Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 16 195600 195200 2026-04-16T00:48:31Z Iketsi 3254 Òbrôzk:Wiktionary-logo-csb.svg 195600 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wiktionary-logo-csb.svg|mały]] '''Wiktionary''' – '''Słowôrz Wikipediji''' to ùdba chtërnô je z [[Wikipedijô|Wikipediji]] wëszłô, mô òna za zgrôw ùsadzenié wòlnoprzëstãpnegò jakno ë fùlwôrtnégò wielejãzëkòwégò [[słowôrz]]a. Anielskô wersëjô òsta zrëszónô [[12 gòdnika]] [[2002]] rokù. == Òbaczë téż == * [[Kiwix]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://wiktionary.org/ wiktionary.org] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Wikimedia]] [[Kategòrëjô:Słowôrze]] q42jzscz7ozy995ojgp20qcggepio7d 0 60 195602 192620 2026-04-16T00:52:17Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 195602 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} == Runicë == * [[Alojzy Bùdzysz]] * [[Jan Bùgenhagen]] * [[Léòn Heyke]] * [[Szimón Krofey]] * [[Aleksander Labùda]] * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Alojzy Nôgel]] * [[Jan Trepczik]] == Panownicë == * [[Bògùsłôw X Wiôldżi]] * [[Elżbiéta Pòmòrskô]] ''(Alžběta Pomořanská)'' * [[Erik Pòmòrsczi]] ''(Erik af Pommern, Erik XIII av Pommern)'' * [[Margaréta (Królewô)]] * [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłk II Wiôldżi]] == Dzejôrze == * [[Karol Krefft]] * [[Antón Ôbram]] ''([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]: Antoni Abraham)'' {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrzani|*]] b7ft9ltu6xt1p0e5p065fho07s2auoz 195606 195602 2026-04-16T01:05:44Z Iketsi 3254 + 195606 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} == Runicë == [[Òbrôzk:Johannes-Bugenhagen-2 cropped.jpg|mały|120x120px|[[Jan Bùgenhagen]]]] [[Òbrôzk:Leon Heyke (14023578).jpg|mały|120x120px|[[Léón Heyke]]]] [[Òbrôzk:Labuda Aleksander - dowód osobisty.jpg|120x120px|mały|[[Aleksander Labùda]]]] * [[Alojzy Bùdzysz]] * [[Jan Bùgenhagen]] * [[Léòn Heyke]] * [[Szimón Krofey]] * [[Aleksander Labùda]] * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Alojzy Nôgel]] * [[Jan Trepczik]] == Panownicë == * [[Bògùsłôw X Wiôldżi]] * [[Elżbiéta Pòmòrskô]] ''(Alžběta Pomořanská)'' * [[Erik Pòmòrsczi]] ''(Erik af Pommern, Erik XIII av Pommern)'' * [[Margaréta (Królewô)]] * [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłk II Wiôldżi]] == Dzejôrze == * [[Karol Krefft]] * [[Antón Ôbram]] ''([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]: Antoni Abraham)'' {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrzani|*]] 0xi7nsejg6vxcnisdvkemmx8h7dk3ce 195636 195606 2026-04-16T11:00:36Z Orbitminis 18250 195636 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} Hewòtną starną je lëstą słôwnëch Pòmòrzanów. == Runicë == [[Òbrôzk:Johannes-Bugenhagen-2 cropped.jpg|mały|120x120px|[[Jan Bùgenhagen]]]] [[Òbrôzk:Leon Heyke (14023578).jpg|mały|120x120px|[[Léón Heyke]]]] [[Òbrôzk:Labuda Aleksander - dowód osobisty.jpg|120x120px|mały|[[Aleksander Labùda]]]] * [[Alojzy Bùdzysz]] * [[Jan Bùgenhagen]] * [[Léòn Heyke]] * [[Szimón Krofey]] * [[Aleksander Labùda]] * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Alojzy Nôgel]] * [[Jan Trepczik]] == Panownicë == * [[Bògùsłôw X Wiôldżi]] * [[Elżbiéta Pòmòrskô]] ''(Alžběta Pomořanská)'' * [[Erik Pòmòrsczi]] ''(Erik af Pommern, Erik XIII av Pommern)'' * [[Margaréta (Królewô)]] * [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłk II Wiôldżi]] == Dzejôrze == * [[Karol Krefft]] * [[Antón Ôbram]] ''([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]: Antoni Abraham)'' {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrzani|*]] l3dho60okwi9wo6l1iyd7n38988c00o 195637 195636 2026-04-16T11:01:59Z Orbitminis 18250 195637 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} Hewòtną starną pòkôzëje lëstą słôwnëch Pòmòrzanów. == Runicë == [[Òbrôzk:Johannes-Bugenhagen-2 cropped.jpg|mały|120x120px|[[Jan Bùgenhagen]]]] [[Òbrôzk:Leon Heyke (14023578).jpg|mały|120x120px|[[Léón Heyke]]]] [[Òbrôzk:Labuda Aleksander - dowód osobisty.jpg|120x120px|mały|[[Aleksander Labùda]]]] * [[Alojzy Bùdzysz]] * [[Jan Bùgenhagen]] * [[Léòn Heyke]] * [[Szimón Krofey]] * [[Aleksander Labùda]] * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Alojzy Nôgel]] * [[Jan Trepczik]] == Panownicë == * [[Bògùsłôw X Wiôldżi]] * [[Elżbiéta Pòmòrskô]] ''(Alžběta Pomořanská)'' * [[Erik Pòmòrsczi]] ''(Erik af Pommern, Erik XIII av Pommern)'' * [[Margaréta (Królewô)]] * [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłk II Wiôldżi]] == Dzejôrze == * [[Karol Krefft]] * [[Antón Ôbram]] ''([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]: Antoni Abraham)'' {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrzani|*]] hhxgozu1lp98jeaogb1jcl5z4mrunou 195639 195637 2026-04-16T11:39:18Z Orbitminis 18250 195639 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} Hewòtna starna pòkôzëje lësta słôwnëch Pòmòrzanów. == Runicë == [[Òbrôzk:Johannes-Bugenhagen-2 cropped.jpg|mały|120x120px|[[Jan Bùgenhagen]]]] [[Òbrôzk:Leon Heyke (14023578).jpg|mały|120x120px|[[Léón Heyke]]]] [[Òbrôzk:Labuda Aleksander - dowód osobisty.jpg|120x120px|mały|[[Aleksander Labùda]]]] * [[Alojzy Bùdzysz]] * [[Jan Bùgenhagen]] * [[Léòn Heyke]] * [[Szimón Krofey]] * [[Aleksander Labùda]] * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Alojzy Nôgel]] * [[Jan Trepczik]] == Panownicë == * [[Bògùsłôw X Wiôldżi]] * [[Elżbiéta Pòmòrskô]] ''(Alžběta Pomořanská)'' * [[Erik Pòmòrsczi]] ''(Erik af Pommern, Erik XIII av Pommern)'' * [[Margaréta (Królewô)]] * [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłk II Wiôldżi]] == Dzejôrze == * [[Karol Krefft]] * [[Antón Ôbram]] ''([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]: Antoni Abraham)'' {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrzani|*]] rcxttfe6xp1b4wk08sprg5e2ar993nf 0 152 195525 185830 2026-04-15T16:16:22Z Iketsi 3254 /* Ùrodzëlë sã */ {{Ill|Barnisłôw Taraszkiewicz|Q=2150090}} 195525 wikitext text/x-wiki === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Dobigniéwa, Fabiana, Sebastiana === Wëdarzenia === *1936 – [[Édwôrd VIII]] òstôł królã [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanie]] === Ùrodzëlë sã === *1892 – {{Ill|Barnisłôw Taraszkiewicz|Q=2150090}} – [[Biôłorusjô|biôłorusczi]] jãzëkòznôwca i pòliticzny dzejôrz, ùsôdzca pierszi gramaticzi [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczégò jãzëkã]] *1950 – [[Jerzi Łisk]] – ùtwórca mùzyczi do tekstów kaszëbsczich pòétów === Ùmarlë === * === Przësłowié === * Dobrim wszãdze dobrze. {{Kalãdarium}} [[Kategòrëjô:Stëcznik|#20]] 82lczshz7x4l3qgs5m9ir7u49taisbf 0 1411 195601 191920 2026-04-16T00:50:26Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 195601 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Smãtk''' – niepòzwónô dzys pòstacëjô, chtërna je gwësno przestarzałoscą pò [[pòganizna|pògańsczich]] wierzeniach, a dzys je zapchniãta do rolë złegò dëcha abò diôbła. [[Aleksander Majkòwsczi]] pisôł ò nim w pòwiescë „[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]” m. jin. tak:<blockquote>Smãtk cã spãtôł, spãtôł Złi! Miôł jes zemiã, ni môsz ji!</blockquote> {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] i984zi8djuceeil877c8q9j6945acwg 0 1412 195452 188157 2026-04-15T14:52:55Z Iketsi 3254 Galeriô 195452 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Antoni Abraham.jpeg|mały]] '''Antón Ôbram''' (téż: ''Tóna Ôbram'', ([[pòlsczi jãzëk|(pòl.)]]: ''Antoni Abraham'') béł pro-pòlsczi kaszëbsczi dzejôrz. Ùrodzył sã [[19 gòdnika]] [[1869]] rokù w [[Zdrada|Zdradze]] kòl [[Pùck|Pùcka]]. Ùmôrł [[23 czerwińca]] [[1923]] w [[Gdiniô|Gdini]]. == Òbaczë téż == * [[Pùck]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Anab2004g ubt.jpeg|Antón Ôbram, [[Gdiniô]] Òbrôzk:Puck10.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Ôbram, Antón}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi|Abraham Antoni]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Abraham , Antoni]] 32e12w7quper41rjrkyhgr5m5rjkjt0 0 1419 195489 186921 2026-04-15T15:36:02Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195489 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Céwice | rodzôcz_wsë= | céch_wsë=Image:POL gmina Cewice COA.svg | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=lãbòrsczi | gmina=Céwice | szôłtëstwò=Céwice | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=26 | sekùndëN=11 | gradëE=17 | minutëE=44 | sekùndëE=07 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=1687 | gãscëzna= | nr_czér=59 | pòcztowi_kòd=84-312 | reg_tôfla=GLE | SIMC= | szôłtës= | www=http://www.cewice.pl/ | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Cewice - kościół Wniebowzięcia NMP (2).jpg|mały|Kòscół]] '''Céwice''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Cewice'') – to gminnô wies w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu je kòscół i szkòła. Òficjalnô [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskô]] pòzwa wsë w fòrmie „Céwice” òsta wprowadzónô 9 łżëkwiata 2019<ref>[https://web.archive.org/web/20190624093236/http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/download/86/13576/stan09042019ost.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.cewice.pl/ {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Céwice]] kkgqw8u15unmbqwyu52dluv9ltte2tg 0 1426 195421 195286 2026-04-15T13:23:56Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195421 wikitext text/x-wiki {| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big>'''{{{1|{{PAGENAME}}}}}'''</big> |- | align="center" colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[Òbrôzk:Flag_of_Europe.svg|250px|]] '''Fana Eùropejsczi Ùnie''' – dwanôsce złotëch gwiôzd rozłożonëch w òkrãgù na mòdrim tle<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-flag_pl Flaga europejska], european-union.europa.eu</ref>. |- | align="center" colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[Òbrôzk:European Union main map.svg|250x250px|bezramki]] '''Kôrta Eùropejsczi Ùnie''' |} '''Eùropejskô Ùniô, EÙ''' – gòspòdarczô i pòliticznô zrzesz 27 państw [[Eùropa|Eùropë]]. Pòwsta 1 smùtana 1993 rokù na mòcë [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòdë z Maastricht]], co bëło skùtkã wielelatny pòliticzny, gòspòdarczi i spòlëznowi integracje. Kòrzenie dzysdniowi eùropejsczi integracje sëgają pòwòjnégò cządu – 1949 rokù pòwsta Radzëzna Eùropë, a 1951 r. Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1945-59], european-union.europa.eu</ref>. Òd czasu weńscô w żëcé Lizbóńsczi Ùgòdë 1 gòdnika 2009, prawnym spòdlim funksnérowaniô Ùnie są [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]] i [[Traktat ò funksnérowanim Europejsczi Ùnii|Ùgòda ò funksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]. Wiôldżé znaczenié dlô ùnijnégò pòrządkù prawnégò mô téż [[Kôrta Prôw Pòdstawòwich]]. Ùgòda z Lizbónë dôwô mòżlëwòta przëjãcô przez EÙ [[Europejsczi Kónwencji Prôw Człowieka]]. Samò przëstãpienié do Kónwencji nie òznôczô bëcô członkã Ùnii w Radzëznie Europë. == Pòdôwczi == * lëdztwò: 454.9 mln mieszkańców * wiéchrzëzna: 3 976 952 km² * Krajewô Wërobizna Brutto: 10 422 mld USD * Krajewô Wërobizna Brutto na mieszkańca: 22 911 mld USD (PPP) [[Himn Eùropejsczi Ùniji]], ''Òda do redotë'', na [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przedolmaczëł [[Zbigniéw Jankòwsczi]]. == Sztruktura == W Eùropejsczi Ùnie fónksnérëje 7 eùropejsczich jinstitucjów, 9 òrganów EÙ i wiãcy jak 30 zdecentralizowónëch agencjów<ref>[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/institutions-and-bodies/types-institutions-and-bodies_pl Rodzaje instytucji i organów], european-union.europa.eu</ref>. Jistnieją 4 główné jinstitucje, jaczé czerëją administracją EÙ: * [[Òbrôzk:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|mały|Zala Òbradów Eùropejsczégò Parlamentu w [[Sztrasbùrg|Sztrasbùrgù]]]]Eùropejsczi Parlament – reprezentëje òbëwatelów nôleżnikòwëch krajów EÙ. Pòsélcowie są wëbieróni w bezpòstrzédny welacje. EP rozsądzô w sprawie eùropejsczégò prawa mët z Radzëzną Eùropejsczi Ùnie. Zacwierdzëwô bùdżet Ùnie. * Eùropejskô Radzëzna – przédnicë państw abò rządów krajów EÙ twòrzą radzëznã. Wskazëwô òglowi pòliticzny czerënk i prioritetë Ùnie. Przédnik radzëznë wëbieróny je na 2,5-latną kadencjã, chtërną mòże rôz òdnowic. Reprezentacją Pòlsczi w radzëznie je premiéra<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/european-council/members/ Członkowie Rady Europejskiej], consilium.europa.eu</ref>. * Radzëzna Eùropejsczi Ùnie – reprezentëje rządë krajów EÙ. Radzëzna je ògarnã, w jaczim minystrowie ze wszëtczich krajów pòtikają sã, bë twòrzëc prawò i kòòrdinowac pòlitikã w apartnych òbrëmiach. * Eùropejskô Kòmisjô – przédny òrgan wëkònawczi EÙ. == Geògrafiô == === Nôleżnikòwé kraje EÙ === {| class="wikitable" !Rok przëstãpieniô !Nôleżnikòwé kraje EÙ !Òrganizacjô |- | align="center" |1957 |[[òbrôzk:Flag of Belgium (civil).svg|border|20px]][[Belgijskô|Belgiô]], [[òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]][[Francëjô|Francëskô]], [[òbrôzk:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]][[Hòlandzkô]], [[òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]][[Luksembùrg]], [[òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]]RFN (òd 1990 jakno [[Niemieckô|zjednónô Niemieckô]]), [[òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]][[Italskô]] | align="center" |Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota |- | align="center" |1973 |[[òbrôzk:Flag of Denmark.svg|border|20px]][[Dëńskô]], [[òbrôzk:Flag of Ireland.svg|border|20px]][[Irlandiô|Irlandzkô]], [[òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|20px]][[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]]* | rowspan="3" align="center" |Eùropejskô Wspólnota |- | align="center" |1981 |[[òbrôzk:Flag of Greece.svg|border|20px]][[Greckô]] |- | align="center" |1986 |[[òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]][[Szpańskô]], [[òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]][[Pòrtugalskô]] |- | align="center" |1995 |[[òbrôzk:Flag of Austria.svg|border|20px]][[Aùstriô|Óstriackô]], [[òbrôzk:Flag of Finland.svg|border|20px]][[Fińskô]], [[òbrôzk:Flag of Sweden.svg|border|20px]][[Szwedzkô|Szwédzkô]] | rowspan="4" align="center" |Eùropejskô Ùniô |- | align="center" |2004 |[[òbrôzk:Flag of Cyprus.svg|border|20px]][[Cyper]], [[òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|border|20px]][[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[òbrôzk:Flag of Estonia.svg|border|20px]][[Estoniô]], [[òbrôzk:Flag of Lithuania.svg|border|20px]][[Lëtwa|Lëtewskô]], [[òbrôzk:Flag of Latvia.svg|border|20px]][[Łotwa]], [[òbrôzk:Flag of Malta.svg|border|20px]][[Malta]], [[òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]][[Pòlskô]], [[òbrôzk:Flag of Slovakia.svg|border|20px]][[Słowackô]], [[òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|border|20px]][[Słoweniô|Sloweńskô]], [[òbrôzk:Flag of Hungary.svg|border|20px]][[Madżarskô]] |- | align="center" |2007 |[[òbrôzk:Flag of Bulgaria.svg|border|20px]][[Bùłgariô|Bùłgarskô]], [[òbrôzk:Flag of Romania.svg|border|20px]][[Rumùńskô]] |- | align="center" |2013 |[[òbrôzk:Flag of Croatia.svg|border|20px]][[Chòrwackô]] |}[[Òbrôzk:EC-EU-enlargement animation.gif|Rozkòscerzanié sã Eùropejsczi Ùnie w czasu|mały|250x250px]] === Kraje, jaczé òpùscëłë EÙ === {| class="wikitable" !Państwò !Rok przëstãpieniô !Rok wëstãpieniô !Referendum |- |[[òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|15px]]Wiôlgô Britaniô | align="center" |1973 | align="center" |2020 |23 czerwińca 2016 ''(51.9% za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie)''<ref>[https://www.electoralcommission.org.uk/research-reports-and-data/our-reports-and-data-past-elections-and-referendums/report-23-june-2016-referendum-uks-membership-european-union Report: 23 June 2016 referendum on the UK’s membership of the European Union], electoralcommission.org.uk, séwnik 2016</ref> |}Eùropejsczé stolëce: [[Brusel]], [[Sztrasbùrg]]. Òd 1973 do 2020 rokù w Uniji bëła téż [[Wiôlgô Britanijô]]. Państwa-kandidatë do Eùropejsczi Ùniji: # [[Tëreckô]] - niżódné negocjacëjé == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùniji]] * [[Eùropa]] * [[Eùropejskô Radzëzna]][https://web.archive.org/web/20140909142901/http://european-council.europa.eu/home-page.aspx?lang=pl (pl)] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://europa.eu/ Eùropejskô Ùnijô] * [http://www.europarl.europa.eu/news/pl/news-room/content/20130322STO06743/html/Zagro%C5%BCone-j%C4%99zyki-co-zrobi%C4%87-by-uratowa%C4%87-je-przed-zapomnieniem m.jin. kaszëbsczi] <gallery> Òbrôzk:Quai d'Orsay.jpg Òbrôzk:Eurotower in Frankfurt.jpg|Eùropejsczi Centralny Bank Òbrôzk:Polska ePaszport.jpg|Òbkłôdka pasu File:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|European Commission </gallery> [[Kategòrëjô:Eùropa]] d47ygnw2c2r1r2thm108ziko73ok9o0 195422 195421 2026-04-15T13:25:18Z Iketsi 3254 Eùropejskô Kòmisjô 195422 wikitext text/x-wiki {| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big>'''{{{1|{{PAGENAME}}}}}'''</big> |- | align="center" colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[Òbrôzk:Flag_of_Europe.svg|250px|]] '''Fana Eùropejsczi Ùnie''' – dwanôsce złotëch gwiôzd rozłożonëch w òkrãgù na mòdrim tle<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-flag_pl Flaga europejska], european-union.europa.eu</ref>. |- | align="center" colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[Òbrôzk:European Union main map.svg|250x250px|bezramki]] '''Kôrta Eùropejsczi Ùnie''' |} '''Eùropejskô Ùniô, EÙ''' – gòspòdarczô i pòliticznô zrzesz 27 państw [[Eùropa|Eùropë]]. Pòwsta 1 smùtana 1993 rokù na mòcë [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòdë z Maastricht]], co bëło skùtkã wielelatny pòliticzny, gòspòdarczi i spòlëznowi integracje. Kòrzenie dzysdniowi eùropejsczi integracje sëgają pòwòjnégò cządu – 1949 rokù pòwsta Radzëzna Eùropë, a 1951 r. Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1945-59], european-union.europa.eu</ref>. Òd czasu weńscô w żëcé Lizbóńsczi Ùgòdë 1 gòdnika 2009, prawnym spòdlim funksnérowaniô Ùnie są [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]] i [[Traktat ò funksnérowanim Europejsczi Ùnii|Ùgòda ò funksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]. Wiôldżé znaczenié dlô ùnijnégò pòrządkù prawnégò mô téż [[Kôrta Prôw Pòdstawòwich]]. Ùgòda z Lizbónë dôwô mòżlëwòta przëjãcô przez EÙ [[Europejsczi Kónwencji Prôw Człowieka]]. Samò przëstãpienié do Kónwencji nie òznôczô bëcô członkã Ùnii w Radzëznie Europë. == Pòdôwczi == * lëdztwò: 454.9 mln mieszkańców * wiéchrzëzna: 3 976 952 km² * Krajewô Wërobizna Brutto: 10 422 mld USD * Krajewô Wërobizna Brutto na mieszkańca: 22 911 mld USD (PPP) [[Himn Eùropejsczi Ùniji]], ''Òda do redotë'', na [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przedolmaczëł [[Zbigniéw Jankòwsczi]]. == Sztruktura == W Eùropejsczi Ùnie fónksnérëje 7 eùropejsczich jinstitucjów, 9 òrganów EÙ i wiãcy jak 30 zdecentralizowónëch agencjów<ref>[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/institutions-and-bodies/types-institutions-and-bodies_pl Rodzaje instytucji i organów], european-union.europa.eu</ref>. Jistnieją 4 główné jinstitucje, jaczé czerëją administracją EÙ: * [[Òbrôzk:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|mały|Zala Òbradów Eùropejsczégò Parlamentu w [[Sztrasbùrg|Sztrasbùrgù]]]]Eùropejsczi Parlament – reprezentëje òbëwatelów nôleżnikòwëch krajów EÙ. Pòsélcowie są wëbieróni w bezpòstrzédny welacje. EP rozsądzô w sprawie eùropejsczégò prawa mët z Radzëzną Eùropejsczi Ùnie. Zacwierdzëwô bùdżet Ùnie. * Eùropejskô Radzëzna – przédnicë państw abò rządów krajów EÙ twòrzą radzëznã. Wskazëwô òglowi pòliticzny czerënk i prioritetë Ùnie. Przédnik radzëznë wëbieróny je na 2,5-latną kadencjã, chtërną mòże rôz òdnowic. Reprezentacją Pòlsczi w radzëznie je premiéra<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/european-council/members/ Członkowie Rady Europejskiej], consilium.europa.eu</ref>. * Radzëzna Eùropejsczi Ùnie – reprezentëje rządë krajów EÙ. Radzëzna je ògarnã, w jaczim minystrowie ze wszëtczich krajów pòtikają sã, bë twòrzëc prawò i kòòrdinowac pòlitikã w apartnych òbrëmiach. * Eùropejskô Kòmisjô – przédny òrgan wëkònawczi EÙ. == Geògrafiô == === Nôleżnikòwé kraje EÙ === {| class="wikitable" !Rok przëstãpieniô !Nôleżnikòwé kraje EÙ !Òrganizacjô |- | align="center" |1957 |[[òbrôzk:Flag of Belgium (civil).svg|border|20px]][[Belgijskô|Belgiô]], [[òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]][[Francëjô|Francëskô]], [[òbrôzk:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]][[Hòlandzkô]], [[òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]][[Luksembùrg]], [[òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]]RFN (òd 1990 jakno [[Niemieckô|zjednónô Niemieckô]]), [[òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]][[Italskô]] | align="center" |Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota |- | align="center" |1973 |[[òbrôzk:Flag of Denmark.svg|border|20px]][[Dëńskô]], [[òbrôzk:Flag of Ireland.svg|border|20px]][[Irlandiô|Irlandzkô]], [[òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|20px]][[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]]* | rowspan="3" align="center" |Eùropejskô Wspólnota |- | align="center" |1981 |[[òbrôzk:Flag of Greece.svg|border|20px]][[Greckô]] |- | align="center" |1986 |[[òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]][[Szpańskô]], [[òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]][[Pòrtugalskô]] |- | align="center" |1995 |[[òbrôzk:Flag of Austria.svg|border|20px]][[Aùstriô|Óstriackô]], [[òbrôzk:Flag of Finland.svg|border|20px]][[Fińskô]], [[òbrôzk:Flag of Sweden.svg|border|20px]][[Szwedzkô|Szwédzkô]] | rowspan="4" align="center" |Eùropejskô Ùniô |- | align="center" |2004 |[[òbrôzk:Flag of Cyprus.svg|border|20px]][[Cyper]], [[òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|border|20px]][[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[òbrôzk:Flag of Estonia.svg|border|20px]][[Estoniô]], [[òbrôzk:Flag of Lithuania.svg|border|20px]][[Lëtwa|Lëtewskô]], [[òbrôzk:Flag of Latvia.svg|border|20px]][[Łotwa]], [[òbrôzk:Flag of Malta.svg|border|20px]][[Malta]], [[òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]][[Pòlskô]], [[òbrôzk:Flag of Slovakia.svg|border|20px]][[Słowackô]], [[òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|border|20px]][[Słoweniô|Sloweńskô]], [[òbrôzk:Flag of Hungary.svg|border|20px]][[Madżarskô]] |- | align="center" |2007 |[[òbrôzk:Flag of Bulgaria.svg|border|20px]][[Bùłgariô|Bùłgarskô]], [[òbrôzk:Flag of Romania.svg|border|20px]][[Rumùńskô]] |- | align="center" |2013 |[[òbrôzk:Flag of Croatia.svg|border|20px]][[Chòrwackô]] |}[[Òbrôzk:EC-EU-enlargement animation.gif|Rozkòscerzanié sã Eùropejsczi Ùnie w czasu|mały|250x250px]] === Kraje, jaczé òpùscëłë EÙ === {| class="wikitable" !Państwò !Rok przëstãpieniô !Rok wëstãpieniô !Referendum |- |[[òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|15px]]Wiôlgô Britaniô | align="center" |1973 | align="center" |2020 |23 czerwińca 2016 ''(51.9% za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie)''<ref>[https://www.electoralcommission.org.uk/research-reports-and-data/our-reports-and-data-past-elections-and-referendums/report-23-june-2016-referendum-uks-membership-european-union Report: 23 June 2016 referendum on the UK’s membership of the European Union], electoralcommission.org.uk, séwnik 2016</ref> |}Eùropejsczé stolëce: [[Brusel]], [[Sztrasbùrg]]. Òd 1973 do 2020 rokù w Uniji bëła téż [[Wiôlgô Britanijô]]. Państwa-kandidatë do Eùropejsczi Ùniji: # [[Tëreckô]] - niżódné negocjacëjé == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Quai d'Orsay.jpg Òbrôzk:Eurotower in Frankfurt.jpg|Eùropejsczi Centralny Bank Òbrôzk:Polska ePaszport.jpg|Òbkłôdka pasu Òbrôzk:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|Eùropejskô Kòmisjô </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùniji]] * [[Eùropa]] * [[Eùropejskô Radzëzna]][https://web.archive.org/web/20140909142901/http://european-council.europa.eu/home-page.aspx?lang=pl (pl)] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://europa.eu/ Eùropejskô Ùnijô] * [http://www.europarl.europa.eu/news/pl/news-room/content/20130322STO06743/html/Zagro%C5%BCone-j%C4%99zyki-co-zrobi%C4%87-by-uratowa%C4%87-je-przed-zapomnieniem m.jin. kaszëbsczi] [[Kategòrëjô:Eùropa]] fulb3mlhvlcesdtr2aonw7zst0uhuqz 195541 195422 2026-04-15T16:58:13Z DawnyTest 14843 195541 wikitext text/x-wiki {| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big>'''{{{1|{{PAGENAME}}}}}'''</big> |- | align="center" colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[Òbrôzk:Flag_of_Europe.svg|250px|]] '''Fana Eùropejsczi Ùnie''' – dwanôsce złotëch gwiôzd rozłożonëch w òkrãgù na mòdrim tle<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-flag_pl Flaga europejska], european-union.europa.eu</ref>. |- | align="center" colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[Òbrôzk:European Union main map.svg|250x250px|bezramki]] '''Kôrta Eùropejsczi Ùnie''' |} '''Eùropejskô Ùniô, EÙ''' – gòspòdarczô i pòliticznô zrzesz 27 państw [[Eùropa|Eùropë]]. Pòwsta 1 smùtana 1993 rokù na mòcë [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòdë z Maastricht]], co bëło skùtkã wielelatny pòliticzny, gòspòdarczi i spòlëznowi integracje. Kòrzenie dzysdniowi eùropejsczi integracje sëgają pòwòjnégò cządu – 1949 rokù pòwsta Radzëzna Eùropë, a 1951 r. Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1945-59], european-union.europa.eu</ref>. Òd czasu weńscô w żëcé Lizbóńsczi Ùgòdë 1 gòdnika 2009, prawnym spòdlim funksnérowaniô Ùnie są [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]] i [[Traktat ò funksnérowanim Europejsczi Ùnii|Ùgòda ò funksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]. Wiôldżé znaczenié dlô ùnijnégò pòrządkù prawnégò mô téż [[Kôrta Prôw Pòdstawòwich]]. Ùgòda z Lizbónë dôwô mòżlëwòta przëjãcô przez EÙ [[Europejsczi Kónwencji Prôw Człowieka]]. Samò przëstãpienié do Kónwencji nie òznôczô bëcô członkã Ùnii w Radzëznie Europë. == Pòdôwczi == * lëdztwò: 454.9 mln mieszkańców * wiéchrzëzna: 3 976 952 km² * Krajewô Wërobizna Brutto: 10 422 mld USD * Krajewô Wërobizna Brutto na mieszkańca: 22 911 mld USD (PPP) [[Himn Eùropejsczi Ùniji]], ''Òda do redotë'', na [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przedolmaczëł [[Zbigniéw Jankòwsczi]]. == Sztruktura == W Eùropejsczi Ùnie fónksnérëje 7 eùropejsczich jinstitucjów, 9 òrganów EÙ i wiãcy jak 30 zdecentralizowónëch agencjów<ref>[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/institutions-and-bodies/types-institutions-and-bodies_pl Rodzaje instytucji i organów], european-union.europa.eu</ref>. Jistnieją 4 główné jinstitucje, jaczé czerëją administracją EÙ: * [[Òbrôzk:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|mały|Zala Òbradów Eùropejsczégò Parlamentu w [[Sztrasbùrg|Sztrasbùrgù]]]]Eùropejsczi Parlament – reprezentëje òbëwatelów nôleżnikòwëch krajów EÙ. Pòsélcowie są wëbieróni w bezpòstrzédny welacje. EP rozsądzô w sprawie eùropejsczégò prawa mët z Radzëzną Eùropejsczi Ùnie. Zacwierdzëwô bùdżet Ùnie. * Eùropejskô Radzëzna – przédnicë państw abò rządów krajów EÙ twòrzą radzëznã. Wskazëwô òglowi pòliticzny czerënk i prioritetë Ùnie. Przédnik radzëznë wëbieróny je na 2,5-latną kadencjã, chtërną mòże rôz òdnowic. Reprezentacją Pòlsczi w radzëznie je premiéra<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/european-council/members/ Członkowie Rady Europejskiej], consilium.europa.eu</ref>. * Radzëzna Eùropejsczi Ùnie – reprezentëje rządë krajów EÙ. Radzëzna je ògarnã, w jaczim minystrowie ze wszëtczich krajów pòtikają sã, bë twòrzëc prawò i kòòrdinowac pòlitikã w apartnych òbrëmiach. * Eùropejskô Kòmisjô – przédny òrgan wëkònawczi EÙ. == Geògrafiô == === Nôleżnikòwé kraje EÙ === {| class="wikitable" !Rok przëstãpieniô !Nôleżnikòwé kraje EÙ !Òrganizacjô |- | align="center" |1957 |[[òbrôzk:Flag of Belgium (civil).svg|border|20px]][[Belgijskô|Belgiô]], [[òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]][[Francëjô|Francëskô]], [[òbrôzk:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]][[Néderlandzkô]], [[òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]][[Luksembùrg]], [[òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]]RFN (òd 1990 jakno [[Niemieckô|zjednónô Niemieckô]]), [[òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]][[Italskô]] | align="center" |Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota |- | align="center" |1973 |[[òbrôzk:Flag of Denmark.svg|border|20px]][[Dëńskô]], [[òbrôzk:Flag of Ireland.svg|border|20px]][[Irlandiô|Irlandzkô]], [[òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|20px]][[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]]* | rowspan="3" align="center" |Eùropejskô Wspólnota |- | align="center" |1981 |[[òbrôzk:Flag of Greece.svg|border|20px]][[Greckô]] |- | align="center" |1986 |[[òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]][[Szpańskô]], [[òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]][[Pòrtugalskô]] |- | align="center" |1995 |[[òbrôzk:Flag of Austria.svg|border|20px]][[Aùstriô|Óstriackô]], [[òbrôzk:Flag of Finland.svg|border|20px]][[Fińskô]], [[òbrôzk:Flag of Sweden.svg|border|20px]][[Szwedzkô|Szwédzkô]] | rowspan="4" align="center" |Eùropejskô Ùniô |- | align="center" |2004 |[[òbrôzk:Flag of Cyprus.svg|border|20px]][[Cyper]], [[òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|border|20px]][[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[òbrôzk:Flag of Estonia.svg|border|20px]][[Estoniô]], [[òbrôzk:Flag of Lithuania.svg|border|20px]][[Lëtwa|Lëtewskô]], [[òbrôzk:Flag of Latvia.svg|border|20px]][[Łotwa]], [[òbrôzk:Flag of Malta.svg|border|20px]][[Malta]], [[òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]][[Pòlskô]], [[òbrôzk:Flag of Slovakia.svg|border|20px]][[Słowackô]], [[òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|border|20px]][[Słoweniô|Sloweńskô]], [[òbrôzk:Flag of Hungary.svg|border|20px]][[Madżarskô]] |- | align="center" |2007 |[[òbrôzk:Flag of Bulgaria.svg|border|20px]][[Bùłgariô|Bùłgarskô]], [[òbrôzk:Flag of Romania.svg|border|20px]][[Rumùńskô]] |- | align="center" |2013 |[[òbrôzk:Flag of Croatia.svg|border|20px]][[Chòrwackô]] |}[[Òbrôzk:EC-EU-enlargement animation.gif|Rozkòscerzanié sã Eùropejsczi Ùnie w czasu|mały|250x250px]] === Kraje, jaczé òpùscëłë EÙ === {| class="wikitable" !Państwò !Rok przëstãpieniô !Rok wëstãpieniô !Referendum |- |[[òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|15px]]Wiôlgô Britaniô | align="center" |1973 | align="center" |2020 |23 czerwińca 2016 ''(51.9% za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie)''<ref>[https://www.electoralcommission.org.uk/research-reports-and-data/our-reports-and-data-past-elections-and-referendums/report-23-june-2016-referendum-uks-membership-european-union Report: 23 June 2016 referendum on the UK’s membership of the European Union], electoralcommission.org.uk, séwnik 2016</ref> |}Eùropejsczé stolëce: [[Brusel]], [[Sztrasbùrg]]. Òd 1973 do 2020 rokù w Uniji bëła téż [[Wiôlgô Britanijô]]. Państwa-kandidatë do Eùropejsczi Ùniji: # [[Tëreckô]] - niżódné negocjacëjé == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Quai d'Orsay.jpg Òbrôzk:Eurotower in Frankfurt.jpg|Eùropejsczi Centralny Bank Òbrôzk:Polska ePaszport.jpg|Òbkłôdka pasu Òbrôzk:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|Eùropejskô Kòmisjô </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùniji]] * [[Eùropa]] * [[Eùropejskô Radzëzna]][https://web.archive.org/web/20140909142901/http://european-council.europa.eu/home-page.aspx?lang=pl (pl)] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://europa.eu/ Eùropejskô Ùnijô] * [http://www.europarl.europa.eu/news/pl/news-room/content/20130322STO06743/html/Zagro%C5%BCone-j%C4%99zyki-co-zrobi%C4%87-by-uratowa%C4%87-je-przed-zapomnieniem m.jin. kaszëbsczi] [[Kategòrëjô:Eùropa]] srv665xzngc9y9soowk9j97ah4pxcym 0 1442 195609 194745 2026-04-16T01:15:21Z Iketsi 3254 Òbrôzk 195609 wikitext text/x-wiki <div class="thumb tright"> <div class="thumbinner" style="width:300px;"> {| style="border:1px solid #ccc;" |- | [[Òbrôzk:Lambda calculus-Church numerals.png|144px|alt=|Programowanie komputerów|link=]] | [[Òbrôzk:Sorting quicksort anim.gif|144px|alt=|Algorytmika|link=]] |- | [[Òbrôzk:Activemarker2.PNG|144px|alt=|Sztuczna inteligencja|link=]] | [[Òbrôzk:Half Adder.svg|144px|alt=|Architektura komputera|link=]] |} <div class="thumbcaption">Infòrmatika</div> </div> </div> '''Infòrmatika''' (an. ''Information technology, computer science'') – òbremié [[ùczba|ùczbë]] ë techniczi zajimającé sã przerôbianim infòrmacëji. W praktice, infòrmatika zamëkô w se pòwielbã témów tikającëch kòmpùtrów, òd czësto abstraktny analizë algòritmów do barżi kònkretnëch, taczich jak np. jãzëczi programòwaniégò, soft-wôra, ë kòmpùtrowô hard-wôra, ôs jich implementacëjã w codniowim żëcym.<blockquote>''"Infòrmatika je tak samò ò kòmpùtrach jak astronomijô ò dalekwzorach"'' - [[Edsger Dijkstra]]</blockquote> === Niechtërné gónë brëkòwaniégò infòrmaticzi === ==== [[Soft-wôra]] ==== * [[Òperacjowô systema]] * [[Przezérnik internetowi|Internetowi przezérnik]] * [[Editora tekstu]] * [[Kalkùlacjowô lëstnica]] * [[Firm-wôra]] * [[Share-wôra]] * [[Free-wôra]] * [[Ôpen zdrojowô soft-wôra]] * [[Driver]] ==== [[Kòmpùtrowô hard-wôra|Hard-wôra]] ==== * [[Kòmpùter]] * [[CPU]] * [[Przédnô plata]] * [[Cwiardô plata]] * [[Òperacjowi wdôr]] * [[Nëk]] * [[Router]] * [[LAN|Môlowô séc (LAN)]] * [[W-LAN|Bezdrutnô môlowô séc (W-LAN)]] ==== [[Internet]] ==== * [[Internetowô starna]] === Historëjô infòrmaticzi === [[Kategòrëjô:Infòrmatika| ]] ir97niaxvf3fsqh1n9kwmwwcwd79e6h 0 1451 195610 171351 2026-04-16T01:17:14Z Iketsi 3254 Òbrôzk:Personal computer, exploded 5.svg 195610 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Personal computer, exploded 5.svg|mały]] '''Hard-wôra''' je to zbiérny termin na wszëtczé fizyczné dzéle [[kòmpùter|kòmpùtra]], w ùprocëmnienim do: a) [[soft-wôra|soft-wôrë]], chtërnô wëdôwô hard-wôrze pòlétë wëkònawaniô nadôwków b) pòdôwków, chtërné kòmpùter w se zamëkô abò przerobiô. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Infòrmatika]] [[Kategòrëjô:Hard-wôra|*]] rs5bi1l2qo7jh7jpbai9axgpnm8hsvn 195611 195610 2026-04-16T01:17:27Z Iketsi 3254 |Kòmpùtrowô hard-wôra 195611 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Personal computer, exploded 5.svg|mały|Kòmpùtrowô hard-wôra]] '''Hard-wôra''' je to zbiérny termin na wszëtczé fizyczné dzéle [[kòmpùter|kòmpùtra]], w ùprocëmnienim do: a) [[soft-wôra|soft-wôrë]], chtërnô wëdôwô hard-wôrze pòlétë wëkònawaniô nadôwków b) pòdôwków, chtërné kòmpùter w se zamëkô abò przerobiô. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Infòrmatika]] [[Kategòrëjô:Hard-wôra| ]] e1cv19s2inopxkyctmam8ky92fkwl36 0 1902 195605 194527 2026-04-16T01:02:02Z Iketsi 3254 Jan Trepczyk i Aleksander Labuda ([[Strëszô Bùda]]) 195605 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica przy pomniku Aleksandra Labudy i Jana Trepczyka w Stryszej Budzie.jpg|mały|Jan Trepczyk i Aleksander Labuda ([[Strëszô Bùda]])]] '''Jón Trepczik''' (ùr. 22 rujana [[1907]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]], ùm. 3 séwnika 1989 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – béł kaszëbsczim spòlëznowim dzejôrzã, ùtwórcą, pedagògã ë kòmpòzytorã. == Biografiô == Jón Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdë]] midzë [[Stajszéwò|Stajszéwã]] a [[Mirochòwò|Mirochòwã]] ([[Kartësczi kréz|kréz kartësczi]]), gdze przëszedł na swiat [[22 rujana]] [[1907]] rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]], chtërné ùkùńcził w [[1926]] r. Zaczął robic jakno szkólny w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w [[Miszewò|Miszewie]], gdze robił do [[1934]] r. Ju jakno młodi człowiek zajinteresowôł sã òn [[Kaszëbizna|kaszëbizną]], co stało sã òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Aleksander Labùda]]. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]]<ref>Jan Trepczik (1958 - przepisóny przez Édmùnda Kamińsczégò), Pòzdrzatk na kaszëbiznã, rozwicé lëteraturë ë pòstulatë dlô Zrzeszeniégò Kaszëbsczégò, „Pomerania” 2019, nr 10, s. 36</ref>, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji. W [[1930]] r. òżenił sã z [[Aniela Rómpskô|Anielą Rómpską]], chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. W [[1930]] r. Trepczik zadebiutowôł w gdińsczi [[Chëcz Kaszëbskô|Chëczë Kaszëbsczi]] wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã ''Na szlachù zbrodnié''. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w [[1931]] r. w [[Gryf (cządnik)|Gryfie]]. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]. Równak czas, w jaczim przëszło żëc i twòrzëc Trepczikòwi, nie béł za baro żëczny kaszëbsczémù dzejaniémù. Midzëwòjnowé przédnictwò [[Pòlskô|Pòlsczi]] nie bëło za baro żëczné temù, żebë [[kaszëbizna]] mògła sã richtich rozkòscérzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé przédnictwò, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsądzywało tej sej [[Kaszëbi|Kaszëbów]], a òsoblëwie prawie [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] ò [[Separatizma|separatizmã]], czëlë dzejanié, jaczégò célã miało bëc òddzelenié [[Kaszëbë|Kaszëb]] òd pòlsczégò państwa. Trepczik w [[1934]] r. przeniosłi òstôł do szkòłë w [[Rogòznô|Rogòznie]], leżącym w òbéńdze [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]]. Òb czas bëtnoscë w [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] w [[1935]] r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytor twòrzący melodie do tekstów [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], [[Jan Rómpsczi|J. Rómpsczégò]] i swòjëch gwôsnëch. Pò robòce w [[Rogòznô|Rogòznie]] jaż do wëbùchù [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Trepczik robił w [[Tłukawë|Tłukawach]]. W [[séwnik]]ù [[1939]] r. Méster Jan przebiwôł w [[Tłukawë|Tłukawach]], pò czim w [[1940]] rokù wrócył na [[Kaszëbë]]. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë w [[Sjónowò|Swiónowie]]. W [[1943]] r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska, w [[Italskô|Italsce]] przed do partizancczi z jaczi przeszed zôs do armii [[Władysław Anders|generała Andersa]]. Do kraju wrócył w [[1946]] r. i nalôzł so robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w [[Wejrowò|Wejrowie]], w chtërny robił jaż do [[Emeritura|emeriturë]], na jaką przeszedł w [[1967]] r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszą Kaszëbską]]”, chtërna wëchôda w latach [[1945]]-[[1947|47]]. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë]]”, a przed ùtwòrzenim [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], [[Kaszëbi]] ni mielë swòji òrganizacji, co bë reprezentowa jich jinteresë ë mia bë starã ò [[Kaszëbizna|kaszëbiznã]], wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze schôdelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim gónie. Na òperacjowi rozmòwie z nim fónkcjonariuszowie Ùrzãdu do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù (ÙdsPB) mielë zdebło nôdzeje, że mòże ùdô sã gò zachãcëc do wespółdzejaniô. Pò drëdżim zetkanim z nim stało sã równak dlô ùbówców czësto gwësné, że ùdostanié gò na jich stronã nie je mòżlëwé. Trepczik nie zrobił tegò, co chcelë òd niegò jegò rozpòwiôdôcze z ÙdsPB, ale òbstojéwôł na swòjim, a òkróm tegò nie tacył przed nima, że nie widzy mù sã sytuacjô Kaszëbów i kaszëbiznë w Lëdowi Pòlsce - je ò tim napisóné we Warszawie [[29 zélnika]] 1955 r. Jiné je pismiono napisóné rãczno i przeniosłë przez niegò na zéńdzenié z fónkcjonariuszama ùrzãdu do sprawów pùblicznégò bezpiekù w 1955 r. Jesz niglë gò napisôł, mùszôł ju rôz bëc na ÙB, gdze pitóny béł midzë jinszima ò swòje dzejanié przed wòjną, òb czas ni, a téż pò ni. Miôł gadac, co wié ò dzejarzach kaszëbsczich, chtërnëch znaje, a téż napisac dlô ùbòwców wszëtkò, co wié ò kaszëbsczim separatizmie, ò dzejanim przedwòjnowi ë pòwòjnowi [[Zrzesz Kaszëbskô|„Zrzeszë Kaszëbsczi”]], ò znónëch kaszëbsczich dzejarzach i ò tim, jaczi je jegò pòzdrzatk na òglowé ùregùlowanié kaszëbsczi sprawë. W [[1956]] rokù nalôzł sã Méster Jón midzë załóżcama [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejôrzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te mòże rzec, że razã ze swòją drëgą białką, [[Léòkadia Trepczik|Léòkadią (przódë Czaja)]] twòrził môłé spiéwòwé karno<ref>Mamuszka, F.: Wejherowo i Ziemia Wejherowska : przewodnik. Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1969, s. 45 (pòlsczi)</ref>, chtërné wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W [[1959]] rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez [[Karno Sztudérów Kaszëbów Ormuzd]]. W arkùszach nëch pierszi rôz òsta zamieszczónô m.jin. pòpùlarnô piesniô „[[Zemia Rodnô]]”, ùznôwónô dzysô przez wiele Kaszëbów za nôrodny kaszëbsczi himn. W pózniészich latach wëszłë jesz: ''Rodnô zemia'' ([[1974]]), ''Moja chëcz'' ([[1978]]) ë ''Lecë choranko'' ([[1980]], [[1997]]). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik przënôlégô do karna lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w [[1967]] rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"|Karno Sztudérów Pòmòraniô]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. W kùńcowim dzélu jegò żëcégò wëszłë trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, z chtërnëch wëzérô miłota do domôcëznë<ref>[http://books.google.de/books?ei=Zc5xT5bRMNPT4QTY7ISfDw&hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=trepczyk#search_anchor Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980, ISBN 8320537495]</ref>, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W [[1970]] rokù ùkôza sã ''Moja stegna'', a w [[1977]] r. ''Odecknienié''. Specjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w [[1975]] r. pòd titlã ''Ukłôdk dlô dzôtk''. A w [[1979]] rokù òstôł nôleżnikã [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]]. Jegò wiérzta "Kaszëbskô mòwa" bëła dolmaczony na: [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], bretońsczi, miemiecczi i [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]. Jón Trepczik ùmôrł [[3 séwnika]] [[1989]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]], gdze pòchòwóny òstôł na smãtôrzu w [[Wejrowò Smiechòwò|Smiechòwie]]. Jeden z brzadów jego robòtë na rënkù ùkôzôł sã ju pò jegò smiercë – dwatomòwi ''Słownik polsko-kaszubski'', wëdóny w [[1994]] rokù. Robòta nad nim zaja autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch ùszłégò stalata. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô [[Jerzi Tréder|prof. Jerzi Tréder]]. Spòdlecznô Szkòła w [[Miszewò|Miszewie]] nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka|Towarzystwo Śpiewacze]] nosy téż jegò miono. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Mòja stegna'', [[Gduńsk]] [[1970]] * ''Rodnô zemia'', [[Gduńsk]] [[1974]] * ''Ùkłôdk dlô dzôtk'', [[Gduńsk]] [[1975]] * ''Òdecknienié'', [[Gduńsk]] [[1977]][https://lccn.loc.gov/84209259] * ''Mòja chëcz'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]] (wëd. ju pò smiercë) * ''Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1980]], (2. wëd. ùfùlowóné [[1997]]) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 132. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=trepczyk#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == * {{YouTube|oxM8PWqh2_Q|Zemia rodnô – Nôrodny Himn Kaszëbów}} * [http://scholar.google.com/scholar?q=J+Trepczyk&btnG=&hl=pl&lr=lang_pl&as_sdt=0 scholar.google] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n86046943 Worldcat] {{DEFAULTSORT:Trepczik Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbisce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] be34di79odfre9kigf9kd0kb6tnz716 195614 195605 2026-04-16T04:26:12Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Léòkadia Trepczik]] 195614 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica przy pomniku Aleksandra Labudy i Jana Trepczyka w Stryszej Budzie.jpg|mały|Jan Trepczyk i Aleksander Labuda ([[Strëszô Bùda]])]] '''Jón Trepczik''' (ùr. 22 rujana [[1907]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]], ùm. 3 séwnika 1989 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – béł kaszëbsczim spòlëznowim dzejôrzã, ùtwórcą, pedagògã ë kòmpòzytorã. == Biografiô == Jón Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdë]] midzë [[Stajszéwò|Stajszéwã]] a [[Mirochòwò|Mirochòwã]] ([[Kartësczi kréz|kréz kartësczi]]), gdze przëszedł na swiat [[22 rujana]] [[1907]] rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]], chtërné ùkùńcził w [[1926]] r. Zaczął robic jakno szkólny w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w [[Miszewò|Miszewie]], gdze robił do [[1934]] r. Ju jakno młodi człowiek zajinteresowôł sã òn [[Kaszëbizna|kaszëbizną]], co stało sã òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Aleksander Labùda]]. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]]<ref>Jan Trepczik (1958 - przepisóny przez Édmùnda Kamińsczégò), Pòzdrzatk na kaszëbiznã, rozwicé lëteraturë ë pòstulatë dlô Zrzeszeniégò Kaszëbsczégò, „Pomerania” 2019, nr 10, s. 36</ref>, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji. W [[1930]] r. òżenił sã z [[Aniela Rómpskô|Anielą Rómpską]], chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. W [[1930]] r. Trepczik zadebiutowôł w gdińsczi [[Chëcz Kaszëbskô|Chëczë Kaszëbsczi]] wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã ''Na szlachù zbrodnié''. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w [[1931]] r. w [[Gryf (cządnik)|Gryfie]]. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]. Równak czas, w jaczim przëszło żëc i twòrzëc Trepczikòwi, nie béł za baro żëczny kaszëbsczémù dzejaniémù. Midzëwòjnowé przédnictwò [[Pòlskô|Pòlsczi]] nie bëło za baro żëczné temù, żebë [[kaszëbizna]] mògła sã richtich rozkòscérzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé przédnictwò, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsądzywało tej sej [[Kaszëbi|Kaszëbów]], a òsoblëwie prawie [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] ò [[Separatizma|separatizmã]], czëlë dzejanié, jaczégò célã miało bëc òddzelenié [[Kaszëbë|Kaszëb]] òd pòlsczégò państwa. Trepczik w [[1934]] r. przeniosłi òstôł do szkòłë w [[Rogòznô|Rogòznie]], leżącym w òbéńdze [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]]. Òb czas bëtnoscë w [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] w [[1935]] r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytor twòrzący melodie do tekstów [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], [[Jan Rómpsczi|J. Rómpsczégò]] i swòjëch gwôsnëch. Pò robòce w [[Rogòznô|Rogòznie]] jaż do wëbùchù [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Trepczik robił w [[Tłukawë|Tłukawach]]. W [[séwnik]]ù [[1939]] r. Méster Jan przebiwôł w [[Tłukawë|Tłukawach]], pò czim w [[1940]] rokù wrócył na [[Kaszëbë]]. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë w [[Sjónowò|Swiónowie]]. W [[1943]] r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska, w [[Italskô|Italsce]] przed do partizancczi z jaczi przeszed zôs do armii [[Władysław Anders|generała Andersa]]. Do kraju wrócył w [[1946]] r. i nalôzł so robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w [[Wejrowò|Wejrowie]], w chtërny robił jaż do [[Emeritura|emeriturë]], na jaką przeszedł w [[1967]] r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszą Kaszëbską]]”, chtërna wëchôda w latach [[1945]]-[[1947|47]]. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë]]”, a przed ùtwòrzenim [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], [[Kaszëbi]] ni mielë swòji òrganizacji, co bë reprezentowa jich jinteresë ë mia bë starã ò [[Kaszëbizna|kaszëbiznã]], wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze schôdelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim gónie. Na òperacjowi rozmòwie z nim fónkcjonariuszowie Ùrzãdu do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù (ÙdsPB) mielë zdebło nôdzeje, że mòże ùdô sã gò zachãcëc do wespółdzejaniô. Pò drëdżim zetkanim z nim stało sã równak dlô ùbówców czësto gwësné, że ùdostanié gò na jich stronã nie je mòżlëwé. Trepczik nie zrobił tegò, co chcelë òd niegò jegò rozpòwiôdôcze z ÙdsPB, ale òbstojéwôł na swòjim, a òkróm tegò nie tacył przed nima, że nie widzy mù sã sytuacjô Kaszëbów i kaszëbiznë w Lëdowi Pòlsce - je ò tim napisóné we Warszawie [[29 zélnika]] 1955 r. Jiné je pismiono napisóné rãczno i przeniosłë przez niegò na zéńdzenié z fónkcjonariuszama ùrzãdu do sprawów pùblicznégò bezpiekù w 1955 r. Jesz niglë gò napisôł, mùszôł ju rôz bëc na ÙB, gdze pitóny béł midzë jinszima ò swòje dzejanié przed wòjną, òb czas ni, a téż pò ni. Miôł gadac, co wié ò dzejarzach kaszëbsczich, chtërnëch znaje, a téż napisac dlô ùbòwców wszëtkò, co wié ò kaszëbsczim separatizmie, ò dzejanim przedwòjnowi ë pòwòjnowi [[Zrzesz Kaszëbskô|„Zrzeszë Kaszëbsczi”]], ò znónëch kaszëbsczich dzejarzach i ò tim, jaczi je jegò pòzdrzatk na òglowé ùregùlowanié kaszëbsczi sprawë. W [[1956]] rokù nalôzł sã Méster Jón midzë załóżcama [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejôrzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te mòże rzec, że razã ze swòją drëgą białką, [[Léòkadia Trepczik|Léòkadią (przódë Czaja)]] twòrził môłé spiéwòwé karno<ref>Mamuszka, F.: Wejherowo i Ziemia Wejherowska : przewodnik. Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1969, s. 45 (pòlsczi)</ref>, chtërné wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W [[1959]] rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez [[Karno Sztudérów Kaszëbów Ormuzd]]. W arkùszach nëch pierszi rôz òsta zamieszczónô m.jin. pòpùlarnô piesniô „[[Zemia Rodnô]]”, ùznôwónô dzysô przez wiele Kaszëbów za nôrodny kaszëbsczi himn. W pózniészich latach wëszłë jesz: ''Rodnô zemia'' ([[1974]]), ''Moja chëcz'' ([[1978]]) ë ''Lecë choranko'' ([[1980]], [[1997]]). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik przënôlégô do karna lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w [[1967]] rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"|Karno Sztudérów Pòmòraniô]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. W kùńcowim dzélu jegò żëcégò wëszłë trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, z chtërnëch wëzérô miłota do domôcëznë<ref>[http://books.google.de/books?ei=Zc5xT5bRMNPT4QTY7ISfDw&hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=trepczyk#search_anchor Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980, ISBN 8320537495]</ref>, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W [[1970]] rokù ùkôza sã ''Moja stegna'', a w [[1977]] r. ''Odecknienié''. Specjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w [[1975]] r. pòd titlã ''Ukłôdk dlô dzôtk''. A w [[1979]] rokù òstôł nôleżnikã [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]]. Jegò wiérzta "Kaszëbskô mòwa" bëła dolmaczony na: [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], bretońsczi, miemiecczi i [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]. Jón Trepczik ùmôrł [[3 séwnika]] [[1989]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]], gdze pòchòwóny òstôł na smãtôrzu w [[Wejrowò Smiechòwò|Smiechòwie]]. Jeden z brzadów jego robòtë na rënkù ùkôzôł sã ju pò jegò smiercë – dwatomòwi ''Słownik polsko-kaszubski'', wëdóny w [[1994]] rokù. Robòta nad nim zaja autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch ùszłégò stalata. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô [[Jerzi Tréder|prof. Jerzi Tréder]]. Spòdlecznô Szkòła w [[Miszewò|Miszewie]] nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka|Towarzystwo Śpiewacze]] nosy téż jegò miono. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Mòja stegna'', [[Gduńsk]] [[1970]] * ''Rodnô zemia'', [[Gduńsk]] [[1974]] * ''Ùkłôdk dlô dzôtk'', [[Gduńsk]] [[1975]] * ''Òdecknienié'', [[Gduńsk]] [[1977]][https://lccn.loc.gov/84209259] * ''Mòja chëcz'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]] (wëd. ju pò smiercë) * ''Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1980]], (2. wëd. ùfùlowóné [[1997]]) == Òbaczë téż == * [[Léòkadia Trepczik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 132. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=trepczyk#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == * {{YouTube|oxM8PWqh2_Q|Zemia rodnô – Nôrodny Himn Kaszëbów}} * [http://scholar.google.com/scholar?q=J+Trepczyk&btnG=&hl=pl&lr=lang_pl&as_sdt=0 scholar.google] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n86046943 Worldcat] {{DEFAULTSORT:Trepczik Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbisce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] seek98zzm87stso6bypf4c7y681ch8p 0 1927 195604 192935 2026-04-16T00:57:15Z Iketsi 3254 Òbrôzk:Labuda Aleksander - dowód osobisty.jpg 195604 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Labuda Aleksander - dowód osobisty.jpg|mały]] '''Aleksander Labùda''' (ùr. [[9 zélnika]] 1902 w [[Mirochòwò|Mirochòwie]], ùm. [[24 rujana]] [[1981]] w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – spòlëznowi dzejôrz ë ùtwórca, jeden z nôbelniészich kaszëbsczich felietónistów, baro znóny jakno „Gùczów Mack”<ref>Bernard Zëchta: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1976, tom VII, s. 87.</ref>. Òn miôł równak wicy pseudonimów. W [[1929]] rokù wespółzałożëł razã z [[Jan Trepczik|Janã Trepczikã]] [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów]]. W latach [[1933]]-[[1936]] béł przédnym redaktorã cządnika [[Zrzesz Kaszëbskô]], wespółrobił téż, jakno gazétnik, m.jin. z [[Gryf (cządnik)|Gryfã]] ë [[Bënë ë buten]]. Je aùtorã „Zasad pisowni kaszubskiej ze słowniczkiem ortograficznym” ë „Słowôrza kaszëbskò-pòlsczégò”. Z jegò kaszëbsczich wiérztów wëzérô miłota do domôcëznë i kaszëbsczi mòwë. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]'', 1976/2008 * ''Ewanielskô spiéwa'', 2002 * ''Fazy rozwoju literackiego kaszubszczyzny'', Toruń 1937 (w: Teka Pomorska) * ''Guczów Mack gôdô. Chochołk'', 1979 * ''Guczów Mack gôdô. Kąsk do smiechù'', 1971 * ''Guczów Mack gôdô. Kukuk'', 1974 * ''Guczów Mack gôdô. Zupa z krëszków'', 1971 * ''Kaszëbsczim jesmë lëdã'', 1996 * ''Słownik kaszubski'', 1960 * ''Słownik polsko-kaszubski, Słowôrz kaszëbsko-polsczi'', 1981–1982 == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/aleksander-labuda/ Ó A. Labùdze] * [https://web.archive.org/web/20210526114858/https://viaf.org/viaf/44422863/ VIAF] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n2008-866 Worldcat] {{DEFAULTSORT:Labùda Aleksander}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] n3iv5ca21tb5zaae3nzxy6nx4yyauyj 195607 195604 2026-04-16T01:07:38Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}}, {{Commons}} 195607 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Labuda Aleksander - dowód osobisty.jpg|mały]] '''Aleksander Labùda''' (ùr. [[9 zélnika]] 1902 w [[Mirochòwò|Mirochòwie]], ùm. [[24 rujana]] [[1981]] w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – spòlëznowi dzejôrz ë ùtwórca, jeden z nôbelniészich kaszëbsczich felietónistów, baro znóny jakno „Gùczów Mack”<ref>Bernard Zëchta: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1976, tom VII, s. 87.</ref>. Òn miôł równak wicy pseudonimów. W [[1929]] rokù wespółzałożëł razã z [[Jan Trepczik|Janã Trepczikã]] [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów]]. W latach [[1933]]-[[1936]] béł przédnym redaktorã cządnika [[Zrzesz Kaszëbskô]], wespółrobił téż, jakno gazétnik, m.jin. z [[Gryf (cządnik)|Gryfã]] ë [[Bënë ë buten]]. Je aùtorã „Zasad pisowni kaszubskiej ze słowniczkiem ortograficznym” ë „Słowôrza kaszëbskò-pòlsczégò”. Z jegò kaszëbsczich wiérztów wëzérô miłota do domôcëznë i kaszëbsczi mòwë. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]'', 1976/2008 * ''Ewanielskô spiéwa'', 2002 * ''Fazy rozwoju literackiego kaszubszczyzny'', Toruń 1937 (w: Teka Pomorska) * ''Guczów Mack gôdô. Chochołk'', 1979 * ''Guczów Mack gôdô. Kąsk do smiechù'', 1971 * ''Guczów Mack gôdô. Kukuk'', 1974 * ''Guczów Mack gôdô. Zupa z krëszków'', 1971 * ''Kaszëbsczim jesmë lëdã'', 1996 * ''Słownik kaszubski'', 1960 * ''Słownik polsko-kaszubski, Słowôrz kaszëbsko-polsczi'', 1981–1982 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/aleksander-labuda/ Ó A. Labùdze] * [https://web.archive.org/web/20210526114858/https://viaf.org/viaf/44422863/ VIAF] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n2008-866 Worldcat] {{DEFAULTSORT:Labùda Aleksander}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] o2nftbw6czbcskgdp3gs07bau9jlt08 0 1961 195578 195167 2026-04-15T18:50:09Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Słuńce]] 195578 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=260 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big><big>'''Zemia'''</big></big> |- ! align="center" bgcolor="#000000" colspan="2" | [[Òbrôzk:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|frameless|Zemia]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika [[òrbita|òrbitë]] (J2000) |- ! align="left" | Strzédnô dôlëzna<br /> òd Słuńca | 149&nbsp;597&nbsp;887&nbsp;[[kilométer|km]]<br />(1,00000011 [[Astronomòwô pòjedincznosc|AU]]) |- ! align="left" | [[Òkrąg|Òkrãżé]] òrbitë | 0,940×10⁹km<br />(6,283&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Ekscentricznota (fizyka)|Mimòsród]] | 0,01671022 |- ! align="left" | [[Peryhelium]] | 147&nbsp;098&nbsp;074&nbsp;km<br />(0,9832899&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Aphelium]] | 152&nbsp;097&nbsp;701&nbsp;km<br />(1,0167103&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Gwiôzdowi rok]] | 365,25696&nbsp;[[dzéń|dniów]]<br />(1,0000191&nbsp;[[Rok|lat]]) |- ! align="left" | [[Synodicznô òbiega]] | nié dotikô |- ! align="left" | Strzédnô chùtkòsc<br /> òrbitalnô | 29,783&nbsp;km/[[sekùnda|s]] |- ! align="left" | [[Nôwikszosc|Nôwikszô]] [[chùtkòsc]] | 30,287&nbsp;km/s |- ! align="left" | [[Nômiészëzna|Nômiészô]] chùtkòsc | 29,291&nbsp;km/s |- ! align="left" | Ùchëłosc òrbitë<br /> ùprocëmnienim [[ekliptika|eklipticzi]] | 0,00005[[grad|°]]<br />(7,25° ùprocëmnienim <br />[[ekwator]]a [[Słuńce|słuńcowégò]]) |- ! align="left" | [[Satelita|Nôtëralny satelita]] | 1 ([[Miesądz]]),<br /> Òbaczë téż<br /> [[3753 Cruithne]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika fizycznô |- ! align="left" | Przemiara ekwatorowô | 12&nbsp;756,270&nbsp;km |- !align="left" | Przemiara [[Geografòwi biegun|biegunowô]] | 12&nbsp;713,500&nbsp;km |- !align="left" | Strzédnô przemiara | 12&nbsp;745,591&nbsp;km |- !align="left" | Splëszczenié | 0,003352861 |- ! align="left" | Strzédny òkrąg | 40&nbsp;041,455&nbsp;km |- ! align="left" | [[Wiéchrzëzna]] | 510&nbsp;065&nbsp;284,702&nbsp;[[kwadratowi kilométer|km²]] |- ! align="left" | [[Zabérnosc (matematika)|Zabérnosc]] | 1,0832×10¹²&nbsp;[[kùbikòwi kilométer|km³]] |- ! align="left" | [[Masa (fizyka)|Masa]] | 5,9736×10²⁴&nbsp;kg |- ! align="left" | [[Gãscëzna]] | 5,515&nbsp;[[gram|g]]/[[kùbikòwi centiméter|cm³]] |- ! align="left" | [[Zemsczé przërëchlanié|Zemsczé<br /> przërëchlanié]]<br /> na ekwatorze | 9,780&nbsp;m/s² [http://ssd.jpl.nasa.gov/phys_props_planets.html 1]<br />(0,99732&nbsp;[[Zemsczé przërëchlanié|g]]) |- ! align="left" | [[Chùtkòsc ùcékù]] | 11,186&nbsp;km/s |- ! align="left"| Liniowcowô chùtkòsc na ekwatorze | 1674,38&nbsp;km/h<br /> |- ! align="left"| [[Kòłowô chùtkòsc]] | 15[[grad|°]]/[[gòdzëna|h]] (0,2618&nbsp;[[radian|rad]]/[[sekùnda|s]]) |- ! align="left" | Ùchëłosc ekwatora<br /> ùprocëmnienim<br /> plaskatoscë òrbiti | [[Grad (kąt)|23,439281°]] |- ! align="left" | [[Deklinacëjô (astronomijô)|Deklinacëjô]] | 90° |- ! align="left" | [[Albedo]] | 0,367 |- ! align="left" | [[Temperatura]]<br /> wiéchrzëznë | {| cellspacing="0" cellpadding="2" align ="center" border="0" width="100%" style="background: #f9f9f9;" |- ! [[Nômiészëzna|min.]] ! [[Strzédnosc|strzéd.]] ! [[Nôwikszosc|maks.]] |- align ="center" | 185&nbsp;[[kelwin|K]] | 287&nbsp;K | 331&nbsp;K |} |- ! align="left" | [[Astronomòwé cësnienié|Astronomòwé<br />cësnienié]]<br /> na wiéchrzéznie | 100 [[kilo|k]][[Paskal|Pa]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Skłôd [[wiodrowina|wiodrowinë]] |- | [[Tãcheń]] || 78,1% |- | [[Krziseń]] || 20,9% |- | [[Argon]] || 0,9% |- | [[Ditlenk wãgla]]<br /> [[Wòdnô ropa]] | Niewiôlgô pakôza, kòl 0,1% |} '''Zemia''' (symbòl: [[Òbrôzk:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) je trzecą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]), a piątą wedle wielgòscë planétą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. Wedle ùczałich Zemia ùfòrmòwa sã kòl 4,57 miljarda lat nazôd, a krótkò pò tim ùfòrmòwôł sã ji jedurny [[nôtëralny satelita]] - [[Miesądz]]. Wkòł Zemi, òkróm Miesądza, krążą jesz dwa [[Miesądze Kordylewsczégò|pichòwé miesądze]] ([[miesądze Kordylewsczégò]]) i wiele [[sztëczny satelita|sztëcznëch satelitów]]. Zemia mô pasowną masã i grawitacjã dlô ùtrzëmaniô wiodrowinë, chtërnô téż chróni przed szkódnym [[ùltrafioletowé parminienié|ùltrafioletowim parminienim]] i téż [[magnétowé pòle]] chróniącé przed [[słuńcowi wiater|słuńcowim wiatrã]]. * Całownô wiéchrzëzna: 510,071 miljónów km² * Lądowô wiéchrzëzna: 148,94 miljónów km² (29,2% całowni wéchrzëznë) * Wòdnô wiéchrzëzna: 361,132 miljónów km² (70,8% całowni wéchrzëznë) == Geògrafiô Zemi == '''[[Òcean|Òceanë]]:''' * [[Spòkójny Òcean]] (Pacyfik, Wiôldżi Òcean) * [[Atlantëcczi Òcean]] (Atlantyk) * [[Jindijsczi Òcean]] * [[Nordowi Òcean]] (Arktikòwi Òcean) - przez niechtërnych je ùznóny jakno czwiôrti òcean, a jinszi znają blós trzë òceanë a nen zwą Artkikòwim Mòrzã abò Lodzanim Mòrzã. * [[Pôłniowi Òcean]] (mòże téż bëc ùznóny jakno dzél Òceanów: Atlantëcczégò, Spòkójnégò i Jindijsczégò). === [[Kòntinent|Kòntinentë]] === * [[Afrika]] * [[Pôłniowô Amerika]] * [[Nordowô Amerika]] * [[Antarktida]] * [[Aùstralëjô (kòntinent)|Aùstraliô]] i [[Òceaniô]] * [[Azëjô|Azjô]] * [[Eùropa]] === Nôwikszé [[Òceanowi rów|òceanowé rowë]] === * [[Mariańsczi Rów]] – 11&nbsp;022 m * [[Rów Tonga]] – 10&nbsp;882 m * [[Rów Kùrilskò-Kamczacczi]] – 10&nbsp;542 m * [[Filipińsczi Rów]] – 10&nbsp;497 m * [[Rów Kermadec]] – 10&nbsp;047 m * [[Rów Izu-Ogasawara]] (przóde: Bònin) – 9810 m === Nôwikszé [[Réga gór|rédżi gór]] === * [[Himalaje]] – 8848 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Karakòrum]] – 8611 m; dł. 800&nbsp;km * [[Hindukùsz]] – 7690 m; dł. 800&nbsp;km * [[Tien-szan]] – 7439 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Andë]] – 6960 m; dł. 9000&nbsp;km * [[Kòrdilierë]] – 6194 m; dł. 8000&nbsp;km * [[Kaùkaz (réga gór)|Kaùkaz]] – 5642 m; dł. 1100&nbsp;km * [[Górë Ellswòrtha]] – 5140 m; dł. 900&nbsp;km * [[Alpë]] – 4807 m; dł. 1200&nbsp;km * [[Atlas (górë)|Atlas]] – 4165 m; dł. 2200&nbsp;km == Òbaczë téż == * [[Miesądz]] * [[Słuńce]] * [[Mars]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.nineplanets.pl/earth.html Nineplanets.pl - Zemia] {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} [[Kategòrëjô:Astronomijô|Zemia]] [[Kategòrëjô:Zemia|*]] {{Ùzémk artikla}} c9k59g5g5mvmaboyk2x6ij3ft7cjpip 0 2428 195612 192632 2026-04-16T04:21:00Z Iketsi 3254 Frhed 195612 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Frhed 0.1094.2017.png|mały|Frhed]] '''Editora''' je kòmpùtrową [[Soft-wôra|soft-wôrą]] brëkòwóną do zjinaczaniô dokôzu. Zwiksza mô sã równak na mëslë [[Editora tekstu|editorã tekstu]]. Barżi awansowóné editorë tesktu mianëje sã [[Procesora tekstu|procesorama tekstu]]. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Soft-wôra]] m179f53ad0r2yaiuiwczblk125h0foh 10 2433 195599 191935 2026-04-16T00:46:14Z Iketsi 3254 Wiktionary-logo.svg 195599 wikitext text/x-wiki <div class="plainlinks" style="text-align: center;"> {| align="center" cellpadding="2" width="100%" |- | [[File:Wiktionary-logo.svg|center|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[wikt:Przédnô starna|'''Wikisłowôrz''']]<br />''Wielejãzëkòwi słowôrz'' | [[File:Wikiquote-logo.svg|center|35px|<nowiki></nowiki>]] | '''[http://www.wikiquote.org Wikicëtatë]'''<br />''Zbiérk cëtatów'' | [[File:Wikinews-logo.svg|center|35px|<nowiki></nowiki>]] | '''[http://www.wikinews.org Wikinews]'''<br />''Wiki-nowinë'' |- | [[File:Wikisource-logo.svg|center|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[s:Main Page/Kaszëbsczi|'''Wikisources''']]<br />''Zdrojowé dokùmentë'' | [[File:Wikibooks-logo.svg|center|35px|<nowiki></nowiki>]] | '''[http://www.wikibooks.org Wikibooks]'''<br />''Darmòwé ùczbòwniczi'' | [[File:Wikiversity-logo.svg|center|35px|<nowiki></nowiki>]] | '''[http://wikiversity.org/ Wikiwersytet]'''<br />''Zresznica wòlny wiedzbë'' |- | [[File:Commons-logo.svg|center|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[commons:Main Page|'''Wikimedia Commons''']]<br />''Repòzytorium mediów'' | [[File:Wikispecies-logo.svg|center|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[wikispecies:Main Page|'''Wikispecies''']]<br />''Zortownik gatënków'' | [[File:Wikimedia Community Logo.svg|center|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[m:Main Page|'''Meta-Wiki''']]<br />''Kòòrdinacëjô projektów'' |} '''Òbaczë téż starnë [[wikimedia:Strona główna|Fundacji Wikimedia]] i [http://pl.wikimedia.org/wiki/ Stowarzyszenia Wikimedia Polska].''' </div> 2rns940scgpdda5vcqwr6uf1ssxv28s 0 2560 195467 159557 2026-04-15T15:16:37Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Hardcore punk]] * [[Punk]] 195467 wikitext text/x-wiki '''Skate punk''' (téż: '''Skatepunk''', '''Skate-punk''', '''Sk8 Punk''') je baro chùtczi ë energiczny ôrt [[Punk|punk rocka]]. Doszłi do tégò miona je przez wiôlgą pòpularnotã ti mùzyczi w [[Skateboard|skaterowsczi]] scenié. Nôbarżi znônym karnã jaczé grô skate punka je [[Suicidal Tendencies]] - zdobëlë pòpùlarnotã wëdónym w [[1983]] rokù albùmie z tim chùtczim punkã. Jinszima znônëma karnama tegò sztélu sã: [[Bad Religion]], [[Pennywise]], [[NOFX]], [[The Vandals]], [[Lagwagon]], [[SNFU]], [[MxPx]], [[The Offspring]], [[Millencolin]] czë [[Guttermouth]], chòc trza pamiãtac ò tim, że [[Bad Religion]] jakno ë [[Pennywise]] barżi do [[Hardcore punk|hardcorowégò]] zôrtu przënôlëżą. Platowi wëdowizne z skate punka to m.jin. [[Epitaph Records]] czë téż [[Fat Wreck Chords]]. == Òbaczë téż == * [[Hardcore punk]] * [[Punk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Punk]] 0wccoc9qcfw905rnefaq3h7fzsyx1tv 0 2564 195468 190315 2026-04-15T15:17:11Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Skate punk]] * [[Punk]] 195468 wikitext text/x-wiki '''Hardcore punk''' (abò: '''hardcore-punk''' czë prosto '''hardcore''') pòwstôł je na zôczątkù 80-tich lat w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]], òsoblewie w [[Los Angeles]] ë w [[Washington (gard)|Waszingtónie]], ale téż w [[New York|Nowim Yorkù]] , [[Vancouver (gard)|Vankùverze]], [[Boston|Bòstónie]] ë jinszich gardach. W [[1981]] rokù wëchôdô téż albùm ''Hardcore '81'' karna [[D.O.A.]] a mùzycë brëkùją tegò miona dlô òpisënkù jich mùzycznégò sztélu. Harcore bëł procëmstôwieniém sã corôz to barżi kòmercjalëzującemù sã [[Punk|punk rockòwi]]. Mùzyka hardcòrowô stała sã barżi òstrô ë flink jakno klasyczny [[punk]] pòdsztrichiwôjąc jesz barżi procëmkòmercyjné nastawienié. Klatë jakno ë òbleczenk nie bëłë ju tak farwne ë wôżné, a wiele karnów stało sã politiczno angażowónëch. W hardcorze jidze ò bënowé nastawienié, mòralnotã ë pòliticzné angażowanié. == Òbaczë téż == * [[Skate punk]] * [[Punk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Punk]] n6085kfiq973fa82j1n4kid0i3wslnf 0 2614 195419 159567 2026-04-15T13:22:04Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòmòrskô]] 195419 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Provinz_Pommern_1905.png|mały|Karta Pòmrów z [[1905]] rokù]] '''Pòmrë''' ([[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Pommern'') bëłë [[prowincëjô|prowincëją]] [[Prëskô|prësczégò państwa]]. Òbjimałë wikszi dzél [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]] ze stolëcą w [[Sztetënie]] ë jistniałë w latach [[1815]]–[[1945]]. Miono mieszkańców prowincëji Pòmrë je Pòmrowie. == Òbaczë téż == * [[Pòmòrskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô: Pòmòrskô]] qiocgnqu09c5cdobxkk70gpa1smpvvw 0 2670 195449 191175 2026-04-15T14:47:42Z Iketsi 3254 Galeriô 195449 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Lëzëno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë=Image:POL gmina Luzino COA.svg | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Lëzëno | szôłtëstwò=Lëzëno | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=33 | sekùndëN=46 | gradëE=18 | minutëE=06 | sekùndëE=11 | wiżô= | rok=2008 | lëdztwò=6985 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-242 | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës= Władysław Wejer | www=http://www.luzino.pl/ | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Lëzëno''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Luzino'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Lusin'') - to je gminnô wies w zôpadnym dzélu [[wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu je sëdzba wëszëznów gminë ë w ùrzãdze [[kaszëbsczi jãzëk]] to je [[pòmòcny jãzëk]]. Lëzëno mô kòl 7 tësąców mieszkańców. Tu je Gimnazjum miona Kaszëbsczich Runitów, a w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Historëjô == Tu dżinãlë lagrowi w "marszu smiercë" z lagru [[Stutthof]] w 1945 rokù. Ófiarów bë bëło wicy, ale [[Kaszëbi]] dôwale lagrowim jesc i òni miele miészi głód. 12 lagrowëch je tu pòchòwóné. Téż tu na smãtôrzu je grób [[Gerard Labùda|Gerarda Labùdë]] ë szkòła jegò miona. [[7 lëpińca]] 2018 rokù tu béł Midzënôrodny Zjôzd Kaszëbów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Kościół pw. Św. Wawrzyńca w Luzinie.jpg|Kòscół Òbrôzk:Obelisk na Placu św. Józefa upamiętniający Marsz Śmierci.jpg|Tôblëca ò „marszu smiercë” z lagru [[Stutthof]] Òbrôzk:Plan św. Józefa w Luzinie.JPG| Òbrôzk:Pomnik Towarzystwa Powstańców i Wojaków w Luzinie.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Gmina Lëzëno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20051025105907/http://www.luzino.pl/ Òficjalnô starna gminë Lëzëno] * [https://web.archive.org/web/20160305205834/http://groby.radaopwim.gov.pl/grob/12417/ lagrowi] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/494 Luzino w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://viaf.org/viaf/159637476/#Luzino_(Poland) VIAF] [[Kategòrëjô:Gmina Lëzëno]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] ikbr6dshteq3tnracfy44143af9ierd 195450 195449 2026-04-15T14:48:13Z Iketsi 3254 - → – 195450 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Lëzëno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë=Òbrôzk:POL gmina Luzino COA.svg | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Lëzëno | szôłtëstwò=Lëzëno | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=33 | sekùndëN=46 | gradëE=18 | minutëE=06 | sekùndëE=11 | wiżô= | rok=2008 | lëdztwò=6985 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-242 | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës= Władysław Wejer | www=http://www.luzino.pl/ | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Lëzëno''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Luzino'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Lusin'') – to je gminnô wies w zôpadnym dzélu [[wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu je sëdzba wëszëznów gminë ë w ùrzãdze [[kaszëbsczi jãzëk]] to je [[pòmòcny jãzëk]]. Lëzëno mô kòl 7 tësąców mieszkańców. Tu je Gimnazjum miona Kaszëbsczich Runitów, a w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Historëjô == Tu dżinãlë lagrowi w "marszu smiercë" z lagru [[Stutthof]] w 1945 rokù. Ófiarów bë bëło wicy, ale [[Kaszëbi]] dôwale lagrowim jesc i òni miele miészi głód. 12 lagrowëch je tu pòchòwóné. Téż tu na smãtôrzu je grób [[Gerard Labùda|Gerarda Labùdë]] ë szkòła jegò miona. [[7 lëpińca]] 2018 rokù tu béł Midzënôrodny Zjôzd Kaszëbów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Kościół pw. Św. Wawrzyńca w Luzinie.jpg|Kòscół Òbrôzk:Obelisk na Placu św. Józefa upamiętniający Marsz Śmierci.jpg|Tôblëca ò „marszu smiercë” z lagru [[Stutthof]] Òbrôzk:Plan św. Józefa w Luzinie.JPG| Òbrôzk:Pomnik Towarzystwa Powstańców i Wojaków w Luzinie.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Gmina Lëzëno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20051025105907/http://www.luzino.pl/ Òficjalnô starna gminë Lëzëno] * [https://web.archive.org/web/20160305205834/http://groby.radaopwim.gov.pl/grob/12417/ lagrowi] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/494 Luzino w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://viaf.org/viaf/159637476/#Luzino_(Poland) VIAF] [[Kategòrëjô:Gmina Lëzëno]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] a8myjoydbzjdje1g6htdxss1jc4trih 195451 195450 2026-04-15T14:49:12Z Iketsi 3254 "marszu smiercë" → „marszu smiercë” 195451 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Lëzëno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë=Òbrôzk:POL gmina Luzino COA.svg | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Lëzëno | szôłtëstwò=Lëzëno | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=33 | sekùndëN=46 | gradëE=18 | minutëE=06 | sekùndëE=11 | wiżô= | rok=2008 | lëdztwò=6985 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-242 | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës= Władysław Wejer | www=http://www.luzino.pl/ | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Lëzëno''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Luzino'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Lusin'') – to je gminnô wies w zôpadnym dzélu [[wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu je sëdzba wëszëznów gminë ë w ùrzãdze [[kaszëbsczi jãzëk]] to je [[pòmòcny jãzëk]]. Lëzëno mô kòl 7 tësąców mieszkańców. Tu je Gimnazjum miona Kaszëbsczich Runitów, a w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Historëjô == Tu dżinãlë lagrowi w „marszu smiercë” z lagru [[Stutthof]] w 1945 rokù. Ófiarów bë bëło wicy, ale [[Kaszëbi]] dôwale lagrowim jesc i òni miele miészi głód. 12 lagrowëch je tu pòchòwóné. Téż tu na smãtôrzu je grób [[Gerard Labùda|Gerarda Labùdë]] ë szkòła jegò miona. [[7 lëpińca]] 2018 rokù tu béł Midzënôrodny Zjôzd Kaszëbów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Kościół pw. Św. Wawrzyńca w Luzinie.jpg|Kòscół Òbrôzk:Obelisk na Placu św. Józefa upamiętniający Marsz Śmierci.jpg|Tôblëca ò „marszu smiercë” z lagru [[Stutthof]] Òbrôzk:Plan św. Józefa w Luzinie.JPG| Òbrôzk:Pomnik Towarzystwa Powstańców i Wojaków w Luzinie.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Gmina Lëzëno]] * [[Marsz smiercë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20051025105907/http://www.luzino.pl/ Òficjalnô starna gminë Lëzëno] * [https://web.archive.org/web/20160305205834/http://groby.radaopwim.gov.pl/grob/12417/ lagrowi] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/494 Luzino w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://viaf.org/viaf/159637476/#Luzino_(Poland) VIAF] [[Kategòrëjô:Gmina Lëzëno]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] d96pyimu1znmih6qo49ss148ohpvajo 0 2996 195453 177131 2026-04-15T14:57:43Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195453 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Timber frame.jpg|mały|Balkòwi srąb, fardich do wëfùlowaniô]] '''Wiãzarka''' je ôrtã architektoniczny kònstrukcëji w jaczi drzewiané balczi zagwësniwają srąb (szkelet) bùdinkù. Drzewiany srąb je wëfùlowëwóny mùrã z cegłów, glëniano-słomianym abò gliniano-strzënowim, przë czim balczi òstôwają na wiéchrzù ë mògą bëc dekòracëjnym elemeńtã. Wiãzarka bëła baro pòpùlarną metodą bùdowaniégò òd póznégò [[strzédnowiek|strzédnowiekù]] do [[XiX stolaté|XIX stolatô]], przede wszëtczim w krôjach Nordowi Eùropë: w [[Anielskô|Anielsce]], [[Dëńskô|Dëńsce]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Francëskô|Francësce]], [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]] a nawetka we [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] czë [[Szląsk|Szląskù]]. Zwëskã z wiãzarkòwi kònstrukcëji je relatiwno dobré trzëmanié cepła bënë bùdinkù. Wiãzarkòwô architektura je téż ùznôwónô przez wiele lëdzy za baro esteticzną. Felą je pòdajnosc balków na gnicé, zato procëmno do pòpùlarnégò pòzdrzatkù, dobrze zaprojektowóny wiãzarkòwi bùdink nie je barżi pòdajny na zapôlenié jak kònstrukcëje jinëch ôrtów. == Galeriô – Przëmiarë wiązarkòwi bùdowiznë == <gallery> Òbrôzk:Gdunsk_1.jpg|<small><center>[[Gduńsk]], spikrze nad [[Mòtława|Mòtławą]]</small></center> Òbrôzk:Telowo_1.jpg|<small><center>Kòscół w [[Tëłowò|Tëłowie]]</small></center> Òbrôzk:Sjónowò - kòscół.JPG|<small><center>Kòscół - Sanktuarium Kaszëbsczi Królewi w [[Sjónowò|Sjónowie]]</small></center> Òbrôzk:Heppenheim_Rathaus.jpg|<small><center>Rôtësz w [[Heppenheim]], [[Hesë]]</small></center> Òbrôzk:Hann muenden 002.jpg|<small><center>[[Hann. Münden]] w [[Dólné Saksë|Dólnëch Saksach]]</small></center> Òbrôzk:Freudenberg Alter Flecken.jpg|<small><center>[[Freudenberg]], [[Westfale]]</small></center> Òbrôzk:Denmark-odense-fynske landsby-house.jpg|<small><center>Mùzeùm w [[Odense]], [[Dëńskô]]</small></center> Òbrôzk:Colmar Altstadt.jpg|<small><center>Stôri gard w [[Colmar]], [[Alzacëjô]]</small></center> </gallery> == Lëteratura == [[Jan Trepczik]]: Słownik polsko-kaszubski, Gdańsk 1994, tom I, s. 333. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Architektura]] 1ozw7apunn7s4kk5ctzznveg1qt43jc 195454 195453 2026-04-15T14:58:17Z Iketsi 3254 /* Galeriô – Przëmiarë wiązarkòwi bùdowiznë */ -<small><center> 195454 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Timber frame.jpg|mały|Balkòwi srąb, fardich do wëfùlowaniô]] '''Wiãzarka''' je ôrtã architektoniczny kònstrukcëji w jaczi drzewiané balczi zagwësniwają srąb (szkelet) bùdinkù. Drzewiany srąb je wëfùlowëwóny mùrã z cegłów, glëniano-słomianym abò gliniano-strzënowim, przë czim balczi òstôwają na wiéchrzù ë mògą bëc dekòracëjnym elemeńtã. Wiãzarka bëła baro pòpùlarną metodą bùdowaniégò òd póznégò [[strzédnowiek|strzédnowiekù]] do [[XiX stolaté|XIX stolatô]], przede wszëtczim w krôjach Nordowi Eùropë: w [[Anielskô|Anielsce]], [[Dëńskô|Dëńsce]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Francëskô|Francësce]], [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]] a nawetka we [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] czë [[Szląsk|Szląskù]]. Zwëskã z wiãzarkòwi kònstrukcëji je relatiwno dobré trzëmanié cepła bënë bùdinkù. Wiãzarkòwô architektura je téż ùznôwónô przez wiele lëdzy za baro esteticzną. Felą je pòdajnosc balków na gnicé, zato procëmno do pòpùlarnégò pòzdrzatkù, dobrze zaprojektowóny wiãzarkòwi bùdink nie je barżi pòdajny na zapôlenié jak kònstrukcëje jinëch ôrtów. == Galeriô – Przëmiarë wiązarkòwi bùdowiznë == <gallery> Òbrôzk:Gdunsk_1.jpg|[[Gduńsk]], spikrze nad [[Mòtława|Mòtławą]] Òbrôzk:Telowo_1.jpg|Kòscół w [[Tëłowò|Tëłowie]] Òbrôzk:Sjónowò - kòscół.JPG|Kòscół - Sanktuarium Kaszëbsczi Królewi w [[Sjónowò|Sjónowie]] Òbrôzk:Heppenheim_Rathaus.jpg|Rôtësz w [[Heppenheim]], [[Hesë]] Òbrôzk:Hann muenden 002.jpg|[[Hann. Münden]] w [[Dólné Saksë|Dólnëch Saksach]] Òbrôzk:Freudenberg Alter Flecken.jpg|[[Freudenberg]], [[Westfale]] Òbrôzk:Denmark-odense-fynske landsby-house.jpg|Mùzeùm w [[Odense]], [[Dëńskô]] Òbrôzk:Colmar Altstadt.jpg|Stôri gard w [[Colmar]], [[Alzacëjô]] </gallery> == Lëteratura == [[Jan Trepczik]]: Słownik polsko-kaszubski, Gdańsk 1994, tom I, s. 333. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Architektura]] 1fkj8fojv3i6u2ytj1esdfk2c3tutoq 0 3101 195437 195122 2026-04-15T14:07:33Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ + 195437 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Russian_Resurrection_icon.jpg|thumb|[[Prawòsławié|Prawòsławnô]] jastrowô ikona „Zestąpienié do piekłów”]] [[Òbrôzk:The_resurrection_day.jpg|thumb]] [[Òbrôzk:Uskrsnja jaja.jpg|thumb|Farwné jaja]] '''Jastrë''' – nôstarszé ë nôwôżniészé [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjańsczé]] swiãta (króm [[Gòdé|Gòdów]]) ùwdôrzające smierc ë zmartwëchwstanié [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]]. Tidzéń wprzódk, chtëren robi cząd wdôrzaniô nôbarżi wôżnëch dlô chrzescëjańsczi wiarë wëdôrzeniów, zwóny je [[Wiôldżi Tidzéń|Wiôldżim Tidzéniem]]. == Rozmajitoscë == Niedzela przed Jastrama to [[Palmòwô Niedzela]]. Tegò dnia swiãcy sã palmë. Stronama stôrim zwëka gbùr jidze do sąsada i letkò bije rózgã i gôdô: Wierzba bije, jô nie bijã. Jastrë zaczinają sã òd Wiôldżégò Czwiôrtkù, czedë w kòscele nie ùżiwô sã zwònów. [[Wiôldżi Czwiôrtk]] dlô Kaszëbów je nôlepszim czasã do sadzeniô roscënów i seniô. We [[Wiôldżi Piãtk]], jinaczi ''Płaczëbóg'', doma robi sã pòrządczi. Dlô Kaszëbów to scësniony pòst, tak mòże jesc sëchi chléb i sëchi bùlwë<ref>[https://web.archive.org/web/20160327143903/http://www.kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/1039 ''Triduum Paschalne w tradycji kaszubskiej'']</ref>. W [[Wiôlgô Sobota|Wiôlgą Sobotã]] w kòscele swiãcy sã jastrową strawã, rozpôliwô sã òdżin, a swiãcy sã wòda i òdżin. Òdżin òdnëkiwô wszëlejaczi złé i zapewniwô dobri òbrodzaj. Czedës [[Kaszëbi]] wierzelë, że w Jastrë w nocë òsoblëwi mòcë nabiérô wòda i to ùtrzëmùje sã do wschòdu słuńca. Dlôte przed wschòdã słuńca, przed rezurekcyjną Mszą sw., dobrze bëło są ùmëc w rzéce abò strëdze, kò takô wòda mògła cëdowno dzejac. W Jastrową Niedzelã jidzemë na Mszã Sw. rezurekcëjną (''jastrowô witrzniô''). Pierszi dzéń swiãt je dlô familji. [[Jastrowi Pòniedzôłk]] je zwóny dëgusama. Młodi knôpi zelonyma rózgama abò jałówcã dëgùją dzéwczãta. Za dëgòwanié dostôwajã jaja abò kùcha. W pòniedzôłk przëchodô do dzecë [[zajc]], a przënosy farwne jôjka i bómczi. == Pòchòdzenié pòzwë swiãta == [[Kaszëbsczi jãzëk|Kaszëbsczé]] słowò „Jastrë” (równo jak [[Dólnosorbsczi jãzëk|dólnołużicczé]] „Jatšy” i [[Górnosorbsczi jãzëk|górnołużicczé]] „Jutry”) pòchôdô òd pragermańsczégò *austrōn (jaczé òznôczało „swit”, „widnica”) i rzeszi sã z praindoeùropejsczim mòrfemã *aus-, jaczi òznôczôł „swiecëc”. Szlachòwną etimòlogijã mô [[Anielsczi jãzëk|anielsczé]] słowò „Easter” i [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczé]] „Ostern”. == Òbaczë téż == * [[Jastrowi Pòniedzôłk]] * [[Skłôdanié żëczbów]] == Przëpisczi == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * T.Czerwińska,A. Pająk,L. Sorn: ''Z kaszëbsczim w szkòle'', Gduńsk 2009. * Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: ''Bedeker Kaszubski'', Gduńsk 1978. * Jan Perszon: ''Na Jastre'', Lublin 1992. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/artykul/kraszanki-od-zajaca-i-pogrzeb-zuru-wielkanoc-na-kaszubach|pl2=Kraszanki od zająca i pogrzeb żuru. Wielkanoc na Kaszubach|pl-arch=https://archive.li/iJsxe |en=https://culture.pl/en/article/easter-in-kashubia|en2=Easter in Kashubia |ua=https://culture.pl/ua/stattia/krashanky-vid-zaytsya-i-pokhoron-zhureka-velykden-na-kashubshchyni|ua2=Крашанки від зайця і похорон журека. Великдень на Кашубщині |ru=https://culture.pl/ru/article/yayca-v-podarok-ot-zayca-i-pokhorony-zhureka-paskha-v-kashubii|ru2=Яйца в подарок от зайца и похороны журека. Пасха в Кашубии }} [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] skwkzsd73a5u2dia86euu9iep5gx4ba 195438 195437 2026-04-15T14:07:47Z Iketsi 3254 Przëpisë 195438 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Russian_Resurrection_icon.jpg|thumb|[[Prawòsławié|Prawòsławnô]] jastrowô ikona „Zestąpienié do piekłów”]] [[Òbrôzk:The_resurrection_day.jpg|thumb]] [[Òbrôzk:Uskrsnja jaja.jpg|thumb|Farwné jaja]] '''Jastrë''' – nôstarszé ë nôwôżniészé [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjańsczé]] swiãta (króm [[Gòdé|Gòdów]]) ùwdôrzające smierc ë zmartwëchwstanié [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]]. Tidzéń wprzódk, chtëren robi cząd wdôrzaniô nôbarżi wôżnëch dlô chrzescëjańsczi wiarë wëdôrzeniów, zwóny je [[Wiôldżi Tidzéń|Wiôldżim Tidzéniem]]. == Rozmajitoscë == Niedzela przed Jastrama to [[Palmòwô Niedzela]]. Tegò dnia swiãcy sã palmë. Stronama stôrim zwëka gbùr jidze do sąsada i letkò bije rózgã i gôdô: Wierzba bije, jô nie bijã. Jastrë zaczinają sã òd Wiôldżégò Czwiôrtkù, czedë w kòscele nie ùżiwô sã zwònów. [[Wiôldżi Czwiôrtk]] dlô Kaszëbów je nôlepszim czasã do sadzeniô roscënów i seniô. We [[Wiôldżi Piãtk]], jinaczi ''Płaczëbóg'', doma robi sã pòrządczi. Dlô Kaszëbów to scësniony pòst, tak mòże jesc sëchi chléb i sëchi bùlwë<ref>[https://web.archive.org/web/20160327143903/http://www.kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/1039 ''Triduum Paschalne w tradycji kaszubskiej'']</ref>. W [[Wiôlgô Sobota|Wiôlgą Sobotã]] w kòscele swiãcy sã jastrową strawã, rozpôliwô sã òdżin, a swiãcy sã wòda i òdżin. Òdżin òdnëkiwô wszëlejaczi złé i zapewniwô dobri òbrodzaj. Czedës [[Kaszëbi]] wierzelë, że w Jastrë w nocë òsoblëwi mòcë nabiérô wòda i to ùtrzëmùje sã do wschòdu słuńca. Dlôte przed wschòdã słuńca, przed rezurekcyjną Mszą sw., dobrze bëło są ùmëc w rzéce abò strëdze, kò takô wòda mògła cëdowno dzejac. W Jastrową Niedzelã jidzemë na Mszã Sw. rezurekcëjną (''jastrowô witrzniô''). Pierszi dzéń swiãt je dlô familji. [[Jastrowi Pòniedzôłk]] je zwóny dëgusama. Młodi knôpi zelonyma rózgama abò jałówcã dëgùją dzéwczãta. Za dëgòwanié dostôwajã jaja abò kùcha. W pòniedzôłk przëchodô do dzecë [[zajc]], a przënosy farwne jôjka i bómczi. == Pòchòdzenié pòzwë swiãta == [[Kaszëbsczi jãzëk|Kaszëbsczé]] słowò „Jastrë” (równo jak [[Dólnosorbsczi jãzëk|dólnołużicczé]] „Jatšy” i [[Górnosorbsczi jãzëk|górnołużicczé]] „Jutry”) pòchôdô òd pragermańsczégò *austrōn (jaczé òznôczało „swit”, „widnica”) i rzeszi sã z praindoeùropejsczim mòrfemã *aus-, jaczi òznôczôł „swiecëc”. Szlachòwną etimòlogijã mô [[Anielsczi jãzëk|anielsczé]] słowò „Easter” i [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczé]] „Ostern”. == Òbaczë téż == * [[Jastrowi Pòniedzôłk]] * [[Skłôdanié żëczbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * T.Czerwińska,A. Pająk,L. Sorn: ''Z kaszëbsczim w szkòle'', Gduńsk 2009. * Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: ''Bedeker Kaszubski'', Gduńsk 1978. * Jan Perszon: ''Na Jastre'', Lublin 1992. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/artykul/kraszanki-od-zajaca-i-pogrzeb-zuru-wielkanoc-na-kaszubach|pl2=Kraszanki od zająca i pogrzeb żuru. Wielkanoc na Kaszubach|pl-arch=https://archive.li/iJsxe |en=https://culture.pl/en/article/easter-in-kashubia|en2=Easter in Kashubia |ua=https://culture.pl/ua/stattia/krashanky-vid-zaytsya-i-pokhoron-zhureka-velykden-na-kashubshchyni|ua2=Крашанки від зайця і похорон журека. Великдень на Кашубщині |ru=https://culture.pl/ru/article/yayca-v-podarok-ot-zayca-i-pokhorony-zhureka-paskha-v-kashubii|ru2=Яйца в подарок от зайца и похороны журека. Пасха в Кашубии }} [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 8trqakpqok2pnhqsyjjf6piih1wpqad 0 3158 195460 191696 2026-04-15T15:11:06Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195460 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mad sin (mini rock festival 2007).png|mały|Mad Sin]]'''Mad Sin''' to [[Miemieckô|miemiecczé]] karno [[psychobilly]] / [[rockabilly]], pòwstałe w [[1987]] rokù. == Diskògrafijô == *''Chills and Thrills in a Drama of MAD SIN and Mystery'' ([[1988]]) *''Distorted Dimensions'' ([[1990]]) *''Amphigory'' ([[1991]]) *''Break the Rules'' ([[1992]]) *''A Ticket into Underworld'' ([[1993]]) *''God Save the Sin'' ([[1996]]) *''Sweet & Innocent? ...Loud & Dirty!''([[1998]]) *''Survival Of The Sickest'' ([[2002]]) *''Dead Moon's Calling'' ([[2005]]) == Òbaczë téż == * [[Rockabilly]] == Bùtonwé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20060613072529/http://madsin.de/ Òficjalnô starna Mad Sins] [[Kategòrëjô:Rockabilly]] e96utf74tj2udtsfu8v7ippio4moyg8 0 3160 195461 193463 2026-04-15T15:11:48Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Mùzyka]] 195461 wikitext text/x-wiki '''Rockabilly''' – je wczasną fòrmą [[Rock 'n' Roll]]a. Nen sztél pòwstôł w pòłowie [[1950|50-tëch]] lat, pò tim jak młodi mùzykańcë z pôłniowëch stónów [[USA|Nordowi Americzi]] naczãlë na swój ôrt interpretowac na znónëch se instrumentach czôrnegò [[Rhythm and Blues|Rhythm & Bluesa]]. Wëszłé je z tegò sparłączenié różnëch sztélów, w tim: [[Blues]]a, [[Hillbilly]], [[Boogie]], [[Bluegrass]]u ë [[Country]]. Na zôczątkù mùzyka na nie miała swòjegò jednegò miona, bëła klasyfikòwónô pòd [[Pop]], [[Country]] czë tëż [[Rhythm and Blues]] ë nie wëszła za grańce pôłniowëch stónów. Kòl [[1956]] rokù niechtërni mùzykancë pòdjãlë sã próbë wińdzëniô za te ë ò òderwanié sparłączeniô tegò sztélu mùzyczi z gbùrzeniém. Miono Rockabilly zaczãło sã pòmalińkù przëjimac, chòc zamëkało òno w se kąsk samòironiczny wëzwãk - sparłączënié z [[Hillbilly]] pòdsztëchiwôło prowicjonalné ë gbùrsczégò pòchòdzeniô tegò sztélu. Wikszô pòpùlarnota Rockabilly przëszła w [[1980|80-tëch]] latcha razã ze swegò ôrtu òdrodzeniém. Do dzysô dô na całim siwece wile môlëch kùlturów Rockabilly, òd [[Eùropa|Eùropë]] — tuwò nôwikszô je gwës w [[Anielskô|Anielsce]] — pò [[Azëjô]], a tuwò òsoblëwié w [[Japòńskô|Japòńsce]]. == Karna Rockabilly == * [[Hasil Adkins]] * [[Ace Andres]] and * [[The X-15s]] * [[Belmont Playboys]] * [[Big Sandy and the Fly-Rite Boys]] * [[Dion]] * [[Blacktop Rockets]] * [[Buddy Holly]] * [[Br5-49]] * [[Cacti Widders]] * [[Cari Lee and the Saddle-ites]] * [[Cave Catt Sammy]] * [[Cigar Store Indians]] * [[Charlie Feathers]] * [[Chuck Berry]] * [[Dagmar and the Seductones]] * [[David Vanian and the Phantom Chords]] * [[Dead Man's Hand]] * [[Deke Dickerson]] * [[Dragstrip 77]] * [[The Dempseys]] * [[Eddie Clendening]] * [[Frantic Flattops]] * [[High Noon]] * [[Hillbilly Hellcats]] * [[Hillbilly Moon Explosion]] * [[Hot Rod Lincoln]] * [[Jack Knife and the Sharps]] * [[Johnny Knox and High Test]] * [[Johnny Mercury]] * [[Josie Kreuzer]] * [[Kim Lenz]] * [[Lee Rocker]] * [[Marti Brom]] * [[The Raging Teens]] * [[Reverend Elvis & Undead Syncopators]] * [[Rocket 350]] * [[Rusty and the Dragstrip Trio]] * [[Sasquatch & The Sick-A-Billys]] * [[Social Distortion]] * [[Sonoramic Commando]] * [[The Caravans]] * [[The Memphis Morticians]] * [[The Living End]] * [[The Mighty 18 Wheeler]] * [[The Pistoleers]] * [[The Tremors]] * [[Reverend Horton Heat|The Reverend Horton Heat]] * [[The Stray Cats]] * [[This Train]] * [[Three Bad Jacks]] * [[Turbopotamos]] * [[The Young Werewolves]] * [[Thirteen Stars]] * [[Th' Legendary Shack Shakers]] * [[Wayne "The Train" Hancock]] == Òbaczë téż == * [[Mùzyka]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rockabilly| ]] lty9or7oshvb0s9wbh3x95b6an66fe6 195462 195461 2026-04-15T15:12:09Z Iketsi 3254 /* Karna Rockabilly */ +[[Mad Sin]] 195462 wikitext text/x-wiki '''Rockabilly''' – je wczasną fòrmą [[Rock 'n' Roll]]a. Nen sztél pòwstôł w pòłowie [[1950|50-tëch]] lat, pò tim jak młodi mùzykańcë z pôłniowëch stónów [[USA|Nordowi Americzi]] naczãlë na swój ôrt interpretowac na znónëch se instrumentach czôrnegò [[Rhythm and Blues|Rhythm & Bluesa]]. Wëszłé je z tegò sparłączenié różnëch sztélów, w tim: [[Blues]]a, [[Hillbilly]], [[Boogie]], [[Bluegrass]]u ë [[Country]]. Na zôczątkù mùzyka na nie miała swòjegò jednegò miona, bëła klasyfikòwónô pòd [[Pop]], [[Country]] czë tëż [[Rhythm and Blues]] ë nie wëszła za grańce pôłniowëch stónów. Kòl [[1956]] rokù niechtërni mùzykancë pòdjãlë sã próbë wińdzëniô za te ë ò òderwanié sparłączeniô tegò sztélu mùzyczi z gbùrzeniém. Miono Rockabilly zaczãło sã pòmalińkù przëjimac, chòc zamëkało òno w se kąsk samòironiczny wëzwãk - sparłączënié z [[Hillbilly]] pòdsztëchiwôło prowicjonalné ë gbùrsczégò pòchòdzeniô tegò sztélu. Wikszô pòpùlarnota Rockabilly przëszła w [[1980|80-tëch]] latcha razã ze swegò ôrtu òdrodzeniém. Do dzysô dô na całim siwece wile môlëch kùlturów Rockabilly, òd [[Eùropa|Eùropë]] — tuwò nôwikszô je gwës w [[Anielskô|Anielsce]] — pò [[Azëjô]], a tuwò òsoblëwié w [[Japòńskô|Japòńsce]]. == Karna Rockabilly == * [[Hasil Adkins]] * [[Ace Andres]] and * [[The X-15s]] * [[Belmont Playboys]] * [[Big Sandy and the Fly-Rite Boys]] * [[Dion]] * [[Blacktop Rockets]] * [[Buddy Holly]] * [[Br5-49]] * [[Cacti Widders]] * [[Cari Lee and the Saddle-ites]] * [[Cave Catt Sammy]] * [[Cigar Store Indians]] * [[Charlie Feathers]] * [[Chuck Berry]] * [[Dagmar and the Seductones]] * [[David Vanian and the Phantom Chords]] * [[Dead Man's Hand]] * [[Deke Dickerson]] * [[Dragstrip 77]] * [[The Dempseys]] * [[Eddie Clendening]] * [[Frantic Flattops]] * [[High Noon]] * [[Hillbilly Hellcats]] * [[Hillbilly Moon Explosion]] * [[Hot Rod Lincoln]] * [[Jack Knife and the Sharps]] * [[Johnny Knox and High Test]] * [[Johnny Mercury]] * [[Josie Kreuzer]] * [[Kim Lenz]] * [[Lee Rocker]] * [[Mad Sin]] * [[Marti Brom]] * [[The Raging Teens]] * [[Reverend Elvis & Undead Syncopators]] * [[Rocket 350]] * [[Rusty and the Dragstrip Trio]] * [[Sasquatch & The Sick-A-Billys]] * [[Social Distortion]] * [[Sonoramic Commando]] * [[The Caravans]] * [[The Memphis Morticians]] * [[The Living End]] * [[The Mighty 18 Wheeler]] * [[The Pistoleers]] * [[The Tremors]] * [[Reverend Horton Heat|The Reverend Horton Heat]] * [[The Stray Cats]] * [[This Train]] * [[Three Bad Jacks]] * [[Turbopotamos]] * [[The Young Werewolves]] * [[Thirteen Stars]] * [[Th' Legendary Shack Shakers]] * [[Wayne "The Train" Hancock]] == Òbaczë téż == * [[Mùzyka]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rockabilly| ]] 9xya3jvo7hmszxvnlwuje1aas29o503 0 3313 195486 193905 2026-04-15T15:32:37Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] 195486 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Koło| dopełniacz=| céch=POL Koło COA.svg| fana=POL Koło flag.svg| karta=Koło location map.png | wòjewództwò=wiôlgôpòlsczé| kréz=kolsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=Koło| zarządzający=Burmistrz| bùrméster=Stanisław Maciaszek| mail=| adres_um=Mickiewicza 12| kod_poczt_um=62-600| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=13,85| stopniN=52|minutN=12|stopniE=18|minutE=38| wysokość=110| rok=2004| lëdztwò=23&nbsp;334| gęstość=1721| aglomeracja=-| czerënkòwi numer=(+48) 63| pòcztowi kòd=62-600| registracëjné tôfle=PKL| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie=| założone=XII w.| prawa_miejskie=1362| www=http://www.kolo.pl/| }} '''Koło''' – jeden òd nôstarszich gardów [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczégò wòjewództwa]]. Koło je stolëcą [[Kolsczi_kréz|kolsczégò krézu]] ë [[gmina Koło|gardzczi gminë]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Koło castle Poland.jpg|Rëjinë zómkù Òbrôzk:Koło - fara.jpg|Kòscôł </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 19o6xlz853m5v5w2zp5fwnh7wm7lgrr 0 3703 195485 181140 2026-04-15T15:31:08Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195485 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Piaseczno coa.png|mały|Piaseczno]] '''Piaseczno''' – gard w [[mazowiecczé_wòjewództwò|mazowiecczim wòjewództwie]]. == Pòdôwczi == Lëdztwò gardu: 47 423 mieszkańców ([[2017]]) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.piaseczno.eu Òficjalnô starna ] [[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]] qnksjlln13h056saf2vr5yl5k75e0vj 0 3825 195456 183536 2026-04-15T15:00:19Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195456 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:RussiaDagestan2005.png‎|mały|Dagestan]] '''Dagestan''' ('''Repùblika Dagestan''', ''[[Rusczi jãzëk|rus.]]: Республика Дагестан, [[Awarsczi jãzëk|aw.]]: Дагъистаналъул Республика, [[Darginsczi jãzëk|darg.]]: Дагъистанес Республика, [[Kùmycczi jãzek|kùm.]]: Дагъыстан Республикасы, [[Lezginsczi jãzëk|lezg.]]: Дагъустандин Республика, [[Lakijszczi jãzëk|lak.]]: Дагъусттаннал Республика, [[Azersczi jãzëk|az.]]: Dağıstan Respublikası, [[Tabasaransczi jãzëk|tab.]]: Дагъустан Республика.'') – aùtonomòwô repùblika na nordowim [[Kaùkaz]]u w skłôdze [[Ruskô Federacëjô|Rusczi Federacëji]]. Teritorium zajimô nordowopòrenkòwi dzél Wiôldżégò [[Kaùkaz]]u nad [[Kaspijsczé Mòrze|Kaspijszczim Mòrzã]] ë sygô do Nadkaspijsczi Rówiznë. Dagestan mô greńce z [[Czeczenijô|Czeczeniją]], [[Stawropòlsczi Krôj|Stawropòlsczim Krajã]] ë [[Kałmùcëjô|Kałmùcëją]], chtëre są dzélama [[Ruskô Federacëjô|Rusczi Federacëji]], a òd pôłnia téż z [[Grëzóńskô|Grëzóńską]] ë [[Azerbejdżan|Azerbejdżanã]]. W Dagestanie mieszkô wiãcy jak 30 aùtochtónicznych etnicznych karnów, kôżda brëkùjącô apartną mòwã. Jãzëkã òglowi kòmùnikacëji je [[Rusczi jãzëk|rusczi]]. Stolecznym gardã je [[Machaczkała]]. Lëdztwò Dagestanu je 2 576 531 mieszkańców, a wiéchrzëzna równo sã 50,278 km₂. Miono ''Dagestan'' w [[Tërecczé jãzëczi|tërecczich jãzëkach]] òznôczô ''starna gór''. == Gardë == [[Òbrôzk:Dagestan.svg|mały]] * [[Bujnaksk]] * [[Chasawjurt]] * [[Derbent]] * [[Kaspijsk]] * [[Kizlar]] * [[Machaczkała]] == Òbaczë téż == * [[Grëzóńskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ruskô]] jgxeljyyz0g7aamvna5qgdwkirccgek 0 3851 195465 182645 2026-04-15T15:15:33Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195465 wikitext text/x-wiki '''Punk''', téż ''Punk rock'', je [[Rock|rockòwim]] czérënkã [[Mùzyka|mùzyczi]], jaczi pòwstôł we westrzódkù [[1970|70-tëch]] lat w [[New York City|Nowim Yorkù]] ë [[London|Londónie]] w sparłączeniém z [[Subkùltura|subkùlturą]] [[Punk (subkùltura)|Punk]]. W wielu punk-rockòwich dokôzach pòdôwô sã rok [[1977]] jakno zôczątk mùzyczi '''Punk'''. W tim to rokù karna [[Sex Pistols]] ë [[Ramones]] przedostałë sã na kòmercëjny rënk, równak ju rëchli gróny bëł nen czérënk przez amatorsczé "garażowé" karna jakno n.p. [[Stooges]] w Nowim Yorkù. Mùzykã Punk céchùje minimalisticzny brëkùnk mùzycznëch instrumentów ë prostota kòmpòzycëjów ''(tzw. trzë akòrdë ë na tim kùńc)''. Zwãk céchùje przesterowónô gitara, chùtczi takt ë sërowi głos. Tesktë są w wikszosce pòliticzno angażowóné, a tipicznym dlô punkòwich kòncertów je tuńc [[Pogo]]. Programòwô prostota òpanowa mùzykã Punk ë nadała ji na zôczątkù wiôldżi môch, doprowadzëła òna równak z czasã do wiôldżégò rozrostu lëczbë grôjącëch, w tim téż ò karna z môłim kreatiwnëm pòtencjałã, ë do kòmercjalizacëji ti mùzyczi, sprowôdzając Punk z czasã do mòdë. Wiele karnów, chtërné trzëmałë sã spòdlowich mùzycznych dejów Punka, jakno n.p. pòliticzno angażowónëch tesktach, wëtwòrzëłë pòzdze czérënk [[Hardcore punk]]. Z Punk rocka są téż wëszłé nowé mùzyczné czérënczi òpiarté na kùlturze protestu, jakno [[New Wave]] czë [[Independent]]. == Òbaczë téż == * [[Hardcore punk]] * [[Skate punk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * "Punkòwi manifest" Grega Graffina - [http://www.badreligion.com/news/essays.php?id=5] * [http://www.punk77.co.uk/ punk77.co.uk] - anielskô starna sparłączonô z historëją mùzyczi punk. [[Kategòrëjô:Punk| ]] 2usftmls2dimmz7c8cplqgnix49jbml 0 4491 195477 188055 2026-04-15T15:27:23Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Arara]] * [[Catalão]] 195477 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Collage Curitiba.png|right]] [[Òbrôzk:Brasão de Armas do Município de Curitiba.png|60px|left]] '''Curitiba''', gard w pôłniowô [[Brazylskô|Brazilëji]]. == Spòdlowé pòdôwczi == * Lëdztwò ([[2007]]): 1 788 559 * Gãscëzna lëdzy: 4 111,9 sztatur/km² * Wiéchrzëzna: 434,967 km² * Pòłożenié: [http://tools.wikimedia.de/~magnus/geo/geohack.php?language=pl&params=25_25_47_S_49_16_19_W 25° 25' 47" S 49° 16' 19" O] * Czasowô cona: -3 [[UTC]] * Czerënkòwi numer: (+55) 41 * Administracëjô/ Bùrméster: Carlos Alberto Richa == Òbaczë téż == * [[Arara]] * [[Catalão]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140626034932/http://www.curitiba.pr.gov.br/ Domôcô starna gardu] * http://www.curitiba-brazil.com {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Brazylskô]] chn42u3ohc4lcf5kpzrm23h1ee4n6e9 195478 195477 2026-04-15T15:27:33Z Iketsi 3254 |mały 195478 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Collage Curitiba.png|mały]] [[Òbrôzk:Brasão de Armas do Município de Curitiba.png|60px|left]] '''Curitiba''', gard w pôłniowô [[Brazylskô|Brazilëji]]. == Spòdlowé pòdôwczi == * Lëdztwò ([[2007]]): 1 788 559 * Gãscëzna lëdzy: 4 111,9 sztatur/km² * Wiéchrzëzna: 434,967 km² * Pòłożenié: [http://tools.wikimedia.de/~magnus/geo/geohack.php?language=pl&params=25_25_47_S_49_16_19_W 25° 25' 47" S 49° 16' 19" O] * Czasowô cona: -3 [[UTC]] * Czerënkòwi numer: (+55) 41 * Administracëjô/ Bùrméster: Carlos Alberto Richa == Òbaczë téż == * [[Arara]] * [[Catalão]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140626034932/http://www.curitiba.pr.gov.br/ Domôcô starna gardu] * http://www.curitiba-brazil.com {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Brazylskô]] 6pvn6rfd7y6j5g19wj5sf57lmcr5u8g 0 4639 195455 194423 2026-04-15T14:59:37Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Dagestan]] 195455 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Grëzóńskô|gwôsné miono=საქართველო<br> Sakartwelo|fana=Flag of Georgia.svg|herb=Greater coat of arms of Georgia.svg|miono-genitiw=Grëzóńsczi|mòtto=ძალა ერთობაშია (Dzala ertobaszia)<br>(Sëła je w jednoscë)|himn=თავისუფლება<br>(Wòlnota) <center>[[Òbrôzk:Tavisupleba vocal.ogg]]</center>|na karce=Georgia in Europe.svg|jãzëk=Grëzóńsczi|stolëca=Tbilisi|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=Kònstitucjô Grëzóńsczi|Prezydeńt=Micheil Kawelaszwili|Premiéra=Irakli Kobachidze|data ùsôdzenia=9 łżëkwiata 1991|wiéchrzëzna=69 700|lëdztwò=3,804,642<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/georgia-population/ Georgia Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-25] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=2026|dëtk=[[Lari (dëtk)|lari]]|kòd dëtka=GEL|czasowô cona=+4|kòd=GE|Internet=.ge|aùtowi kòd=GE|telefón=+995}}[[Òbrôzk:Georgia cities01.png|mały|right]] '''Grëzóńskô''' je państwã w [[Azëjô|Azëji]]. Greńczë z państwama: [[Azerbejdżan]], [[Armenijô]], [[Tëreckô]] ë [[Ruskô]]. Stolëca – [[Tbilisi]]. == Òbaczë téż == * [[Dagestan]] * [[Armenijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.allgeo.org Full Jinformacëje ò Grëzóńsce] (anielsczi, miemiecczi, rusczi, grëzóńsczi) {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 5prxr21twvwz3dtqm6l3g4gkryn1yhd 0 4647 195476 160546 2026-04-15T15:26:37Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Arara]] * [[Curitiba]] 195476 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Catalão 6.jpg|mały|Catalão]] [[Òbrôzk:Brasão de Catalão.JPG|60px|left]] '''Catalão''' (''Catalão''), gard w pôłniowô [[Brazylskô|Brazylëji]]. == Spòdlowé pòdôwczi == *Lëdztwò ([[2007]]): 75 623 *Gãscëzna lëdzy: 20 sztatur/km² *Wiéchrzëzna: 3.777,65 km² *Pòłożenié: [http://tools.wikimedia.de/~magnus/geo/geohack.php?language=en&params=18_09_57_S_47_56_47_W 18° 09' 57" S 47° 56' 47" W 18_09_57_S_47_56_47_W 18° 09' 57" S 47° 56' 47" W] *Czasowô cona: -3 [[UTC]] *Czerënkòwi numer: (+55) 64 *Administracëjô/ Bùrméster: Adib Elias Jr. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Museu Catalão 2.jpg Òbrôzk:Patio Mitsubishi.jpg Òbrôzk:Catalão2.JPG Òbrôzk:Represa Monsenhor Souza 1.jpg Òbrôzk:Lazer em Catalão.jpg Òbrôzk:Igreja Dom Bosco.jpg Òbrôzk:Lazer em Catalão.jpg Òbrôzk:Catalão cidade das flores.JPG </gallery> == Òbaczë téż == * [[Arara]] * [[Curitiba]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.catalao.go.gov.br Domôcô starna gardu] * http://www.guiacatalao.com.br {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] tudzi6nzask3cwjm0fs2umpc9ezdcah 195480 195476 2026-04-15T15:28:50Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Brazylskô]] 195480 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Catalão 6.jpg|mały|Catalão]] [[Òbrôzk:Brasão de Catalão.JPG|60px|left]] '''Catalão''' (''Catalão''), gard w pôłniowô [[Brazylskô|Brazylëji]]. == Spòdlowé pòdôwczi == *Lëdztwò ([[2007]]): 75 623 *Gãscëzna lëdzy: 20 sztatur/km² *Wiéchrzëzna: 3.777,65 km² *Pòłożenié: [http://tools.wikimedia.de/~magnus/geo/geohack.php?language=en&params=18_09_57_S_47_56_47_W 18° 09' 57" S 47° 56' 47" W 18_09_57_S_47_56_47_W 18° 09' 57" S 47° 56' 47" W] *Czasowô cona: -3 [[UTC]] *Czerënkòwi numer: (+55) 64 *Administracëjô/ Bùrméster: Adib Elias Jr. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Museu Catalão 2.jpg Òbrôzk:Patio Mitsubishi.jpg Òbrôzk:Catalão2.JPG Òbrôzk:Represa Monsenhor Souza 1.jpg Òbrôzk:Lazer em Catalão.jpg Òbrôzk:Igreja Dom Bosco.jpg Òbrôzk:Lazer em Catalão.jpg Òbrôzk:Catalão cidade das flores.JPG </gallery> == Òbaczë téż == * [[Arara]] * [[Curitiba]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.catalao.go.gov.br Domôcô starna gardu] * http://www.guiacatalao.com.br {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Brazylskô]] dbgb2xxgr4v7jr7sqqu3cygp9zzx4nm 0 4745 195491 183066 2026-04-15T15:40:15Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 195491 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Dzemiónë | rodzôcz_wsë=Dzemión | céch_wsë=Òbrôzk:CSB100_gmina_Dziemiany_COA.png | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kòscérsczi | gmina=Dzemiónë | szôłtëstwò=Dzemiónë | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=00 | sekùndëN=23 | gradëE=17 | minutëE=46 | sekùndëE=06 | wiżô= | rok= | lëdztwò=1571 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-425 | reg_tôfla=GKS | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Dzemiónë''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Dziemiany'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[gmina Dzemiónë|gminie Dzemiónë]] w òbéńdze Wdzëdzczégò Krôjòbrazowégò Parkù. Tu młodzëzna ùczi sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]<ref>http://gimnazjum.dziemiany.pl/wp-content/uploads/2013/12/Kadra-Gimnazjumw-Dziemianach.pdf</ref>. Tu je kòscół, a w nim òdprôwiónô je czasem Mszô Sw. z liturgią słowa w kaszëbsczim jãzëkù. Wies je na szlachù banowi sécë [[Kòscérzëna]]-[[Lëpùsz]]-[[Chònice]]. Tu je sedzba Związkù Hòdowców Achałteczińsczich Kòniów, a téż hòdowlô kòniów ti rasë. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Dziemiany - kościół.jpg|Kòscół Òbrôzk:POL.Dziemiany3.jpg|Tôblëca lagrowim lagru ''Sophienwalde'' na wdôr </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [http://www.dziemiany.pl Òficjalnô starna gminë Dzemiónë] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Dzemiónë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Stutthof]] 32xfva88spmyc71onmgm17tl0i5x8kk 0 4783 195475 187261 2026-04-15T15:23:48Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195475 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Postgirobygget Stavernfestivalen 2018 (180857).jpg|mały|Postgirobygget]] '''Postgirobygget''' – je rockòwim karnã z [[Norweskô|Norwesczi]]. == Òbaczë téż == * [[Iron Maiden]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20080709015025/http://postgirobygget.no/ Domôcô starna karna] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô: Norweskô]] [[Kategòrëjô:Rockòwé karna]] 2v4asqptq9d09zoggpr76utfh4codwk 0 5063 195427 183448 2026-04-15T13:28:47Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195427 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Chmielno - Urząd Gminy i kościół.JPG|mały|]] '''Gmina Chmielno''' ''([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Gmina Chmielno)'' – to je wieskô gmina w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. W ti gminie są przë drogach dwamòwny tôfle pòlskò-kaszëbsczé. Corocznie je kònkùrs kaszëbsczégò jãzëka òrganizowóny w Chmielnie. W ti gminie są taczi wse jak: [[Chmielno]], [[Gôrcz]], [[Kòżëczkòwò]], [[Łãczëńskô Hëta]], [[Bòrzestowò]], [[Bòrzestowskô Hëta]], [[Ceszenié]], [[Przewóz]], [[Reskòwò]], [[Zôwòrë]] i [[Miéchùcëno]]. === Lëteratura === * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; tłómaczëlë: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 * [http://ine.eko.org.pl/index_areas.php?rek=1062] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kartësczi kréz}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno| ]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] dhbjt607xhrpwuvjnad7eijh9fp02gr 195428 195427 2026-04-15T13:28:56Z Iketsi 3254 -[] 195428 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Chmielno - Urząd Gminy i kościół.JPG|mały|]] '''Gmina Chmielno''' ''([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Gmina Chmielno)'' – to je wieskô gmina w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. W ti gminie są przë drogach dwamòwny tôfle pòlskò-kaszëbsczé. Corocznie je kònkùrs kaszëbsczégò jãzëka òrganizowóny w Chmielnie. W ti gminie są taczi wse jak: [[Chmielno]], [[Gôrcz]], [[Kòżëczkòwò]], [[Łãczëńskô Hëta]], [[Bòrzestowò]], [[Bòrzestowskô Hëta]], [[Ceszenié]], [[Przewóz]], [[Reskòwò]], [[Zôwòrë]] i [[Miéchùcëno]]. === Lëteratura === * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; tłómaczëlë: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 * http://ine.eko.org.pl/index_areas.php?rek=1062 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kartësczi kréz}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno| ]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] 6kexe2apygbb2gcfnqrvcmzlcz20ewc 195429 195428 2026-04-15T13:29:06Z Iketsi 3254 → 195429 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Chmielno - Urząd Gminy i kościół.JPG|mały|]] '''Gmina Chmielno''' ''([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Gmina Chmielno)'' – to je wieskô gmina w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. W ti gminie są przë drogach dwamòwny tôfle pòlskò-kaszëbsczé. Corocznie je kònkùrs kaszëbsczégò jãzëka òrganizowóny w Chmielnie. W ti gminie są taczi wse jak: [[Chmielno]], [[Gôrcz]], [[Kòżëczkòwò]], [[Łãczëńskô Hëta]], [[Bòrzestowò]], [[Bòrzestowskô Hëta]], [[Ceszenié]], [[Przewóz]], [[Reskòwò]], [[Zôwòrë]] i [[Miéchùcëno]]. == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; tłómaczëlë: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 * http://ine.eko.org.pl/index_areas.php?rek=1062 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kartësczi kréz}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno| ]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] s6ooggmkrji6cm4tooxhq57kjxbdsh6 0 5066 195487 188556 2026-04-15T15:32:58Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195487 wikitext text/x-wiki <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> {| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+<big><big>'''Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò'''</big></big> | align="center" |[[File:POL województwo wielkopolskie COA.svg|centruj|140x140px]] | align="center" |[[???|centruj|140x140px]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" |Herb | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" |Fana |- | colspan="2" align="center" |[[]] |- |Państwò |[[Pòlskô]] |- |Stolëca |[[Pòznóń]] |- |Marszôłk | align="left" |[[Marek Woźniak]] (PO) |- |Wòjewoda | align="left" |[[Michał Zieliński]] (PiS) |- |Wiéchrzëzna |29 826,51 km² |- |Lëdztwò <small>([[2020]])</small> |3 500 361 |- |Merk |WP |- |ISO 3166-2 |PL-WP |- |Registracëjné tôfle |P, M |- |Ùrbanizacjô |55,2% |- | colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:''' <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">???</font> |} ''' Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Województwo wielkopolskie'') — to je jedna z 16 jednostków administracëjnégò pòdzélënkù [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. Stolëcznym gardã wiôlgòpòlsczégò wòjewództwa je [[Pòznóń]]. == Òbaczë téż == * [[Koło]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{stub}} [[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] be6tqkswekvgk5lahu2rp4wqf0epcpe 0 5086 195420 187341 2026-04-15T13:22:40Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195420 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Domôtowò - szkòła.JPG|mały|Szkòła w Domôtowie]] [[Òbrôzk:Tyłowo 02.jpg|mały|Kam kù tczë pòetë w [[Tëłowò|Tëłowie]]]] '''Jón Drzéżdżón''' (pòl. Jan Drzeżdżon, ùr. 16 maja [[1937]] w [[Domôtowò|Domôtowie]]; ùm. 22 zélnika [[1992]] we [[Gduńsk|Gduńskù]]) – kaszëbsczi pisôrz i pòeta, wôżny kaszëbsczi badéra, redaktór i wëdôwca. Ùrodzył sã [[16 maja]] [[1937]] r. w [[Domôtowò|Domôtowie]] ([[pùcczi kréz]]). Do spòdleczny szkòłë chòdzył w [[Domôtowò|Domôtowie]], [[Lesniewò|Lesniewie]] i [[Starzno|Starznie]]. W [[1955]] r. skùńcził Pedagògiczné Liceùm we [[Wejrowò|Wejrowie]] i zaczął robic jakno szkólny w [[Tëłowò|Tëłowie]] i [[Lëbòcëno|Lëbòcënie]]. Pózni ùcził w: Domôtowie, [[Łebcz|Łebczu]] i [[Żelëstrzewò|Żelëstrzewie]]. W latach 1960-65 sztudérowôł pòlonistikã na Wëższi Pedagògiczny Szkòle we Gduńskù (dzys [[Gduńsczi Ùniwersytet]]). W 1970 r. dostôł titel doktora za dokôz ''Literatura kaszubska w latach 1920-1939'', wëdóny w 1973 r. pòd titlã: ''Piętno Smętka. Z problemów literatury regionalnej lat 1920-1939''. Òd 1971 r. béł adiunktã na Wëższi Pedagògiczny Szkòle w Słëpskù (dzys Pòmòrskô Pedagògicznô Akademiô), a òd 1976 r. ùczałim na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W rokù akademicczim 1973/74 béł wëjachóny na sztipendium do [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]] i [[Kanada|Kanadë]]. W 1986 rokù we Warszawie wëdrëkòwelë jegò ksążkã ''Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980''. Béł wëprzédniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za „całownotã lëteracczégò i nôùkòwégò ùsôdztwa, w tim za przërëchtowanié do drëkù kaszëbsczich dokôzów [[Alojzy Bùdzysz|Alojzégò Bùdzysza]] i przełożënk jich na pólską mòwã”<ref>''Stolemy 82'', „Pomerania” 1983, nr 7, s. 48.</ref>. Ten wôżny prozaik kaszëbsczi ùmarł, pò cãżczi chòroscë, [[22 zélnika]] [[1992]] r. we [[Gduńsk|Gduńskù]]. Jegò grób je w [[Mechòwa|Mechòwie]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999, ISBN 83-86608-65-X. * F. Neureiter: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991, ISBN 3876904889. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=drze%C5%BCd%C5%BCon#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n85129302 Worldcat] * [http://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/doccontent?id=32275 ''Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980''] {{DEFAULTSORT:Drzeżdżón Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] i8gw9g44q96289yt192xjd2td4rr169 0 5095 195426 160673 2026-04-15T13:28:17Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195426 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gmina Przedkòwò (19).JPG|mały|]] '''Gmina Przedkòwò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Gmina Przodkowo'') – wieskô gmina w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. W ti gminie je mało lasów (niżi 20% òglowi wiéchrzëznë). == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kartësczi kréz}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Przedkòwò|!]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] tv7oqp65nfjfig1d58usmvwxwxi5cji 0 5099 195414 194503 2026-04-15T13:08:12Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Pelplin]] 195414 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Konstantyn Dominik.jpg|mały|Słëga Bòżi Kònstantin Dominik]] [[Òbrôzk:Gdańsk Targ Sienny 5 (tablica).JPG|mały|Tôblëca w [[Gduńsk]]ù (...) Domôkòwi na wdôr Kaszëbi ...]] '''Kònstantin Dominik''' (''Konstantyn Dominik'') - ùr. [[7 lëstopadnika]] [[1870]] w [[Gniéżdżewò|Gniéżdżewie]] - ùm. [[7 strëmiannika]] [[1942]] we [[Gduńsk|Gduńskù]]. W młodich latach rósł na pòbòżnégò człowieka. Dzãka pòmòcë wùja - ksãdza Jakùba Derca - mógł w 1883 rokù wstãpic do [[Collegium Marianum]], szkòłë w [[Pelplin]]ie. Pò ji skùńczenim ùcził sã dali w Chełmnie, gdze w 1893 rokù zdôł egzamin dozdrzelałotë. Ùcził sã baro dobrze i tak mógł zacząc sztudérowanié w Dëchòwny Seminarëji w Pelplinie. Tùwò pò pôrã latach dożdôł sã ksãżëch swiãceniów, chtërne przëjimnął [[25 strëmiannika]] 1897. Jakno ksądz béł nôprzód we Gduńskù-Òruni, a pózni w Chełmnie. W 1911 rokù òstôł òjcã dëchòwnym pelplińsczi seminarëji ë ji wicerektorã, a latach 1920-1932 béł rektorã. Òn ju za młoda béł słôwny z prawòscë i swiãtoscë. Òd 1928 rokù béł biskùpã sufraganã diecezji chełmińsczi. Jakno biskùp w 1931 rokù béł w [[Sjónowò|Sjónowie]] i [[Kartuzë|Kartuzach]]. Ùmarł w ùdbie swiãtoscë 1942 rokù we [[Gduńsk|Gduńskù]], gdze w [[II swiatowi wòjnie]] wëwiozle gò Miemcë. Pò sétmë latach cało biskùpa bëło przeniosłé do [[Pelplin]]a. Tam jegò grób je òbjimniãti wiôlgą tczą. Za żëcégò miôł òn w sobie wiôlgą pòkòrã. Nie gònił za achtniącém i pòczestnotą, a z wszëtczima lëdzama òbchòdôł sã tak samò. Czej szło ò wiarã stojôł mòckò za prôwdzëwą nôùką Kòscoła. Òsoblëwie wiele dzyrzkòscë mùszôł pòkazac òbczôs wòjnë, czej Miemcë òd 1939 rokù nie dôwelë Mù pòkù. Wiele Kaszëbów mòdli są ò jak nôchùtszé wëniesenié Słëdżi Bòżégò Kònstantina Dominika na wôłtôrze. Tak je òsoblëwie w [[Gdiniô|Gdini]], [[Gduńsk|Gduńskù]], [[Kartuzë|Kartuzach]], [[Bëtowò|Bëtowie]], [[Żukòwò|Żukòwie]], [[Réda|Rédze]], [[Swôrzewò|Swôrzewie]] i [[Kòlbùdë|Kòlbùdach]]. Biskùp Dominik nigdë nie zabôcził ò swòjim kaszëbsczim pòchòdzënkù. Òn przë kòżdi leżnoscë gôdôł pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]<ref>Ormiński, H., Sługa Boży Ksiądz Biskup Konstantyn Dominik, Kartuzy 1986, s. 257</ref>. Òn uznôł "Jô jem dlô nieba - niebò dlô mie; bò tam dësza naléze to do czegò na swiece wiedno zgrôwô - szczescé." "...; grzéch je przëczëną tegò, że żeniałi lëdze przeklënają tã chwilã, czedë przed wôłtôrzã pòdelë sobie rãce i przërzeklë sobie wiérnotã jaż do smiercy." == Òbaczë téż == * [[Pelplin]] * [[Gniéżdżewò]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 23. * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 59. * Leszek Jażdżewski, ''Ksiądz Biskup Konstantyn Dominik - Życie i pamięć o nim na Kaszubach i Pomorzu'' (Bernardinum, 2013)[http://ksiegarnia.pwn.pl/produkt/207636/ksiadz-biskup-konstantyn-dominik.html] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://newsaints.faithweb.com/year/1942.htm Anielskòjãzëkòwi biogram 2)] * [https://get.google.com/albumarchive/102450455362701560115/album/AF1QipPPaLZwJj6Tugv0PxmrtjEpyX670XTrDIQPojiM?source=pwa [[Rëmiô]] 2017] * [http://www.diecezja-pelplin.pl/diecezja/procesy-beatyfikacyjne/1258-sluga-bozy-bp-konstanty-dominik Pòlskòjãzëkòwi biogram w pelplińsczi diecezji] * [http://pelplin.pl/wiadomosci/15073/komunikat-w-sprawie-konferencji-biskup-konstantyn-dominik---nadz Pòlskòjãzëkòwé wiadło z 2020 r.] * [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/speeches/2004/october/documents/hf_jp-ii_spe_20041019_pelplin-poland_en.html [[Jan Paweł II]], 2004] * [https://web.archive.org/web/20140306152102/http://www.naleik.nazwa.pl/procesbeatyfikacyjny/index.php Sługa Bòżi Kònstantin Dominik (pl)] * [https://web.archive.org/web/20160509183204/http://viaf.org/viaf/32790520/ VIAF] {{DEFAULTSORT:Dominik Kònstantin}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] 3lr0mi9jvhf9svl7lzh4jsj786it2sh 0 5132 195403 194733 2026-04-15T12:18:56Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Józef Jankòwsczi]] 195403 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ADAMELLO - PAPA - Giovanni Paolo II - panoramio (cropped).jpg|mały]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Ioannes Paulus II.svg|mały|100px|Herb]] '''Papiéż Jón Paweł II''' – z pòczątkù pò pòlskù: Karol Józef Wojtyła – (ùr. [[18 maja]] 1920 we Wadowicach kòl [[Krakòwò|Krakòwa]] – ùm. [[2 łżëkwiata]] 2005 w [[Watikan]]ie) to je swiãti [[Katolëcczi Kòscół|rzimskò-katolëcczégò Kòscoła]]. Papiéż (16 rujana 1978 – 2 łżekwiôta 2005). Ju za knôpiczëch lat ùmerlë Mù mëmka ë brat. Mieszkôł z òjcã, chtëren béł czedës òficérã. W 1938 rokù zdôł maturã. Zarô pò pòtemù przenieslë sã z òjcem do Krakòwa. Béł tu tedë sztudérą pòlonisticzi. W Krakòwie òni z òjcem bële jak wëbùchła II swiatowi wòjna. W 1941 rokù pò dłudżi chòrobie ùmarł jegò òjc - téż Karol. Dali w wòjnie Òn nié mógł sztudérowac. W 1941 rokù béł wespółzałóżcą Rapsodicznégò Téatru w Krakòwie. Òb czas òkùpacëji robił jakno robòtnik w firmie ''Solvay''. W 1942 rokù wstąpił do kònspiracëjny Dëchòwny Seminarëji. W 1946 rokù béł wëswiãcony na ksãdza. Pózni sztudérowôł w [[Rzim]]ie. Tam rëchtowôł téż swój dokôz doktórsczi na temã: ''Questio de fide apud sanctum Ioannem de Cruce''. Jak Òn przëjachôł do Pòlsczi òd 1948 rokù béł wikarim we wsë Niegowic, a pòtemù w Krakòwie. W 1953 ròkù robił habilitacjã na Wëdzélu Teòlogicznym [[Ùniwersytet Jagiellońsczi|Ùniwersitetu Jagiellońsczégò]]. Czej miôł 38 lat dostôł biskùpié swiãcenia. Ju w 1963 rokù òstôł arcëbiskùpã krakòwsczim, a w 1967 kardinôlą. Brôł baro aktiwny ùdzél w Sobòrze Watikańsczim II. Òd samégò pòczątkù pòntifikatu ([[16 pazdzérznika|16. rujana]] 1978 rokù) òczarzëł swiat swòją prostotą, òtemkłoscą ë wiesołoscą. Jegò wielné pielgrzimczi wiedno zbiérałë razã rzmë lëdzy. Dnia 13 maja 1981 w Watikanie Jana Pawła II chcôł zabic skrëcé zôchwatnik. To sã równak nie ùdało [[Mehmet Ali Agcze|Mehmetowi Ali Agcze]], ale òn trafił Papieża w brzëch i rãkã. Jan Paweł II miôł swój stolemny ùdzél w przërëchlenim ùpôdkù kòmùniznë. W swòjim nôùczanim wcyg pòdczorchiwôł pòczestnotã człowieka. Baro wôżnô bëła dlô Niegò sprawa miru w swiece ë jednota midzë chrzescëjónama, a téż wszëtczima lëdzama na [[Zemia|Zemi]]. Jón Paweł II gôdôł do Kaszëbów w [[Gdiniô|Gdini]] w 1987 rokù: Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce. ( „Drodzy Bracia i Siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o Waszej tożsamości.” [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1987/documents/hf_jp-ii_hom_19870611_gente-mare_pl.html]) Rzekł w tim kôzanim słowa, jaczé są dlô Kaszëbów wiôldżim òrądzã do bùchë: „Wiém, że Kaszëbi wiedno bëlë ë òstelë wiérny Kòscołowi”. Wnenczas òdbëłë sã zéńdzeniô Òjca Sw. z Kaszëbama w Gdini i [[Òlëwa|Òlëwie]]. To gdińsczé przesłanié Jón Paweł II przëbôcził Kaszëbóm w 1999 rokù w [[Sopòt|Sopòce]]. Tam papiéż wezwôł jich wszëtczich do dozéraniégò łączbë w rodzëznach, pògłãbianiégò znajomòscë swòjégò jãzëka ë przekôzëwaniégò młodim lëdzóm bòkadny kaszëbsczi tradicëji. Jón Paweł II przëjmòwôł Kaszëbów ù se w Watikanie. Òjc Sw. Jón Paweł II w 1987 ròkù òddôł jich Matce Bòsczi: „Waju wszëtczich, wajé rodzëznë ë wszëtczé Wajé sprawë skłôdóm ù stopów Matczi Christusa, tczony w wiele sanktuariach na ti zemi, a òsoblewie w [[Sjónowò|Swiónowie]] i w Swôrzewie, ...”. Wprowôdzanié w żëcé Jegò nôùczi, a òsoblëwie tëch słowów, chtërné czerowôł do Kaszëbów je pòtrzébné do rozwiju kaszëbiznë. Ò Papiéżu Janie Pawle II pisalë kaszëbsczi lëterace. Òd 2005 rokù dérowała za zgòdą [[Benedikt XVI|Papiéża Benedikta XVI]] sprawa beatëfikacji Jana Pawła II. Wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mòdlało są ò Jegò jak nôchùtszé wëniesenié na wôłtôrze. Jak rzekł papież [[Benedikt XVI]] òd [[1 maja]] [[2011]] ròkù to je błogòsławiony. Òd [[27 łżëkwiata]] 2014 rokù to je swiãti. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pope John Paul II 11 06 1987 02edited.jpg|Papiéż na latawiskù w [[Gdiniô|Gdini]] – [[11 czerwińca]] [[1987]] Òbrôzk:George H W Bush and Pope John Paul II.jpg|Papiéż i prezydeńt [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]] Òbrôzk:Gdańsk (DerHexer) 2010-07-12 045.jpg|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gduńsk]]ù Òbrôzk:Pomnik papieża Jana Pawła II - 005.JPG|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gdiniô|Gdini]] Òbrôzk:Park reagana pomnik.JPG|Pomnik w [[Gduńsk]]ù </gallery> == Pismiona (wëbiérk) == * Wojtyła, Karol: Triptik rzimsczi : meditacëje / Jan Paweł II ; pòzwòlił sobie skaszëbic Zbigniew M. Jankòwsczi; [[Pelplin]] : Wydaw. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", 2004, ISBN 83-7380-202-9 [http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol/?searchtype=i&searcharg=83-7380-202-9+&searchscope=5&sortdropdown=-&SORT=D&extended=0&SUBMIT=Szukaj&searchlimits=&searchorigarg=i83-7380-202-9+] == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Józef Jankòwsczi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [http://www.tvp.info/14897988/switi-janie-pawle-czyli-kaszubi-spiewaja-dla-papieza Swiãti Janie Pawle] * [http://www.centrumjp2.pl/partnerzy/ Centrum jp2] * [https://trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl/jp2 Trzecia Pielgrzymka Papieża Jana Pawła II do Polski w dokumentach zasobu IPN] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_51692 Watikan - Bibloteka] == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 23. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] 594wob4b29m5diknm198b2s8jdbp2k5 0 5172 195404 190074 2026-04-15T12:19:24Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jan Paweł II]] 195404 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jozef Jankowski.jpg|mały|Jankòwsczi w 1941 rokù]] '''Józef Jankòwsczi''' (ùr. w [[1910]] rokù w [[Czëczkòwò|Czëczkòwie]] kòl [[Brusë|Brus]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] - ùm. [[16 rujana]] [[1941]] r. w lagrze [[Auschwitz]], gdze miôł nómer 16895) - ksądz, zôkònnik pallotin, błogòsławiony [[Katolëcczi Kòscół|Kòscoła rzimskòkatolëcczégò]]. 13 czerwińca 1999 rokù jegò beatifikacji dokònôł papiéż [[Jan Paweł II]]. Liturgiczny wspòmink bł. Józefa Jankòwsczégò ë jinëch òbchôdë sã w katolëcczim Kòscele [[12 czerwińca]]. == Òbaczë téż == * [[Jan Paweł II]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.santiebeati.it/dettaglio/92954 Jozef Jankowski] * [https://web.archive.org/web/20221205210734/https://www.niesamowitepomorze.pl/kosciol-pw-blogoslawionego-ks-jozefa-jankowskiego-w-mecikale/ ''bł. ks. Józef Jankowski''] * [https://brusy.pl/component/k2/artykul/13449-brusy-pamietaja-111-rocznica-urodzin-bl-ks-jozefa-jankowskiego Patrón Gardu i Gminë Brusë] * [https://web.archive.org/web/20160121000430/http://viaf.org/viaf/59973601/ VIAF] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Jankòwsczi, Józef]] {{DEFAULTSORT:Jankòwsczi Józef}} pneqgk9czjzgm9cvxjc8f3xgskt5od4 195405 195404 2026-04-15T12:19:38Z Iketsi 3254 - → – 195405 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jozef Jankowski.jpg|mały|Jankòwsczi w 1941 rokù]] '''Józef Jankòwsczi''' (ùr. w [[1910]] rokù w [[Czëczkòwò|Czëczkòwie]] kòl [[Brusë|Brus]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] – ùm. [[16 rujana]] [[1941]] r. w lagrze [[Auschwitz]], gdze miôł nómer 16895) – ksądz, zôkònnik pallotin, błogòsławiony [[Katolëcczi Kòscół|Kòscoła rzimskòkatolëcczégò]]. 13 czerwińca 1999 rokù jegò beatifikacji dokònôł papiéż [[Jan Paweł II]]. Liturgiczny wspòmink bł. Józefa Jankòwsczégò ë jinëch òbchôdë sã w katolëcczim Kòscele [[12 czerwińca]]. == Òbaczë téż == * [[Jan Paweł II]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.santiebeati.it/dettaglio/92954 Jozef Jankowski] * [https://web.archive.org/web/20221205210734/https://www.niesamowitepomorze.pl/kosciol-pw-blogoslawionego-ks-jozefa-jankowskiego-w-mecikale/ ''bł. ks. Józef Jankowski''] * [https://brusy.pl/component/k2/artykul/13449-brusy-pamietaja-111-rocznica-urodzin-bl-ks-jozefa-jankowskiego Patrón Gardu i Gminë Brusë] * [https://web.archive.org/web/20160121000430/http://viaf.org/viaf/59973601/ VIAF] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Jankòwsczi, Józef]] {{DEFAULTSORT:Jankòwsczi Józef}} tll8il1m2w7fu9hecaf9t9vqmp7beiw 0 5196 195415 184040 2026-04-15T13:08:27Z Iketsi 3254 {{culture.pl}} 195415 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pelplin bazylika.JPG|mały|Pelplińskô katédra]] [[Òbrôzk:Konstantyn Dominik.jpg|mały|Biskùp [[Kònstantin Dominik]]]] '''Pelplin''' (''Pelplin'') – to je gard w dërszewsczim krézu. Terô tu je katédra. Òd 1821 rokù bëła tu chełmińskô diecezjô ze stolëcą w tim gardze. Sztôłconé tu czedës w seminarii ksãża, bëlë przëszëkòwóné do starë ò dësze w pòlsczim i górnomiemiecczim jãzëkù. W zacht dzélu bëlë i są tu téż przedstôwcowie [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Tuwò béł téż pòmòcnym biskùpã [[Kònstantin Dominik]]. Znóné je tu [[Karno Kaszëbòlogów]]. W seminarii mòże je ùczony [[kaszëbsczi jãzëk]]. Terô to dali je stolëca [[Pelplińskô diecezjô|pelplińsczi diecezji]]. == Òbaczë téż == * [[Kònstantin Dominik]] == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999, s. 55. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://system.ekai.pl/kair/?screen=depeszatekstowo&_scr_depesza_id_depeszy=393095 Klub Studentów Kaszubów] * [http://www.pelplin.home.pl/seminarium/koa/12-klub-studentow-kaszubow-qjutrznioq "Jutrzniô"] * {{culture.pl|pl=https://culture.pl/pl/dzielo/hermann-han-koronacja-marii|pl2=Hermann Han "Koronacja Marii"}} * {{culture.pl|pl=https://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-diecezjalne-w-pelplinie|pl2=Muzeum Diecezjalne w Pelplinie}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Dërszewsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kòcéwskô]] 6ykx6o50xmp9u72qgn68llwsog2u04g 0 5211 195608 188337 2026-04-16T01:09:12Z Iketsi 3254 {{Bez òbrôzka}} 195608 wikitext text/x-wiki {{Bez òbrôzka}} '''Karol Józef Krefft''' ([[1907]]–[[1995]]) béł kaszëbsczim spòlëznowim dzejôrzã. Òn béł w [[kartësczi kréz|kartësczim pòwiace]] starostą w [[1946]] rokù. Mòckò gò bòlało czej kaszëbizna bëła w pòniżenim. Béł nôleżnikiem [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|''Zrzeszenia Kaszubskiego'' (Kaszëbsczégò Zrzeszeniô)]], ale tu miôł procëmników. W centróm [[Żukòwò|Żukòwa]] je òkrãgłi plac (rondo) miona ''Karola Kreffty'' (Karola Krefftë). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.archiwumkorporacyjne.pl/index.php/muzeum-korporacyjne/warszawa/k-cassubia/ k-cassubia] * [https://web.archive.org/web/20160626122332/http://kafo.pl/viewtopic.php?id=11476 m. jin. òdjimk nôleżników "Cassubia"] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Krefft Karol}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] kfx10pdo7t5tfaoc5gihmz1nvjbttyq 0 5234 195623 194701 2026-04-16T04:38:43Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Round Lake Centre (Ontario)]] 195623 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Ambrose Pick''' (ùr. [[7 czerwińca]] 1928 – ùm. [[24 gromicznika]] 2017 rokù) to béł ksądz w [[Kanada|Kanadze]] òd 1955 rokù. Wikari w katédrze w [[Pembroke]]. Probòszcz w [[Round Lake Centre (Ontario)]] (1973–1978). Òn béł òd 1978 rokù probòszczem w [[Barry's Bay, Ontario]]. Pò tim jak w Pòlsce zaczãło sã stojenié w wòjnie - w 1981 rokù òn wiele zrobił, żebë przëszła żëwnota z Kanadë dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]] nad [[Bôłt]]ã. Kòl niégò w Kanadze béł ksądz [[Francyszk Grucza]]. W kòscele w Barry's Bay 2008 rokù òn celebrowôł Mszã Sw., a gôdôł w ni wiele pò kaszëbskù, bò ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]] w Kanadze òn wiele wiédzôł. == Òbaczë téż == * [[Round Lake Centre (Ontario)]] == Lëteratura == * The proud inheritance : Ontario's Kaszuby / [editor Anna Zurakowska]. Ottawa : The Polish Heritage Institute-Kaszuby, 1991, ss. 69,72 i 109. * Szulist W.: Kaszubi w Ameryce; Szkice i materiały, MPiMK-P Wejherowo 2005, ss.184-186 (pò pòlskù) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://bibliotekacyfrowa.eu/Content/471/2002-01.pdf Ambrose-Pick s. 30] * [https://www.heubnerfuneralhome.ca/obituaries/Monsignor-Ambrose-Robert-Pick?obId=47222840 Ambrose Robert Pick] ** https://tributecenteronline.s3-accelerate.amazonaws.com/ObituaryMedias/159286495/Image.webp ** https://tributecenteronline.s3-accelerate.amazonaws.com/ObituaryMedias/159286496/Image.webp ** https://tributecenteronline.s3-accelerate.amazonaws.com/ObituaryMedias/159286497/Image.webp {{DEFAULTSORT:Pick, Ambrose}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 4rztld01q50s8303umpp9ngikujruxv 0 5404 195471 189182 2026-04-15T15:20:25Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Manchester United F.C.]] * [[Bala]] 195471 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stadion GOSiR.jpg|mały|[[Sztadion]] w Gdyni]] [[Òbrôzk: Stadion miejski w Gdyni.jpg|mały|[[Sztadion]] w Gdyni]] '''Arka Gdyniô''' (pòl. ''MZKS Arka Gdynia'') – pòlsczi fósbalowi klub z [[Gdiniô|Gdini]], ùsôdzony w 1929 rokù. Dobiwca pùcharu pòlsczi w 1979 ë w 2017, superpùcharu pòlsczi w 2017 ë 2018. == Òbaczë téż == * [[Manchester United F.C.]] * [[Bala]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gdiniô]] [[Kategòrëjô:Szpòrt]] c47c0novwsah983qzk0hedm7fxoci01 195472 195471 2026-04-15T15:20:48Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Kaszubia Kòscérzëna]] 195472 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stadion GOSiR.jpg|mały|[[Sztadion]] w Gdyni]] [[Òbrôzk: Stadion miejski w Gdyni.jpg|mały|[[Sztadion]] w Gdyni]] '''Arka Gdyniô''' (pòl. ''MZKS Arka Gdynia'') – pòlsczi fósbalowi klub z [[Gdiniô|Gdini]], ùsôdzony w 1929 rokù. Dobiwca pùcharu pòlsczi w 1979 ë w 2017, superpùcharu pòlsczi w 2017 ë 2018. == Òbaczë téż == * [[Kaszubia Kòscérzëna]] * [[Bala]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gdiniô]] [[Kategòrëjô:Szpòrt]] py910r8xu6y41g4xc4csoajpma72yxk 0 5481 195566 187250 2026-04-15T18:36:24Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195566 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezioro Mausz 06.07.10 p.jpg|mały|Môùsz]] '''Môùsz''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Mausz'') to je jezoro w [[Kartësczi kréz|kartusczim krézu]] ò wiéchrzëznie 384 ha. Tu żëją rozmaité rëbë, a m. jin. [[Mòrénka|mòrénczi]], [[Òkùnk|òkùnczi]], [[Plésza|plésze]], [[Płotka|płotczi]], [[wãgòrz]]e i [[sandra|sandrë]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/181 ''Mausz'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20180421001646/http://goksuleczyno.gdan.pl/suleczyno/turystyka-/trasy-wycieczkowe-/wokol-jez-mausz.html ''Wokół jez. MAUSZ''] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] tmwn16rld1arwhmcbsrb4bufilirc1g 0 5497 195423 190731 2026-04-15T13:25:58Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195423 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pl-pomerania-lake-Kamienne.jpg|mały|Trulôczowé Błota]] '''Trulôczowé Błota''' są rezerwatã ò wiéchrzëznie 109,1 ha założonym w 1990 rokù w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]] w [[Gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]]. Tu żëje wiele ptôchów, a w tim [[trulôcz|trulôcze]] z swòima młodima. Ten rezerwat òbrëmiô [[Kamiané Jezoro]] ë lasë bùkòwò-dãbowë. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20220926065726/https://kpk.org.pl/co-robimy-4/czynna-ochrona-4/rezerwaty-przyrody-4/zurawie-blota/ ''Żurawie błota''] [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] gr0u4yrxuvtsiyohuuuv47712s2xuzb 195425 195423 2026-04-15T13:27:08Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] 195425 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pl-pomerania-lake-Kamienne.jpg|mały|Trulôczowé Błota]] '''Trulôczowé Błota''' są rezerwatã ò wiéchrzëznie 109,1 ha założonym w 1990 rokù w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]] w [[Gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]]. Tu żëje wiele ptôchów, a w tim [[trulôcz|trulôcze]] z swòima młodima. Ten rezerwat òbrëmiô [[Kamiané Jezoro]] ë lasë bùkòwò-dãbowë. == Òbaczë téż == * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20220926065726/https://kpk.org.pl/co-robimy-4/czynna-ochrona-4/rezerwaty-przyrody-4/zurawie-blota/ ''Żurawie błota''] [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] 2tscusnoedxc1zhsvaxil6qby3saaf3 0 5499 195457 178236 2026-04-15T15:08:11Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 195457 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ptasia Wola.jpg|mały|180px|left|Bunker - rekonstrukcëjô]] [[Òbrôzk:POL.Koleczkowo.Pomnik2.jpg|mały|right|Pòlskòjãzëkòwi pomnik w [[Kòleczkòwò|Kòleczkòwie]]]] '''Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Kaszëbsczi Grif"''' (''[[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski'') - na zôczątkù [[II Swiatowô Wòjna|II Swiatowi Wòjnë]] bëła nôbarżi rozkòscërzoną pòlską wòjskòwą òrganizacją zrzeszającą wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]] - aktiwnëch w rësznoce zatôrczënkù. Pòtemù bëła òna pòprzezwónô na [[Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif"]]. Ji nôleżnicë wespółrobilë z AK i ùznôwalë wëszëzna Pòlsczégò Rządu w Londinie. Ji ùtwórcama w 1939 rokù bëlë: szkólny [[Józef Dambek]], [[Klémãs Bronk]], a legeńdarnym ju dzys prowôdnikã ks. płk [[Józef Wrëcza]]. == Òbaczë téż == * [[Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif"]] == Lëteratura == * Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, s. 132 * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 341 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] 0iu6wnbd6273xfuh4ug8m9ovxocyh1x 14 5508 195585 72241 2026-04-15T18:59:32Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Jezora]] 195585 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Pòmòrskô|Jezora]] [[Kategòrëjô:Jezora]] 4wak80s4uasunvzskci77qtn47kpfvz 0 5510 195484 183067 2026-04-15T15:30:41Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195484 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|mały|Òstrzëcczé Jezoro]] '''Òstrzëcczé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Ostrzyckie'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 309 ha w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/661 ''Golubc'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] cpaji7bab63zyfbho9ftcpocikr302o 195559 195484 2026-04-15T18:34:39Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195559 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|mały|Òstrzëcczé Jezoro]] '''Òstrzëcczé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Ostrzyckie'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 309 ha w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/661 ''Golubc'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] h4d488rz499r66k6z2x7rg1kjmxd7o1 0 5521 195552 195268 2026-04-15T18:31:33Z Iketsi 3254 [[Jezoro]] 195552 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gòwidlińsczé J. (3).jpg|mały|]] '''Gòwidlińsczé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Gowidlińskie'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 401 ha w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/758 ''Gowidlińskie jezioro'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] 475d5eu5rb2bmsuap748w13swrbayyb 0 5522 195557 195267 2026-04-15T18:34:04Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195557 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Swiónowsczé Jezoro.JPG|mały|Sjónowsczé Jezoro]] '''Swiónowsczé Jezoro''' (''Sjónowsczé J.'', [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Sianowskie'') to je jezoro ò wiéchrzëznie 76 ha w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] 3afritgl61dfscu61omvpdr9r8ug45z 0 5627 195493 160985 2026-04-15T15:41:55Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195493 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pimpinella saxifraga - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-241.jpg|mały]] '''Biedrzón''' (''Pimpinella'' L.) – to je szlach dwalatnëch abò wielelatnëch roscënów z rodzëznë zelerowatëch. Òne roscą m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Tu słëchô [[anëż]] abò biedrzón anys. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] ksb6hbhd4bsr7wwd7bvrqe4gct7jf1h 0 5661 195567 178975 2026-04-15T18:37:04Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] 195567 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rutilus rutilus Prague Vltava 5.jpg|mały||Płotczi]] '''Płotka''' (''Rutilus rutilus'') – to je rëba z rodzëznë karpiowatëch. Czedës wiele tich rib żëło w jezorach na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òna je dosc mało pòdajny na cësk zgnojeniów wòdë. == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] q7t1fc4fngc2vtnlyuarg719n10ktal 0 5664 195635 173901 2026-04-16T09:11:39Z EmausBot 2697 Bòt: Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Kaszëbsczé Mùzeùm miona Frãcëszka Trédra w Kartuzach]] 195635 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kaszëbsczé Mùzeùm miona Frãcëszka Trédra w Kartuzach]] khnd4v2plq1cww1ezpji0f84ar8nv8q 0 5696 195561 161035 2026-04-15T18:34:59Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195561 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Łebsko jezioro.jpg|mały|Jezoro Łebskò]] '''Łebskò''' – to je wiôldżé jezoro w [[Słowińsczi Nôrodny Park|Słowińsczim Nôrodnym Parkù]] ò wiéchrzëznie 7142 ha. Tu żëją taczi ptôchë jak np. [[kôłp sniegùlc]] i jin. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] lrquyvubwptsrkirwmfvw8a14w5fyni 0 5797 195496 162096 2026-04-15T15:43:55Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195496 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Artemisia campestris.jpeg|mały|Bzdëcha]] [[Òbrôzk:Mrzezyno Artemisia campestris littoral sprout 2010.jpg|mały|220px|left|''Artemisia'' w [[Mrzeżyno|Mrzeżënie]]]] '''Bzdëcha''' (''Artemisia campestris'') – to je roscëna z rodzëznë astrowatëch (''Asteraceae''). To je zeleskò na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òna kwitnie do [[séwnik]]a i mòże rosc m.jin. kòl [[Bôłt]]u. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] iv5ftriy3eehld54u3jumoomuvn8yqg 0 5902 195532 192359 2026-04-15T16:33:38Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Kùrnik]] 195532 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Kura 001.JPG|mały|130px|]] [[Òbrôzk:Galet san raf.JPG|mały|130px|]] [[Òbrôzk:Kura domowa DSC08721.JPG|mały|130px|]] '''Domôcô kùra''' (''Gallus gallus domesticus'') – to je ptôch z rodzënë kùrowatëch. Lëdze chòwióm je na całim swiece òd dôwnëch czasów. == Ôrtë == To dô kòl 80 zortów kùrów:<ref>Rocznik Statystyczny 2009</ref> * letczé kùrë, niosczi mògą sã niesc do 13 rokù żëcégò * miãsné kùrë wôżą nawetka do 5 kg kùrë krzyżówczi: kąsk miąsa i niosóm [[jaje|jaja]] kùrë amatorsczi: * bòjowiczi * malinczi * pòkraczny == Òbaczë téż == * [[Kùrnik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] sdmnhq1gygnzg9a64veknomr5u49yqv 195534 195532 2026-04-15T16:34:17Z Iketsi 3254 {{Ùzémk artikla}} 195534 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Kura 001.JPG|mały|130px|]] [[Òbrôzk:Galet san raf.JPG|mały|130px|]] [[Òbrôzk:Kura domowa DSC08721.JPG|mały|130px|]] '''Domôcô kùra''' (''Gallus gallus domesticus'') – to je ptôch z rodzënë kùrowatëch. Lëdze chòwióm je na całim swiece òd dôwnëch czasów. == Ôrtë == To dô kòl 80 zortów kùrów:<ref>Rocznik Statystyczny 2009</ref> * letczé kùrë, niosczi mògą sã niesc do 13 rokù żëcégò * miãsné kùrë wôżą nawetka do 5 kg kùrë krzyżówczi: kąsk miąsa i niosóm [[jaje|jaja]] kùrë amatorsczi: * bòjowiczi * malinczi * pòkraczny == Òbaczë téż == * [[Kùrnik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] hu6eu2spjrpd48xfk9pj3ac4korqqmp 0 6188 195444 195386 2026-04-15T14:23:03Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezës (film 1979)]] * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] 195444 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Danuta Stenka by Foksal.jpg|mały|Danuta Stenka]] [[Òbrôzk:Stenka01.jpg|mały|Danuta Stenka - ''Verba Sacra'' we [[Wejrowò|Wejrowie]]]] '''Danuta Stenka''' (ùr. [[10 rujana]] [[1961]] w [[Serakòjce|Serakòjcach]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]) – je pòlskô teatrownica. Òd 1984 rokù przez szterë lata òna bëła teatrownicą w téatrze w [[Szczecëno|Szczecënie]]. Òna biwô we [[Wejrowò|Wejrowie]]. == Òbaczë téż == * [[Jezës (film 1979)]] * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20200812083626/https://www.danutastenka.art.pl/ ''Danuta Stenka''] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Stenka, Danuta}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Film]] [[Kategòrëjô:Téater]] j1ixsez4s19kv98xjhnktzdeqy5qoqd 195446 195444 2026-04-15T14:23:46Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Dubbing]] 195446 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Danuta Stenka by Foksal.jpg|mały|Danuta Stenka]] [[Òbrôzk:Stenka01.jpg|mały|Danuta Stenka - ''Verba Sacra'' we [[Wejrowò|Wejrowie]]]] '''Danuta Stenka''' (ùr. [[10 rujana]] [[1961]] w [[Serakòjce|Serakòjcach]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]) – je pòlskô teatrownica. Òd 1984 rokù przez szterë lata òna bëła teatrownicą w téatrze w [[Szczecëno|Szczecënie]]. Òna biwô we [[Wejrowò|Wejrowie]]. == Òbaczë téż == * [[Dubbing]] * [[Jezës (film 1979)]] * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20200812083626/https://www.danutastenka.art.pl/ ''Danuta Stenka''] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Stenka, Danuta}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Film]] [[Kategòrëjô:Téater]] c9lf4739m0vyrs6csfr0d9adxq4n81p 0 6274 195473 176042 2026-04-15T15:21:23Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195473 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubia stadion.JPG|mały|Sztadion]] '''Kaszubia Kòscérzëna''' (''Kaszubia Kościerzyna'') – klub balôrzów z [[Kòscérzëna|Kòscérznë]]. Òni kòpią balã w III zdrëszënie w Pòlsce. == Òbaczë téż == * [[Arka Gdynia]] * [[Bala]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kòscérzna]] [[Kategòrëjô:Szpòrt]] hdh4mkcomgm0yif5683nt40xamewzit 0 6498 195573 195170 2026-04-15T18:47:04Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Zemia]] * [[Faza Miesądza]] * [[Zacmienié Miesądza]] 195573 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Full Moon Luc Viatour.jpg|mały|Widzënk Miesąca ze Zemi]] [[Òbrôzk:Youtubeastronautsonmoonot3.gif|center]] '''Miesąc''' (jiné miona: miesidz, ksãżëc; symbòl: [[Òbrôzk:Moon decrescent symbol (fixed width).svg|16px|☾]]) to je jedurny nôtërny satelita [[Zemia|Zemi]]. Òn krąży wkół Zemi ë mô rozmajité fazë. Na Miesącë bëlë w 1969 r. dwaji [[Zjednóné Kraje Americzi|Amerikanie]] - Neil Armstrong i Edwin "Buzz" Aldrin<ref>[https://www.rmg.co.uk/stories/space-astronomy/how-many-people-have-walked-on-moon How many people have walked on the Moon?] Royal Museums Greenwich</ref><ref>[https://www.nhm.ac.uk/discover/factfile-the-moon.html The Moon] Natural History Museum</ref>. Promiéń je 1,737.5 km. Masa je 7.35 x 10^22 kg. Wiéchrzëzna 38 millionów km&#xB2;<ref>[https://www.space.com/18135-how-big-is-the-moon.html How big is the moon?] Space</ref>. == Òbaczë téż == * [[Zemia]] * [[Faza Miesądza]] * [[Zacmienié Miesądza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 262 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] hhskg3kbvm0bl1monsp76bnmyle7j2q 0 6580 195618 179378 2026-04-16T04:30:59Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòmòrskô]] 195618 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL województwo pomorskie IRP COA.svg|mały|Herb pòmòrsczégò wòjewództwa]] '''Pòmòrsczé wòjewództwò''' (''Palatinatus Pomeranensis'') – bëło w latach 1466–1772 jedną z jednostków pòdzélënkù [[Królewsczi Prësë|Królewsczich Prës]]. Òno ségało do [[Bôłt]]u, a mieszkało w nim dosc wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. W latach 1637-1657 w nim bëła [[Lãbòrzkò-bëtowskô Zemia]]. Stolëca bëła w [[Skarszewò|Skarszewie]]. Swégò czasu òno miało wiéchrzëznã 12 907 km² == Òbaczë téż == * [[Pòmòrskô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] t97bss0waxs0s1dtgcf16pq4qvpbof5 0 6604 195536 179404 2026-04-15T16:37:23Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Azjacczi tigris]] * [[Kaspijsczi tigris]] * [[Sybirsczi tigris]] 195536 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Panthera leo persica M.jpg|mały|Azjacczi lew (''Panthera leo persica'') – w [[Zoolodżny ògard|zoolodżnym ògardze]]]] '''Lew''' (''Panthera leo'') – to je susk z rodzëznë kòtowatëch. Ten rabùszny zwiérz je w herbie m.jin. [[Pùck]]a. == Òbaczë téż == * [[Azjacczi tigris]] * [[Kaspijsczi tigris]] * [[Sybirsczi tigris]] * [[Brunô hiena]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Susczi]] h0hlodttvpwkzvcrezm04il4p4aqxph 0 6610 195458 193452 2026-04-15T15:08:55Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski]] 195458 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wejscie do Gryfa.jpg|mały|Bunker zrobiony pòdług stôrégò mòdła]] [[Òbrôzk:Redkowice12.JPG|mały|]] '''Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif" (''[[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Pomorski'')''' – to bëła wòjskòwô òrganizacëjô òb czas [[II Swiatowi Wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. W rësznoce zatôrczënkù òna bëła na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] nômòcniészą òrganizacją i bëło w ni wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Z pòczątkù òna zwała sã [[Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Kaszëbsczi Grif"|„Kaszëbsczi Grif”]], a pòtemù „Pòmòrsczi Grif”. Ji ùtwórcą béł szkólny Józef Dambek, a prowôdnikã ks. płk [[Józef Wrëcza]]. Pò II swiatowi wòjnie z „Pòmòrsczégò Grifa” mógł jidz np. do [[Òbëwatelskô Milicjô|Òbëwatelsczi Milicje]]. Ò ùcemiãgach żëcô i biôtczi Kaszëbów, wcygniątëch do Rzeszë, a chtërny miele — w krótczim czasu — bëc zgermanizowóny, w całoscë zeswiôdczô to, że wiele, żebë retac żëcé, ucékało do Generalnégò Gùbernatorztwa abò bënë [[Miemieckô|Miemców]]. W òstatnym czãdze wòjnë Kaszëbów òbjimnãłë colemało tragedie sparłãczoné z wmaszérowanim Czerwiony Armie, w nym gwôłtë i wëwôżanié bënë [[Ruskô|Rusczi]], czasã za Ùral, na [[Sybiriô|Sybiriã]], skądka wiele ju nie przëszło nazôt. Trôfiało sã to òsoblëwie młodim lëdzóm, w tim téż bëtnikóm rësznotë zatôrczënkù. W 1949 rokù Ùrząd do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù w Gdinie jinteresowało co robią dôwny nôleżnicë „Pòmòrsczégò Grifa". == Rozmajitoscë == Ò "Grifie" i [[Stutthof]]ie napisôł [[Francyszk Grucza]] tak: "..., czej w akcji "Grifa" szedł w lëft jeden z wòjnowëch òkrãtów pòdwòdnëch (...). Za to wiele lëdzy pòzamklë." == Lëteratura == * F. Grëcza: Rëbacczi syn [w]:E. Pryczkowski, "Kaszubski Kordecki. Życie i twórczość ks. prałata Franciszka Gruczy", Banino 2008, s. 145 * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016. == Òbaczë téż == * [[Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] {{Ùzémk artikla}} fuc4rz02478o8jkwt20ml92set7w17s 195459 195458 2026-04-15T15:09:12Z Iketsi 3254 + 195459 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wejscie do Gryfa.jpg|mały|Bunker zrobiony pòdług stôrégò mòdła]] [[Òbrôzk:Redkowice12.JPG|mały|]] '''Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif" (''[[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Pomorski'')''' – to bëła wòjskòwô òrganizacëjô òb czas [[II Swiatowi Wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. W rësznoce zatôrczënkù òna bëła na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] nômòcniészą òrganizacją i bëło w ni wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Z pòczątkù òna zwała sã [[Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Kaszëbsczi Grif"|„Kaszëbsczi Grif”]], a pòtemù „Pòmòrsczi Grif”. Ji ùtwórcą béł szkólny Józef Dambek, a prowôdnikã ks. płk [[Józef Wrëcza]]. Pò II swiatowi wòjnie z „Pòmòrsczégò Grifa” mógł jidz np. do [[Òbëwatelskô Milicjô|Òbëwatelsczi Milicje]]. Ò ùcemiãgach żëcô i biôtczi Kaszëbów, wcygniątëch do Rzeszë, a chtërny miele — w krótczim czasu — bëc zgermanizowóny, w całoscë zeswiôdczô to, że wiele, żebë retac żëcé, ucékało do Generalnégò Gùbernatorztwa abò bënë [[Miemieckô|Miemców]]. W òstatnym czãdze wòjnë Kaszëbów òbjimnãłë colemało tragedie sparłãczoné z wmaszérowanim Czerwiony Armie, w nym gwôłtë i wëwôżanié bënë [[Ruskô|Rusczi]], czasã za Ùral, na [[Sybiriô|Sybiriã]], skądka wiele ju nie przëszło nazôt. Trôfiało sã to òsoblëwie młodim lëdzóm, w tim téż bëtnikóm rësznotë zatôrczënkù. W 1949 rokù Ùrząd do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù w Gdinie jinteresowało co robią dôwny nôleżnicë „Pòmòrsczégò Grifa". == Rozmajitoscë == Ò "Grifie" i [[Stutthof]]ie napisôł [[Francyszk Grucza]] tak: "..., czej w akcji "Grifa" szedł w lëft jeden z wòjnowëch òkrãtów pòdwòdnëch (...). Za to wiele lëdzy pòzamklë." == Òbaczë téż == * [[Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski]] == Lëteratura == * F. Grëcza: Rëbacczi syn [w]:E. Pryczkowski, "Kaszubski Kordecki. Życie i twórczość ks. prałata Franciszka Gruczy", Banino 2008, s. 145 * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] {{Ùzémk artikla}} 2rm017pm2t2stjjcs6q8ew1b4q3p4wd 0 6638 195617 193665 2026-04-16T04:28:27Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òbrôzka}} 195617 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òbrôzka}} '''Wòjcech Czedrowsczi''' (ùr. 22 [[lëstopadnik]]a 1937 – ùm. [[18 łżëkwiata]] 2011) – to béł jinżinéra i kaszëbsczi spòlëznowi dzejôrz. Jegò òjc Władisłôw béł sãdzą w [[Gdiniô|Gdini]], chtëren zdżinął w 1939r. w lasach krótkò wsë [[Wiôlgô Piôsznica]]. Wòjcech Czedrowsczi béł przez wiele lat przédny redaktor "Pomeranii", chtërna je cządnika [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. W 1959 rokù dwa zestawë spiéwków [[Jan Trepczik|J. Trepczika]] bëłë wëdóné przez Karno Sztudérów Kaszëbów "Òrmùzd", z [[Gduńsk]]a, w chtërnym òn béł dzejôrzã. Służbã Bezpiekù swégò czasu prowadza òperacjową sprawã ò kriptonimie „Grif”, chtërny òn béł „figùrantã”, to je òsobą rozprôcowiwóną. Przëczëną òsoblëwégò nieùbëtkù westrzód fónkcjonariuszów pòliticzny pòlicje „lëdowi” Pòlsczi bëłë lëstë, chtërne krążëłë midzë Rómpsczim a nôleżnikama Òrmùzda. Z aktów wëchôdô, że bëłë òne krëjamno czëtóné przez robòtników esbecczégò Wëdzélu „W” (wëdzéle ò taczi pòzwie zajimałë sã prawie krëjamnym przezéranim lëstów) Wòjewódzczi Kòmańdë Òbëwatelsczi Milicje w Bëdgòszczë. Pózni Wëdzél III ti sami kòmańdë, co zajimôł sã prowadzenim sprawë procëm Rómpsczémù, pòdzelił sã wiadłama, jaczé zwëskôł dzãka tim lëstóm, z Wëdzélã III w [[Gduńsk]]ù. Jeden z nëch lëstów òn napisôł do [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. Pòchôdôł òn z [[19 gromicznika]] 1959 rokù. W. Czedrowsczi przeprôszôł w nim Rómpsczégò, że nie napisôł gò pò kaszëbskù. Pòtemù òn béł przédnikiem w [[Karno Sztudérów Pòmòraniô|Karnie Sztudérów Pòmòraniô]]. Z 1987 rokù je redagòwóné przez niegò "Nauczanié w przëpowiôstkach" - skaszëbioné przez [[Eùgeniusz Gòłąbk|E. Gołąbka]]- wëjimk z Nowégo Testameńtu, a pòdarowóny [[Jan Paweł II|Janowi Pawłowi II]]. W Wòjcecha Czedrowsczegò wëdowiznie - "Arkun", a pòtemù "Czëc" bëło wëdónëch wiele wôżnëch dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]] ksążków. Òn przënôlégô do karna lëdzy, chtërny bëlë wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów Pòmòraniô]] [[Medalia Stolema|Medaliã Stolema]]. Òstatné lata òn mieszkôł w [[Kartuzë|Kartuzach]]. Na jegò pògrzébie w Kartuzach bëlë: senatorowie, wojewòda, przédnik kartësczégò krézu, a téż wiele przëdónów staniców partów Zrzeszeniô i jinëch lëdzi. == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 341 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.worldcat.org/identities/lccn-n85084114/ WorldCat] * [http://naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=223 Wspòmink pò pòlskù] * [https://web.archive.org/web/20191221160946/http://2wojna.gdynia.pl/wp-content/uploads/2019/06/straty_osobowe_04_2019.pdf s. 49 Kiedrowski] {{DEFAULTSORT:Czedrowsczi, Wòjcech}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô: Kaszëbskô rësznota]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] cgiyomsfgmrq7rzckj9jbdc037str2h 0 6847 195441 188231 2026-04-15T14:15:14Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195441 wikitext text/x-wiki '''Biblëjô, Swiãté Pismò''' (z grecczégò βιβλιον ''biblion'' - zwój papirusu, ksãga, w.l. ''biblia'' - ksãdzi) - zbiér ksąg, spisany pierwoszno pò hebrjskù, aramejskù i greckù, ùznôny przez żëdów i chrzescëjôn za zôwzãti przez Bòga. Biblëjô i apartné ji dzéle mają jinszé znaczenié nôbòżné dlô różnëch wëznań. Na chrzescëjańskô Biblëjã składô sã [[Stôri Testameńt]] i [[Nowi Testameńt]]. Biblëjô hebrajskô - Tanach òbjimô ksãdzi Stôrégò Testameńtù. [[Òbrôzk:Torah2.jpg|mały|prawo|Zwój [[Tora|Torë]] w jãzëkù hebrajsczim]] == Kanón == Grecczi słowò ''kanón'' òznôczô strzëna, chternô służëła za miarã, stąd dalszé znaczenié - regla, prowadnik pòstãpòwania, wiarë. Kanón Swiãtégò Pisma òznôczô zbiérnik ksąg ùznônëch za zôwzãté i przez to za normã wiarë. Do IV staletégò n.e. nie bëło zadnégò kanonu Biblëji. Pierszé zmiónczi ò przëjãtim zestôwkù kanonicznich ksąg w antikòwim Kòscele pòkôzają sã w ùchòwônëch pismach chrzescëjansczich autorów IV s. - m.n. sw. Atanazégò, sw. Augustina, sw. Heronima, sw. Rufina. W tim czasù próbowano ùsztôłcëc òpòwiôdny kanón - m.jin. na synodach w Hippònie w 393r. i w Kartaginie w 397r. W kùńcu ùgòdzono kanón Biblëji na [[Sobór Trydencczi|sobòrze Trëdencczim]] w 1546r. [[Òbrôzk:Lxx Minorprophets.gif|mały|prawo|Antikòwi dél [[manuskrypt]]u [[Septuaginta|Septuaginty]] (zwój ''Proroków miészich'') ok. [[I stalaté p.n.e.|I s. p.n.e.]]]] === Stôri Testameńt === Na Stôri Testameńt skłôdaô sã w leżnoscë òd ùznanégò kanonu: * 39 ksąg - kanón hebrajsczi ùznôny przez żëdów i wëznania protestancczé; * 46 ksąg - kanón katolicczi; * 49 ksąg - kanón prawosławnë. Ksãdzi Stôrégò Testameńtu pòwstałë wedle różnich dzysdniowich badérów w cządze òd XII do II s. p.n e.. Zamkòscą Stôrégò Testameńtu je historëjô i spôdkòwizna żëdowsczégò narodu. Òne òstałë spisôné w jãzëkù hebrajsczim i aramejsczim. [[Òbrôzk:Bible.malmesbury.arp.jpg|mały|prawo|Rãcznie przepisëwôny egzemplôrz Biblëji łacëzniané z [[1407]] r. do czëtani na głos w [[klôsztor]]ze]][[Òbrôzk:Gutenberg Bible.jpg|mały|prawo|[[Biblëja Gùtenberga]] pierszô ksążka drëkòwônô przë ùżëcim drëkarzczégò pisma]] [[Òbrôzk:Hebrew Pentateuch (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate VIII).jpg|mały|prawo|Dzél hebrajsczégò tekstu [[Ksãga Wińdzeniô|Ksãdzi Wińdzeniô]] rozdz. 