica Poland 02.jpg|mały|Grzёbnicô]] W Pòlsce spòtikô sã krãdżi z czasu rzimsczégò ò perzinkã jinёch konstrukcёjach. Przёkładё taczich krãgów są midze jinyma w Grzёbnicё k. Kòszalina i téż w Lesnie, Wãsorach i Òdrach. Jednak nielusosc pòłożeniô kamów może òznôczac ёż nie bёłё ùżёwóné jako instrumeńtё astronomòwé. Ùłożenié òksё pówłączёło sã rёchli z symboliką a nié z przёdatnoscą. Nôwikszé są w òbéńdach wsё Òdrё (gmina [[Czersk]], òkòlé Chojnice). Zlokalizowóné są nad rzéką Wdą i òbjãté òchróną w rezerwace archeologòwo-przёrodnym „Krãdżi kamiané”. Dosc pòwszechnym je pòzdrzatk ò jich skandinawsczim pòchòdzeniém. Te znóné z Pòmòrzka pòwstałё w cygù I w. n.e.pòrozszerzeniém germańsczégò plemienia Gòtów. [[Gotowie]] bёlё na terenach Kaszёb do początku III wieku. Tej òstawilё smãtôrzёska z kamòwima krãgama i rёszёlё pòd prowôdzёzną jednégo z panôrzów Filimera, sёna Gadariga do legendowi krôjnё Oium (wg Jordanesa,gòcczégòdzejopisôrza z VI w.). Na początku krãdżi bёłё môlã zéńdzeniów apartnёch rodów „òbrôbiającёch” smãtôrzёskò. Tam téż mògłё zapôdac wôżné sprawё dlô całégò karna. Pózni (przełómanié II i III w.) zaczãto w òbremienim krãgów téż chòwac ùmarłich. [[Òbrôzk:Poland Odry - stone ring.jpg|mały|Òdrё]] == Lëteratura == * I.Trojanowska,R. Ostrowska: Bedeker Kaszubski, Gduńsk 1978 * A.Z. Breske: Kamienne Kręgi Gotów. neuxodygnhsym4qohsk0rcmf5hgovr2 0 7030 194751 125770 2026-04-10T13:34:27Z Iketsi 3254 kat. 194751 wikitext text/x-wiki [[Grafika:Anethum graveolens.jpg|mały|[[Koper (roślina)|Koper]]]] '''Zele''' – daje jestkù aparatné pôch i szmaka. Pòmôgają téż w dzegwieniém, chòc daje sã je w malińczich iloscach. Wiele sërowych zelów mô wôrtny dzélëk w jestkù. Zdrowé jestkù mô lepszi priz. [[Kmink]], [[anys]], [[szôłwija]], [[rozmarión]], [[majerónk]], [[gòrczëca]], [[czosnik]] są w módze i je corôz wicy krômów ze zdrową żëwnotą. == Zele dzielą sã na ùżytkòwanié == * [[zele léczniéczé]] * [[zele przëprawòwé]] * [[zele do parfimów]] == Zele zbiéry w zwyczajnym òkòlim == * [[Czôrny bez]] * [[Brzózka]] * [[Jałówce]] * [[Lëpa]] * [[Dzëkô róża]] * [[Pòkrzëwa]] == Òbaczë téż == * [[Dzëkô róża]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Zele]] 6ru6ed3ny0cxa2ucx8h47qxld1rgsdq 194753 194751 2026-04-10T13:34:54Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Zele| ]] 194753 wikitext text/x-wiki [[Grafika:Anethum graveolens.jpg|mały|[[Koper (roślina)|Koper]]]] '''Zele''' – daje jestkù aparatné pôch i szmaka. Pòmôgają téż w dzegwieniém, chòc daje sã je w malińczich iloscach. Wiele sërowych zelów mô wôrtny dzélëk w jestkù. Zdrowé jestkù mô lepszi priz. [[Kmink]], [[anys]], [[szôłwija]], [[rozmarión]], [[majerónk]], [[gòrczëca]], [[czosnik]] są w módze i je corôz wicy krômów ze zdrową żëwnotą. == Zele dzielą sã na ùżytkòwanié == * [[zele léczniéczé]] * [[zele przëprawòwé]] * [[zele do parfimów]] == Zele zbiéry w zwyczajnym òkòlim == * [[Czôrny bez]] * [[Brzózka]] * [[Jałówce]] * [[Lëpa]] * [[Dzëkô róża]] * [[Pòkrzëwa]] == Òbaczë téż == * [[Dzëkô róża]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Zele| ]] 0ugnb058vyhovdtwgr69okigeaijfhd 194755 194753 2026-04-10T13:40:22Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Zele]] do [[Zelé]]: https://sloworz.org/word/4402 194753 wikitext text/x-wiki [[Grafika:Anethum graveolens.jpg|mały|[[Koper (roślina)|Koper]]]] '''Zele''' – daje jestkù aparatné pôch i szmaka. Pòmôgają téż w dzegwieniém, chòc daje sã je w malińczich iloscach. Wiele sërowych zelów mô wôrtny dzélëk w jestkù. Zdrowé jestkù mô lepszi priz. [[Kmink]], [[anys]], [[szôłwija]], [[rozmarión]], [[majerónk]], [[gòrczëca]], [[czosnik]] są w módze i je corôz wicy krômów ze zdrową żëwnotą. == Zele dzielą sã na ùżytkòwanié == * [[zele léczniéczé]] * [[zele przëprawòwé]] * [[zele do parfimów]] == Zele zbiéry w zwyczajnym òkòlim == * [[Czôrny bez]] * [[Brzózka]] * [[Jałówce]] * [[Lëpa]] * [[Dzëkô róża]] * [[Pòkrzëwa]] == Òbaczë téż == * [[Dzëkô róża]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Zele| ]] 0ugnb058vyhovdtwgr69okigeaijfhd 194757 194755 2026-04-10T13:41:32Z Iketsi 3254 194757 wikitext text/x-wiki [[Grafika:Anethum graveolens.jpg|mały|[[Koper (roślina)|Koper]]]] '''Zelé''' – daje jestkù aparatné pôch i szmaka. Pòmôgają téż w dzegwieniém, chòc daje sã je w malińczich iloscach. Wiele sërowych zelów mô wôrtny dzélëk w jestkù. Zdrowé jestkù mô lepszi priz. [[Kmink]], [[anys]], [[szôłwija]], [[rozmarión]], [[majerónk]], [[gòrczëca]], [[czosnik]] są w módze i je corôz wicy krômów ze zdrową żëwnotą. == Zele dzielą sã na ùżytkòwanié == * [[zele léczniéczé]] * [[zele przëprawòwé]] * [[zele do parfimów]] == Zele zbiéry w zwyczajnym òkòlim == * [[Czôrny bez]] * [[Brzózka]] * [[Jałówce]] * [[Lëpa]] * [[Dzëkô róża]] * [[Pòkrzëwa]] == Òbaczë téż == * [[Dzëkô róża]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Zele| ]] qnr2cewd4fck3thldo1tgglrg7vwnhh 194760 194757 2026-04-10T13:42:52Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Zela]] 194760 wikitext text/x-wiki [[Grafika:Anethum graveolens.jpg|mały|[[Koper (roślina)|Koper]]]] '''Zelé''' – daje jestkù aparatné pôch i szmaka. Pòmôgają téż w dzegwieniém, chòc daje sã je w malińczich iloscach. Wiele sërowych zelów mô wôrtny dzélëk w jestkù. Zdrowé jestkù mô lepszi priz. [[Kmink]], [[anys]], [[szôłwija]], [[rozmarión]], [[majerónk]], [[gòrczëca]], [[czosnik]] są w módze i je corôz wicy krômów ze zdrową żëwnotą. == Zele dzielą sã na ùżytkòwanié == * [[zele léczniéczé]] * [[zele przëprawòwé]] * [[zele do parfimów]] == Zele zbiéry w zwyczajnym òkòlim == * [[Czôrny bez]] * [[Brzózka]] * [[Jałówce]] * [[Lëpa]] * [[Dzëkô róża]] * [[Pòkrzëwa]] == Òbaczë téż == * [[Dzëkô róża]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Zela| ]] gjp4r5p7wd7shhpf03mll90ref85foi 0 7034 194801 194506 2026-04-10T14:05:57Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194801 wikitext text/x-wiki {{verify}} '''Elёkcjowi królowie''' – Pierszą dinastёja panëjącą w Pòlsce bëlë [[Piastowie]]. Rządzëlë òd pòwstaniô państwa, pòlsczégò (kòle 900r.) do 1370 z krótczim przeriwkã na panowanié Przemëslëdów (1291–1306). W latach 1138- 1320 bëło tzw. rozbicé òbéńdowé cziédë władza nad pòlsczima zemiama nôleża równoczasno do wielë samòstójnёch ksyżëców piastowsczich. Òd 1370 do 1399 rokù rządzёło dwuch mònarchów z Wądżiersczi Ùnii Andegawenów, a òd 1386 do 1572 rokù przedstôwcowie dinastëji Jagielonów z liniji litewsczich Giedyminowiczów. Od 1573 rokù do ùpadku państwa pòlsczégò w 1795 ( III rozebranié Pòlsczi) rokù panôrze bëlë wëbiróny w drodze wòlné elekcëji. Wòlnô elekcёjô – wëbór mònarchë przez nietrzimanié zasadów spôdkòwiznë dynasty. Prawò głosu miała szlachta. Pierszô wòlnô elekcёjô bëła w rokù 1573 we wsë Kamień pòd Warszawą. Póznié ùstalono stòjny môl, w chtёrnëm òdbiwała sa elekcëjô – bёła to wies Wòla pòd Warszawą. Pierszim królã elekcyjnym béł Henryk Walezy, a òstatnym – [[Stanisław August Poniatowski]]. == Henryk Walezy == [[Òbrôzk:Henryk III Walezy (275241).jpg|mały|Henryk Walezy]] [[Henryk Walezy]] panował w Pòlsce w latach 1573- 1575 i Francji (jakò Henryk III) 1574–1589 syn króla Francji Henryka II Walezjusza i Katarzyny Macedońskiej w Pòlsce béł niecalé piãc miesąców i uciekł bë òstac królem Francji. == Elëkcjowi królowie Pòlsczi == [[Òbrôzk:Kober_Stephen_Bathory.jpg|mały|Stefan Batory]] [[Stefan Batory]] – ksyżёc Sétmegardu òd 1571 do 1586, król Pòlsczi òd 1576–syn wojewodё Sédrgardu i Katarzyny Telegoli. Za jegò czasòw Pòlskô dostała nazôt całé Inflntё i Płock chtërnë më stracëlë za panowaniégò Henryka Walezego na rzecz Rusёjё. [[Zygmunt III Waza]] – król Pòlsczi òd 1587 do 1632 i król Szwecji 1592–1599, syn Jana Wazy, ksyżëca finszcziégò, òd 1569 króla szwédzcziégò Jana III i Katarzynë Jagielonczi, córci Zygmunta I Starégò. Za jégò panowaniégò bёlё butnё kòzacczié (pòwstanié Kosincziégò, Nalewójczi, Federowicza). Zwada ze Szwédama doprowadza do jégò òdtronicégò. W 1596r. przesôdzôł stolёcã z Krakòwa do Warszawё. [[Władysław IV Waza]] – król Pòlsczi od 1632 do 1648 titëlarny król szwedzczi, syn Zygmunta III Wazy i Anny Austrёjôcczi córci areёksyżëca Karola Habsburga. Za jégò panowaniégò béł sztrid Turcji i Szwecji i téż bùnt kòzacczi, na czele chtёrnégò stanął Bohdan Chmilenicczi. [[Jan Kazimierz]] – król Pòlsczi òd 1648 do 1668 rokù titёlarny król szwédczi, syn Zygmunta III Wazy i Konstancji Austrёjôczi córczi arcëksãżëca Karola Habsburga. Za jégò panowaniégò bёla zwada ze Szwecją tzw. „Potop szwedzczi” òb czas chtёrnégò doszło do nadzwёkòwé òbronë klasztoru na Jasnej górze, òddôł Pòlskã pòd òpieką Matczi Bòsczié Czãstochowsczié. [[Michał Korybut Wiśniowiecki]] - król Pòlsczi òd 1669 do 1673 rokù. Za jégò panowaniégò bёla dobëtnô wòjna pòlskô-tëreckô 1672-1676. [[Jan III Sobieski]] – król Pòlsczi òd 1674 do 1696 rokù, syn Jakuba Sobieskiego, wòjewodë ruscziégò i pòna krakòwsczigò gardu oraz Zofii Teofili z Daniłowiczów (òtroczka prowadnika wojskòwégò Stanisława Żółkiewskiego). Za jégò panowaniégò bёla dobëtnô biôtka pod Chocimiem i téż biôtka pod Widniem. Białka jégò bёła Maria Kazimiera de la Grange d′ Graniem zwanô Marysieńką. [[August II Mocny]] – elektor zaksczi òd 1694, król w latach 1697–1704 i òd 1709 do 1733 rokù. Za panowaniém jégò i Augusta III związôné je powiedzenia „króla Zaksasa jédz, pij i pòpùszczi pasa” [[Stanisław I Leszczyński]] - król Pòlsczi òd 1704 do 1709 rokù i òd 1733 do 1736 rokù. [[August III]] – król Pòlsczi i elektor zakazczi òd 1733, jedinczi syn augusta II mocnego i Krystyny Eberhardyny. [[Stanisław August Poniatowski]] – król Pòlsczi w latach 1764–1795, syn Stanisława Poniatowskiego, póna krakowscziégò gardu i Konstacji, córki Kazimierza Czartoryskiego, póna wileeńscziégò. Za panowaniém jégò czasów założono Szkòłã Rycerską, KEN, rozjimnotë (1772r., 1793r., 1795r.)pòwstanié kòsciuszòwsczi, zrzeszënk w Barze i Targowicy. Bëł slédnym królã Pòlsczi. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sigismund at horse.jpg|Zygmunt III Waza Òbrôzk:Władysław IV Waza.jpg|Władysław IV Waza Òbrôzk:Jan Kazimierz Waza.jpg|Jan Kazimierz Òbrôzk:Michał Korybut Wiśniowiecki.PNG|Michał Korybut Wiśniowiecki Òbrôzk:Schultz John III Sobieski with the Order of the Holy Spirit.png|Jan III Sobieski Òbrôzk:August III.jpg|August III Òbrôzk:Stanisław August Poniatowski coronation robes.jpg|Stanisław August Poniatowski </gallery> == Òbaczë téż == * [[Repùblika Òbu Nôrodów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Słownik władców polskich, pod red. J.Dobosz, J. Jaskólski, T. Jurek: Poznań 1999 * Poczet królów i książąt polskich, red. A. Garlicki: Warszawa 1984 * S. Mackiewicz-Cat: Stanisław August, Warszawa 1991 * L. Podchordecki: Jan Sobieski, Warszawa 1964 * L. Podchordecki: Wazowie w Polsce, Warszawa 1985 * M. Żwirska: Ostatnie lata życia króla Stanisława Augusta, Warszawa 1975 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Historiô]] kmbmj63kxwr9c8z4i4p496oqwtw64iw 0 7043 194807 125920 2026-04-10T14:12:53Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194807 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Świ-53.jpg|mały|[[Kuter]]]] [[Òbrôzk:Port Kolobrzeg fishing pier 2009-05.jpg|mały|Rëbacczi port]] [[Òbrôzk:Władysławowo port.jpg|mały|Port w Wiôldzi Wsë]] '''Rëbaczenié''' je baro wóżné na Kaszëbach.Rëbaczenié dzelé sã na rëbaczenié jakno '''wietew gòspòdarczi zajimajãcy sã łowienim rëbów do jedzeniié i jich przerôbianié''' i rëbaczenié jakno '''wietew gòspòdarczi zajimajãcy sã chòwã rëbów w mòrzach,rzékach i jezorach.''' Pòłożenié Pòlsczi nad Bôłtã ùmòżliwo rozwój rëbaczenié, a co za tym jidze daje rëbë i ich przerobiznë,i robòta dlô lëdzy. Rëbôce, na rzékach i jezorach ùżiwajã niewiôldżich bôtów, kutrów. Do łowieni rëbów ùżiwajã séce i kaszórk,niechterné zorte, rëbów łowiã ùżiwajãc hóków i wędów. w 2005r. na Kaszëbach bëłë zarejestrowóné3 bôtëdalekmòrsczi, 164 kutre i 352 bôtë.W 2004r. złowionëch òstało96215 ton rib, w tim 9401 tón pòmùchlów, 11088 tón sledzów, a 53403 tón mùtków.Coroz mni sã łowi pómùchlów, z pòzdrzatkù na zmniészenié pòłowòwëch limitów i skródzenié czãdu jegò łowieniô, zalécóné przez Eùropejską Ùniã.Pò weńdzenim Pòlsczi do Éùropejsczi Ùnii wiele bôtów szło na złóm. Rëbackô flota zmniészëła sã jaż o 40 %.<ref>http://geografia.na6.pl/rybolostwo-w-polsce</ref> == Muzea Rëbaczenié == * [[Muzeum Rybołówstwa w Helu]] * [[Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy w Pucku]] == Òbaczë téż == * [[Rëbôk]] * [[Rëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Jan Mordawski: Geografia współczesnych Kaszub, Gduńsk 1999 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 6vrxno2lmio3fnljab08s6gzatjvxox 0 7047 194793 193307 2026-04-10T14:03:30Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194793 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Las Kabacki.jpg|mały]] '''Las''' – zajimô wiôldżi sztëk zemi, na chtërny roscą drzéwiãtã, krze roscënë i żëją tam zwierzãta. Kòżdé drzewò skłôdô sã z: kòrzeniów, pnia, wietewków, lëstów i brzadu. To dô ôrtë drzewów i krzów: * lëstowaté, * jiglënowé. Drzewa lëstowaté gùbią lëstë na zëmã. Drzewa jiglënowé przez całi rok są zeloné ,jich jigłë òstôwają na wietewkach nawetka w zëmie. Drzewa lëstowaté to: dąb, bùk, wierzba, jarzëbina, grôbk, jasón, papla, wijąg, brzózczi. Drzewa jiglënowé to: dana, chójka, skòwrónk i jodła. Krze: leszczena, jeżëna, malëna, jałówc, kalëna, smarglëna. Malinczi roscënë: parpac, wrzos, mech, jagòda, bòrówka, zwóna, pòtrôwnica, grzëbë. Szëchtë roscënów w lese: *rëda; *pòdscelënk (jiglëna, lëstë, wietewczi); *lasëzna (roscënë); *gajewizna (krze); *drzéwiãta (jiglënowé, lëstowaté). '''[[Zwierzëna]] lasowô''': * òwadë (mrówka, chrobôk, gòwniôrz, mùcha, przmiél, łasëca, mòra, pajk); * gadzënë (wieszczórka, padalc, żmijô); * ptôchë (słowik, dzëdzón, kùkùczka, sowa, cybaba, skórc); * sysczi (dzëk, jeleń, zaja, sarna, wilk, lës, jiglnik). Grzëbë w najich lasach: [[brzezan]], maslôk, peperlëszka, prôwdzëwk, ridz, ùzémk, pòmùrchel, pùtrus, bòrzón, gãsy grzib, pãpk. '''Sistematicô''' W zależnotë òd przejątich kriteriów lasë mòżna dzelëc na wiele spòsobów, np. biorąc pòd uwagã klimat i strefowi ùkład roslinoscë, lasë mòżna dzelëc na: * lasë strefë równikòwé, * lasë strefë pòdrównikòwé, * lasë sëchi strefë zwrotnikòwé, * lasë strefë pòdzwrotnikòwé, * lasë strefë ùmiarkòwané. Z ùwadzi na jich skłôd i przenależnosc geograficzną mômë: * lasë jiglënowé, * lasë lëstowaté, * lasë mieszóné. Z ùwadzi na zagòspòdarowanié lasów mòżna zróżnicowac je na: * lasë òchrónné, * lasë gòspòdarczé, * lasë òdroslowé. Chòrobë lasu trza rozpatriwac w ùkładze dinamicznym jakim je ekosistem lesny. Do chòrobòtwórczich i szkòdotwórczich czynników są zaliczóne: * abiotyczné czynniczi chòrobòwé * pòżarë lasów, * wyładowaniô elektriczné, * grôd, * wiater, * nisczi ceplëzna, * wesoczi ceplëzna, * niekòrzistné warunczi swietlné, * niekòrzistné warunczi wòdné, * kwasné deszcze * biotyczné czynniczi chòrobòwé * cëzożiwné òwadë, * cëzożiwné grzëbë. '''Jak przënôlégò zachòwiwac sã w lese:''' *Nie niszczimë pòtrusów. *Nie cëskómë smieców. *Nie zbierómë grzëbów chtërnych nie znajesz. *Nie zbierómë malinczich grzëbów. *Nie zriwómë wietewków. *Nie trzôskùjemë. *Nie płoszimë zwierzënë. *Nie niszczimë ptôszich gniôzdów. == Lëteratura == * J. Labudda „Zôrno mòwë”, D. Pioch "Kaszëbë Zemia i lëdze" E.Gołąbek, „Kaszëbsczi słowôrz normatywny". {{Ùzémk artikla}} kxbc8f94y6reseiiz2o4ed28mjbnwqa 0 7054 194804 126623 2026-04-10T14:08:29Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194804 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Piekarnia - bakery shop.jpg|mały|Piekarniô]] == Piekarniô == [[Òbrôzk:Bagel01.jpg|mały]] '''Piekarniô''' – to môl w chtërnëm piecze sã [[chléb]] i rozmajitô pieczëzna. Dzéle: * ciastownia * òbrabialnia * piecownia == Pieczëzna == '''Pieczëzna''' – to wërobë z [[mąka|mączi]], [[wóda|wòdë]] i [[sól|solë]] z różnyma dodatkama. Je to pòdstawòwé dzélëk codniowé dietë człowieka. Jinszi zestowné dzéle pieczezne to [[mlékò]], proszci,[[młodze]],[[cëczier]] i dôdôwczi, chtërne zależą òd zortu chleba: [[mak]], [[sezam]], [[bania]], [[soja]], [[słuńcownik]], [[zéle]] i [[sëszoné sliwczi]]. == Ôrte pieczëzne == [[Òbrôzk:Chleb razowy.jpg|mały|Żarnowi chléb]] * Pieczëzna pszënô (wëpiekónô z mączi pszëny) * zwëczajny: chléb pszëny, chléb pszëny letczi, kòłôcze,chléb żarnowi, chléb graham, grachamczi, bagietczi, frańcësczé * wëborowé (òbjëmiwô tłuszcz, cëczier i jaja), np. kajzerki, rogale, kòłôcze do hot dogów, chléb tostowi, kòłôcz wrocławsczi * półcekrôwi: chałka, kòłôcze maslané, rogale maslané * Pieczëzna żëtnô (wëpiekónô z [[żetnô mąka|żëtné mączi]] jasny abò ciemny na zakwasé i përzinkã młodzy mòże bec 15% mączi pszeny): chléb żëtnié (letczi, jasny mléczny, żarnowi, fulzôrny, staropolsczi, żarnowi na miodze, żarnowi z soją i słuńcownik), pumpernikiel * Pieczëzna mieszónô (pieczëzna pszeno-żytnô robionô na młodzach, abò na młodziach z zakwasã i téż pieczëzna żytno-pszenô gniotłô na zakwase, abò z młodzama), np. chléb wiejsczi, kaszëbsczi, krakòwsczii, òliwsczi, mléczny, prasczi, baltonowsczi, słuńcownikòwi, z soją. == Òbaczë téż == * [[Chléb]] == Lëteratura == * Franciszek Sławski. Słownik etymologiczny języka polskiego 1958, * Wiesław Boryś. Słownik etymologiczny języka polskiego 2005 [[Kategòrëjô:Wark]] qgg1pl375m1mtrszvi01plcgx48r3q4 0 7055 194749 164934 2026-04-10T13:32:35Z Iketsi 3254 <gallery mode="packed"> 194749 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Fungi Diversity.jpg|mały]] '''Grzëbë''' – [[królestwo]] nôleżą do domenë jądrowców (Eucaryota). Jistniené grzëbów òbzérô sã we wszëtczich strefach klimatycznych, przede wszëtczim na lądach, rzôdko w wòdach. Do terô òpisónô ok. 120 tës.zortów grzëbów. Rok w rok charakterizeje sã ok. 1700 nowich zortów grzëbów. == Budacëjô grzëba == * Grzib skłodô sã z [[kapelusz]]a, nodzi i grzëbni pòdzemny. == Żëwienié == [[Òbrôzk:Grzybowa.jpg|mały]] [[Òbrôzk:Pizza.png|mały]] Wedle spòsòbu odżywianiô westrzód grzëbów wyróżniwô sã: * saprofitë * [[pasożit|pasożytë]] * symbiontë == Rozrôdzanié == '''Grzëbë rozrôstają sã''': * wegetatywno * przez pòdzeleniô * pãczkòwanie * fragmentacjô plechë * pëłcowo * izogamiô * anizogamiô * oogamiô * gametangiogamiô * somatogamiô * przez sporã '''''Grzëbë dzelą sã na'':''' * grzëbë kapeluszowi * grzëbë jôdny * grzëbë trëjący * grzëbë cézożëwny * grzëbë wòdny * dodôwk do miãsów ''''''Wëzwëskiwani grzybów.'''''' Grzëbë są ùżëwóny do wëróbkù żëwnote.Jiny grzëbë, jak Penicillium, są wëzwëskiwóny do wëróbkù leków. Grzëbë jôdny sã sëszi,zaprôwio sã i mrozy sã. '''Grzëbòwô jodô.''' * grzëbòwô zupa * prażnica z grzëbami * grzëbòwi sós * pizza z grzëbami == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Huba.JPG|[[Oflës]] Òbrôzk:Gąska niekształtna 1.jpg|[[Gąska]] Òbrôzk:Borowik szlachetny (Boletus edulis).jpg|[[Bòrzón]] Òbrôzk:Amanita muscaria UK.JPG|[[Pòtrus]] Òbrôzk:Amanita pantherina - Ss181292.jpg|[[Pòtrus]] Òbrôzk:Maślak pstry 12.jpg|[[Pãpk]] Òbrôzk:Lycoperdon perlatum 09.jpg|[[Pùrchówka]] </gallery> == Lëteratura == * W: Hans G Schlegel: Mikrobiologia ogólna. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN, 2000 * Hans.E. laus.: Atlas grzëbów jôdowich i trëjących. Wydaw.RM, 2008 [[Kategòrëjô:Biologiô]] kx8rxk5ht5cogw4w60t40smf35jbdcd 0 7059 194794 188290 2026-04-10T14:03:39Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194794 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Crane lighthous model.jpg|thumb|Stôrô bliza]] [[Òbrôzk:Faro_Les_Éclaireurs,_Ushuaia_11.JPG|thumb|]] '''Bliza''' – nawigacjowi mërk ùsôdzony na sztrãdze abò wòdze sélający widné sygnalë. W stôrych czasach béł to òdżin rozpalony na kamiznach abò ùnôszony z pòmòcą dwiżnika. Bliza mòże téż sélac radiowé sygnalë. Czëdë je dôka mòże pòsélac zwãcznikòwi sygnalë. Blizã òbsłëgòwôł ''blizowi''. Bliza jistniała ju w stôrych czasach. Nóbarzi znóna bëła bliza na òtsrowie Faros ok. 280 p.n.e. W Pòlsce pierszi wzmianczi ò zaniécenim ògnia na sztrądze pòchòdzą z ok. 1070 rokù. Na pólsczim ùbrzegù je 16 blizów: [[Krynica Morska|Krënica Mòrskô]], [[Gduńsk]], [[Sopòt]], [[Hél]], [[Jastarniô]], [[Rozewié]], [[Òsetnik|Stilo]], [[Czôłpino]], [[Ùstka]], [[Jarosławc]], [[Dërłowò|Darłowò]], [[Gąsczi]], [[Kòlbrzég]], [[Niechòrzé]], [[Kikùt]], [[Swinoujsce]]. Wiele blizów mòżna òbzërac. Ni mòżna òbezdrzec w Gduńskù, Jastarné, Kikùce i pòmòcną bliza w Rozewiu. == Blizë w Pòlsce == === Krënica Mòrskô === Pierwszô bliza w Krënicë Mòrsczi bëłô zbudowónô 300 m ód wsë Krënica. Dzysô je w centrum gardu. Wësokòsc 26,5 m, szerokòsc pôdstawë 6 m, u górë 4,5 m. === Gduńsk === W Gduńskù są dwie blizë. Jedna zrobionô je na mòdło amerikańsczi blizë z Cleveland nad J. Erie. Òd 2004 rokù je òtemkłi dlô turistów. Mô òna swòją jinternetową starnã [http://latarnia.gda.pl] === Sopòt === Sopòcko bliza je na chłoscëwim placu, krótkò mòla. Bliza pòwsta z kòmina budinku, gdze je téż lékòwny ùstôw. Bliza ta je jinô, przez to, że ni mô wiôldżégò sygu. === Gdyniô === Krótkò wéńdzenié do gdyńsczégò swinga stoji stawa – bliza na nordowim falochronie. Ta téż przëjãła robòta wéńdzowégò widu. W 1933 roku wëgasła òksywskô bliza, a w 1939 òsta zniszczonô. Òd 2007 rokù stoji tam replika dôwny blizë. === Hél === Wid hélsczi blizë sprôwio wialgą robòta. Witô wszësczich wanożników, chtërny warcëwają z mòrza dodomù. Z òpisënkù w stôrich kronikach wiémë, że òdżin pôlono na wieżë kòscoła. Kòscół spôlëł sã, a na tim placu pòwsta kònstrukcëjôpòdobny do dwiżnika. Na jegò kòńcu był kòceł ze smòłą abò żelôzny kòsz z wãdżielem. Budowniô bëła zniszczonô przez wiôldżi sztorm. Dzysdniowô bliza mô 41,5 m, zrobionô je z cemnoczerwony cegłë. Pò 197 trapach mòżna wlesc na tôrasa. Stąd widzec je Cëpel Hélsczi i wòdë Hôwinga. === Jastarniô === Całô bliza mô 13,3 m, cokół 2,4 m., je òna nômiészô na naszim Ùbrzegù. Wieża je òkrągłô, pòmalowônô w biôło-czerwòné pasë. Bliza je automatowô òbsłëgowónô i nié mòżna ji òbzërac. === Rozewié === W Rozewiu są dwie blizë. W jedny je [[Mùzeùm Blizów]] – bezaktiwnô bliza. Drëgô mô 33 m w górã. Mô nômòcniéjszi wid z wszëtczich pòlsczich blizów. Òna mô miôno [[Stefan Żeromsczi|Stefana Żeromsczégò]]. === Stilo === Stilo je nôpiękniszą blizą pòlsczégò Ùbrzegù. Leżi na dunowi halmie 900 m òd mòrza. Wësokòsc wieżë wënoszô 34 m. Na swiece są 3 taczi konstrukcejô, dwie w Europie - w tim Stilo. === Czołpino === Bliza w Czołpinie pòwsta w 1874 rokù wedle spódlé E. Kummera. Przetrzima wòjnã, nie bëła za baro ùprôwianô, blós zdrój widu. Wieża blizë je òkrągłô, zbudowônô z czerwòny, licowóny cegłë. Ji strzédnica ù pòdstawë wënoszi 7 m, zato niżi galerëji 6,2 m. Wësokòsc òbiektu – 25,2 m. === Ùstka === W 1892 rokù wëbudowano nowi budink stacëjô pilotów, a w nim òbrëmiono blizã w òsmenórtowi wieżë z cegłów. Wòjna òmina ten plac. 15 lëstopadnika 1945 rokù, pò przechwycenim garda przez Pòlôków wid rozpôlôł sã w blizë. W latowi czas mòżna ją òbzërac. === Jarosławiec === Katastrofë bôtów midze Łebą a Darłowem bëłe przëczëną pòwstania blizë w Jarosławiu. Bùdink pòwstôł w latach 1829 - 1830. W pòłowie 70 latów ùnowiono ùszëkòwanié blizë. Ob lato mòżna pò ni wanożec. === Darłowò === Darłowskô bliza wëstawionô je na niéżëczny wiodrowé leżnosce. Òb czas sztormù wòda zaléwô prawie całą blizã. Nordowô scana mô 54 m. To nie pòmògło, mùrë są mòcno mòkrawi i domikłi solą. Bez to ni mòżna òbwanożëc. Potrzebny je gruńtowi remònt. === Gąsczi === Wkół blizë, gbùrzczich bùdinków i chëczë je pòstawiony mùr z cegłów. Ta zgrëpina bùdinków przedstôwiô dzejową, architektonową, krajowiédną i techniczną wôrtnotã. Nawkół są krómë, jôdnicë, plac dlô auta. === Kòlbrzég === Pierszô timczasnô bliza bëła ju w 1666 rokù – òdżinowô miska na dakù wësoczégò bùdinku. W 1945 rokù òdbudowôno blizã. Kòlbrzéskô bliza je wôrt òbezdrzeniô. W scanie je tôblëca, chtërna ùpamiãtniô biôtka z 1945 rokù. Czekawi je fakt, że kòlbrzéskô bliza je w herbie familie Kolbergów. === Niechòrzé === To je jedna z pësznych blizów na pòlsczim Ùbrzegù. 