Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia Wiki:Karczma 4 2499 196457 196448 2026-04-26T00:57:46Z MediaWiki message delivery 6827 /* Request for comment (global AI policy) */ nowa sekcja 196457 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> 05lgnm6h7elahjziksjgwj0zz4gbyb0 Pòrtugalskô 0 3686 196458 191835 2026-04-26T10:55:25Z DawnyTest 14843 196458 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = República Portuguesa |miono = Pòrtugalskô Repùblika |miono-genitiw = Pòrtugalsczi |fana = Flag of Portugal.svg |herb = Coat of arms of Portugal.svg |na karce = EU-Portugal with islands circled.svg |mòtto = |jãzëk = pòrtugalsczi |stolëca = Lisabón |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 92 389 |procent-wòdë = 0,48 |lëdztwò = 10 566 212 | rok = 2004 |dëtk = Euro | kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |himn = A Portuguesa |kòd = P, PT |Internet = .pt |telefón = 351|Prezydeńt=Marcelo Rebelo de Sousa|Premiéra=Luís Montenegro|aùtowi kòd=P}} {{commons|Category:Portugal}} '''Pòrtugalskô''' je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. <br> {{stub}} {{Eùropa}} {{Euro}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Pòrtugalskô|*]] 61m0uitjmscd6c8rtlfzzshj5drwc5q 196459 196458 2026-04-26T10:55:41Z DawnyTest 14843 196459 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = República Portuguesa |miono = Pòrtugalskô Repùblika |miono-genitiw = Pòrtugalsczi |fana = Flag of Portugal.svg |herb = Coat of arms of Portugal.svg |na karce = EU-Portugal with islands circled.svg |mòtto = |jãzëk = pòrtugalsczi |stolëca = Lisabón |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 92 389 |procent-wòdë = 0,48 |lëdztwò = 10 566 212 | rok = 2004 |dëtk = Euro | kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |himn = A Portuguesa |kòd = PT |Internet = .pt |telefón = 351|Prezydeńt=Marcelo Rebelo de Sousa|Premiéra=Luís Montenegro|aùtowi kòd=P}} {{commons|Category:Portugal}} '''Pòrtugalskô''' je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. <br> {{stub}} {{Eùropa}} {{Euro}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Pòrtugalskô|*]] nqkudp4klfq7rn0t2vmqvhwqv9o1ssq 196460 196459 2026-04-26T11:53:05Z DawnyTest 14843 Bùtnowé lënczi 196460 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = República Portuguesa |miono = Pòrtugalskô Repùblika |miono-genitiw = Pòrtugalsczi |fana = Flag of Portugal.svg |herb = Coat of arms of Portugal.svg |na karce = EU-Portugal with islands circled.svg |mòtto = |jãzëk = pòrtugalsczi |stolëca = Lisabón |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 92 389 |procent-wòdë = 0,48 |lëdztwò = 10 566 212 | rok = 2004 |dëtk = Euro | kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |himn = A Portuguesa |kòd = PT |Internet = .pt |telefón = 351|Prezydeńt=Marcelo Rebelo de Sousa|Premiéra=Luís Montenegro|aùtowi kòd=P}} '''Pòrtugalskô''' je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. == Bùtnowé lënczi == {{commons|Category:Portugal}} <br> {{stub}} {{Eùropa}} {{Euro}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Pòrtugalskô|*]] qh88gegi29ni4tu4o3u8xwwcv4wlv59 196461 196460 2026-04-26T11:53:15Z DawnyTest 14843 196461 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = República Portuguesa |miono = Pòrtugalskô Repùblika |miono-genitiw = Pòrtugalsczi |fana = Flag of Portugal.svg |herb = Coat of arms of Portugal.svg |na karce = EU-Portugal with islands