20 ([[Dekalog|Dzesyńc Bòżëch Przëkôzaniów]])]] [[Òbrôzk:Codex alexandrinus.jpg|mały|prawo|Dzęl [[Ewanielia Łukôsza|Ewanielii Łukôsza]] w [[Kòdeks Aleksandryjsczi|Kòdeksu Aleksandryjsczim]] z [[V stalaté]]gò]] Ksãdzi Stôrégò Testameńtu chrzescëjanie dzelą na: * ksãdzi historëczné; * ksãdzi profetëczné; * ksãdzi didakticzné. Wedle jinszégò pòdzélënkù, mającégò kòrzenie w żëdowiznie, są to Piãcoksąg Mòjżeszowi (żëd. [[Tora]]), Prorocy (żëd. Newiim) i Pisma (żëd. Ketuwim). Dlô Żëdów nôważniszô je nôstarszô czãsc Biblëji - Piãcoksąg Mòjżeszowi * '''Na Piãcoksąg''' składają sã: * Ksãga Pòczątków; * Ksãga Wińdzeniô; * Ksãga Kapłańskô; * Ksãga Lëczbów; * Ksãga Pòwtórzonégò Prawa. * '''Ksãdzi [[Prorok|Proroków]]''' to: * Ksãga Jozuégò; * Ksãga Sãdzów; * Ksãga Samùela 1 i 2; * Ksãga Królewskô 1 i 2; * Ksãga Izajôsza; * Ksãga Jeremiôsza; * Ksãga Ezechiela; * 12 proroków miészich (Ozejôsza, Joela, Amòsa, Abdiôsza, Jónôsza, Micheôsza, Nahùma, Habakùka, Sofóniôsza, Aggeùsza, Zachariôsza, Malachiôsza). * '''Ksãdzi hagiograficzné''' - dzelą sã na ksãdzi pòeticczi i na Ksãdzi ò charakterze historëczno - legendarnim. * Ksãga Psalmów; * Ksãga Przësłowiów; * Ksãga Hioba; * Piesniô nad Piesniama; * Ksãga Rut; * Jamrotanié; * Ksãga Kòheleta; * Ksãga Esterë; * Ksãga Daniela; * Ksãga Ezdrôsza; * Ksãga Nehemiôsza; * Ksqga Kroników 1 i 2. === Nowi Testameńt === Dlô chrzescëjôn, ùznającëch swiãtosc Stôrégò Testameńtu, spòdlowé znaczenié mô téż Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e.Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]], abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]] i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Nowi Testameńt skłôdô sã z 27 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: * Ewanieliô wedle sw. Mateùsza; * Ewanieliô wedlw sw. Marka; * Ewanieliô wedle sw. Łukôsza; * Ewanieliô wedle sw. Jana. * '''Dzeje Apòstolsczi''' - ksãga ópisuje pòczątczi Kòscoła, pò wniebowstąpienim Jezësa, pòkôzoné na spódkù dzejnotë niechtërnech apòstołów (sw.Pioter, sw.Paweł, sw. Jakùb Starszi i Młodszi). * '''Ksãdzi didakticzné''' - zbiér lëstów pisónych przez apostołów: * 13 lëstów sw. Pawła z Tarsu; * Lëst do Hebrajczików; * 7 lëstów òglowich (sw. Jakùba, 1 i 2 sw. Piotra, 1,2 i 3 sw. Jana, sw. Judë Tadeusza). * '''Apòkalipsa sw. Jana''' zwônô téż [[òbjawienié|Òbjawienim]] sw. Jana. [[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|Lekcjónôrz "To je Słowò Bòżé" (2007)]] [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Òbaczë téż == * [[Knéga Zôczątków]] * [[Knéga Wińdzeniô]] * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] * Witold Tëloch: Dzeje ksąg Starégò Testameńtu. Warszawa: Ksążka i Wiedza, 1985. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110702132831/http://biblia.apologetyka.com/search/] Przëkładë Biblëji * [http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133] Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné {{verify}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] p3efcqwv3l65qi8rlktw9h9uiy7u6sb 0 7031 195410 188494 2026-04-15T12:58:54Z Iketsi 3254 {{culture.pl}} 195410 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Matejko_Self-portrait.jpg|mały|Matejko w 1892 rokù]] [[Òbrôzk:Jean Sobieski III repoussant les Turcs au siège de Venne (Jan Mateiuko) - Sala Sobieski.JPG|mały|Óbrôz ''Jana Matejki'' ò pòmòcë wiedeńsczi w [[Watikan]]ie]] '''Jan Alojzy Matejko''' (''Jón Matejkò'') - (ùrodzył sã 1838 rokù w Krakòwie - ùmarł 1893 rokù, [[Krakòwò]]), a béł pòlsczi malôrz (miemiecczégò ë czesczégò pòchòdzënkù). Òn sztôłcył sã m. jin. w [[Krakòwò|Krakòwie]]. Widzałosc dało Matejce malowanié òbrazów z historie [[Pòlskô|Pòlsczi]]. W jegò bògatim doróbkù są òbrôzë biôtków. Strzódë jegò òbrazów mòże nalezc wiele kòmpòzycëjów ò témie historiczny. Matejko twòrził wiele lat i miôł òb nen cząd wëstôwczi w rozmajitëch gardach m. jin. w gardze [[Berlëno]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/jan-matejko|pl2=Jan Matejko |en=https://culture.pl/en/artist/jan-matejko|en2=Jan Matejko |ru=https://culture.pl/ru/artist/yan-mateyko|ru2=Ян Матейко |zhs=https://culture.pl/zhs/artist/8657|zhs2=扬·马泰伊科（Jan Matejko） |zht=https://culture.pl/zht/artist/8657|zht2=揚·馬泰伊科（Jan Matejko） }} * {{culture.pl|en=https://culture.pl/en/event/clothing-and-costumes|en2="Clothing and Costumes..."}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Matejko Jan}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] ejmk78wloayrknkspxtmyu0r0pyrtxw 195411 195410 2026-04-15T13:00:01Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Òlga Bòznańskô]] 195411 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Matejko_Self-portrait.jpg|mały|Matejko w 1892 rokù]] [[Òbrôzk:Jean Sobieski III repoussant les Turcs au siège de Venne (Jan Mateiuko) - Sala Sobieski.JPG|mały|Óbrôz ''Jana Matejki'' ò pòmòcë wiedeńsczi w [[Watikan]]ie]] '''Jan Alojzy Matejko''' (''Jón Matejkò'') – (ùrodzył sã 1838 rokù w Krakòwie – ùmarł 1893 rokù, [[Krakòwò]]), a béł pòlsczi malôrz (miemiecczégò ë czesczégò pòchòdzënkù). Òn sztôłcył sã m. jin. w [[Krakòwò|Krakòwie]]. Widzałosc dało Matejce malowanié òbrazów z historie [[Pòlskô|Pòlsczi]]. W jegò bògatim doróbkù są òbrôzë biôtków. Strzódë jegò òbrazów mòże nalezc wiele kòmpòzycëjów ò témie historiczny. Matejko twòrził wiele lat i miôł òb nen cząd wëstôwczi w rozmajitëch gardach m. jin. w gardze [[Berlëno]]. == Òbaczë téż == * [[Òlga Bòznańskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/jan-matejko|pl2=Jan Matejko |en=https://culture.pl/en/artist/jan-matejko|en2=Jan Matejko |ru=https://culture.pl/ru/artist/yan-mateyko|ru2=Ян Матейко |zhs=https://culture.pl/zhs/artist/8657|zhs2=扬·马泰伊科（Jan Matejko） |zht=https://culture.pl/zht/artist/8657|zht2=揚·馬泰伊科（Jan Matejko） }} * {{culture.pl|en=https://culture.pl/en/event/clothing-and-costumes|en2="Clothing and Costumes..."}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Matejko Jan}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] kn80cupnapb7urxso9kmp3ueiwsof0c 0 7084 195564 184730 2026-04-15T18:35:34Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195564 wikitext text/x-wiki '''Wiôldżé Klôsztórné Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Klasztorne Duże'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 57,5 ha w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. Òno je w nordowym dzélu [[Kartuzë|Kartuz]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://kartuzy.info/artykul/jezioro-klasztorne-duze/925807 ''Jezioro Klasztorne Duże''] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] fxameuwg02qudcang3tviag3ua32xc2 0 7085 195563 162959 2026-04-15T18:35:19Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195563 wikitext text/x-wiki '''Kamienicczé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Kamienickie'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 138 ha w: [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]] i [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] lpa52y6np5cr831g9e49nscqwbspqod 0 7095 195548 162676 2026-04-15T18:30:26Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195548 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Biale Jezioro (gmina Kartuzy) 2007.jpg|mały|Białe Jezioro]] '''Biôłé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Białe Jezioro'') - to je jezoro ò wiéchrzëznie 54,6 ha w gminie [[Kartuzë]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. Kòl niegò je wies [[Ùcëskò]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] 2pvjcoq9g4vppzt6ae2yljiwwmlj8h3 0 7097 195549 162675 2026-04-15T18:30:36Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195549 wikitext text/x-wiki '''Biôłé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Białe Jezioro'') to je jezoro ò wiéchrzëznie 88,1 ha w [[Gmina Chmielno|gminie Chmielno]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]] 1h3uhlnyn57rsvyvqnhebvfjyf5gj1j 0 7098 195551 162962 2026-04-15T18:31:09Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] 195551 wikitext text/x-wiki '''Grabòwsczé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Grabowskie'') to je jezoro ò wiéchrzëznie 135,0-140,7 ha w w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] fzhevco9gcxu0x8931a99xx3vc0k2q6 0 7300 195509 195387 2026-04-15T15:52:49Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] 195509 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026).jpg|mały|Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026)]] '''Artur Jabłonsczi''', spòtikô sã téź pisënk ''Artur Jablonsczi'' i ''Artúr Jablonskji'' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: '''Artur Jabłoński''') ùrodzył sã [[16 zélnika]] [[1970]] r. w [[Pùck|Pùckù]]. Skùńcził historëjã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W latach 1991–1998 béł redachtorã „Panoramë” ë kaszëbsczégò programù „Rodnô Zemia” w [[TVP3 Gdańsk|gduńsczim parce TVP S.A.]] Òd 1998 do 2009 r. A. Jabłońsczi béł [[Pùck|pùcczim]] starostą. Òd rujana 2009, mô swòją pòdjimiznã. W cządze 1990-1995 béł nôleżnikã, a w latach 1992-94 wiceprzédnikã Karna Sztudérów Pomorania. W 1990 r. nalôzł sã w cządnikù „Tatczëzna” ë dzejôł w nim do likwidacje pismiona w 1991 r. Òd 1997 r. je w [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]], jaczémù przédnikòwôł òd 2004 do 2010 r. Przënôleżi téż do Stowôrë Rozwiju [[Norda|Nordowëch Kaszëb]] „Norda” – Òbéńdowi Turisticzny Òrganizacëji, chtërną prowadzył w latach 2000-2007. W latach 2002–2004 béł przédnym redaktorã „Pòmeranii”<ref name="Pomerania 6/13">''Redaktór na krizys'', „Pomerania” 2013 nr 6, s. 8-9.</ref>. Je wespółzałóżcą ë przédnikã dzejający òd 2003 r. Stowôrë „Ziemia Pucka”, jakô pòwòła do jistnienia [[Radio Kaszëbë]] (nadôwô òd 2004 r.), a téż wespółzałóżcą niejistniejący ju telewizje [[CSB TV]]<ref name="Pomerania">''Swiat bez CSBTV'', Pomerania 2012, nr 3, s. 13-15.</ref>. Òd 2005 r. ùtwórca dzejô w Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów, jaczi òd łżekwiôta 2008 r. je wespółprzédnikã. Zajimô sã téż ùsôdzanim prowadników. Mô jich wëdónëch pôrã: ''Na nordzie. Przewodnik po osobliwościach Ziemi Puckiej'' (1996), ''Wędrówki po Kaszubach. Opowieści o miejscach i ludziach'' (1997, 2. wëd. 1998 ), ''Norda na wakacje'' (2003; wespółùtwórstwò Jarosław Éllwart), ''Odkrywamy Nordę. Gmina Krokowa. Turystyczne przeboje gminy Krokowa'' (2004). Prócz tegò razã z Tadeùszã Stankewiczã przërëchtowôł albùm stôrich òdjimków ''Pozdrowienia z Pucka. Gruesse aus Putzig'' (1997), a z Mariuszã Szmëdką ùsôdzył dokôz ''Kaszubi w Ziemi Świętej. Niech sã swiãcy Twòje miono'' (2000). W 2009 r. w serie ''Biblioteka Jastarniańska'' ukôzôl sa repòrtôż ''Bóg z nami'', jaczi òpisëjë zetkanié Òjca Swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] z kaszëbsczima rëbôkama w [[Sopòt|Sopòtach]]. W 2013 wëszła drëkã jegò pòwiésc „Namerkôny”<ref>ArturJablonsczi, ''Namerkôny'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013</ref>, pózdni – „Smùgã”<ref>Artur Jablonsczi, ''Smùgã'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013.</ref>, a w 2015 – „Fényks”<ref>Artur Jablonsczi, ''Fényks'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2015.</ref>. A.Jabłończi òstôł ùtczony m.jin. nôdgrodą mn. Rómana Wróblewsczégò (1997) ë wëprzednieniony bez Polcul Foundation (1998 r.). Prezydent [[Bronisław Komorowski]] nadôł mù Strzébrzny Krziż Zawdzãczi za dzejanié dlô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch ë etnicznych miészëznów w Pòlsce]] (2011 r.). == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20151017060215/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480%2CCharakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html#kaszubski Ùdzél Kaszëbów w miészëznowi ë regionalny pòliticzi Pòlsczi Repùbliczi] * [https://web.archive.org/web/20160415122454/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/komisja-wspolna/sklad-i-regulamin/6831,Sklad-Komisji-Wspolnej-Rzadu-i-Mniejszosci-Narodowych-i-Etnicznych.html Terôczasni nôleżnicë Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów] * https://radiokaszebe.pl/news/pomorancy-przyznali-medal-stolema-arturowi-jablonskiemu-csb-383 ([https://web.archive.org/web/20260327042138/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/01/artur-jablonski-medal-.mp3 audio]) * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp Perspectiva Kaszëbskô – Artur Jablonsczi] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] bsa3heflzi2vjs58kbw8fo70s7ejz7h 195531 195509 2026-04-15T16:24:51Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 195531 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026).jpg|mały|Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026)]] '''Artur Jabłonsczi''', spòtikô sã téź pisënk ''Artur Jablonsczi'' i ''Artúr Jablonskji'' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: '''Artur Jabłoński''') ùrodzył sã [[16 zélnika]] [[1970]] r. w [[Pùck|Pùckù]]. Skùńcził historëjã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W latach 1991–1998 béł redachtorã „Panoramë” ë kaszëbsczégò programù „Rodnô Zemia” w [[TVP3 Gdańsk|gduńsczim parce TVP S.A.]] Òd 1998 do 2009 r. A. Jabłońsczi béł [[Pùck|pùcczim]] starostą. Òd rujana 2009, mô swòją pòdjimiznã. W cządze 1990-1995 béł nôleżnikã, a w latach 1992-94 wiceprzédnikã Karna Sztudérów Pomorania. W 1990 r. nalôzł sã w cządnikù „Tatczëzna” ë dzejôł w nim do likwidacje pismiona w 1991 r. Òd 1997 r. je w [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]], jaczémù przédnikòwôł òd 2004 do 2010 r. Przënôleżi téż do Stowôrë Rozwiju [[Norda|Nordowëch Kaszëb]] „Norda” – Òbéńdowi Turisticzny Òrganizacëji, chtërną prowadzył w latach 2000-2007. W latach 2002–2004 béł przédnym redaktorã „Pòmeranii”<ref name="Pomerania 6/13">''Redaktór na krizys'', „Pomerania” 2013 nr 6, s. 8-9.</ref>. Je wespółzałóżcą ë przédnikã dzejający òd 2003 r. Stowôrë „Ziemia Pucka”, jakô pòwòła do jistnienia [[Radio Kaszëbë]] (nadôwô òd 2004 r.), a téż wespółzałóżcą niejistniejący ju telewizje [[CSB TV]]<ref name="Pomerania">''Swiat bez CSBTV'', Pomerania 2012, nr 3, s. 13-15.</ref>. Òd 2005 r. ùtwórca dzejô w Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów, jaczi òd łżekwiôta 2008 r. je wespółprzédnikã. Zajimô sã téż ùsôdzanim prowadników. Mô jich wëdónëch pôrã: ''Na nordzie. Przewodnik po osobliwościach Ziemi Puckiej'' (1996), ''Wędrówki po Kaszubach. Opowieści o miejscach i ludziach'' (1997, 2. wëd. 1998 ), ''Norda na wakacje'' (2003; wespółùtwórstwò Jarosław Éllwart), ''Odkrywamy Nordę. Gmina Krokowa. Turystyczne przeboje gminy Krokowa'' (2004). Prócz tegò razã z Tadeùszã Stankewiczã przërëchtowôł albùm stôrich òdjimków ''Pozdrowienia z Pucka. Gruesse aus Putzig'' (1997), a z Mariuszã Szmëdką ùsôdzył dokôz ''Kaszubi w Ziemi Świętej. Niech sã swiãcy Twòje miono'' (2000). W 2009 r. w serie ''Biblioteka Jastarniańska'' ukôzôl sa repòrtôż ''Bóg z nami'', jaczi òpisëjë zetkanié Òjca Swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] z kaszëbsczima rëbôkama w [[Sopòt|Sopòtach]]. W 2013 wëszła drëkã jegò pòwiésc „Namerkôny”<ref>ArturJablonsczi, ''Namerkôny'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013</ref>, pózdni – „Smùgã”<ref>Artur Jablonsczi, ''Smùgã'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013.</ref>, a w 2015 – „Fényks”<ref>Artur Jablonsczi, ''Fényks'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2015.</ref>. A.Jabłończi òstôł ùtczony m.jin. nôdgrodą mn. Rómana Wróblewsczégò (1997) ë wëprzednieniony bez Polcul Foundation (1998 r.). Prezydent [[Bronisław Komorowski]] nadôł mù Strzébrzny Krziż Zawdzãczi za dzejanié dlô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch ë etnicznych miészëznów w Pòlsce]] (2011 r.). == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20151017060215/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480%2CCharakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html#kaszubski Ùdzél Kaszëbów w miészëznowi ë regionalny pòliticzi Pòlsczi Repùbliczi] * [https://web.archive.org/web/20160415122454/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/komisja-wspolna/sklad-i-regulamin/6831,Sklad-Komisji-Wspolnej-Rzadu-i-Mniejszosci-Narodowych-i-Etnicznych.html Terôczasni nôleżnicë Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów] * https://radiokaszebe.pl/news/pomorancy-przyznali-medal-stolema-arturowi-jablonskiemu-csb-383 ([https://web.archive.org/web/20260327042138/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/01/artur-jablonski-medal-.mp3 audio]) * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp Perspectiva Kaszëbskô – Artur Jablonsczi] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] d7cpd4nfxke01k9jxb68crkwszk5wli 195597 195531 2026-04-15T20:29:35Z Iketsi 3254 [[Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka]] 195597 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026).jpg|mały|Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026)]] '''Artur Jabłonsczi''', spòtikô sã téź pisënk ''Artur Jablonsczi'' i ''Artúr Jablonskji'' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: '''Artur Jabłoński''') ùrodzył sã [[16 zélnika]] [[1970]] r. w [[Pùck|Pùckù]]. Skùńcził historëjã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W latach 1991–1998 béł redachtorã „Panoramë” ë kaszëbsczégò programù „Rodnô Zemia” w [[TVP3 Gdańsk|gduńsczim parce TVP S.A.]] Òd 1998 do 2009 r. A. Jabłońsczi béł [[Pùck|pùcczim]] starostą. Òd rujana 2009, mô swòją pòdjimiznã. W cządze 1990-1995 béł nôleżnikã, a w latach 1992-94 wiceprzédnikã Karna Sztudérów Pomorania. W 1990 r. nalôzł sã w cządnikù „Tatczëzna” ë dzejôł w nim do likwidacje pismiona w 1991 r. Òd 1997 r. je w [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]], jaczémù przédnikòwôł òd 2004 do 2010 r. Przënôleżi téż do Stowôrë Rozwiju [[Norda|Nordowëch Kaszëb]] „Norda” – Òbéńdowi Turisticzny Òrganizacëji, chtërną prowadzył w latach 2000-2007. W latach 2002–2004 béł przédnym redaktorã „Pòmeranii”<ref name="Pomerania 6/13">''Redaktór na krizys'', „Pomerania” 2013 nr 6, s. 8-9.</ref>. Je wespółzałóżcą ë przédnikã dzejający òd 2003 r. Stowôrë „Ziemia Pucka”, jakô pòwòła do jistnienia [[Radio Kaszëbë]] (nadôwô òd 2004 r.), a téż wespółzałóżcą niejistniejący ju telewizje [[CSB TV]]<ref name="Pomerania">''Swiat bez CSBTV'', Pomerania 2012, nr 3, s. 13-15.</ref>. Òd 2005 r. ùtwórca dzejô w Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów, jaczi òd łżekwiôta 2008 r. je wespółprzédnikã. Zajimô sã téż ùsôdzanim prowadników. Mô jich wëdónëch pôrã: ''Na nordzie. Przewodnik po osobliwościach Ziemi Puckiej'' (1996), ''Wędrówki po Kaszubach. Opowieści o miejscach i ludziach'' (1997, 2. wëd. 1998 ), ''Norda na wakacje'' (2003; wespółùtwórstwò Jarosław Éllwart), ''Odkrywamy Nordę. Gmina Krokowa. Turystyczne przeboje gminy Krokowa'' (2004). Prócz tegò razã z Tadeùszã Stankewiczã przërëchtowôł albùm stôrich òdjimków ''Pozdrowienia z Pucka. Gruesse aus Putzig'' (1997), a z Mariuszã Szmëdką ùsôdzył dokôz ''Kaszubi w Ziemi Świętej. Niech sã swiãcy Twòje miono'' (2000). W 2009 r. w serie ''Biblioteka Jastarniańska'' ukôzôl sa repòrtôż ''Bóg z nami'', jaczi òpisëjë zetkanié Òjca Swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] z kaszëbsczima rëbôkama w [[Sopòt|Sopòtach]]. W 2013 wëszła drëkã jegò pòwiésc „Namerkôny”<ref>ArturJablonsczi, ''Namerkôny'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013</ref>, pózdni – „Smùgã”<ref>Artur Jablonsczi, ''Smùgã'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013.</ref>, a w 2015 – „Fényks”<ref>Artur Jablonsczi, ''Fényks'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2015.</ref>. A.Jabłończi òstôł ùtczony m.jin. nôdgrodą mn. Rómana Wróblewsczégò (1997) ë wëprzednieniony bez Polcul Foundation (1998 r.). Prezydent [[Bronisław Komorowski]] nadôł mù Strzébrzny Krziż Zawdzãczi za dzejanié dlô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch ë etnicznych miészëznów w Pòlsce]] (2011 r.). == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] * [[Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka]]<ref>[https://archive.li/Pwklz https://zrzutka.pl/mretr4]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20151017060215/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480%2CCharakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html#kaszubski Ùdzél Kaszëbów w miészëznowi ë regionalny pòliticzi Pòlsczi Repùbliczi] * [https://web.archive.org/web/20160415122454/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/komisja-wspolna/sklad-i-regulamin/6831,Sklad-Komisji-Wspolnej-Rzadu-i-Mniejszosci-Narodowych-i-Etnicznych.html Terôczasni nôleżnicë Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów] * https://radiokaszebe.pl/news/pomorancy-przyznali-medal-stolema-arturowi-jablonskiemu-csb-383 ([https://web.archive.org/web/20260327042138/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/01/artur-jablonski-medal-.mp3 audio]) * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp Perspectiva Kaszëbskô – Artur Jablonsczi] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 2bthnyare8g16ailcyjbafnkjhv9w0h 0 7360 195540 194445 2026-04-15T16:50:10Z DawnyTest 14843 Dofùlowanié 195540 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Filipinów|gwôsné miono=Republika ng Pilipinas<br> Republic of the Philippines|fana=Flag of the Philippines.svg|miono-genitiw=Filipinów|herb=Coat of arms of the Philippines.svg|himn=Lupang Hinirang<br>(Wëbrany krôj) <center>[[File:Lupang Hinirang instrumental.ogg]]</center>|mòtto=Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan at Makabansa<br>(Dlô Bòga, lëdzy, nôtërë ë kraju)|na karce=The Philippines and ASEAN (orthographic projection).svg|jãzëk=[[Filipińsczi jãzëk|filipińsczi]], [[Anielsczi jãzëk|anielsczi]]|stolëca=Manila|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=Ferdinand Marcos Jr.|data ùsôdzenia=4 lëpińca 1946|wiéchrzëzna=300 000|lëdztwò=117,724,471<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/philippines-population/ Philippines Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-04-15] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=2026|dëtk=filipińsczé peso|kòd dëtka=PHP|czasowô cona=+8|kòd=PH|telefón=+63|aùtowi kòd=RP|Internet=.ph}} '''Filipinë''' są państwã na òstrowach w pôłniowo-pòrénkowy [[Azëjô|Azëji]]. Stolëcznym gardã je [[Manila]]. Filipinë dlô Eùropë òdkrëł Ferdinônd Magellan, dze òstał zabity przez panownika òstrowu Mactan<ref>''[https://www.national-geographic.pl/historia/ferdynand-magellan-co-odkryl-i-kiedy-wyprawa-osiagniecia-ciekawostki-jak-zginal-biografia/ Ferdynand Magellan: co odkrył i kiedy, wyprawa, osiągnięcia, ciekawostki, jak zginął &#x5B;biografia&#x5D; | National Geographic]'' [online], www.national-geographic.pl [dost. 2026-04-15] (pòl.).</ref><ref>''[https://wielcyodkrywcy.pl/ferdynand-magellan/ Wielcy odkrywcy - Ferdynand Magellan]'' [online], wielcyodkrywcy.pl [dost. 2026-04-15] (pòl.).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 2aapqvfdh06bg1hy9157fekq6jlirel 0 7423 195553 162983 2026-04-15T18:31:47Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] 195553 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezoro Reduńsczé Górné 1.JPG|mały|Górné Reduńsczé Jezoro]] '''Górné Reduńsczé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Raduńskie Górne'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 3,88 km² w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. Wierã òd 1868 roku [[Kaszëbskô Bróma]] òddzeliwô gò òd [[Dólné Reduńsczé Jezoro|Dólnégò Reduńsczégò Jezora]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] lixe2r7yqtbq3hj33wwchhkt4dc23z6 0 7477 195626 194694 2026-04-16T04:40:35Z Iketsi 3254 {{Bez òbrôzka}} 195626 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òbrôzka}} '''Danuta Pioch''' (ùr. [[30 stëcznika]] [[1959]]) pòchòdzy z [[Niestãpòwò|Niestãpòwa]] i skùncziła strzédną szkòłã w [[Żukòwò|Żukòwie]], a pòlską filologiã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. Òna je szkòlną [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] i napisa ùczbòwniczi do nôùczi tegò jãzëka zacwierdzoné do ùżëtkù w szkòłach przez minysterstwò sprawów, chtërne sã tikają nôrodny edukacji np. „Żëcé codniowé na Kaszëbach”, „Najô domôcëzna" czë "Òjczéstô mòwa" abò "Z kaszëbsczim w swiat" (2012). == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014, s. 16 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://skarbnicakaszubska.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=120&Itemid=167 Òjczéstô mòwa ] * [http://www.worldcat.org/search?q=Pioch%2C+Danuta&qt=results_page Worldcat] * [https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/biuletyn.xsp?documentId=23421CC07C532010C12586AF0044F606 ''Danuta Pioch''] {{stub}} {{DEFAULTSORT:Pioch Danuta}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 57b7sw98mmqm9fbb0y9hp5opetl44lg 0 7681 195482 192565 2026-04-15T15:29:39Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë]] 195482 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ufmg2.JPG|mały|Universidade Federal de Minas Gerais]] '''Universidade Federal de Minas Gerais''' ('''Ùniwersytet Minas Gerais''') je wôżnym môlã dlô rozwiju nôùczi òd 1927 rokù. == Òbaczë téż == * [[Brazylskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.ufmg.br Universidade Federal de Minas Gerais] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë]] [[Kategòrëjô:Brazylskô]] i670z4r9ortr4o50bbm0at483w2p2vv 195483 195482 2026-04-15T15:29:48Z Iketsi 3254 <> 195483 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ufmg2.JPG|mały|Universidade Federal de Minas Gerais]] '''Universidade Federal de Minas Gerais''' ('''Ùniwersytet Minas Gerais''') je wôżnym môlã dlô rozwiju nôùczi òd 1927 rokù. == Òbaczë téż == * [[Brazylskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.ufmg.br Universidade Federal de Minas Gerais] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Brazylskô]] [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë]] aatvg4h0uqywqr1dm7u6tp2jllr4msw 0 7900 195463 193008 2026-04-15T15:12:37Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195463 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Psautier de Paris, MSS. gr. 139, fol. 1v.jpg|mały|]] '''Mùzyka''' – to je [[kùńszt]] ùkłôdanió zwãków w kòmpòzycje i wëkònywanié tich kòmpòzycji na mùzycznëch jinstrumentach abò lëdzczim głosã. == Òbaczë téż == * [[Rockabilly]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mùzyka|*]] 4w79j5mwqw4w8nubkca0kq0nb6k6kpa 195466 195463 2026-04-15T15:15:59Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 195466 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Psautier de Paris, MSS. gr. 139, fol. 1v.jpg|mały|]] '''Mùzyka''' – to je [[kùńszt]] ùkłôdanió zwãków w kòmpòzycje i wëkònywanié tich kòmpòzycji na mùzycznëch jinstrumentach abò lëdzczim głosã. == Òbaczë téż == * [[Punk]] ** [[Skate punk]] * [[Rock]] * [[Rockabilly]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mùzyka|*]] h75n3uxtesh9pmnqypn7r22rvbhrpl3 0 8037 195490 177867 2026-04-15T15:36:39Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195490 wikitext text/x-wiki '''Tokarë''' (pòl. ''Tokary'') – są kaszëbską wsą w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Przedkòwò|gminie Przedkòwò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XII/360 Tokary w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Przedkòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] cl13k09i8lm4lceu5jzyt8lart6snpd 0 8042 195474 192940 2026-04-15T15:22:15Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Kaszubia Kòscérzëna]] 195474 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Kòscérzna| dopełniacz=Kòscérzny| adjektiw_mask=Kòscérzsczi| adjektiw_fem=Kòscérzskô| céch=POL_Kościerzyna_COA.svg| fana=POL Kościerzyna flag.svg| karta=Karte_von_Koscierzyna.png| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=Kòscérzsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48)| pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.koscierzyna.gda.pl| }} [[Òbrôzk:Marketplace in Kościerzyna Poland.jpg|mały|left|220px|Kòscersczi rénk]] '''Kòscérzna''' (téż: '''Kòscérzëna''', '''Kòscérzëno''', '''Miasto'''; [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kościerzyna''; miem. ''Berent''; [[Łacyńsczi jãzëk|łacëzna]]: ''Costerina'') - [[Kòscérsczi kréz|krézowi]] gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Kòscérzna je stolëcą [[Kòscersczi kréz|kòscersczégò krézu]] i [[Gmina Kòscérzna|gminë Kòscérzna]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Kòscérzna mô apartné ùrzãdë dlô gardu i wiesczi gminë. [[Òbrôzk:Koscerzena_zendzenie_2004.jpg|mały|220px|Kòscérzna òbczas zéńdzeniegò Kaszëbów w 2004 rokù]] == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°07' N, dôłgòta - 17°58' E. == Pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 23 200 mieszkeńców * Wiéchrzëzna gardu: 16 km² == Historiô == We zdrojach miono gardu wëstãpòwało w brzmienim: ''Costerina'' 1284, ''Costrinam'' 1289, ''Chossorino'' 1312, ''de Costerin'' 1320, ''Cuterin'' 1336, ''Coterin'' 1346, ''Bern'' 1398, ''Kostrin'' I pôłw. XV w., ''Beren'' 1412, ''Berren'' 1412, ''Coscerzin'' 1471, ''Kostzerczyn'' 1471, ''Coscerzin'' 1472, ''Cosczyerzyn'' 1473, ''Bern'' 1501, ''Kosczyersyno'' 1501, ''Cozyerzyno'' 1501, ''Coscerzin'' 1526, ''Bernth'' 1526, ''Bern'' 1526, ''Cosczyerzino'' 1526, ''Cosczierzino'' 1534, ''Coßczierzyni'' 1551, ''miaßtka kosczyerskyego'' 1559, ''koscyerzyna'' 1564, ''m. Kościerzyny'' 1577, ''kościerski'' 1577, ''Koscierszni'' 1571, ''Koscirszni'' 1571, ''Koszcziersznii'' 1571, ''Koscierzyno'' 1583-1599, ''Koscierzyn'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzino'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''Koscierensis'' 1583-1599, ''Bernensis'' 1583-1599, ''Costzerczyn'' 1640-1645, ''czu Bern'' 1415, ''bernt'' 1568, ''Bernn'' 1640-1645, ''Kościerzyna'' 1664, ''kościerzyńskie'' 1664, ''Berndt'' 1647, '' Kościerzynie'' 1647, ''Kośćcierzyna'' 1765, ''od Kościerzyny'' 1767, ''Bernd'' 1780, ''Behrendt'' kòl. 1790, ''Berent'' 1659, 1883; ''oppidum Berna'' 1583, ''Behrendt'' ok. 1790, ''Behrend'' 1804, ''Kościerzyna'' 1879, ''Kościerzyna'' 1883, ''Kościerzyna'' 1925, ''Berend'', ''Kościerzyna''; Kòscèrzéno'' (Cenôwa); ''Kœsceřéna (Ramułt) 1893<ref>[http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=7469&from=publication Stefan Ramułt, ''Słownik Języka Pomorskiego czyli Kaszubskiego'', Kraków 1893, str. 76]</ref>. Dlô Kòscérznë II swiatowi wòjna skùńczëła sã [[8 strëmiannika]] 1945 rokù<ref>Ludowe Wojsko Polskie 1943-1945 / oprac. Igor Błagowieszczański [et al.] ; red. nauk. Wacław Jurgielewicz, Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1973, str. 649</ref>. 10 lëpińca 2004 òdbéł sã tuwò Midzënôrodny Zjôzd Kaszëbów. Òficjalnô kaszëbskô pòzwã gardu w pòstacje „Kòscérzna” òsta wprowadzónô 6 maja 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. === Słôwny lëdze === * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Léòn Heyke]] === Stôrodôwnotë === * [[Mùzeum Kòscersczi Zemi]] * Mùzeum na òtemkłim lëfce ze stôrima cuchami * Rôtësz z 1843-gò rokù == Òbaczë téż == * [[Kaszubia Kòscérzëna]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.koscierzyna.gda.pl Òficjalnô kòscérskô starna] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/455 Kościerzyna w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.polskiekrajobrazy.pl/Galerie/68:Kaszuby/123825:Koscierzyna_pomnik_Remusa_bohatera_epopei_Aleksandra_Majkowskiego.html Pòmnik Remùsa w Kòscérznie] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kòscérsczi kréz]] 0ve41xeebmanx0sbxqi9663856auiit 0 8061 195565 163612 2026-04-15T18:35:56Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195565 wikitext text/x-wiki '''Stãżëcczé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Stężyckie'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 62 ha w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. [[Reduniô]] mô swòje zdroje kòl Stãżëcczégò Jezora. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] dh83ofhor3kxhw51h6ac79x3qcpge4l 0 8192 195516 191792 2026-04-15T16:00:50Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] 195516 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tomasz.Fopke.JPG|mały|Tomôsz Fópka]] '''Tomôsz Fópka''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Tomasz Fopke'') - ùr. [[10 lëpinca]] [[1973]] rokù w [[Gdiniô|Gdinie]] – ùkùńczył Mùzyczną Akademią w [[Gduńsk]]ù jakno spiéwôk i teatrownik. Je kòmpòzytorą, dërëgentã, spiéwôkã[https://web.archive.org/web/20160305084216/http://www.zukowo.pl/aktualnosc-2328-Zukowskie_Lato_Muzyczne_2013_dobieglo_konca.html] ë runitą z Chwaszczëna. Òn béł zastãpnikã burméstra gminë [[Żukòwò]], a je dirigeńtã chùru Lutnia z Lëzëna i nôleżnikã m. jin. ZK-P, a téż dzejôrzã kaszëbsczi, kùlturalny rësznotë. Czile jegò wiérztów je w antologii “Mësla dzecka” (2001r.). Wëdôwizna “Region” z Gdini wëda w 2003r. jegò zbiérk eroticznëch wiérztów “Szlachama kùsków” i dokôz mùzyczny “Pierszô Kaszëbskô Pasja” (2002)[https://web.archive.org/web/20160304103208/http://odroda.kaszubia.com/02-02/ps_pasejo.htm]. Òn je laureatã m. jin. nôdgrôdë miona R. Wróblewsczégò (2001r.) i Òglowòpòlsczégò Lëteracczégò Kònkùrsu m. M. Stryjewskiego w [[Lãbòrg]]ù (2002r.). W 2007 rokù òn béł wëprzidniony Medalã Stolema. Òn je wespółautorã spiéwnika “Piesnie Rodny Zemi”, a na niwiznie ùsôdztwa piesniów (tekstë, mùzyka), wespółdzejô z wiele karnama i ùtwórcama (np. [[Jerzi Stachùrzczi|J. Stachùrsczi]] i [[Eugeniusz Prëczkòwsczi|E. Prëczkòwsczi]]). == Òbaczë téż == * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.worldcat.org/wcidentities/viaf-164825412 VIAF] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Fópka Tomôsz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] st0f0ujxbzx3xudwjm5knmf6dml0mky 195517 195516 2026-04-15T16:02:07Z Iketsi 3254 Przëpisë 195517 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tomasz.Fopke.JPG|mały|Tomôsz Fópka]] '''Tomôsz Fópka''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Tomasz Fopke'') - ùr. [[10 lëpinca]] [[1973]] rokù w [[Gdiniô|Gdinie]] – ùkùńczył Mùzyczną Akademią w [[Gduńsk]]ù jakno spiéwôk i teatrownik. Je kòmpòzytorą, dërëgentã, spiéwôkã<ref>https://web.archive.org/web/20160305084216/http://www.zukowo.pl/aktualnosc-2328-Zukowskie_Lato_Muzyczne_2013_dobieglo_konca.html</ref> ë runitą z Chwaszczëna. Òn béł zastãpnikã burméstra gminë [[Żukòwò]], a je dirigeńtã chùru Lutnia z Lëzëna i nôleżnikã m. jin. ZK-P, a téż dzejôrzã kaszëbsczi, kùlturalny rësznotë. Czile jegò wiérztów je w antologii “Mësla dzecka” (2001r.). Wëdôwizna “Region” z Gdini wëda w 2003r. jegò zbiérk eroticznëch wiérztów “Szlachama kùsków” i dokôz mùzyczny “Pierszô Kaszëbskô Pasja” (2002)<ref>https://web.archive.org/web/20160304103208/http://odroda.kaszubia.com/02-02/ps_pasejo.htm</ref>. Òn je laureatã m. jin. nôdgrôdë miona R. Wróblewsczégò (2001r.) i Òglowòpòlsczégò Lëteracczégò Kònkùrsu m. M. Stryjewskiego w [[Lãbòrg]]ù (2002r.). W 2007 rokù òn béł wëprzidniony Medalã Stolema. Òn je wespółautorã spiéwnika “Piesnie Rodny Zemi”, a na niwiznie ùsôdztwa piesniów (tekstë, mùzyka), wespółdzejô z wiele karnama i ùtwórcama (np. [[Jerzi Stachùrzczi|J. Stachùrsczi]] i [[Eugeniusz Prëczkòwsczi|E. Prëczkòwsczi]]). == Òbaczë téż == * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.worldcat.org/wcidentities/viaf-164825412 VIAF] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Fópka Tomôsz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] 8ymcdw7om50g7oktc7o5y8m56k52cog 195518 195517 2026-04-15T16:02:32Z Iketsi 3254 Òbrôzk 195518 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tomasz Fopke.JPG|mały|Tomôsz Fópka]] '''Tomôsz Fópka''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Tomasz Fopke'') - ùr. [[10 lëpinca]] [[1973]] rokù w [[Gdiniô|Gdinie]] – ùkùńczył Mùzyczną Akademią w [[Gduńsk]]ù jakno spiéwôk i teatrownik. Je kòmpòzytorą, dërëgentã, spiéwôkã<ref>https://web.archive.org/web/20160305084216/http://www.zukowo.pl/aktualnosc-2328-Zukowskie_Lato_Muzyczne_2013_dobieglo_konca.html</ref> ë runitą z Chwaszczëna. Òn béł zastãpnikã burméstra gminë [[Żukòwò]], a je dirigeńtã chùru Lutnia z Lëzëna i nôleżnikã m. jin. ZK-P, a téż dzejôrzã kaszëbsczi, kùlturalny rësznotë. Czile jegò wiérztów je w antologii “Mësla dzecka” (2001r.). Wëdôwizna “Region” z Gdini wëda w 2003r. jegò zbiérk eroticznëch wiérztów “Szlachama kùsków” i dokôz mùzyczny “Pierszô Kaszëbskô Pasja” (2002)<ref>https://web.archive.org/web/20160304103208/http://odroda.kaszubia.com/02-02/ps_pasejo.htm</ref>. Òn je laureatã m. jin. nôdgrôdë miona R. Wróblewsczégò (2001r.) i Òglowòpòlsczégò Lëteracczégò Kònkùrsu m. M. Stryjewskiego w [[Lãbòrg]]ù (2002r.). W 2007 rokù òn béł wëprzidniony Medalã Stolema. Òn je wespółautorã spiéwnika “Piesnie Rodny Zemi”, a na niwiznie ùsôdztwa piesniów (tekstë, mùzyka), wespółdzejô z wiele karnama i ùtwórcama (np. [[Jerzi Stachùrzczi|J. Stachùrsczi]] i [[Eugeniusz Prëczkòwsczi|E. Prëczkòwsczi]]). == Òbaczë téż == * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.worldcat.org/wcidentities/viaf-164825412 VIAF] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Fópka Tomôsz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] p3gjcdf7iuukvhivxyvccpuy9lbn61n 14 8218 195401 165617 2026-04-15T12:17:32Z Iketsi 3254 N 195401 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Archidiecezjô gduńskô]] [[Kategòrëjô:Parafie]] 44o5urce6tcnmikv5684hszby81kjbt 0 8363 195481 192581 2026-04-15T15:29:27Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195481 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Utfpr.gif|mały|Universidade Tecnológica Federal do Paraná]] '''Universidade Tecnológica Federal do Paraná''' ('''UTFPR''') je wôżnym môlã dlô rozwiju nôùczi òd 1909 rokù. == Òbaczë téż == * [[Brazylskô]] * [[Ùniwersytet]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.utfpr.edu.br/ Universidade Tecnológica Federal do Paraná] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Brazylskô]] [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë]] 0pc6069vhxroditjpmpil5ejx94rmyk 0 8487 195588 186884 2026-04-15T19:01:39Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195588 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Coat of Arms of East Prussia.svg|mały|Herb]] '''Wschòdné Prësë''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Prusy Wschodnie'', [[Miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Ostpreußen'') historicznô prowincjô prësczégò państwa jakô pòwsta dzélã z pierszégò pòdzelënkù Pòlsczi. Wiele Prësôków i Prësôczków bëło lëtersczi wiarë, ale dzél jich béł katolëcczi. Òd 25 [[gromicznik]]a 1947 rokù nié ma prësczégò państwa. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Geògrafijô|*]] p1g3ewvp3m45q53lbbntqy6b0nl22mv 0 8508 195424 165446 2026-04-15T13:26:55Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Trulôczowé Błota]] 195424 wikitext text/x-wiki '''Rezerwat Kùrzé Grzãdë''' – to je rezerwat ò wiéchrzëznie 170,7 ha. Tu rosce dosc wiele [[bùk|bùków]], a téż jinëch drzéwiãt. Stądka nie je dalek do [[Bącz|Bącza]]. Tu żił [[lasowi kùr]], a miészi rezerwat cobë gò chrónic béł òd 1916 rokù. == Òbaczë téż == * [[Trulôczowé Błota]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] dquj8e3t1kzmsovo1mzg7km5x7g48nk 0 8515 195470 190240 2026-04-15T15:19:35Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195470 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Queen 1984 012.jpg|mały|Queen w 1984 r.]] '''Queen''' to béło pòpùlarné, achtnioné rockòwé karno w sztélu [[glam rock]], [[opera rock]], [[hard rock]] i [[rock'n'roll]] z [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britaniji]]. Pòwstało òno w 1970 rokù w [[London|Londinë]] z jinicjatiwë [[Freddie Mercury|Freddie Mercurego]], chtëren bëł charizmaticznã spiéwôrzã, wiôldżim showmanem, ùsôdzczim kompozitorã, producentã mùzyczném, autorã tekstów i grëwôł na pianinie i klawiszach w karnie. Jinë nôleżnicë Queen to bëłë Brian Harold May (gitara), John Deacon (basowô gitara) ë Roger Meddows Taylor (perkùsëjô). Stolemne hity karna to bëłë m.jin. 'Bohemian Rhapsody' (1975), 'Somebody to Love' (1976), 'We Are the Champions" (1977), "Don't Stop Me Now" (1978), "Crazy Little Thing Called Love" (1980), "Under Pressure" z Davidem Bowie (1982), "Another One Bites the Dust", "Radio Ga Ga" (1984), "We Will Rock You", "The Show Must Go On" - chtërnë wszëtczé ùsadzył Freddie. Balladô "Bohemian Rhapsody" dobëłô midzënôrodna pòpùlarnotã dla Queen w 1975 rokù i je do dzys ùważanô jako jednô z nôjlepszych pjesnj na swecie. Freddie Mercury ùmarł 24 lëstopadnika 1991 roka na [[AIDS]], miał blós 45 lat, ë karno zawieszëło zwòją dzéjnotã. Po smiercë Mercurego karno wëdôle slédné jegò nagrania i dôwało blós kòncertë jegò pamiãcë i dedikòwóne Freddiemù jak stolemny ”Freddie Mercury Tribute Concert” w 1992 na Wembley Stadionë z jinëmi spiéwôrzami i karnami jak [[David Bowie]], [[Annie Lennox]], [[Elton John]], [[George Michael]], Robert Plant z [[Led Zeppelin]], Axl Rose i Slash z Guns'N'Roses, [[Black Sabbath]], [[The Who]], [[Metallica]] i jin. == Diskògrafijô == * Queen (1973) * Queen II (1974) * Sheer Heart Attack (1974) * A Night at the Opera (1975) - z 'Bohemian Rhapsody' * A Day at the Races (1976) * News of the World (1977) * Jazz (1978) * The Game (1980) * Flash Gordon (1980) * Hot Space (1982) * The Works (1984) * A Kind of Magic (1986) * The Miracle (1989) * Innuendo (1991) * Made in Heaven (1995) - plata nagranô przed smiercą Mercurego == Òbaczë téż == * [[Iron Maiden]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mùzyka]] [[Kategòrëjô:Rockòwé karna]] 9czq2o7jee87poy1rzjb9thrhteisup 0 8611 195555 195256 2026-04-15T18:32:47Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] 195555 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Klodno 2.jpg|mały|Jezoro Kłodno]] '''Jezoro Kłodno''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Kłodno'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 134,9 ha w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Lëteratura == * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 15. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://obszary.natura2000.org.pl/index.php?s=obszar&id=1062 Uroczyska Pojezierza Kaszubskiego] * [https://web.archive.org/web/20160910160431/http://www.szlakiwodne.info/walory-przyrodnicze-okolic-chmielna/flora-i-fauna-jeziora-klodno/] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] ts55mjgzdke2wkx4tcxo1n68hxfui38 0 8649 195558 169193 2026-04-15T18:34:25Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] 195558 wikitext text/x-wiki '''Stobur''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Stoborowe'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 0,035 km² w [[Gmina Wejrowò|gminie Wejrowò]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Lëteratura == [[Bernard Zëchta|Sychta B]].: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t.V (1972), s. 163 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] a137buzoayo7itn1tulijc0uslux4fz 14 8792 195494 170869 2026-04-15T15:42:38Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Lëdzë]] 195494 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Lëdzë]] c777pp8ylfhm4b7mwsp2vcm2rb8px2b 0 8826 195560 172741 2026-04-15T18:34:49Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195560 wikitext text/x-wiki '''Łapalëcczé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Łapalickie'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 1,55 km² w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/79 Lapalickie jezioro] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] f4j47134ad7k62lezvr6gab89h7v46b 0 8876 195527 187255 2026-04-15T16:21:48Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 195527 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:OskarKolberg(photo).png|mały|Òskar Kòlberg]] '''Oskar Kolberg''' (''Henrik Òskar Kòlberg'' – ùr. [[1814]] rokù – ùm. 1890 rokù) béł etnografã, fòlkloristã i kòmpòzytorã<ref>https://web.archive.org/web/20140319072656/http://www.oskarkolberg.pl/page.php/0/news/0/</ref>. Òn drëkã wëdôł kòle 200 artiklów z òbrëmia etno­grafii, fòlkloristiczi, jãzëkòznôwstwa ë mùzykòlogii. Òskar Kòlberg na Kaszëbach béł w [[zélnik]]ù 1875 rokù. Z [[Sopòt]]u òn robił wanodżi i tak òn béł w Òlëwie, Kackù, Òksëwiu, Wejro­wie i [[Gduńsk]]ù. To dô [[Nôdgroda m. Òskara Kòlberga|nôdgrodã m. Òskara Kòlberga]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Kolberg Oskar}} [[Kategòrëjô:Jãzëkòznôwcë]] [[Kategòrëjô:Mùzyka]] 5q01w2gk4dyupx13ngpxma6jex5zd5j 0 8938 195430 183961 2026-04-15T13:32:48Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Biskùp]] 195430 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Holy Cross church in Biskupnica, Poland.jpg|mały|Kòscół w Biskùpnicë]] '''Biskùpnica''' – to je wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczim krézu]], w [[Gmina Człëchòwò|gminie Człëchòwò]]. Tu je kòscół. == Òbaczë téż == * [[Biskùp]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/240 ''Biskupnica'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Gmina Człëchòwò]] ma8aqau4e0pc30tktjxumruirbncjzy 0 8951 195492 180324 2026-04-15T15:41:06Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195492 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Berberis vulgaris .jpg|mały|Zwëczajnô słowiczëna]] '''Zwëczajnô słowiczëna''' (''Berberis vulgaris'' L.) – to je ôrt krza z rodzëznë słowiczënowatëch (''Berberidaceae'' Juss.). Ten czerz mô trzëdzélné kòlce. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] téż zwëczajnô słowiczëna rosce. == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 48. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] sqdablzeudb4mx5w2vj9zcroged8vhh 0 9114 195603 194460 2026-04-16T00:55:49Z Iketsi 3254 Òbrôzk 195603 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Leon Heyke (14023578).jpg|mały|Léón Heyke]] '''Léón Heyke''' - ùrodzył sã w [[1885]] rokù w [[Cérzniô|Cërzni]] kòl Czelna w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]]. Òn chòdzył do prësczi pòwszédny szkòłë w Bieszkòwicach i do klasycznégò gimnazjum w Wejrowie. Dzãkã dëtkóm [[Wejrowò|wejrowsczégò]] dzekana ks. [[Walãti Dąbrowsczi|Walãtégò Dąbrowsczégò]] rodã z Gòwina, skùńcził Dëchòwné Seminarium w Pelplinie, a pòsobno doktorancczé teòlogiczné sztudia w Fribùrgù Brizgòwijsczim i we Wrocławiu. Jakno wikari béł w czile parafiach. Òbczas I swiatowi wòjnë służił, jak wiele jinëch ksãżi w prësczi armie; béł sanitariuszã i kapelanã w Chełmnie i Czôrnym. Pierszenił wiérztama w "Gryfie". Ùsôdzôł historiczné ë patrioticzné wiérztë, jakno ë miłotné. Béł wôżnym pòétą<ref>Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980, ISBN 8320537495 [http://books.google.de/books?id=CsMYAAAAMAAJ&q=Heykego&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&hl=pl&source=gbs_word_cloud_r&cad=6]</ref>, chtëren pisôł nordową kaszëbizną lësôcką. Béł ksãdzã, doktorã teolodżëji ë jednym z zakłôdôrzów [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Towarzëstwa Młodokaszëbów ]]. Jegò ùsôdztwò miało wiôldżi cësk na [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdã]] ë [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]. W [[1930]] rokù dostôł za lëteracczé ë pedagògiczné dzejanié Złoti Krziż Zasłëdżi. Miemcë mają go rozstrzélné na zôczątkù [[Drëgô swiatowô wòjna|II-dżi swiatowi wòjnë]] ([[16 rujana]] [[1939]]) w Szpãgawsczim Lasu kòl [[Starogarda|Starogardë]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == [[Òbrôzk:Łątczińskô Wigòda - Heyke.jpg|mały|Tôfla w kòscele we [[Łątczińskô Wigòda|Wigòdze]]]] * [https://polona.pl/item/wojewoda,ODM1NTc3ODc/6/#info:metadata Wojewoda] * Dobrogòst i Miłosława (1923-39) * Bardzeńskji vergle (1923) * Kaszëbsczié spiéwë (1927) * Podania kaszubskie (1931) * Szôłôbùłki == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów,; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, ISBN 83-86608-65-X. * F. Neureiter: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991, ISBN 3876904889. * F. Neureiter: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.gbc.org.pl/dlibra/doccontent?id=260&from=FBC "Gryf"] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n2001032228 Worldcat] * [http://merelana.livejournal.com/698179.html?thread=6260803 LEGEŃDA Ò SPIĄCYM WÒJSKÙ] * [http://www.kaszubi.pl/images/dodatkowe/aktualnosci/2015/4%20teksty.pdf „Żelezôk przed sądã”. Wëjimk] * [http://kaszubi.pl/o/gdansk/komunikat?id=1915 (pl)] {{DEFAULTSORT:Heyke Léón}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Mùżdżówczi òb jesén 1939]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 27a82n1321r0277rpj9jfnag4x8t5o2 0 9176 195520 194788 2026-04-15T16:05:10Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Elżbiéta Bùgajnô]] 195520 wikitext text/x-wiki '''Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka''' – ùdba ùsadzonô [[26 zélnika]] [[2006]] rokù jakô je fòrmalno dzélã [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. Przédnym ji zgrôwã je m.jin. wëpòwiadanié sã w sprawach jãzëkòwi pòliticzi [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|K-PZ]], króm tegò pòdja òna próbã ùsztandarizowaniô pisënkù [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Przédnikã ''Radzëznë'' béł prof. [[Édwôrd Bréza]], a òn ùznôł, że "... jem téż dbë, że waranié kaszëbiznë bãdze zanôlégac òd te, czë [[Kaszëbi]] so na to ù Bòga zasłùżą." Wiele ò ròbòtach ti Radzëznë mòże przeczëtac w [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka|Biuletinie Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka]]. == Òbaczë téż == * [[Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Elżbiéta Bùgajnô]] == Bùtnowé lënczi == * https://www.youtube.com/@BiuroZKP * [http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/31591/287-295%20Marika%20Jelinska.pdf?sequence=1&isAllowed=y ''Kreatywność językowa Kaszubów na przykładzie uchwał podejmowanych przez Radę Języka Kaszubskiego''] * [https://web.archive.org/web/20160506212216/https://rjk.org.pl/dokumenty/biuletyny-rjk.html z Radzëznë] * [https://pl.wiktionary.org/wiki/Indeks:Kaszubski_-_Imiona#T ''Uchwały w sprawie stosowania kaszubskich imion oficjalnych oraz ich zdrobnień''] [[Kategòrëjô:Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka| ]] 0bk85989zg0arkb186vvm1wqav1qf2m 0 9246 195562 195255 2026-04-15T18:35:09Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195562 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezioro Zarnowieckie.jpg|mały|Żarnowsczé Jezoro]] [[Òbrôzk:Zarnowiec elektrownia atomowa.jpg|mały|Resztczi atomòwi elektrownie]] '''Żarnowsczé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Żarnowieckie'') to je jedno z nôwikszëch jezór [[Kaszëbë|Kaszëb]] – wiéchrzëzna 1431 ha w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]]. Wedle Bògùsława Rosë (''Bogusław Rosa'') rëna tégò Jezora je ferdã, snôdką hôwingą pòwstałą przez to, że w przeszłoce mòrze lodowcowi niecczi bëło zalòné, na zapôdający sã — przez pionowé rësznotë — òbéńdze [[lodofôłt]]owi akùmùlacji. Kòl Żarnowsczégò Jezora bëła bùdowónô [[atomòwô elektrowniô]]. Pò wiôldżim nieszczescém z taką elektrownią w [[Japòńskô|Japòńsce]] je wiedzec, że tu òna dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]] bë bëła strasznym kłopòtã na dłudżi lata. Biwô pielgrzimka bôtama przez to Jezoro do [[Lëbkòwò|Lëbkòwa]] a tej dali piechti do [[Żarnówc]]a. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Zarnowitzer_See&language=de&params=54.7632647_N_18.0563736_E_dim:7600_region:PL-PM_type:waterbody&title=Zarnowitzer+See+%E2%80%93+Jezioro+%C5%BBarnowieckie ''Jezioro Żarnowieckie''] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/744 ''Żarnowieckie jezioro'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] k9jp8w9j0ey5cyzy1njzdydc4dsibz3 0 9247 195556 168994 2026-04-15T18:33:46Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195556 wikitext text/x-wiki '''Krëszińsczé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Kruszyńskie'') – to je jedno z wikszëch jezór Kaszëb - wiéchrzëzna 461,3 ha w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] r1zkurrz3gwzbi7znrym084c0as862z 0 9300 195568 195078 2026-04-15T18:37:26Z Iketsi 3254 -* [[Piątk]] 195568 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Adolphe Millot poissons-pour tous.jpg|mały]] '''Rëbë''' – to je zwëkòwô pòzwa zëmnokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipù [[krzélôczi]], chtërne żëją w wòdze a òddichają [[Czéwa|czéwama]] i rëchają sã przë pomòcë [[Płatwa|płatwów]]. Na se rëbë mają [[Bòcznô liniô|bòczną liniã]]. Wiele rib mô kséń. To bëła gromada zëmnokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipu krzélôczi (''Vertebrata''). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Tuna Gills in Situ 01.jpg|mały|Rëbë òddichają [[Czéwa|czéwama]] Òbrôzk:Humpback anglerfish.png| Òbrôzk:Atl mackerel photo3 exp.jpg| Òbrôzk:Hippocampus hippocampus (cropped).jpg| Òbrôzk:Phycodurus eques P2023146 (cropped).JPG| Òbrôzk:Eastern Cleaner Clingfish (cropped).jpg| Òbrôzk:Cyphotilapia frontosa mouthbrooding.