45 m – bùdink na wësoczim, klifòwim sztrądze. Je znanką Rewalsczégò Ùbrzegù. Z tegò tarasu mòżna ùzdrzëc Niechòrzé, Rewal, Jezoro Liwia Łuża i mòrsczi sztrąd. W gòdnikù 2000 rokù bëło ukończeni remontu budinków, pòmalowano na żôłto. === Kikùt === Dôwny pùnkt widzënkù na rzmie Strażnica – 74 m n. r. m., niedalek [[Wòlin]]a, na terenie Wòlińsczégò Parkù Nôrodnégò. Z nóbliższégò môla – Wisełczi – nëkô czerwòny piechòtny szlach. Bliza je 12,8 m wësokô. Pò ni ni mòżna wanożec. Je zamkłô dlô turistów. === Swinoujsce === Ta bliza je nôwikszô na pòlsczim Ùbrzegù. Na górną galerëjô prowadzy 360 trapów. Leżi pò wschòdni starnie Swiny, przed przedostënkiem ferë. == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Latarnia.jpg|Krynica Mòrskô Òbrôzk:Latarnia morska w Sopocie 2012 11 07.jpg|Sopòt Òbrôzk:Latarnia Hel.jpg|Hél Òbrôzk:Latarnia Jastarnia.jpg|Jastarniô Òbrôzk:Rozewie latarnia morska.jpg|Rozewié Òbrôzk:Latarnia morska Stilo.jpg|Stilo Òbrôzk:Latarnia Czolpino 1.jpg|Czołpino Òbrôzk:Latarnia Ustka.jpg|Ùstka Òbrôzk:2007 jaroslawiec latarnia morska 03.JPG|Jarosławc Òbrôzk:Darlowko latarnia 02.jpg|Darłowò Òbrôzk:Latarnia Morska w Gąskach.JPG|Gąsczi Òbrôzk:Kolobrzeg_latarnia_w.jpg|Kòlobrzég Òbrôzk:Latarnia.morska.Niechorze.7.2007.jpg|Niechòrzé Òbrôzk:Jarosławiec latarnia 1.jpg|Kikùt Òbrôzk:Latarnia morska Świnoujście.jpg|Swinoujsce </gallery> == Lëteratura == * Kazimierz Bielicki, ''Latarnie polskiego wybrzeża'', Gdynia 2009-2010. {{verify}} [[Kategòrëjô:Architektura]] d1ym3tmzryrxblkk83dgil45g140k2w 0 7307 194775 193489 2026-04-10T13:57:43Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194775 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Map-Hispanophone World.svg|mały|upright=2]] '''Szpańsczi jãzëk''' (''idioma español'') – to je romańsczi jãzëk, ùrzãdny w [[Szpańskô|Szpańsce]] i jinëch państwach. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Katalońsczi jãzëk]] * [[Francësczi jãzëk]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] gt57uurdqaolg9bepsiqt7mmghxu5ob 0 7308 194777 193484 2026-04-10T13:58:24Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194777 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Countries where French is an official language.svg|right|frameless|upright=2]] '''Frańcësczi jãzëk''' (''français, la langue française'') – to je romańsczi jãzëk, ùrzãdny w [[Francëjô|Frańcji]], [[Kanada|Kanadze]] i jinëch państwach. == Òbaczë téż == * [[Mònegasczi jãzëk]] * [[Katalońsczi jãzëk]] * [[Italsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] {{Ùzémk artikla}} s86hbg0o6ce87t4rhh2i6e7u1xesls8 194832 194777 2026-04-10T15:18:02Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] 194832 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Countries where French is an official language.svg|right|frameless|upright=2]] '''Frańcësczi jãzëk''' (''français, la langue française'') – to je romańsczi jãzëk, ùrzãdny w [[Francëjô|Frańcji]], [[Kanada|Kanadze]] i jinëch państwach. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Mònegasczi jãzëk]] * [[Katalońsczi jãzëk]] * [[Italsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] {{Ùzémk artikla}} 6evmv2ynpezkoc6a2xnapfhu38trn0f 0 7316 194874 191966 2026-04-10T16:55:46Z DawnyTest 14843 194874 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Монгол Улс ᠮᠤᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ Mongol Uls|miono=Mòngolskô|fana=Flag of Mongolia.svg|herb=State emblem of Mongolia.svg|miono-genitiw=Mòngolii|himn=Монгол улсын төрийн дуулал|swiãto=|czasowô cona=+7 do +8 – zëma UTC +8 do +9 – lato|kòd=MN|Internet=.mn|telefón=976|dëtk=tugrik|kòd dëtka=MNT|wiéchrzëzna=1 564 116|procent-wòdë=|lëdztwò=3,281,676|rok=2024|fòrma państwa=repùblika|jãzëk=[[mòngolsczi jãzëk|mòngolsczi]]|na karce=Mongolia in its region.svg|stolëca=Ułan Batôr|Prezydeńt=Uchnaagijn Chürelsüch|Premiéra=Gombodżawyn Dzandanszatar|aùtowi kòd=MGL}} '''Mòngolskô''' je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. * stoleczny gard: [[Ułan Batôr]] * lëdztwò: 2 736 800 ([[2024]])<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20230114155343/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mongolia/ Mongolia] The World Factbook</ref> * wiéchrzëzna: 1 564 116 km² (całosc), 1 553 556 (ląd), 10 560 (wòdë)<ref name=":0" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}}{{stub}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] fhgjffee0uon1wpit7pfut1w22pzmks 0 7463 194820 193792 2026-04-10T14:44:09Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194820 wikitext text/x-wiki '''Kaszëbienié''' – to je zastąpienié ''ć, ś, ź, dź'' przez c, s, z, dz (np. pò [[Pòlsczi jãzëk|pòlskù]] ''świat, zima, ziemia, rodzić, siedzieć'' to pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] je: swiat, zëma, zemia, rodzëc, sedzec). [[Kaszëbsczi alfabét]] ju w 1850 rokù ni miôł ''ć, ś, ź''. == Òbaczë téż == * [[Pòlaszenié]] * [[Kaszëbsczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] pucnl2m2kj4hkr1pmk8m8ywcwwhxc7r 0 7508 194805 193706 2026-04-10T14:08:41Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Piekarniô]] 194805 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:02014. Kurpische Brote.JPG|mały|Chléb]] [[Òbrôzk:Caraway bread.jpg|mały|Òbierzka]] '''Chléb''' – to je pieczëzna z ùpiekłégò casta, chtërnym je jednorodny miészónka mączi ze zbòżów rozmajitégò ôrtu i wòdë, colemało pò alkòholowi fermentacje (dodôwóné są młodze). Z casta robi sã brótë rozmajitégò sztôłtu i wiôlgòscë. Jak na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] na zemiã spadnie chòcbë òkrëszëna chleba, to trzeba ją pòdniesc i włożëc do ògnia. == Òbaczë téż == * [[Piekarniô]] * [[Wieczerzô]] == Lëteratura == Bernard Sychta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej t. III, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków 1969, ss. 299-300. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110527091903/http://www.minrol.gov.pl/pol/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych/woj.-pomorskie/Kaszubski-chleb-zytni-na-ziemniakach kaszëbsczi chléb] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Żëwnota]] 5qw7gles1wo5ojm1mz0zc9o0k76dw3d 14 7766 194863 161490 2026-04-10T16:18:28Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kòntinentë]] 194863 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kòntinentë]] k0l2w2drtv35id2plsurol39x7beax8 0 7801 194725 191746 2026-04-10T11:59:17Z Iketsi 3254 + 194725 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:EU @ G7 Summit 2024 - Family photo (06) (cropped).jpg|mały|Papiéż Frãcëszk]] '''Papiéż Frãcëszk''' (łac. ''Franciscus PP.''), czedes Jorge Mario Bergoglio (ur. 17 gòdnika 1936 rokù w [[Buenos Aires]] - zm. 21 łżëkwiata 2025 w Watikanie) bëł biskùpã Rzimù òd [[13 strëmiannika]] 2013 do 21 [[Łżëkwiat|łżëkwiata]] 2025 rokù. Jegò starszi mieszkelë w [[Italskô|Italsce]], a pòtemù w [[Argentina|Argentinie]]. To bëł pierszi papiéż z Americzi, dlô chtërnégò wôżny bëł [[jezujicczi zôkón]]. W 2021 rokù òn béł w [[Irak]]ù, [[Słowackô|Słowacce]]. Przed nim béł [[Benedikt XVI]], pò nim papiéżem òstał [[Léón XIV]]. == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://twitter.com/Pontifex_pl {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] lhf6jq2gc35f9fu76m7ifmf11c5hqot 0 7886 194776 193502 2026-04-10T13:58:05Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194776 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="background:#f9f9f9; font-size:95%; width:300px; float:right" |- ! colspan="2" |<big>Euro</big> |- | [[Państwò]] || [[Eùro Zona]], [[Andorra]], [[Mònakò]], [[San Marino]], [[Watikan]], [[Czôrnogóra]], [[Kòsowò]] |- | [[Kòd ISO]] || [[EUR]] |- | [[Céch]] || [[€]] |- | [[Banknotë]] || 5, 10, 20, 50, 100, 200 € |- | [[Mònetë]] || 1, 2, 5, 10, 20, 50 c; 1, 2 € |- | Pòdzelenié || 1 € = 100 [[cent]] |- | [[Jinflacëjô]] || 5,1% <small>(stëcznik 2022)</small> |} '''Eùro''' (EUR, €) – to je eùropejsczi dëtk w 26 państwach: [[Aùstriô]], [[Belgijskô]], [[Bùłgariô]], [[Chòrwackô|Chòrwacją]], [[Cyper]], [[Estóńskô]], [[Fińskô]], [[Francëjô]], [[Greckô]], [[Irlandëjô]], [[Italskô]], [[Lëtewskô]], [[Luksembùrskô]], [[Łotewskô]], [[Malta]], [[Miemieckô]], [[Néderlandzkô]], [[Pòrtugalskô]], [[Słowackô]], [[Sloweńskô]] i [[Szpańskô]]. W krôjach nie-EÙ z ùmòwą [[Andorra]], [[Watikan]], [[San Marino]], [[Mònakò]] ë bez-ùmòwë [[Czôrnogóra|Czórnogóra]] ë [[Kòsowò]]. == Òbaczë téż == * [[Talôr]] * [[Wëdôwkòwi dëtk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.bis-ans-ende-der-welt.net/Europa-B.htm Eùro] ([[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]]) ([[Anielsczi jãzëk|anielsczi]]) {{Eùro}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Ekònomijô]] djom2z04e1mtwehiyn66bwgewq07yxh 0 8128 194821 193504 2026-04-10T14:44:32Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194821 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Półtalar gdański 1577r Talleman.jpg|mały|Gduńsczi półtalôr z 1577 rokù]] '''Talôr''' – wiôlgô strzébrznô [[mònéta]] (strzébrzny dëtk) ò zacht wôrtnoce. Òd kùńca XV stalata gò emitowele. Znòny je [[Gduńsk|gduńsczi]] talôr z [[1577]] rokù. == Òbaczë téż == * [[Eùro]] * [[Wëdôwkòwi dëtk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ekònomijô]] [[Kategòrëjô:Gduńsk]] nypio3kkiobe0riru43ymf9ilq4wcdo 0 8149 194822 193563 2026-04-10T14:44:37Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194822 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PL1grosz1932.jpg|mały|1 [[grosz]] z 1932 rokù]] '''Wëdôwkòwi dëtk''' – [[mònéta]] ò môłi wôrtnoce. Wiele razy w państwie to je 1/100 pòjedinczi mònetë. W Pòlsce òd 1924 roku to je 1 [[grosz]] = 1/100 [[zł]], a np. w II swiatowi wòjnie na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] béł 1 fenig. == Òbaczë téż == * [[Talôr]] * [[Eùro]] * [[Kasyno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ekònomijô]] {{Ùzémk artikla}} i3o6zz0xadv9lbfqmkgf0vvagvx99ay 0 8212 194838 194691 2026-04-10T15:28:36Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ {{YouTube}} 194838 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Feretrum bow 2.jpg|mały|Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô]] '''Òbraznik''' – to je jeden z chłopów, chtërny niosą [[òbrôz òd procesji]]. == Òbaczë téż == * [[Òbrôz òd procesji]] * [[Òbraznica]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|uqdmmC3YX08|Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô|archive=https://web.archive.org/web/20140307174041/http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé zwëczi]] t6z8yeqxjc1gy8lk52vrf5i81rpykjm 0 8246 194836 194693 2026-04-10T15:21:39Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé zwëczi]] 194836 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Feretrum bow 1.jpg|mały|]] [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|mały|]] '''Òbraznica''' – to je jedna z białków, chtërne niosą [[òbrôz òd procesji]]. Za òbraznice biwają pannë w [[Kaszëbi|kaszëbsczëch]] òbleczënkach. == Òbaczë téż == * [[Òbrôz òd procesji]] * [[Òbraznik]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|UdgyERNnEnQ|Odpust Sianowo 2013 – pielgrzymka z Kartuz — NaszeMiastoTV (Òbraznice) — Powitanie feretronu – przed ołtarzem polowym}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1969, tom III, s. 275 {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé zwëczi]] bpojfvypq7ljnqxop7nf2qxzlqoi1n7 0 8892 194728 193258 2026-04-10T12:00:58Z Iketsi 3254 + 194728 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ioannes XXIII, by De Agostini, 1958–1963.jpg|mały|Papiéż Jón XXIII]] [[Òbrôzk:John 23 coa.svg|mały|50px|Herb papiéża Jana XXIII]] '''Papiéż Jón XXIII''' (swiecczé miono '''Angelo Giuseppe Roncalli'''; ùr. [[25 lëstopadnika]] 1881, ùm. [[3 czerwińca]] 1963 w [[Watikan]]ie) – swiãti [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]], papiéż (midzë 28 rujana 1958 a 3 czerwińca 1963). Za knôpiczëch lat mieszkôł z òjcã i mëmką, chtërni pachtowalë sztëk zemi i bëlë dosc biédni. Òn béł sztudérą teòlogie. W 1904 rokù òn béł wëswiãcony na ksãdza. Kąsk rëchli òn òbronił swój doktorsczi dokôz z teòlogie. W 1925 rokù òn dostôł biskùpié swiãcenia. W 1953 rokù òn béł ju [[kardinôł|kardinałã]]. Òd pòczątkù jegò pòntifikatu baro wôżnô bëła dlô niegò sprawa miru w swiece ë jednota midzë chrzescëjónama. Òn zaczął [[Sobór Watikańsczi II]]. Òd 1965 rokù dérowała sprawa jegò [[Beatifikacjô|beatifikacji]]. [[3 séwnika]] [[2000]] ròkù dokònôł ji papiéż [[Jan Paweł II]]. Òd [[27 łżëkwiata]] 2014 rokù to je swiãti. == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Jón XXIII}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] a7u6wj2jakvnhndir3ao6zxgs1uuqm6 0 8997 194810 194508 2026-04-10T14:15:14Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Nożnô bala]] 194810 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Football in Bloomington, Indiana, 1996.jpg|mały|Bala je jedną z nôpòpùlarniészëch spòrtowëch discyplinów na swiece]] '''Bala''' – to je takô jigra, w chtërni bierzą ùdzél dwie zdrëszënë pò 11 lëdzy. Wëgriwają ti, chtërny wicy razy dobrze strzélą do brómczi (wrotnicë) procëmnika (zrobią wrotnicã). Midzë grôczama są: brómkôrze, atakòwnice, pòmòcnicë i òbróńcë. == Òbaczë téż == * [[Szpòrt]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Szpòrt]] [[Kategòrëjô:Nożnô bala]] f8txkwqpyrymih0ehrhberbytkqnkn5 194812 194810 2026-04-10T14:16:12Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Manchester United F.C.]] 194812 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Football in Bloomington, Indiana, 1996.jpg|mały|Bala je jedną z nôpòpùlarniészëch spòrtowëch discyplinów na swiece]] '''Bala''' – to je takô jigra, w chtërni bierzą ùdzél dwie zdrëszënë pò 11 lëdzy. Wëgriwają ti, chtërny wicy razy dobrze strzélą do brómczi (wrotnicë) procëmnika (zrobią wrotnicã). Midzë grôczama są: brómkôrze, atakòwnice, pòmòcnicë i òbróńcë. == Òbaczë téż == * [[Manchester United F.C.]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Szpòrt]] [[Kategòrëjô:Nożnô bala]] pgtamogs16lfi5vdwmtdcxohsep3w9q 0 9076 194823 193791 2026-04-10T14:47:53Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194823 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Powiat Pucczi 2 ubt.jpeg|mały|''Pòwiat pùcczi'' je to przikłôd pòlaszeniégò we słowiznie ë syntaksë. Barżi kaszëbskò bë bëło ''pùcczi pòwiôt'' abò téż ''pùcczi kréz''.]] '''Pòlaszenié''' (òd ''[[Pòlôczi|Pòlôch]]'') – pòwszédné zjawiszcze we terëczasni [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbiznie]], chtërno sã rzeszi z nierôz niewiadnëm zeszlachòwanim kaszëbsczi mowë z [[pòlsczi jãzëk|pòlaszëzną]]. Mòże tëkac sã wszëtczich aspektów [[jãzëk]]a, le nôczãscy ùkazywô sã we słowiznie ë wësłowie ë je zwëskã wszãdzebëcëznë pòlsczégò jãzëka. W ùrzãdach gminów, szkòłach, mediach ë kòscele tak biwało do 2005 rokù. Ks. dr Zëchta zanotérowôł (1970): "Gadôj abò pò kaszëbskù, abò pò pòlskù, bò nie cerpiã taczégò pòlaszeniégò.", a téż (1972): „W jimnazji we Wejrowie béł przed wòjną za wòznégò taczi Naczk - (...) - to ten wiedno tak knôpóm grozył pòlaszącë, czej òni gò nie chcelë słëchac: Ti smarkaczu, jak ti sã nie poprawisz, to ja ci wstrzimóm swiadectwo, bo pan direktor tilko podpisuje, a ja sztãplujã.” == Òbaczë téż == * [[Kaszëbienié]] == Lëteratura == * Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej.Wrocław-Warszawa-Kraków, t. IV (1970), s. 124. * Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej.Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t. V (1972), s. 294. * [https://web.archive.org/web/20191028061846/http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170000823/O/D20170823.pdf Dz.U. 2017 poz. 823] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] cecj8p30l17txl9ppek0jbihs0q4zzb 0 9088 194731 187584 2026-04-10T12:03:54Z Iketsi 3254 + 194731 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pius X, by Francesco De Federicis, 1903 (retouched, colorized).tif|mały|Papiéż Pius X]] '''Papiéż Pius X''' (swiecczé miono '''Giuseppe Melchiorre Sarto'''; ùr. [[2 czerwińca]] 1835, ùm. [[20 zélnika]] 1914 w [[Rzim]]ie) – swiãti [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]], papiéż (midzë [[4 zélnika]] 1903 a [[20 zélnika]] 1914). [[18 séwnika]] 1858 rokù òn béł wëswiãcony na ksãdza. [[16 lëstopadnika]] 1884 rokù òn dostôł biskùpié swiãcenia. Òd [[12 czerwińca]] 1893 rokù to béł kardinôł. Ten Papiéż béł procemnikã mòderniznë. Òd [[3 czerwińca]] 1951 ròkù to je błogòsławiony, a òd [[29 maja]] 1954 rokù to je swiãti (równo [[Beatifikacjô|beatifikacji]], jak i [[Kanonizacjô|kanonizacji]] dokònôł [[papież Pius XII]]). == Pismiona (wëbiérk) == * [[Encyklika]] ''Pascendi Dominici Gregis'' (1907) == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] n3b7g5ikxjcy78u1yd7mk1aanevkkk8 0 9176 194788 193333 2026-04-10T13:59:50Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ Òbôczë téż → Òbaczë téż; 194788 wikitext text/x-wiki '''Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka''' – ùdba ùsadzonô [[26 zélnika]] [[2006]] rokù jakô je fòrmalno dzélã [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. Przédnym ji zgrôwã je m.jin. wëpòwiadanié sã w sprawach jãzëkòwi pòliticzi [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|K-PZ]], króm tegò pòdja òna próbã ùsztandarizowaniô pisënkù [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Przédnikã ''Radzëznë'' béł prof. [[Édwôrd Bréza]], a òn ùznôł, że "... jem téż dbë, że waranié kaszëbiznë bãdze zanôlégac òd te, czë [[Kaszëbi]] so na to ù Bòga zasłùżą." Wiele ò ròbòtach ti Radzëznë mòże przeczëtac w [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka|Biuletinie Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka]]. == Òbaczë téż == * [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] == Bùtnowé lënczi == * https://www.youtube.com/@BiuroZKP * [http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/31591/287-295%20Marika%20Jelinska.pdf?sequence=1&isAllowed=y ''Kreatywność językowa Kaszubów na przykładzie uchwał podejmowanych przez Radę Języka Kaszubskiego''] * [https://web.archive.org/web/20160506212216/https://rjk.org.pl/dokumenty/biuletyny-rjk.html z Radzëznë] * [https://pl.wiktionary.org/wiki/Indeks:Kaszubski_-_Imiona#T ''Uchwały w sprawie stosowania kaszubskich imion oficjalnych oraz ich zdrobnień''] [[Kategòrëjô:Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka| ]] fuytdvaxhq3e57jjj915j5871lz71wd 0 9219 194869 193994 2026-04-10T16:38:06Z DawnyTest 14843 infobox 194869 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Lech Wałęsa|Òbrôzk=Lech Wałęsa w 36. rocznicę wyborów 4 czerwca 1989 (cropped).jpg|òpis=2025|Data_ùrodzeniô=29 séwnika 1943|Mol_ùrodzeniô=[[Popowo (gmina Tłuchowo)|Popowo]]|1. fónkcjô=Prezydent Pòlsczi Repùbliczi|1. Òd=22 gòdnika 1990|1. Do=22 gòdnika 1995|1. Pierszô_dama=Danuta Wałęsa|1. Pòprzédca=[[Wòjcech Jaruzelsczi]] (w krôju)<br>[[Riszard Kaczorowsczi]] (na emigracje)|1. Nastãpnik=[[Aleksander Kwaśniewsczi]]|2. fónkcjô=Przédnik Solidarnosci|2. Òd=17 séwnika 1980|2. Do=23 gromicznika 1991|2. Nastãpnik=Marian Krzaklewsczi|gwôsné jimiã=Lech Wałęsa}}[[Òbrôzk:Defense.gov photo essay 110524-D-XH843-007.jpg|mały|Lech Wałęsa, 2011 rok]] '''Lech Wałęsa''' (ùr. [[29 séwnika]] [[1943]] w [[Popowo (gmina Tłuchowo)|Popowie]]) – to je pòlsczi pòlitikôrz. W latach 1980-1991 béł przédnikã [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|„Solidarnoscë”]], òd 1990 do 1995 rokù béł prezydentã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]], noblista w 1983 rokù <ref>[http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1983/ The Nobel Peace Prize 1983]</ref>. Òd 1997 rokù òn je pòczestnym òbëwatelã gardu [[Gduńsk]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160303020601/http://bip.gdansk.pl/rada-miasta/Honorowi-obywatele-Gdanska,a,15636 Honorowi obywatele Gdańska]</ref>. == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{DEFAULTSORT:Wałęsa, Lech}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] [[Kategòrëjô:Pòliticë]] [[Kategòrëjô:Prezydencë Pòlsczi]] jco34kmuaosso8uvd4g6h6067un1wfe 194880 194869 2026-04-10T17:51:14Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)]] 194880 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Lech Wałęsa|Òbrôzk=Lech Wałęsa w 36. rocznicę wyborów 4 czerwca 1989 (cropped).jpg|òpis=2025|Data_ùrodzeniô=29 séwnika 1943|Mol_ùrodzeniô=[[Popowo (gmina Tłuchowo)|Popowo]]|1. fónkcjô=Prezydent Pòlsczi Repùbliczi|1. Òd=22 gòdnika 1990|1. Do=22 gòdnika 1995|1. Pierszô_dama=Danuta Wałęsa|1. Pòprzédca=[[Wòjcech Jaruzelsczi]] (w krôju)<br>[[Riszard Kaczorowsczi]] (na emigracje)|1. Nastãpnik=[[Aleksander Kwaśniewsczi]]|2. fónkcjô=Przédnik Solidarnosci|2. Òd=17 séwnika 1980|2. Do=23 gromicznika 1991|2. Nastãpnik=Marian Krzaklewsczi|gwôsné jimiã=Lech Wałęsa}}[[Òbrôzk:Defense.gov photo essay 110524-D-XH843-007.jpg|mały|Lech Wałęsa, 2011 rok]] '''Lech Wałęsa''' (ùr. [[29 séwnika]] [[1943]] w [[Popowo (gmina Tłuchowo)|Popowie]]) – to je pòlsczi pòlitikôrz. W latach 1980-1991 béł przédnikã [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|„Solidarnoscë”]], òd 1990 do 1995 rokù béł prezydentã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]], noblista w 1983 rokù <ref>[http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1983/ The Nobel Peace Prize 1983]</ref>. Òd 1997 rokù òn je pòczestnym òbëwatelã gardu [[Gduńsk]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160303020601/http://bip.gdansk.pl/rada-miasta/Honorowi-obywatele-Gdanska,a,15636 Honorowi obywatele Gdańska]</ref>. == Òbaczë téż == * [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)]] == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{DEFAULTSORT:Wałęsa, Lech}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] [[Kategòrëjô:Pòliticë]] [[Kategòrëjô:Prezydencë Pòlsczi]] 1py0qi20uad9o1l31rhdsqpggyckxc9 0 9300 194806 194440 2026-04-10T14:09:06Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Rëbaczenié]] 194806 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tuna Gills in Situ 01.jpg|mały|Rëbë òddichają [[Czéwa|czéwama]]]] '''Rëbë''' – to je zwëkòwô pòzwa zëmnokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipù [[krzélôczi]], chtërne żëją w wòdze a òddichają [[Czéwa|czéwama]] i rëchają sã przë pomòcë [[Płatwa|płatwów]]. Na se rëbë mają [[Bòcznô liniô|bòczną liniã]]. Wiele rib mô kséń. To bëła gromada zëmnokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipu krzélôczi (''Vertebrata''). == Òbaczë téż == * [[Rëbôk]] * [[Rëbaczenié]] * [[Wiãcórk]] * [[Wãdzenié]] * [[Piątk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë|*]] [[Kategòrëjô:Żëwnota]] gv2t334zb0vbqailkbwmq37skrph01o 0 9343 194824 193561 2026-04-10T15:08:57Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194824 wikitext text/x-wiki '''Gòspòdarzeniowô kriza''' – to je to ekònomicznô rzôdzëzna w gòspòdarzënkù. W [[Pòlskô|Pòlsce]] bëła takô kriza np. w latach 1929–1935. == Òbaczë téż == * [[Ekònomijô]] * [[Kasyno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.bankier.pl/wiadomosc/Czy-Polsce-grozi-kryzys-gospodarczy-1669395.html [[Kategòrëjô:Ekònomijô]] {{Ùzémk artikla}} ka1ap3eb24mbwbx4ksothqm29awe4nt 0 9351 194803 169295 2026-04-10T14:07:01Z Iketsi 3254 -Literatura 194803 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bourke-Docker Street level crossing boom gate.jpg|mały|Zamikôcz drodżi]] '''Zamikôcz drodżi''' – béł m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] żëbë na jaczis czas zamknąc drogã. Terô jich je jakbë mni. [[Kategòrëjô:Technika]] ejbjh8jwi2dz7ru1plooxudup7dclky 0 9364 194769 194448 2026-04-10T13:52:49Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Karawana]] 194769 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:1590 Mostaert Dorfkirmes anagoria.JPG|mały|Tôrg w 1590 rokù]] '''Tôrg''' – to je fòrma [[przedôwk]]ù i [[kùpisz]]u wôrów, chtërna òdbiwô sã na wëdzelony rëmie, w wëznaczonym czasu. == Òbaczë téż == * [[Karawana]] * [[Ekònomijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Hańdel]] q8i2qsfeikw2go9sbyvzziais6zm4yv 0 9369 194817 187288 2026-04-10T14:37:37Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pipa]] * [[Tobaka]] 194817 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rozek kaszubski.JPG|mały||Tobaczéra (różk)]] '''Tobaczéra''' – to je zabiérnik do [[Tobaka|tobaczi]]. Òna mòże bëc kùńsztowno zrobionô z krowiégò rogù (różk). Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] mòże bëc na tôblëczce napisóné: "Tu sã nie kùrzi le tobaczi." == Òbaczë téż == * [[Pipa]] * [[Tobaka]] == Lëteratura == * [[Friedrich Lorentz]] w:''Kaszubi : kultura ludowa i język''[http://biblioteka.wejherowo.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=2801] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160505124848/http://bpgl.pl/viewpage.php?page_id=22 (pl)] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] mp5ptfsdm30tud7gyoo5rtjbhh2zngh 0 9379 194765 192451 2026-04-10T13:51:02Z Iketsi 3254 + [[Donkervoort Automobilen]] 194765 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Benz_auto.jpg|mały|Benz Auto, 1886]]'''Aùto''' (téż: '''''aùtół''''') – mechaniczni strzódk transpòrtu do przewòżenié lëdzy ë rzeczë. == Historiô == [[Òbrôzk:AutoUnion1000.JPG|mały|Aùto Auto Union 1000]] Pierszé aùto pòwstało w XVII w. == Mòdele == * [[Aùdi]] * [[Mercedes]] * [[Volkswagen]] * [[Òpel]] * [[Toyota]] * [[Donkervoort Automobilen]] == Pòlsczé aùta i pòjôzdë == * Fiat 125 & 126 (licencjô italskô) * Chevrolet Aveo, Master Sedan, Master De Luxe, Imperial i Sedan Taxi (licencjô amerikańskô) * Daewoo Espero, Matiz, Nubira, Lanos, Leganza, Tico (licencjô kòrejańskô) * Gepard * Melex – elektriczne * Polonez * Syrena * Warszawa == Dużé pòjôzdë pòlsczé == * Bizon - kombajn * Chevrolet - pòjôzdë dostawcze, pancerne, wojskowe (licencjô amerikańskô) * Jelcz * Solaris - aùtobùsë * Ursus * Żuk == Òbaczë téż == * [[Bawidło]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Technika]] 5dqc5vu7zgwe2n2ceyi8iv3svtx85fb 194766 194765 2026-04-10T13:51:31Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Transpòrt]] 194766 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Benz_auto.jpg|mały|Benz Auto, 1886]]'''Aùto''' (téż: '''''aùtół''''') – mechaniczni strzódk transpòrtu do przewòżenié lëdzy ë rzeczë. == Historiô == [[Òbrôzk:AutoUnion1000.JPG|mały|Aùto Auto Union 1000]] Pierszé aùto pòwstało w XVII w. == Mòdele == * [[Aùdi]] * [[Mercedes]] * [[Volkswagen]] * [[Òpel]] * [[Toyota]] * [[Donkervoort Automobilen]] == Pòlsczé aùta i pòjôzdë == * Fiat 125 & 126 (licencjô italskô) * Chevrolet Aveo, Master Sedan, Master De Luxe, Imperial i Sedan Taxi (licencjô amerikańskô) * Daewoo Espero, Matiz, Nubira, Lanos, Leganza, Tico (licencjô kòrejańskô) * Gepard * Melex – elektriczne * Polonez * Syrena * Warszawa == Dużé pòjôzdë pòlsczé == * Bizon - kombajn * Chevrolet - pòjôzdë dostawcze, pancerne, wojskowe (licencjô amerikańskô) * Jelcz * Solaris - aùtobùsë * Ursus * Żuk == Òbaczë téż == * [[Bawidło]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Transpòrt]] n5tkleho7fbvu8nttayv1swhbp42cpj 0 9384 194763 189671 2026-04-10T13:48:00Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Czôrny dąb]] * [[Dąb pamiãcë]] * [[Papiesczi dąb]] * [[Lëpa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} 194763 wikitext text/x-wiki {{verify}} '''Dąb''' – /z łac. Quercus/- ôrt lëscastëch drzewów. Drzewò chtërne żëje strzédno w zależnosce òd jegò gatunkù òk. 300-400 nawetka 700 lat. Przënôlégò do rodzënë bùkòwatëch. Przënôleżi do negò òk. 200 zortów spòtikónëch nôczãscy w razny conie na nordowi półkùli a téż w wëższich dzélach górów tropikòwi conë. Dąb rozrôstô sã do ògromné miarë. Stôri òkazë są chronioné jakò pomniczi nôtërë. Tipòwi gatunk to [[dąb szëpùłkòwi]]. [[Òbrôzk:Dąb_Chrześcijanin.jpg|mały|Dąb Chrzescëjanów]] [[Òbrôzk:Jesien-zoledzie.jpg|mały|Brzôd dãbù żôłãdze]] [[Òbrôzk:Duby nad Pozorkou I.jpg|mały|Dąb szëpùłkòwi]] [[Òbrôzk:Quercus coccinea1.jpg|mały|Kwiatostónë (Quercus coccinea)]] [[Òbrôzk:Zomereik blad Quercus robur.jpg|mały|Lëst dãbù szëpułkòwégò ]] == Mòrfòlogiô == * Pãczczi – zgrupkòwóné pò pôrã na kùńcu gałãzy * Lëste – w niechtërnëch zortach òpôdają na zëmã a ù jinszich są prawie na òpak, zëmòzeloné np. dąb kòrkòwi, dąb òstrolëstowi. Są téż nawetka drzéwiãta co mają lëstczi piłkòwóné abò ząbkòwóné. * Kwiatë – rozdzelnoôrtowé. Roscënë są wiatroparzënowé. Chłopsczi kwiatë są pòzebróny w kòtczi a z białkòwsczégò ôrtu są pòjedinczé. * Brzôd – orzechë dãbù są nazwóné żôłãdzama i są ùłożoné w szôlce, gãsto przëkrité łëzgama. == Zortë dzëkò rosnącé w Pòlsce == * [[dąb bùrgùndcczi (Quercus cerris L.)|dąb bùrgùndcczi]] * [[dąb bezszëpùłkòwi (Quercus petraea (Matt.) Liebl., syn. Q. sessilis Ehrh.)(Quercus petraea (Matt.) Liebl., syn. Q. sessilis Ehrh.)|dąb bezszëpùłkòwi]] * [[dąb czerwiony (Quercus rubra L.)|dąb czerwiony]] * [[dąb òmszałi (Quercus pubescens Willd., syn. Q. lanuginosa Lam.)|dąb òmszałi]] * [[dąb szëpùłkòwi (Quercus robur L.)|dąb szëpùłkòwi]] == Zastosowanié == * Òzdobnô roscëna – dłùgòwicznô, aleje dãbòwé * Léczniczô roscëna – kòra niëchtrnëch zortów je dzélkã zélnëch mieszónków, jesz jinszi są miodnëma roscënama * Drewno – òd dãbù je cãżczi i cwiardi. Z negò chãtno są przërëchtowùje méble i je szerok wëkòrzëstiwóny w bùdowiznie; Wëkòrzëstiwóny w bednarstwie. * Kòra – je wëkòrzëstiwónô do dżerbòwaniô skórów * Brzôd, żôłãdze – wëkòrzëstiwóné jakno jôda dlô zwierzãtów. * Magicznô roscëna – wierzenié w lecznicze mòce, co bë ùzdrowic bòlejącé zãbë i gardło /,, Pòwiédz że mi, pòwiédz mój kòchóny dãbie, jaczim spòsobã léczëc zãbë w mòji gãbie”/. == Kùlturowi znaczënk == Długòwiecznosc i machtny wëzdrzatk dãbów òd stalatów robiłë na lëdzach wiôldżé wrażenié. Stôré òkazë tczóné bëłë jakno bóstwò bez wikszosc pierwòsznëch lëdów Eùropë. Przódëczasny Rzëmióne i Grecë wierzëlë, że dąb je sedzbą jich nôwëższich bóstwów –Jowisza i Zeùsa. Dlôte téż Rzëm wińcowôł swojich nadzwëczajnëch obëwateli za zasłëdżi /zawdzãczi /wińcã z dãbòwëch lëstów. Niechtërne lëdë ùwôżałë dãbë za drzewa – przepowiëdzene. Na spòdlim jich pòzdrzatkù przepòwiôdôno òbrodzôj i wiodro. Westrzódka germańsczich lëdów, dąb pòswiãcywóno bògù bùrzów – Thornowi. Ù Słowión i celticczich lëdów, kùltowé môle bëłë kòl starëch dãbòwëch drzewiszczów. Na dodôwk Celtowie wkłôdelë do grobów zmarłëch gałãze tegò drzewa. Wiele môlowëch pòzwów pòchòdzy òd dãbù. == Dąb w erbach, òdznaczeniach i na mònetach == Céch żôłãdzów i dãbòwëch wietewków je czãsto w królewsczich i ricersczich erbach òd strzédnowiecza. Stosowóny je téż w wòjskòwëch emblematach. Béł òznaką sëłë, mòcë, sławnoscë i prawòtë. Dãbòwé lëste są ùmôlnioné na dzysészich, pòlsczich, groszowëch mònetach. == Znóné dãbë == '''Pomniczi nôtërë:''' * [[Dąb Bartek|Dąb Bartek kòl Zagnańska]] * [[Dąb Barzyńsczégò|Dąb Barzyńsczégò w Kadënach]] * [[Dąb Beczka|Dąb Beczka w Białowiesczé Pùszczë]] * [[Dąb Bògùsława X|Dąb Bògùsława X w Wkrzańsczé Pùszczë]] * [[Dąb Chrobri|Dąb Chrobri kól wsë Piotrowice]] == Òbaczë téż == * [[Czôrny dąb]] * [[Dąb pamiãcë]] * [[Papiesczi dąb]] * [[Lëpa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} # Jan Macků, Jindrich Krejča, Apoloniusz Rymkiewicz: Atlas roślin leczniczych. Wrocław [etc.]: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1989. ISBN 83-04-03281-3. # Adam Paluch "Zerwij ziele z dziewięciu miedz", Wrocław 1989r., str. 140 # Marek Żukow-Karczewski, Dąb – król polskich drzew, "AURA", nr 9/1988 r. # Praca zbiorowa: Oxford – Wielka Historia Świata. Cywilizacje Europy. Anglia – Słowianie. Cywilizacje Australii i Oceanii. Papuasi. T. 13. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 71-72. ISBN 83-7425-368-1. # Monety Rzeczypospolitej Polskiej 1923-1939. W: Ilustrowany katalog monet polskich. Warszawa: KAW, 1977, s. 17. Przewodnik do oznaczania roślin # Józef Rostafiński ,Olga Seidl : Przewodnik do oznaczania roślin, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1962, s. 249,273. # Harry Garms : Rośliny i zwierzęta Europy-przewodnik, Res Polona, Gdańsk 1995, s. 23. ISBN83-7071-144-8. # [http://www.drzewapolski.pl/ www.drzewapolski.pl] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20060409122449/http://www.deby.bialowieza.pl/ Puszcza Białowieska – Dęby.] * [http://my.mail.ru/mail/dalm2000/photo/398 Dęb z Kolomeskogo 600 rokow.] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 0oq5udv2ggwfaxioleh8jqvfna24khq 0 9550 194802 169211 2026-04-10T14:06:43Z Iketsi 3254 -Literatura 194802 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Siphon Lock Overview.png|mały|Syfón - schemat]] '''Syfón''' – to je w sanitarny technice, zamknienié wòdny, kanalizacjowi jinstalacji. M. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] syfónów w bùdinkach je wiele. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Technika]] 54e4m3nwsa3zvufkmo8e7yf6ii10qsl 0 9555 194790 194403 2026-04-10T13:59:59Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż; 194790 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Interdiction officielle de la langue catalana 2 avril 1700.jpg|mały|[[Frańcësczi jãzëk|Frańcësczi]] dekret, chtëren zakôzëje katalońską mòwã]] '''Katalońsczi jãzëk''' (kat. ''català'') - to je jeden z romańsczich jãzëków. Pierszim katalońsczim pisôrzã béł Ramon Llull (1232–1315), chtëren w tim jãzëkù pisôł ju w 13. stalatim teologòwé knédżi i romanë. Wiôldżi rozwij katalońsczi lëteraturë béł w 14. i 15. stalatim, czéj zawita ricerskô epika. W 18. stalatim katalońskô mòwa bëła zakôzóny, ale w 19. stalatim ùrosło nowé pòkòlenié, a z nim òdroda, chtërna dostała katalońską kùlturã zôs na eùropejską rówiznã. Òd 1940 rokù katalońskô mòwa bëła znôwù zakôzóny, a gôdóné miało bëc pò szpańskù. Pò latach 1975–1982 przëszła zmiana i katalońsczi jãzëk w [[Katalońskô|Katalońsce]] miéwô sã dobrze. Tu je jegò òbrzészkòwô ùczba. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Francësczi jãzëk]] * [[Szpańsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] 07rnrh58yohutgfohfcyp3ef9u78f5d 194791 194790 2026-04-10T14:00:12Z Iketsi 3254 - → – 194791 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Interdiction officielle de la langue catalana 2 avril 1700.jpg|mały|[[Frańcësczi jãzëk|Frańcësczi]] dekret, chtëren zakôzëje katalońską mòwã]] '''Katalońsczi jãzëk''' (kat. ''català'') – to je jeden z romańsczich jãzëków. Pierszim katalońsczim pisôrzã béł Ramon Llull (1232–1315), chtëren w tim jãzëkù pisôł ju w 13. stalatim teologòwé knédżi i romanë. Wiôldżi rozwij katalońsczi lëteraturë béł w 14. i 15. stalatim, czéj zawita ricerskô epika. W 18. stalatim katalońskô mòwa bëła zakôzóny, ale w 19. stalatim ùrosło nowé pòkòlenié, a z nim òdroda, chtërna dostała katalońską kùlturã zôs na eùropejską rówiznã. Òd 1940 rokù katalońskô mòwa bëła znôwù zakôzóny, a gôdóné miało bëc pò szpańskù. Pò latach 1975–1982 przëszła zmiana i katalońsczi jãzëk w [[Katalońskô|Katalońsce]] miéwô sã dobrze. Tu je jegò òbrzészkòwô ùczba. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Francësczi jãzëk]] * [[Szpańsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] 89z63saiiai1o8n2ayzs2ocx2zvsmoa 0 9676 194847 187149 2026-04-10T15:35:58Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Ògardowi smôrzcz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194847 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cepaea nemoralis edit.jpg|mały|Gajowi smôrszcz]] '''Gajowi smôrszcz''' (''Cepaea nemoralis'') – to je [[smôrszcz]] z rodzëznë smôrszczowatëch. Ten mitkôcz mô bùdinôszk<ref>[[Bernard Zëchta]], ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 83</ref>, a żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] i tu òb [[jeséń]] òn sã zakòpiwô w zemi. == Òbaczë téż == * [[Ògardowi smôrzcz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20170809062214/http://foliamalacologica.com//user_storage/1/manuskrypty/ma_468/FM14-2-6.pdf 2006r.] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] ok0w8j5qupv45xy6zresof4r54fnz7d 0 9677 194852 187218 2026-04-10T15:40:19Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Gajowi smôrzcz]] * [[Wiôldżi slënik]] * [[Wiôldżi smólsz]] 194852 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Helix pomatia 89a.jpg|mały|Ògardowi szmùlk]] '''Ògardowi szmùlk''' (''Helix pomatia'') – to je [[smôrszcz]] z rodzëznë smôrszczowatëch (''Helicidae''). Ten mitkôcz żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] i mòże żëc 6 lat. Òne są tu òbjimniãti dzélową òchrónią. Jak jich bùdinôszk mô ju wicy jak 30 mm tej od [[20 łżëkwiata]] do [[31 maja]] mòże je rãkama zbiérac. == Òbaczë téż == * [[Gajowi smôrzcz]] * [[Wiôldżi slënik]] * [[Wiôldżi smólsz]] == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 218. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://tpkgdansk.pl/files/site-tpk/download/2003/doliny_TPK.pdf s. 81 ''Helix pomatia''] * [https://web.archive.org/web/20170809062214/http://foliamalacologica.com//user_storage/1/manuskrypty/ma_468/FM14-2-6.pdf s. 77 ''Helix pomatia''] * [http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160002183 ss. 34 i 41 (''gatunek, którego dotyczy odstępstwo, o którym mowa w § 9 pkt 6'')] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] iysg23w53jpui2744wtybv0kabm2qhf 0 9716 194859 171028 2026-04-10T16:14:12Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194859 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Water snail Rex 2.jpg|mały|Stôwkòwô swòrka]] '''Swòrka''' (''Lymnaea'') – to je szlach [[smôrzcz]]ów z rodzëznë swòrkòwatëch (''Lymnaeidae''). Z nich np. ôrt [[stôwkòwô swòrka]] (''Lymnaea stagnalis'') żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == * [[Recowati slënik]] * [[Wiôldżi slënik]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] iowpl49l7fx2ykxwuwuutni9onv5415 194862 194859 2026-04-10T16:14:56Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Stôwkòwô swòrka]] 194862 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Water snail Rex 2.jpg|mały|Stôwkòwô swòrka]] '''Swòrka''' (''Lymnaea'') – to je szlach [[smôrzcz]]ów z rodzëznë swòrkòwatëch (''Lymnaeidae''). Z nich np. ôrt [[stôwkòwô swòrka]] (''Lymnaea stagnalis'') żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == * [[Stôwkòwô swòrka]] * [[Recowati slënik]] * [[Wiôldżi slënik]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] cwf901t7y76pvovy4deegxjtzxrcyd9 0 9846 194861 193140 2026-04-10T16:14:41Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Swòrka]] 194861 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Water snail Rex 2.jpg|mały|Stôwkòwô swòrka]] '''Stôwkòwô swòrka''' (''Lymnaea stagnalis'') - to je ôrt [[smôrzcz]]a z rodzëznë swòrkòwatëch (''Lymnaeidae''). Òna żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == * [[Swòrka]] == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 214. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] 0iz9j95ca9s5mfh9efbhcmw1qgcaqf9 0 9855 194771 186114 2026-04-10T13:54:15Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Karawana]] 194771 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Libya 4985 Tadrart Acacus Luca Galuzzi 2007.jpg|mały|Dzél Saharë]] '''Sahara''' – to je pùstiniô w [[Afrika|Africe]]. == Òbaczë téż == * [[Karawana]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 743pbyavbo22pzyfutz9vfn2fn8dkir 0 9972 194849 192608 2026-04-10T15:37:30Z Iketsi 3254 Òbaczë téż == * [[Wiôldżi smólsz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} == Lëteratura 194849 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Drbákov-Albertovy skály (27).jpg|mały|Czôrnawi smólsz]] '''Czôrnawi smólsz''' (''Limax cinereoniger'') – to je [[smôrzcz]] z rodzëznë smólszowatëch. Òn żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Czôrnawi smólsz mòże jesc grzëbë i bëc do 20 cm dłudżi. == Òbaczë téż == * [[Wiôldżi smólsz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 100 {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] 7fi0e3uz7ryrno61ryaner1x3cp9d3l 194858 194849 2026-04-10T16:13:27Z Iketsi 3254 Lëteratura <> Bùtnowé lënczi 194858 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Drbákov-Albertovy skály (27).jpg|mały|Czôrnawi smólsz]] '''Czôrnawi smólsz''' (''Limax cinereoniger'') – to je [[smôrzcz]] z rodzëznë smólszowatëch. Òn żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Czôrnawi smólsz mòże jesc grzëbë i bëc do 20 cm dłudżi. == Òbaczë téż == * [[Wiôldżi smólsz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 100 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] j2mhni7q1k4l1ilq95zkdupcoo4aq0a 0 9981 194848 190495 2026-04-10T15:36:20Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Gajowi smôrzcz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194848 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cepaea.hortensis.jpg|mały|Ògardowi smôrzcz]] [[Òbrôzk:A White-lipped Snail (Cepaea hortensis) on a leaf (5105419109).jpg|mały|Ògardowi smôrzcz na lësce]] '''Ògardowi smôrzcz''' (''Cepaea hortensis'') – to je [[smôrzcz]] z rodzëznë smôrzczowatëch. Ten mitkôcz żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] i mòże bëc szkódnikã. == Òbaczë téż == * [[Gajowi smôrzcz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20210419070933/http://www.manandmollusc.net/molluscan_food_files/molluscan_food_terrestrial_one.html ''Cepaea hortensis''] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] fn47abtg8vm8swbm9wkpwm80jfuhhct 0 10094 194768 187595 2026-04-10T13:52:36Z Iketsi 3254 == Òbôczë téż == * [[Tôrg]] 194768 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Isle of Graia3.jpg|mały|Karawana na òbrazu]] '''Karawana''' – to je grëpa kùpców, co wanoży razem przez barabónë np. z [[Kamel|kamélama]], bò tak mòże bëc np. wikszi bezpiek. == Òbôczë téż == * [[Tôrg]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Transpòrt]] k0d0inw8sj503tox1pgsj77ab9iavx0 194770 194768 2026-04-10T13:53:13Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ * [[Sahara]] 194770 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Isle of Graia3.jpg|mały|Karawana na òbrazu]] '''Karawana''' – to je grëpa kùpców, co wanoży razem przez barabónë np. z [[Kamel|kamélama]], bò tak mòże bëc np. wikszi bezpiek. == Òbôczë téż == * [[Tôrg]] * [[Sahara]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Transpòrt]] 7za9f0u78q3f4fu7yd7p7g1r1eo42oo 194825 194770 2026-04-10T15:09:09Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194825 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Isle of Graia3.jpg|mały|Karawana na òbrazu]] '''Karawana''' – to je grëpa kùpców, co wanoży razem przez barabónë np. z [[Kamel|kamélama]], bò tak mòże bëc np. wikszi bezpiek. == Òbaczë téż == * [[Tôrg]] * [[Sahara]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Transpòrt]] 57w2f0ghc0go0ckqiji2rfpl7ubn5ji 0 10193 194781 193826 2026-04-10T13:59:19Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ Òbôczë téż → Òbaczë téż 194781 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:WdzydzeKiszewskie-skansen1.jpg|mały|Pierszi jinstrumeńt z lewi stronë to są diôbelsczé skrzëpce]] '''Diôbelsczé skrzëpce''' abò '''diôbli bas'''' – są mùzycznym [[jinstrument|jinstrumeńtã]], a mają gò w jinstrumeńtarium np. kaszëbsczé karna. W ùszłëch stalatach òn béł ùżiwóny w zadëszną noc, a grało sã na nim diôbelską mùzykã. Zwëk nen òpisôł [[Paweł Szefka]] w ksążce pt. ''Narzędzia i instrumenty muzyczne z Kaszub i Kociewia'' (1982). == Òbaczë téż == * [[Diôbli kam]] * [[Diôbli ògón]] * [[Diôbli pãpk]] == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1976, tom VII, ss. 7 - 8. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mùzyka]] 1hffjp2793i6jxdfs2nwpi4q9xi949u 0 10221 194782 194468 2026-04-10T13:59:23Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ Òbôczë téż → Òbaczë téż 194782 wikitext text/x-wiki '''Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce''' – wespòlëznowé karna, chtërnë mieszkają w [[Pòlskô|Pòlsce]], le identifikują sã z [[nôród|nôrodã]] jinym jak [[Pòlôszë|pòlsczi]]. W rozmienim ''Ùstôwù ò nôrodnëch i etnicznëch miészëznach a téż ò regionalnym jãzëkù z 6 stëcznika 2005 r.'' nôrodné i etniczné miészëznë mùszą spełniwac nôslédné zastrzedżi<ref>[https://web.archive.org/web/20151220180902/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/prawo/ustawa-o-mniejszosciac/6492,Ustawa-o-mniejszosciach-narodowych-i-etnicznych-oraz-o-jezyku-regionalnym.html ''Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym'']</ref>: * bëc mni wielnyma jak pòòstałi dzél lëdztwa Pòlsczi Repùbliczi; * wëapartniwac sã midzë pòòstałima naszińcama jãzëkã, kùlturą abò tradicëją; * pragnąc ùtrzimaniégò swòjégò jãzëka, kùlturë abò tradicëje; * miec swiąda gwôsny historiczny nôrodny spòlëznë; * zamieszkiwac dzysdniowé teritorium Pòlsczi Repùbliczi òd conômni 100 lat; * identifikòwac sã z nôrodã zòrganizowónym w gwôsnym państwie (le w przëtrôfkù nôrodnëch miészëznów). [[Òbrôzk:POLSKA mniejszości.png|mały|Gminë w Pòlsce, w chtërnëch co nômni 10% mieszkańców pòdało jiną niżlë pòlskô nôrodnosc – pòrównanié òglowégò spisënkù z 2002 i 2011. Kôrta wëróżniwô téż kaszëbsczé gminë, temù że òbczas slédnégò spisënkù 233 tys. òsób pòdało swòją [[Kaszëbi|kaszëbską tożsamòsc]], spòstrzód nich kaszëbską juwernotã jakò jedurną (a nié pòlskò-kaszëbską jak pòòstali) pòdało 16 tys. òsób<ref>[http://web.archive.org/web/20151016131642/http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/Przynaleznosc_narodowo-etniczna_w_2011_NSP.pdf Przynależność narodowo-etniczna ludności – wyniki spisu ludności i mieszkań 2011]</ref>. Òkróm tegò spisënk wëkôzôł 108&nbsp;140 mieszkańców, jaczi gôdają [[Òbéndowi jãzëk|regionalnym jãzëkã]] (pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]).]] Za nôrodné miészëznë pòlsczi rząd ùznôwô: * [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|biôłorëską miészëznã]]; * [[Czeskô miészëzna w Pòlsce|czeską miészëznã]]; * [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|lëtewską miészëznã]]; * [[Miemieckô miészëzna w Pòlsce|miemiecką miészëznã]]; * [[Armeńskô miészëznã w Pòlsce|armeńską miészëznã]]; * [[Rëskô miészëznã w Pòlsce|rëską miészëznã]]; * [[Słowackô miészëznã w Pòlsce|słowacką miészëznã]]; * [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|ùkrajińską miészëznã]]; * [[Żëdowskô miészëznã w Pòlsce|żëdowską miészëznã]]. Ùznóné etniczné miészëznë to: * [[Karajimskô miészëzna w Pòlsce|karajimskô miészëzna]] ; * [[Łemkòwskô miészëzna w Pòlsce|łemkòwskô miészëzna]]; * [[Romskô miészëzna w Pòlsce|romskô miészëzna]] ; * [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|tatarskô miészëzna]]. Lëczba òsobów, jaczé słëchają do òsóbnëch miészëznów wedle slédnégò òglowégò spisënkù z 2011<ref>[https://web.archive.org/web/20151220180610/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/wyniki-narodowego-spis/6999,Mniejszosci-narodowe-i-etniczne-oraz-spolecznosc-poslugujaca-sie-jezykiem-kaszub.html ''Mniejszości narodowe i etniczne oraz społeczność posługująca się językiem kaszubskim - liczebność (również wg województw)'']</ref> <center> {| class="wikitable sortable" !class="unsortable" style="background-color:#FFC000"| Miészëzna ||style="background-color:#FFC000"|Lëczba òsobów |- ||biôłorëskô||43&nbsp;878 |- ||czeskô ||2&nbsp;831 |- ||lëtewskô||7&nbsp;376 |- ||miemieckô||144&nbsp;236 |- ||armeńskô||1&nbsp;683 |- ||rëskô ||8&nbsp;796 |- ||słowackô||2&nbsp;739 |- ||ùkrajińskô||38&nbsp;795 |- ||żëdowskô||7&nbsp;353 |- ||karajimskô ||314 |- ||łemkòwskô||9&nbsp;640 |- ||romskô||16&nbsp;723 |- ||tatarskô||1&nbsp;828 |- |} </center> == Òbaczë téż == * [[Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce| ]] dox18ov7idozuhl8nb7niffrv456vaq 0 10809 194729 189410 2026-04-10T12:02:29Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194729 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Malina, J.B. - Orbis Catholicus, 1 (Papst Pius XI.) (cropped).jpg|mały|Papiéż Pius XI]] '''Papiéż Pius XI''' (swiecczé miono '''Ambrogio Damiano Achille Ratti'''; ùr. [[31 maja]] 1857, ùm. [[10 gromicznika]] 1939 w [[Rzim]]ie) – papiéż (midzë [[6 gromicznika]] 1922 a [[10 gromicznika]] 1939). [[20 gòdnika]] 1879 rokù òn béł wëswiãcony na ksãdza. [[28 rujana]] 1919 rokù òn dostôł biskùpié swiãcenia. Òd [[13 czerwińca]] 1921 rokù to béł kardinôł. Ten Papiéż béł procemnikã kòmùniznë, ale téż pisôł, że trzeba dac robòtã òjcóm [[Rodzëzna|rodzëznów]] i młodim lëdzóm . Úrodzil sã w Desio kòło Mediolanu jakò syn fabrykanta przędzalni jedwabiu Francesca Rattiego ë Teresy Galli. Pòczotkowò uczył sã w szkòłach koscienych. Pò zdaniu matury w szkòle państwòwëm w Mediolanie zjôwił do seminarium duchownego. Béł przëjntô 20 grudnia 1879. == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Pismiona (wëbiérk) == * [http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/pius_xi/encykliki/divini_redemptoris_19031937.html [[Encyklika]] ''DIVINI REDEMPTORIS'' (1937)] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] 3rp4xevmej43xs97bn5s8jw6ofblds2 194730 194729 2026-04-10T12:03:16Z Iketsi 3254 ([[Encyklika]]) 194730 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Malina, J.B. - Orbis Catholicus, 1 (Papst Pius XI.) (cropped).jpg|mały|Papiéż Pius XI]] '''Papiéż Pius XI''' (swiecczé miono '''Ambrogio Damiano Achille Ratti'''; ùr. [[31 maja]] 1857, ùm. [[10 gromicznika]] 1939 w [[Rzim]]ie) – papiéż (midzë [[6 gromicznika]] 1922 a [[10 gromicznika]] 1939). [[20 gòdnika]] 1879 rokù òn béł wëswiãcony na ksãdza. [[28 rujana]] 1919 rokù òn dostôł biskùpié swiãcenia. Òd [[13 czerwińca]] 1921 rokù to béł kardinôł. Ten Papiéż béł procemnikã kòmùniznë, ale téż pisôł, że trzeba dac robòtã òjcóm [[Rodzëzna|rodzëznów]] i młodim lëdzóm . Úrodzil sã w Desio kòło Mediolanu jakò syn fabrykanta przędzalni jedwabiu Francesca Rattiego ë Teresy Galli. Pòczotkowò uczył sã w szkòłach koscienych. Pò zdaniu matury w szkòle państwòwëm w Mediolanie zjôwił do seminarium duchownego. Béł przëjntô 20 grudnia 1879. == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Pismiona (wëbiérk) == * [http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/pius_xi/encykliki/divini_redemptoris_19031937.html Encyklika ''DIVINI REDEMPTORIS'' (1937)] ([[Encyklika]]) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] 8cagw72oqtry3dejx7v7vky56vobqbv 0 10892 194826 193817 2026-04-10T15:09:12Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194826 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Firn field on the top of Säuleck.jpg|mały|Firnowé pòle]] '''Firn''' – to je lód – jegò przechódnô fòrma midzë sniegã a firnowim lodã. == Òbaczë téż == * [[Lodofôłt]] * [[Diôbli kam]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Glacjologiô]] ohnqnxx7v0p0unbkhu5jpykkbucv7rn 0 11033 194827 193827 2026-04-10T15:09:14Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194827 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Barograph 01.jpg|left|170px|mały|Barograf]] [[Òbrôzk:Barograph dbx1 iso.jpg|mały|Nowòczsny barograf]]. '''Barograf''' – to je [[barométer]], chtëren zapisywô [[atmòsfericzné cësnienié]] przez dłëgszi czas. == Òbaczë téż == * [[Barométer]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] pky72ad2skvi03dso4w2f01gw8m1usq 0 11034 194789 193816 2026-04-10T13:59:53Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ Òbôczë téż → Òbaczë téż; 194789 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parque estatal Chugach, Alaska, Estados Unidos, 2017-08-22, DD 60.jpg|mały|Lodofôłt]] '''Lodofôłt''' abò '''lodówc''' – to je masa lodu, chtërna pòmału płënie, a je z przesztôłceniô pòsôdów wiecznégò sniegù. Z niegò mòże wëchôdac [[lodowcowi jãzór]]. [[Òbrôzk:155 - Glacier Perito Moreno - Panorama de la partie nord - Janvier 2010.jpg|1000px|center|mały|Lodofôłt]] == Òbaczë téż == * [[Firn]] * [[Diôbli kam]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Glacjologiô]] 7tywxh7w5zoqpr951cg42odsngfrmkb 0 11393 194799 187573 2026-04-10T14:05:27Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194799 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Water Lobelia (4797539566).jpg|mały|Jezórnô lobelia]] '''Jezórnô lobelia''' (''Lobelia dortmanna'' L.) – to je roscëna z rodzëznë zwónkowatëch (''Campanulaceae'' Juss.). M. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òna rosce w snôdczi wòdze, zwiksza le pôrã métrów òd brzegù, ji lëstë są we wòdze. Na [[zymk]]ù òna pùszczô kwiatowi szliżk (do 70 cm), na jaczim w czerwińcu a lëpińcu je widzec môłé (1–2 cm) kwiatë. Lobelia je jednoroczną roscëną, a to òznôczô, że pò wëdanim semieniô dżinie. Tam gdze òna rosce, wòda je baro czëstô. == Lëteratura == * Cezari Òbracht-Prondzyńsczi, Pioter Dzekanowsczi, Bëtowskô zemia – ùczbòwnik, Bëtowò 2013 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20140001409 ''Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin'', s.14 - ''Lobelia dortmanna''] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] n4wptm2edwdp9kfjurxkb20kvpn6wzz 0 11395 194800 179252 2026-04-10T14:05:42Z Iketsi 3254 Literatura → Lëteratura 194800 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Huperzia selago.jpg|mały|Mòrzebôb]] '''Mòrzebôb''' (''Huperzia selago'' (L.) Bernh. ex Schrank & Mart., Syn.: ''Lycopodium selago'' L.) - to je ôrt roscënë z rodzëznë włochôczowatëch (''Lycopodiaceae''). On rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w lasu. Ù ti roscënë nie pòwstôwô kłos ze spòrama. Òna cało je trëjącô, bò mô w se alkalojidë. Ù nas òn je òbjimniãti ùrzãdową òchrónią. Prësczi Miemcë gôdele na niego ''Mörsemau'' cos tak jak [[Kaszëbi]]. == Lëteratura == * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003, s. 176 [[Kategòrëjô:Bòtanika]] hw0ldywyjnm1jo42zlbqqdwc0158huc 0 11442 194748 193582 2026-04-10T13:29:25Z Iketsi 3254 Galeriô 194748 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cumulonimbus Puck.jpg|mały|Cumulomnibus - je to gãsti òbłôk, chtëren sã rozbùdowôł w òbéndzë Pùcka òb lato 2014 rokù. Dwie gòdzënę pózni z ti chmùrë chilnął wiôldżi deszcz raza z gródã.]] [[Òbrôzk:Cumolonimbus - panoramio.jpg|mały|Cumulomnibus - góra chmùrë.]] ''Cumulonimbus'' ('''Cb''') – kłãbiasto-bùrzowô chmùra – ôrt blómë, chtëren je wiôldżim, gãstim òbłôka, baro rozbùdowônym wertikalno, na sztôłt górë, wieżë, grziba abò wiôldżiégò kòwadła<ref>"Meteorologia dla geografów, A. Woś, Warszawa: PWN, 1996, s. 156. ISBN 83-01-12074-6"</ref>. Mòże òn segac wësok w górã, nawetka do 20 km kòl [[Równik|Równika]], a zaczënac sã 2-3 km nad zemią. Je to sparłączoné z tim, że òkòlim Równika je taczi [[wiodro]],że cepłé lëft idzë chùtkò w górã i ropa chùtko przechòdô w chmùrë. W dole blóma te je cemnoszari, czasa granatni, zbùdowôny z kropów wòdë, a w górze biôłi, zbùdowôny z krisztalków lodu. Z nëch blómów w czas gromówczi w czernkù zemi a westrzódku idą łyskawice. Tedë pòwstaje téż bëstri wiater, robi są zerwańc a jisz mòże chilnąc deszcz, spasc sniég abò [[grôd]]. Nôczãscy deszcz nen, chòc je wiôldżi, jednakò chùtkò przechôdô. Grôd czasa je le wiôlgòscë zôrna grochù, ale mòże bëc téż wiôldżi jak kùrze jaja abò jisz wikszi. Cumulonimbusë nôczãsto bùdëją są czedë zëmny front nachôdô na cepłi òbéńda zëmi. W chmùrach tegò tipù wëstãpùją baro mócny prądë wznoszącé (i zstãpùjącé). Ich prãdkòsc mòże dochòdzec nawetka do cziledziesiãcô metrów na sekùndã. Spòtikóne prãdkòscë prądów wznoszącëch dochòdzą do 10-15 m/s, a nawetka do 25 m/s (tedë, czedë je dosc rozbòdowóny). Z ti przëczënë mògą sã wëdawac jinteresëjącé dlô szibòwcowników. Równak z ùwadzi na swój czãsto bùrzowi, turbùlentni charakter, wëkòrzystanié ich w lotach szibòwcowëch je baro niebezpieczné. Dzãka swòim ósoblëwim włôscëwòscam, dawni chmùrë te bëłë wëkòrzëstywóné przez szibòwcowników do zdobëwané wiôldżich wësokoscë, równak terô lotë szibòwcowi w chmùrach Cumulonimbus są w [[Pòlskô|Pòlsce]] zakôzóny. == Gatunczi == * [[Cumulonimbus calvus]] * [[Cumulonimbus capillatus]] == Jiné fòrmë chmùr kłãbiastëch == * praecipitatio (pra) – òpôd atmòsfericzni, * virga – (vir) smùga òpadë nie dochòdzącô do [[Zëma|Zëmi]], * pannus (pan) – strzãpë ù pòdstawë chmùrë dającé òpôd, * incus (inc) – kòwadło, * mamma (mam) – regùlarné drobné brzëch ù pòdstawë chmùrë przëpòminający mléczëznë, * pileus (pil) – soczewkòwati chmùra nad czëpa chmùrë kònwekcyjné przëpòminający czôpeczkã, * velum (vel) – gardina, * arcus (arc) – szkwôłowi darga, chmùrowi darga ù pòdstawë zblëżającé sã chmùrë kłãbiasté deszczowi, * murus (mur) – chmùra pòsowô, niżi pòdstawë cumulonimbusa w strefie prądu wznoszącego, * cauda (cau) – „ògòn” chmùrë pòsowé, * flumen (flm) – pasmò chmùrów płenącé do superkòmórczi, * tuba (tub) – trąba pòwietrznô abò wòdni; òbôcz [[tornado]]. == Galeriô == <gallery mode="packed" perrow="3"> Òbrôzk:Big Cumulonimbus.JPG|(''Cumulonimbus capillatus'') i (''incus'') Òbrôzk:Moon over cumulus.jpg|(''[[Cumulonimbus calvus]]'') i (''[[Stratocumulus lenticularis]]'') Òbrôzk:Cumulonimbus Cloud over Africa (color).jpg|''Cumulonimbus'' Òbrôzk:Trzy Kopce Wiślańskie - Cumulonimbus.jpg|''Cumulonibus'' </gallery> == Òbaczë téż == * [[Altocumulus]] * [[Stratocumulus]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Blónë}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] [[Kategòrëjô:Wiodro]] 6b60zc2fo2j7oghk7f7ngy26jn7mzvb 0 11720 194846 189362 2026-04-10T15:33:50Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Recowati slënik]] * [[Wiôldżi slënik]]; [[File:→[[Òbrôzk:; |thumb→|mały 194846 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Eating Spanish Slug.ogv|mały|Szpańsczi slënik sã żewi]] [[Òbrôzk:Slimaki bezskorupowe-kopulacja-Poland-Gdansk.jpg|mały|]] '''Szpańsczi slënik''' (''Arion vulgaris'') – to je [[smôrzcz]] z rodzëznë ''Arionidae''. Òn mòże żëc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Szpańsczi slënik je do 120 mm dłudżi i ni mô bùdinôszka. Òn mòże bëc np. całi bruny, ale tak wiedno nie je.  Szpańsczi slënik je òd spòdkù biôławi. Òn baro z wiérzchù szlachùje za ''Arion rufus'' (Linnaeus, 1758).  Szpańsczi slënik je wiôldżim szkódnikã np. [[Zwëczajnô bania|zwëczajny banii]], bónka (''Phaseolus''), trëje gò w swòjim czasu [[stolemnô pùrchawica]]. Òn zjôdô je nôbarżi òb noc i pò deszczu. == Òbaczë téż == * [[Recowati slënik]] * [[Wiôldżi slënik]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20200704171048/http://projekty.gdos.gov.pl/files/artykuly/126847/Arion-lusitanicus_slinik-luzytanski_KG_WWW_icon.pdf ''Arion vulgaris''] * [https://web.archive.org/web/20211109025657/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/species?id=4250 ''Arion vulgaris'' Moquin-Tandon, 1855] * [https://www.iop.krakow.pl/gatunkiobce/default84a5.html?nazwa=opis&id=3&je=pl ''Spanish Slug''] * [http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,411037,inwazyjne-w-polsce-gatunki-slimakow-moga-byc-drapieznikami-pisklat.html ''Inwazyjne w Polsce gatunki ślimaków ...''] [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] l2j1d22yebeav93hh1lq28ev46a1oev 0 11721 194842 188797 2026-04-10T15:32:10Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Recowati slënik]] 194842 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Arion rufus (Dourbes).jpg|mały|Wiôldżi slënik]] '''Wiôldżi slënik''' (''Arion rufus'') – to je [[smôrzcz]] z rodzëznë ''Arionidae''. Òn mòże żëc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Wiôldżi slënik je do 18 cm dłudżi i ni mô bùdinôszka. Òn mòże żëc w [[Las|lese]] i bëc np. całi bruny, ale tak wiedno nie je. Wiôldżi slënik baro z wiérzchù szlachùje za [[Szpańsczi slënik|szpańsczim slënikã]]. == Òbaczë téż == * [[Recowati slënik]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://tpkgdansk.pl/files/site-tpk/download/2003/doliny_TPK.pdf s. 81 ''Arion rufus''] * [https://web.archive.org/web/20200706123304/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/species?id=1812 ''Arion rufus''] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] n5vfa6hsctrdlhyfn2vwji9umx8xywq 194844 194842 2026-04-10T15:32:58Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Szpańsczi slënik]] 194844 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Arion rufus (Dourbes).jpg|mały|Wiôldżi slënik]] '''Wiôldżi slënik''' (''Arion rufus'') – to je [[smôrzcz]] z rodzëznë ''Arionidae''. Òn mòże żëc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Wiôldżi slënik je do 18 cm dłudżi i ni mô bùdinôszka. Òn mòże żëc w [[Las|lese]] i bëc np. całi bruny, ale tak wiedno nie je. Wiôldżi slënik baro z wiérzchù szlachùje za [[Szpańsczi slënik|szpańsczim slënikã]]. == Òbaczë téż == * [[Recowati slënik]] * [[Szpańsczi slënik]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://tpkgdansk.pl/files/site-tpk/download/2003/doliny_TPK.pdf s. 81 ''Arion rufus''] * [https://web.archive.org/web/20200706123304/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/species?id=1812 ''Arion rufus''] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] ftof7mfz00mh0udyugrbwioikvp7fyy 0 11723 194855 190042 2026-04-10T15:42:01Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194855 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Adriaan-van-Royen.jpg|mały|Adriaan van Royen]] '''Adriaan van Royen''' (ùr.  [[11 lëstopadnika]] 1704 rokù – ùm. [[28 gromicznika]] 1779 rokù) – to béł lékôrz i bòtanik na Lejdejsczim Uniwersytece - [[Néderlandzkô]]. Adriaan van Royen pisôł ò [[Kaszëbskô wika|kaszëbsczi wice]] - w swòji pùblikacji i cytowôł pùblikacjã [[Jakùb Breyne|Jakùba Breyne]] - "Prodromus fasciculi rariorum plantarum ..". Òn napisôł m. in. ò ti wice (''Vicia cassubica'') - ''Vicia multiflora cassubica ...'', a wespółrobił z [[Karol Linneùsz|Karolã Linneùszã]] - i ten cytowôł m.in. pùblikacjã A. van Royen. Szlach ''Royena'' L. miôł pòzwã òd jegò [[Nôzwëskò|nôzwëska]], dzysô gò zwią ''Diospyros''. == Wëbróné dokôzë == * [http://www.botanicus.org/page/405470 ''Florae leydensis prodromus''] (1740, s. 364). * ''Carmen elegiacum de amoribus et connubiis plantarum'' (1732). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20210412151728/https://viaf.org/viaf/7734115/ VIAF] {{DEFAULTSORT:van Royen, Adriaan}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Néderlandzkô]] e76djjtau9idkukvl9scf77t3388p5y 0 11726 194853 191143 2026-04-10T15:41:22Z Iketsi 3254 [[Òbrôzk:Grób prof. Jadwigi Wołoszyńskiej.jpg]] 194853 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Grób prof. Jadwigi Wołoszyńskiej.jpg|mały]] '''Jadwiga Wołoszyńskô''' (''Jadwiga Wołoszyńska''), (ùr. [[30 zélnika]] 1882 rokù – ùm. [[25 stëcznika]] 1951 rokù w [[Krakòwò|Krakòwie]]) - to bëła pòlskô biolog i profesor na Ùniwersytece w Krakòwie. Òna pierszi napisa ò wiele nowich ôrtach a m.jin. ò kaszëbsczim ''Exuviaella cassubica'' n. sp, Woloszynska, 1928, chtëren dzysô sã zwie  ''Prorocentrum cassubicum'' (Woloszynska) Dodge (1975).  Ji badérowanié tikało sã m.jin.  [[Bôłt]]u i òkòlégò (''Dinoflagellatae polskiego Bałtyku i błot nad Piaśnicą''). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://rcin.org.pl/Content/15900/WA488_3318_P509_T3-z3-4-AHR.pdf Wołoszyńska Jadwiga: ''Dinoflagellatae'' polskiego Bałtyku i Błot nad Piaśnicą. ARCHIWUM HYDROBIOLOGJI I RYBACTWA, 1928, t. III, nr 3-4, s. 251] * [https://web.archive.org/web/20200819091113/http://mazowsze.hist.pl/35/Rocznik_Towarzystwa_Naukowego_Warszawskiego/753/1951/25513/ Hryniewiecki Bolesław: Wspomnienia pośmiertne : Jadwiga Wołoszyńska (1882-1951). ''Yearbook of the Warsaw Scientific Society'' 1951, t. 44, ss.165-167] * [https://z-ne.pl/t,haslo,5483,woloszynska_jadwiga.html ''Wołoszyńska Jadwiga''] * [https://web.archive.org/web/20200721085030/http://taxonomicon.taxonomy.nl/TaxonTree.aspx?id=122896 ''Prorocentrum cassubicum'' (Woloszynska) Dodge (1975)''] * [https://web.archive.org/web/20190327090855/https://viaf.org/viaf/164495960/ VIAF] {{DEFAULTSORT:Wołoszyńskô, Jadwiga}} [[Kategòrëjô:Biologijô]] 888f03r8gpnkkwkbmrllxri1wug0ozk 194854 194853 2026-04-10T15:41:40Z Iketsi 3254 - → – 194854 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Grób prof. Jadwigi Wołoszyńskiej.jpg|mały]] '''Jadwiga Wołoszyńskô''' (''Jadwiga Wołoszyńska''), (ùr. [[30 zélnika]] 1882 rokù – ùm. [[25 stëcznika]] 1951 rokù w [[Krakòwò|Krakòwie]]) – to bëła pòlskô biolog i profesor na Ùniwersytece w Krakòwie. Òna pierszi napisa ò wiele nowich ôrtach a m.jin. ò kaszëbsczim ''Exuviaella cassubica'' n. sp, Woloszynska, 1928, chtëren dzysô sã zwie  ''Prorocentrum cassubicum'' (Woloszynska) Dodge (1975).  Ji badérowanié tikało sã m.jin.  [[Bôłt]]u i òkòlégò (''Dinoflagellatae polskiego Bałtyku i błot nad Piaśnicą''). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://rcin.org.pl/Content/15900/WA488_3318_P509_T3-z3-4-AHR.pdf Wołoszyńska Jadwiga: ''Dinoflagellatae'' polskiego Bałtyku i Błot nad Piaśnicą. ARCHIWUM HYDROBIOLOGJI I RYBACTWA, 1928, t. III, nr 3-4, s. 251] * [https://web.archive.org/web/20200819091113/http://mazowsze.hist.pl/35/Rocznik_Towarzystwa_Naukowego_Warszawskiego/753/1951/25513/ Hryniewiecki Bolesław: Wspomnienia pośmiertne : Jadwiga Wołoszyńska (1882-1951). ''Yearbook of the Warsaw Scientific Society'' 1951, t. 44, ss.165-167] * [https://z-ne.pl/t,haslo,5483,woloszynska_jadwiga.html ''Wołoszyńska Jadwiga''] * [https://web.archive.org/web/20200721085030/http://taxonomicon.taxonomy.nl/TaxonTree.aspx?id=122896 ''Prorocentrum cassubicum'' (Woloszynska) Dodge (1975)''] * [https://web.archive.org/web/20190327090855/https://viaf.org/viaf/164495960/ VIAF] {{DEFAULTSORT:Wołoszyńskô, Jadwiga}} [[Kategòrëjô:Biologijô]] t6ymj75t725yhv8clryo3oj8wybhb41 0 11730 194839 184211 2026-04-10T15:30:08Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194839 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Arion subfuscus.jpg|mały|Recowati slënik]] [[Òbrôzk:Arion-fuscus-map-eur-nm-moll.jpg|mały|Recowati slënik w Eùropie]] '''Recowati slënik''' (''Arion fuscus'') – to je ôrt slënika z rodzëznë ''Arionidae''. Òn mòże żëc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Recowati slënik je 50–70 mm dłudżi i ni mô bùdinôszka. Òn mòże bëc np. całi bruny, ale tak wiedno nie je.  Recowati slënik mòże bëc òd spòdkù biôławi. Òn z wiérzchù szlachùje za [[Szpańsczi slënik|szpańsczim slënikã]].  == Lëteratura == * Augustowski B. (red.): Pojezierze Kaszubskie (praca zbiorowa), Gdańsk : GTN, 1979, s.207 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.terrarium.pl/t/species/_/arion-subfuscus-slinik-rdzawy-r2760 ''Arion''] [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] su9a7xg9fwqgbsirf0ch1cqt1eua4nq 194843 194839 2026-04-10T15:32:27Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Wiôldżi slënik]] 194843 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Arion subfuscus.jpg|mały|Recowati slënik]] [[Òbrôzk:Arion-fuscus-map-eur-nm-moll.jpg|mały|Recowati slënik w Eùropie]] '''Recowati slënik''' (''Arion fuscus'') – to je ôrt slënika z rodzëznë ''Arionidae''. Òn mòże żëc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Recowati slënik je 50–70 mm dłudżi i ni mô bùdinôszka. Òn mòże bëc np. całi bruny, ale tak wiedno nie je.  Recowati slënik mòże bëc òd spòdkù biôławi. Òn z wiérzchù szlachùje za [[Szpańsczi slënik|szpańsczim slënikã]].  == Òbaczë téż == * [[Wiôldżi slënik]] == Lëteratura == * Augustowski B. (red.): Pojezierze Kaszubskie (praca zbiorowa), Gdańsk : GTN, 1979, s.207 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.terrarium.pl/t/species/_/arion-subfuscus-slinik-rdzawy-r2760 ''Arion''] [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] 5jfv0lufnsjn6j4ch343qdqsphdsq43 194845 194843 2026-04-10T15:33:02Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Szpańsczi slënik]] 194845 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Arion subfuscus.jpg|mały|Recowati slënik]] [[Òbrôzk:Arion-fuscus-map-eur-nm-moll.jpg|mały|Recowati slënik w Eùropie]] '''Recowati slënik''' (''Arion fuscus'') – to je ôrt slënika z rodzëznë ''Arionidae''. Òn mòże żëc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Recowati slënik je 50–70 mm dłudżi i ni mô bùdinôszka. Òn mòże bëc np. całi bruny, ale tak wiedno nie je.  Recowati slënik mòże bëc òd spòdkù biôławi. Òn z wiérzchù szlachùje za [[Szpańsczi slënik|szpańsczim slënikã]].  == Òbaczë téż == * [[Wiôldżi slënik]] * [[Szpańsczi slënik]] == Lëteratura == * Augustowski B. (red.): Pojezierze Kaszubskie (praca zbiorowa), Gdańsk : GTN, 1979, s.207 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.terrarium.pl/t/species/_/arion-subfuscus-slinik-rdzawy-r2760 ''Arion''] [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] fcgmmi4cq5t20x5o8avef5ff067o1p1 0 11742 194840 184405 2026-04-10T15:30:36Z Iketsi 3254 {{Commons}} 194840 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Samp Jerzy.JPG|mały|Jerzi Samp]] '''Jerzi Samp''' (ùr. [[23 strumiannika]] 1951 rokù w [[Gduńsk]]ù - ùm. [[16 gromicznika]] 2015 rokù) - béł runitą i ùczłim historikã lëteraturë, chtëren zajimôł sã téż kaszëbską kùlturą. Je òpublikòwóny np. "Złowioné żëcé" (2016) - tołmaczënk z pòlsczégò na kaszëbsczi jegò legendë. Òna je ò [[Gduńsk]]ù i kaszëbsczim [[rëbôk]]ù. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Ksiądz biskup Konstanty Dominik : jego służba w Kościele a kultura rodzima (1984) * Poezja rodnej mowy (1985) * Zaklęta stegna. Bajki kaszubskie / wybór tekstów, oprac. i adapt. literacka, przekł. z kaszubskiego, przedm. i posł. oraz oprac. graf.(1985) * Motywy skandynawskie w tradycji, kulturze i piśmiennictwie kaszubsko-pomorskim : XVIII Kaszubsko-Pomorskie Spotkania Wdzydzkie (1988) * Przygoda Królewianki i inne bajki z Kaszub (1994) * Złowioné żëcé, [w:] Gduńsk : basniowô stolëca Kaszub / skaszëbił Grégór Schramke ; [malënczi Joana Kòzlarskô] (2016) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.worldcat.org/identities/lccn-n78060033/ WorldCat] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Samp Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] i9vh5g98as0d3szb6i57qzwfhz1xe6l 194841 194840 2026-04-10T15:31:02Z Iketsi 3254 - → – 194841 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Samp Jerzy.JPG|mały|Jerzi Samp]] '''Jerzi Samp''' (ùr. [[23 strumiannika]] 1951 rokù w [[Gduńsk]]ù – ùm. [[16 gromicznika]] 2015 rokù) – béł runitą i ùczłim historikã lëteraturë, chtëren zajimôł sã téż kaszëbską kùlturą. Je òpublikòwóny np. "Złowioné żëcé" (2016) – tołmaczënk z pòlsczégò na kaszëbsczi jegò legendë. Òna je ò [[Gduńsk]]ù i kaszëbsczim [[rëbôk]]ù. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Ksiądz biskup Konstanty Dominik : jego służba w Kościele a kultura rodzima (1984) * Poezja rodnej mowy (1985) * Zaklęta stegna. Bajki kaszubskie / wybór tekstów, oprac. i adapt. literacka, przekł. z kaszubskiego, przedm. i posł. oraz oprac. graf.(1985) * Motywy skandynawskie w tradycji, kulturze i piśmiennictwie kaszubsko-pomorskim : XVIII Kaszubsko-Pomorskie Spotkania Wdzydzkie (1988) * Przygoda Królewianki i inne bajki z Kaszub (1994) * Złowioné żëcé, [w:] Gduńsk : basniowô stolëca Kaszub / skaszëbił Grégór Schramke ; [malënczi Joana Kòzlarskô] (2016) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.worldcat.org/identities/lccn-n78060033/ WorldCat] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Samp Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 1jnwa8o2afw2rr8l703b5v9ymo1vvji 0 11758 194834 184569 2026-04-10T15:18:15Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] 194834 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Persian Language Location Map.svg|250px|right|thumb]] '''Persczi jãzëk''' – jãzëk persczégò nôrodu, przënôleżący do karna [[Irańsczi jãzëk|irańsczich jãzëków]]. To je rodnô mòwa dlô kòl 110 milionów lëdzy. Persczi jãzëk je rozkòscerzony i òficjalno brëkòwóny przede wszëtczim w [[Iran|Iranie]], [[Afganistón|Afganistanie]] i [[Tadżikistan|Tadżikistanie]] w trzech wzôjno zrozëmiałich standarizowónëch wariantach: irańsczim persczim (w Iranie), ''dari'' (w Afganistanie) i ''tadżicczim'' (w Tadżikistanie). Perskòjãzëczné lëdztwò mieszkô téż w [[Ùzbekistan|Ùzbekistanie]] (tadżicczi wariant jãzëka). Dlô zapisu persczégò jãzëka w Iranie i Afganistanie ùżiwô sã persczégò alfabétu, jaczi je skrewniony z arabsczim alfabétã. W Tadżikistanie ùżiwô sã [[cyrilica|cyrilicë]]. == Alfabét == {| style="font-family:Arial; font-size:30px; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ا | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ب | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | پ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ت | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ث | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ج | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | چ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ح |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | خ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | د | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ذ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ر | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ز | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ژ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | س | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ش |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ص | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ض | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ط | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ظ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ع | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | غ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ف | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ق |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ک | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | گ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ل | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | م | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ن | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | و | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ه | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ی |} == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C Perskô Wikipediô] [[Kategòrëjô:Jindoirańsczé jãzëczi]] r3kb0rb7c4puabqj76w57scln3063og 0 11762 194835 188618 2026-04-10T15:19:28Z Iketsi 3254 Òbrôzk 194835 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Grób Janusza Kowalskiego.jpg|mały]] '''Janusz Kòwalsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Janusz Kowalski) (ùr. [[8 zélnika]] 1925 rokù – ùm. [[16 gromicznika]] 2017 rokù w [[Gduńsk|Gduńskù]]) – béł doktorã technicznëch nôùków, chtëren zajimôł sã téż kąsk kaszëbską kùlturą. Òn skùńczëł architekturã na Pòlitechnice w [[Gduńsk]]ù (1952). Jegò tekstë  ùkôzywałë sã  m.jin. w "Pòmeranii" i „Kaszëbach” (1958 - 1961). == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie – [[Gduńsk]] 2014, s. 221. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20210117032221/http://www.inmemoriam.architektsarp.pl/pokaz/janusz_marian_kowalski,12297 dr inż. arch. ''Janusz Marian Kowalski''] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Kòwalsczi Janusz}} [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] ph73uuwfpj0fa9i4fa5wueiachiimd8 0 11931 194828 194672 2026-04-10T15:09:17Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194828 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Janusz Mamelsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Janusz Mamelski'') (ùr. 1966 – ùm. [[18 łżëkwiata]] 2022) – to béł pisôrz, tłómôcz i szkólny [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Òn sztudirowôł na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. Mamelsczi pisôł m. jin. w "Naji Ùczbie' - dodôwkù do miesãcznika spòdleczno-kùlturalnégò „[[Pomerania]]”.<ref>{{RKJ|2022|308}}</ref> W 2012 rokù béł wëdóny jegò tomik pòézji "Żëcé dzecy/ Życie dzieci". Je aùtorã przełożënkù z pòlsczégò jãzëka ''Trenów'' Jana Kòchanowsczegò [[Jisënczi]]. Jegò grób je w [[Sjónowò|Swiónowie]]. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 329 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://viaf.org/viaf/101663727 VIAF] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Mamelsczi Janusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] 6iuuqha7npti0y338r7bzp7hi8twtet 0 11937 194783 193486 2026-04-10T13:59:26Z Iketsi 3254 /* Òbôczë téż */ Òbôczë téż → Òbaczë téż 194783 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Street_sign_in_Monégasc-French_in_MonacoVille.jpg|mały|Tôfla z mionem ùlëcë pò [[Francësczi jãzëk|francëskù]] ë mònegaskù.]] '''Mònegasczi''' (mòn. ''munegascu)'' jãzëk, abò dialekt [[Ligùrsczi jãzëk|jãzëka ligùrsczégò]] - słëchô do romańsczégò karna jãzëków. Òn szlachùje za [[Italsczi jãzëk|jitalsczim jãzëkã]]. To je rodnô mòwa Mònegasków (lëdzy z [[Mònakò|Mònaka]]), gôdô nią kòl 8400 lëdzy. Ùczą gò w szkòłach nimò, że nie je ùrzãdnim jãzëkã krôju, je nim [[Francësczi jãzëk|francësczi]]. == Klasyfikacjô == Je partã jãzëków zôpôdnoromańsczëch. Mònagesczi szlachùje baro za genuisczim dialektã. Szlachùje téż za òksëtańsczim jãzëkã. Mònegasczi jak jinszë dialektë ligùrsczégò pòchòdzi z [[Łacyńsczi jãzëk|łacëżnë]]. Pò mònegaskù je terô gôdóné w nôrdòwozôpôdny [[Italskô|Jitalsce]] ë półniowopòrenkòwy [[Francëjô|Francëje]]. == Òbaczë téż == * [[Mònakò]] * [[Italsczi jãzëk]] * [[Francësczi jãzëk]] [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] mt8dvam4rzl2wtosjio8zhu0h3iwok1 0 11958 194831 190169 2026-04-10T15:16:59Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 194831 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=000066|iso1=ro|jãzëk=rumùńsczi|znankównik=Rumùńskô|kòd=ro|sil=RUM|iso3=ron|iso2=rum/ron|agencëjô=Academia Română|farba=ffffff|kraj, òbénda2=[[Rumùńskô]], [[Mòłdawskô]], [[Pòdniéstrze]] (jakò mòłdawsczi), Wojwodina ([[Serbiô]])|alfabét=[[Łacyńsczi alfabét|łacëzniany]], (cërëlicô jakò mòłdawsczi)|rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] *[[romańsczé jãzëczi]] **[[pòrénkòwòromańsczé jãzëczi]] ***'''Rumùńsczi jãzëk'''|môl=-|lëczba=kòl 24 milionów|kraj, òbénda1=[[Rumùńskô]], [[Mòłdawskô]], [[Madżarskô]], [[Ùkrajina]] ë jinsze|apartne miono=limba română|znankòwnik2=rumùńsczégò}} '''Rumùńsczi jãzëk''' (rum. ''limba română,'' ['limba ro’mɨnə]) - romańsczi jãzëk ùżiwôny przez 24 mln lëdzë 17,25 mln w [[Rumùńskô]], kòl 2,7 mln w [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]], [[Szpańskô]] (kòl 2 mln), [[Italskô|Jitalskô]] (kòl 800 tys.), kòl 200 tës. w [[Izrael|Izraelu]], kòl 100 tës. w [[Serbiô|Serbjô]] ë kòl 400 tës. w [[Ùkrajina|Ùkrajinié]]. Do zôpisu tégò jãzëka ùżiwôna bëła cërëlicô do 1860, a dzys je łacëzniany alfabét (w [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]] cërëlicô bëła do 1989, a w [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrzu]] (de iure Mòłdawskô) do dzys. W rumùńsczim je wiele słów słowiańsczich, np.: ''da'' (jo), ''ceas'' (gòdzina, òd słowa ''czas''), ''război'' (wòjna, òd prasł. słowa ''*orzbojь''), ''nevastă'' (białka, prasł. *nevěsta), ''duh'' (dëch, prasł. *duxъ). Dzys slawizmë to 14% słów rumùńsczégò, le w XIX w. bëło jich pònôd 50%. Òd XIX w. rumùńsczi bëł reromanizowny, czëli rëmôjownié niromańsczich słów i zastãpòwanié jich romańsczimi słowami. [[Òbrôzk:Idioma_rumano.PNG|mały|Bëtnota rumùńsczégò]] W [[Kaszëbë|Kaszëbskô]] nie mòżnô studiowac rumùńsczéj filologji, le mòżnô w [[Pòlskô|Pòlsce]] w [[Poznań|Poznaniù]] i [[Krakòwò|Krakòwié]]. == Geograficznô pòzycjonowanié == [[Òbrôzk:Knowledge_Romanian_Eastern_EU.png|mały|Znajemnota rumùńsczégò w [[Eùropejskô Ùnijô|EÙ]], [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]], [[Tëreckô|Tërcjô]] ë Wojwodinié]] === Rumùńskô === Wedle konstytucji [[Rumùńskô|Rumùsczi]] z 1991, rumùńsczi je ùrzãdnym jãzëkã w krôju. === Mòłdawskô === Òd 2013 ùrzãdnym jãzëka je rumùńsczi w latach 1992-2013 bëł to rumùńsczi mionowany mòłdawsczi, a do 1989 mòłdawsczi bëł zôpisëwôny cërëlicą ë tak je do dzys w niéùznôwónym [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrzu]]. === Wojwodina === Artikel 6 sztatutu Aùtonomicznégò Regionu Wojwodini mówi, że ùrzãdnymi jãzëkama regionu są [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]], [[Madżarsczi jãzëk|madżarsczi]], [[Słowacczi jãzëk|słowacczi]], rumùńsczi ë [[Rusynsczi jãzëk|rusynsczi]]. W spisënku z 2002 1,5% lëdzë w Wojwodinié wëbralo rumùńsczi za rôdną mòwã. == Òbaczë téż == * [[Francësczi jãzëk]] * [[Katalońsczi jãzëk]] * [[Italsczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] 7dgjt2ki4rp3x182m7v0z4q8os6puqs 194833 194831 2026-04-10T15:18:08Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] 194833 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=000066|iso1=ro|jãzëk=rumùńsczi|znankównik=Rumùńskô|kòd=ro|sil=RUM|iso3=ron|iso2=rum/ron|agencëjô=Academia Română|farba=ffffff|kraj, òbénda2=[[Rumùńskô]], [[Mòłdawskô]], [[Pòdniéstrze]] (jakò mòłdawsczi), Wojwodina ([[Serbiô]])|alfabét=[[Łacyńsczi alfabét|łacëzniany]], (cërëlicô jakò mòłdawsczi)|rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] *[[romańsczé jãzëczi]] **[[pòrénkòwòromańsczé jãzëczi]] ***'''Rumùńsczi jãzëk'''|môl=-|lëczba=kòl 24 milionów|kraj, òbénda1=[[Rumùńskô]], [[Mòłdawskô]], [[Madżarskô]], [[Ùkrajina]] ë jinsze|apartne miono=limba română|znankòwnik2=rumùńsczégò}} '''Rumùńsczi jãzëk''' (rum. ''limba română,'' ['limba ro’mɨnə]) - romańsczi jãzëk ùżiwôny przez 24 mln lëdzë 17,25 mln w [[Rumùńskô]], kòl 2,7 mln w [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]], [[Szpańskô]] (kòl 2 mln), [[Italskô|Jitalskô]] (kòl 800 tys.), kòl 200 tës. w [[Izrael|Izraelu]], kòl 100 tës. w [[Serbiô|Serbjô]] ë kòl 400 tës. w [[Ùkrajina|Ùkrajinié]]. Do zôpisu tégò jãzëka ùżiwôna bëła cërëlicô do 1860, a dzys je łacëzniany alfabét (w [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]] cërëlicô bëła do 1989, a w [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrzu]] (de iure Mòłdawskô) do dzys. W rumùńsczim je wiele słów słowiańsczich, np.: ''da'' (jo), ''ceas'' (gòdzina, òd słowa ''czas''), ''război'' (wòjna, òd prasł. słowa ''*orzbojь''), ''nevastă'' (białka, prasł. *nevěsta), ''duh'' (dëch, prasł. *duxъ). Dzys slawizmë to 14% słów rumùńsczégò, le w XIX w. bëło jich pònôd 50%. Òd XIX w. rumùńsczi bëł reromanizowny, czëli rëmôjownié niromańsczich słów i zastãpòwanié jich romańsczimi słowami. [[Òbrôzk:Idioma_rumano.PNG|mały|Bëtnota rumùńsczégò]] W [[Kaszëbë|Kaszëbskô]] nie mòżnô studiowac rumùńsczéj filologji, le mòżnô w [[Pòlskô|Pòlsce]] w [[Poznań|Poznaniù]] i [[Krakòwò|Krakòwié]]. == Geograficznô pòzycjonowanié == [[Òbrôzk:Knowledge_Romanian_Eastern_EU.png|mały|Znajemnota rumùńsczégò w [[Eùropejskô Ùnijô|EÙ]], [[Mòłdawiô|Mòłdawskô]], [[Tëreckô|Tërcjô]] ë Wojwodinié]] === Rumùńskô === Wedle konstytucji [[Rumùńskô|Rumùsczi]] z 1991, rumùńsczi je ùrzãdnym jãzëkã w krôju. === Mòłdawskô === Òd 2013 ùrzãdnym jãzëka je rumùńsczi w latach 1992-2013 bëł to rumùńsczi mionowany mòłdawsczi, a do 1989 mòłdawsczi bëł zôpisëwôny cërëlicą ë tak je do dzys w niéùznôwónym [[Pòdniéstrze|Pòdniéstrzu]]. === Wojwodina === Artikel 6 sztatutu Aùtonomicznégò Regionu Wojwodini mówi, że ùrzãdnymi jãzëkama regionu są [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]], [[Madżarsczi jãzëk|madżarsczi]], [[Słowacczi jãzëk|słowacczi]], rumùńsczi ë [[Rusynsczi jãzëk|rusynsczi]]. W spisënku z 2002 1,5% lëdzë w Wojwodinié wëbralo rumùńsczi za rôdną mòwã. == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] * [[Francësczi jãzëk]] * [[Katalońsczi jãzëk]] * [[Italsczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] pjhj8mt8tn41lqqy6xad1uuzf7445b7 0 12253 194743 190119 2026-04-10T13:19:52Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Izrael]] * [[Palestinskô]] 194743 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:October 2023 Gaza−Israel conflict.svg|mały]] '''Wòjna Izraela z Hamasã''' ('''wòjna w Strefie Gaza''') – zbrojny kònflikt międzë [[Izrael]]em a palestińsczimi militarnëmi partami, chtëren trwał głównié w Strefie Gaza òd 7 pazdzérznika 2023 rokù. Biôtczi miały plac téż na Zachòdnym Brzegu [[Jordan (rzéka)|Jordanu]], a [[Hezbollah]] wdôł sã do walki na izraelsko-libańsczi granicë na Gòlanach. To piątnô wòjna międzë Izraelem a Strefą Gaza òd 2008 rokù, bãdącô czãstką izraelsko-palestińsczégò kònfliktu, jak téż nawiãkszą wòjną w regionie òd czasów wòjnë Jom Kipur sprzed 50 lat. Wòjna zaczãła sã 7 pazdzérznika, ga [[Hamas]] zapùscëł nagłi atak na Izrael. Hamas nazwał swòją òperacëjã „'''Bùrza Al-Aksa'''” (arab. عَمَلِيَّة طُوفَان الأقصى). Ze Strefë Gaza òdpàlóné bëło kilka tysiãc rakiet, wëcelowóné głównie w Aszkelon, Sederot i Beer Szewa. Szacëje sã, że òkòło 6000 bòjowników i cywilów przeszło przez graniczną barierã, atakùjąc wojskòwé bazy a téż cywilnëch Izraelitów. W sumie w tim dzéniu zabëto 379 mundurowëch, 725 izraelskich cywilów i 71 òsobów z jinszëch krôjów. 251 ludzi zostało porwanëch do [[Gaza]]. [[Òbrôzk:Damage in Gaza Strip during the October 2023 - 29.jpg|mały]] Izrael òdpòwiedzôł na atak najwiãkszim donëchczas zbòmbardowanim XXI stolatégò. Wòjskò izraelsczé wszczãłë òperacëjã „Żelazné Miecze”, chtërnô òbejmôła ataki na celë militarné, cywilné i humanitarné w Strefie Gaza. 27 pazdzérznika 2023 izraelsczé wojska wkrocziłë do Gaza, deklarując cel znëszenia Hamasu i òswòbodzeni zakładników. Òd tego czasë zgùnało wiãcy jak 47&nbsp;000 [[Palestińczicë|Palestińczików]], w tim wicy jak pòłowa to białczi i dzecë. Zniszczonô bëła wiãkszosc budownictwa w Gazie: szkołë, uniwersytetë, zabëtczi kulturowé, a téż cmentarze. Wòjna miała wielgô reperkusje na swiatòwi scenie. Bëłë masowé protestë, zwłaszcza na òbronã Palestinë. Izrael doznał krytyczi ze stronë krajów muzëłmańsczich i Globalnegò Pòłudnia, a [[Pôłniowô Afrika]] zaskarżëła go do Międzynarodowegò Trëbunału Sprawiedliwoścë. Tymczasem Izrael dostôwał wcyg pòmòc òd Stanów Zjednoczonych, chtërë blokowałë rezolucje ONZ ò zawieszeniu broni. Wmieszani w kònflikt bëlë téż [[Iran]], [[Hezbollah]] a [[Jemen|jemeńsczi]] rebëlë, czëż prowadziło do wicy rozlégłi bitwë w regionie<ref>[https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/swiat/artykuly/9404005,wojna-w-strefie-gazy-rozlewa-sie-po-bliskim-wschodzie.html Wojna w Strefie Gazy rozlewa się po Bliskim Wschodzie], „Dziennik Gazeta Prawna”, 16 stëcznika 2024.</ref>. == Òbaczë téż == * [[Izrael]] * [[Palestinskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Izrael]] [[Kategòrëjô:Wòjna]] rx8g4aoz65d7sb8rdyu1tn0cywc1fm4 0 12255 194739 190630 2026-04-10T13:15:53Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Palestinskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}}; 194739 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Palestinian infobox.jpg|mały]] '''Palestińczicë''' (po [[arabsczi jãzëk|arabskù]]: ‏‏فلسطينيون‎‎) – nôród pòchôdzący z Palestinë, mieszkający głównié w Strefie Gaza i na Zachòdnym Brzegu, chtërné tworzą Państwò [[Palestinskô|Palestina (Palestinskô)]]. Gôdają pò arabskù. Mòże sã jich uznac za dzél wiôldżégò nôrodu Arabów. Z pòrë dlëdżégò kònfliktu miédzë Palestinë a [[Izrael]]em wiele Palestińczików je ùchòdźcama. W Strefie Gaza mieszka òkòło 2 milionë lëdzy. Terytoria òkupòwóné zamieszkwô wiãcy jak 2,5 mln Palestińczików, wiãkszosc z nich to ùchòdźcë z tèrenów zajãtëch bez Izrael. Za granicą Autonomii żyje jesz wiãcy jak 2–3 milionë, głównié w [[Jordaniô|Jordanii]] i Syrëji. == Òbaczë téż == * [[Palestinskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] jb9bc3ra0gaqn84qc8d45fk4uhbrrqb 194764 194739 2026-04-10T13:49:54Z Iketsi 3254 -{{Azëjô}} 194764 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Palestinian infobox.jpg|mały]] '''Palestińczicë''' (po [[arabsczi jãzëk|arabskù]]: ‏‏فلسطينيون‎‎) – nôród pòchôdzący z Palestinë, mieszkający głównié w Strefie Gaza i na Zachòdnym Brzegu, chtërné tworzą Państwò [[Palestinskô|Palestina (Palestinskô)]]. Gôdają pò arabskù. Mòże sã jich uznac za dzél wiôldżégò nôrodu Arabów. Z pòrë dlëdżégò kònfliktu miédzë Palestinë a [[Izrael]]em wiele Palestińczików je ùchòdźcama. W Strefie Gaza mieszka òkòło 2 milionë lëdzy. Terytoria òkupòwóné zamieszkwô wiãcy jak 2,5 mln Palestińczików, wiãkszosc z nich to ùchòdźcë z tèrenów zajãtëch bez Izrael. Za granicą Autonomii żyje jesz wiãcy jak 2–3 milionë, głównié w [[Jordaniô|Jordanii]] i Syrëji. == Òbaczë téż == * [[Palestinskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 8ofrgjdxe2kptgg9tcit2utgm75v4wp 0 12309 194740 194426 2026-04-10T13:16:17Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Palestińczicë]] 194740 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏دولة فلسطين‎ Dawlat Filasṭīn|miono=Państwo Palestinskô|fana=Flag of Palestine.svg|herb=Coat of arms of Palestine.svg|na karce=State of Palestine (orthographic projection).svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Ramallah|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=6242|czasowô cona=2 – zëma UTC +3 – lato|himn=Fida i|kòd=PS|Internet=.ps|telefón=970|miono-genitiw=Palestiny|dëtk=Izraelsczi szekel, Jordańsczi dinar, Amerikańsczi dolar|kòd dëtka=ILS/JOD/USD|lëdztwò=5 600 000|rok=2024|procent-wòdë=|swiãto=15 lëstopadnika|Prezydeńt=Mahmud Abbas|Premiéra=Muhammad Mustafa}} '''Palestinskô''', '''Państwò Palestinskô''' ([[Arabsczi jãzëk|ar]]. ‏دولة فلسطين, ''Dawlat Filasṭīn'') je nëuznoném państwã w Zôpadny [[Azëjô|Azëji]], na Blisczim Wschòdze. Jej samòstójnotã ùznelë 147 ze 193 państwów nôleżącëch do [[ONZ]]<ref>[https://www.nytimes.com/2025/07/30/world/middleeast/palestinian-state-recognition-maps.html The Changing Map of Palestinian Recognition] [2025-08-11] New York Times [2025-08-30]</ref>, także [[Pòlskô]]<ref>[https://pl.euronews.com/2025/07/31/msz-polska-moze-sluzyc-przykladem-jesli-chodzi-o-uznanie-niepodleglosci-panstwa-palestynsk MSZ: "Polska może służyć przykładem, jeśli chodzi o uznanie niepodległości państwa palestyńskiego"] Euro News [2025-08-28]</ref><ref>[https://www.gov.pl/web/palestyna/relacje-dwustronne Palestyna - Polska w Palestynie] Portal Gov.pl [2025-08-28]</ref>, w [[Warszawa|Warszawie]] Palestinskô mô swòją ambasadã<ref>[https://www.palestine.pl/polskie/ambasada/ Ambasada] [2019-01-25] Ambasada Państwa Palestyny w Rzeczypospolitej Polskiej [2025-08-28]</ref>. Równak państwa nie mô w Ùrzãdowim Spisie Mionów Państwów i Teritoriów Niesamòstójnëch<ref name=":0">[https://wiadomosci.onet.pl/swiat/ktore-kraje-uznaja-palestyne-na-temat-polski-kraza-mity/12b1tdm Które kraje uznają Palestynę? Na temat Polski krążą mity] Onet Wiadomości [2025-08-28]</ref>. Leżë na teritorium [[Zona Gazy|Zony Gazy]], Zôpadnëgo brzégu [[Jordan (rzéka)|Jordanu]], w tim Pòrénkòwi Jerozolëmy. Greńczë z [[Izrael|Izraelã]], [[Egipt|Egiptã]] i [[Jordaniô|Jordanią]]<ref>[https://fathomjournal.org/demarcating-the-israeli-palestinian-border Demarcating the Israeli-Palestinian Border] Fathom [2025-08-28]</ref>. Wiéchrzëzna to 6,220 km&#xB2;<ref name=":1">[https://www.palestine-australia.com/about-palestine/country-profile/ Country Profile] Embassy of the State of Palestine [2025-08-28]</ref>. W 2024 Palestinskô mioła 5.6 milliona mieszkańców<ref>[https://tradingeconomics.com/palestine/population Palestine Population] Trading Economics [2025-08-28]</ref>. Palestinsczé władze ùznelą [[Pòrénkòwô Jerozolëma|Pòrénkòwą Jerozolëmę]] za stolëcę, równak jich sedzbą je [[Ramallah]]<ref name=":1" />. Palestinskô nie mô òficjalnégo dëtka, dopùszczô sã trzë: [[Izraelsczi szekel]], [[Jordańsczi dinar]], [[Amerikańsczi dolar]]<ref name=":1" /><ref>[https://www.travelpalestine.ps/en/Article/99/Currency Currency] Travel Palestine [2025-08-28]</ref><ref name=":2">[https://ecpalestine.org/money-matters/#which-currency-is-used-in-palestine Money Matters] Engage In Palestine [2025-08-28]</ref>. Do 1952 bëł Palestińsczi Funt, równy Anielsczemu funtowi<ref name=":2" />. Nôrodné swiãta sã [[15 maja]] (swiãto Al Nakba), [[15 lëstopadnika]] (swiãto samòstójnoty) i [[29 lëstopadnika]] (Midzënôrodny dzéń Solidarnosci z Palestińsczim Nôrodã)<ref>[https://culturalatlas.sbs.com.au/palestinian-culture/palestinian-culture-dates-of-significance Palestinian Culture - Dates of Significance] Cultural Atlas [2025-08-28]</ref>. [[Òbrôzk:Ramallah4.JPG|lewo|mały|Ramallah]] == Òbaczë téż == * [[Palestińczicë]] * [[Izrael]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] q6okw43qzzv287ck9lqev9fuxp4new2 194742 194740 2026-04-10T13:17:39Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Wòjna Izraela z Hamasã]] 194742 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏دولة فلسطين‎ Dawlat Filasṭīn|miono=Państwo Palestinskô|fana=Flag of Palestine.svg|herb=Coat of arms of Palestine.svg|na karce=State of Palestine (orthographic projection).svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Ramallah|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=6242|czasowô cona=2 – zëma UTC +3 – lato|himn=Fida i|kòd=PS|Internet=.ps|telefón=970|miono-genitiw=Palestiny|dëtk=Izraelsczi szekel, Jordańsczi dinar, Amerikańsczi dolar|kòd dëtka=ILS/JOD/USD|lëdztwò=5 600 000|rok=2024|procent-wòdë=|swiãto=15 lëstopadnika|Prezydeńt=Mahmud Abbas|Premiéra=Muhammad Mustafa}} '''Palestinskô''', '''Państwò Palestinskô''' ([[Arabsczi jãzëk|ar]]. ‏دولة فلسطين, ''Dawlat Filasṭīn'') je nëuznoném państwã w Zôpadny [[Azëjô|Azëji]], na Blisczim Wschòdze. Jej samòstójnotã ùznelë 147 ze 193 państwów nôleżącëch do [[ONZ]]<ref>[https://www.nytimes.com/2025/07/30/world/middleeast/palestinian-state-recognition-maps.html The Changing Map of Palestinian Recognition] [2025-08-11] New York Times [2025-08-30]</ref>, także [[Pòlskô]]<ref>[https://pl.euronews.com/2025/07/31/msz-polska-moze-sluzyc-przykladem-jesli-chodzi-o-uznanie-niepodleglosci-panstwa-palestynsk MSZ: "Polska może służyć przykładem, jeśli chodzi o uznanie niepodległości państwa palestyńskiego"] Euro News [2025-08-28]</ref><ref>[https://www.gov.pl/web/palestyna/relacje-dwustronne Palestyna - Polska w Palestynie] Portal Gov.pl [2025-08-28]</ref>, w [[Warszawa|Warszawie]] Palestinskô mô swòją ambasadã<ref>[https://www.palestine.pl/polskie/ambasada/ Ambasada] [2019-01-25] Ambasada Państwa Palestyny w Rzeczypospolitej Polskiej [2025-08-28]</ref>. Równak państwa nie mô w Ùrzãdowim Spisie Mionów Państwów i Teritoriów Niesamòstójnëch<ref name=":0">[https://wiadomosci.onet.pl/swiat/ktore-kraje-uznaja-palestyne-na-temat-polski-kraza-mity/12b1tdm Które kraje uznają Palestynę? Na temat Polski krążą mity] Onet Wiadomości [2025-08-28]</ref>. Leżë na teritorium [[Zona Gazy|Zony Gazy]], Zôpadnëgo brzégu [[Jordan (rzéka)|Jordanu]], w tim Pòrénkòwi Jerozolëmy. Greńczë z [[Izrael|Izraelã]], [[Egipt|Egiptã]] i [[Jordaniô|Jordanią]]<ref>[https://fathomjournal.org/demarcating-the-israeli-palestinian-border Demarcating the Israeli-Palestinian Border] Fathom [2025-08-28]</ref>. Wiéchrzëzna to 6,220 km&#xB2;<ref name=":1">[https://www.palestine-australia.com/about-palestine/country-profile/ Country Profile] Embassy of the State of Palestine [2025-08-28]</ref>. W 2024 Palestinskô mioła 5.6 milliona mieszkańców<ref>[https://tradingeconomics.com/palestine/population Palestine Population] Trading Economics [2025-08-28]</ref>. Palestinsczé władze ùznelą [[Pòrénkòwô Jerozolëma|Pòrénkòwą Jerozolëmę]] za stolëcę, równak jich sedzbą je [[Ramallah]]<ref name=":1" />. Palestinskô nie mô òficjalnégo dëtka, dopùszczô sã trzë: [[Izraelsczi szekel]], [[Jordańsczi dinar]], [[Amerikańsczi dolar]]<ref name=":1" /><ref>[https://www.travelpalestine.ps/en/Article/99/Currency Currency] Travel Palestine [2025-08-28]</ref><ref name=":2">[https://ecpalestine.org/money-matters/#which-currency-is-used-in-palestine Money Matters] Engage In Palestine [2025-08-28]</ref>. Do 1952 bëł Palestińsczi Funt, równy Anielsczemu funtowi<ref name=":2" />. Nôrodné swiãta sã [[15 maja]] (swiãto Al Nakba), [[15 lëstopadnika]] (swiãto samòstójnoty) i [[29 lëstopadnika]] (Midzënôrodny dzéń Solidarnosci z Palestińsczim Nôrodã)<ref>[https://culturalatlas.sbs.com.au/palestinian-culture/palestinian-culture-dates-of-significance Palestinian Culture - Dates of Significance] Cultural Atlas [2025-08-28]</ref>. [[Òbrôzk:Ramallah4.JPG|lewo|mały|Ramallah]] == Òbaczë téż == * [[Palestińczicë]] * [[Wòjna Izraela z Hamasã]] * [[Izrael]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 3u8cu4alphecec38jumeion8oc6ors8 0 12394 194829 193483 2026-04-10T15:09:19Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194829 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=République d’Haïti Repiblik Ayiti|fana=Flag of Haiti.svg|miono-genitiw=Haiti|miono=Repùblika Haiti|herb=Coat of arms of Haiti.svg|mòtto=L’Union Fait La Force|na karce=LocationHaiti.svg|jãzëk=[[Francësczi jãzëk|francësczi]], haitańsczi kreolsczi|stolëca=Port-au-Prince|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=27 750|procent-wòdë=-|rok=2021|lëdztwò=11 198 240|dëtk=Haitiańscze gourde|kòd dëtka=HTG|czasowô cona=–5|swiãto=1 stëcznika|himn=La Dessalinienne|kòd=HT|Internet=.ht|telefón=509|Mònarcha=|Prezydeńt=Alix Didier Fils-Aimé (p.ò.)|Premiéra= }} '''Haiti''' je państwã na zôpadny dzéli òstrowu o tim samym mionie w strzédny Americe, ze stolëcã w Port-au-Prince. Greńczë z [[Dominikańskô Repùblika|Dominikaną]]. Bëła tu dôwnô kòloniô [[Francëjô|Francësczi]], òd chtërny zwëskało samòstójnotã 1 stëcznika 1804<ref>[https://www.haiti.org/celebration-of-haiti-s-212th-year-of-independence/ Celebration of Haiti’s 212th Year of Independence] Embassy of the Republic of Haiti in Washington DC</ref>. Òbczas wòjny o samòstójnotã po starnie Francësczi biotkowali też [[Pòlskô|Pòlôszë]]<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/historia-legionow-polskich-na-haiti-polacy-byli-nazywani-bialymi-murzynami-europy/#mit-solidarnosci-i-braterstwa Trudna historia Legionów Polskich na Haiti. Polacy byli nazywani „białymi niewolnikami”] National Geographic Polska</ref>. == Òbaczë téż == * [[Francësczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} [[Kategòrëjô:Haiti]] {{Ùzémk artikla}} 7rfr5nx2378gvxx48mxgjs77j8a44th 0 12406 194830 193173 2026-04-10T15:09:26Z Iketsi 3254 Òbôczë téż → Òbaczë téż 194830 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ack_UMCS_Chatka_Żaka_.jpg|mały|ACK, Chëczëszczkò Żaka]] [[Òbrôzk:Wejście_głowne_ACK_UMCS.jpg|mały|Przindné wejsce do ACK]] [[Òbrôzk:Koczan.jpg|mały|ACK, kòncert karna "Scianka".]] [[Òbrôzk:Teatr_Napięcie,_Lewa_Strona_Prawa_Strona_,_Lublin_2008_(004).JPG|mały|ACK, wëstãp łódzczégò Téatru Nôpiãcy òbczas ''Kòntestacjë 2008''.]] '''Akademicczé Centrum Kùlturë ë Mediów ÙMCS Chëczëszczkò Żaka''' (pòl. ''Chatka Żaka'', ''Akademickie Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka'') w [[Lublin|Lublënie]] pòwsta w [[1965]] rokù kòl Ùniwersytetu [[Maria Skłodowska-Curie|Marii Curie-Skłodowsczé]]. Ùniwersytet Marii Curie-Skłodowsczé w Lublënie je jedną z nielëcznëch ùczbòwniów w Pòlsce, jakô mô gwôsné Akademicczé Centrum Kùlturë – òsoblëwi môl z bokadną tradicëją, jaczi stwòrziwô sztudéróm doskònałé warënczi nie leno do nôùkòwégò rozwiju, ale przede wszëtczim do nôlëżnictwa w akademicczé kùlturze – zarówno bez ji aktiwny òdbiór, jak téż cësk na ji realny sztôłt. Dzëjalnota ACKëM ÙMCS Chëczëszczkò Żaka pòdzelónô je na 6 programòwëch lëniów (ruch, zwãk, kadr, słowò, lifestyle, visual art), w ramach chtërnych òrganizowóné są rozmajite wëdarzeniô. Regùlarno òdbiwają sã filmòwe seanse òpatrzóné kòmeńtarzã personów ze swiata kina, wernisaże, dokazë na binã sztudérsczich karnów, cyrkòwé przedstôwczi, kòncertë nôwikszich gwiôzdów a téż fanowé festiwale, taczé jak kùltowé Folkòwé Mikòłôjczi i Bakcynalia a téż nieco młodszé fòrmatë jak Bez Swiat. Zeńdzenia z pòdróżą a téż Jinszi Wëmiôr. Reaktiwùą téż festiwale z tradicją, taczé jak Sztudérsczi Téatralni Zymk. Dzãka karnu Òrkestra sw. Miklosza i wëdôwónémù bez nią cządnikòwi [[Gadki z Chatki|Folkòwé Pismiono]] (chùdzy pòd pòzwą Gadki z Chatki), je mòckłim òstrzódkã folkòwi mùzyczi w Pòlsce. Célã dzejalnoscë Akademicczégò Centrum Kùlturë ë Mediów ÙMCS Chëczëszczkò Żaka je intelektualno-kùlturalnô jintegracjô akademiczégò strzodowiszcza i zôgwësnienié môlu dlô realizacjë artisticznëch dzejaniów. Jednym ze spòdlëcznëch zôłożeniów fùnkcjonowaniô ACKëM ÙMCS Chëczëszczkò Żaka je wspieranié kùlturalné dzejalnoscë, m.jin. bez òkòlenié òpieką ùtwórców i animatorów kulturë sznëkrującëch mòżebnosców zrealizowaniégò swòich ùdbów. Nôlepszé z nich mògą terôczasno zwënégòwac wspiarcy Chëczëszczka Żaka, òbjimùjące ùdëtkòwienié projechtu, medialną promòcjã a téż fùlné techniczné i lokalowé zôplecze. W ACKëM ÙMCS Chëczëszczkò Żaka dzejają: * Akademicczé Radio Centrum * Akademickô Zdrzëlnik - TV ÙMCS; * Diskùsyjny Filmòwi Klub "Bariera"; * Akademicczi Chùr ÙMCS miona Jadwidżi Czerwińsczé; * Karno Lëdowégò Tuńca ÙMCS miona Stanisława Leszczińsczégò; * Téater Tuńca zMYsł; * Téater Imperialny; * Téater Fatum; * Téatralnô grëpa Barter; * Karno "W Ritmie Chëczëszczka"; == Historiô ACKëM ÙMCS Chëczëszczkò Żaka == Jedną z pòdjimiznów podjãtëch w ramach rozbùdowë Akademicczégò Gardeczka w Lublënie bëła bùdowa Spòlënowò-Ùsługòwégò Dodomù. Òbiekt w mòdernisticznym szëkù zaprojechtowóny béł bez Kristinã Różëską z krakòwsczé Pòdjimiznë Projektòwaniô MIASTOPROJEKT w latach 1958-1960. Bùdink ùsadzono w sąsedztwie akademickich chëczë, kòl przidnégò kòmùnikacjowégò cygù parłãczącym akademiczi z wëdzëłowima bùdinkama. Uplacowienié przidnégò wejsca od nordowi starnë umòżëbniło swòbòdny przistãp do placówczi od starnë akademików, jak i w nazôdni wanodze z zajmów. Dziãka temù założeniu, Spòlënowò-Ùsługòwi Dodóm béł wiedno „po dardze”. W zamierzenim ùdbòdawców, nowi òbiekt miôł pełnic fùńkcje: sztudérsczé jôdnicë, téatru z widownią a téż jizbów dlô sómòrządu i młodzëznowëch òrganizacjów. '''Bùdink òddawano w czilu etapach. Nôchùdzy, bò w stëcznikù 1962 r., oddana do ùżëtkù òstô jódnicowi dzél.''' W rujanie 1962 r. skùńczono pòstãpny dzél placówczi, w chtërny miesciłë sã administracyjno-ùsługòwé jizbë. Na nym etapie Òkrãgòwô Radzëzna Związku Pòlsczich Sztudérów ògłosa kònkùrs na pòzwã placówczi, zôs termin nôdsëłaniô propòzycjów ùstalono na 1 smùtana jistnégò rokù. Wëstrzód nadesłónëch robót, bôczënk jurorów przëkùła pòzwa''' „Chëczëszczkò Żaka”''', jakô dobëła w slédnym wëlowaniém. Uroczëzna nadaniô, wëłonióné w kònkursu pòzwë '''„Chëczëszczkò Żaka”''', òdbëła sã w sobòtã '''9 stëmiannika 1963 rokù''', z ùdzélã władzów Ùniwersytetu. W swiãto 20-leca Ùczbòwni 23 rujana 1964 r., òddano do ùżëtkù slédny dzél òbiektu – kinowo-estradową zalã, jakô mògła pòmiescëc wicy jak 400 òbzérôczów. '''Òd 1965 rokù bùdink pòczął òficjalno pełnic fùnkcjã Akademicczégo Centrum Kùlturë.''' W 2018 rokù pòczął sã remònt bùdinkù. Wëremòntowóna òsta elewacjô òbiektu, a téż dzél bùdinkù, czëdes zajmòwóny bez jôdnicã, a pòstãpnô bez mùzyczny klub, gdze terôzka miescy się Môłô Widowiskòwô Zala, Karno Zdrzélnikòwégò Studia a téż Akademicczé Radio Centrum. 23 séwnika 2020 r., pò wicy jak dwùch latach remòntu òdbëła sã ùroczëzna òdbioru bùdinkù Akademicczégò Centrum Kùlturë ÙMCS - Chëczëszczka Żaka.W wëdarzenim ùczãstniczëlë przedstôwcë władzów ÙMCS i cawny akademicczé spòlëznë, Lublëna a téż wòjewództwa. Òbczas ùroczëznë òdbéł sã kòncert Natalii Wilk i Tómka Mòmòta. == Òbaczë téż == * [[Centrum Kùlturë w Lublënie]] * [[Zôòstałoscë Lublëna]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://ack.lublin.pl/ Òficjalnô starna lubelsczégò ACK] * [http://pl.wikinews.org/wiki/Lublin:_40-lecie_Akademickiego_Centrum_Kultury Wikinowinë – Lublën: 40-lece Akademicczégò Centrum Kùlturë]  [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Lubelsczé wòjewództwò]] kot58kef5dcq75ld5cjzhubwb8rd1kv 0 12410 194860 194290 2026-04-10T16:14:33Z DawnyTest 14843 194860 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Andrzéj Duda|gwôsné jimiã=Andrzej Duda|Òbrôzk=Andrzej Duda 2025 (cropped).jpg|òpis=2025|Data_ùrodzeniô=7 maja 1970|Mol_ùrodzeniô=[[Krakòwò]]|Mol_smierci=|1. fónkcjô=Prezydeńt Pòlsczi Repùbliczi|1. Òd=6 zélnika 2015|1. Do=6 zélnika 2025|1. Pierszô_dama=Agata Duda|1. Pòprzédca=[[Bronisłôw Komorowsczi]]|1. Nastãpnik=[[Karól Nawrocczi]]|Data_smierci=|1. Patrio=PiS}} '''Andrzéj''' '''Sebastión Duda''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Andrzej Sebastian Duda'') (ùr. 16 maja 1972 w [[Krakòwò|Krakòwie]]) je pòlsczim pòlitikã ë rëchcenwaltã. Òd 6 zélnika 2015 do 6 zélnika 2025 bëł prezydeńtã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. W latach 2006–2007 pòdsekretarz stanu w [[Minysterstwò Sprawiedlëwòscë|Minysterstwie Sprawiedlëwòscë]], w latach 2008–2010 pòdsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta PR Lecha Kaczyńsczégò, w latach 2007–2011 nôleżnik Tribunału Stanu, [[pòsélc]] na Sejm VII kadencje (2011–2014), pòsélc do [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]] VIII kadencje (2014–2015). Kawalér [[Order Biôłégò Orła|Orderu Biôłégò Orła]]. == Òbaczë téż == * [[Barnisłôw Komorowsczi]] * [[Karól Nawrocczi]] * [[Prezydeńt]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Prezydencë Pòlsczi|Duda, Andrzéj]] paweiyffibsw5rxpbrplcqari5utcjg 10 12411 194868 192193 2026-04-10T16:37:55Z DawnyTest 14843 test z datama e molem 194868 wikitext text/x-wiki {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{jimiã}}}</big><br>''{{#if:{{{gwôsné jimiã|}}}|{{{gwôsné jimiã}}} }}' {{Infobox nagłówk dodôj|{{{Òbrôzk|}}}|[[Òbrôzk:{{{Òbrôzk|}}}|250px]]{{#if:{{{òpis|}}}|<br/>{{{òpis}}}}}|pole=style="text-align: center; font-size: x-small; background-color: #ffffff;"}} |- |{{Infobox réżka dodaj|{{#if:{{{Data_ùrodzeniô|}}}|Data ùrodzeniô}}<br>{{#if:{{{Mol_ùrodzeniô|}}}|Mol ùrodzeniô}} |{{{Data_ùrodzeniô}}}<br>{{{Mol_ùrodzeniô}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Data_smierci}}}|Data smierci<br>Mol smierci| {{{Data_smierci}}}<br>{{{Mol_smierci}}}}} |- |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |'''{{{1. fónkcjô}}}''' |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Òd |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{1. Òd}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{1. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{1. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{1. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{1. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{1. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{2. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{2. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{2. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{2. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{2. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{2. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{2. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{2. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{3. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{3. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{3. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{3. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{3. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{3. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{3. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{3. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{4. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{4. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{4. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{4. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{4. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{4. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{4. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{4. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{5. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{5. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{5. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{5. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{5. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{5. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{5. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{5. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{6. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{6. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{6. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{6. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{6. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{6. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{6. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{6. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{7. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{7. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{7. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{7. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{7. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{7. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{7. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{7. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{8. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{8. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{8. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{8. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{8. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{8. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{8. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{8. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{9. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{9. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{9. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{9. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{9. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{9. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{9. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{9. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{10. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{10. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{10. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{10. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{10. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{10. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{10. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{10. Patrio}}}}} |} |} pxw80w32lsjmqlc6n6ovyl8lgjed97g 194870 194868 2026-04-10T16:38:55Z DawnyTest 14843 194870 wikitext text/x-wiki {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{jimiã}}}</big><br>''{{#if:{{{gwôsné jimiã|}}}|{{{gwôsné jimiã}}} }}' {{Infobox nagłówk dodôj|{{{Òbrôzk|}}}|[[Òbrôzk:{{{Òbrôzk|}}}|250px]]{{#if:{{{òpis|}}}|<br/>{{{òpis}}}}}|pole=style="text-align: center; font-size: x-small; background-color: #ffffff;"}} |- |{{Infobox réżka dodaj|{{#if:{{{Data_ùrodzeniô|}}}|Data ùrodzeniô}}<br>{{#if:{{{Mol_ùrodzeniô|}}}|Mol ùrodzeniô}} |{{{Data_ùrodzeniô}}}<br>{{{Mol_ùrodzeniô}}} |- |{{Infobox réżka dodaj|{{#if:{{{Data_smierci|}}}|Data smierci}}<br>{{#if:{{{Mol_smierci|}}}|Mol smierci}} |{{{Data_smierci}}}<br>{{{Mol_smierci}}} |- |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |'''{{{1. fónkcjô}}}''' |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Òd |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{1. Òd}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{1. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{1. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{1. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{1. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{1. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{2. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{2. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{2. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{2. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{2. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{2. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{2. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{2. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{3. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{3. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{3. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{3. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{3. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{3. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{3. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{3. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{4. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{4. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{4. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{4. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{4. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{4. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{4. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{4. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{5. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{5. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{5. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{5. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{5. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{5. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{5. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{5. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{6. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{6. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{6. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{6. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{6. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{6. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{6. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{6. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{7. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{7. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{7. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{7. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{7. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{7. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{7. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{7. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{8. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{8. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{8. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{8. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{8. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{8. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{8. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{8. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{9. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{9. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{9. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{9. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{9. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{9. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{9. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{9. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{10. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{10. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{10. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{10. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{10. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{10. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{10. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{10. Patrio}}}}} |} |} dhyy9uqw8aus8ft4rtgszyjeq836w3e 194871 194870 2026-04-10T16:41:41Z DawnyTest 14843 194871 wikitext text/x-wiki {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{jimiã}}}</big><br>''{{#if:{{{gwôsné jimiã|}}}|{{{gwôsné jimiã}}} }}' {{Infobox nagłówk dodôj|{{{Òbrôzk|}}}|[[Òbrôzk:{{{Òbrôzk|}}}|250px]]{{#if:{{{òpis|}}}|<br/>{{{òpis}}}}}|pole=style="text-align: center; font-size: x-small; background-color: #ffffff;"}} |- |{{Infobox réżka dodaj|{{#if:{{{Data_ùrodzeniô|}}}|Data ùrodzeniô}}<br>{{#if:{{{Mol_ùrodzeniô|}}}|Mol ùrodzeniô}} |{{#if:{{{Data_ùrodzeniô|}}}|Data ùrodzeniô}}<br>{{#if:{{{Mol_ùrodzeniô|}}}|Mol ùrodzeniô}} |- |{{Infobox réżka dodaj|{{#if:{{{Data_smierci|}}}|Data smierci}}<br>{{#if:{{{Mol_smierci|}}}|Mol smierci}} |{{#if:{{{Data_smierci|}}}|Data smierci}}<br>{{#if:{{{Mol_smierci|}}}|Mol smierci}} |- |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |'''{{{1. fónkcjô}}}''' |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Òd |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{1. Òd}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{1. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{1. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{1. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{1. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{1. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{2. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{2. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{2. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{2. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{2. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{2. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{2. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{2. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{3. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{3. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{3. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{3. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{3. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{3. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{3. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{3. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{4. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{4. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{4. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{4. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{4. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{4. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{4. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{4. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{5. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{5. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{5. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{5. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{5. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{5. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{5. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{5. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{6. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{6. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{6. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{6. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{6. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{6. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{6. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{6. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{7. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{7. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{7. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{7. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{7. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{7. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{7. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{7. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{8. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{8. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{8. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{8. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{8. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{8. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{8. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{8. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{9. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{9. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{9. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{9. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{9. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{9. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{9. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{9. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{10. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{10. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{10. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{10. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{10. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{10. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{10. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{10. Patrio}}}}} |} |} d0e6odesb2t4yqkq4ocae9abhkulayt 194872 194871 2026-04-10T16:46:03Z DawnyTest 14843 194872 wikitext text/x-wiki {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{jimiã}}}</big><br>''{{#if:{{{gwôsné jimiã|}}}|{{{gwôsné jimiã}}} }} {{Infobox nagłówk dodôj|{{{Òbrôzk|}}}|[[Òbrôzk:{{{Òbrôzk|}}}|250px]]{{#if:{{{òpis|}}}|<br/>{{{òpis}}}}}|pole=style="text-align: center; font-size: x-small; background-color: #ffffff;"}} |- |{{Infobox réżka dodaj|{{#if:{{{Data_ùrodzeniô|}}}|Data ùrodzeniô}}<br>{{#if:{{{Mol_ùrodzeniô|}}}|Mol ùrodzeniô}} |{{#if:{{{Data_ùrodzeniô|}}}|Data ùrodzeniô}}<br>{{#if:{{{Mol_ùrodzeniô|}}}|Mol ùrodzeniô}} |- |{{Infobox réżka dodaj|{{#if:{{{Data_smierci|}}}|Data smierci}}<br>{{#if:{{{Mol_smierci|}}}|Mol smierci}} |{{#if:{{{Data_smierci|}}}|Data smierci}}<br>{{#if:{{{Mol_smierci|}}}|Mol smierci}} |- |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |'''{{{1. fónkcjô}}}''' |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Òd |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{1. Òd}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{1. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{1. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{1. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{1. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{1. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{2. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{2. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{2. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{2. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{2. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{2. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{2. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{2. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{3. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{3. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{3. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{3. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{3. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{3. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{3. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{3. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{4. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{4. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{4. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{4. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{4. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{4. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{4. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{4. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{5. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{5. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{5. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{5. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{5. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{5. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{5. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{5. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{6. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{6. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{6. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{6. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{6. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{6. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{6. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{6. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{7. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{7. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{7. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{7. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{7. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{7. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{7. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{7. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{8. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{8. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{8. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{8. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{8. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{8. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{8. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{8. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{9. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{9. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{9. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{9. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{9. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{9. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{9. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{9. Patrio}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{10. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{10. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{10. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{10. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{10. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{10. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{10. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Patrio<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Patrio| {{{10. Patrio}}}}} |} |} 11ut1rt57yc6lfi0xxw0b88x2d8z961 0 12431 194737 194287 2026-04-10T12:12:03Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Papiéż]] 194737 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:John F. Kennedy speaks at Rice University.jpg|mały|[[John F. Kennedy]] prezydeńt [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]], òbczas wëstãpieniô do nôrodu ò jintensyfikacji ròbotów na rzecz [[Programa Apollo|wësłaniô]] [[Programa Apollo|człowieka na]] [[Programa Apollo|ksãżëc]]]] '''Prezydeńt''' abò '''przédnik''' ([[Łacyńsczi jãzëk|łac]]. ''praesidens'', ’sedzec na przódkù’) – nôwëższi ùrząd w [[Państwò|państwie]] ten, co je [[Repùblika|repùbliką]], zwëkòwò równoznaczny zë sprawòwanim fùnkcji jednoòsobòwi [[Gôłwa państwa|gôłwë państwa]] (chòc wëstãpùją òd ti prawidłë wëjimczi). W systemie prezydencczim prezydeńt je téż przédniką rządù (np. w ZKA). Slëbnã prezydenta zwëczajowò mianëje sã mianã ''[[Pierszô dama|pierszi damë]]''. == Zortë prezydenturë == Z pòzdrzatkã na czas sprawòwaniô ùrzãdu wëstãpùje: * '''Prezydeńt kadencyjny''' – sprawùjącë fùnkcjã prezydenta bez òpisóną długòsc czasu, tj. [[Kadencjô|kadencjã]]. Ta fòrma prezydenturë fùnkcjonuje w dzysdniowim [[Pòlskô|państwie pòlsczim]]. * '''Prezydeńt dosmiertni''' – gôłwa państwa ò prezidancczim titule, chtërnô zgódno z prawã swòjégò kraju mô ją sprawòwac aż do smiercë. Takô jinstitucjô bënëje niemal blós w [[Diktatura|diktatorsczich]]<nowiki/> systemach. Dosmiertnama prezydentama, chtërny ùmarli òbczas swòjegò ùrzãdowaniô, bëlë m.jin. prezydeńt [[Jugòsławijô|Jugòsławiji]] [[Josip Broz Tito]] (dosmiertni prezydeńt w latach 1974–1980), [[Haiti]] [[François Duvalier]] (dosmiertni prezydeńt w latach 1964–1971), czë [[Turkmenistan|Turkmenistanu]] – [[Saparmyrat Nyýazow]] (dosmiertni prezydeńt w latach 1999–2006). ''De facto'' dosmiertny prezydeńtã [[Nordowô Kòreja|Nordowi Kòreji]] bëł w latach 1972–1994 [[Kim Ir Sen]] – w jegò przëpôdkù nôslédné kadencje skłôdałë sã czëstąfòrmalnoscą. Pòlsczim przëkładã dosmiertny prezidenturë je [[Agùst Zalesczi]], Prezydeńt Pòlsczi na Ùchodztwie, chtërny nimo fòrmalnégò kùńca prezydencczi kadencji w 1954 rokù, mdze sprawòwał ùrząd aż do smiercë w 1972 rokù. Dosmiertno swòje fùnkcje sprawòwalë téż dożowie [[Weneckô Repùblika|Wenecczi Repùbliczi]] bez całi czas ji bëniô (697–1797). * '''Prezydeńt noblëwi''' – noblëwi tituł, jaczi może bëć nadany jakno titul noblëwi gôłwë państwa. Prôwdëjuwerno jednyma taczima przëpôdkama bëły nadanié titułu noblëwi przédniczczi [[Chińskô Lëdowô Repùblika|CLR]] [[Song Qingling]] (''Madame Sun Jat-sen'') (w maju 1981 rokù), a téż nadanié podobnégò titułu (Wiecznégò Prezydenta) [[Kim Ir Sen|Kim Ir Senowi]] ju pò jegò smiercë. Prezydeńt, jaczi nie je gôłwą państwa, bënëje w: * [[Iran]] – fùnkcjã gôłwë państwa sprawùje Nôwëższi Prziwódca (ajatollah), a prezydeńt je przédnikã rządu, jaczi reprezentëje Iran w midzënôrodnëch kòntaktach ë czãsto je traktowóny jakno prôwdzëwô gôłwa państwa. * [[Szwajcarskô]] – Prezydeńt je blós przédnikã [[Zwiãzkòwô Rada|Zwiãzkòwi Radë]], chtërnô je kònstitucyjną, kòlegialną gôłwą państwa. * [[Bòsniô i Hercegòwina|Bòsniô ë Hercegòwina]] – Prezydentã mianëje sã niepòformalno przédnika Prezidium Bòsnii ë Hercegowinë – trzëosobowégò òrganu stojącegò na przódkù państwa. == Òbaczë téż == * [[Andrzéj Duda]] * [[Barnisłôw Komorowsczi]] * [[Karól Nawrocczi]] * [[Papiéż]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Titułë]] shvpiqx2ti5kwa6xvvnnnyml1ia5xxf 0 12498 194767 193058 2026-04-10T13:51:44Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Transpòrt]] 194767 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Donkervoort D8 Wide Track.jpg|mały|Donkervoort D8]] [[Òbrôzk:DonkervoortD8270.jpg|mały|Donkervoort D8 270]] [[Òbrôzk:DonkervoortD8GT270.jpg|mały|Donkervoort D8GT]] '''Donkervoort Automobilen''' to je [[néderlandzkô]] aùtowô pòdjimizna, założënô w 1978 bez [[Joop Donkervoort|Joopa Donkervoorta]]. Zajmùje sã wëtwarzanã spòrtówëch aùtów, opartëch na licencji znônégò britijsczégò aùta Lotus Seven. Pierszą seriã òznôczôno S8, dzysdnia wëtwarzana je seriô D8. Sedzëba firmë nachôdô sã w Lelystad ë prôcuje w ni òkòło 50 òsób. Firmą dzysdnia czeruje syn Joopa, Denis Donkervoort<ref>[https://motohigh.pl/2020/06/21/donkervoort-d8-gto-jd70-waga-przeciazenie/ Donkervoort pokazał swojego nowego potworka. Robi wrażenie – VIDEO] motohigh.pl, 21 czerwińca 2020 [dost. 2020-08-01] (<abbr>pòl.</abbr>).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.donkervoort.com/en/ Domôcô starna donkervoort.com] {{Jãz.|en}} [[Kategòrëjô:Transpòrt]] ah9zn39bychox0lm60yoi59ylfwxgnv 4 12528 194738 194686 2026-04-10T13:14:41Z Iketsi 3254 2026-04-09 194738 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} ---- *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|39487|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|915|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|676|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|571|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46147|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9507|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Projekt|56314|sk|flag=i}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) *2026-04 <code>en</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|en|N}}; {{/S+|\<gallery|188533|en}}; ;{{/S+|Odkazy|999|en}}; {{/S+|Reference|999|en}}; {{/S+|Externí odkazy|999|en}}; {{/S+|\{\{Commons|999|en}}; *2026-04 <code>de</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|de|N}}; {{/S+|\<gallery|138754|de}}; ;{{/S+|Odkazy|999|de}}; {{/S+|Reference|999|de}}; {{/S+|Externí odkazy|999|de}}; {{/S+|\{\{Commons|999|de}}; ---- == 2 == {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | *pl: Zobacz też *szl: Zobŏcz tyż *hsb: Hlej tež *dsb: Glědaj teke *cs: Související články *sk: Pozri aj *en: See also *de: Siehe auch ! \{\{Przëpisë!! Bùtnowé lënczi!!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|2.18|3=(75)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|7.5|3=(537315)}}–7.88% (564679) ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|21.22|3=(660277)}}–22.99% (715332) ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery!! Òbaczë téż !! \{\{Przëpisë!! Bùtnowé lënczi!!\{\{Commons |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |2026-04-07 ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |} --- {{/S+|\<gallery|75|dsb|raw=1}} == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- <code>|-<br> |2026-04-09 || csb || {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}} || {{/S+|\<gallery|129|csb|raw=1}} || {{/S+|Òbaczë téż|331|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Przëpisë|443|csb|raw=1|flag=i}} || {{/S+|Bùtnowé lënczi|2003|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Commons|976|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|138|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|370|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|465|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2027|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1016|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] 66awshmnxp8m3akulzwy4uk3geaszbk 194856 194738 2026-04-10T16:02:42Z Iketsi 3254 + 194856 wikitext text/x-wiki *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} ---- *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|39487|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|915|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|676|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|571|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46147|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9507|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Projekt|56314|sk|flag=i}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) *2026-04 <code>en</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|en|N}}; {{/S+|\<gallery|188533|en}}; ;{{/S+|Odkazy|999|en}}; {{/S+|Reference|999|en}}; {{/S+|Externí odkazy|999|en}}; {{/S+|\{\{Commons|999|en}}; *2026-04 <code>de</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|de|N}}; {{/S+|\<gallery|138754|de}}; ;{{/S+|Odkazy|999|de}}; {{/S+|Reference|999|de}}; {{/S+|Externí odkazy|999|de}}; {{/S+|\{\{Commons|999|de}}; ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <p>Test</p> </div> </div> == 2026-04 == <div class="mw-collapsible mw-collapsed> {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl: Zobacz też * szl: Zobŏcz tyż * hsb: Hlej tež * dsb: Glědaj teke * cs: Související články * sk: Pozri aj * en: See also * de: Siehe auch ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:Przypisy * szl:Przipisy * hsb:Nóžki * dsb: * cs: * sk: * en: * de: ! Bùtnowé lënczi!!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|2.18|3=(75)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|7.5|3=(537315)}}–7.88% (564679) ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|21.22|3=(660277)}}–22.99% (715332) ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery!! Òbaczë téż !! \{\{Przëpisë!! Bùtnowé lënczi!!\{\{Commons |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |2026-04-07 ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |} --- {{/S+|\<gallery|1161912|pl|raw=1}} </div> == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- <code>|-<br> |2026-04-09 || csb || {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}} || {{/S+|\<gallery|129|csb|raw=1}} || {{/S+|Òbaczë téż|331|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Przëpisë|443|csb|raw=1|flag=i}} || {{/S+|Bùtnowé lënczi|2003|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Commons|976|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|138|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|370|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|465|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2027|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1016|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] qq78m2a9fw5j3x2w6llnnr6ohsudmgl 194857 194856 2026-04-10T16:10:23Z Iketsi 3254 + 194857 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|39487|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|915|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|676|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|571|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46147|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9507|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Projekt|56314|sk|flag=i}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) *2026-04 <code>en</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|en|N}}; {{/S+|\<gallery|188533|en}}; ;{{/S+|Odkazy|999|en}}; {{/S+|Reference|999|en}}; {{/S+|Externí odkazy|999|en}}; {{/S+|\{\{Commons|999|en}}; *2026-04 <code>de</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|de|N}}; {{/S+|\<gallery|138754|de}}; ;{{/S+|Odkazy|999|de}}; {{/S+|Reference|999|de}}; {{/S+|Externí odkazy|999|de}}; {{/S+|\{\{Commons|999|de}}; ---- == T == {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl: Zobacz też * szl: Zobŏcz tyż * hsb: Hlej tež * dsb: Glědaj teke * cs: Související články * sk: Pozri aj * en: See also * de: Siehe auch ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:Przypisy * szl:Przipisy * hsb:Nóžki * dsb: * cs: * sk: * en: * de: ! Bùtnowé lënczi!!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|2.18|3=(75)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|7.5|3=(537315)}}–7.88% (564679) ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|21.22|3=(660277)}}–22.99% (715332) ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery!! Òbaczë téż !! \{\{Przëpisë!! Bùtnowé lënczi!!