circled.svg |mòtto = |jãzëk = pòrtugalsczi |stolëca = Lisabón |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 92 389 |procent-wòdë = 0,48 |lëdztwò = 10 566 212 | rok = 2004 |dëtk = Euro | kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |himn = A Portuguesa |kòd = PT |Internet = .pt |telefón = 351|Prezydeńt=Marcelo Rebelo de Sousa|Premiéra=Luís Montenegro|aùtowi kòd=P}} '''Pòrtugalskô''' je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. == Bùtnowé lënczi == {{commons|Category:Portugal}} <br> {{stub}} {{Eùropa}} {{Euro}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Pòrtugalskô|*]] efxdvmi0wkj77n680dbq33tbcki0b2b Saudëjskô Arabijô 0 4642 196451 192372 2026-04-25T15:04:25Z DawnyTest 14843 196451 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=المملكة العربيّة السّعوديّة|miono=Królestwò Saudëjsczi Arabii|fana=Flag of Saudi Arabia.svg|miono-genitiw=Saudëjsczi Arabii|herb=Emblem of Saudi Arabia.svg|mòtto=لا إله إلا الله محمد رسول الله<br>(Nié mô Bòga nad Allaha a Mahomet je jegò prorokã)|na karce=Saudi Arabia in its region.svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Rijad|fòrma państwa=absolutna mònarchia|wiéchrzëzna=2 149 690|procent-wòdë=0|rok=2021|lëdztwò=34 783 757|dëtk=rial|kòd dëtka=SAR|czasowô cona=3|swiãto=23 séwnika|himn= عاش المليك<br>Asz Al Malik<br>(Niech żëje król) <center>[[File:Saudi Arabian national anthem, performed by the United States Navy Band.oga]]</center>|kòd=SA|Internet=.sa|telefón=+966|Mònarcha=Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud|Premiéra=Muhammad ibn Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud|aùtowi kòd=SA|data ùsôdzenia=23 séwnika 1932}} '''Saudëjskô Arabijô''' je państwã w [[Azëjô|Azëji]], na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Półòstrowie]]. Stolecznym gardã je [[Rijad]]. Państwòwą religią je [[Islam|Mahòmetanizm]], w Saudëjsczi Arabii nachôdô sã Mekka i Medyna, swiãte môle mùzułmónów. Tu żëł islamsczi prorok Mahomet. Greńcze z [[Jordaniô|Jordanią]], [[Irak|Irakã]], [[Kùwejt|Kùwejtã]], [[Katar|Katarã]], [[Zjednóné Arabsczie Emiratë|Zjednónymi Arabsczimi Emiratami]], [[Òman|Òmanã]] i [[Jemen|Jemenã]]<ref>[https://www.dfat.gov.au/geo/saudi-arabia/saudi-arabia-country-brief Saudi Arabia country brief] Australian Department of Foreign Affairs and Trade [2025-08-20]</ref>. * lëdztwò (2021): 34 783 757<ref>''[https://web.archive.org/web/20210319180722/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia The World Factbook]''</ref> mieszkańców * wiéchrzëzna: 2,149,690 km², tereny Saudëjsczi Arabii to w wikszosci tereny pustkòwia, nié mô tam sztabilnéj [[Rzeka|rzeki]]<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/world/countries-that-do-not-have-rivers-including-saudi-arabia-qatar-oman-and-more/articleshow/118584303.cms Countries that do not have rivers including Saudi Arabia] [2025-02-27] Times of India [dost. 2025-08-29]</ref>. <gallery> The Ka'ba, Great Mosque of Mecca, Saudi Arabia (4).jpg|Swiãtnica Al-Kaba w Mekce </gallery> == Przëpisë == {{przëpisë}} {{stub}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] e97at8g3n8o9sbegw97a2w7p6eafc5p Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików 0 12355 196454 194334 2026-04-25T23:58:01Z DawnyTest 14843 196454 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|miono=Союз Советских Социалистических Республик|fana=Flag of the Soviet Union.svg|miono-genitiw=Związku Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|herb=Coat of arms of the Soviet Union (1956–1991).svg|mòtto=Пролетарии всех стран, соединяйтесь!