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Rëbôk]] * [[Rëbaczenié]] * [[Wiãcórk]] * [[Wãdzenié]] * [[Argentińskô sardela]] * [[Bańtka]] * [[Brzóna]] * [[Eùropejskô sardela]] * [[Gùszk]] * [[Jôżdż]] * [[Lasfór]] * [[Łosos]] * [[Òkùnk]] * [[Òstrzëca]] * [[Majewnik]] * [[Mińtus]] * [[Mòrsczi kùrk]] * [[Mòrénka]] * [[Piskòrz]] * [[Plita]] * [[Plésza]] * [[Pòmùchla]] * [[Płotka]] * [[Sandra]] * [[Sardinka]] * [[Sledzón]] * [[Slédz]] * [[Stôrnia]] * [[Syjamsczi biôtkòwnik]] * [[Szczëka]] * [[Szprotka]] * [[Sztinka]] * [[Ùkleja]] * [[Wała rib]] * [[Wãgòrz]] * [[Zwëczajny jolc]] * [[Zwëczajny mòrénk]] * [[Zwëczajny wąsôcz]] * [[Zwëczajnô rëdówka]] * [[Zëmnica]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë|*]] [[Kategòrëjô:Żëwnota]] 998r76rqmnok940vz6fbecj93bbnrbt 195631 195568 2026-04-16T04:53:23Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Kaszórk]] 195631 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Adolphe Millot poissons-pour tous.jpg|mały]] '''Rëbë''' – to je zwëkòwô pòzwa zëmnokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipù [[krzélôczi]], chtërne żëją w wòdze a òddichają [[Czéwa|czéwama]] i rëchają sã przë pomòcë [[Płatwa|płatwów]]. Na se rëbë mają [[Bòcznô liniô|bòczną liniã]]. Wiele rib mô kséń. To bëła gromada zëmnokrëwianëch zwierzãtów z pòdtipu krzélôczi (''Vertebrata''). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Tuna Gills in Situ 01.jpg|mały|Rëbë òddichają [[Czéwa|czéwama]] Òbrôzk:Humpback anglerfish.png| Òbrôzk:Atl mackerel photo3 exp.jpg| Òbrôzk:Hippocampus hippocampus (cropped).jpg| Òbrôzk:Phycodurus eques P2023146 (cropped).JPG| Òbrôzk:Eastern Cleaner Clingfish (cropped).jpg| Òbrôzk:Cyphotilapia frontosa mouthbrooding.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kaszórk]] * [[Rëbôk]] * [[Rëbaczenié]] * [[Wiãcórk]] * [[Wãdzenié]] * [[Argentińskô sardela]] * [[Bańtka]] * [[Brzóna]] * [[Eùropejskô sardela]] * [[Gùszk]] * [[Jôżdż]] * [[Lasfór]] * [[Łosos]] * [[Òkùnk]] * [[Òstrzëca]] * [[Majewnik]] * [[Mińtus]] * [[Mòrsczi kùrk]] * [[Mòrénka]] * [[Piskòrz]] * [[Plita]] * [[Plésza]] * [[Pòmùchla]] * [[Płotka]] * [[Sandra]] * [[Sardinka]] * [[Sledzón]] * [[Slédz]] * [[Stôrnia]] * [[Syjamsczi biôtkòwnik]] * [[Szczëka]] * [[Szprotka]] * [[Sztinka]] * [[Ùkleja]] * [[Wała rib]] * [[Wãgòrz]] * [[Zwëczajny jolc]] * [[Zwëczajny mòrénk]] * [[Zwëczajny wąsôcz]] * [[Zwëczajnô rëdówka]] * [[Zëmnica]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë|*]] [[Kategòrëjô:Żëwnota]] 1d69z44x4q4wzc3tdfj5gw48kmm3qbu 0 9416 195432 192284 2026-04-15T13:45:30Z Iketsi 3254 /* Bibliografiô */ {{culture.pl}} 195432 wikitext text/x-wiki {{Verify}} [[Òbrôzk:Baczynski.jpg|mały|Krësztof Kamil Baczińsczi]] [[Òbrôzk:Popiersie Krzysztof Kamil Baczyński ssj 20110627.jpg|mały|K. K. Baczińsczi - piersnica]] [[Òbrôzk:Tablica Krzysztof Kamil Baczyński Hołówki 3.JPG|mały|Pamiątkòwô tôfla prze szt. Hołówki 3]] [[Òbrôzk:Krzysztof Kamil Baczynski grave.JPG|mały|Grób Krësztofa i Barbarë]] [[Òbrôzk:Jan Bugaj - Rising '44.jpg|mały|Tôfla w Mùzeùm Warszawsczégò Pòwstaniô]] '''Krësztof Kamil Baczińsczi''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl]]: Krzysztof Kamil Baczyński), pseùdonim Jón Bùgaj, Émil, Krësztof, Krëszk, Pioter Smùgòsz; ùr. 22 stëcznika 1921 rokù we [[Warszawa|Warszawie]], ùm. 4 zélnika 1944 rokù téż tam, pòlsczi pòéta czasu wòjnë, żôłnérz [[Krajowô Armiô|Krajowi Armii]], nôleżnik [[Szaré Rédżi|Szarëch Régów]], jeden z przedstôwców [[pòkòlenié Kòlùmbów|''pòkòleniô Kòlùmbów'']]. == Dzectwò == Krësztof Kamil Baczińsczi béł sënã [[Stanisłôw Baczińsczi|Stanisława Baczińsczégò]], pisôrza i kritika lëteracczégò i [[Stefaniô Zeleńczik|Stéfanii, z dodomù Zeleńczik]], szkólni z żëdowsczi rodzënë. Czedë òn béł môłim dzeckã czãsto chòrówôł, miôł słabé serce. Òd 1931 rokù ùcził sã w [[Państwòwé Gimnazjum im. Stéfana Batorégò we Warszawie|Państwòwim Gimnazjum im. Stéfana Batorégò]], a w maju 1939 rokὺ òtrzimôł swiadectwò dozdrzelałoscë. Baczińsczi béł téż harcerzã, le òn nie lubił szkòłë, dlôte miôł nie nôlepszé òcenë. Pisôł ju w gimnazjum, bëlno znôł sã na nowòczasni lëteraturze. Czekawiła gò téż francuskô [[lëteratura]] i nawetka òn pisôł wiérztë pò francuskù. == Kònspiracjô == Krësztof Kamil Baczińsczi baro chcôł òstac grafikã abò jilustratorã, równak wëbùch [[II Swiatowô Wojna|II swiatowi wòjnë]] nie pòzwòlëł jemù tegò dokònac. Pò ùtwòrzeniu w 1940 rokù gëta w Warszawie òstôł z matką pò arijsczi starnie. W 1942 rokù òżenił sã z [[Barbara Drabczińskô|Barbarą Drapczińską]] w kòscele sw. Trójcë na Solcu. Dlô Krësztofa Barbara bëła jedną z nôwôżniészich òsób w żecym, pòswiãcëł ji wiele swòjich wiérztów. Baczińsczi òb czas wòjnë robił doriwczo i sztudérowôł pòlaszëznã na krëjamnym [[Warszawsczi Ùniwersytet|Warszawsczim Ùniwersytece]]. Òn pòrzucył sztudérowanié i òfiarowôł sã kònspiracji i pòezji. Òstôł zastãpòwnikã dowódcy III plutonu 3. kòmpanii w harcersczim [[Batalión "Parasol"|bataliónie ''Parasol'']]. Wstąpił do Szturmòwëch Grëp Szarich Régów. == Smierc == Krësztof Kamil Baczińsczi pòległ na pòsterunkù w pałacu Blanka 4 zélnika 1944 rokù. Òstôł zastrzélony przez wëbiérnégò strzélca kòle [[Wiôldżé Teater|Wiôldżégò Teatru]] w Warszawie. Jegò białka Barbara téż zdżinãła òb czas [warszawsczé pòwstanié|warszawsczégò pòwstaniô]], 1 séwnika 1944 rokù. == Pòezjô == Òb czas wòjnë Baczińsczi ògłosył 4 tomiczi pòezji: ''Zamknięty echem'' (lato 1940), ''Dwie miłości'' (jeséń 1940), ''Wiersze wybrane'' (môj 1942), ''Arkusz poetycki Nr 1'' (1944), a téż wiele dokôzów w kònspiracyjnym gazétnictwie. Baczińsczi ùznôwóny je za jednégò z nôlepszich pòétów czasu òkùpacji. Czedë [[Stanisłôw Pigòń|Stanisłôw Pigòń]] dowiedzôł sã, że Krësztof wstąpił do diwersyjnégò òddzélu wòjska, rzekł: '''''Cëż, nôleżimë do nôrodu, chtërnégò kawlã je strzélac do wroga z brilantów'''''. Zachòwałë sã wszetczé dokôzë Baczińsczégò – pònad 500 wiérztów, czilenôsce pòémów i kòle 20 òpòwiôdaniów. Nôbarżé znóné wiérzte Baczińsczégò to m.in.: ''Elegia o... [chłopcu polskim]'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/158-W.html], ''Mazowsze'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/102-W.html], ''Historia'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/131-W.html], ''Spojrzenie'' [https://web.archive.org/web/20131010115605/http://poema.pl/publikacja/1260-krzysztof-kamil-baczynski-spojrzenie], ''Rodzicom'' [http://www.wiersze.annet.pl/w,,3732], ''Pragnienia'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/9-D.html], ''Ten czas'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/10-D.html], ''Biała magia'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/1-D.html], ''Gdy broń dymiącą z dłoni wyjmę...'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/117-W.html], ''Przypowieść'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/392-W.html], ''Erotyk'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/3-D.html]. == Patronat == Krësztof Kamil Baczińsczi je patronã wiele szkòłów, bibliotek, harcersczich òrganizacji i jinszich jinstitucjów. == Baczińsczi w mùzyce i filmie == === [[Mùzyka]] === *1965, Ewa Demarczyk, ''Wiersze wojenne'' [http://www.youtube.com/watch?v=Ft533b2k698] *1990, Jacek Kaczmarski, ''Barykada (Śmierć Baczyńskiego)'' [http://www.youtube.com/watch?v=-WivWJowtis] *1991, Grzegorz Turnau, ''Naprawdę nie dzieje się nic'' *1999-2000, Naamah, ''Magia'' [http://www.youtube.com/watch?v=1c7DDtK-jR4], ''Przypowieść'' [http://www.youtube.com/watch?v=HvgTQGdCIuQ], ''Kantylena'' [http://www.youtube.com/watch?v=12k_MVh5J6Y] *2007, Zbigniew Hołdys, ''Pocałunek'' *2013, Czesław Mozil & Mela Koteluk, ''Pieśń o szczęściu'' [http://www.youtube.com/watch?v=brftyIVBy4c] *2013-2014 Barbara Figurniak & Mateusz Jarosz, ''Promienie'' [http://www.youtube.com/watch?v=8-GvZCMCjlE], ''Deszcze'' === [[Film]] === *''Dzień czwarty'', 1984 *''Baczyński'', 2013 == Bibliografiô == #J. Święch, ''Literatura polska w latach II wojny światowej'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010. #http://www.baczynski.art.pl/ #http://baczynski.klp.pl/ #http://www.baczynski.art.pl/wiersze/ #https://web.archive.org/web/20201001122557/https://poema.pl/publikacja/1260-krzysztof-kamil-baczynski #http://www.wiersze.annet.pl/ == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl|pl=http://culture.pl/pl/tworca/krzysztof-kamil-baczynski|pl2=Krzysztof Kamil Baczyński|pl-arch=https://archive.li/2W3zc}} [[Kategòrëjô:Pisarze]] [[Kategòrëjô:Kùltura]] r6uji1o6hrf2pi4l3dktypnvvl10pue 195434 195432 2026-04-15T14:05:22Z Iketsi 3254 /* Film */ https://vimeo.com/59733708?fl=pl&fe=ti 195434 wikitext text/x-wiki {{Verify}} [[Òbrôzk:Baczynski.jpg|mały|Krësztof Kamil Baczińsczi]] [[Òbrôzk:Popiersie Krzysztof Kamil Baczyński ssj 20110627.jpg|mały|K. K. Baczińsczi - piersnica]] [[Òbrôzk:Tablica Krzysztof Kamil Baczyński Hołówki 3.JPG|mały|Pamiątkòwô tôfla prze szt. Hołówki 3]] [[Òbrôzk:Krzysztof Kamil Baczynski grave.JPG|mały|Grób Krësztofa i Barbarë]] [[Òbrôzk:Jan Bugaj - Rising '44.jpg|mały|Tôfla w Mùzeùm Warszawsczégò Pòwstaniô]] '''Krësztof Kamil Baczińsczi''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl]]: Krzysztof Kamil Baczyński), pseùdonim Jón Bùgaj, Émil, Krësztof, Krëszk, Pioter Smùgòsz; ùr. 22 stëcznika 1921 rokù we [[Warszawa|Warszawie]], ùm. 4 zélnika 1944 rokù téż tam, pòlsczi pòéta czasu wòjnë, żôłnérz [[Krajowô Armiô|Krajowi Armii]], nôleżnik [[Szaré Rédżi|Szarëch Régów]], jeden z przedstôwców [[pòkòlenié Kòlùmbów|''pòkòleniô Kòlùmbów'']]. == Dzectwò == Krësztof Kamil Baczińsczi béł sënã [[Stanisłôw Baczińsczi|Stanisława Baczińsczégò]], pisôrza i kritika lëteracczégò i [[Stefaniô Zeleńczik|Stéfanii, z dodomù Zeleńczik]], szkólni z żëdowsczi rodzënë. Czedë òn béł môłim dzeckã czãsto chòrówôł, miôł słabé serce. Òd 1931 rokù ùcził sã w [[Państwòwé Gimnazjum im. Stéfana Batorégò we Warszawie|Państwòwim Gimnazjum im. Stéfana Batorégò]], a w maju 1939 rokὺ òtrzimôł swiadectwò dozdrzelałoscë. Baczińsczi béł téż harcerzã, le òn nie lubił szkòłë, dlôte miôł nie nôlepszé òcenë. Pisôł ju w gimnazjum, bëlno znôł sã na nowòczasni lëteraturze. Czekawiła gò téż francuskô [[lëteratura]] i nawetka òn pisôł wiérztë pò francuskù. == Kònspiracjô == Krësztof Kamil Baczińsczi baro chcôł òstac grafikã abò jilustratorã, równak wëbùch [[II Swiatowô Wojna|II swiatowi wòjnë]] nie pòzwòlëł jemù tegò dokònac. Pò ùtwòrzeniu w 1940 rokù gëta w Warszawie òstôł z matką pò arijsczi starnie. W 1942 rokù òżenił sã z [[Barbara Drabczińskô|Barbarą Drapczińską]] w kòscele sw. Trójcë na Solcu. Dlô Krësztofa Barbara bëła jedną z nôwôżniészich òsób w żecym, pòswiãcëł ji wiele swòjich wiérztów. Baczińsczi òb czas wòjnë robił doriwczo i sztudérowôł pòlaszëznã na krëjamnym [[Warszawsczi Ùniwersytet|Warszawsczim Ùniwersytece]]. Òn pòrzucył sztudérowanié i òfiarowôł sã kònspiracji i pòezji. Òstôł zastãpòwnikã dowódcy III plutonu 3. kòmpanii w harcersczim [[Batalión "Parasol"|bataliónie ''Parasol'']]. Wstąpił do Szturmòwëch Grëp Szarich Régów. == Smierc == Krësztof Kamil Baczińsczi pòległ na pòsterunkù w pałacu Blanka 4 zélnika 1944 rokù. Òstôł zastrzélony przez wëbiérnégò strzélca kòle [[Wiôldżé Teater|Wiôldżégò Teatru]] w Warszawie. Jegò białka Barbara téż zdżinãła òb czas [warszawsczé pòwstanié|warszawsczégò pòwstaniô]], 1 séwnika 1944 rokù. == Pòezjô == Òb czas wòjnë Baczińsczi ògłosył 4 tomiczi pòezji: ''Zamknięty echem'' (lato 1940), ''Dwie miłości'' (jeséń 1940), ''Wiersze wybrane'' (môj 1942), ''Arkusz poetycki Nr 1'' (1944), a téż wiele dokôzów w kònspiracyjnym gazétnictwie. Baczińsczi ùznôwóny je za jednégò z nôlepszich pòétów czasu òkùpacji. Czedë [[Stanisłôw Pigòń|Stanisłôw Pigòń]] dowiedzôł sã, że Krësztof wstąpił do diwersyjnégò òddzélu wòjska, rzekł: '''''Cëż, nôleżimë do nôrodu, chtërnégò kawlã je strzélac do wroga z brilantów'''''. Zachòwałë sã wszetczé dokôzë Baczińsczégò – pònad 500 wiérztów, czilenôsce pòémów i kòle 20 òpòwiôdaniów. Nôbarżé znóné wiérzte Baczińsczégò to m.in.: ''Elegia o... [chłopcu polskim]'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/158-W.html], ''Mazowsze'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/102-W.html], ''Historia'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/131-W.html], ''Spojrzenie'' [https://web.archive.org/web/20131010115605/http://poema.pl/publikacja/1260-krzysztof-kamil-baczynski-spojrzenie], ''Rodzicom'' [http://www.wiersze.annet.pl/w,,3732], ''Pragnienia'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/9-D.html], ''Ten czas'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/10-D.html], ''Biała magia'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/1-D.html], ''Gdy broń dymiącą z dłoni wyjmę...'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/117-W.html], ''Przypowieść'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/392-W.html], ''Erotyk'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/3-D.html]. == Patronat == Krësztof Kamil Baczińsczi je patronã wiele szkòłów, bibliotek, harcersczich òrganizacji i jinszich jinstitucjów. == Baczińsczi w mùzyce i filmie == === [[Mùzyka]] === *1965, Ewa Demarczyk, ''Wiersze wojenne'' [http://www.youtube.com/watch?v=Ft533b2k698] *1990, Jacek Kaczmarski, ''Barykada (Śmierć Baczyńskiego)'' [http://www.youtube.com/watch?v=-WivWJowtis] *1991, Grzegorz Turnau, ''Naprawdę nie dzieje się nic'' *1999-2000, Naamah, ''Magia'' [http://www.youtube.com/watch?v=1c7DDtK-jR4], ''Przypowieść'' [http://www.youtube.com/watch?v=HvgTQGdCIuQ], ''Kantylena'' [http://www.youtube.com/watch?v=12k_MVh5J6Y] *2007, Zbigniew Hołdys, ''Pocałunek'' *2013, Czesław Mozil & Mela Koteluk, ''Pieśń o szczęściu'' [http://www.youtube.com/watch?v=brftyIVBy4c] *2013-2014 Barbara Figurniak & Mateusz Jarosz, ''Promienie'' [http://www.youtube.com/watch?v=8-GvZCMCjlE], ''Deszcze'' === [[Film]] === *''Dzień czwarty'', 1984 *''Baczyński'', 2013<ref>https://vimeo.com/59733708?fl=pl&fe=ti</ref> == Bibliografiô == #J. Święch, ''Literatura polska w latach II wojny światowej'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010. #http://www.baczynski.art.pl/ #http://baczynski.klp.pl/ #http://www.baczynski.art.pl/wiersze/ #https://web.archive.org/web/20201001122557/https://poema.pl/publikacja/1260-krzysztof-kamil-baczynski #http://www.wiersze.annet.pl/ == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl|pl=http://culture.pl/pl/tworca/krzysztof-kamil-baczynski|pl2=Krzysztof Kamil Baczyński|pl-arch=https://archive.li/2W3zc}} [[Kategòrëjô:Pisarze]] [[Kategòrëjô:Kùltura]] 2sun062taspgj4vrzq2gijt8yj0dh63 195435 195434 2026-04-15T14:05:51Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} 195435 wikitext text/x-wiki {{Verify}} [[Òbrôzk:Baczynski.jpg|mały|Krësztof Kamil Baczińsczi]] [[Òbrôzk:Popiersie Krzysztof Kamil Baczyński ssj 20110627.jpg|mały|K. K. Baczińsczi - piersnica]] [[Òbrôzk:Tablica Krzysztof Kamil Baczyński Hołówki 3.JPG|mały|Pamiątkòwô tôfla prze szt. Hołówki 3]] [[Òbrôzk:Krzysztof Kamil Baczynski grave.JPG|mały|Grób Krësztofa i Barbarë]] [[Òbrôzk:Jan Bugaj - Rising '44.jpg|mały|Tôfla w Mùzeùm Warszawsczégò Pòwstaniô]] '''Krësztof Kamil Baczińsczi''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl]]: Krzysztof Kamil Baczyński), pseùdonim Jón Bùgaj, Émil, Krësztof, Krëszk, Pioter Smùgòsz; ùr. 22 stëcznika 1921 rokù we [[Warszawa|Warszawie]], ùm. 4 zélnika 1944 rokù téż tam, pòlsczi pòéta czasu wòjnë, żôłnérz [[Krajowô Armiô|Krajowi Armii]], nôleżnik [[Szaré Rédżi|Szarëch Régów]], jeden z przedstôwców [[pòkòlenié Kòlùmbów|''pòkòleniô Kòlùmbów'']]. == Dzectwò == Krësztof Kamil Baczińsczi béł sënã [[Stanisłôw Baczińsczi|Stanisława Baczińsczégò]], pisôrza i kritika lëteracczégò i [[Stefaniô Zeleńczik|Stéfanii, z dodomù Zeleńczik]], szkólni z żëdowsczi rodzënë. Czedë òn béł môłim dzeckã czãsto chòrówôł, miôł słabé serce. Òd 1931 rokù ùcził sã w [[Państwòwé Gimnazjum im. Stéfana Batorégò we Warszawie|Państwòwim Gimnazjum im. Stéfana Batorégò]], a w maju 1939 rokὺ òtrzimôł swiadectwò dozdrzelałoscë. Baczińsczi béł téż harcerzã, le òn nie lubił szkòłë, dlôte miôł nie nôlepszé òcenë. Pisôł ju w gimnazjum, bëlno znôł sã na nowòczasni lëteraturze. Czekawiła gò téż francuskô [[lëteratura]] i nawetka òn pisôł wiérztë pò francuskù. == Kònspiracjô == Krësztof Kamil Baczińsczi baro chcôł òstac grafikã abò jilustratorã, równak wëbùch [[II Swiatowô Wojna|II swiatowi wòjnë]] nie pòzwòlëł jemù tegò dokònac. Pò ùtwòrzeniu w 1940 rokù gëta w Warszawie òstôł z matką pò arijsczi starnie. W 1942 rokù òżenił sã z [[Barbara Drabczińskô|Barbarą Drapczińską]] w kòscele sw. Trójcë na Solcu. Dlô Krësztofa Barbara bëła jedną z nôwôżniészich òsób w żecym, pòswiãcëł ji wiele swòjich wiérztów. Baczińsczi òb czas wòjnë robił doriwczo i sztudérowôł pòlaszëznã na krëjamnym [[Warszawsczi Ùniwersytet|Warszawsczim Ùniwersytece]]. Òn pòrzucył sztudérowanié i òfiarowôł sã kònspiracji i pòezji. Òstôł zastãpòwnikã dowódcy III plutonu 3. kòmpanii w harcersczim [[Batalión "Parasol"|bataliónie ''Parasol'']]. Wstąpił do Szturmòwëch Grëp Szarich Régów. == Smierc == Krësztof Kamil Baczińsczi pòległ na pòsterunkù w pałacu Blanka 4 zélnika 1944 rokù. Òstôł zastrzélony przez wëbiérnégò strzélca kòle [[Wiôldżé Teater|Wiôldżégò Teatru]] w Warszawie. Jegò białka Barbara téż zdżinãła òb czas [warszawsczé pòwstanié|warszawsczégò pòwstaniô]], 1 séwnika 1944 rokù. == Pòezjô == Òb czas wòjnë Baczińsczi ògłosył 4 tomiczi pòezji: ''Zamknięty echem'' (lato 1940), ''Dwie miłości'' (jeséń 1940), ''Wiersze wybrane'' (môj 1942), ''Arkusz poetycki Nr 1'' (1944), a téż wiele dokôzów w kònspiracyjnym gazétnictwie. Baczińsczi ùznôwóny je za jednégò z nôlepszich pòétów czasu òkùpacji. Czedë [[Stanisłôw Pigòń|Stanisłôw Pigòń]] dowiedzôł sã, że Krësztof wstąpił do diwersyjnégò òddzélu wòjska, rzekł: '''''Cëż, nôleżimë do nôrodu, chtërnégò kawlã je strzélac do wroga z brilantów'''''. Zachòwałë sã wszetczé dokôzë Baczińsczégò – pònad 500 wiérztów, czilenôsce pòémów i kòle 20 òpòwiôdaniów. Nôbarżé znóné wiérzte Baczińsczégò to m.in.: ''Elegia o... [chłopcu polskim]'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/158-W.html], ''Mazowsze'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/102-W.html], ''Historia'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/131-W.html], ''Spojrzenie'' [https://web.archive.org/web/20131010115605/http://poema.pl/publikacja/1260-krzysztof-kamil-baczynski-spojrzenie], ''Rodzicom'' [http://www.wiersze.annet.pl/w,,3732], ''Pragnienia'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/9-D.html], ''Ten czas'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/10-D.html], ''Biała magia'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/1-D.html], ''Gdy broń dymiącą z dłoni wyjmę...'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/117-W.html], ''Przypowieść'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/392-W.html], ''Erotyk'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/3-D.html]. == Patronat == Krësztof Kamil Baczińsczi je patronã wiele szkòłów, bibliotek, harcersczich òrganizacji i jinszich jinstitucjów. == Baczińsczi w mùzyce i filmie == === [[Mùzyka]] === *1965, Ewa Demarczyk, ''Wiersze wojenne'' [http://www.youtube.com/watch?v=Ft533b2k698] *1990, Jacek Kaczmarski, ''Barykada (Śmierć Baczyńskiego)'' [http://www.youtube.com/watch?v=-WivWJowtis] *1991, Grzegorz Turnau, ''Naprawdę nie dzieje się nic'' *1999-2000, Naamah, ''Magia'' [http://www.youtube.com/watch?v=1c7DDtK-jR4], ''Przypowieść'' [http://www.youtube.com/watch?v=HvgTQGdCIuQ], ''Kantylena'' [http://www.youtube.com/watch?v=12k_MVh5J6Y] *2007, Zbigniew Hołdys, ''Pocałunek'' *2013, Czesław Mozil & Mela Koteluk, ''Pieśń o szczęściu'' [http://www.youtube.com/watch?v=brftyIVBy4c] *2013-2014 Barbara Figurniak & Mateusz Jarosz, ''Promienie'' [http://www.youtube.com/watch?v=8-GvZCMCjlE], ''Deszcze'' === [[Film]] === *''Dzień czwarty'', 1984 *''Baczyński'', 2013<ref>https://vimeo.com/59733708?fl=pl&fe=ti</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == #J. Święch, ''Literatura polska w latach II wojny światowej'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010. #http://www.baczynski.art.pl/ #http://baczynski.klp.pl/ #http://www.baczynski.art.pl/wiersze/ #https://web.archive.org/web/20201001122557/https://poema.pl/publikacja/1260-krzysztof-kamil-baczynski #http://www.wiersze.annet.pl/ == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl|pl=http://culture.pl/pl/tworca/krzysztof-kamil-baczynski|pl2=Krzysztof Kamil Baczyński|pl-arch=https://archive.li/2W3zc}} [[Kategòrëjô:Pisarze]] [[Kategòrëjô:Kùltura]] kbfypuq2huqn2m50tvin2djxrt8f3tp 195436 195435 2026-04-15T14:06:13Z Iketsi 3254 - → – 195436 wikitext text/x-wiki {{Verify}} [[Òbrôzk:Baczynski.jpg|mały|Krësztof Kamil Baczińsczi]] [[Òbrôzk:Popiersie Krzysztof Kamil Baczyński ssj 20110627.jpg|mały|K. K. Baczińsczi - piersnica]] [[Òbrôzk:Tablica Krzysztof Kamil Baczyński Hołówki 3.JPG|mały|Pamiątkòwô tôfla prze szt. Hołówki 3]] [[Òbrôzk:Krzysztof Kamil Baczynski grave.JPG|mały|Grób Krësztofa i Barbarë]] [[Òbrôzk:Jan Bugaj - Rising '44.jpg|mały|Tôfla w Mùzeùm Warszawsczégò Pòwstaniô]] '''Krësztof Kamil Baczińsczi''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl]]: Krzysztof Kamil Baczyński), pseùdonim Jón Bùgaj, Émil, Krësztof, Krëszk, Pioter Smùgòsz; ùr. 22 stëcznika 1921 rokù we [[Warszawa|Warszawie]], ùm. 4 zélnika 1944 rokù téż tam, pòlsczi pòéta czasu wòjnë, żôłnérz [[Krajowô Armiô|Krajowi Armii]], nôleżnik [[Szaré Rédżi|Szarëch Régów]], jeden z przedstôwców [[pòkòlenié Kòlùmbów|''pòkòleniô Kòlùmbów'']]. == Dzectwò == Krësztof Kamil Baczińsczi béł sënã [[Stanisłôw Baczińsczi|Stanisława Baczińsczégò]], pisôrza i kritika lëteracczégò i [[Stefaniô Zeleńczik|Stéfanii, z dodomù Zeleńczik]], szkólni z żëdowsczi rodzënë. Czedë òn béł môłim dzeckã czãsto chòrówôł, miôł słabé serce. Òd 1931 rokù ùcził sã w [[Państwòwé Gimnazjum im. Stéfana Batorégò we Warszawie|Państwòwim Gimnazjum im. Stéfana Batorégò]], a w maju 1939 rokὺ òtrzimôł swiadectwò dozdrzelałoscë. Baczińsczi béł téż harcerzã, le òn nie lubił szkòłë, dlôte miôł nie nôlepszé òcenë. Pisôł ju w gimnazjum, bëlno znôł sã na nowòczasni lëteraturze. Czekawiła gò téż francuskô [[lëteratura]] i nawetka òn pisôł wiérztë pò francuskù. == Kònspiracjô == Krësztof Kamil Baczińsczi baro chcôł òstac grafikã abò jilustratorã, równak wëbùch [[II Swiatowô Wojna|II swiatowi wòjnë]] nie pòzwòlëł jemù tegò dokònac. Pò ùtwòrzeniu w 1940 rokù gëta w Warszawie òstôł z matką pò arijsczi starnie. W 1942 rokù òżenił sã z [[Barbara Drabczińskô|Barbarą Drapczińską]] w kòscele sw. Trójcë na Solcu. Dlô Krësztofa Barbara bëła jedną z nôwôżniészich òsób w żecym, pòswiãcëł ji wiele swòjich wiérztów. Baczińsczi òb czas wòjnë robił doriwczo i sztudérowôł pòlaszëznã na krëjamnym [[Warszawsczi Ùniwersytet|Warszawsczim Ùniwersytece]]. Òn pòrzucył sztudérowanié i òfiarowôł sã kònspiracji i pòezji. Òstôł zastãpòwnikã dowódcy III plutonu 3. kòmpanii w harcersczim [[Batalión "Parasol"|bataliónie ''Parasol'']]. Wstąpił do Szturmòwëch Grëp Szarich Régów. == Smierc == Krësztof Kamil Baczińsczi pòległ na pòsterunkù w pałacu Blanka 4 zélnika 1944 rokù. Òstôł zastrzélony przez wëbiérnégò strzélca kòle [[Wiôldżé Teater|Wiôldżégò Teatru]] w Warszawie. Jegò białka Barbara téż zdżinãła òb czas [warszawsczé pòwstanié|warszawsczégò pòwstaniô]], 1 séwnika 1944 rokù. == Pòezjô == Òb czas wòjnë Baczińsczi ògłosył 4 tomiczi pòezji: ''Zamknięty echem'' (lato 1940), ''Dwie miłości'' (jeséń 1940), ''Wiersze wybrane'' (môj 1942), ''Arkusz poetycki Nr 1'' (1944), a téż wiele dokôzów w kònspiracyjnym gazétnictwie. Baczińsczi ùznôwóny je za jednégò z nôlepszich pòétów czasu òkùpacji. Czedë [[Stanisłôw Pigòń|Stanisłôw Pigòń]] dowiedzôł sã, że Krësztof wstąpił do diwersyjnégò òddzélu wòjska, rzekł: '''''Cëż, nôleżimë do nôrodu, chtërnégò kawlã je strzélac do wroga z brilantów'''''. Zachòwałë sã wszetczé dokôzë Baczińsczégò – pònad 500 wiérztów, czilenôsce pòémów i kòle 20 òpòwiôdaniów. Nôbarżé znóné wiérzte Baczińsczégò to m.in.: ''Elegia o... [chłopcu polskim]'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/158-W.html], ''Mazowsze'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/102-W.html], ''Historia'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/131-W.html], ''Spojrzenie'' [https://web.archive.org/web/20131010115605/http://poema.pl/publikacja/1260-krzysztof-kamil-baczynski-spojrzenie], ''Rodzicom'' [http://www.wiersze.annet.pl/w,,3732], ''Pragnienia'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/9-D.html], ''Ten czas'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/10-D.html], ''Biała magia'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/1-D.html], ''Gdy broń dymiącą z dłoni wyjmę...'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/117-W.html], ''Przypowieść'' [http://www.baczynski.art.pl/wiersze/392-W.html], ''Erotyk'' [http://www.baczynski.art.pl/dob/3-D.html]. == Patronat == Krësztof Kamil Baczińsczi je patronã wiele szkòłów, bibliotek, harcersczich òrganizacji i jinszich jinstitucjów. == Baczińsczi w mùzyce i filmie == === [[Mùzyka]] === *1965, Ewa Demarczyk, ''Wiersze wojenne'' [http://www.youtube.com/watch?v=Ft533b2k698] *1990, Jacek Kaczmarski, ''Barykada (Śmierć Baczyńskiego)'' [http://www.youtube.com/watch?v=-WivWJowtis] *1991, Grzegorz Turnau, ''Naprawdę nie dzieje się nic'' *1999–2000, Naamah, ''Magia'' [http://www.youtube.com/watch?v=1c7DDtK-jR4], ''Przypowieść'' [http://www.youtube.com/watch?v=HvgTQGdCIuQ], ''Kantylena'' [http://www.youtube.com/watch?v=12k_MVh5J6Y] *2007, Zbigniew Hołdys, ''Pocałunek'' *2013, Czesław Mozil & Mela Koteluk, ''Pieśń o szczęściu'' [http://www.youtube.com/watch?v=brftyIVBy4c] *2013–2014 Barbara Figurniak & Mateusz Jarosz, ''Promienie'' [http://www.youtube.com/watch?v=8-GvZCMCjlE], ''Deszcze'' === [[Film]] === *''Dzień czwarty'', 1984 *''Baczyński'', 2013<ref>https://vimeo.com/59733708?fl=pl&fe=ti</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == #J. Święch, ''Literatura polska w latach II wojny światowej'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010. #http://www.baczynski.art.pl/ #http://baczynski.klp.pl/ #http://www.baczynski.art.pl/wiersze/ #https://web.archive.org/web/20201001122557/https://poema.pl/publikacja/1260-krzysztof-kamil-baczynski #http://www.wiersze.annet.pl/ == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl|pl=http://culture.pl/pl/tworca/krzysztof-kamil-baczynski|pl2=Krzysztof Kamil Baczyński|pl-arch=https://archive.li/2W3zc}} [[Kategòrëjô:Pisarze]] [[Kategòrëjô:Kùltura]] 2re2pd640bq1eeiptyy54atvs1ukwo7 0 9418 195545 195072 2026-04-15T18:25:39Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Fen]] 195545 wikitext text/x-wiki {{Verify}} [[Òbrôzk:Tatry Mapa Plastyczna.JPG|mały|Tatrë mapa plastycznò]] [[Òbrôzk:Belianske Tatry from Jahňaci štít.jpg|mały|Pòłozenié Tatr]] [[Òbrôzk:Tatry - MOko.jpg|mały|Mòrscze Òkò]] '''Tatrë''' – sã pòłozunė w keta tatrzanscim, buten zôpôd [[Karpatów|Karpatë]]. == Położénié == Całé tatrë zajmùją wièchrzëznã 7854 km2, z tegò dôla 175 m2 leżi w granicach polsczi, a 610 km2. Na krôjnã słowacji.długosc tatrë mierzona òd pòrėnkù podnóży kobylegò wierchu do pôłniowi zôpôd podnóży òstregò wierchu kwaczyńsczegò mierzy w linii na prost 57km2, a ścisnote wśród granicy głównej 80km. Tatrë sä pòd òchronã przez ùstawienie na ich wièchrzni tatrzańcziegò parkù narodowegò i słowianczegò TANAP-u i tès do swiatowej seci reerwatów biosfery, [[UNESCO]]. == Genezô == Tatrë to najwyżsi gòrë Polsci. Sã òne tés najwyżsim masywem gòrscim w całych Karpatach Zôpôd. Mòżemy je pòdzelic na trzë częsci: '''[[Tatrë Zôpôd]], [[Tatrë Wysoczé]], [[Tatrë Bielsczé]]''' == Nawiãkszi jezóra w Tatrëch == Największi jezora w Tatrë sã [[Mòrskie Òkò]] 34,5 ha ,Wielczi Staw 34,1 ha (Polska),Czôrnô Staw pòd [[Rësë|Rësama]] 20,1 ha (Polska),Wielczi Hińczòwy Staw 20,1 ha (Słowacja),Szczyrbskié Jezoro 19,7 ha (Słowacja),Mòrskie Òkò w Dolinie Rybiegò Potòkù wraz z ògromnymi Mięgùszowieczimi Szczytami i Cubryną. Widok ze szlaku przez Świstówkę, Dolina Pięcu Stawów Pòlsczich z òkolic Swistowej Czuby. == Nôwikszy szczyt == Najwyższym szczytem Tatrów je [[Gerlach]] (2655 m npm) leżący w Tatrach Wysoczich. W Tatrach Zôpôd je to Bystra (2248 m npm), a w Tatë Bielsczich Hawrań (2152 m npm). W Pòlscze najwyżsi sã Rysy (2499 m npm), równak je to szczyt graniczny - a w rzeczywistości najwyżsimm całkowicie pòłożonym w granicach Pòlsczi szczytem je [[Kòzi Wierch]] (2291 m npm). Najwyżsim pòlsczim szczytem w Tatrë Zôpôd je Starobociańsczi Wierch (2176 m npm), równak òn tès je szczytem granicznym. == Fauna i flora == To kòlejni atut tatrzańsczich pejzaży. Lasëregla dolnegò rozciagã sã od okole 1000 m npm sãgają 1250 m npm, natomiastwyżéj do wyskòsczi 1550 m npm występuje pasmo regla górnegò. Na większi wysokòśczi napotykamy na kosodrzewinę, chterna wraz ze zwrostem wysokòśczi karłowaceje zanikając całkowicie na wysokòsczi około 1800 m npm. Jeszcze wyżej rozciãga sã pasmo hal. Òczewisce w zależnośce òd regionu Tatrë, wysokòsczi do jacich sãgają pòszczególne piętra roślinnosce, są różne. Doskonałim przykłademna to mòże bëc np. Dolina Jaworzynsczi, w chternej to gòrna granica lase znajdujã sã na wysokosczi okole 1200 m npm i je najniżej pòłòżoną w calich Tatrë. Z pòsród zwierzãt niespòtyczanych lub małò spòtyczanych w innych rejonach Pòlsczi należy wymienić miedzwiedze, kòzice i świstaczi. Pòza tim mòżemy napòtkac tu równak dziki, sarny, wilczi czy żbiki. Gnieżdżą sã tu równak ptaczi takie jak: òrlik krzykliwi, kania ruda, myszołów, kòbuz, kilka gatunków sów, głuszce i jarząbsczi. == Turystika == Turstkia to ôrt aktiwnégò wëpòczinkù, realizowónégò przez rézë, sparłãczoné ze zwëskanim pòznôwenëch célów(tj. krôjoznawstwã), a téżzajimanim sã spòrtã. Tatrë sã baro atrakcyjne ze względu na dosc dużą ilosc szlaków znakòwanich, a tès klimat stosunkowò łagodni jak na wysoczi gòrë. Letni sezon turystyczny trwa przez kilka miesãcy - trudno precyzować dokładny òkres, gdyż je to zależne od danegò roku. Na Słowacji pamiãtame jednak, że większosc szlaków turystycznych w Tatrë je zamykana na òkres òd 31.10 do 15.06 i je rygorystycznie przestrzeguny przez służby [[TANAP|TANAP-u]]. Pamiãtajmy ò tim, że Tatr nawetka w lecie mògą bëc górami niebezpiecznymi w związku z czem niezbędne je òdpowiednie ruchna, a tès umiejętnosc dostosowania trasy do swòjeg doświadczenia oraz kondycji fizycznej. Rocznie srednio ginie w Tatrë kole 20 òsób. == Òbaczë téż == * [[Fen]] * [[Pòlskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.gorskiswiat.pl/forum/forumdisplay.php?fid=19 * http://www.tatry.info.pl/ [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] 8du7xrkosxllsuz3j6cd6zd044n03rm 14 9491 195584 171421 2026-04-15T18:56:20Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Akwenë]] 195584 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Akwenë]] nwl3lpepzf4ikbu6g159n8aksm28tly 0 9531 195515 177066 2026-04-15T15:59:23Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 195515 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Wãdzëbôczi''' (wczasniészô pózwa: '''Kòmpanijô Wãdzëbôków''') – je mùzycznym karnã z [[Brusë|Brus]], jaczé graje kaszëbskòjãzëkòwégò [[rockòwô mùzyka|rocka]]. „Wãdzëbôczi” zadebiutowëlë w [[2001]] rokù. Założcama karna bëlë [[Marek Rodzeń]], [[Marek Kulesza]], [[Karol Zakrzewski]] i [[Robert Krenski]]. W latach 2002-2007 z karnã wëstãpòwa (jakò wòkalëstka) spiéwôrka [[Damroka Kwidzyńskô]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170117184808/http://expresskaszubski.pl/zapowiedzi/2008/02/wadzeboczi-w-studiu-koncertowym-radia-gdansk ''Wadzëbôczi w studiu koncertowym Radia Gdańsk'']</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20161125141617/http://damroka.com/zespol/212_damroka-kwidzinska.html ''Damroka Kwidzińska'']</ref>. W 2010 karno wëdało platkã, dedikòwóną [[Jón Kôrnowsczi|Janowi Karnowsczémù]] (pt. ''Wãdzëbôczi Janowi Karnowsczémù'')<ref>[[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]], ''Kaszëbskô diskògrafiô z lat 2009–2015'', „Pomerania” 2015, nr 4, s. 43.</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://wadzeboczi.w.interia.pl/ Domôcô starna karna] [[Kategòrëjô:Rockòwé karna]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] p44fm48zywnw831junq59w9kp21ucnn 0 9588 195519 187147 2026-04-15T16:04:15Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 195519 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Frãcëszk Linke''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]]: ''Franciszek Linke'') – béł direktorã Kòmunalny Kasë Òbszcządzëznë w [[Gdiniô|Gdynie]] w latach 1926 - 1939. Òn urodzył sã [[21 gòdnika]] [[1903]] rokù. Miemcë gò mają zabiti [[11 lëstopadnika]] [[1939]] rokù kòl [[Wiôlgô Piôsznica|Wiôldżi Piôsznicë]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20141028090958/http://www.naszagdynia.com/ulica-swietojanska/kko ''Komunalna Kasa Oszczędności w Gdyni''] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Linke Frãcëszk}} [[Kategòrëjô:Mùżdżówczi òb jesén 1939]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 0b10t4hxgvvmkzqhuz23dqp79qyulx6 0 9683 195554 171004 2026-04-15T18:32:21Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] 195554 wikitext text/x-wiki '''Jezoro Czedrowsczé''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Kiedrowickie'') - to je jezoro ò wiéchrzëznie 1,041 km² w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] mgdzm8nbg2e8l07krrpf61089og6cwt 0 9845 195594 193159 2026-04-15T20:14:35Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Zacmienié]]<ref>{{sloworz.org|35070|44387}}</ref> 195594 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2015 Zaćmienie słońca 20.03.2015.jpg|mały|Dzélowé zacmienié Słuńca widzënk z [[20 strëmiannika]] 2015 rokù]] [[Òbrôzk:Geometry of a Total Solar Eclipse.svg|mały|]] '''Zacmienié Słuńca''' – to je astronomicznô rzôdzëzna, chtërna je jak [[Miesądz]] naléze sã midzë Słuńcã a [[Zemia|Zemią]] i temù zacygnie słuneczny wid. [[Kaszëbi]] mògle wiedzec dzélowé zacmienié Słuńca 20 strëmiannika 2015 [[rok]]ù. == Òbaczë téż == * [[Zacmienié]]<ref>{{sloworz.org|35070|44387}}</ref> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] eyncdsc9dsl3668e4gxixnzxkdjka0z 195595 195594 2026-04-15T20:14:59Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Zacmienié Miesądza]] 195595 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2015 Zaćmienie słońca 20.03.2015.jpg|mały|Dzélowé zacmienié Słuńca widzënk z [[20 strëmiannika]] 2015 rokù]] [[Òbrôzk:Geometry of a Total Solar Eclipse.svg|mały|]] '''Zacmienié Słuńca''' – to je astronomicznô rzôdzëzna, chtërna je jak [[Miesądz]] naléze sã midzë Słuńcã a [[Zemia|Zemią]] i temù zacygnie słuneczny wid. [[Kaszëbi]] mògle wiedzec dzélowé zacmienié Słuńca 20 strëmiannika 2015 [[rok]]ù. == Òbaczë téż == * [[Zacmienié]]<ref>{{sloworz.org|35070|44387}}</ref> * [[Zacmienié Miesądza]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] ocq85b2s6bl2l6201pg6cgkjfzp76jj 0 9977 195479 189558 2026-04-15T15:28:08Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Brazylskô]] * [[Curitiba]] * [[Catalão]] 195479 wikitext text/x-wiki '''Arara''', gard w [[Brazylskô|Brazylëji]]. == Òbaczë téż == * [[Brazylskô]] * [[Curitiba]] * [[Catalão]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20190713131208/http://www.arara.pb.gov.br/ Domôcô starna gardu] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Brazylskô]] hxp38zsmeziey9dci97q2p3n7t14cmf 0 10025 195550 195247 2026-04-15T18:30:48Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}}; ; 195550 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezioro Dąbrowskie - Gołubie ubt.jpeg|mały|Dąbrowsczé Jezoro]] '''Dąbrowsczé Jezoro''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Dąbrowskie'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 0,64 km² w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://obszary.natura2000.org.pl/index.php?s=obszar&id=1062 Uroczyska Pojezierza Kaszubskiego] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] a6wh2ub08wax9i3kn09vk62bq0889ke 0 10143 195511 190026 2026-04-15T15:54:16Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 195511 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Édmùnd Szëmikòwsczi''' (''Edmund Szymikowski'' ùr. 1942 r. w [[Żukòwò|Żukòwie]] – ùm. 2022) – to béł człowiek, chtëren kaszëbsczim wësziwkã interesowôł sã òd małoscë. Jakno dzesãcletni knôp zaczął współrobòtã z [[Jadwiga Ptôch|Jadwigą]] i [[Zofiô Ptôch|Zofią Ptôch]], jak zafarwił akwarelama céchòwóné przez nie mùstrë do wësziwaniô. Òn ùrôbiôł wësziwczi w [[Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu|żukòwsczim sztélu]]. Jegò aùtorstwa je ùsôdzk ''ABC... haftu kaszubskiego szkoła żukowska'' (2006). Przez wiele lat òd [[10 czerwińca]] 1996 rokù òrganizowôł kònkùrsë kaszëbsczégò wësziwkù w [[Lëniô|Lëni]]. Òn beł òdznaczony Bronksowim Krziżã Zasłëdżi. == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.zukowo.pl/pl/index.php?id=208 (pl)] * [https://web.archive.org/web/20210603050606/https://viaf.org/viaf/165875437/ VIAF] * [http://radiokaszebe.pl/zmarl-edmund-szymikowski/ ''Zmarł Edmund Szymikowski''] {{DEFAULTSORT:Szëmikòwsczi, Édmùnd}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 2pig03g3gvo2klvpz34rzj1tcfwq88k 0 10312 195579 195164 2026-04-15T18:50:28Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Miesądz]] * [[Zemia]] 195579 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819-02.jpg|mały|Słuńce]] '''Słuńce''' ([[łacyńsczi jãzëk|łacyńsczé]] ''Sol'', ''Helius'', [[grecczi jãzëk|grecczé]] ''Ἥλιος'', symbòl: [[Òbrôzk:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]) – centralnô gwiôzda [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùstawù]], wkół jaczi krążi [[Zemia]], jinszé planetë tegò ùkładu, karzełkòwi planetë, a téż môłi cała Słuńcowégò Ùstawù. Słuńce skłôdô sã z gòrący plazmë, jaką ùtrzëmiwô grawitacjô i jaką sztôłtëje magneticzné òkrãżé. Słuńce je zwiãksza jidealnie kùlësté<ref>[https://web.archive.org/web/20180917185431/https://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2008/02oct_oblatesun/ ''How Round is the Sun?'']</ref>, mô strzédnicã kòl 1 392 684 km (kòl 109 razy wikszą jak Zemia). Masa słuńca (1,989 ×10³⁰ kg) je kòl 333 tësący razy wikszô niżlë masa Zemi i to je kòl 99,86% całowny masë Słuńcowégò Ùstawù. Kòle trzë czwiôrté masë Słuńca twòrzi wòdzëk, resztã zôs przede wszëtczim hél. Pòòstałi dzél (1,69%, co òdpòwiôdô kòl 5600 masóm Zemi) twòrzą cãższi pierwiôstczi, w tim m. jin. [[krziseń]], [[wãdżel]], [[néón]] i [[żelazło]]. Do Zemi dochôdô słuńcowô energiô baro wôżnô dlô żëcégò na ni. Pòzwë Słuńca w [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëkach]], w tim w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]], wëwòdzą sã òd prasłowiańsczégò słowa *slnъce<ref>Izabela Malmor, ''Słownik etymologiczny języka polskiego'', Warszawa–Bielsko-Biała 2009, s. 376, ISBN 978-83-262-0146-2.</ref>. Słowa krewny kaszëbsczémù „słuńcu” to m. jin. [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczé]] ''сонца'' (sonca), [[Czesczi jãzëk|czesczé]] ''slunce'', [[Rusczi jãzëk|rusczé]] ''солнце'' (sołnce), [[Słowacczi jãzëk|słowaccze]] ''slnko'' i [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczé]] ''сонце'' (sonce). Astronomicznym symbòlã Słuńca jawi sã òkrąg z pùnktã we westrzódkù: ☉ (Unicode: 2609). == Òbaczë téż == * [[Miesądz]] * [[Zemia]] * [[Gwiôzdka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] af7vtaikc1eo29kh9ayg0xlv9zqxsig 0 10458 195533 183361 2026-04-15T16:34:02Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Kùra]] 195533 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Chicken-coop.jpg|mały|Kùrnik]] '''Kùrnik''' – to je gbùrsczi bùdink dlô kwëkù, czãsto dlô [[Kùra|kùrów]]. Tu mòże bëc mało kùrów i wiele razy kùr, a òne tu są le òb noc abò jak je lëchi [[wiodro]]. == Òbaczë téż == * [[Kùra]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gbùrzëzna]] mu62u55zxzdogs4snno7h13vp56z8ih 0 10508 195619 190049 2026-04-16T04:32:34Z Iketsi 3254 {{Bez òbrôzka}} 195619 wikitext text/x-wiki {{Bez òbrôzka}} '''Bernardus Scultetus''' (ùr. kòl [[1455]] rokù w [[Lãbórg|Lãbòrgù]] – ùm. [[30 lëpinca]] [[1518]] rokù w [[Rzim|Rzimie]]), ksądz, pisôrz. Béł wôżnym ksãdzem w [[Katolëcczi Kòscół|kòscele katolëcczim]]. W latach 1513–1517 to béł pisôrz kòl papiéża Léòna X. Òn nazwôł se ''Cassubius'' [[Kaszëbi|Kaszëba]] w 1488 rokù. == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == * [https://books.google.de/books?id=lQ8LAQAAMAAJ&q=cassubius+prutenus&dq=cassubius+prutenus&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwiFktH00tHLAhVJJpoKHSjSBpwQ6AEIQjAC Onomastica] * [https://web.archive.org/web/20200715181918/https://viaf.org/viaf/16151533622102770734/ VIAF] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Scultetus Bernardus}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] s1qflwdqwivccwunl0u36pk0ky6kdh3 0 10577 195408 188178 2026-04-15T12:44:50Z Iketsi 3254 {{culture.pl}} 195408 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Olga Boznańska 1893 Autoportret 1893.jpg|mały|Òlga Bòznańskô]] [[Òbrôzk:Olga Boznańska 1890 Chlopiec w mundurku.jpg|mały|Òbrôz Oldżi Bòznańsczi z 1890 rokù]] '''Òlga Bòznańskô''' (''Olga Boznańska'') – (ùr. 1865 rokù w [[Krakòwò|Krakòwie]] – ùm. 1940 rokù w [[Pariz]]u), a malowa òbrôzë. W ji doróbkù są np. pòrtretë. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Bòznańskô Òlga}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Bòznańskô, Òlga]] mufpqe6zu4s2rfd8ywst640tnncypgr 195412 195408 2026-04-15T13:00:20Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jan Matejko]] 195412 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Olga Boznańska 1893 Autoportret 1893.jpg|mały|Òlga Bòznańskô]] [[Òbrôzk:Olga Boznańska 1890 Chlopiec w mundurku.jpg|mały|Òbrôz Oldżi Bòznańsczi z 1890 rokù]] '''Òlga Bòznańskô''' (''Olga Boznańska'') – (ùr. 1865 rokù w [[Krakòwò|Krakòwie]] – ùm. 1940 rokù w [[Pariz]]u), a malowa òbrôzë. W ji doróbkù są np. pòrtretë. == Òbaczë téż == * [[Jan Matejko]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Bòznańskô Òlga}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Bòznańskô, Òlga]] 1ef65uc6uxb8mxuxf8fdl4ipxbbx2kn 0 10681 195397 187286 2026-04-15T12:11:16Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 195397 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tadeuszgoclowski.jpg|mały|Arcëbiskùp Tadeùsz Gòcłowsczi]] '''Tadeùsz Gòcłowsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Tadeusz Gocłowski'' ùr. [[16 séwnika]] [[1931]] – ùm. [[3 maja]] [[2016]] w [[Gduńsk]]ù) – [[arcëbiskùp]] [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczi]], [[metropòlita]] archidiecezji gduńsczi, [[sufragan]]. W młodich latach òn ùcził sã m. jin. w [[Krakòwò|Krakòwie]]. Pò latach dożdôł sã swiãceniów, chtërne przëjimnął w 1956 rokù. Òd 1983 do 1984 rokù òn béł biskùpã sufraganã diecezji gduńsczi. Jakno swòje zawòłanié òn przëjimnął słowa “Zawierzcie Ewangelii” (“Wierzëta Ewanielie”). Òd 1984 do 1992 rokù òn béł biskùpem òrdinariuszem w [[Gduńsk|Gduńskù]]. Òd 1992 do 2008 rokù òn béł Arcëbiskùp Metropòlita Gduńsczi i baro wôżnô dlô niegò bëła [[Archikatédra gduńskô]]. Òn béł doktorã òd 1970 rokù. [[17 lëstopadnika]] 1993 rokù òn wëdôł dëszpastersczé wskôzë w sprawie [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] w liturgie ë w żëcym [[Archidiecezjô gduńskô|Archidiecezji Gduńsczi]]. Wëdôł òn zgòdã, żebë òb czas Mszë swiãtëch na jaczich są [[Kaszëbi]], bëło mòżno ùżëwac czëtaniów bibliowëch w kaszëbsczim jãzëkù, a téż ùżëwac tégò jãzëka w mòdlëtwie wiérnëch. Zachãcywôł téż do spiéwù nôbòżnëch piesniów w kaszëbsczim jãzëkù. Béł téż razã z kaszëbsczima pielgrzimama w Zemi Swiãti na òdkrëcym tôflë z mòdlëtwą [[Òjcze Nasz]] w [[Jerozolëma|Jerozolëmie]]. Òn pòwiedzôł, że to nie je nick òsoblëwégò, że òn wspòmôgô kaszëbiznã. To je skôrb ti zemi ë chòc òn nie je tu ùrodzony, téj òn chce gò wspòmòc. Wedle nie to je jakbë òbòwiązk miec dbã ò tak wiôlgą kùlturã jak nasza. W kòscelnym spiéwnikù „Dlô Was Panie” (2006) òn mô napisóné: ''Kultura Kaszubska napotyka dodatkowe trudności. Ona zmagała się przez wieki z próbą eliminacji przez wrogów i to w różnych okresach naszej historii.'' Òd Kaszëbów òn dostôł Medal Stolema w 2001 rokù. == Òbaczë téż == * [[Archidiecezjô gduńskô]] * [[Józef Jankòwsczi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://docs.com/user106948/7124/p-wrzesien-2014 s. 43] * [http://www.kkbids.episkopat.pl/uploaded/a41/Anamnesis41-4eAdaptacja.pdf kùltura] * [https://web.archive.org/web/20160509044800/http://episkopat.pl/informacje_kep/7393.1,Zakonczyla_sie_Msza_sw_pogrzebowa_abp_Tadeusza_Goclowskiego_CM.html z Òlëwë] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Gocłowski Tadeusz}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] nuo18u2jqi5r19mkz29rlv67cwrcekj 0 10732 195538 186952 2026-04-15T16:38:13Z Iketsi 3254 Commons 195538 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Panthera tigris virgata.jpg|mały|Kaspijsczi tigris w 1899 rokù]] '''Kaspijsczi tigris''' (''Panthera tigris virgata'') - to béł pòdôrt suska z rodzëznë kòtowatëch (Felidae). Ten zwiérz wëdżinął, a żił w [[Azëjô|Azje]]. == Òbaczë téż == * [[Azjacczi tigris]] * [[Sybirsczi tigris]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160412015936/http://www.petermaas.nl/extinct/speciesinfo/caspiantiger.htm] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azëjô]] [[Kategòrëjô:Susczi]] nu9twxvtsr7m539x2oq7vvfmgdostgq 0 10733 195539 189958 2026-04-15T16:38:34Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Azjacczi tigris]] * [[Kaspijsczi tigris]] 195539 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Panthera tigris altaica 2.JPG|mały|Sybirsczi tigris]] '''Sybirsczi tigris''' (''Panthera tigris altaica'') - to je pòdôrt suska z rodzëznë kòtowatëch (''Felidae''). Ten zwiérz jesz nie wëdżinął, a żëje w [[Azëjô|Azje]], ale tëch tigrisów je mało. == Òbaczë téż == * [[Azjacczi tigris]] * [[Kaspijsczi tigris]] == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20160305172700/http://catsg.org/index.php?id=567] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azëjô]] [[Kategòrëjô:Susczi]] qvn9cubnhb8zwra0910j4xt4czzcmcm 0 10734 195537 190536 2026-04-15T16:37:51Z Iketsi 3254 Commons 195537 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tigress at Jim Corbett National Park.jpg|mały|right|220px|Azjacczi tigris]] [[Òbrôzk:A walk with the Tigress.webm|mały|right|Azjacczi tigris]] '''Azjacczi tigris''' (''Panthera tigris'') - to je ôrt wiôldżégò suska z rodzëznë kòtowatëch (''Felidae''). Ten zwiérz żëje w [[Azëjô|Azje]] i je niebezpieczny dlô lëdzy Do tegò ôrtu tigrisów słéchô m. jin. pòdôrt [[sybirsczi tigris]], a np. pòdôrt [[kaspijsczi tigris]] wëdżinął. == Òbaczë téż == * [[Kaspijsczi tigris]] * [[Sybirsczi tigris]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.facebook.com/pages/21st-Century-Tiger/475818205444/] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azëjô]] [[Kategòrëjô:Susczi]] qrbpexuoj2yxlt8yhvie9xqekkofxgu 0 10741 195589 175369 2026-04-15T20:04:00Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195589 wikitext text/x-wiki '''Argentińskô sardela''' (''Engraulis anchoita'') – to je ôrt mòrsczi rëbë z rodzëznë sardelowatëch (''Engraulidae''). Òna żëje np. w òceanie krótkò [[Argentina|Argentinë]]. == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] hbk0aze7lxtd03kqrorz1bs848jbqv8 195590 195589 2026-04-15T20:06:38Z Iketsi 3254 {{Bez òbrôzka}} 195590 wikitext text/x-wiki {{Bez òbrôzka}} '''Argentińskô sardela''' (''Engraulis anchoita'') – to je ôrt mòrsczi rëbë z rodzëznë sardelowatëch (''Engraulidae''). Òna żëje np. w òceanie krótkò [[Argentina|Argentinë]]. == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] tneihfjo6xf3q4xyccutix2xvjjtgce 195591 195590 2026-04-15T20:07:10Z Iketsi 3254 {{Bez òbrôzka|2026-04-15}} 195591 wikitext text/x-wiki {{Bez òbrôzka|2026-04-15}} '''Argentińskô sardela''' (''Engraulis anchoita'') – to je ôrt mòrsczi rëbë z rodzëznë sardelowatëch (''Engraulidae''). Òna żëje np. w òceanie krótkò [[Argentina|Argentinë]]. == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 2xxnbkjhsfy4itzupcshwam8jt2zfz6 0 10763 195535 177440 2026-04-15T16:35:56Z Iketsi 3254 Òbrôzk 195535 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Brown Hyena (Hyaena brunnea) leaving waterhole ... (50915531592), crop.jpg|mały|Brunô hiena]] '''Brunô hiena''' (''Hyaena brunnea'') – to je ôrt miãsojôdnégò suska z rodzëznë hienowatëch (''Hyaenidae''). Òna żëje w [[Afrika|Africe]]. Jich je mało. == Òbaczë téż == * [[Lew]] * [[Szari wilk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Susczi]] adhvaqf0e72rpp2qvqrlomps006s5f6 0 10772 195580 175672 2026-04-15T18:52:41Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195580 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lubocino - School 02.jpg|mały|Lëbòckô szkòła]] '''Lëbòcëno''' – to je wies w gminie [[Krokòwò]] w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu je szkòła. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] cpbh0fm5cx5qctzjovqxhtbzelkjplw 0 10785 195581 175732 2026-04-15T18:54:20Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195581 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zalabiya,Euphrat.jpg|mały|Eùfrat]] '''Eùfrat''' – to je wiôlgô rzéka w [[Azëjô|Azje]] (2800 km). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azëjô]] [[Kategòrëjô:Rzéczi]] pshad3ljtkypq8lal68u89p0krjb9uf 0 10848 195504 195161 2026-04-15T15:47:45Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Afrodita]] 195504 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Aphrodite Anadyomene from Pompeii cropped.jpg|mały| Wenus w kùńszce - przed 79 rokã]] '''Wenus''' (''Venus'') – wedle mitologie bëła rzimską bòżëną miłotë. == Òbaczë téż == * [[Afrodita]] * [[Wenus]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Eùropejskô mitologiô]] [[Kategòrëjô:Pòlitejizm]] hp372nl30u0hc1bj4bbk38yfeft22n1 0 10883 195547 176604 2026-04-15T18:29:07Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Deszcz]] * [[Jezoro]] 195547 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Olonets.jpg|mały|Plëta na szasëji]] [[Òbrôzk:2005-06-06 Puddles in Chapel Hill parking lot.jpg|mały|Plëtë]] '''Plëta''' – to je niewiôldżi zbiérnik wòdë abò jiny ceklënë na wiéchrzëznie zemi. Zwiksza òna je pòtemù jak deszcz chilôł. == Òbaczë téż == * [[Deszcz]] * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Hidrologiô]] 7e2e653jtnfq53s4lh314i1sewpw1bw 0 10885 195577 187395 2026-04-15T18:49:27Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Faza Miesądza]] * [[Pełniô]] 195577 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Moon phase 0.svg|mały|]] '''Miesądz''' – to je jedna z fazów [[Miesądz]]a, jak òn je midzë [[Słuńce|Słuńcã]] a [[Zemia|Zemią]]. W nowù Miesądza z Zemi ni ma widzec. Procemną fazą je [[pełniô]]. == Òbaczë téż == * [[Faza Miesądza]] * [[Pełniô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Miesądz]] 9a1ux5dl5oyrmqal7pft2oceqrtg9s8 0 10887 195569 187373 2026-04-15T18:44:39Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Nów]] * [[Faza Miesądza]] 195569 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Howling at the Moon in Mississauga.jpg|mały|Pełniô przë bezchmùrnym niebie]] '''Pełniô''' – to je jedna z fazów [[Miesądz]]a, jak òn je pò procemny stronie [[Zemia|Zemii]] jak [[Słuńce]]. Leno przë pełnii mòże bëc [[zacmienié Miesądza]]. == Òbaczë téż == * [[Nów]] * [[Faza Miesądza]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Miesądz]] 9aksbo7nmsok7bfo331wc1qak6ms4a6 0 10889 195574 187473 2026-04-15T18:47:38Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Òstatnô kwadra]] * [[Faza Miesądza]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195574 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Daniel Hershman - march moon (by).jpg|mały|Pierszô kwadra]] '''Pierszô kwadra''' - to je jedna z fazów [[Miesądz]]a, jak òn rosce do [[Pełniô |pełnii]], w ni [[Zemia]], [[Miesądz]] i [[Słuńce]] robią ze sobą prosti nórt. W ti fazë Miesądz wschôdô w dzéń. == Òbaczë téż == * [[Òstatnô kwadra]] * [[Faza Miesądza]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Miesądz]] opdlrjea601firlv81vpfhkxucv00c8 0 10890 195575 187462 2026-04-15T18:47:57Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pierszô kwadra]] * [[Faza Miesądza]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195575 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:HolgerVaga - Waning Moon IV (by).jpg|mały|Òstatnô kwadra]] '''Òstatnô kwadra''' – to je jedna z fazów [[Miesądz]]a, jak òn schnie do [[Nów|nowù]], w ni [[Zemia]], [[Miesądz]] i [[Słuńce]] robią ze sobą prosti nórt. == Òbaczë téż == * [[Pierszô kwadra]] * [[Faza Miesądza]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Miesądz]] qwujjjnx6msnii7su0q6xf9prxvlra7 0 10891 195576 184329 2026-04-15T18:49:07Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Nów]] * [[Pełniô]] 195576 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mond Grafik.svg|mały|Na schemie cyframa są òznaczoné: 1 – [[Nów]], 3 - [[Pierszô kwadra]] , 5. [[Pełniô]], 7 - [[Òstatnô kwadra]]]] [[Òbrôzk:Lunar libration with phase Oct 2007 (continuous loop).gif|mały|]] '''Faza Miesądza''' - to je dzél [[Miesądz]]a òbswiécony przez [[Słuńce]] òbzéróny z [[Zemia|Zemii]]. [[Miesądz]] mòże rosc abò schnąc. == Òbaczë téż == * [[Nów]] * [[Pełniô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Miesądz]] ict3mcxhkuh2za9jge5fqj9izpkibkm 0 10900 195544 176473 2026-04-15T18:25:25Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Tatrë]] 195544 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Karkonoski Fen.jpg|mały|Fen ([[Tatrë]])]] [[Òbrôzk:Aizkorri ekialdera.JPG|mały|]] '''Fen''' – to je cepłi i sëchi wiater, chtëren wieje z górów w dolëznë np. w [[Tatrë|Tatrach]]. == Òbaczë téż == * [[Tatrë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Wiater]] 9q23f61ed0qb663ij4e96afg3si9j6z 0 10911 195546 176468 2026-04-15T18:26:57Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195546 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:OrthiliaSecundaFruits.jpg|mały|''Orthilia secunda'' (L.) House]] '''Gąsewnica''' (''Orthilia'') – to je szlach roscënów z rodzëznë wrzosowatëch (''Ericaceae'' Juss.). Dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]] to mòże òznôczac ôrt ''Orthilia secunda''. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] cacligj1ynkfermdrpnwcib36j2fibw 0 11027 195633 178815 2026-04-16T04:54:35Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Kaszórk]] 195633 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:FraserRiverSalmonFishing.jpg|mały|]] '''Kłómka''' – to je rãczno miechòwatô séc na dłudżim szachù do łowieniô rëbów. == Òbaczë téż == * [[Kaszórk]] == Lëteratura == * Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s. 95. * Longin Malicki. Pożywienie rybne Kaszubów Wdzydzkich, Gdańsk : Muzeum Pomorskie, 1972, s. 10. * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, s. 174 == Bùtnowé lënczi == * [https://polona.pl/item/1774586/13/ s. 21] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] thx6skx2zcgjkmni7a23pl30lin37wy 0 11045 195630 176854 2026-04-16T04:53:11Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] * [[Rëbaczenié]] 195630 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Net.gsfc.jpg|mały|Kaszórk]] '''Kaszórk''' – to je rãczno miechòwatô séc na pałągù i dłudżim szachù do łowieniô rëbów w błotkach, a téż rowach. == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] * [[Rëbaczenié]] == Lëteratura == * Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s. 95. * Longin Malicki. Pożywienie rybne Kaszubów Wdzydzkich, Gdańsk : Muzeum Pomorskie, 1972, s.10 * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, s. 148 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kasarek;3920863.html] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] bfc4enhpx56bepphlj6wzagtw23nmmn 195632 195630 2026-04-16T04:54:00Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Kłómka]] 195632 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Net.gsfc.jpg|mały|Kaszórk]] '''Kaszórk''' – to je rãczno miechòwatô séc na pałągù i dłudżim szachù do łowieniô rëbów w błotkach, a téż rowach. == Òbaczë téż == * [[Kłómka]] * [[Rëbë]] * [[Rëbaczenié]] == Lëteratura == * Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s. 95. * Longin Malicki. Pożywienie rybne Kaszubów Wdzydzkich, Gdańsk : Muzeum Pomorskie, 1972, s.10 * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, s. 148 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kasarek;3920863.html] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] t6d97yw9lbv5l9gcwei0cj29a61323c 0 11079 195627 187619 2026-04-16T04:41:52Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òbrôzka}} 195627 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òbrôzka}} '''Édmùnd Lewańczik''' (ùr. [[4 gòdnika]] 1943 rokù w [[Żukòwò|Żukòwie]] - ùm. [[4 maja]] 2018 rokù) – to béł dzejôrz kaszëbsczi kùlturë. Òn mùzykòwôł i spiéwôł, a béł téż gôdôszã. == Bùtnowé lënczi == * [http://www.worldcat.org/search?q=kw%3A%22lewa%C5%84czyk%2C+Edmund++%22&qt=results_page VIAF] * [https://web.archive.org/web/20180510051302/http://expresskaszubski.pl/aktualnosci/2018/05/zukowo-kaszubi-pozegnali-edmunda-lewanczyka Żukowo. Kaszubi pożegnali Edmunda Lewańczyka: śpiewać będziesz teraz Panu Bogu] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Lewańczik Édmùnd}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] m56iawl577gil5yd7z6neltcndw3tyx 0 11183 195625 178154 2026-04-16T04:39:58Z Iketsi 3254 {{Bez òbrôzka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 195625 wikitext text/x-wiki {{Bez òbrôzka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Józef Rotta''' (ùr. [[1911]] rokù – ùm. [[1978]]) ksądz, chtërnégò szukało Gestapo - Miemcë, a béł w pòlsczi sôdzë òd 1960 rokù, bò bùdowôł kòscół w [[Gdiniô|Gdinie]]. Ksãżé swiãcenia przëjimnął w 1935 rokù. W II swiatowi wòjnie béł m.in. w [[Wejrowò|Wejrowie]] i tu òn w 1943 rokù sã schòwôł, a jego brata aresztowało Gestapo. Przë kùńcu II swiatowi wòjnë òn zaczął robic w [[Gdiniô|Gdinie]] i pòdług papiorów zwôł sã Richard Kepke.<ref>W. Kepka, W. Kiedrowski: Rottowie. Pomerania nr 1, stëcznik 2001, ss. 39-40.</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] avbm0savhes26tvhg061vhm01tgsp51 0 11197 195622 178259 2026-04-16T04:38:22Z Iketsi 3254 {{Bez òbrôzka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 195622 wikitext text/x-wiki {{Bez òbrôzka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Round Lake Centre''' – to bëła wnożëna Kaszëbów w Kanadze. W tich stronach długò ùchòwôł sã kaszëbsczi jãzëk ë zwëczi. Tu w Round Lake Centre w szkòle dzece ùczałë sã òd séwnika 2010 rokù kaszëbsczégò jãzëka. Terô ta szkòła je zamkłi. Tu je krótkò jezora kòscół a w nim ksądz [[Ambrose Pick]] béł probòszczã w latach 1973–1978. == Lëteratura == * The proud inheritance : Ontario's Kaszuby / [editor Anna Zurakowska]. Ottawa : The Polish Heritage Institute-Kaszuby, 1991, s. 20. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kanada]] 6owg640iflgpma9mvvzcxu5tgsxstjb 195624 195622 2026-04-16T04:39:02Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Ambrose Pick]] 195624 wikitext text/x-wiki {{Bez òbrôzka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Round Lake Centre''' – to bëła wnożëna Kaszëbów w Kanadze. W tich stronach długò ùchòwôł sã kaszëbsczi jãzëk ë zwëczi. Tu w Round Lake Centre w szkòle dzece ùczałë sã òd séwnika 2010 rokù kaszëbsczégò jãzëka. Terô ta szkòła je zamkłi. Tu je krótkò jezora kòscół a w nim ksądz [[Ambrose Pick]] béł probòszczã w latach 1973–1978. == Òbaczë téż == * [[Ambrose Pick]] == Lëteratura == * The proud inheritance : Ontario's Kaszuby / [editor Anna Zurakowska]. Ottawa : The Polish Heritage Institute-Kaszuby, 1991, s. 20. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kanada]] 9qore2depmpcpwuvx0ohhg0oz9kjfbe 0 11279 195416 182124 2026-04-15T13:17:21Z Iketsi 3254 kat. 195416 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kromer.jpg|mały|Biskùp Môrcën Kromer]] '''Môrcën Kromer''' (''Martinus Cromerus'') - to béł ùm. 1589 rokù biskùp warmińsczi, sekretôra króla Zygmùnda I Stôrégò. Òn béł biskùp warmińsczi òd 1579 rokù, a ùrodzył sã 1512 rokù w Pòlsce i temù ni miôł prawa indigenatu w [[Królewsczé Prësë|Królewsczich Prësach]], ale gò dostôł, bò tak chcôł papiéż. Òn w 1577 rokù pisôł m.jin. ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]][https://books.google.pl/books?id=s-IcCgAAQBAJ&pg=PA230&lpg=PA230&dq=Marcin+Kromer+kaszubi&source=bl&ots=UD_ONlw_sx&sig=M86wEKu-CDaDS5kq5fGPUqi5cmE&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjylNaZ_NDUAhUSJVAKHa0lB4sQ6AEIWDAF#v=onepage&q=Marcin%20Kromer%20kaszubi&f=false]. == Òbaczë téż == * [[Kònstantin Dominik]] == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 121 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://viaf.org/viaf/44288262 VIAF] {{DEFAULTSORT:Kromer Môrcën}} [[Kategòrëjô:Biskùpi]] samol7qgu0w3gbdlx42pbop4e5ksb4x 0 11314 195629 183607 2026-04-16T04:49:55Z Iketsi 3254 *[→* [; 195629 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kashubian embroidery of Zukowo school.jpg|mały|Kaszëbsczi wësziwk żukòwsczégò sztélu na torbie]] '''Żukòwsczi sztél''' – jeden òd przédnëch sztélów [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. Je sétmëfarwny. Nitczi są: czerwòné, żôłté, zeloné, jasnomòdré, mòdré, cemnomòdré ë czôrné. == Żukòwsczi sztél jakò dzélëk niematerialny kùlturowi spôdkòwiznë == Òd 2015 rokù je òn wpisóny na krajową lëstã [[Niematerialnô kùlturowô spôdkòwizna|niematerialny kùlturowi spôdkòwiznë]] prowadzony przez [[Minysterstwò Kùlturë i Nôrodny Spôdkòwiznë|Ministra Kùlturë i Nôrodny Spôdkòwiznë]]. Materiałë, chtërne sã jegò tikają są w Nôrodnym Instituce Spôdkòwiznë we Warszawie. Ùzwëskanié wpisënkù na krajową lëstã niematerialny kùlturowi spôdkòwiznë przëczëniwô sã do wzmòcnieniô przekazywaniô pòstãpnym pòkòlenióm wiédzë ò rãcznym kaszëbsczim wësziwanim żukòwsczégò sztélu, a téż ùmiejãtnoscë wësziwaniô zgódno ze wskôzama tegò sztélu. W Nôrodnym Instituce Spôdkòwiznë je òbmëslënk dzejaniów, chtërne pòdtrzimùją żëwòtnosc wësziwaniô i służą jegò òchrónie przewidzóné na cząd 5 lat (lata 2016–2020), a bùtnowim zdrzódła finansowaniô je [[Gmina Żukòwò]]. To są zrealizóné i jesz zaplanowóné dzejania, chtërne są sczerowóné na zachòwanié żëwòtnoscë i rozwij wësziwaniô, np. edukacyjné i promòcyjné dzejania. W planowanim i realizacje òchrónowëch dzejaniów w wiôldżim stãpniu ùczãstniczą depòzytariusze wësziwaniô, to je wësziwôczczi np. [[Bernadeta Mariô Reglińskô]]. Przë realizacje planowónëch dzejaniów pòmôgają pòzarządowé òrganizacje. Wpisaniô kaszëbsczégò wësziwaniô żukòwsczégò sztélu na krajową lëstã niematerialny kùlturowi spôdkòwiznë je pierszim wpisënkã z [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]] i są téż starania ò jegò wpisënk na jednã z systemù lëstów UNESCO. Do te czasu np. do indeksu tołmaczeniów UNESCO (Index Translationum) trafiłë niechtërne tołmaczenia kaszëbsczi lëteraturë na [[pòlsczi jãzëk]]. Baro wôżné je tuwò wzmòcnienié przekazëwaniô rãcznégò kaszëbsczégò wësziwaniô żukòwsczégò sztélu pòstãpnym pòkòlenióm. == Bùtnowé lënczi == * [http://www.kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/1175 ''Haft kaszubski wyróżniony przez MKiDN''] * http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Aktualnosci/10.10.16/folder%20krajowa%20lista%20niematerialne%20PL.pdf Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego – na témã wësziwkù zdrzë s. 18. * [http://www.mkidn.gov.pl/pages/posts/polscy-artysci-ludowi-w-siedzibie-unesco-8397.php Polscy artyści ludowi w siedzibie UNESCO (2018)] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi wësziwk]] 19kyngayqzkaf6d65p0yjs7ca2xic4o 0 11347 195620 178823 2026-04-16T04:34:07Z Iketsi 3254 {{Bez òbrôzka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 195620 wikitext text/x-wiki {{Bez òbrôzka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Katarzëna Kankòwskô-Filëpiôk''' (pòl. Katarzyna Kankowska-Filipiak; ùr. 20 strëmiannika 1986 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – gazétniczka, pòetka, pisôrka, aùtórka tekstów na binã, dolmaczka, kaszëbskô dzejarka, nôleżniczka Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô i Pòlsczégò Towarzëstwa Pedagogicznégò, liderka Młodëch Kaszëbów i przédniczka [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”|Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska”]] w [[Lëzëno|Lëzënie]]. Przédniô redaktórka cządnika „Kaszëbskô Zemia” i pórtalu „Nëże”. Doktorantka Gduńsczégò Ùniwersitetu. Aktórka mùzicznëch scenów, animatorka kùlturë. Mieszkô w Lëzënie. == Pùblikacje == * Katarzyna Kankowska-Filipiak, ''Wpływ Teatru Muzycznego Junior na wychowanie dzieci i młodzieży'', 2017. * Katarzëna Kankòwskô-Filëpiôk, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], ''Kaszëbskô Młodëch Rewòlucjô'', 2017. [[Kategòrëjô:Kaszëbi|K]] rracj0y15mbt48qcommvzz09skrltbr 0 11461 195570 193413 2026-04-15T18:45:55Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Zacmienié Ksãżëca]] do [[Zacmienié Miesądza]]: Ksãżëca → Miesądza 193413 wikitext text/x-wiki '''Zacmienié Ksãżëca''' – to je astronomicznô rzôdzëzna, chtërna je tedë, czedë [[Zemia]] naléze sã midzë [[Słuńce|Słuńcã]] a [[Miesądz|Ksãżëcã]] i temù zacygnie słuneczny wid<ref>''Encyklopedia geograficzna świata'', Tom VIII, red. Z. Otołęga, Kraków: Opres, 1997, s. 95. ISBN 83-85909-29</ref>. == Przebiég całownégò i czãstkòwégò zacmieniô Ksãżëca == [[Òbrôzk:Schemat zacmieni.jpg|mały|Ùkłôd kòsmicznëch cał w czas zacmieniô Ksãżëca.</br>'''A''' – Słuńce</br>'''B''' – Zemia</br>'''C''' – Ksãżëc</br>'''D''' – stóżk półcénia</br>'''E''' – stóżk cénia całoscowégò]] Dlô wëjasnieniô pòchwôtu całownégò i czãstkòwégò zacmieniô Ksãżëca kònieczno je przerozmiôc pòjãca: ''stóżk céniô całoscowégò'' i ''stóżk półcéniô''. *'''Stóżk cénia całoscowégò''' je to taczi plac geometriczny tëch pónktów znajdujących sã pò procëmné stronie Zemi niżle Słuńce, z chtërnëch Słuńce nie je w całoscë widzané. *'''Stóżk półcénia''' je to taczi plac geometriczny tëch pónktów, z chtërnëch blós dzél Słuńca je widzec, a dzél zastąpiwóny je przez Zemiã. Jeżlë Ksãżëc, chtëren krążé wkół Zemi, najdze sã w całoscë w òbéńdze stóżka cénia całoscowégò Zemi, to parmine słuneczné nie dochadają bezpòstrzédno do jegò wiéchrzëznë. Całi wiéchrzëzna Ksãżëca je tedë cemnô i gôdómë tedë, że je całowné zacmienié Ksãżëca. Czedë chòc dzél Ksãżëca najdze sã pòza stóżka cénia całownégò Zemi i równoczasno naléze sã w òbéńdze stóżka półcénia, wtenczas bądze zacmienié całoscowé. Jeżlë Ksãżëc przesuwô sã przez stóżk półcénia Zemi i naléze sã w całoscë pòza stóżkã cénia całownégò, zwiemë to zacmienim półcéniowim. Czas dérowaniô całoscowégò zacmieniô Ksãżëca je różny – maksymalno 1 gódzëna i 47 minutów. Òbrechòwóno ([[Aùstriô|aùstrëjacczi]] astronom Teodor Oppolzer), że midzë 1207 rokã p.n.e., a 2162 rokã n.e., tak tej óbczas 3369 lat wińdze 8000 zacmieniéniów Słuńca i 5200 zacmieniéniów Ksãżëca. Wic tegò strzédno na trzë zacmienia Słuńca trôfiają sã dwa zacmienia Ksãżëca. Lëdze czãsto mëslą, że zacmienié Słuńca wëchôdô nie tak czãsto, jak zacmienié Ksãżëca<ref>''Kalendarz astronomiczny na XXI wiek''. Warszawa: Prószyński i S-ka SA, 2004, s. 75. ISBN 83-7255-189-8</ref>, co je nieprôwdą. Óbczas rokù zdarzają sã co nômni dwa zacmienia Słuńca, a w òdpòwiedniéch lëżnoscach piãc. A zôs w rokù mògą pòjawic sã blós trzë zacmieniéeni Ksãżëca, ale mòże bëc téż i tak, że w nym rokù nie zdarzi sã ani jedno (nawetka dzélowé). Równak dlô niegò place òbserwacji zacmieniô Ksãżëca widzawné są czãscy niżle zacmieniô Słuńca. Przëczëną tegò je to, że to òstatné zjawiszcze je widoczné blós w pasë wãższim òd 300 km dlô zacmieniów całoscowich. A znowa zacmieniô Ksãżëca je widzec wszãdze tam, gdzë Ksãżëc najdze sã nad hòrizontã. Òstatné całowné zacmienié bëło widoczné w [[Pòlskô|Pólsce]] 28 séwnika 2015 rokù, a pòstãpné dopiérze 27 lëpinca 2018 rokù. === Zacmienié Ksãżëca òd 2018 rokù do 2020 rokù (czasë [[UTC]]): === {| class="wikitable" |- ! Data !! Pòczątk zacmieniô półcéniowégò !! Pòczątk zacmieniô dzélowégò !! Pòczątk zacmieniô całoscowégò !! Maksimum/ôrt !! Kùńc zacmieniô całoscowégò !! Kùńc zacmieniô dzélowégò !! Kùńc zacmieniô półcéniowégò !! Faza maksimalnô |- | 27 lëpinca 2018 || 17:13 || 18:24 || 19:30 || 20:22/całkòwité || 21:14 || 22:20 || 23:31 || 1.613 |- | 21 stëcznika 2019 || 02:35 || 03:34 || 04:41 || 05:12/całkòwité || 05:44 || 06:51 || 07:50 || 1.201 |- | 16 lëpinca 2019 || 18:42 || 20:01 || - || 21:31/dzélowé || - || 23:00 || 00:20 || 0.659 |- | 10 stęcznika 2020 || 17:06 || - || - || 19:10/półcéniowò-dzélowé || - || - || 21:15 || 0.920 |- | 5 czerwińca 2020 || 17:44 || - || - || 19:25/półcéniowò-dzélowé || - || - || 21:07 || 0.594 |- | 5 lëpinca 2020 || 03:04 || - || - || 04:30/półcéniowò-dzélowé || - || - || 05:56 || 0.381 |- | 30 lëstopadnika 2020 || 07:30 || - || - || 09:43/półcéniowò-dzélowé || - || - || 11:56 || 0.854 |} == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Ksãżëc3.jpg|mały|zacmienieni3|Ksãżëc przed zacmieniénim. Òbrôzk:Ksãżëc1.jpg|mały|zacmienieni1|Zacmienié Ksãżëca. Òbrôzk:Ksãżëc2.jpg|mały|zacmienieni2|Zacmienié Ksãżëca. </gallery> == Przëpisczi == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] 2jlr6miq7bablc7p3wxphu289brfk93 195572 195570 2026-04-15T18:46:49Z Iketsi 3254 + 195572 wikitext text/x-wiki '''Zacmienié Miesądza''' abò '''Zacmienié Ksãżëca''' – to je astronomicznô rzôdzëzna, chtërna je tedë, czedë [[Zemia]] naléze sã midzë [[Słuńce|Słuńcã]] a [[Miesądz|Ksãżëcã]] i temù zacygnie słuneczny wid<ref>''Encyklopedia geograficzna świata'', Tom VIII, red. Z. Otołęga, Kraków: Opres, 1997, s. 95. ISBN 83-85909-29</ref>. == Przebiég całownégò i czãstkòwégò zacmieniô Ksãżëca == [[Òbrôzk:Schemat zacmieni.jpg|mały|Ùkłôd kòsmicznëch cał w czas zacmieniô Ksãżëca.</br>'''A''' – Słuńce</br>'''B''' – Zemia</br>'''C''' – Ksãżëc</br>'''D''' – stóżk półcénia</br>'''E''' – stóżk cénia całoscowégò]] Dlô wëjasnieniô pòchwôtu całownégò i czãstkòwégò zacmieniô Ksãżëca kònieczno je przerozmiôc pòjãca: ''stóżk céniô całoscowégò'' i ''stóżk półcéniô''. *'''Stóżk cénia całoscowégò''' je to taczi plac geometriczny tëch pónktów znajdujących sã pò procëmné stronie Zemi niżle Słuńce, z chtërnëch Słuńce nie je w całoscë widzané. *'''Stóżk półcénia''' je to taczi plac geometriczny tëch pónktów, z chtërnëch blós dzél Słuńca je widzec, a dzél zastąpiwóny je przez Zemiã. Jeżlë Ksãżëc, chtëren krążé wkół Zemi, najdze sã w całoscë w òbéńdze stóżka cénia całoscowégò Zemi, to parmine słuneczné nie dochadają bezpòstrzédno do jegò wiéchrzëznë. Całi wiéchrzëzna Ksãżëca je tedë cemnô i gôdómë tedë, że je całowné zacmienié Ksãżëca. Czedë chòc dzél Ksãżëca najdze sã pòza stóżka cénia całownégò Zemi i równoczasno naléze sã w òbéńdze stóżka półcénia, wtenczas bądze zacmienié całoscowé. Jeżlë Ksãżëc przesuwô sã przez stóżk półcénia Zemi i naléze sã w całoscë pòza stóżkã cénia całownégò, zwiemë to zacmienim półcéniowim. Czas dérowaniô całoscowégò zacmieniô Ksãżëca je różny – maksymalno 1 gódzëna i 47 minutów. Òbrechòwóno ([[Aùstriô|aùstrëjacczi]] astronom Teodor Oppolzer), że midzë 1207 rokã p.n.e., a 2162 rokã n.e., tak tej óbczas 3369 lat wińdze 8000 zacmieniéniów Słuńca i 5200 zacmieniéniów Ksãżëca. Wic tegò strzédno na trzë zacmienia Słuńca trôfiają sã dwa zacmienia Ksãżëca. Lëdze czãsto mëslą, że zacmienié Słuńca wëchôdô nie tak czãsto, jak zacmienié Ksãżëca<ref>''Kalendarz astronomiczny na XXI wiek''. Warszawa: Prószyński i S-ka SA, 2004, s. 75. ISBN 83-7255-189-8</ref>, co je nieprôwdą. Óbczas rokù zdarzają sã co nômni dwa zacmienia Słuńca, a w òdpòwiedniéch lëżnoscach piãc. A zôs w rokù mògą pòjawic sã blós trzë zacmieniéeni Ksãżëca, ale mòże bëc téż i tak, że w nym rokù nie zdarzi sã ani jedno (nawetka dzélowé). Równak dlô niegò place òbserwacji zacmieniô Ksãżëca widzawné są czãscy niżle zacmieniô Słuńca. Przëczëną tegò je to, że to òstatné zjawiszcze je widoczné blós w pasë wãższim òd 300 km dlô zacmieniów całoscowich. A znowa zacmieniô Ksãżëca je widzec wszãdze tam, gdzë Ksãżëc najdze sã nad hòrizontã. Òstatné całowné zacmienié bëło widoczné w [[Pòlskô|Pólsce]] 28 séwnika 2015 rokù, a pòstãpné dopiérze 27 lëpinca 2018 rokù. === Zacmienié Ksãżëca òd 2018 rokù do 2020 rokù (czasë [[UTC]]): === {| class="wikitable" |- ! Data !! Pòczątk zacmieniô półcéniowégò !! Pòczątk zacmieniô dzélowégò !! Pòczątk zacmieniô całoscowégò !! Maksimum/ôrt !! Kùńc zacmieniô całoscowégò !! Kùńc zacmieniô dzélowégò !! Kùńc zacmieniô półcéniowégò !! Faza maksimalnô |- | 27 lëpinca 2018 || 17:13 || 18:24 || 19:30 || 20:22/całkòwité || 21:14 || 22:20 || 23:31 || 1.613 |- | 21 stëcznika 2019 || 02:35 || 03:34 || 04:41 || 05:12/całkòwité || 05:44 || 06:51 || 07:50 || 1.201 |- | 16 lëpinca 2019 || 18:42 || 20:01 || - || 21:31/dzélowé || - || 23:00 || 00:20 || 0.659 |- | 10 stęcznika 2020 || 17:06 || - || - || 19:10/półcéniowò-dzélowé || - || - || 21:15 || 0.920 |- | 5 czerwińca 2020 || 17:44 || - || - || 19:25/półcéniowò-dzélowé || - || - || 21:07 || 0.594 |- | 5 lëpinca 2020 || 03:04 || - || - || 04:30/półcéniowò-dzélowé || - || - || 05:56 || 0.381 |- | 30 lëstopadnika 2020 || 07:30 || - || - || 09:43/półcéniowò-dzélowé || - || - || 11:56 || 0.854 |} == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Ksãżëc3.jpg|mały|zacmienieni3|Ksãżëc przed zacmieniénim. Òbrôzk:Ksãżëc1.jpg|mały|zacmienieni1|Zacmienié Ksãżëca. Òbrôzk:Ksãżëc2.jpg|mały|zacmienieni2|Zacmienié Ksãżëca. </gallery> == Òbaczë téż == * [[Faza Miesądza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] s17evnf6pega4ywykux2ug4y1c0b89f 195593 195572 2026-04-15T20:13:56Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Zacmienié]]<ref>{{sloworz.org|35070|44387}}</ref> 195593 wikitext text/x-wiki '''Zacmienié Miesądza''' abò '''Zacmienié Ksãżëca''' – to je astronomicznô rzôdzëzna, chtërna je tedë, czedë [[Zemia]] naléze sã midzë [[Słuńce|Słuńcã]] a [[Miesądz|Ksãżëcã]] i temù zacygnie słuneczny wid<ref>''Encyklopedia geograficzna świata'', Tom VIII, red. Z. Otołęga, Kraków: Opres, 1997, s. 95. ISBN 83-85909-29</ref>. == Przebiég całownégò i czãstkòwégò zacmieniô Ksãżëca == [[Òbrôzk:Schemat zacmieni.jpg|mały|Ùkłôd kòsmicznëch cał w czas zacmieniô Ksãżëca.</br>'''A''' – Słuńce</br>'''B''' – Zemia</br>'''C''' – Ksãżëc</br>'''D''' – stóżk półcénia</br>'''E''' – stóżk cénia całoscowégò]] Dlô wëjasnieniô pòchwôtu całownégò i czãstkòwégò zacmieniô Ksãżëca kònieczno je przerozmiôc pòjãca: ''stóżk céniô całoscowégò'' i ''stóżk półcéniô''. *'''Stóżk cénia całoscowégò''' je to taczi plac geometriczny tëch pónktów znajdujących sã pò procëmné stronie Zemi niżle Słuńce, z chtërnëch Słuńce nie je w całoscë widzané. *'''Stóżk półcénia''' je to taczi plac geometriczny tëch pónktów, z chtërnëch blós dzél Słuńca je widzec, a dzél zastąpiwóny je przez Zemiã. Jeżlë Ksãżëc, chtëren krążé wkół Zemi, najdze sã w całoscë w òbéńdze stóżka cénia całoscowégò Zemi, to parmine słuneczné nie dochadają bezpòstrzédno do jegò wiéchrzëznë. Całi wiéchrzëzna Ksãżëca je tedë cemnô i gôdómë tedë, że je całowné zacmienié Ksãżëca. Czedë chòc dzél Ksãżëca najdze sã pòza stóżka cénia całownégò Zemi i równoczasno naléze sã w òbéńdze stóżka półcénia, wtenczas bądze zacmienié całoscowé. Jeżlë Ksãżëc przesuwô sã przez stóżk półcénia Zemi i naléze sã w całoscë pòza stóżkã cénia całownégò, zwiemë to zacmienim półcéniowim. Czas dérowaniô całoscowégò zacmieniô Ksãżëca je różny – maksymalno 1 gódzëna i 47 minutów. Òbrechòwóno ([[Aùstriô|aùstrëjacczi]] astronom Teodor Oppolzer), że midzë 1207 rokã p.n.e., a 2162 rokã n.e., tak tej óbczas 3369 lat wińdze 8000 zacmieniéniów Słuńca i 5200 zacmieniéniów Ksãżëca. Wic tegò strzédno na trzë zacmienia Słuńca trôfiają sã dwa zacmienia Ksãżëca. Lëdze czãsto mëslą, że zacmienié Słuńca wëchôdô nie tak czãsto, jak zacmienié Ksãżëca<ref>''Kalendarz astronomiczny na XXI wiek''. Warszawa: Prószyński i S-ka SA, 2004, s. 75. ISBN 83-7255-189-8</ref>, co je nieprôwdą. Óbczas rokù zdarzają sã co nômni dwa zacmienia Słuńca, a w òdpòwiedniéch lëżnoscach piãc. A zôs w rokù mògą pòjawic sã blós trzë zacmieniéeni Ksãżëca, ale mòże bëc téż i tak, że w nym rokù nie zdarzi sã ani jedno (nawetka dzélowé). Równak dlô niegò place òbserwacji zacmieniô Ksãżëca widzawné są czãscy niżle zacmieniô Słuńca. Przëczëną tegò je to, że to òstatné zjawiszcze je widoczné blós w pasë wãższim òd 300 km dlô zacmieniów całoscowich. A znowa zacmieniô Ksãżëca je widzec wszãdze tam, gdzë Ksãżëc najdze sã nad hòrizontã. Òstatné całowné zacmienié bëło widoczné w [[Pòlskô|Pólsce]] 28 séwnika 2015 rokù, a pòstãpné dopiérze 27 lëpinca 2018 rokù. === Zacmienié Ksãżëca òd 2018 rokù do 2020 rokù (czasë [[UTC]]): === {| class="wikitable" |- ! Data !! Pòczątk zacmieniô półcéniowégò !! Pòczątk zacmieniô dzélowégò !! Pòczątk zacmieniô całoscowégò !! Maksimum/ôrt !! Kùńc zacmieniô całoscowégò !! Kùńc zacmieniô dzélowégò !! Kùńc zacmieniô półcéniowégò !! Faza maksimalnô |- | 27 lëpinca 2018 || 17:13 || 18:24 || 19:30 || 20:22/całkòwité || 21:14 || 22:20 || 23:31 || 1.613 |- | 21 stëcznika 2019 || 02:35 || 03:34 || 04:41 || 05:12/całkòwité || 05:44 || 06:51 || 07:50 || 1.201 |- | 16 lëpinca 2019 || 18:42 || 20:01 || - || 21:31/dzélowé || - || 23:00 || 00:20 || 0.659 |- | 10 stęcznika 2020 || 17:06 || - || - || 19:10/półcéniowò-dzélowé || - || - || 21:15 || 0.920 |- | 5 czerwińca 2020 || 17:44 || - || - || 19:25/półcéniowò-dzélowé || - || - || 21:07 || 0.594 |- | 5 lëpinca 2020 || 03:04 || - || - || 04:30/półcéniowò-dzélowé || - || - || 05:56 || 0.381 |- | 30 lëstopadnika 2020 || 07:30 || - || - || 09:43/półcéniowò-dzélowé || - || - || 11:56 || 0.854 |} == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Ksãżëc3.jpg|mały|zacmienieni3|Ksãżëc przed zacmieniénim. Òbrôzk:Ksãżëc1.jpg|mały|zacmienieni1|Zacmienié Ksãżëca. Òbrôzk:Ksãżëc2.jpg|mały|zacmienieni2|Zacmienié Ksãżëca. </gallery> == Òbaczë téż == * [[Zacmienié]]<ref>{{sloworz.org|35070|44387}}</ref> * [[Faza Miesądza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] 3ndy32vwswymcofjylwkbjmrgok3k8t 195596 195593 2026-04-15T20:15:14Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Zacmienié Słuńca]] 195596 wikitext text/x-wiki '''Zacmienié Miesądza''' abò '''Zacmienié Ksãżëca''' – to je astronomicznô rzôdzëzna, chtërna je tedë, czedë [[Zemia]] naléze sã midzë [[Słuńce|Słuńcã]] a [[Miesądz|Ksãżëcã]] i temù zacygnie słuneczny wid<ref>''Encyklopedia geograficzna świata'', Tom VIII, red. Z. Otołęga, Kraków: Opres, 1997, s. 95. ISBN 83-85909-29</ref>. == Przebiég całownégò i czãstkòwégò zacmieniô Ksãżëca == [[Òbrôzk:Schemat zacmieni.jpg|mały|Ùkłôd kòsmicznëch cał w czas zacmieniô Ksãżëca.</br>'''A''' – Słuńce</br>'''B''' – Zemia</br>'''C''' – Ksãżëc</br>'''D''' – stóżk półcénia</br>'''E''' – stóżk cénia całoscowégò]] Dlô wëjasnieniô pòchwôtu całownégò i czãstkòwégò zacmieniô Ksãżëca kònieczno je przerozmiôc pòjãca: ''stóżk céniô całoscowégò'' i ''stóżk półcéniô''. *'''Stóżk cénia całoscowégò''' je to taczi plac geometriczny tëch pónktów znajdujących sã pò procëmné stronie Zemi niżle Słuńce, z chtërnëch Słuńce nie je w całoscë widzané. *'''Stóżk półcénia''' je to taczi plac geometriczny tëch pónktów, z chtërnëch blós dzél Słuńca je widzec, a dzél zastąpiwóny je przez Zemiã. Jeżlë Ksãżëc, chtëren krążé wkół Zemi, najdze sã w całoscë w òbéńdze stóżka cénia całoscowégò Zemi, to parmine słuneczné nie dochadają bezpòstrzédno do jegò wiéchrzëznë. Całi wiéchrzëzna Ksãżëca je tedë cemnô i gôdómë tedë, że je całowné zacmienié Ksãżëca. Czedë chòc dzél Ksãżëca najdze sã pòza stóżka cénia całownégò Zemi i równoczasno naléze sã w òbéńdze stóżka półcénia, wtenczas bądze zacmienié całoscowé. Jeżlë Ksãżëc przesuwô sã przez stóżk półcénia Zemi i naléze sã w całoscë pòza stóżkã cénia całownégò, zwiemë to zacmienim półcéniowim. Czas dérowaniô całoscowégò zacmieniô Ksãżëca je różny – maksymalno 1 gódzëna i 47 minutów. Òbrechòwóno ([[Aùstriô|aùstrëjacczi]] astronom Teodor Oppolzer), że midzë 1207 rokã p.n.e., a 2162 rokã n.e., tak tej óbczas 3369 lat wińdze 8000 zacmieniéniów Słuńca i 5200 zacmieniéniów Ksãżëca. Wic tegò strzédno na trzë zacmienia Słuńca trôfiają sã dwa zacmienia Ksãżëca. Lëdze czãsto mëslą, że zacmienié Słuńca wëchôdô nie tak czãsto, jak zacmienié Ksãżëca<ref>''Kalendarz astronomiczny na XXI wiek''. Warszawa: Prószyński i S-ka SA, 2004, s. 75. ISBN 83-7255-189-8</ref>, co je nieprôwdą. Óbczas rokù zdarzają sã co nômni dwa zacmienia Słuńca, a w òdpòwiedniéch lëżnoscach piãc. A zôs w rokù mògą pòjawic sã blós trzë zacmieniéeni Ksãżëca, ale mòże bëc téż i tak, że w nym rokù nie zdarzi sã ani jedno (nawetka dzélowé). Równak dlô niegò place òbserwacji zacmieniô Ksãżëca widzawné są czãscy niżle zacmieniô Słuńca. Przëczëną tegò je to, że to òstatné zjawiszcze je widoczné blós w pasë wãższim òd 300 km dlô zacmieniów całoscowich. A znowa zacmieniô Ksãżëca je widzec wszãdze tam, gdzë Ksãżëc najdze sã nad hòrizontã. Òstatné całowné zacmienié bëło widoczné w [[Pòlskô|Pólsce]] 28 séwnika 2015 rokù, a pòstãpné dopiérze 27 lëpinca 2018 rokù. === Zacmienié Ksãżëca òd 2018 rokù do 2020 rokù (czasë [[UTC]]): === {| class="wikitable" |- ! Data !! Pòczątk zacmieniô półcéniowégò !! Pòczątk zacmieniô dzélowégò !! Pòczątk zacmieniô całoscowégò !! Maksimum/ôrt !! Kùńc zacmieniô całoscowégò !! Kùńc zacmieniô dzélowégò !! Kùńc zacmieniô półcéniowégò !! Faza maksimalnô |- | 27 lëpinca 2018 || 17:13 || 18:24 || 19:30 || 20:22/całkòwité || 21:14 || 22:20 || 23:31 || 1.613 |- | 21 stëcznika 2019 || 02:35 || 03:34 || 04:41 || 05:12/całkòwité || 05:44 || 06:51 || 07:50 || 1.201 |- | 16 lëpinca 2019 || 18:42 || 20:01 || - || 21:31/dzélowé || - || 23:00 || 00:20 || 0.659 |- | 10 stęcznika 2020 || 17:06 || - || - || 19:10/półcéniowò-dzélowé || - || - || 21:15 || 0.920 |- | 5 czerwińca 2020 || 17:44 || - || - || 19:25/półcéniowò-dzélowé || - || - || 21:07 || 0.594 |- | 5 lëpinca 2020 || 03:04 || - || - || 04:30/półcéniowò-dzélowé || - || - || 05:56 || 0.381 |- | 30 lëstopadnika 2020 || 07:30 || - || - || 09:43/półcéniowò-dzélowé || - || - || 11:56 || 0.854 |} == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Ksãżëc3.jpg|mały|zacmienieni3|Ksãżëc przed zacmieniénim. Òbrôzk:Ksãżëc1.jpg|mały|zacmienieni1|Zacmienié Ksãżëca. Òbrôzk:Ksãżëc2.jpg|mały|zacmienieni2|Zacmienié Ksãżëca. </gallery> == Òbaczë téż == * [[Zacmienié]]<ref>{{sloworz.org|35070|44387}}</ref> * [[Zacmienié Słuńca]] * [[Faza Miesądza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] dn59hapsde3qk1evs1jxuvfpaavct8u 0 11477 195469 185519 2026-04-15T15:18:56Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195469 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg|mały|Iron Maiden - live]] '''Iron Maiden''' – je heavymetalowé karno z Anglëji. == Historiô == Pòwstało w 1975 rokù z jinicjatiwë [[Steve harris|Steve’a Harrisa]], basowégò gitarzëstë. Mùzyczny sztél karna ewòluòwôł òd heavy metalu, pò metal ë rock/metal progresywny. Są reprezentantama muzycznégò ôrtù [[NWBHM]] (New Wave of British Heavy Metal), jaczégò Iron Maiden je trzëmónô za jednégò z prekùrsorów. Niejedné z ji dokôzów mòże téż trzëmac za pùnkòwé ([[Iron Maiden]], [[Killers]]) czë téż progmetalowé ([[Somewhere in Time]], [[Seventh Son of a Seventh Son]]). Miono karna znaczi w anielsczim jãzëkù "żelôznô dzéwica", chtërna bëła dôwnym aparatã zadôwaniô bòlescë. Mùzyczné karno zadebiutowało w 1980 rokù platką [[Iron Maiden]]. W 1982 rokù wëchôdô singel [[Run to the Hills]], chtëren dôwô jima wiôlgą pòpùlarnotã. == Nôleżnicë == [[Òbrôzk:Bruce Dickinson in Stuttgart 1999 (3rd version).jpg|mały|Bruce Dickinson]] {| class="wikitable" | * [[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – gitara basowô <small>(1975–)</small>, * [[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small> * [[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small> * [[Bruce Dickinson]] – spiôw <small>(1981–1993, 1999–)</small> * [[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small> * [[Janick Gers]] – gitara <small>1990–)</small> |} '''Ex-Nôleżnicë''' {| class="wikitable" | * [[Paul di'Anno]] – spiôw * [[Dennis Stratton]] – gitara * [[Blaze Bayley]] - spiôw * [[Clive Burr]] – perkùsjô |} == Diskografiô == [[Òbrôzk:Blaze Bayley Eternal Flame.jpg|mały|Blaze Bayley]] * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == {| class="wikitable" |[[Antyradio]] Platka Rokù: * 2016: Karno Rokù – Iron Maiden * 2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]] Bandit Rock Awards: * 2011: Best International Live Act – Iron Maiden * 2015: Best International Live Act – Iron Maiden * 2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden [[Brit Awards]]: * 2009: Best British Live Act – Iron Maiden Classic Rock: * 2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden * 2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden * 2009: Band of the Year – Iron Maiden * 2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden * 2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden ECHO Musik Preis: * 2009: Best International Live Band – Iron Maiden * 2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden [[Emma-gaala]]: * 2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden * 2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden [[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]: * 2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]'' Hollywood’s RockWalk: * 2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden Iberian Festival Awards: * 2017: Best International Live Performance – Iron Maiden [[Ivor Novello Awards]]: * 2002: International Achievement – Iron Maiden [[Nagroda Juno|Juno Awards]]: * 2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen) [[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]: * 2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden * 2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden * 2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden |Loudwire Awards (Critics Poll): * 2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden * 2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden * 2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden * 2017: Best Live Band – Iron Maiden * 2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden) [[Metal Hammer Golden Gods Awards]]: * 2004: Best UK Act – Iron Maiden * 2008: Best UK Band – Iron Maiden * 2008: Icon Award – Eddie * 2009: Golden Gods Award – Iron Maiden * 2009: Best UK Band – Iron Maiden * 2011: Best UK Band – Iron Maiden * 2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour * 2014: Best UK Band – Iron Maiden * 2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]'' * 2015: Readers’Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]'' * 2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]'' * 2017: Best Game – Legacy of the Beast Metal Storm Awards: * 2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden * 2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666'' * 2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden Nordoff-Robbins: * 2004: Special Achievement Award – Iron Maiden * 2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music Planet Rock Awards: * 2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]'' * 2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]'' * 2017: Best British Band – Iron Maiden [[Rockbjörnen]]: * 2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden Rock In Rio Walk Of Fame: * 2017: Iron Maiden (inductees) SXSW Film Festival: * 2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666'' Team Rock: * 2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] [[Kategòrëjô:Mùzyka]] gobj7ff75qhyzaniwnf9jr0v4cpbp1o 0 11531 195440 194548 2026-04-15T14:13:03Z Iketsi 3254 {{culture.pl}} 195440 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Popiersie_Tamara_Łempicka_ssj_20060914.jpg|mały|Tamara de Lempicka w [[Kielce|Kielcech]] ]] '''Tamara de Lempicka''', (pòl. ''Tamara Łempicka'', 1898-1980), to bëła achtnionô pòlskô artistkô malôrka z epoki [[Art Deco]], malëjącô w sztélu kùbisticznô-neoklasicznem, znóna z ji òbrôzów gòłéch białek i pòrtrétów aristokratów óras ji biseksualnéch romansów.<ref name="GaleBio">[http://www.answers.com/topic/tamara-de-lempicka|title=''Gale Encyclopedia of Biography: Tamara de Lempicka.'']</ref> W [[Pariz]]u brëkòwała artisticzny pseùdonim "Tamara de" i nôzwëstkò od ji pierszego chłopa, Łempickiego. We [[Francëjô|Francëji]] i Europie bëła baro pòpùlarnô i mieła wielné dëtki z pòrtrétów baro bokadech lëdzy. W 1929 roku cządnik miemiecczi dlô białków "Die Dame" obsztalował od Tamary òbrôz na òbkłôdkã. Tamara ùsadzyła swòj [[:en:Autoportrait_(Tamara_in_a_Green_Bugatti)|Autopòrtrét w zelonem aùcie Bugatti]], chtëren nen òbrôz ostôł symbòlã [[kùńszt]]u Art Deco i ti epoki. 11 lëstopadnika 2018 rokù, w dzéń 100 lat samòstójnotë [[Pòlskô|Pòlsczi]], na aukcëji w Nowim Jorku òbrôz Tamary z 1929 rokù "La Musicienne" òstôł najdroższim òbrôzã pòlscziego artistë w historëji, z cenã 9.087.500 dolarów amerikańsczich.<ref>[https://www.tvp.info/39929758/oto-najdrozszy-na-swiecie-polski-obraz-wyspianski-zdetronizowany/ Oto najdroższy na świecie polski obraz. Wyspiański zdetronizowany.]</ref> == Żëcopis == Tamara ùrodzyła sã w Warszawie 16 môja 1898 rokù jakò Maria Gurwicz-Górska (le jine zdroje: 11 môja 1895 w Moskwie lebo Petersburgu) w bokadej rodzëzne. Ji òjc to bëł adwokat, rusczi Żëd, Borys Gurwicz-Gorskij, ji mëma to bëła pòlskô Malwina z doma Dekler. Ji òjc chutko òstawił rodzëzne i Tamara bëła chowana przez mëmę i starków Deklerów w Warszawie i Petersbùrgù. Rodzëzna Dekler bëła achtnionô i znółë wielni polsczich dzejôrzy i artistów, jakò Ignacy Paderewsczi i Artur Rubinstein.<ref name="culturepl">{{culture.pl|pl=https://culture.pl/pl/tworca/tamara-lempicka-tamara-de-lempicka/|pl2=Tamara Łempicka (Tamara de Lempicka)|pl-arch=https://archive.li/wip/6JkAt}}</ref> <br>Òbczas I swiatowi wòjnë Tamara sztudérowôłô w Petersbùrgù na akademie kùńsztu. W 1916 mieła chłopa, polscziego prawnika Tadeusza Lempickiego w Petersburgu. Z Tadeuszem mieła w séwniku 1916 córke Marie-Christine Łempicką, pseùdonim Kizette, chtërną też malëwała na pòrtrétach. <br>W 1917 rokù zaczãła sã [[rewolucëja pazdzérznikowô]] i ji rodzëzna miała nót przecygnãc z Ruskô do [[Francëjô|Francëji]]. W Parizu Tamara òstôła pòpùlarnô pòrtrétistkô. <br>Tamara bëła biseksualno i mieła w Parizu ful romansów z białkami i chłopami<ref>[https://web.archive.org/web/20201125164718/http://niezlasztuka.net/o-sztuce/kokietka-tamara-lempicka/ Tamara Łempicka] – biografia na portalu [http://NiezlaSztuka.net NiezlaSztuka.net]</ref>, temù Tadeusz zażãdeł rozwodù w 1927 roku i przecygnãł do Warszawy. Drugi ji chłop od roku 1933 to bëł baron aùstriejskô-madziarsczi z żëdowsko rodzëzna wioldżich browarników, Raoul Kuffner, i dzãkã temù Tamara beła znóna jakò "Baronessa z pdzlem".<ref>[https://gw.geneanet.org/garric?lang=en&n=kuffner&oc=0&p=raoul/ Family tree of Raoul KUFFNER ]</ref> <br>W 1939 rokù Tamara i Raoul jako żëdowscziego pochodzena mielë nót uciekac przez II-dżi swiatowi wòjnë i przecygnãlë z Kizette do Kalifornii. W USA po smercë Raoula w 1962 roku Tamara przecygnęłô do Houston w Texasie z Kizette, a pózdze wëjachôłô do [[Meksyk|Meksyku]]. Tamara ùmarła 19 strëmiannika 1980 rokù w Cuernavaca. Òstałë pò nij obrazë w mùzeùmach francësczich i USA, le baro wielné w kolekcëjoch priwatnech. Amerikanskô spiéwôrka Madonna zbiéro ji obrazë. == Ùsôdztwò == * Autopòrtrét - Tamara w zelonem Bugatti - 1929 * La Musicienne - 1929 * Pòrtrét Markiza Sommi - 1925 * Pòrtrét ksyżëca Eristoff - 1925 * Pòrtrét hrabini de la Salle - 1925 * Kizette en rose - 1927 * Kizette au balcon - 1927 * Pòrtrét chłopa (Tadeusz Lempicki) - 1928 * La belle Rafaëla (Snożno Rafaela) - 1928 * Adóm i Éwa * Pòrtrét Dr. Boucarda - 1929 * St. Moritz - 1929 * Zelony turban - 1930 * Jeune fille en vert - 1930 * Pòrtrét Barona Raoula Kuffnera - 1932 * Pòrtrét Suzy Solidor - 1933 * Dormeuse, 1934 * Białka z gołąbkem etd. == Òbaczë téż == * [[Art déco]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Laura Claridge, ''Tamara Łempicka'', Doma Wëdôwczy REBIS, Poznań 2004. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.delempicka.org/ De Lempicka - obrazë] {{DEFAULTSORT:Lempicka, Tamara de}} [[Kategòrëjô:Kùńsztôrze]] [[Kategòrëjô:Kùńszt]] luz5fchgwsch1clcmb346fs8sz2oas6 0 11683 195582 193444 2026-04-15T18:55:06Z Iketsi 3254 -[[Kategòrëjô:Azëjô]] 195582 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Timor-Leste'' <br> ''Timór Lorosa'e | miono = Pòrënkòwi Timor | miono-genitiw = Pòrënkòwégò Timoru | fana = Flag of East Timor.svg| herb = Coat_of_arms_of_East_Timor.svg| na karce = LocationEastTimor.svg| mòtto = Honra, Pátria e Povo | jãzëk = [[Tetum]], pòrtugalsczi | stolëca = Dili | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 15.007 | procent-wòdë = - | lëdztwò = 1.177.834 | rok = 2019 | dëtk = amerikańsczi dolar | kòd dëtka = USD | czasowô cona = +9 | swiãto = 20 maja | himn = Pátria | kòd = TL, TLS | Internet = .tl | telefón = 670 |Prezydeńt=José Ramos-Horta|Premiéra=Xanana Gusmão }} '''Pòrënkòwi Timor''' abò '''Pòrénszi Timòr''' ([[tetum]]: ''Timór Lorosa'e'', [[Pòrtugalsczi jãzëk|pòrt.]]: ''Timor-Leste'') - je môłim państwã w Azëji na pòrénszim dzélu òstrowù Timòr, ze stolëcą w [[Dili]]. Òstrów bëł zamieszkóny òd 40.000 lat przez aùstralëjsczé plemiona i przez melanezëjsczé plemiona òd 5000 lat. Rosłë tu sandałowé drzewa. Pòrénszi dzél òstrowù béł pòrtugalską kòloniją jakno Pòrtugalsczi Timòr òd 17-égò stoleca do [[1975]] rokù, a zôpadni dzél òstrowù béł néderlandzką kòloniją, jaż òstôł dzélem Jindonezji. Pòrénszi Timòr ògłosył samòstójnotã od Pòrtugalsczi w [[lëstopadnik]]ù 1975 rokù, le chùtkò òstôł zaatakowóné przez wòjskò Jindonezji. Krôj béł pòd ôkùpacëją Jindonezji òd [[1976]] do [[1999]] rokù i bëłë tu stolemné mùżdżówczi jak np. mùżdżówka w Dili w 1991 r. <br> [[20 maja]] [[2002]] Pòrénszi Timòr stôł sã państwã ùznónym przez ONZ, a zôpadny dzél òstrowù wcyg mô [[Jindonezjô]]. <gallery> East_Timor-CIA_WFB_Map.png|Karta Pòrénszégò Timòrù Dili_coast.jpg|Ùbrzég gardu Dili, Pòrénszi Timòr Jaco_3.jpg|Ilha de Jaco, Pòrénszi Timòr Timorese_Dancers.jpg|Timoresczé tuńcerczi Lospalos_klein.jpg|Swiãti budënk religijnë w gardze Lospalos, Pòrénszi Timòr Man_in_traditional_dress,_East_Timor.jpg|Chłop w lëdowim ruchnie, Pòrénszi Timòr </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azëjô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé_państwa]] 5qu4rskg76zskc061cfxggk0immnz6e 0 11722 195495 190068 2026-04-15T15:43:31Z Iketsi 3254 +Òbrôzk 195495 wikitext text/x-wiki '''Jón Filëp Breyne''' (''Johann Philipp Breyne''), (ùr. [[9 zélnika]] 1680 rokù w [[Gduńsk]]ù – ùm. [[12 gòdnika]] 1764 rokù w [[Gduńsk]]ù) – to béł kùpc i bòtanik w Gduńskù, a syn [[Jakùb Breyne|Jakùba Breyne]]. J. Breyne pisôł ò [[Kaszëbskô wika|kaszëbsczi wice]] - w zmiéniony przez niegò pùblikacji [[Jakùb Breyne|Jakùba Breyne]] z 1739 rokù je napisóné ò [[wika|wice]] i ò [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òn wespółrobił z [[Karol Linneùsz|Karolã Linneùszã]]. == Wëbróné dokôzë == [[Òbrôzk:Acta Eruditorum - IV fossili, 1732 – BEIC 13402340.jpg|mały]] * Historia naturalis Cocci Radicum Tinctorii quod polonicum vulgo audit (Danzig, 1731). * Jacobi Breynii, ''Prodromus fasciculi rariorum plantarum, nowi zmiéniony przez niegò pùblikacjô z 1739 rokù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20200511011607/https://viaf.org/viaf/77116695/ VIAF] {{DEFAULTSORT:Breyne, Jón Filëp}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] oc04n45anilq7u4k7vivrnap7msl0m6 0 11739 195448 195230 2026-04-15T14:41:10Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] 195448 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Róman Skwiercz''' (ùr. [[1 stëcznika]] 1955 rokù w [[Pùck]]ù – ùm. [[27 rujana]] 2020 rokù) – béł ksãdzã, chtëren béł dzejôrzã kaszëbsczi kùlturë. Òn béł téż gôdôszã. Aùtor pùblikacjów pò kaszëbskù. W 2017 rokù òn béł wëprzédniony przez Karno Sztudérów "Pòmòrania" Medalią Stolema. == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://viaf.org/viaf/164799797 VIAF] * [https://wejherowo.naszemiasto.pl/zmarl-ks-kanonik-roman-skwiercz-byl-dlugoletnim-kapelanem-w/ar/c14-7968585 Zmarł ks. kanonik Roman Skwiercz ...] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Skwiercz Róman}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] bbu60m3rpmbr0s4ifrswltmjrqn0ceu 0 11761 195621 185036 2026-04-16T04:35:07Z Iketsi 3254 {{Bez òbrôzka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 195621 wikitext text/x-wiki {{Bez òbrôzka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Józef Torlińsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Józef Torliński) (ùr. [[16 czerwińca]] 1911 rokù w [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]] - ùm. [[14 gromicznika]] 1968 rokù) - béł doktorã medicynë, chtëren zajimôł sã téż kaszëbską kùlturą. W wòjskù òn béł kapitena. Są òpublikòwóné np. "Przesądy i zwyczaje lecznicze kaszubskich rybaków nadmorskich" (2008) -  jegò doktorsczi robòtë. W ni òn pisôł m. jin. ò [[Ùspiewa|ùspiewie]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Przesądy i zwyczaje lecznicze kaszubskich rybaków nadmorskich. Poznań : Nakł. Adam Wrzosek, 1938. == Bùtnowé lënczi == * [http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki-r2009-t54-n2/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki-r2009-t54-n2-s173-180/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki-r2009-t54-n2-s173-180.pdf Józef Torlińsczi za ''Barbara Kuźnicka''] * [http://viaf.org/viaf/163595618 VIAF] {{DEFAULTSORT:Torlińsczi Józef}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] o4ni6qaagc8wmt6tis8ydwfw9255zxh 0 11877 195447 194538 2026-04-15T14:40:51Z Iketsi 3254 -collapsed 195447 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema.png|alt=|mały|Medal Stolema (2024)]] '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karno Sztudérów "Pòmòraniô"]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach zaniechano ti dbë, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë KS "Pomorania". == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], Riszard Kùker, Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerard Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], Cezari Òbracht-Prondzyńsczi (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi |- | <center>2024</center> | dr Justyna Pòmierskô , prof. Daniel Kalinowsczi |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20260326120158/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] [[Kategòrëjô:Medal Stolema| ]] fy381easxd3l1e5hn9wsgo074d0oevp 195510 195447 2026-04-15T15:53:10Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195510 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema.png|alt=|mały|Medal Stolema (2024)]] '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karno Sztudérów "Pòmòraniô"]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach zaniechano ti dbë, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë KS "Pomorania". == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], Riszard Kùker, Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerard Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible collapsible" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], Cezari Òbracht-Prondzyńsczi (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi |- | <center>2024</center> | dr Justyna Pòmierskô , prof. Daniel Kalinowsczi |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260326120158/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] [[Kategòrëjô:Medal Stolema| ]] szr4m3r6s7q43vj55aavy3xr7tut671 0 11883 195529 186924 2026-04-15T16:23:47Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Jãzëkòznôwcë]] 195529 wikitext text/x-wiki '''Duszan Władisłôw Pażdżersczi'''<ref>Fòrma brëkòwónô przez Radzëznã Kaszëbszczégò Jãzëka w ji „Biuletynie” z 2020; „Pomerania” w 2006 brëkòwała fòrmã ''Duszón Pazdzersczi''; RKJ we wczasniészich latach brëkòwała fòrmã ''Pażdjersczi''.</ref> ([[Serbsczi jãzëk|serb.]] Dušan-Vladislav Pažđerski/Душан-Владислав Пажђерски; ùr. 21 strëmiannika 1967 w Zenice w [[Bòsniô i Hercegòwina|Bòsnie i Hercegòwinie]]) – serbsczi [[slawistika|slawista]], leksykògraf, dolmacz, pòpùlarizatór serbsczi i kaszëbsczi kùlturë. ==Biografiô== Ùrodzył sã w Zenice w Bòsnie i Hercegowinie. Je sënã Lecha Pażdżersczégò, slawistë i lektora pòlszczégò jãzëka na Filologicznym Fakùltece w [[Belgrad|Belgradze]] i Fakùltece Filozofii w Nowim Sadze. Do spòdleczny i strzédny szkòłë chòdzył w Nowim Sadze w [[Serbiô|Serbie]]. W 1992 skùńcził pòlską filologiã, slawistikã i biblotékòznastwò w [[Belgrad|Belgradze]]. Do 1996 rokù robił w nôstarszi serbsczi wëdawiznie „Macérz serbskô”. W 1997 przëjachôł do [[Pòlskô|Pòlsczi]]. Robił nôprzódka na Uniwersytece Adama Mickiewicza w Pòznaniu, a òd 2000 na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] w katedrze slawisiticzi, dze w 2005 rokù zrobił dochtorat. We [[Gduńsk|Gduńskù]] zacekawił sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkã]] i kùlturã i udbôł so, ze wezmie sã za jich rozkòscérzanié. ==Nôùkòwô robòta== Je aùtorã wielnëch jãzëkòznôwczich i etnolingwisticznëch dokazów i dolmaczeń, w tim przełożënków kaszëbsczi lëteraturë na [[Serbsczi jãzëk|serbską mòwã]]. Dlô serbsczich czëtińców przërëchtowôł antologiã „Kaszëbsczé lëdowé pòwiôstczi”<ref>''Кашупске народне приповетке [антологија]'', przërecht.. i tł. Dušan-Vladislav Paždjerski, Београд 2010.</ref>. Sygnął téż do òpòwiôdaniów A. Bùdzysza i w 2010 òpùblikòwôł pò serbskù jegò dokôz „Żelezôcë a sól”<ref>Алози Будзиш, ''Жeлезaки и со'' (Превео са кашупског Душан Владислав Пажђерски) (w:) „Kњижеви Преглед” 2010 nr 2, s. 322–324.</ref>. Pòstãpnym wëdónym w Serbie kaszëbisticznym dokazã Duszana Pażdżersczégò béł zbiérk artiklów „Кашупске теме” (''Kaszëbsczé témë'')<ref>Душан Владислав Пажђерски, ''Кашупске теме'', Београд 2014.</ref>. Wikszosc tekstów w ti ksążce to jazëkòznôwczé dokazë, ale je w ni téż recenzje, przedmòwa do antologie kaszëbsczégò lëdowégò ùtwórstwa, artikel z leżnoscë 100. roczëznë [[Bernat Sëchta|Bernata Sëchtë]] i [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]<ref>Dariusz Majkòwsczi, ''Pò serbskù ò rodny mòwie Kaszëbów'', „Pomerania” 2015 nr 3, s. 52.</ref>. Duszan Pażdżersczi zajimô sã téż leksykògrafiã. W 2009 òpùblikòwôł „Pólskò-serbsczi słowôrz roscënów”<ref>''Poljsko-srpski rečnik biljaka. Polsko-serbski słownik roślin. Sa srpsko-poljskim i latinsko – poljsko-srpskim indeksom'', Beograd, 2009.</ref>. Zajimô sã téż robòtą kòl twòrzeniégò pierszégò kaszëbskò-serbsczégò słowarza. ==Zasłudżi dlô kaszëbsczi kùlturë== Òkróm swòji nôùkòwi [[Kaszëbistika|kaszëbisticzni]] robòtë, Duszan Pażdżersczi przëczënił sã do pòwstaniô jinternétowi biblotéczi „Rastkò Kaszëbë”<ref>[https://web.archive.org/web/20160729185927/http://www.rastko.net/rastko-ka/ Archiwùm starnë „Rastkò Kaszëbë”]</ref> (bëła zrëszónô w maju 2004 i zamkłô w 2016 z brakù dotacji)<ref>Adam Łuczyński, ''Kaszubszczyzna w mediach elektronicznych. Zarys dziejów'' (w:) „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2018, s. 213-214.</ref>. Béł nôleżnikã [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzeznë Kaszëbsczégò Jãzëka]]. Je téż, wespół z Paùlã Szczëptã, załóżcą Stowôrë Remùs. W 2006 wëprzédniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za swój wkłôd w propagòwanié kaszëbiznë westrzód sztudérów i w jinternece<ref>''Medale Stolema'', „Pomerania” 2006 nr 6, s. 41.</ref>. == Bibliografiô == *''Miôł ùdba jinternetowégò pòrtalu'', „Pomerania” 2006 nr 6, s. 42. == Przëpisë == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Serbskô]] [[Kategòrëjô:Slawistika]] [[Kategòrëjô:Jãzëkòznôwcë]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 9vjndkzdmbtxbx6vzuos1pn35tlgdp3 195530 195529 2026-04-15T16:24:11Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] 195530 wikitext text/x-wiki '''Duszan Władisłôw Pażdżersczi'''<ref>Fòrma brëkòwónô przez Radzëznã Kaszëbszczégò Jãzëka w ji „Biuletynie” z 2020; „Pomerania” w 2006 brëkòwała fòrmã ''Duszón Pazdzersczi''; RKJ we wczasniészich latach brëkòwała fòrmã ''Pażdjersczi''.</ref> ([[Serbsczi jãzëk|serb.]] Dušan-Vladislav Pažđerski/Душан-Владислав Пажђерски; ùr. 21 strëmiannika 1967 w Zenice w [[Bòsniô i Hercegòwina|Bòsnie i Hercegòwinie]]) – serbsczi [[slawistika|slawista]], leksykògraf, dolmacz, pòpùlarizatór serbsczi i kaszëbsczi kùlturë. == Biografiô == Ùrodzył sã w Zenice w Bòsnie i Hercegowinie. Je sënã Lecha Pażdżersczégò, slawistë i lektora pòlszczégò jãzëka na Filologicznym Fakùltece w [[Belgrad|Belgradze]] i Fakùltece Filozofii w Nowim Sadze. Do spòdleczny i strzédny szkòłë chòdzył w Nowim Sadze w [[Serbiô|Serbie]]. W 1992 skùńcził pòlską filologiã, slawistikã i biblotékòznastwò w [[Belgrad|Belgradze]]. Do 1996 rokù robił w nôstarszi serbsczi wëdawiznie „Macérz serbskô”. W 1997 przëjachôł do [[Pòlskô|Pòlsczi]]. Robił nôprzódka na Uniwersytece Adama Mickiewicza w Pòznaniu, a òd 2000 na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] w katedrze slawisiticzi, dze w 2005 rokù zrobił dochtorat. We [[Gduńsk|Gduńskù]] zacekawił sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkã]] i kùlturã i udbôł so, ze wezmie sã za jich rozkòscérzanié. == Nôùkòwô robòta == Je aùtorã wielnëch jãzëkòznôwczich i etnolingwisticznëch dokazów i dolmaczeń, w tim przełożënków kaszëbsczi lëteraturë na [[Serbsczi jãzëk|serbską mòwã]]. Dlô serbsczich czëtińców przërëchtowôł antologiã „Kaszëbsczé lëdowé pòwiôstczi”<ref>''Кашупске народне приповетке [антологија]'', przërecht.. i tł. Dušan-Vladislav Paždjerski, Београд 2010.