\{\{Commons |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |2026-04-07 ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |} --- {{/S+|\<gallery|1161912|pl|raw=1}} == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- <code>|-<br> |2026-04-09 || csb || {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}} || {{/S+|\<gallery|129|csb|raw=1}} || {{/S+|Òbaczë téż|331|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Przëpisë|443|csb|raw=1|flag=i}} || {{/S+|Bùtnowé lënczi|2003|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Commons|976|csb|raw=1|flag=i}} </code> </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|138|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|370|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|465|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2027|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1016|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> brvb00cfss7gexmsqmter0pue9whmlv 194886 194857 2026-04-10T20:54:18Z Iketsi 3254 /* T */ + 194886 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|39487|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|915|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|676|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|571|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46147|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9507|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Projekt|56314|sk|flag=i}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) *2026-04 <code>en</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|en|N}}; {{/S+|\<gallery|188533|en}}; ;{{/S+|Odkazy|999|en}}; {{/S+|Reference|999|en}}; {{/S+|Externí odkazy|999|en}}; {{/S+|\{\{Commons|999|en}}; *2026-04 <code>de</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|de|N}}; {{/S+|\<gallery|138754|de}}; ;{{/S+|Odkazy|999|de}}; {{/S+|Reference|999|de}}; {{/S+|Externí odkazy|999|de}}; {{/S+|\{\{Commons|999|de}}; ---- == T == {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:''[{{/S|insource:"Zobŏcz tyż"|szl}} "Zobŏcz tyż"]'' * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|en}} "Einzelnachweise"]'' ! Bùtnowé lënczi!!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|7.5|3=(537315)}}–<br>7.88% (564679) ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|21.22|3=(660277)}}–<br>22.99% (715332) ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery!! Òbaczë téż !! \{\{Przëpisë!! Bùtnowé lënczi!!\{\{Commons |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |2026-04-07 ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |} --- {{#expr: 108+648+534}} {{/S+|\<gallery|68|dsb|raw=1}} * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- <code>|-<br> |2026-04-09 || csb || {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}} || {{/S+|\<gallery|129|csb|raw=1}} || {{/S+|Òbaczë téż|331|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Przëpisë|443|csb|raw=1|flag=i}} || {{/S+|Bùtnowé lënczi|2003|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Commons|976|csb|raw=1|flag=i}} </code> </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|138|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|370|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|465|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2027|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1016|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> 53lgjk38xonooaousli29gwfs37i437 194887 194886 2026-04-10T21:18:11Z Iketsi 3254 /* T */ + 194887 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|39487|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|915|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|676|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|571|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46147|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9507|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Projekt|56314|sk|flag=i}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) *2026-04 <code>en</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|en|N}}; {{/S+|\<gallery|188533|en}}; ;{{/S+|Odkazy|999|en}}; {{/S+|Reference|999|en}}; {{/S+|Externí odkazy|999|en}}; {{/S+|\{\{Commons|999|en}}; *2026-04 <code>de</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|de|N}}; {{/S+|\<gallery|138754|de}}; ;{{/S+|Odkazy|999|de}}; {{/S+|Reference|999|de}}; {{/S+|Externí odkazy|999|de}}; {{/S+|\{\{Commons|999|de}}; ---- == T == {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|7.5|3=(537315)}}–<br>7.88% (564679) ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|21.22|3=(660277)}}–<br>22.99% (715332) ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery!! Òbaczë téż !! \{\{Przëpisë!! Bùtnowé lënczi!!\{\{Commons |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |2026-04-07 ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |} --- {{#expr: 108+648+534}} {{/S+|\<gallery|2106192|de|raw=1}} * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- <code>|-<br> |2026-04-09 || csb || {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}} || {{/S+|\<gallery|129|csb|raw=1}} || {{/S+|Òbaczë téż|331|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Przëpisë|443|csb|raw=1|flag=i}} || {{/S+|Bùtnowé lënczi|2003|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Commons|976|csb|raw=1|flag=i}} </code> </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|138|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|370|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|465|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2027|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1016|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> bg6w4jq9p2vgn74j9n3jdwvb72079rm 194888 194887 2026-04-10T21:28:53Z Iketsi 3254 /* T */ +eo 194888 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-04 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|\<gallery|39487|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-04 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|\<gallery|915|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-04 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|\<gallery|676|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-04 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|\<gallery|571|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; *2026-04 <code>cs</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|cs|N}}; {{/S+|\<gallery|46147|cs}}; ;{{/S+|Odkazy|130995|cs}}; {{/S+|Reference|199816|cs}}; {{/S+|Externí odkazy|246464|cs}}; {{/S+|\{\{Commons|192120|cs}}; *2026-04 <code>sk</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|sk|N}}; {{/S+|\<gallery|9507|sk}}; ; {{/S+|Referencie|70235|sk}}; {{/S+|Iné projekty|55195|sk}}; {{/S+|\{\{Projekt|56314|sk|flag=i}}; ! Commons = {{Projekt (Projekt:20 305 + projekt:34 018) *2026-04 <code>en</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|en|N}}; {{/S+|\<gallery|188533|en}}; ;{{/S+|Odkazy|999|en}}; {{/S+|Reference|999|en}}; {{/S+|Externí odkazy|999|en}}; {{/S+|\{\{Commons|999|en}}; *2026-04 <code>de</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|de|N}}; {{/S+|\<gallery|138754|de}}; ;{{/S+|Odkazy|999|de}}; {{/S+|Reference|999|de}}; {{/S+|Externí odkazy|999|de}}; {{/S+|\{\{Commons|999|de}}; ---- == T == {| class="wikitable sortable" |+ ! !Kod !Art !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|7.5|3=(537315)}}–<br>7.88% (564679) ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|21.22|3=(660277)}}–<br>22.99% (715332) ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|0|3=(0)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! ! Kod !! Art !!\&lt;gallery!! Òbaczë téż !! \{\{Przëpisë!! Bùtnowé lënczi!!\{\{Commons |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |2026-04-07 ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |} --- {{/S+|\<gallery|191292|eo|raw=1}} * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- <code>|-<br> |2026-04-09 || csb || {{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}} || {{/S+|\<gallery|129|csb|raw=1}} || {{/S+|Òbaczë téż|331|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Przëpisë|443|csb|raw=1|flag=i}} || {{/S+|Bùtnowé lënczi|2003|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Commons|976|csb|raw=1|flag=i}} </code> </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|138|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|370|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|465|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2027|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1016|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}} → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> f50180i1tcsmp1croysis68s5u7gqcp 4 12529 194882 192981 2026-04-10T19:18:01Z Iketsi 3254 + 194882 wikitext text/x-wiki https://{{{2|csb}}}.wikipedia.org/w/index.php?search={{urlencode:{{{1|}}}|QUERY}}&title=Special%3ASearch&profile=advanced&fulltext=1&sort=create_timestamp_desc&ns0=1<noinclude> * {{urlencode:/= Òbaczë téż =/}} * {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/}} or * {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|QUERY}} QUERY * {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|WIKI}} WIKI * {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|PATH}} PATH <noinclude> 57gxu00z6fy1tcqnflm34916a9dzqok 194883 194882 2026-04-10T19:18:31Z Iketsi 3254 + 194883 wikitext text/x-wiki https://{{{2|csb}}}.wikipedia.org/w/index.php?search={{urlencode:{{{1|}}}|QUERY}}&title=Special%3ASearch&profile=advanced&fulltext=1&sort=create_timestamp_desc&ns0=1<noinclude> * {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/}} or * QUERY: {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|QUERY}} * WIKI: {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|WIKI}} * PATH: {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|PATH}} <noinclude> kkda538ymghv6e2489bq1466kxm96pb 194884 194883 2026-04-10T19:22:24Z Iketsi 3254 |PATH 194884 wikitext text/x-wiki https://{{{2|csb}}}.wikipedia.org/w/index.php?search={{urlencode:{{{1|}}}|PATH}}&title=Special%3ASearch&profile=advanced&fulltext=1&sort=create_timestamp_desc&ns0=1<noinclude> * {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/}} or * QUERY: {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|QUERY}} * WIKI: {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|WIKI}} * PATH: {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|PATH}} <noinclude> 6nc87xtxxzo1cvujxojsjon36jh7883 194885 194884 2026-04-10T19:27:35Z Iketsi 3254 |QUERY 194885 wikitext text/x-wiki https://{{{2|csb}}}.wikipedia.org/w/index.php?search={{urlencode:{{{1|}}}|QUERY}}&title=Special%3ASearch&profile=advanced&fulltext=1&sort=create_timestamp_desc&ns0=1<noinclude> * {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/}} or * QUERY: {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|QUERY}} * WIKI: {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|WIKI}} * PATH: {{urlencode:insource:/= Òbaczë téż =/|PATH}} <noinclude> kkda538ymghv6e2489bq1466kxm96pb 10 12556 194837 194135 2026-04-10T15:28:10Z Iketsi 3254 <includeonly> 194837 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|14px|link=]] [https://www.youtube.com/{{#switch:{{{typ}}} | u | user | użytkownik = user/{{{id|}}} | c | channel | kanał = {{{id|}}} | p | playlist | lista = playlist?list={{{id|}}} | v | video | film | #default = watch?v={{{id|{{{1|}}}}}}{{#if: {{{t|{{{3|}}}}}} | &t={{{t|{{{3|}}}}}} | }} }} {{{tituł|{{{titel|{{{2|{{{typ|Film}}}}}}}}}}}}] na YouTube</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{YouTube|uqdmmC3YX08|Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô|archive=https://web.archive.org/web/20140307174041/http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08}}</nowiki></code> :{{YouTube|uqdmmC3YX08|Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô|archive=https://web.archive.org/web/20140307174041/http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08}} ---- </noinclude> awkz9sgf1u6am3g37kh8lbgwjotpirb 2 12576 194744 194669 2026-04-10T13:20:36Z Iketsi 3254 +1 194744 wikitext text/x-wiki == [[Special:SpecialPages]] == {| class="mw-collapsible mw-collapsed wikitable sortable" |+ !# ! ! ! |- | align="right" |1 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |2 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |3 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |4 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |5 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |6 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |7 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |8 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |9 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |10 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |20 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |21 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |22 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |23 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |24 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |25 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |26 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |27 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |28 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |29 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |30 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |31 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |32 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |33 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |34 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |35 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |36 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |37 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |38 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |39 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |40 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |41 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |42 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |43 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |44 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |45 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |46 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |47 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |48 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |49 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |50 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |51 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |52 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |53 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |54 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |55 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |56 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |57 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |58 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |59 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |60 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |61 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |62 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |63 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |64 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |65 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |66 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |67 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |68 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |69 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |70 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |71 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |72 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |73 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |74 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |75 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |76 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |77 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |78 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |79 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |80 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |81 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |82 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |83 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |84 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |85 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |86 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |87 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |88 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |89 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |90 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |91 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |92 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |93 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |94 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |95 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |96 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |97 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |98 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |99 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |100 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |101 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |102 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |103 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |104 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |105 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |106 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |107 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |108 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |109 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |110 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |111 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |112 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |113 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |114 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |115 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |116 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |117 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |118 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |119 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |120 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |121 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |122 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |123 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |124 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |125 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |126 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |127 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |128 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |129 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |130 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |131 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |132 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |133 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |134 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |135 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |136 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |137 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |138 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |139 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |140 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |141 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |142 |{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |143 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |144 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |145 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |146 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |147 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |148 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |149 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |150 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |151 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |152 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |153 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |154 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |155 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |156 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |157 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |158 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |159 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |160 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |161 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |162 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |163 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |164 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |165 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |166 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |167 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |168 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |169 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |170 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |} == C == {| class="wikitable" |+ ! ! |- |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |<code><nowiki><categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree></nowiki></code> <categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree> |- |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |+ ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Strony z zepsutymi przypisami]] | |- |[[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] | |- |[[:Kategòrëjô:Pages lacking a References section heading]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline]] | |- |[[:Kategòrëjô:Inconsistent wikidata for Commons category]] | |} == OK? == {| class="wikitable" |+ ! ! !Desktop Web !Mobile Web !App !Kiwix ! |- | |Audio | | |OK | - |[[Łobéz]]; |- | |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline|EasyTimeline]] | | | |OK |[[Łobéz]]; [[Linuksowô distribùcëjô]] |} == csbwp == * [[:Òbrôzk:Wikipedie w 'małych' językach Polski.pdf]] * {{RKJ|2023|190}} ppgzzrt4t3nlonbmktwas0pcjwofnz6 14 12593 194752 2026-04-10T13:34:39Z Iketsi 3254 N 194752 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Bòtanika]] npitjmyf5hvy6hwhkgjanjycbnel4pw 194758 194752 2026-04-10T13:42:36Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Zele]] do [[Kategòrëjô:Zela]]: 1 zelé; 2 zela 194752 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Bòtanika]] npitjmyf5hvy6hwhkgjanjycbnel4pw 0 12594 194756 2026-04-10T13:40:22Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Zele]] do [[Zelé]]: https://sloworz.org/word/4402 194756 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Zelé]] kqjd9f15inzmtxt7ys47dvjdgyaazvi 14 12595 194759 2026-04-10T13:42:36Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Zele]] do [[Kategòrëjô:Zela]]: 1 zelé; 2 zela 194759 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Zela]] 95m82xc90ggyeh3gp2ot8wcxdrqa38h 14 12596 194811 2026-04-10T14:15:39Z Iketsi 3254 N 194811 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Szpòrt]] qtqqigy73iphrld1x4e7d9fiy448sir 11 12597 194873 2026-04-10T16:46:11Z DawnyTest 14843 /* Daty */ nowa sekcja 194873 wikitext text/x-wiki == Daty == Dzień dobry, byłby ktoś może w stanie zaktualizować szablon tak, aby nagłówek przeznaczony na datę i miejsce śmierci był opcjonalny i w całości się nie wyświetlał jeżeli wartości ''Data_smierci'' i ''Mol_smierci'' są puste? Analogicznie z datą i miejscem urodzenia. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 18:46, 10 łżë 2026 (CEST) ny1maapxnjtjw6s47tjb2ymstbbb3cs