<br>Robòtnicë, wszëtczé krôjów, łãczce sã!|na karce=Union of Soviet Socialist Republics (orthographic projection).svg|jãzëk=[[Rusczi jãzëk|rusczi]]|stolëca=Mòskwa|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=22 mln|procent-wòdë=|dëtk=rubel sowiecczi|kòd dëtka=SUR|Internet=.su|kòd=SU|himn=Государственный гимн СССР<br> (Państwòwi himn ZSSR) <center>[[Òbrôzk:Soviet Union national anthem (instrumental), 1977.oga]]</center>|czasowô cona=+2 (Mińsk) do +13 (Kamczatka)|swiãto=7 lëstopadnika, 1 maja|lëdztwò=293 047 571|rok=1991|Mònarcha=|Prezydeńt=Michaił Gorbaczow|Premiéra=Iwan Siłajew|telefón=+7|lata jistnienia=1922–1991|data lëkwidacji=26 gòdnika 1991|data ùsôdzenia=30 gòdnika 1922|aùtowi kòd=SU }} '''Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików''' (ZSSR), '''Związk Sowiecczi''' lub '''Związk Socjalisticznëch Radzecczich Repùblików''' (ZSRR), '''Związk Radzecczi''' ([[Rusczi jãzëk|rus]]. Союз Советских Социалистических Республик, Советский Союз, СССР), a też '''Zrzesz Socjalistnych Sowiecczich Repùblik''' bëł państwã w latach 1922–1991, dzélowo pòłożonym w pòrénkòwi i Nordowo-pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], a dzélowo w [[Azëjô|Azëji]]. Stolecznym gardã bëła [[Mòskwa]]. Z przëczënë pazdzérznikowy rewolucëji, władzã w Rusczi òbjeli kòmùniscë, pòwstała [[Ruskô Federacëjô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika]], chtërna zjednóła sã z [[Ùkrajińskô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Ùkrajińską Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]], [[Zakaùkaskô Federacëjô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Zakaùkaską Federacëją Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]] i [[Biôłoruskô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Biôłoruską Socjalisticzną Sowiecką Repùbliką]] i [[30 gòdnika]] 1922 ùsadzëłë Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików<ref>[https://www.britannica.com/place/Soviet-Union Soviet Union] Encyclopedia Britannica</ref>. [[Fòrma państwã|Fòrmã rządów]] ZSSR bëł kòmùnisticzny totalitarizm. Jediną partią bëła partia bòlszewików. W krôju miała mol propaganda, eliminowanié procëmników pòliticznich, pôłna kòntrola nad żëcém òbëwatelów. Na spòdlém déjologiji kòmùnisticznej przemësł, hańdel i rólnictwò bëłe włôsnoscã państwa<ref name=":1">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Zwiazek-Socjalistycznych-Republik-Radzieckich;4002438.html Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich] Encyklopedia PWN</ref>. 23 zélnika 1939 ZSSR i Niemieckô pòdpisali ùmòwã Ribbentrop-Mołotow, ùmòwã o nieagresji i pòdzôle [[Pòlskô|Pòlsczi]], 17 séwnika radzecczé wòjska zaatakòwelë Pòlskô, rozpòczęła sã II swiatowo wojna. 30 séwnika 1939 ZSRR zaatakòwel [[Fińskô]], zaczãła sã cãżkô [[zëmòwô wojna]]. 12 strëmiannika 1940 [[Fińskô]] i Związk Radzecczi zawały pòkój, Związk òdebrał Fińsczi dzél teritorium<ref name=":0">''Małe tablice - historia'', Adamantan, 2017, str. 30</ref>. 22 czerwińca 1941 Rzesza zaatakòwela ZSRR (Operacëjô Barbarossa), wiãc ten stał sã zdrësznikã Aliantów. 