</ref>. Sygnął téż do òpòwiôdaniów A. Bùdzysza i w 2010 òpùblikòwôł pò serbskù jegò dokôz „Żelezôcë a sól”<ref>Алози Будзиш, ''Жeлезaки и со'' (Превео са кашупског Душан Владислав Пажђерски) (w:) „Kњижеви Преглед” 2010 nr 2, s. 322–324.</ref>. Pòstãpnym wëdónym w Serbie kaszëbisticznym dokazã Duszana Pażdżersczégò béł zbiérk artiklów „Кашупске теме” (''Kaszëbsczé témë'')<ref>Душан Владислав Пажђерски, ''Кашупске теме'', Београд 2014.</ref>. Wikszosc tekstów w ti ksążce to jazëkòznôwczé dokazë, ale je w ni téż recenzje, przedmòwa do antologie kaszëbsczégò lëdowégò ùtwórstwa, artikel z leżnoscë 100. roczëznë [[Bernat Sëchta|Bernata Sëchtë]] i [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]<ref>Dariusz Majkòwsczi, ''Pò serbskù ò rodny mòwie Kaszëbów'', „Pomerania” 2015 nr 3, s. 52.</ref>. Duszan Pażdżersczi zajimô sã téż leksykògrafiã. W 2009 òpùblikòwôł „Pólskò-serbsczi słowôrz roscënów”<ref>''Poljsko-srpski rečnik biljaka. Polsko-serbski słownik roślin. Sa srpsko-poljskim i latinsko – poljsko-srpskim indeksom'', Beograd, 2009.</ref>. Zajimô sã téż robòtą kòl twòrzeniégò pierszégò kaszëbskò-serbsczégò słowarza. == Zasłudżi dlô kaszëbsczi kùlturë == Òkróm swòji nôùkòwi [[Kaszëbistika|kaszëbisticzni]] robòtë, Duszan Pażdżersczi przëczënił sã do pòwstaniô jinternétowi biblotéczi „Rastkò Kaszëbë”<ref>[https://web.archive.org/web/20160729185927/http://www.rastko.net/rastko-ka/ Archiwùm starnë „Rastkò Kaszëbë”]</ref> (bëła zrëszónô w maju 2004 i zamkłô w 2016 z brakù dotacji)<ref>Adam Łuczyński, ''Kaszubszczyzna w mediach elektronicznych. Zarys dziejów'' (w:) „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2018, s. 213-214.</ref>. Béł nôleżnikã [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzeznë Kaszëbsczégò Jãzëka]]. Je téż, wespół z Paùlã Szczëptã, załóżcą Stowôrë Remùs. W 2006 wëprzédniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za swój wkłôd w propagòwanié kaszëbiznë westrzód sztudérów i w jinternece<ref>''Medale Stolema'', „Pomerania” 2006 nr 6, s. 41.</ref>. == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == *''Miôł ùdba jinternetowégò pòrtalu'', „Pomerania” 2006 nr 6, s. 42. [[Kategòrëjô:Serbskô]] [[Kategòrëjô:Slawistika]] [[Kategòrëjô:Jãzëkòznôwcë]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] c2xo32jivckp5ysiu5p1jm89584djns 0 11892 195613 185735 2026-04-16T04:24:20Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jón Trepczik]] 195613 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Léòkadia Trepczik''' (ùr. 16 séwnika 1915 w [[Wejrowò|Wejrowie]], ùm. 28 lëstopadnika 1998) – kaszëbskô dzejôrka, wedle warkù krôwczka. Białka [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]], starka [[Witosława Frankòwskô|Witosławë Frankòwsczi]]. Ùrodzyła sã jakò Léòkadia Ùzdrowskô we familie ò kaszëbsczich tradicjach. W ji chëczë gôdało sã pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]], dzéwczãta zajimałë sã rãcznyma robòtama, w tim szëcym i [[Kaszëbsczi wësziwk|wësziwkã]] na gwôsné pòtrzebë. Chòdzyła do szescoklasowi Wëdzélowi Szkòłë w Wejrowie i skùńcziła jã z wëprzédnienim. Mia chãc ùczëc sã dali, le òjc sczerowôł jã do prakticzny nôùczi fachù. Zdała egzamin przed Rzemiãsniczą Jizbą w [[Gduńsk|Gduńskù]] i dobëła méstersczi diplom w specjalnoscë damsczé krawiectwò. Òd 16 zélnika 1953 do 31 zélnika 1954 robiła jakò szkólnô fachù w Państwòwich Wëchòwnëch Zakładach w Wejrowie. W pózniészich latach (jaż do emeriturë) prowadzëła gwôsny zakłôd krawiecczi. Wëùczëła wiãcy jak dwadzesce ùczenków, za co w 1970 dosta òd gduńsczi Rzemiãsniczi Jizbë strzébrzną znakã méstra. W 1988 Centralny Związk Rzemiãsła wëprzédnił jã Złotą Hònorową Znaką Rzemiãsła. Sprôwiała fónkcjã wiceprzédniczczi Egzaminacyjny Kòmisje Rzemiãsniczi Jizbë w Gduńskù, a téż nôleżnika zarządu wejrowszczégò Klubu Seniora. Kòl warkòwégò dzejaniô wiedno nachôda czas na spiéw. Jù òd 16 rokù żëcô spiéwała w chùrze „Swiãto Cecylia” i bëła mù wiérnô przez 50 lat. Pò smiercy pierszégò chłopa, Pawła Czaji, wiele lat samòtno wëchòwëwa córkã Zofiã. W 1955 zôs wëszła za mąż za Jana Trepczika. Przez wiele lat duet Trepczików przë akómpaniamence córczi Zofie (chtërna gra na klawirze) towarził dzesątkóm kùlturalnëch jimprezów na Kaszëbach. Na drëdżim Òglowòpòlsczim Przezérkù Artisticznëch Karnów Rzemiãsła zajimnãlë drëdżi plac. Léòkadia Trepczik bëła téż wespółzałożëcelką Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô, w robòce chtërnégò ùczãstniczëła przez 40 lat. W 1967 nalôzła sã w karnie pierszich laùreatów [[Medal Stolema|Medalu Stolema]]. Òsta wëprzédnionô, razã z Janã Trepczikã, w dzedzënie pòpùlarizacji za pòpùlarizacjã kaszëbsczich piesniczków<ref>{{RKJ|}}</ref><ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. Léòkadia Trepczik przëczëniła sã téż do wëdaniô, pò smiercy Jana Trepczika, dwùtomòwégò pòlskò-kaszëbsczégò słowôrza, nad jaczim Trepczik robił 25 lat. Kòl słowôrza ùkôzała sã téż drëgô edicjô kaszëbsczégò spiéwnika razã z kasetą „Lecë choranko”. Leòkadia Trepczik ùmarła 28 lëstopadnika 1998. Pòchòwanô na wejrowsczim smãtôrzu. == Òbaczë téż == * [[Jón Trepczik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} {{DEFAULTSORT:Trepczik, Léòkadia}} [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] it0o9oanrne1fkyxek4yk547oxobret 195615 195613 2026-04-16T04:26:49Z Iketsi 3254 ref 195615 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Léòkadia Trepczik''' (ùr. 16 séwnika 1915 w [[Wejrowò|Wejrowie]], ùm. 28 lëstopadnika 1998) – kaszëbskô dzejôrka, wedle warkù krôwczka. Białka [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]], starka [[Witosława Frankòwskô|Witosławë Frankòwsczi]]. Ùrodzyła sã jakò Léòkadia Ùzdrowskô we familie ò kaszëbsczich tradicjach. W ji chëczë gôdało sã pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]], dzéwczãta zajimałë sã rãcznyma robòtama, w tim szëcym i [[Kaszëbsczi wësziwk|wësziwkã]] na gwôsné pòtrzebë. Chòdzyła do szescoklasowi Wëdzélowi Szkòłë w Wejrowie i skùńcziła jã z wëprzédnienim. Mia chãc ùczëc sã dali, le òjc sczerowôł jã do prakticzny nôùczi fachù. Zdała egzamin przed Rzemiãsniczą Jizbą w [[Gduńsk|Gduńskù]] i dobëła méstersczi diplom w specjalnoscë damsczé krawiectwò. Òd 16 zélnika 1953 do 31 zélnika 1954 robiła jakò szkólnô fachù w Państwòwich Wëchòwnëch Zakładach w Wejrowie. W pózniészich latach (jaż do emeriturë) prowadzëła gwôsny zakłôd krawiecczi. Wëùczëła wiãcy jak dwadzesce ùczenków, za co w 1970 dosta òd gduńsczi Rzemiãsniczi Jizbë strzébrzną znakã méstra. W 1988 Centralny Związk Rzemiãsła wëprzédnił jã Złotą Hònorową Znaką Rzemiãsła. Sprôwiała fónkcjã wiceprzédniczczi Egzaminacyjny Kòmisje Rzemiãsniczi Jizbë w Gduńskù, a téż nôleżnika zarządu wejrowszczégò Klubu Seniora. Kòl warkòwégò dzejaniô wiedno nachôda czas na spiéw. Jù òd 16 rokù żëcô spiéwała w chùrze „Swiãto Cecylia” i bëła mù wiérnô przez 50 lat. Pò smiercy pierszégò chłopa, Pawła Czaji, wiele lat samòtno wëchòwëwa córkã Zofiã. W 1955 zôs wëszła za mąż za Jana Trepczika. Przez wiele lat duet Trepczików przë akómpaniamence córczi Zofie (chtërna gra na klawirze) towarził dzesątkóm kùlturalnëch jimprezów na Kaszëbach. Na drëdżim Òglowòpòlsczim Przezérkù Artisticznëch Karnów Rzemiãsła zajimnãlë drëdżi plac. Léòkadia Trepczik bëła téż wespółzałożëcelką Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô, w robòce chtërnégò ùczãstniczëła przez 40 lat. W 1967 nalôzła sã w karnie pierszich laùreatów [[Medal Stolema|Medalu Stolema]]. Òsta wëprzédnionô, razã z Janã Trepczikã, w dzedzënie pòpùlarizacji za pòpùlarizacjã kaszëbsczich piesniczków<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. Léòkadia Trepczik przëczëniła sã téż do wëdaniô, pò smiercy Jana Trepczika, dwùtomòwégò pòlskò-kaszëbsczégò słowôrza, nad jaczim Trepczik robił 25 lat. Kòl słowôrza ùkôzała sã téż drëgô edicjô kaszëbsczégò spiéwnika razã z kasetą „Lecë choranko”. Leòkadia Trepczik ùmarła 28 lëstopadnika 1998. Pòchòwanô na wejrowsczim smãtôrzu. == Òbaczë téż == * [[Jón Trepczik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} {{DEFAULTSORT:Trepczik, Léòkadia}} [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] b6w0943xpymjhzzval2rxtfc4hjmr2t 195616 195615 2026-04-16T04:27:02Z Iketsi 3254 {{Bez òbrôzka}} 195616 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òbrôzka}} '''Léòkadia Trepczik''' (ùr. 16 séwnika 1915 w [[Wejrowò|Wejrowie]], ùm. 28 lëstopadnika 1998) – kaszëbskô dzejôrka, wedle warkù krôwczka. Białka [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]], starka [[Witosława Frankòwskô|Witosławë Frankòwsczi]]. Ùrodzyła sã jakò Léòkadia Ùzdrowskô we familie ò kaszëbsczich tradicjach. W ji chëczë gôdało sã pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]], dzéwczãta zajimałë sã rãcznyma robòtama, w tim szëcym i [[Kaszëbsczi wësziwk|wësziwkã]] na gwôsné pòtrzebë. Chòdzyła do szescoklasowi Wëdzélowi Szkòłë w Wejrowie i skùńcziła jã z wëprzédnienim. Mia chãc ùczëc sã dali, le òjc sczerowôł jã do prakticzny nôùczi fachù. Zdała egzamin przed Rzemiãsniczą Jizbą w [[Gduńsk|Gduńskù]] i dobëła méstersczi diplom w specjalnoscë damsczé krawiectwò. Òd 16 zélnika 1953 do 31 zélnika 1954 robiła jakò szkólnô fachù w Państwòwich Wëchòwnëch Zakładach w Wejrowie. W pózniészich latach (jaż do emeriturë) prowadzëła gwôsny zakłôd krawiecczi. Wëùczëła wiãcy jak dwadzesce ùczenków, za co w 1970 dosta òd gduńsczi Rzemiãsniczi Jizbë strzébrzną znakã méstra. W 1988 Centralny Związk Rzemiãsła wëprzédnił jã Złotą Hònorową Znaką Rzemiãsła. Sprôwiała fónkcjã wiceprzédniczczi Egzaminacyjny Kòmisje Rzemiãsniczi Jizbë w Gduńskù, a téż nôleżnika zarządu wejrowszczégò Klubu Seniora. Kòl warkòwégò dzejaniô wiedno nachôda czas na spiéw. Jù òd 16 rokù żëcô spiéwała w chùrze „Swiãto Cecylia” i bëła mù wiérnô przez 50 lat. Pò smiercy pierszégò chłopa, Pawła Czaji, wiele lat samòtno wëchòwëwa córkã Zofiã. W 1955 zôs wëszła za mąż za Jana Trepczika. Przez wiele lat duet Trepczików przë akómpaniamence córczi Zofie (chtërna gra na klawirze) towarził dzesątkóm kùlturalnëch jimprezów na Kaszëbach. Na drëdżim Òglowòpòlsczim Przezérkù Artisticznëch Karnów Rzemiãsła zajimnãlë drëdżi plac. Léòkadia Trepczik bëła téż wespółzałożëcelką Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô, w robòce chtërnégò ùczãstniczëła przez 40 lat. W 1967 nalôzła sã w karnie pierszich laùreatów [[Medal Stolema|Medalu Stolema]]. Òsta wëprzédnionô, razã z Janã Trepczikã, w dzedzënie pòpùlarizacji za pòpùlarizacjã kaszëbsczich piesniczków<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. Léòkadia Trepczik przëczëniła sã téż do wëdaniô, pò smiercy Jana Trepczika, dwùtomòwégò pòlskò-kaszëbsczégò słowôrza, nad jaczim Trepczik robił 25 lat. Kòl słowôrza ùkôzała sã téż drëgô edicjô kaszëbsczégò spiéwnika razã z kasetą „Lecë choranko”. Leòkadia Trepczik ùmarła 28 lëstopadnika 1998. Pòchòwanô na wejrowsczim smãtôrzu. == Òbaczë téż == * [[Jón Trepczik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} {{DEFAULTSORT:Trepczik, Léòkadia}} [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] nfhunchxltqfl335qnb55l3vxdxti02 0 11925 195521 192679 2026-04-15T16:05:38Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] 195521 wikitext text/x-wiki '''Elżbiéta Bùgajnô''' (''Elżbieta Bugajnа'', ùr. 1961 rokù) je szkólną [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] i mô stãpiéń doktora. Òna napisa dosc wiele pò kaszëbskù np. „Ruchna nôdzeje” abò „Na stikù historii i kùlturë”, a pò pòlskù np.: „Tajemnica Boga Ojca w kaszubskiej poezji religijnej”. Òna je sekretôra [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] (2020–2022). == Òbaczë téż == * [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 307. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20220408125211/https://viaf.org/viaf/311807471/ VIAF] * [https://nauka-polska.pl/#/profile/scientist?id=250877&_k=gw62wd ''Elżbieta Bugajnа''] * [https://www.biblioteka.kartuzy.pl/gallery/399/spotkanie-autorskie-z-elzbieta-bugajna-i-promocja-jej-ksiazki-ruchna-nodzeje.html ''Spotkanie autorskie z Elżbietą Bugajną i promocja jej książki'' Ruchna nôdzeje] * [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/669_edukacja/33171_dwie-nauczycielki-jez-kaszubskiego-z-pow-kartuskiego-wyroznione-w-konkursie.html] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Bùgajnô Elżbiéta}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] fs7wfhf9li6mwanfopp5ltdw2xuxl5j 195522 195521 2026-04-15T16:06:22Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 195522 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Elżbiéta Bùgajnô''' (''Elżbieta Bugajnа'', ùr. 1961 rokù) je szkólną [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] i mô stãpiéń doktora. Òna napisa dosc wiele pò kaszëbskù np. „Ruchna nôdzeje” abò „Na stikù historii i kùlturë”, a pò pòlskù np.: „Tajemnica Boga Ojca w kaszubskiej poezji religijnej”. Òna je sekretôra [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] (2020–2022). == Òbaczë téż == * [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 307. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20220408125211/https://viaf.org/viaf/311807471/ VIAF] * [https://nauka-polska.pl/#/profile/scientist?id=250877&_k=gw62wd ''Elżbieta Bugajnа''] * [https://www.biblioteka.kartuzy.pl/gallery/399/spotkanie-autorskie-z-elzbieta-bugajna-i-promocja-jej-ksiazki-ruchna-nodzeje.html ''Spotkanie autorskie z Elżbietą Bugajną i promocja jej książki'' Ruchna nôdzeje] * [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/669_edukacja/33171_dwie-nauczycielki-jez-kaszubskiego-z-pow-kartuskiego-wyroznione-w-konkursie.html] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Bùgajnô Elżbiéta}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] fls0d5fxwz4irlvbrhpupcjtjltjjh9 195523 195522 2026-04-15T16:06:42Z Iketsi 3254 -[] 195523 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Elżbiéta Bùgajnô''' (''Elżbieta Bugajnа'', ùr. 1961 rokù) je szkólną [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] i mô stãpiéń doktora. Òna napisa dosc wiele pò kaszëbskù np. „Ruchna nôdzeje” abò „Na stikù historii i kùlturë”, a pò pòlskù np.: „Tajemnica Boga Ojca w kaszubskiej poezji religijnej”. Òna je sekretôra [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] (2020–2022). == Òbaczë téż == * [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 307. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20220408125211/https://viaf.org/viaf/311807471/ VIAF] * [https://nauka-polska.pl/#/profile/scientist?id=250877&_k=gw62wd ''Elżbieta Bugajnа''] * [https://www.biblioteka.kartuzy.pl/gallery/399/spotkanie-autorskie-z-elzbieta-bugajna-i-promocja-jej-ksiazki-ruchna-nodzeje.html ''Spotkanie autorskie z Elżbietą Bugajną i promocja jej książki'' Ruchna nôdzeje] * https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/669_edukacja/33171_dwie-nauczycielki-jez-kaszubskiego-z-pow-kartuskiego-wyroznione-w-konkursie.html {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Bùgajnô Elżbiéta}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] kye6p5b9ajr9pzuvia2nez18yfg1wv6 0 11927 195508 186219 2026-04-15T15:51:29Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}; *[→* [ 195508 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Wanda Kiżewskô''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Wanda Kiżewska; ùr. 22 rujana 1919, ùm. 29 maja 2016) – kaszëbskô dzejôrka z [[Czëczkòwë|Czëczków]] kòl Brus. Ùrodzyła sã we familie Aùgustina i Frãcëszczi Drobińsczich, chtërny mielë môłé gòspòdarstwò. W latach 1926-1933 chòdzyła do pòwszechny szkòłë w [[Czëczkòwë|Czëczkòwach]]. W 1936 na żôłtówkã ùmarła ji matka, a nôstarszô z dzecë Wanda òsta gòspòdënią. W czasu II swiatowi wòjnë familiô ucékô do [[Czôrnéż|Czôrnéża]]. W 1944 òjc Wandë ùmarł na zawôł serca. 8 gromicznika 1946 wëszła za mąż za Leònarda Kiżewsczégò. Chłop Wandë ùmiérô 16 czerwińca 1950. Òd 1950 zrzeszónô je z dramaticznym kółkã w [[Czëczkòwë|Czëczkòwach]], a w 1956 òsta jegò czerowniczką. W latach 60. zaczãła starã ò bùdowã dodomù kùlturë w Czëczkòwach, ùroczësté òtemkniãcé chtërnégò stało sã 22 lëpińca 1970. Wanda Kiżewskô òsta czerowniczką dodomù kùlturë. To béł plac, dze wëstawiła wiele kaszëbsczich dokazów na binã. Òkróm òrganizacji téatralnëch przedstôwków, czerowniczka założiła w WDK fòtograficzné kółkò, a téż kółkò [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. W gòdnikù 1978 przë WSK pòwstało fòlkloristiczné karno „Zabòracë”. Wanda Kiżewskô je laùreatką [[Medal Stolema|Medalu Stolema]] za 2014 rok za zasłudżi dlô kaszëbsczi kùlturë. == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} == Bibliografiô == * [http://www.ztn.com.pl/files_b/4_2009-lato-Ziemia%20Zaborska.pdf Zbigniew Gierszewski, ''Los człowieka: Wanda Kiżewska w 90. rocznicę urodzin'', „Ziemia Zaborska”, lato 2009, s. 7-8.] *''Stolemczi 2014'', „Pomerania” 2015 nr 1, s. 30. {{DEFAULTSORT:Kiżewskô, Wanda}} [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 1sqg5c094q7m5wnqu4ou03pypm6iz8n 0 11929 195506 186405 2026-04-15T15:49:29Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Ruskô]] * [[Ùkrajina]]; 195506 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Aùtonomicznô Repùblika Krim ([[Ùkrajina]])|miono=Автономна Республіка Крим </br> Автономная Республика Крым </br>Qirim Muhtar Cumhuriyeti| miono-genitiw=Aùtonomiczny Repùbliczi Krim|mòtto=Процветание в единстве|jãzëk=[[rusczi jãzëk]], [[ùkrajińsczi jãzëk]], [[krimskòtatarsczi jãzëk]]|Internet=cr.ua, crimea.ua|stolëca=Symferopòl|na karce=Crimea (orthographic projection).svg|fòrma państwa=aùtonomicznô repùblika|himn=Нивы и горы твои волшебны, родина|fana=Flag of Crimea.svg|herb=Emblem of Crimea.svg|lëdztwò=1 967 119|rok=2014|wiéchrzëzna=26 081}} '''Aùtonomicznô Repùblika Krim''' ([[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkr.]] Автономна Республіка Крим, [[Rusczi jãzëk|rus.]] Автономная Республика Крым, krim. Qırım Muhtar Cumhuriyeti) – aùtonomicznô repùblika w skłôdze [[Ùkrajina|Ùkrajinë]]. Wiéchrzëzna – 26 081 km². Òd 2014 ji teritorium je òkùpòwóné przez [[Ruskô Federacëjô|Rusjã]]. == Òbaczë téż == * [[Ruskô]] * [[Ùkrajina]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Krim]] ebr8gio4kkq0adrtef0qxyrasgw8yjb 0 11957 195598 192422 2026-04-15T20:43:07Z Iketsi 3254 kat. 195598 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Paweł Adamowicz prezydent miasta 2018.jpg|mały|Paweł Adamowicz - bùrméster Gduńska 1998-2019 (z WdG 2018-2019)]] '''Wszëtkò dlô Gduńska (WdG)''' (pòl. ''Wszystko dla Gdańska'') – pòliticzné karno z sëdzëbą we Gduńskù. == Historjô == Karno Wszëtkò dlô Gduńska mióło ùsôdzënié w 2018 przez bùrméstera Paweła Adamowicza. W tim samim rokù òdczas samòrządnich wëbòrów 2018 karno wëstôwiło kandidatów do gardowéj radzëznë ë Paweła Adamowicza na bùrméstera. Òbczas drëdżij tërë nen kandidat miół dobëté z 64,8%. 22 stëcznika 2019 pò zabójstwié bùrméstera Adamowicza ògłoszono kandydaturã Aleksanrdë Dulkiewicz w wëbòrach 3 stëmiannika 2019 chtëra mióła dobëté z 82,2% pòparcé. == Strukturô ë aktiwistë == === Òrganizacjô === [[Òbrôzk:Piotr Grzelak.JPG|mały|Piotr Grzelak - przédnik WdG]] W skład władz karna wchodzą 3 òrganë: Zarząd (reprézénatcjô), Radzëznô (nadzór), ë Komisjô Réwizijnô (nadzór), na czele stoji Przédnik. === Władze gardu === ==== Bùrméstrë ==== {| class="wikitable" |+ !Miono Nôzwëskò !òd !do |- |[[Paweł Adamòwicz|Paweł Adamowicz]] |26 rujana 1998 |14 stëcznika 2019 |- |[[Aleksandra Dulkiewicz]] |11 marca 2019 |pełni fùnkcjã |} ==== Vicebùrméstrë ==== {| class="wikitable" |+ !Miono Nôzwëskò !òd !do |- |[[Aleksandra Dulkiewicz]] |20 strëmiannika 2017 |14 stëcznika 2019 |- |[[Piotr Kowalczuk]] |11 gòdnika 2014 |9 smùtana 2020 |- |[[Piotr Grzelak]] |1 stëcznika 2015 |pełni fùnkcjã |} ==== Radzëni ==== {| class="wikitable" |+ !Miono Nôzwëskò !òd !do |- |Beata Dunajewska |2 grudnia 2010 |pełni fùnkcjã |- |Teresa Wasilewska |29 stycznia 2015 |pełni fùnkcjã |- |Andrzej Stelmasiewicz |19 listopada 2018 |pełni fùnkcjã |- |Piotr Dzik |2002 |pełni fùnkcjã |- |Wojciech Błaszkowski |2006 |pełni fùnkcjã |- |Katarzyna Czerniewska |22 listopada 2018 |pełni fùnkcjã |- |Bogdan Oleszek |1998 |pełni fùnkcjã |} == Koalicjô w Radzëznié Gardu Gduńska == [[Òbrôzk:Poland Gdansk Parliament 2018.svg|mały|Skład Radzëznë 2018-2023KO - żółtiPiS - mòdri WdG - czerwòni]] 17 gòdnika 2018 w Ùrzãdzé Gardu Gduńska mióła pòdpisône "Deklaracjô ò koòpòracji dlô miészczanék ë miészkańców Gduńska" (pòl. ''„Deklaracji o współpracy dla mieszkanek i mieszkańców Gdańska”''), midzë karnã Wszëtkò dlô Gduńska ë Òbòwôtélską Koalicją (KO). Deklaracjô je céchã midzë karnã WdG ë KO w Radzëznié. Na céch koòpòracji Paweł Adamowicz pòwółał na sztelã vicebùrméstra Piotra Borawsczégò, radzëzniégò KO. == Politëczné mëslë == Wiele nôleżników karna bëło czëdës nôleżnikamë PO. Karno pòarło kandidatów Eùropejsczéj Koalicji w wëbòrach do Eùropejsczégò Parlamentù 2019, w tim kandidaturã Magdaleny Admowicz. Pòparcé òtrzimôł téż Piotr Adamowicz w wëbòrach do pòlsczégò parlamentù 2019. Òdczas czérwcòwich wëbòrrów prezidencczich 2020 karno zbierało pòdpisë dlô Rafała Trzaskowsczégò. == Pòparcé w wëbòrach == [[Òbrôzk:Aleksandra Dulkiewicz.JPG|mały|Aleksandra Dulkiewicz - bùrméstrzëni Gduńska òd 2019]] === Radzëznô === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Wëbòrë ! colspan="2" |Głosë ! rowspan="2" |mandatë |- |'''Lëczbô''' |'''%''' |- |2018 |39 612 |19.13% |6/43 |} === Bùrméster === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Wëbòrë ! rowspan="2" |Kandidat ! colspan="2" |I tëra ! colspan="2" |II tëra ! rowspan="2" |Mandat ! rowspan="2" |Bôczënczi |- |'''Głosów''' |% |'''Głosów''' |% |- |2018 |[[Paweł Adamòwicz|Paweł Bogdan Adamowicz]] |77966 |36.97% |129683 |64.80% |Jo |Dobëta z Kacprã Płażyńsczim (PiS) |- |2019 |[[Aleksandra Dulkiewicz|Aleksandra Maria Dulkiewicz]] |139 790 |82,22% | colspan="2" |'''fëlenk''' |Jo |Dobëta z Grzegorzã Braunã i Markã Skibą |} [[Kategòrëjô:Pòliticzné partie]] pamh369kj01ypwtjcttg4lkhoya15ju 0 12024 195528 188506 2026-04-15T16:23:05Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195528 wikitext text/x-wiki '''Macéj Bańdur''' ([[pòlsczi jãzëk|pol.]] ''Maciej Bańdur'') – kaszëbsczi jãzëkòznôwca, dzejôrz, szkólni [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Główni redachtor «[[Skra|Skrë]]». Prôcownik Instutitu Slawisticzi Pòlsczé Akademie Naùk<ref>[https://web.archive.org/web/20221020193202/https://ispan.waw.pl/default/pracownik/maciej-bandur/ Lic. Maciej Bandur, ispan.waw.pl]</ref>. Pòpùlarizator klasiczné òrtografie kaszëbsczégò jãzëka. Je aùtorã kaszëbsczégò przekładu ksążczi ''[[Môłi Princ]]'' Antoine'a de Saint-Exupérygò. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Jãzëkòznôwcë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] f3rjrtw9nqz5uzbttvqjjdzwqfdqpx8 0 12197 195500 189569 2026-04-15T15:46:33Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} 195500 wikitext text/x-wiki {{Bóstwo|miono=Afrodita|originalné miono=Ἀφροδίτη|sferë=bòżëna miłotë, snôżoscë, kwiôtów, płodnoscë ë pòżądnoscë|òbrôzk=Amsterdam - Museum Willet-Holthuysen 18.JPG|jinszé miona=Afrogeneja, Anadyomene, Cypryda (Kipryda); Afrodyta Acidalia, Cytherea, Despina, Kypris, Epitragidia, Skotia, Basilis, Persephaessa, Pandemos, Urania, Apatura, Mommy|atribùte=[[Ridwan]] z duwama, jabkò, róża, [[mërta]]|sedzëba=[[Òlimp]]|religijô=[[Religijô starożëtni Grecji]]|òdpòwiednik=[[Wenus (mitologiô)|Wenus]]|òjc=[[Zeus|Zeùs]]|nënk=[[Dione]]|dzecë=z [[Ares]]em: [[Dejmos]], [[Fobos]], [[Harmóniô]], [[Eros]] ë [[Anteros]]|małżeństwò=[[Hefajstos]]}} '''Afrodita''' ([[Starogrecczi|stgr]]. Ἀφροδίτη ''Aphrodítē'' „wdzëk, snôżosc”, [[Łacëzna|łac]]. Venus) – w grecczi mitologii bòżëna [[Miłota|miłotë]], snôżoscë, kwiôtów, płodnoscë ë pòżądnoscë. Nôbarżi znónô anticznô ë greckô bòżëna. Ji rzimską òdpòwiedniczką je [[Wenus (mitologiô)|Wenus]] (Wenera)<ref>''Afrodyta'', [w:] Joanna Cieślewska i inni, ''Starożytni Grecy'', t. 1, Warszawa: New Media Concept, 2007, s. 56–57.</ref>. == Narodzënë == == Dalszi kawle == == Atribùtë ë miona == == Afrodita w filozofii == == Ikonografia == === Symbòle === == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òlimpijsczi bògòwie]] 2vr30362mestdmrkrsfi6oigm3mu9ro 195501 195500 2026-04-15T15:47:00Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Wenus]] 195501 wikitext text/x-wiki {{Bóstwo|miono=Afrodita|originalné miono=Ἀφροδίτη|sferë=bòżëna miłotë, snôżoscë, kwiôtów, płodnoscë ë pòżądnoscë|òbrôzk=Amsterdam - Museum Willet-Holthuysen 18.JPG|jinszé miona=Afrogeneja, Anadyomene, Cypryda (Kipryda); Afrodyta Acidalia, Cytherea, Despina, Kypris, Epitragidia, Skotia, Basilis, Persephaessa, Pandemos, Urania, Apatura, Mommy|atribùte=[[Ridwan]] z duwama, jabkò, róża, [[mërta]]|sedzëba=[[Òlimp]]|religijô=[[Religijô starożëtni Grecji]]|òdpòwiednik=[[Wenus (mitologiô)|Wenus]]|òjc=[[Zeus|Zeùs]]|nënk=[[Dione]]|dzecë=z [[Ares]]em: [[Dejmos]], [[Fobos]], [[Harmóniô]], [[Eros]] ë [[Anteros]]|małżeństwò=[[Hefajstos]]}} '''Afrodita''' ([[Starogrecczi|stgr]]. Ἀφροδίτη ''Aphrodítē'' „wdzëk, snôżosc”, [[Łacëzna|łac]]. Venus) – w grecczi mitologii bòżëna [[Miłota|miłotë]], snôżoscë, kwiôtów, płodnoscë ë pòżądnoscë. Nôbarżi znónô anticznô ë greckô bòżëna. Ji rzimską òdpòwiedniczką je [[Wenus (mitologiô)|Wenus]] (Wenera)<ref>''Afrodyta'', [w:] Joanna Cieślewska i inni, ''Starożytni Grecy'', t. 1, Warszawa: New Media Concept, 2007, s. 56–57.</ref>. == Narodzënë == == Dalszi kawle == == Atribùtë ë miona == == Afrodita w filozofii == == Ikonografia == === Symbòle === == Òbaczë téż == * [[Wenus]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òlimpijsczi bògòwie]] 3liibpi7vmyeau13mg2pmjju1b5gntm 195502 195501 2026-04-15T15:47:17Z Iketsi 3254 * [[Wenus (mitologiô)]] 195502 wikitext text/x-wiki {{Bóstwo|miono=Afrodita|originalné miono=Ἀφροδίτη|sferë=bòżëna miłotë, snôżoscë, kwiôtów, płodnoscë ë pòżądnoscë|òbrôzk=Amsterdam - Museum Willet-Holthuysen 18.JPG|jinszé miona=Afrogeneja, Anadyomene, Cypryda (Kipryda); Afrodyta Acidalia, Cytherea, Despina, Kypris, Epitragidia, Skotia, Basilis, Persephaessa, Pandemos, Urania, Apatura, Mommy|atribùte=[[Ridwan]] z duwama, jabkò, róża, [[mërta]]|sedzëba=[[Òlimp]]|religijô=[[Religijô starożëtni Grecji]]|òdpòwiednik=[[Wenus (mitologiô)|Wenus]]|òjc=[[Zeus|Zeùs]]|nënk=[[Dione]]|dzecë=z [[Ares]]em: [[Dejmos]], [[Fobos]], [[Harmóniô]], [[Eros]] ë [[Anteros]]|małżeństwò=[[Hefajstos]]}} '''Afrodita''' ([[Starogrecczi|stgr]]. Ἀφροδίτη ''Aphrodítē'' „wdzëk, snôżosc”, [[Łacëzna|łac]]. Venus) – w grecczi mitologii bòżëna [[Miłota|miłotë]], snôżoscë, kwiôtów, płodnoscë ë pòżądnoscë. Nôbarżi znónô anticznô ë greckô bòżëna. Ji rzimską òdpòwiedniczką je [[Wenus (mitologiô)|Wenus]] (Wenera)<ref>''Afrodyta'', [w:] Joanna Cieślewska i inni, ''Starożytni Grecy'', t. 1, Warszawa: New Media Concept, 2007, s. 56–57.</ref>. == Narodzënë == == Dalszi kawle == == Atribùtë ë miona == == Afrodita w filozofii == == Ikonografia == === Symbòle === == Òbaczë téż == * [[Wenus (mitologiô)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òlimpijsczi bògòwie]] szomhb4ewx20bm559l8dcdi0yymhexm 195503 195502 2026-04-15T15:47:31Z Iketsi 3254 → 195503 wikitext text/x-wiki {{Bóstwo|miono=Afrodita|originalné miono=Ἀφροδίτη|sferë=bòżëna miłotë, snôżoscë, kwiôtów, płodnoscë ë pòżądnoscë|òbrôzk=Amsterdam - Museum Willet-Holthuysen 18.JPG|jinszé miona=Afrogeneja, Anadyomene, Cypryda (Kipryda); Afrodyta Acidalia, Cytherea, Despina, Kypris, Epitragidia, Skotia, Basilis, Persephaessa, Pandemos, Urania, Apatura, Mommy|atribùte=[[Ridwan]] z duwama, jabkò, róża, [[mërta]]|sedzëba=[[Òlimp]]|religijô=[[Religijô starożëtni Grecji]]|òdpòwiednik=[[Wenus (mitologiô)|Wenus]]|òjc=[[Zeus|Zeùs]]|nënk=[[Dione]]|dzecë=z [[Ares]]em: [[Dejmos]], [[Fobos]], [[Harmóniô]], [[Eros]] ë [[Anteros]]|małżeństwò=[[Hefajstos]]}} '''Afrodita''' ([[Starogrecczi|stgr]]. Ἀφροδίτη ''Aphrodítē'' „wdzëk, snôżosc”, [[Łacëzna|łac]]. Venus) – w grecczi mitologii bòżëna [[Miłota|miłotë]], snôżoscë, kwiôtów, płodnoscë ë pòżądnoscë. Nôbarżi znónô anticznô ë greckô bòżëna. Ji rzimską òdpòwiedniczką je [[Wenus (mitologiô)|Wenus]] (Wenera)<ref>''Afrodyta'', [w:] Joanna Cieślewska i inni, ''Starożytni Grecy'', t. 1, Warszawa: New Media Concept, 2007, s. 56–57.</ref>. == Narodzënë == == Dalszi kawle == == Atribùtë ë miona == == Afrodita w filozofii == == Ikonografia == == Symbòle == == Òbaczë téż == * [[Wenus (mitologiô)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òlimpijsczi bògòwie]] baax1m6ksd82yysy0cvuetg8mqsswwa 195505 195503 2026-04-15T15:48:01Z Iketsi 3254 {{Ùzémk artikla}} 195505 wikitext text/x-wiki {{Bóstwo|miono=Afrodita|originalné miono=Ἀφροδίτη|sferë=bòżëna miłotë, snôżoscë, kwiôtów, płodnoscë ë pòżądnoscë|òbrôzk=Amsterdam - Museum Willet-Holthuysen 18.JPG|jinszé miona=Afrogeneja, Anadyomene, Cypryda (Kipryda); Afrodyta Acidalia, Cytherea, Despina, Kypris, Epitragidia, Skotia, Basilis, Persephaessa, Pandemos, Urania, Apatura, Mommy|atribùte=[[Ridwan]] z duwama, jabkò, róża, [[mërta]]|sedzëba=[[Òlimp]]|religijô=[[Religijô starożëtni Grecji]]|òdpòwiednik=[[Wenus (mitologiô)|Wenus]]|òjc=[[Zeus|Zeùs]]|nënk=[[Dione]]|dzecë=z [[Ares]]em: [[Dejmos]], [[Fobos]], [[Harmóniô]], [[Eros]] ë [[Anteros]]|małżeństwò=[[Hefajstos]]}} '''Afrodita''' ([[Starogrecczi|stgr]]. Ἀφροδίτη ''Aphrodítē'' „wdzëk, snôżosc”, [[Łacëzna|łac]]. Venus) – w grecczi mitologii bòżëna [[Miłota|miłotë]], snôżoscë, kwiôtów, płodnoscë ë pòżądnoscë. Nôbarżi znónô anticznô ë greckô bòżëna. Ji rzimską òdpòwiedniczką je [[Wenus (mitologiô)|Wenus]] (Wenera)<ref>''Afrodyta'', [w:] Joanna Cieślewska i inni, ''Starożytni Grecy'', t. 1, Warszawa: New Media Concept, 2007, s. 56–57.</ref>. == Narodzënë == == Dalszi kawle == == Atribùtë ë miona == == Afrodita w filozofii == == Ikonografia == == Symbòle == == Òbaczë téż == * [[Wenus (mitologiô)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òlimpijsczi bògòwie]] 0cjgdmoqa21hhra8yxd9oistbjobqdo 0 12232 195418 192841 2026-04-15T13:18:44Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Biskùpi]] 195418 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|mióno=bp Bernat Tissier de Mallerais|òryginalné mióno=bp Bernard Tissier de Mallerais|titel=pòmòcniczi biskùp FSSPX|òbrôzk=Bernard Tissier de Mallerais - Lourdes 2008.jpg|òpisënk òbrôzka=bp Bernat Tissier de Mallerais (2008)|mòtto=Pax Christi Regis <br> ( [[łacyńsczi jãzëk|łac.]] ) Mir Christusa Króla|céch=Blason Bernard Tissier de Mallerais.svg|òpisënk céchù=Hérb bp Bernata Tissiera de Mallerais|môl dzejaniégò={{Państwò pòdôwczi Szwajcarskô}} <br> Christianitas|data nôrôdzenégò=14 séwnika 1945|data nôrôdzeniégò=14 séwnika 1945|môl nôrôdzenégò=[[Sallenches]], Gòrnô Sabaùdzkô, [[Francëjô]]|môl nôrôdzeniégò=[[Sallenches]], Gòrnô Sabaùdzkô, [[Francëjô]]|data smiercë=8 rujana 2024|môl smiercë=[[Sion]], [[Walezjô]], <br> {{Państwò pòdôwczi Szwajcarskô}}|lëżnosc smiercë=czaszkòwô pãkłota|môl spòczinkù=[[Midzënôrôdné Seminarium sw. Piusa X w Ecône]]|nôrôdnota=frãcëskô|1. fónkcjô=pòmòcniczi biskùp Bractwa Kapłańsczégò sw. Piusa X|1. fónkcjô cząd=30 czerwińca 1988- 8 rujana 2024|2. fónkcjô=przédny sekretéra FSSPX|2. fónkcjô cząd=1984-1996|3. fónkcjô=réktóra Midzënôrôdnégò Seminarium sw. Piusa X w Ecône|3. fónkcjô cząd=1979-1983|wëznanié=rzimskòkatolëcczé (tradicjonalëzna)|kòscół=[[Katolëcczi Kòscół]]|jinkardinacjô=[[Kapłańsczé Bractwò sw. Piusa X]]|prezbitérat=29 czerwińca 1975|biskùpskô kònsekracjô=30 czerwińca 1988|podpis=Signature-of-Bishop-Tissier-de-Mallerais.svg}} '''bp Bernat Tissier de Mallerais,''' [[Francësczi jãzëk|frãc.]] ''Bernard Tissier de Mallerais'' (ùr. 14 séwnika 1945 w [[Sallenches]], ùm. 8 rujana 2024 w [[Sion|Sionie]]<ref name=":0">[https://news.fsspx.pl/2024/10/zmarl-bp-bernard-tissier-de-mallerais/ Bp Bernat Tissier de Mallerais je ùmiarti], news.fsspx.pl, ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]])2024-10-08 [przëstãp 2024-10-28].</ref><ref>[https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/btissdm.html bp Bernat Tissier de Mallerais FSSPX], catholic-hierarchy.org,[[Anielsczi jãzëk|(aniel.)]], [przëstãp 2024-10-28]</ref>) – frãcësczi tradicjonalëstëczni biskùp [[Kapłańsczé Bractwò sw. Piusa X|Kapłańsczégò Bractwa sw. Piusa X]] w latach 1988–2024. == Żëcé == === Chùtné żëcé i pòsłëga === Bernat Tissier de Mallerais béł ùrodzóny 14 séwnika 1945 rokù w [[Sallenches]] w Gòrni Sabaùdië. W młodoscë bél òn zaangażowóny w skaùting.<ref name=":1">ks. Filip Lovey FSSPX:[https://news.fsspx.pl/2024/10/in-memoriam-biskup-bernard-tissier-de-mallerais/ In memoriam:Biskùp Bernat Tissier de Mallerais] , news.fsspx.pl, [[Pòlsczi jãzëk|(pòl.)]] 2024-10-18 [przëstãp 2024-10-28]</ref> Pò wëzweskaniém magisterczégò titla z [[Biologijô|biologië]], òn wstąpił w rujanie 1969 rokù,jakno jeden z pierszich klerików, do [[Midzënôrôdné Seminarium sw. Piusa X w Ecône|Midzënôrôdnégò Seminarium sw. Piusa X]] w [[Szwajcarskô|szwajcarsczim]] [[Frébùrg/Fribourg|Frébùrgù]], dze béł pòd dëszëwną òpieką ùsôdzcë Seminarium i prowadzącégò je [[Kapłańsczé Bractwò sw. Piusa X|Kapłańsczégò Bractwa sw. Piusa X]], [[Abp Marcél Léfebr|abp Marcéla Léfebra]],<ref>Pierszé zéńdzenié Bernata Tissiera de Mallerais z arcëbiskùpã Léfebrã mia plac ju w 1967 rokù w jegò parisczim biórze, czej nen béł przédnim pòdwëższim [[Swiãtodëchòwô Gromada|Swiãtodëchòwi Gromadë]]. Bernat,jakno młodi bëniel, sznëkrowôł za kapłańską fórmacją wòlną òd pòsobòrowich fëlënków, a arcëbiskùpa zabédowôł mù spòwiédnik, ks. Łukôsz Léfebr (niekrewny z arcëbiskùpã). Tedë równak pòzdrzészi ùsôdzca [[Kapłańsczé Bractwò sw. Piusa X|FSSPX]] ni mógł mù pòmóc, tej Bernat żdżôł dwa lata, cygnąc dali biologiczné sztudia.</ref><ref>[https://news.fsspx.pl/2020/04/oddani-strazniczce-wiary-wywiad-z-bp-bernardem-tissier-de-mallerais/ Òddóni Charwatnicë Wiérë- wëdowiédzô z bp Bernatã Tissierã de Mallerais], news.fsspx.pl, [[Pòlsczi jãzëk|(pòl.)]], 2020-04-17, [przëstãp 2024-10-28]</ref>jaczi wëswiãcył gò 29 czerwińca 1975 r. na kapłana w nowi sédzbie seminarium w [[Ecône]]. Ks. Tissier na zôczątkù swòji kapłańsczi stegnë dali bél zrzeszóny ze swòją alma mater, nôpierwi jakno wëkłôdôcz, pòtim w latach 1979-1983, jakno réktóra. === Biskùpiô pòsłëga === W 1984 rokù òstôł òn mianowóny przédnym sekretérą FSSPX. 30 czerwińca 1988 rokù razã z [[Bp Alfónks de Gallatera|ks. Alfònksã Gallaterą]],[[Bp Bernat Fellaj|ks. Bernatã Fellajã]] i [[Bp Riszôrd Williamsón|ks. Riszardã Williamsonã]] (dzys [[Katolëckô Ùdornô Rësznota|bùten FSSPX]]), ks. Tissier [[Ekôńsczé kònsekracje|òstôł kònsekrowany na biskùpa]] bez [[Abp Marcél Léfebr|abp Marcéla Léfebra]] i przédnégò pòdwëższégò [[Kapłańsczé Bractwò sw. Jóna Marië Vianneja|Kapłańsczégò Bractwa sw. Jóna Marië Vianneja]] [[Bp Antón de Castro Majer|bp Antóna de Castro Majera]]. Z leżnoscë felënkù papiesczi zgòdë na swiãcenia, niedłëgò pò nich Watikan scwierdzył,że neobiskùpi i jich kònsekratórowie miele na se zacygłé ekskòmùnikã latae sententiae (z mòcë samégò prawa). Bractwò równak stoji na stanowiszczu niewôrtnotë ny ekskòmùniczi, pòwòłując sã na stón wëższi brëkòwnotë i Kòdeks Kanonicznégò Prawa. Ekskòmùnika òsta fòrmalno zjimniãtô<ref>Pòdlë [[Apòstolskô Stolëca|Apòstolsczi Stolëcë]].</ref> 21 stëcznika 2009 rokù bez papiéża [[Benedikt XVI|Benedikta XVI]]. Biskùp òb swòją pòsłëgã rézowôł do wielu krajów, ùdziélając sakrameńtów i biorąc ùdzél w tradicjonalëstëcznich konferencjach (m.jin. béł przédnym prelegeńtã na dorocznëch kònferencjach piusowsczi wëdowiznë w [[Zjednóné Kraje Americzi|ZKA]] Angelus Press). Z jegò rãkòw 28 lëpińca 1991 rokù biskùpią sakrã miôł przëjimniãté nastãpnik ùmiartégò trzë miesące chùtni [[Bp Antón de Castro Mayer|biskùpa Castro Mayera]] na stanowiskù przédnégò pòdwëżsczégò [[Kapłańsczé Bractwò sw. Jóna Marië Vianneja|FSSJV]] [[Bp Liciniùsz Rangel|ks. Liciniùsz Rangel]].<ref name=":1" /><ref>JE [[bp Liciniùsz Rangel]]: Biskùp dlô Tradicjë w diecezjë Campos, Zawsze Wierni,nr 23, 1998-08-07, s. 36 (mòżna òbôczëc [https://web.archive.org/web/20240523120628/https://gdynia.fsspx.pl/1998/08/01/je-bp-licinio-rangel-biskup-dla-tradycji-w-diecezji-campos/ tuwò])</ref> Biskùp Tissier de Mallerais béł téż baro zaangażowóny w rozkòscérzanié żëcégò i érbë swòjégò dëszëwnégò méstra, abp Léfebra, mdąc aùtorã knéżczi ò nim pt. "Marcél Léfebr. Żecé". Słechôł òn nôbarżi kònserwatiwnégò skrzëdła Bractwa, mdąc procëm doktrinalnim ùstãpstwóm przi kôrbiónkach z Watikanã. === Smiérc === 28 séwnika 2024 rokù, bp Bernat pò mòdlëtwie Angelus béł spadłi z trapów, doznając pãkłotë czasczi i bënowi bąblotczi.<ref>[https://news.fsspx.pl/2024/10/intencja-modlitewna-bp-bernard-tissier-de-mallerais/ Mòdlëtewnô jintencjô- bp Bernat Tissier de Mallerais], news.fsspx.pl, 2024-10-02, [przëstãp 2024-10-29]</ref> Òstôł òn przewiozłi do [[Sion|sionsczi]] bòlëcë,dze 8 rujana ùmiôrł.<ref name=":0" /> Pògrzéb bp Bernata Tissiera de Mallerais miôł plac 18 rujana 2024 rokù w [[Midzënôrôdné Seminarium sw. Piusa X w Ecône|Midzënôrôdnim Seminarium sw. Piusa X w Ecône]], dze pò òdprawióny bez [[Bp Alfónks de Gallatera|bp Alfònksa de Gallaterã]] mszë Requiem biskùpiné cało òsta złożóné w seminarijni kripce,kòl ùsôdzcë Bractwa [[Abp Marcél Léfebr|abp Léfebra]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Biskùpi]] 1duf38gpxwrnrq8351tpvu9leythhrz 0 12406 195498 194830 2026-04-15T15:45:44Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195498 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ack_UMCS_Chatka_Żaka_.jpg|mały|ACK, Chëczëszczkò Żaka]] [[Òbrôzk:Wejście_głowne_ACK_UMCS.jpg|mały|Przindné wejsce do ACK]] [[Òbrôzk:Koczan.jpg|mały|ACK, kòncert karna "Scianka".]] [[Òbrôzk:Teatr_Napięcie,_Lewa_Strona_Prawa_Strona_,_Lublin_2008_(004).JPG|mały|ACK, wëstãp łódzczégò Téatru Nôpiãcy òbczas ''Kòntestacjë 2008''.]] '''Akademicczé Centrum Kùlturë ë Mediów ÙMCS Chëczëszczkò Żaka''' (pòl. ''Chatka Żaka'', ''Akademickie Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka'') w [[Lublin|Lublënie]] pòwsta w [[1965]] rokù kòl Ùniwersytetu [[Maria Skłodowska-Curie|Marii Curie-Skłodowsczé]]. Ùniwersytet Marii Curie-Skłodowsczé w Lublënie je jedną z nielëcznëch ùczbòwniów w Pòlsce, jakô mô gwôsné Akademicczé Centrum Kùlturë – òsoblëwi môl z bokadną tradicëją, jaczi stwòrziwô sztudéróm doskònałé warënczi nie leno do nôùkòwégò rozwiju, ale przede wszëtczim do nôlëżnictwa w akademicczé kùlturze – zarówno bez ji aktiwny òdbiór, jak téż cësk na ji realny sztôłt. Dzëjalnota ACKëM ÙMCS Chëczëszczkò Żaka pòdzelónô je na 6 programòwëch lëniów (ruch, zwãk, kadr, słowò, lifestyle, visual art), w ramach chtërnych òrganizowóné są rozmajite wëdarzeniô. Regùlarno òdbiwają sã filmòwe seanse òpatrzóné kòmeńtarzã personów ze swiata kina, wernisaże, dokazë na binã sztudérsczich karnów, cyrkòwé przedstôwczi, kòncertë nôwikszich gwiôzdów a téż fanowé festiwale, taczé jak kùltowé Folkòwé Mikòłôjczi i Bakcynalia a téż nieco młodszé fòrmatë jak Bez Swiat. Zeńdzenia z pòdróżą a téż Jinszi Wëmiôr. Reaktiwùą téż festiwale z tradicją, taczé jak Sztudérsczi Téatralni Zymk. Dzãka karnu Òrkestra sw. Miklosza i wëdôwónémù bez nią cządnikòwi [[Gadki z Chatki|Folkòwé Pismiono]] (chùdzy pòd pòzwą Gadki z Chatki), je mòckłim òstrzódkã folkòwi mùzyczi w Pòlsce. Célã dzejalnoscë Akademicczégò Centrum Kùlturë ë Mediów ÙMCS Chëczëszczkò Żaka je intelektualno-kùlturalnô jintegracjô akademiczégò strzodowiszcza i zôgwësnienié môlu dlô realizacjë artisticznëch dzejaniów. Jednym ze spòdlëcznëch zôłożeniów fùnkcjonowaniô ACKëM ÙMCS Chëczëszczkò Żaka je wspieranié kùlturalné dzejalnoscë, m.jin. bez òkòlenié òpieką ùtwórców i animatorów kulturë sznëkrującëch mòżebnosców zrealizowaniégò swòich ùdbów. Nôlepszé z nich mògą terôczasno zwënégòwac wspiarcy Chëczëszczka Żaka, òbjimùjące ùdëtkòwienié projechtu, medialną promòcjã a téż fùlné techniczné i lokalowé zôplecze. W ACKëM ÙMCS Chëczëszczkò Żaka dzejają: * Akademicczé Radio Centrum * Akademickô Zdrzëlnik - TV ÙMCS; * Diskùsyjny Filmòwi Klub "Bariera"; * Akademicczi Chùr ÙMCS miona Jadwidżi Czerwińsczé; * Karno Lëdowégò Tuńca ÙMCS miona Stanisława Leszczińsczégò; * Téater Tuńca zMYsł; * Téater Imperialny; * Téater Fatum; * Téatralnô grëpa Barter; * Karno "W Ritmie Chëczëszczka"; == Historiô ACKëM ÙMCS Chëczëszczkò Żaka == Jedną z pòdjimiznów podjãtëch w ramach rozbùdowë Akademicczégò Gardeczka w Lublënie bëła bùdowa Spòlënowò-Ùsługòwégò Dodomù. Òbiekt w mòdernisticznym szëkù zaprojechtowóny béł bez Kristinã Różëską z krakòwsczé Pòdjimiznë Projektòwaniô MIASTOPROJEKT w latach 1958-1960. Bùdink ùsadzono w sąsedztwie akademickich chëczë, kòl przidnégò kòmùnikacjowégò cygù parłãczącym akademiczi z wëdzëłowima bùdinkama. Uplacowienié przidnégò wejsca od nordowi starnë umòżëbniło swòbòdny przistãp do placówczi od starnë akademików, jak i w nazôdni wanodze z zajmów. Dziãka temù założeniu, Spòlënowò-Ùsługòwi Dodóm béł wiedno „po dardze”. W zamierzenim ùdbòdawców, nowi òbiekt miôł pełnic fùńkcje: sztudérsczé jôdnicë, téatru z widownią a téż jizbów dlô sómòrządu i młodzëznowëch òrganizacjów. '''Bùdink òddawano w czilu etapach. Nôchùdzy, bò w stëcznikù 1962 r., oddana do ùżëtkù òstô jódnicowi dzél.''' W rujanie 1962 r. skùńczono pòstãpny dzél placówczi, w chtërny miesciłë sã administracyjno-ùsługòwé jizbë. Na nym etapie Òkrãgòwô Radzëzna Związku Pòlsczich Sztudérów ògłosa kònkùrs na pòzwã placówczi, zôs termin nôdsëłaniô propòzycjów ùstalono na 1 smùtana jistnégò rokù. Wëstrzód nadesłónëch robót, bôczënk jurorów przëkùła pòzwa''' „Chëczëszczkò Żaka”''', jakô dobëła w slédnym wëlowaniém. Uroczëzna nadaniô, wëłonióné w kònkursu pòzwë '''„Chëczëszczkò Żaka”''', òdbëła sã w sobòtã '''9 stëmiannika 1963 rokù''', z ùdzélã władzów Ùniwersytetu. W swiãto 20-leca Ùczbòwni 23 rujana 1964 r., òddano do ùżëtkù slédny dzél òbiektu – kinowo-estradową zalã, jakô mògła pòmiescëc wicy jak 400 òbzérôczów. '''Òd 1965 rokù bùdink pòczął òficjalno pełnic fùnkcjã Akademicczégo Centrum Kùlturë.''' W 2018 rokù pòczął sã remònt bùdinkù. Wëremòntowóna òsta elewacjô òbiektu, a téż dzél bùdinkù, czëdes zajmòwóny bez jôdnicã, a pòstãpnô bez mùzyczny klub, gdze terôzka miescy się Môłô Widowiskòwô Zala, Karno Zdrzélnikòwégò Studia a téż Akademicczé Radio Centrum. 23 séwnika 2020 r., pò wicy jak dwùch latach remòntu òdbëła sã ùroczëzna òdbioru bùdinkù Akademicczégò Centrum Kùlturë ÙMCS - Chëczëszczka Żaka.W wëdarzenim ùczãstniczëlë przedstôwcë władzów ÙMCS i cawny akademicczé spòlëznë, Lublëna a téż wòjewództwa. Òbczas ùroczëznë òdbéł sã kòncert Natalii Wilk i Tómka Mòmòta. == Òbaczë téż == * [[Centrum Kùlturë w Lublënie]] * [[Zôòstałoscë Lublëna]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://ack.lublin.pl/ Òficjalnô starna lubelsczégò ACK] * [http://pl.wikinews.org/wiki/Lublin:_40-lecie_Akademickiego_Centrum_Kultury Wikinowinë – Lublën: 40-lece Akademicczégò Centrum Kùlturë]  [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Lubelsczé wòjewództwò]] 7rmzjqjxvxofqwm6dwtc3ejxyrq9x2y 10 12411 195442 194930 2026-04-15T14:16:25Z Orbitminis 18250 pisënk 195442 wikitext text/x-wiki {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{jimiã}}}</big><br>''{{#if:{{{gwôsné jimiã|}}}|{{{gwôsné jimiã}}} }} {{Infobox nagłówk dodôj|{{{Òbrôzk|}}}|[[Òbrôzk:{{{Òbrôzk|}}}|250px]]{{#if:{{{òpis|}}}|<br/>{{{òpis}}}}}|pole=style="text-align: center; font-size: x-small; background-color: #ffffff;"}} |- |{{Infobox réżka dodaj|Data ùrodzeniô<br>Môl ùrodzeniô |{{{Data_ùrodzeniô}}}<br>{{{Môl_ùrodzeniô}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{Data_smierci}}}|Data smiercë<br>Môl smiercë| {{{Data_smierci}}}<br>{{{Mol_smierci}}}}} |- |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |'''{{{1. fónkcjô}}}''' |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Òd |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{1. Òd}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{1. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{1. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{1. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{1. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{1. partiô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Partiô| {{{1. partiô}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{2. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{2. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{2. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{2. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{2. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{2. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{2. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{2. partiô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Partiô| {{{2. partiô}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{3. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{3. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{3. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{3. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{3. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{3. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{3. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{3. partiô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Partiô| {{{3. partiô}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{4. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{4. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{4. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{4. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{4. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{4. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{4. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{4. partiô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Partiô| {{{4. partiô}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{5. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{5. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{5. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{5. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{5. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{5. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{5. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{5. partiô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Partiô| {{{5. partiô}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{6. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{6. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{6. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{6. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{6. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{6. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{6. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{6. partiô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Partiô| {{{6. partiô}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{7. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{7. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{7. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{7. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{7. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{7. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{7. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{7. partiô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Partiô| {{{7. partiô}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{8. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{8. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{8. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{8. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{8. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{8. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{8. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{8. partiô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Partiô| {{{8. partiô}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{9. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{9. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{9. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{9. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{9. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{9. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{9. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{9. Partiô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Partiô| {{{9. partiô}}}}} {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{10. fónkcjô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |'''{{{10. fónkcjô}}}''' |pole=style="background:#efefef; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Òd<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Òd| {{{10. Òd}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Do<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Do| {{{10. Do}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Pierszô_dama<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pierszô dama| {{{10. Pierszô_dama}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Pòprzédca<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Pòprzédca| {{{10. Pòprzédca}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Nastãpnik<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Nastãpnik| {{{10. Nastãpnik}}}}} |- {{Infobox réżka dodaj|{{{10. Partiô<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}}|Partiô| {{{10. partiô}}}}} |} |} rzj3v3onv331zrehvo7nz0o0cxnskx0 0 12417 195499 195135 2026-04-15T15:45:54Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 195499 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pirogue running on the Mekong at golden hour between Don Det and Don Khon Laos.jpg|mały|[[Piroga]] ([[Laòs]])]] [[Òbrôzk:Nile R02.jpg|mały|[[Nil]]]] '''Rzéka''' – nôtëralny, wiéchrzëznowy [[cek]], płënący w wëżłobionym bez [[Erozjô|erozjã]] rzéczną [[Kòrëto rzéczi|kòrëce]], cządowò zaléwający [[Dolëna|dolënã]] rzéczną. W [[Pòlskô|Pòlsce]] przëjimô sã, że rzékã stanowi cek ò wiéchrzëzni [[Dorzéczé|dorzécza]] pòwiżé 100 km². == Etimòlogiô == Kaszëbsczé słowò ''rzéka'' mô swoje òdpòwiedniczi w jinszich [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëkach]] ([[Rusczi jãzëk|rus]]. река, [[Bułgarsczi jãzëk|bułg]]. река, [[Serbòchòrwacczi jãzëk|serb.-chòrw]]. ''река/reka'' itd.) Słowama witnyma, wëstãpującëma w jinszich indoeùropejsczich jãzëkach, spòkrewnione m.jin. z ind. rïti, starnoind. rayas, łac. rivus, [[Francësczi jãzëk|franc]]. rivière, [[Anielsczi jãzëk|ani]]. river, morfemë rdzénné wëmienionëch słowów to kòntinuantë praindoeùropejsczégò jãzëka rdzénia rei-, wëstãpującégò równowôrtnie z roi- (płënąc, cec), etimòlogiczné łączą sã z słowama rojic sã i zdrój. == Òbaczë téż == * [[Nil]] * [[Jezoro]] * [[Czôłen]] == Bibliografiô == * Bajkiewicz-Grabowska E., Mikulski Z., ''Hydrologia ogólna'', 2007. * Winfried Lampert, Ulrich Sommer, ''Ekologia wód śródlądowych''. * ''Poradnik badania jakości wód'', NFOŚ, Warszawa 1996, ISBN 83-85908-29-3. * Tomasz Urbański, ''Ekologia. Środowisko. Przyroda'', WSiP, Warszawa 1996, ISBN 83-02-05649-9. * ''Encyklopedia powszechna PWN'', Warszawa 2007. * Stanisław Bernatowicz, ''Zasady ekologii środowiska wodnego'', Suwałki 1990. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rzéczi| ]] 5eiiyq7sbqlljtzghxv179kemw010am 14 12420 195587 191718 2026-04-15T19:01:03Z Iketsi 3254 {{Commons}} 195587 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Akwenë]] nwl3lpepzf4ikbu6g159n8aksm28tly 0 12443 195398 193056 2026-04-15T12:16:06Z Iketsi 3254 kat. 195398 wikitext text/x-wiki {{Verify}} [[Òbrôzk:Herb Archidiecezja Gdanska.png|mały|Herb Archidiecezji Gduńsczi]] [[Òbrôzk:Plaque with Lord's Prayer in Kashubian language in Oliva Cathedral in Gdańsk.jpg|mały|250px|[[Òjcze Nasz]] pò kaszëbskù na pamiątkòwi tôfli w katédrze w Òlëwie]] '''Archidiecezjô gduńskô''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Archidiecezja gdańska'', [[Łacyńsczi jãzëk|łac]]. ''Archidioecesis Gedanensis''; [[Niemiecczi jãzëk|miem]]. ''Erzbistum Danzig'') – bëła nôprzód òd 1925 rokù jakno [[diecezjô gduńskô]] [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczégò kòscòła]]. Tu béł biskùpã wiele lat [[Tadeùsz Gòcłowsczi]]. 17 lëstopadnika 1993 rokù òn wëdôł dëszpastersczé wskôzë w sprawie kaszëbsczégò jãzëka w liturgie ë w żëcym Archidiecezji Gduńsczi. Wëdôł òn zgòdã, żebë òb czas Mszë swiãtëch na jaczich są [[Kaszëbi]], bëło mòżno ùżëwac czëtaniów bibliowëch w kaszëbsczim jãzëkù, a téż ùżëwac tégò jãzëka w mòdlëtwie wiérnëch. Zachãcywôł téż do spiéwù nôbòżnëch piesniów w kaszëbsczim jãzëkù. Béł téż razã z kaszëbsczima pielgrzimama w Zemi Swiãti na òdkrëcym tôflë z mòdlëtwą [[Òjcze Nasz]] w Jerozolëmie. Òn pòwiedzôł, że to nie je nick òsoblëwégò, że òn wspòmôgô kaszëbiznã. To je skôrb ti zemi ë chòc òn nie je tu ùrodzony, téj òn chce gò wspòmòc. Wedle nie to je jakbë òbòwiązk miec dbã ò tak wiôlgą kùlturã jak nasza. W kòscelnym spiéwnikù „Dlô Was Panie” (2006) òn mô napisóné: "Kultura Kaszubska napotyka dodatkowe trudności. Ona zmagała się przez wieki z próbą eliminacji przez wrogów i to w różnych okresach naszej historii." Òd Kaszëbów òn dostôł Medal Stolema w 2001 rokù. Terô arcëbiskùpã òrdinariuszã je [[Tadeùsz Wòjda]]. Tu w kòscołach dali czasã mòże czëc [[kaszëbsczi jãzëk]]. == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999, s. 73. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2020/08/13/0415/00946.html Rinunce e nomine, 13.08.2020] [[Kategòrëjô:Archidiecezjô gduńskô]] kynmjgq828l24w9zgutw7qvf4mbl7bw 195399 195398 2026-04-15T12:16:13Z Iketsi 3254 | 195399 wikitext text/x-wiki {{Verify}} [[Òbrôzk:Herb Archidiecezja Gdanska.png|mały|Herb Archidiecezji Gduńsczi]] [[Òbrôzk:Plaque with Lord's Prayer in Kashubian language in Oliva Cathedral in Gdańsk.jpg|mały|250px|[[Òjcze Nasz]] pò kaszëbskù na pamiątkòwi tôfli w katédrze w Òlëwie]] '''Archidiecezjô gduńskô''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Archidiecezja gdańska'', [[Łacyńsczi jãzëk|łac]]. ''Archidioecesis Gedanensis''; [[Niemiecczi jãzëk|miem]]. ''Erzbistum Danzig'') – bëła nôprzód òd 1925 rokù jakno [[diecezjô gduńskô]] [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczégò kòscòła]]. Tu béł biskùpã wiele lat [[Tadeùsz Gòcłowsczi]]. 17 lëstopadnika 1993 rokù òn wëdôł dëszpastersczé wskôzë w sprawie kaszëbsczégò jãzëka w liturgie ë w żëcym Archidiecezji Gduńsczi. Wëdôł òn zgòdã, żebë òb czas Mszë swiãtëch na jaczich są [[Kaszëbi]], bëło mòżno ùżëwac czëtaniów bibliowëch w kaszëbsczim jãzëkù, a téż ùżëwac tégò jãzëka w mòdlëtwie wiérnëch. Zachãcywôł téż do spiéwù nôbòżnëch piesniów w kaszëbsczim jãzëkù. Béł téż razã z kaszëbsczima pielgrzimama w Zemi Swiãti na òdkrëcym tôflë z mòdlëtwą [[Òjcze Nasz]] w Jerozolëmie. Òn pòwiedzôł, że to nie je nick òsoblëwégò, że òn wspòmôgô kaszëbiznã. To je skôrb ti zemi ë chòc òn nie je tu ùrodzony, téj òn chce gò wspòmòc. Wedle nie to je jakbë òbòwiązk miec dbã ò tak wiôlgą kùlturã jak nasza. W kòscelnym spiéwnikù „Dlô Was Panie” (2006) òn mô napisóné: "Kultura Kaszubska napotyka dodatkowe trudności. Ona zmagała się przez wieki z próbą eliminacji przez wrogów i to w różnych okresach naszej historii." Òd Kaszëbów òn dostôł Medal Stolema w 2001 rokù. Terô arcëbiskùpã òrdinariuszã je [[Tadeùsz Wòjda]]. Tu w kòscołach dali czasã mòże czëc [[kaszëbsczi jãzëk]]. == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999, s. 73. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2020/08/13/0415/00946.html Rinunce e nomine, 13.08.2020] [[Kategòrëjô:Archidiecezjô gduńskô| ]] 1hm2bbbhbhuwph9t1os2raus2az3w3v 0 12520 195638 193631 2026-04-16T11:33:38Z Orbitminis 18250 Dofùlowanié 195638 wikitext text/x-wiki Hewòtną starna pòkôzëje lësta jãzëków swiata. {| class="wikitable" |+[[słowiańsczé jãzëczi]] !zôpadnosłowiańsczé<ref name=":1">ISBN 978-83-62137-37-4 s. 24</ref> !pòrénkòwòsłowiańsczé !pôłniowòsłowiańsczé !sztëcznë słowiańsczé jãzëczi |- |'''lechicczé<ref name=":1" />''' |[[biôłorusczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-170">{{RKJ|2014|170}}</ref> |[[bułgarsczi jãzëk]] |'''nordowòsłowiańsczé jãzëczi (fikcëjné)''' |- |[[pòlsczi jãzëk]]<ref name=":1" /> |[[rusczi jãzëk]] |[[serbòchòrwacczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-159" /> ([[chòrwacczi jãzëk]], [[Bòsniacczi jãzëk|bòszniacczi jãzëk]], [[serbsczi jãzëk]]) |[[lydnevi]], nasika, sievrøsku, slaveni, slavisk, wozgijsczi (vuozgašchai) |- |[[kaszëbsczi jãzëk]]<ref name=":0">ISBN 978-83-62137-37-4</ref> |[[ùkrajińsczi jãzëk]] |[[słoweńsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2016-185" /> |'''jine''' |- |[[szląsczi jãzëk]] (gwara, etnolekt) |[[Rusynsczi jãzëk|łemkòwsczi/rusynsczi jãzëk]] | |[[midzësłowiańsczi jãzëk]], [[glagolica]], [[Mežduslavjanski jezik|mežduslavjanski]], nowoslowiańsczi jãzëk, [[slovianski]], sloviosczi, [[proslava]], [[slovio]], [[ruslavsk]] (szlach jãzëka slovio) |- |łużëcczé jãzëczi / łużëcczi<ref name=":0" /> serbòłużëcczi<ref name=":1" /> ([[górnosorbsczi jãzëk]], [[dólnosorbsczi jãzëk]]) | | | |- |[[czesczi jãzëk]]<ref name=":1" /><ref name="RKJ2014-158">{{RKJ|2014|158}}</ref> | | | |- |[[słowacczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-158" /><ref name=":1" /> | | | |- |pòłabsczi<ref name=":1" /> | | | |} {| class="wikitable" |+eùropejsczé jãzëczi i z jinszich kòntinentów |- ![[Bôłtëcczé jãzëczi]] ![[Germańsczé jãzëczi]] ![[Romańsczé jãzëczi]] ![[Celtycczé jãzëczi]] ![[Azjatëcczé jãzëczi]] |- |[[lëtewsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-170" /> |'''zôpadnogermańsczé''' |[[katalońsczi jãzëk]] |[[irlandzczi jãzëk]] |[[arabsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-161">{{RKJ|2014|161}}</ref> |- |[[łotewsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2016-185">{{RKJ|2016|185}}</ref> |[[anielsczi jãzëk]] |[[francësczi jãzëk]] |[[walijsczi jãzëk]] |[[chińsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-159">{{RKJ|2014|159}}</ref> |- |jãzëk żmùdzczi<ref name=":0" /> |[[niemiecczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-170" /> |[[łacyńsczi jãzëk]] |[[bretońsczi jãzëk]] |[[hebrajsczi jãzëk]] |- | |jãzëk jidisz |[[pòrtugalsczi jãzëk]] |[[szkocczi gaelicczi jãzëk]] |[[japóńsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-161" /> |- | |[[Frizyjsczi jãzëk]]<ref name=":0" /> |[[szpańsczi jãzëk]] |jãzëk kòrnijsczi<ref name=":0" /> |[[kòrejańsczi jãzëk]] |- | | |[[katalońsczi jãzëk]]<ref name=":0" /> |[[Jãzëk manx|manx]] |[[persczi jãzëk]] |- | | | | |[[wietnamsczi jãzëk]] |- | | | | |[[zazaki]] |- | | | | |[[tajsczi jãzëk]] |- | | | | |[[karajimsczi jãzëk]] |- | | | | |[[òrmiańsczi jãzëk]] |- | | | | |[[romsczi jãzëk]] |- | | | | |[[tatarsczi jãzëk]] |} == Òbaczë téż == * [[SIL International]] * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùniji]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [[:wikt:csb:Wikisłowôrz:Lësta_jãzëków]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata| ]] rh5xv33kbrvtspidgeel7nnhmfrj1y9 195640 195638 2026-04-16T11:39:34Z Orbitminis 18250 195640 wikitext text/x-wiki Hewòtna starna pòkôzëje lësta jãzëków swiata. {| class="wikitable" |+[[słowiańsczé jãzëczi]] !zôpadnosłowiańsczé<ref name=":1">ISBN 978-83-62137-37-4 s. 24</ref> !pòrénkòwòsłowiańsczé !pôłniowòsłowiańsczé !sztëcznë słowiańsczé jãzëczi |- |'''lechicczé<ref name=":1" />''' |[[biôłorusczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-170">{{RKJ|2014|170}}</ref> |[[bułgarsczi jãzëk]] |'''nordowòsłowiańsczé jãzëczi (fikcëjné)''' |- |[[pòlsczi jãzëk]]<ref name=":1" /> |[[rusczi jãzëk]] |[[serbòchòrwacczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-159" /> ([[chòrwacczi jãzëk]], [[Bòsniacczi jãzëk|bòszniacczi jãzëk]], [[serbsczi jãzëk]]) |[[lydnevi]], nasika, sievrøsku, slaveni, slavisk, wozgijsczi (vuozgašchai) |- |[[kaszëbsczi jãzëk]]<ref name=":0">ISBN 978-83-62137-37-4</ref> |[[ùkrajińsczi jãzëk]] |[[słoweńsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2016-185" /> |'''jine''' |- |[[szląsczi jãzëk]] (gwara, etnolekt) |[[Rusynsczi jãzëk|łemkòwsczi/rusynsczi jãzëk]] | |[[midzësłowiańsczi jãzëk]], [[glagolica]], [[Mežduslavjanski jezik|mežduslavjanski]], nowoslowiańsczi jãzëk, [[slovianski]], sloviosczi, [[proslava]], [[slovio]], [[ruslavsk]] (szlach jãzëka slovio) |- |łużëcczé jãzëczi / łużëcczi<ref name=":0" /> serbòłużëcczi<ref name=":1" /> ([[górnosorbsczi jãzëk]], [[dólnosorbsczi jãzëk]]) | | | |- |[[czesczi jãzëk]]<ref name=":1" /><ref name="RKJ2014-158">{{RKJ|2014|158}}</ref> | | | |- |[[słowacczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-158" /><ref name=":1" /> | | | |- |pòłabsczi<ref name=":1" /> | | | |} {| class="wikitable" |+eùropejsczé jãzëczi i z jinszich kòntinentów |- ![[Bôłtëcczé jãzëczi]] ![[Germańsczé jãzëczi]] ![[Romańsczé jãzëczi]] ![[Celtycczé jãzëczi]] ![[Azjatëcczé jãzëczi]] |- |[[lëtewsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-170" /> |'''zôpadnogermańsczé''' |[[katalońsczi jãzëk]] |[[irlandzczi jãzëk]] |[[arabsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-161">{{RKJ|2014|161}}</ref> |- |[[łotewsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2016-185">{{RKJ|2016|185}}</ref> |[[anielsczi jãzëk]] |[[francësczi jãzëk]] |[[walijsczi jãzëk]] |[[chińsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-159">{{RKJ|2014|159}}</ref> |- |jãzëk żmùdzczi<ref name=":0" /> |[[niemiecczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-170" /> |[[łacyńsczi jãzëk]] |[[bretońsczi jãzëk]] |[[hebrajsczi jãzëk]] |- | |jãzëk jidisz |[[pòrtugalsczi jãzëk]] |[[szkocczi gaelicczi jãzëk]] |[[japóńsczi jãzëk]]<ref name="RKJ2014-161" /> |- | |[[Frizyjsczi jãzëk]]<ref name=":0" /> |[[szpańsczi jãzëk]] |jãzëk kòrnijsczi<ref name=":0" /> |[[kòrejańsczi jãzëk]] |- | | |[[katalońsczi jãzëk]]<ref name=":0" /> |[[Jãzëk manx|manx]] |[[persczi jãzëk]] |- | | | | |[[wietnamsczi jãzëk]] |- | | | | |[[zazaki]] |- | | | | |[[tajsczi jãzëk]] |- | | | | |[[karajimsczi jãzëk]] |- | | | | |[[òrmiańsczi jãzëk]] |- | | | | |[[romsczi jãzëk]] |- | | | | |[[tatarsczi jãzëk]] |} == Òbaczë téż == * [[SIL International]] * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùniji]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [[:wikt:csb:Wikisłowôrz:Lësta_jãzëków]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jãzëczi swiata| ]] 1pxaf2uqpi1d5gr3ddmqvojym1eedsq 4 12528 195464 195332 2026-04-15T15:15:24Z Iketsi 3254 + 195464 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |} ----<!-- Galeriô Òbaczë téż Przëpisë Bùtnowé lënczi --> <br><!-- | | | | | | | | --> <code>|_______________________________________Galeriô____________Òbaczë téż________Przëpisë____________Bùtnowé lënczi_______Commons</code><br> <code>|2026-04-14 ||csb ||{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}} ||<nowiki>{{%t|</nowiki>{{/S+|\<gallery|147|csb|raw=1}}|3=( || {{/S+|Òbaczë téż|496|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Przëpisë|504|csb|raw=1|flag=i}} || {{/S+|Bùtnowé lënczi|2124|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Commons|1175|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * {{/S+|\<gallery|30122|eo|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|33|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> bucgfwffjv7fahcellavwtpjeqci9x7 195488 195464 2026-04-15T15:35:37Z Iketsi 3254 +\{\{msg 195488 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |} ----<!-- Galeriô Òbaczë téż Przëpisë Bùtnowé lënczi --> <br><!-- | | | | | | | | --> <code>|_______________________________________Galeriô____________Òbaczë téż________Przëpisë____________Bùtnowé lënczi_______Commons</code><br> <code>|2026-04-14 ||csb ||{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}} ||<nowiki>{{%t|</nowiki>{{/S+|\<gallery|147|csb|raw=1}}|3=( || {{/S+|Òbaczë téż|496|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Przëpisë|504|csb|raw=1|flag=i}} || {{/S+|Bùtnowé lënczi|2124|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Commons|1175|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * {{/S+|\<gallery|30122|eo|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) * 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> 3etme7wd350demrrwnyvol6rx9mdvrn 195542 195488 2026-04-15T18:15:19Z Iketsi 3254 + 195542 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |- |2026-04-15 ||csb ||5553 ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}} |} ----<!-- Galeriô Òbaczë téż Przëpisë Bùtnowé lënczi --> <br><!-- | | | | | | | | --> <code>|_______________________________________Galeriô____________Òbaczë téż________Przëpisë____________Bùtnowé lënczi_______Commons</code><br> <code>|2026-04-15 ||csb ||{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}} ||<nowiki>{{%t|</nowiki>{{/S+|\<gallery|151|csb|raw=1}}|3=( || {{/S+|Òbaczë téż|543|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Przëpisë|514|csb|raw=1|flag=i}} || {{/S+|Bùtnowé lënczi|2167|csb|raw=1}} || {{/S+|\{\{Commons|1232|csb|raw=1|flag=i}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}} </code> ---- * {{/S+|\<gallery|1280|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * bez obrazka: ** csb: 39.89% (2216); -Kalãdarium: 23.04% (1280) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list=&links_to_no=&common_wiki=auto&ns%5B0%5D=1&sitelinks_any=&outlinks_no=&outlinks_yes=&edits%5Bflagged%5D=both&edits%5Bbots%5D=both&language=csb&source_combination=&outlinks_any=&max_identifiers=&cb_labels_yes_l=1&cb_labels_any_l=1&before=&referrer_url=&links_to_any=&project=wikipedia&page_image=no&output_compatability=catscan&show_disambiguation_pages=both&larger=&after=&referrer_name=&max_statements=&common_wiki_other=&langs_labels_any=&search_filter=&wikidata_prop_item_use=&cb_labels_no_l=1&manual_list_wiki=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&depth=18&sparql=&format=html&output_limit=&search_max_results=500&sortorder=ascending&wpiu=any&interface_language=en&maxlinks=&minlinks=&min_redlink_count=1&wikidata_item=no&templates_any=&doit=][https://petscan.wmcloud.org/?labels_any=&outlinks_any=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&project=wikipedia&min_statements=&search_filter=&depth=18&search_query=&rxp_filter=&format=html&active_tab=tab_categories&templates_yes=&manual_list_wiki=&source_combination=&after=&cb_labels_no_l=1&language=csb&combination=subset&min_redlink_count=1&labels_yes=&maxlinks=&interface_language=en&search_wiki=&cb_labels_yes_l=1&since_rev0=&search_max_results=500&wikidata_item=no&max_identifiers=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&manual_list=&show_soft_redirects=both&subpage_filter=either&negcats=Kal%C3%A3darium&sparql_server=wikidata&sitelinks_no=&larger=&links_to_any=&pagepile=&labels_no=&templates_no=&cb_labels_any_l=1&sitelinks_any=&sitelinks_yes=&edits%5Bflagged%5D=both&doit=] ** pl: 29.21% (494098) [https://petscan.wmcloud.org/?cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_no_l=1&talk_page_exists=both&search_max_results=500&common_wiki=auto&before=&search_wiki=&language=pl&show_redirects=both&minlinks=&output_compatability=catscan&max_age=&referrer_name=&categories=Kategorie&project=wikipedia&max_identifiers=&active_tab=tab_categories&outlinks_any=&sparql_server=wikidata&labels_yes=&depth=18&wpiu=any&min_redlink_count=1&output_limit=&max_statements=&wikidata_label_language=&labels_no=&ores_prob_to=&show_soft_redirects=both&negcats=&rxp_filter=&outlinks_no=&templates_yes=&page_image=no&edits%5Bbots%5D=both&since_rev0=&sitelinks_no=&search_filter=&cb_labels_yes_l=1&manual_list=&source_combination=&sitelinks_yes=&ores_type=any&ns%5B0%5D=1] ** szl: 77.73% (46774) [https://petscan.wmcloud.org/?sitelinks_yes=&min_identifiers=&sortby=none&rxp_filter=&search_max_results=500&links_to_no=&labels_no=&subpage_filter=either&cb_labels_any_l=1&templates_yes=&sitelinks_no=&langs_labels_no=&links_to_any=&namespace_conversion=keep&categories=Przod%C5%84o+zajta&max_statements=&outlinks_yes=&templates_no=&labels_any=&ores_prob_to=&referrer_url=&cb_labels_yes_l=1&minlinks=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&edits%5Banons%5D=both&max_sitelink_count=&show_redirects=both&language=szl&links_to_all=&sitelinks_any=&langs_labels_any=&interface_language=en&min_redlink_count=1&max_identifiers=&cb_labels_no_l=1&project=wikipedia&larger=&manual_list_wiki=&depth=18&outlinks_any=&common_wiki=auto&min_sitelink_count=&maxlinks=&doit=] ** hsb: 29.77% (4238) [https://petscan.wmcloud.org/?interface_language=en&min_sitelink_count=&maxlinks=&project=wikipedia&depth=18&pagepile=&wpiu=any&wikidata_source_sites=&language=hsb&page_image=no&cb_labels_no_l=1&min_redlink_count=1&after=&show_disambiguation_pages=both&outlinks_no=&max_identifiers=&max_age=&max_statements=&langs_labels_no=&output_limit=&outlinks_yes=&min_statements=&wikidata_label_language=&templates_no=&show_soft_redirects=both&talk_page_exists=both&cb_labels_any_l=1&subpage_filter=either&wikidata_item=no&ns%5B0%5D=1&ores_prob_from=&sparql_server=wikidata&sitelinks_yes=&search_max_results=500&common_wiki_other=&search_query=&namespace_conversion=keep&categories=%21H%C5%82owna+kategorija&common_wiki=auto&templates_yes=&cb_labels_yes_l=1&before=&wikidata_prop_item_use=&format=html&search_wiki=&doit=] ** dsb: 22.83% (786) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&outlinks_yes=&categories=%21G%C5%82owna+kategorija&project=wikipedia&referrer_name=&search_filter=&langs_labels_any=&referrer_url=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&maxlinks=&templates_no=&min_sitelink_count=&links_to_no=&pagepile=&max_statements=&subpage_filter=either&active_tab=tab_categories&max_sitelink_count=&wikidata_item=no&wikidata_label_language=&cb_labels_no_l=1&ns%5B0%5D=1&sitelinks_no=&sparql=&talk_page_exists=both&page_image=no&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&common_wiki=auto&links_to_all=&min_statements=&depth=18&minlinks=&wikidata_prop_item_use=&language=dsb&cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_yes_l=1&larger=&labels_no=&sortby=none&common_wiki_other=&smaller=&doit=] ** cs: 42.18% (248854) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list_wiki=&langs_labels_any=&cb_labels_yes_l=1&pagepile=&source_combination=&search_wiki=&wikidata_prop_item_use=&search_max_results=500&outlinks_yes=&langs_labels_no=&after=&search_filter=&depth=18&show_soft_redirects=both&search_query=&sortorder=ascending&edits%5Bflagged%5D=both&language=cs&active_tab=tab_categories&wikidata_item=no&output_limit=&categories=Hlavn%C3%AD+kategorie&referrer_name=&ns%5B0%5D=1&templates_yes=&common_wiki=auto&cb_labels_no_l=1&page_image=no&minlinks=&max_statements=&project=wikipedia&wpiu=any&namespace_conversion=keep&sitelinks_yes=&sparql_server=wikidata&min_redlink_count=1&subpage_filter=either&maxlinks=&cb_labels_any_l=1&ores_prediction=any&outlinks_no=&sitelinks_no=&interface_language=en&max_age=&referrer_url=&templates_no=] ** sk: 39.48% (102371) [https://petscan.wmcloud.org/?min_redlink_count=1&interface_language=en&talk_page_exists=both&langs_labels_yes=&project=wikipedia&langs_labels_no=&search_filter=&language=sk&max_identifiers=&depth=18&ores_prediction=any&cb_labels_yes_l=1&sortby=none&source_combination=&templates_yes=&page_image=no&after=&wikidata_source_sites=&ores_prob_from=&cb_labels_any_l=1&edits%5Bflagged%5D=both&smaller=&show_disambiguation_pages=both&wikidata_item=no&sitelinks_any=&templates_no=&negcats=&sortorder=ascending&manual_list=&cb_labels_no_l=1&search_max_results=500&outlinks_yes=&templates_any=&sparql_server=wikidata&ns%5B0%5D=1&edits%5Bbots%5D=both&categories=Z%C3%A1kladn%C3%A9+kateg%C3%B3rie&common_wiki=auto&outlinks_any=&outlinks_no=&subpage_filter=either&links_to_all=&minlinks=&labels_no=] ** en: >500000 [] ** de: >500000 [] ** eo: 33.82% (129952) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&ores_prediction=any&interface_language=en&search_wiki=&depth=18&sitelinks_yes=&show_soft_redirects=both&labels_any=&edits%5Bflagged%5D=both&templates_any=&cb_labels_any_l=1&page_image=no&maxlinks=&cb_labels_no_l=1&outlinks_no=&links_to_all=&links_to_any=&categories=%C4%88io&sparql=&ns%5B0%5D=1&outlinks_yes=&language=eo&search_filter=&wikidata_source_sites=&min_identifiers=&sortby=none&cb_labels_yes_l=1&referrer_name=&langs_labels_any=&show_disambiguation_pages=both&langs_labels_no=&output_compatability=catscan&minlinks=&min_statements=&sitelinks_any=&subpage_filter=either&since_rev0=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&max_identifiers=&langs_labels_yes=&labels_no=&project=wikipedia&doit=] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * 2026-04-15 — 0.63% (35) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) * 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> 82o8vmplwxatcbojka68exi41ifykn1 195543 195542 2026-04-15T18:23:22Z Iketsi 3254 - 195543 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |- |2026-04-15 ||csb ||5553 ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}} |} ---- * {{/S+|\<gallery|1280|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * bez obrazka: ** csb: 39.89% (2216); -Kalãdarium: 23.04% (1280) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list=&links_to_no=&common_wiki=auto&ns%5B0%5D=1&sitelinks_any=&outlinks_no=&outlinks_yes=&edits%5Bflagged%5D=both&edits%5Bbots%5D=both&language=csb&source_combination=&outlinks_any=&max_identifiers=&cb_labels_yes_l=1&cb_labels_any_l=1&before=&referrer_url=&links_to_any=&project=wikipedia&page_image=no&output_compatability=catscan&show_disambiguation_pages=both&larger=&after=&referrer_name=&max_statements=&common_wiki_other=&langs_labels_any=&search_filter=&wikidata_prop_item_use=&cb_labels_no_l=1&manual_list_wiki=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&depth=18&sparql=&format=html&output_limit=&search_max_results=500&sortorder=ascending&wpiu=any&interface_language=en&maxlinks=&minlinks=&min_redlink_count=1&wikidata_item=no&templates_any=&doit=][https://petscan.wmcloud.org/?labels_any=&outlinks_any=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&project=wikipedia&min_statements=&search_filter=&depth=18&search_query=&rxp_filter=&format=html&active_tab=tab_categories&templates_yes=&manual_list_wiki=&source_combination=&after=&cb_labels_no_l=1&language=csb&combination=subset&min_redlink_count=1&labels_yes=&maxlinks=&interface_language=en&search_wiki=&cb_labels_yes_l=1&since_rev0=&search_max_results=500&wikidata_item=no&max_identifiers=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&manual_list=&show_soft_redirects=both&subpage_filter=either&negcats=Kal%C3%A3darium&sparql_server=wikidata&sitelinks_no=&larger=&links_to_any=&pagepile=&labels_no=&templates_no=&cb_labels_any_l=1&sitelinks_any=&sitelinks_yes=&edits%5Bflagged%5D=both&doit=] ** pl: 29.21% (494098) [https://petscan.wmcloud.org/?cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_no_l=1&talk_page_exists=both&search_max_results=500&common_wiki=auto&before=&search_wiki=&language=pl&show_redirects=both&minlinks=&output_compatability=catscan&max_age=&referrer_name=&categories=Kategorie&project=wikipedia&max_identifiers=&active_tab=tab_categories&outlinks_any=&sparql_server=wikidata&labels_yes=&depth=18&wpiu=any&min_redlink_count=1&output_limit=&max_statements=&wikidata_label_language=&labels_no=&ores_prob_to=&show_soft_redirects=both&negcats=&rxp_filter=&outlinks_no=&templates_yes=&page_image=no&edits%5Bbots%5D=both&since_rev0=&sitelinks_no=&search_filter=&cb_labels_yes_l=1&manual_list=&source_combination=&sitelinks_yes=&ores_type=any&ns%5B0%5D=1] ** szl: 77.73% (46774) [https://petscan.wmcloud.org/?sitelinks_yes=&min_identifiers=&sortby=none&rxp_filter=&search_max_results=500&links_to_no=&labels_no=&subpage_filter=either&cb_labels_any_l=1&templates_yes=&sitelinks_no=&langs_labels_no=&links_to_any=&namespace_conversion=keep&categories=Przod%C5%84o+zajta&max_statements=&outlinks_yes=&templates_no=&labels_any=&ores_prob_to=&referrer_url=&cb_labels_yes_l=1&minlinks=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&edits%5Banons%5D=both&max_sitelink_count=&show_redirects=both&language=szl&links_to_all=&sitelinks_any=&langs_labels_any=&interface_language=en&min_redlink_count=1&max_identifiers=&cb_labels_no_l=1&project=wikipedia&larger=&manual_list_wiki=&depth=18&outlinks_any=&common_wiki=auto&min_sitelink_count=&maxlinks=&doit=] ** hsb: 29.77% (4238) [https://petscan.wmcloud.org/?interface_language=en&min_sitelink_count=&maxlinks=&project=wikipedia&depth=18&pagepile=&wpiu=any&wikidata_source_sites=&language=hsb&page_image=no&cb_labels_no_l=1&min_redlink_count=1&after=&show_disambiguation_pages=both&outlinks_no=&max_identifiers=&max_age=&max_statements=&langs_labels_no=&output_limit=&outlinks_yes=&min_statements=&wikidata_label_language=&templates_no=&show_soft_redirects=both&talk_page_exists=both&cb_labels_any_l=1&subpage_filter=either&wikidata_item=no&ns%5B0%5D=1&ores_prob_from=&sparql_server=wikidata&sitelinks_yes=&search_max_results=500&common_wiki_other=&search_query=&namespace_conversion=keep&categories=%21H%C5%82owna+kategorija&common_wiki=auto&templates_yes=&cb_labels_yes_l=1&before=&wikidata_prop_item_use=&format=html&search_wiki=&doit=] ** dsb: 22.83% (786) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&outlinks_yes=&categories=%21G%C5%82owna+kategorija&project=wikipedia&referrer_name=&search_filter=&langs_labels_any=&referrer_url=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&maxlinks=&templates_no=&min_sitelink_count=&links_to_no=&pagepile=&max_statements=&subpage_filter=either&active_tab=tab_categories&max_sitelink_count=&wikidata_item=no&wikidata_label_language=&cb_labels_no_l=1&ns%5B0%5D=1&sitelinks_no=&sparql=&talk_page_exists=both&page_image=no&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&common_wiki=auto&links_to_all=&min_statements=&depth=18&minlinks=&wikidata_prop_item_use=&language=dsb&cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_yes_l=1&larger=&labels_no=&sortby=none&common_wiki_other=&smaller=&doit=] ** cs: 42.18% (248854) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list_wiki=&langs_labels_any=&cb_labels_yes_l=1&pagepile=&source_combination=&search_wiki=&wikidata_prop_item_use=&search_max_results=500&outlinks_yes=&langs_labels_no=&after=&search_filter=&depth=18&show_soft_redirects=both&search_query=&sortorder=ascending&edits%5Bflagged%5D=both&language=cs&active_tab=tab_categories&wikidata_item=no&output_limit=&categories=Hlavn%C3%AD+kategorie&referrer_name=&ns%5B0%5D=1&templates_yes=&common_wiki=auto&cb_labels_no_l=1&page_image=no&minlinks=&max_statements=&project=wikipedia&wpiu=any&namespace_conversion=keep&sitelinks_yes=&sparql_server=wikidata&min_redlink_count=1&subpage_filter=either&maxlinks=&cb_labels_any_l=1&ores_prediction=any&outlinks_no=&sitelinks_no=&interface_language=en&max_age=&referrer_url=&templates_no=] ** sk: 39.48% (102371) [https://petscan.wmcloud.org/?min_redlink_count=1&interface_language=en&talk_page_exists=both&langs_labels_yes=&project=wikipedia&langs_labels_no=&search_filter=&language=sk&max_identifiers=&depth=18&ores_prediction=any&cb_labels_yes_l=1&sortby=none&source_combination=&templates_yes=&page_image=no&after=&wikidata_source_sites=&ores_prob_from=&cb_labels_any_l=1&edits%5Bflagged%5D=both&smaller=&show_disambiguation_pages=both&wikidata_item=no&sitelinks_any=&templates_no=&negcats=&sortorder=ascending&manual_list=&cb_labels_no_l=1&search_max_results=500&outlinks_yes=&templates_any=&sparql_server=wikidata&ns%5B0%5D=1&edits%5Bbots%5D=both&categories=Z%C3%A1kladn%C3%A9+kateg%C3%B3rie&common_wiki=auto&outlinks_any=&outlinks_no=&subpage_filter=either&links_to_all=&minlinks=&labels_no=] ** en: >500000 [] ** de: >500000 [] ** eo: 33.82% (129952) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&ores_prediction=any&interface_language=en&search_wiki=&depth=18&sitelinks_yes=&show_soft_redirects=both&labels_any=&edits%5Bflagged%5D=both&templates_any=&cb_labels_any_l=1&page_image=no&maxlinks=&cb_labels_no_l=1&outlinks_no=&links_to_all=&links_to_any=&categories=%C4%88io&sparql=&ns%5B0%5D=1&outlinks_yes=&language=eo&search_filter=&wikidata_source_sites=&min_identifiers=&sortby=none&cb_labels_yes_l=1&referrer_name=&langs_labels_any=&show_disambiguation_pages=both&langs_labels_no=&output_compatability=catscan&minlinks=&min_statements=&sitelinks_any=&subpage_filter=either&since_rev0=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&max_identifiers=&langs_labels_yes=&labels_no=&project=wikipedia&doit=] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * 2026-04-15 — 0.63% (35) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) * 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> 3e0jx9481nba0hhezsqkelgxur0hhrx 10 12541 195512 193727 2026-04-15T15:55:46Z Iketsi 3254 <code><nowiki> 195512 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Top icon |id=1-csb |link=:Kategòrëjô:Nôpiérwi pò kaszëbskù |text=Nôpiérwi pò kaszëbskù |image=Paris transit icons - Métro 1.svg |width=20 |height=20 }}<!-- -->{{#ifeq:{{{kat|}}}|nie||[[Kategòrëjô:Nôpiérwi pò kaszëbskù|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly><noinclude> <code><nowiki>{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}</nowiki></code> {{Nôpiérwi pò kaszëbskù|kat=nie}} </noinclude> cj5tzjiepfv7bs64van5u2dd8fcoiro 195513 195512 2026-04-15T15:57:39Z Iketsi 3254 kat. 195513 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Top icon |id=1-csb |link=:Kategòrëjô:Nôpiérwi pò kaszëbskù |text=Nôpiérwi pò kaszëbskù |image=Paris transit icons - Métro 1.svg |width=20 |height=20 }}<!-- -->{{#ifeq:{{{kat|}}}|nie||[[Kategòrëjô:Nôpiérwi pò kaszëbskù|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly><noinclude> <code><nowiki>{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}</nowiki></code> {{Nôpiérwi pò kaszëbskù|kat=nie}} →[[:Kategòrëjô:Nôpiérwi pò kaszëbskù]] </noinclude> 2h9lsxpg8dr1b6ejixuw2zrpvvpqxrn 195514 195513 2026-04-15T15:58:54Z Iketsi 3254 <br> 195514 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Top icon |id=1-csb |link=:Kategòrëjô:Nôpiérwi pò kaszëbskù |text=Nôpiérwi pò kaszëbskù |image=Paris transit icons - Métro 1.svg |width=20 |height=20 }}<!-- -->{{#ifeq:{{{kat|}}}|nie||[[Kategòrëjô:Nôpiérwi pò kaszëbskù|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly><noinclude> <code><nowiki>{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}</nowiki></code> {{Nôpiérwi pò kaszëbskù|kat=nie}}<br>→[[:Kategòrëjô:Nôpiérwi pò kaszëbskù]] </noinclude> oessa8ssz1ijyskah4yp7v8928hmqf2 10 12556 195642 194837 2026-04-16T11:47:17Z Iketsi 3254 „youtube” bez {{YouTube}} 195642 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|14px|link=]] [https://www.youtube.com/{{#switch:{{{typ}}} | u | user | użytkownik = user/{{{id|}}} | c | channel | kanał = {{{id|}}} | p | playlist | lista = playlist?list={{{id|}}} | v | video | film | #default = watch?v={{{id|{{{1|}}}}}}{{#if: {{{t|{{{3|}}}}}} | &t={{{t|{{{3|}}}}}} | }} }} {{{tituł|{{{titel|{{{2|{{{typ|Film}}}}}}}}}}}}] na YouTube</includeonly><noinclude> ---- * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=insource%3A%2Fyoutube%2F+-hastemplate%3AYouTube&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 „youtube” bez <nowiki>{{YouTube}}</nowiki>] ---- <code><nowiki>{{YouTube|uqdmmC3YX08|Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô|archive=https://web.archive.org/web/20140307174041/http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08}}</nowiki></code> :{{YouTube|uqdmmC3YX08|Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô|archive=https://web.archive.org/web/20140307174041/http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08}} ---- </noinclude> ry7mzlaon46tyc0ic264o8bxiilzrq9 10 12582 195406 194482 2026-04-15T12:43:01Z Iketsi 3254 ++ 195406 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if: {{{pl|}}} | {{#if: {{{pl2|}}} | [{{{pl|}}} {{{pl2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|pl}}) | pl2=? }} |}} ::{{#if: {{{en|}}} | {{#if: {{{en2|}}} | [{{{en|}}} {{{en2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|en}}) | en2=? }} |}} ::{{#if: {{{uk|}}} | {{#if: {{{uk2|}}} | [{{{uk|}}} {{{uk2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|uk}}) | uk2=? }} |}} ::{{#if: {{{ru|}}} | {{#if: {{{ru2|}}} | [{{{ru|}}} {{{ru2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|ru}}) | ru2=? }} |}} </includeonly><noinclude> ---- <pre> {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская </pre> {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} ---- </noinclude> p4m76uyc13ybxljyto5oao0ztnnvr27 195407 195406 2026-04-15T12:43:28Z Iketsi 3254 }} 195407 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if: {{{pl|}}} | {{#if: {{{pl2|}}} | [{{{pl|}}} {{{pl2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|pl}}) | pl2=? }} |}} ::{{#if: {{{en|}}} | {{#if: {{{en2|}}} | [{{{en|}}} {{{en2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|en}}) | en2=? }} |}} ::{{#if: {{{uk|}}} | {{#if: {{{uk2|}}} | [{{{uk|}}} {{{uk2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|uk}}) | uk2=? }} |}} ::{{#if: {{{ru|}}} | {{#if: {{{ru2|}}} | [{{{ru|}}} {{{ru2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|ru}}) | ru2=? }} |}} </includeonly><noinclude> ---- <pre> {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} </pre> {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} ---- </noinclude> rkb7v32olivrwyrqyu64d4y50dziuh4 195409 195407 2026-04-15T12:56:18Z Iketsi 3254 +ua, ko/kr, ja/jp, zh-hans/zhs, zh-hant/zht 195409 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if: {{{pl|}}} | {{#if: {{{pl2|}}} | [{{{pl|}}} {{{pl2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|pl}}) | pl2=? }} |}} ::{{#if: {{{en|}}} | {{#if: {{{en2|}}} | [{{{en|}}} {{{en2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|en}}) | en2=? }} |}} ::{{#if: {{{uk|{{{ua|}}}}}} | {{#if: {{{uk2|{{{ua2|}}}}}} | [{{{uk|{{{ua|}}}}}} {{{uk2|{{{ua2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|uk}}) | uk2=? }} |}} ::{{#if: {{{ko|{{{kr|}}}}}} | {{#if: {{{ko2|{{{kr2|}}}}}} | [{{{ko|{{{kr|}}}}}} {{{ko2|{{{kr2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|ko}}) | ko2=? }} |}} ::{{#if: {{{ja|{{{jp|}}}}}} | {{#if: {{{ja2|{{{jp2|}}}}}} | [{{{ja|{{{jp|}}}}}} {{{ja2|{{{jp2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|ja}}) | ja2=? }} |}} ::{{#if: {{{zh-hans|{{{zhs|}}}}}} | {{#if: {{{zh-hans2|{{{zhs2|}}}}}} | [{{{zh-hans|{{{zhs|}}}}}} {{{zh-hans2|{{{zhs2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|zh-hans}}) | zh-hans2=? }} |}} ::{{#if: {{{zh-hant|{{{zht|}}}}}} | {{#if: {{{zh-hant2|{{{zht2|}}}}}} | [{{{zh-hant|{{{zht|}}}}}} {{{zh-hant2|{{{zht2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|zh-hant}}) | zh-hant2=? }} |}} ::{{#if: {{{ru|}}} | {{#if: {{{ru2|}}} | [{{{ru|}}} {{{ru2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|ru}}) | ru2=? }} |}} </includeonly><noinclude> ---- <pre> {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} </pre> {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} ---- </noinclude> 7c9jiczydozbsleozsft7wjkp97fn67 195413 195409 2026-04-15T13:02:44Z Iketsi 3254 + 195413 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if: {{{pl|}}} | {{#if: {{{pl2|}}} | [{{{pl|}}} {{{pl2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|pl}}) | pl2=? }} |}} ::{{#if: {{{en|}}} | {{#if: {{{en2|}}} | [{{{en|}}} {{{en2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|en}}) | en2=? }} |}} ::{{#if: {{{uk|{{{ua|}}}}}} | {{#if: {{{uk2|{{{ua2|}}}}}} | [{{{uk|{{{ua|}}}}}} {{{uk2|{{{ua2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|uk}}) | uk2=? }} |}} ::{{#if: {{{ko|{{{kr|}}}}}} | {{#if: {{{ko2|{{{kr2|}}}}}} | [{{{ko|{{{kr|}}}}}} {{{ko2|{{{kr2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|ko}}) | ko2=? }} |}} ::{{#if: {{{ja|{{{jp|}}}}}} | {{#if: {{{ja2|{{{jp2|}}}}}} | [{{{ja|{{{jp|}}}}}} {{{ja2|{{{jp2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|ja}}) | ja2=? }} |}} ::{{#if: {{{zh-hans|{{{zhs|}}}}}} | {{#if: {{{zh-hans2|{{{zhs2|}}}}}} | [{{{zh-hans|{{{zhs|}}}}}} {{{zh-hans2|{{{zhs2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|zh-hans}}) | zh-hans2=? }} |}} ::{{#if: {{{zh-hant|{{{zht|}}}}}} | {{#if: {{{zh-hant2|{{{zht2|}}}}}} | [{{{zh-hant|{{{zht|}}}}}} {{{zh-hant2|{{{zht2|}}}}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|zh-hant}}) | zh-hant2=? }} |}} ::{{#if: {{{ru|}}} | {{#if: {{{ru2|}}} | [{{{ru|}}} {{{ru2|}}}] na Culture.pl ({{Jãz.|ru}}) | ru2=? }} |}} </includeonly><noinclude> ---- * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=insource%3A%2Fculture.pl%2F+-hastemplate%3Aculture.pl&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 „culture.pl” bez <nowiki>{{culture.pl}}</nowiki>] ---- <pre> {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} </pre> {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/olga-boznanska|pl2=Olga Boznańska|pl-arch |en=https://culture.pl/en/artist/olga-boznanska|en2=Olga Boznańska |uk=https://culture.pl/ua/mytets/olha-boznanska-mystkynya-portretiv-i-poetyky-temnykh-barv|uk2=Ольга Бознанська – мисткиня портретів і поетики темних барв |ru=https://culture.pl/ru/artist/olga-boznanskaya|ru2=Ольга Бознанская }} ---- </noinclude> pqf7y6rxhvs1lmymkcm04w490flhvij 10 12590 195641 194568 2026-04-16T11:44:40Z Iketsi 3254 „sloworz.org” bez {{sloworz.org}} 195641 wikitext text/x-wiki <includeonly>https://sloworz.org/word/{{{1}}}/meaning/{{{2}}}</includeonly><noinclude> ---- * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=insource%3A%2Fsloworz.org%2F+-hastemplate%3Asloworz.org&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 „sloworz.org” bez <nowiki>{{sloworz.org}}</nowiki>] ---- </noinclude> r4dy4i2q3c41y73vk4xdz2vq2jfig7e 0 12592 195431 194723 2026-04-15T13:42:56Z Orbitminis 18250 Dofùlowanié òd pòlsczi Wikipedie 195431 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Emblem of the Papacy SE.svg|mały|Herb Apostolsczi Stolëcë i pôpiestwa]] '''Papiéż''' abò '''pôpiéż''' (Swiãti Òjc, [[Łacyńsczi jãzëk|łac]]. ''summus pontifex'', òd przedwiecznégò [[Pontifex maximus|''pontifex maximus'']]'';'' [[Italsczi jãzëk|it]]. ''papa'', [[Grecczi jãzëk|gr]]. ''πάπας'' (''papas''); dzejającô fòrma w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] pòchòdzy òd [[Czesczi jãzëk|czesczégò]] ''papež'') – [[Rzimskô diecezjô|biskùp]] [[Rzimskô diecezjô|Rzimù]], prymas Italii, przódnik [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcczégò]] [[Katolëcczi Kòscół|Kòscóła]], [[Apostolskô Stolëca|głowa Apostolsczi Stolëcë]] oraz suweren Państwa Gardu [[Watikan]]. Titulë papiéża brëkùją téż: [[kòptijsczi patriarcha Aleksandrii]], głowa [[Kòptijsczi Prawòsławny Kòscół|kòptijsczégò Kòscoła]], a téż [[prawòsławny patriarcha Aleksandrii]], przódnik [[Prawòsławié|prawòsławnégò]] [[Aleksandrijsczi Prawòsławny Patriarchat|Aleksandrijsczégò Patriarchatu]] oraz przódnik [[Palmarińsczi Kòscół|Palmarińsczégò Kòscoła]]. == Galeriô papieżów == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:BentoXVI-30-10052007.jpg|[[Benedikt XVI]] Òbrôzk:EU @ G7 Summit 2024 - Family photo (06) (cropped).jpg|[[Frãcëszk (papiéż)|Frãcëszk]] Òbrôzk:Gregory_IX.jpg|[[Papiéż Grégòr IX|Grégòr IX]] Òbrôzk:ADAMELLO - PAPA - Giovanni Paolo II - panoramio (cropped).jpg|[[Jan Paweł II]] Òbrôzk:Ioannes XXIII, by De Agostini, 1958–1963.jpg|[[Papiéż Jón XXIII|Jón XXIII]] Òbrôzk:Pius X, by Francesco De Federicis, 1903 (retouched, colorized).tif|[[Papiéż Pius X|Pius X]] Òbrôzk:Malina, J.B. - Orbis Catholicus, 1 (Papst Pius XI.) (cropped).jpg|[[Papiéż Pius XI|Pius XI]] Òbrôzk:Milei y León XIV (cropped).jpg|[[Léón XIV]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Watikan]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Papiéże| ]] dqgse8kiy367mmmxwf1ng9t61zgbchg 195433 195431 2026-04-15T13:56:41Z Orbitminis 18250 Dofùlowanié òd pòlsczi Wikipedie (Hewòtny artikel terô je dofùlowóny, mòże bëc) 195433 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Emblem of the Papacy SE.svg|mały|[[Herb Apostolsczi Stolëcë|Herb Apostolsczi Stolëcë i pôpiestwa]]]] '''Papiéż''' abò '''pôpiéż''' (Swiãti Òjc, [[Łacyńsczi jãzëk|łac]]. ''summus pontifex'', òd przedwiecznégò [[Pontifex maximus|''pontifex maximus'']]'';'' [[Italsczi jãzëk|it]]. ''papa'', [[Grecczi jãzëk|gr]]. ''πάπας'' (''papas''); dzejającô fòrma w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] pòchòdzy òd [[Czesczi jãzëk|czesczégò]] ''papež'') – [[Rzimskô diecezjô|biskùp]] [[Rzimskô diecezjô|Rzimù]], prymas Italii, przódnik [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcczégò]] [[Katolëcczi Kòscół|Kòscóła]], [[Apostolskô Stolëca|głowa Apostolsczi Stolëcë]] oraz suweren Państwa Gardu [[Watikan]]. Titulë papiéża brëkùją téż: [[kòptijsczi patriarcha Aleksandrii]], głowa [[Kòptijsczi Prawòsławny Kòscół|kòptijsczégò Kòscoła]], a téż [[prawòsławny patriarcha Aleksandrii]], przódnik [[Prawòsławié|prawòsławnégò]] [[Aleksandrijsczi Prawòsławny Patriarchat|Aleksandrijsczégò Patriarchatu]] oraz przódnik [[Palmarińsczi Kòscół|Palmarińsczégò Kòscoła]]. == Pôpiesczi pòntifikat == [[Pòntifikat]] to cząd sprôwianiô ùrzãdu przez Nôwëższégò Pòntifika (łac. ''Summus Pontifex''), czëlë papiéża. Papiéż rozpòczënô pòntifikat w dobë przëjãcô wëbiéru dokònónégò przez kònklawe, a kùńczy w mòmence smiercë abò ògłoszeniô renuntiatio ([[Rezygnacjô papiéża|rezygnacji]]). W historii 11 papiéżów zrezygnowôło z zasadaniô na pioterowim trónie. Slédnym z nich béł [[Benedikt XVI]], jaczi zrezygnowôł z fùnkcji papiéża 28 gromicznika 2013 ò gòdzënie 20:00. == Galeriô papieżów == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:BentoXVI-30-10052007.jpg|[[Benedikt XVI]] Òbrôzk:EU @ G7 Summit 2024 - Family photo (06) (cropped).jpg|[[Frãcëszk (papiéż)|Frãcëszk]] Òbrôzk:Gregory_IX.jpg|[[Papiéż Grégòr IX|Grégòr IX]] Òbrôzk:ADAMELLO - PAPA - Giovanni Paolo II - panoramio (cropped).jpg|[[Jan Paweł II]] Òbrôzk:Ioannes XXIII, by De Agostini, 1958–1963.jpg|[[Papiéż Jón XXIII|Jón XXIII]] Òbrôzk:Pius X, by Francesco De Federicis, 1903 (retouched, colorized).tif|[[Papiéż Pius X|Pius X]] Òbrôzk:Malina, J.B. - Orbis Catholicus, 1 (Papst Pius XI.) (cropped).jpg|[[Papiéż Pius XI|Pius XI]] Òbrôzk:Milei y León XIV (cropped).jpg|[[Léón XIV]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Watikan]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Papiéże| ]] b9s6yujx5o1fhlr22cf1cq9fw3o3npi 0 12605 195439 195127 2026-04-15T14:08:03Z Orbitminis 18250 pisënk 195439 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Lech Kaczińsczi|gwôsné jimiã=Lech Kaczyński|Òbrôzk=Lech Kaczyński.jpg|òpis=2006|Data_ùrodzeniô=18 czerwińca 1949|Mol_ùrodzeniô=[[Warszawa]]|Data_smierci=10 łżëkwiata 2010|Mol_smierci=Smòleńsk|1. fónkcjô=Prezydent Pòlsczi Repùbliczi|1. Pierszô_dama=Mariô Kaczińska|1. Pòprzédca=[[Aleksander Kwaśniewsczi]]|1. Nastãpnik=[[Barnisłôw Komorowsczi]]|1. Patrio=PiS|2. fónkcjô=Prezydent Stolëcznegò Gardu Warszawë|2. Òd=18 lëstopadnika 2002|2. Do=22 gòdnika 2005|2. Pòprzédca=Wòjcech Kozak|2. Nastãpnik=Mirosław Kochalski (p.f.)|2. Patrio=PiS|3. fónkcjô=Przédnik Prawa ë Sprawiedlëwosci|3. Òd=29 maja 2001|3. Do=18 stëcznika 2003|3. Nastãpnik=[[Jarosłôw Kaczińsczi]]|4. fónkcjô=Minyster Sprawiedlëwosci, generôlny prokùratór|4. Òd=12 czerwińca 2000|4. Do=5 lëpińca 2001|4. Patrio=PiS|4. Pòprzédca=Hanna Suchocka|4. Nastãpnik=Stanisłôw Iwanicki|5. fónkcjô=Przédnik Nôwëższi Jizbë Kóntroli|5. Òd=14 gromicznika 1992|5. Do=8 czerwińca 1995|5. Pòprzédca=Piotr Kownacczi (p.ò.)|5. Nastãpnik=Janusz Wojciechowsczi|1. Òd=23 gòdnika 2005|1. Do=10 łżëkwiata 2010}} '''Lech Aleksander Kaczińsczi''' (ùr. 18 czerwińca 1949 w [[Warszawa|Warszawie]], zm. 10 łżëkwiata 2010 w [[Smòleńsk|Smòleńsku]]) bëł pòlsczim pòlitikã ë rëchcenwaltã, òd 23 gòdnika 2005 do 10 łżëkwiata 2010 bëł prezydeńtã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]<ref name=":0">''[https://web.archive.org/web/20221116135659/https://www.prezydent.pl/kancelaria/archiwum/archiwum-lecha-kaczynskiego/prezydent/biografia Życiorys Lecha Kaczyńskiego].''&nbsp;prezydent.pl.&nbsp;[dost. 2026-04-12].&nbsp;(<abbr>pòll.</abbr>).</ref>. Zdżinął w Smòleńsczi katastrofie w 2010<ref>''[https://forsal.pl/artykuly/412502,samolot-prezydencki-rozbil-sie-w-smolensku-na-pokladzie-znajdowali-sie-min-para-prezydencka-i-szef-nbp.html Samolot prezydencki rozbił się w Smoleńsku, na pokładzie znajdowali się m.in. para prezydencka i szef NBP]'' [online], forsal.pl, 10 kwietnia 2010 [dost 2026-04-12] (pòl.).</ref>. Bëł bratã blëzniôkã przédnika [[Prawò ë Sprawiedlëwosc|Prawa]] [[Prawò ë Sprawiedlëwòsc|ë Sprawiedlëwòscë]] Jarosława Kaczińsczégò<ref name=":0" />. Sztudérowôł na Wëdzéle Prawa i Administracje Warszawsczégò Ùniwersytetu, dze ukończëł sztudia magistersczé ë doktorancczé<ref>[https://dziedzictwopamieci.sejm.gov.pl/smolensk.nsf/bio.xsp?name=Kaczy%C5%84ski%20Lech ''Lech Kaczyński - biografia''].&nbsp;Dziedzictwo pamięci.&nbsp;[dost. 2026-04-12].&nbsp;(<abbr>pòl.</abbr>).</ref>. == Òbaczë téż == * [[Barnisłôw Komorowsczi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Prezydencë Pòlsczi|Kaczińsczi, Lech]] jf07xe1zxqzsm8ap2sxxqohgategd0o 0 12624 195443 195389 2026-04-15T14:22:21Z Iketsi 3254 +Dubbindżi pò kaszëbskù 195443 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Zbigniew Jankowski''' (ùr. [[9 lëpińca]] 1950) – pòlsczi aktór i reżiséra<ref>https://filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=111532</ref><ref>https://www.filmweb.pl/person/Zbigniew+Jankowski-81920</ref><ref>https://encyklopediateatru.pl/osoby/1537/zbigniew-jankowski</ref>. == Dubbindżi pò kaszëbskù == * 1979: [[Jezës (film 1979)|Jezës]]<ref>https://dubbingpedia.pl/wiki/Zbigniew_Jankowski</ref> == Òbaczë téż == * [[Dubbing]] * [[Knéga Zôczątków]] * [[Knéga Wińdzeniô]] * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Jezës (film 1979)]] * [[Jerzy Stuhr]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://dubbingpedia.pl/wiki/Zbigniew_Jankowski * https://web.archive.org/web/20260413025538/https://d2y2gzgc06w0mw.cloudfront.net/output/12869.aac * {{YouTube|cpmtskZBiRM|Jo!/Tak! Jô jem Kaszëba / Zbigniew Jankowski / Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021|Kaszubi PL (ZKP)}} * {{YouTube|84KrFWm-nbQ|11 Dobroc nadgrodzonô – Kaszubi PL (ZKP)}} * {{YouTube|9ksMXxselhs|Księga Rodzaju}} Knéga Zôczątków, 2015 * {{YouTube|OK0PIodcA50|Księga Wyjścia}} Knéga Wińdzeniô, 2016 {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Jankowski, Zbigniew}} [[Kategòrëjô:Aktorzë]] r2sgw1bkhrrdhmm5i6axvnykawtff3d 195445 195443 2026-04-15T14:23:30Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Danuta Stenka]] 195445 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Zbigniew Jankowski''' (ùr. [[9 lëpińca]] 1950) – pòlsczi aktór i reżiséra<ref>https://filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=111532</ref><ref>https://www.filmweb.pl/person/Zbigniew+Jankowski-81920</ref><ref>https://encyklopediateatru.pl/osoby/1537/zbigniew-jankowski</ref>. == Dubbindżi pò kaszëbskù == * 1979: [[Jezës (film 1979)|Jezës]]<ref>https://dubbingpedia.pl/wiki/Zbigniew_Jankowski</ref> == Òbaczë téż == * [[Dubbing]] * [[Jezës (film 1979)]] * [[Knéga Zôczątków]] * [[Knéga Wińdzeniô]] * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Danuta Stenka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://dubbingpedia.pl/wiki/Zbigniew_Jankowski * https://web.archive.org/web/20260413025538/https://d2y2gzgc06w0mw.cloudfront.net/output/12869.aac * {{YouTube|cpmtskZBiRM|Jo!/Tak! Jô jem Kaszëba / Zbigniew Jankowski / Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021|Kaszubi PL (ZKP)}} * {{YouTube|84KrFWm-nbQ|11 Dobroc nadgrodzonô – Kaszubi PL (ZKP)}} * {{YouTube|9ksMXxselhs|Księga Rodzaju}} Knéga Zôczątków, 2015 * {{YouTube|OK0PIodcA50|Księga Wyjścia}} Knéga Wińdzeniô, 2016 {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Jankowski, Zbigniew}} [[Kategòrëjô:Aktorzë]] 39gt7um78d050jdl2yvfs2mpzc3hg8z 0 12631 195634 195111 2026-04-16T09:11:29Z EmausBot 2697 Bòt: Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Kaszëbsczé Mùzeùm miona Frãcëszka Trédra w Kartuzach]] 195634 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kaszëbsczé Mùzeùm miona Frãcëszka Trédra w Kartuzach]] khnd4v2plq1cww1ezpji0f84ar8nv8q 0 12659 195497 195394 2026-04-15T15:45:06Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}}, {{Commons}} 195497 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Собор Святого Юра у Львові.JPG|mały|Sobór Sw. Jurë w Lwowie]] '''Archikatedralny sobór sw. Jurë we Lwòwie''' ([[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkr]]. ''Архикатедра́льний собо́р Свято́го Ю́ра'') – katédra we Lwòwie, historyczny stolëcë zôpôdny Ùkrajinë. Bùdowónô bëła w latach 1744-1760 i stoi na ùrzmie w centrum gardu. Dzys je to cerkwiô lwòwsczi archidiecezje [[Ùkrajińsczi Greckòkatolëcczi Kòscół|Ùkrajińsczégò Greckòkatolëcczégò Kòscoła]]. == Historiô == Na ùrzmie ju w XIII stalacym stała kaplëca i chëczë klôsztorników<ref>Aleksander Medyński, ''Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto'', Lwów 1937, s. 59.</ref>. Kòl 1280 rokù princ Lew Halicczi zbùdowôł drzewianą cerkwiã i klôsztór. Pò tim, jak w 1340 pierwòszné zabùdowania òstałë spôloné, pòwsta ceglanô gòtickô swiãtnica. Zbùdowónô dalek za gardowima mùrama, nie òsta dosygnãtô przez wiôldżi òdżin we Lwòwie w 1527 rokù. W latach 1743-1744 gòtickô swiãtnica òsta zrénowónô, a w ji plac pòwstôł nowi bùdink, pòdług projektu lwòwsczégò architekta Bernarda Meretyna<ref>Bartłomiej Kaczorowski, ''Zabytki starego Lwowa,'' Warszawa 1990, s. 149.</ref>. Bùdacjô rozpòczãła sã jesz w 1744 rokù. Pò smiercë Meretyna w 1759, do 1764 bùdowã prowadzył Klemens Fesinger. Bùtnowi wëzdrzatk skùńczono w 1772 rokù. W 1946 rokù, na [[Lwòwsczi pseùdosobór|lwòwsczim pseùdosobòrze]], stalinowskô wëszëzna [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|ZSRR]] zniosła Gerckòkatolëcczi Kòscół w Ùkrajinie i włãczëła jegò sztrukturë do [[Rusczi Prawòsławny Kòscół|Rusczi Prawòsławny Cerkwie]]. [[Apòsztolskô Stolëca]] nie ùznała pòstanowieniów sobòru, a procëmné decyzjóm dëchòwieństwò pòtkało sã z represjama{{Zdrzódło|nocat=}}. [[Òbrôzk:СОБОР СВЯТОГО ЮРА.jpg|mały|Sobór bënë (2025)]] W 1990 rokù sorób sw. Jurë wrócył do grekòkatolëków, a zwòłóny w pòstãpnym rokù synod ògłosył òdnowienié sztruktur Greckòkatolëcczégò Kòscoła w Ukrajinie<ref>Grzegorz Rąkowski, ''LWÓW. Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej. Część IV''. Pruszków 2008, s. 204.</ref>. W 2005 rokù sedzbã metropòlie òsta przeniesonô do [[Czijew|Czijewa]], a Lwów òstôł sedzbą eparchie. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://lviv-tourist.info/sobor-svyatogo-yura-vershyna-lvivskogo-baroko/ Собор Святого Юра – пример львовского барокко; lviv-tourist.info] * https://ugcc.lviv.ua [[Kategòrëjô:Kòscołë]] [[Kategòrëjô:Ùkrajina]] 16d3i23a2fh62flh0pyfbl1zyf9in04 14 12660 195400 2026-04-15T12:16:27Z Iketsi 3254 N 195400 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] 5szmx4hjl7bttvtb4ni6tw7tk926qqj 14 12661 195402 2026-04-15T12:17:47Z Iketsi 3254 N 195402 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] 5szmx4hjl7bttvtb4ni6tw7tk926qqj 14 12662 195417 2026-04-15T13:18:04Z Iketsi 3254 N 195417 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] 5szmx4hjl7bttvtb4ni6tw7tk926qqj 14 12663 195507 2026-04-15T15:49:54Z Iketsi 3254 N 195507 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] 3w3cxmkk0k1d9p8oqwfx4gmc2vcgvp0 14 12664 195524 2026-04-15T16:10:06Z Iketsi 3254 N 195524 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Lingwistika]] itu8amnd1yp8d1178aoxx1zxgrp2xuf 10 12665 195526 2026-04-15T16:17:32Z Iketsi 3254 tymczasowo 195526 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[{{{1}}}]]</includeonly><noinclude>{{Ill|Barnisłôw Taraszkiewicz|Q=2150090}}</noinclude> mnohg0vkhltu06bqf6l9ayjv04rcz5c 0 12666 195571 2026-04-15T18:45:55Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Zacmienié Ksãżëca]] do [[Zacmienié Miesądza]]: Ksãżëca → Miesądza 195571 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Zacmienié Miesądza]] o7i7plz6y7f76l4bfrabqwwodhimu4v 14 12667 195583 2026-04-15T18:55:43Z Iketsi 3254 N 195583 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] 082vvpo3lnud27qujwxw4zvvg1era74 14 12668 195586 2026-04-15T18:59:51Z Iketsi 3254 N 195586 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Akwenë]] nwl3lpepzf4ikbu6g159n8aksm28tly 10 12669 195592 2026-04-15T20:08:35Z Iketsi 3254 [[Òbrôzk:Brak obrazka.svg|mały|120px]] 195592 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Brak obrazka.svg|mały|120px]] n7q87lrg20llphv5pvcn73q44ctyo8d 195628 195592 2026-04-16T04:47:25Z Iketsi 3254 +kat. 195628 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[Òbrôzk:Brak obrazka.svg|mały|120px]]<!-- -->{{#ifeq:{{{kat|}}}|nie||[[Kategòrëjô:Bez òbrôzka|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly><noinclude> <code><nowiki>{{Bez òbrôzka}}</nowiki></code> {{Bez òbrôzka|kat=nie}}<br>→[[:Kategòrëjô:Bez òbrôzka]]</noinclude> ll84klqjiqjtx22ilsa9i9t8hpkh3l2