8 maja 1945 miała mol kapitulacëjô Rzeszy<ref name=":0" />. ZSRR ùstał jistniec 26 gòdnika 1991<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/506410,20-lat-po-rozpadzie-zsrr-rosja-znow-chce-byc-imperium 20 lat po rozpadzie ZSRR, Rosja znów chce być imperium] Polskie radio</ref>. == Gòspòdarka == Na zaczątkù w Rusczi a pózni w ZSSR brëkòwano wòjenny kòmùnizm, chtëren òpiérał sã pôłny centralizacëji podzélu i wëmianie dobrów. Bëł państwòwi mònopol i zakôz priwatnego hańdlu. Z przëczënë ùdoru lëdzi w 1921 wòjenny kòmùnizm òstał zastãpiony bez nowô ekonomicznô politikã (NEP, [[Rusczi jãzëk|rus]]. новая экономическая политика, nowaja ekonomiczeskaja politika)<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/komunizm-wojenny;3924722.html komunizm wojenny] Encyklopedia PWN</ref>. == Stalinizm == Za rządów Józefa Stalina w ZSSR narodzëł sã systema totalitarny o mionie Stalinizmu. W kraju panowałô tcza jednostczi, propaganda<ref>Opulski R. [https://plus.dziennikpolski24.pl/o-kulcie-jozefa-stalina-i-jego-implikacjach/ar/c15-17335145 O kulcie Józefa Stalina i jego implikacjach] Dziennik Polski</ref>, eliminowanié procëmników pòliticznich, pôłna kòntrola nad żëcém lëdzi<ref name=":1" />. W Związku Sowiecczim bëł złożony systema represëji. W całym kraju bëły lagry prôcë (łagry), pod kontrolã Głównego Zarządu Lagrowego (GUŁag)<ref>[https://historia.dorzeczy.pl/183008/historia-gulagu-sowieckie-lagry.html Archipelag zbrodni] Historia DoRzeczy</ref><ref>[https://gulag.online/articles/historie-gulagu?locale=pl Historie Gułagu] Gulag Online</ref>. Stalinizm trwał do smierci Stalina w 1953. == Repùbliki ZSSR == {| class="wikitable" align="center" style="text-align: center" | style="background: #DCDCDC" |Repùbliki ZSSR | style="background: #DCDCDC" |Lata | style="background: #DCDCDC" |Państwa dzysdniowi | style="background: #DCDCDC" |[[Zrzesznica Samòstójnëch Państw|ZSP]] | style="background: #DCDCDC" |[[NATO]] | style="background: #DCDCDC" |[[Europejskô Ùnijô|EÙ]] | style="background: #DCDCDC" |[[Eùrazëjskô Gospodarczo Wespòlëzna|EAGW]] |- | width="20%" |Armeńskô SSR¹ | width="20%" |1936–1991 | width="20%" |[[Armenijô]] |1991 | - | - | - |- |Azerskô SSR¹ |1936–1991 |[[Azerbejdżan]] |1991 | - | - | - |- |Biôłoruskô SSR |1922–1991 |[[Biôłorus]] |1991 | - | - |2002 |- |Estońskô SSR |1940–1991 |[[Estoniô]] | - |2004 |2004 | - |- |Grëzóńskô SSR¹ |1936–1991 |[[Grëzóńskô]] |1993-2008 | - | - | - |- |Kazachskô SSR |1936–1991 |[[Kazachstan]] |1991 | - | - |2002 |- |Karelo-Fińskô SSR² |1940-1956 |[[Ruskô]] | - | - | - | - |- |Kirgiskô SSR |1936–1991 |[[Kirgistan]] |1991 | - | - |2002 |- |Lëtewskô SSR |1940–1991 |[[Lëtwa]] | - |2004 |2004 | - |- |Łotewskô SSR |1940–1991 |[[Łotwa]] | - |2004 |2004 | - |- |Mołdawskô SSR |1940–1991 |[[Mòłdawiô]] |1991 | - | - | - |- |Ruskô FSSR |1922–1991 |[[Ruskô]] |1991 | - | - |2002 |- |Tadżickô SSR |1929–1991 |[[Tadżikistan]] |1991 | - | - |2002 |- |Turkmeńskô SSR |1925–1991 |[[Turkmenistan]] |1991-2005 | - | - | - |- |Ukrajińskô SSR |1922–1991 |[[Ùkrajina|Ukrajina]] |1991-2018 | - | - | - |- |Ùzbeckô SSR |1925–1991 |[[Ùzbekistan]] |1991 | - | - | - |- |- | colspan="7" align="left" |¹ do 1936 Zakaukaskô FSSR ² w 1956 włączenié do Rusczi FSSR |} == Galeriô przédników == <gallery> Vladimir Lenin in July 1920 by Pavel Zhukov.jpg|[[Włodzmiérz Lenin]]<br>(1922–1924) JStalin Secretary general CCCP 1942.jpg|[[Józef Stalin]]<br>(1924–1953) Georgy Malenkov 1953.jpg|[[Gieorgij Malenkow]]<br>(1953) Bundesarchiv Bild 183-B0628-0015-035, Nikita S. Chruchstschow.jpg|[[Nikita Chruszczow]]<br>(1953–1964) Leonid Brežněv (Bundesarchiv).jpg|[[Leonid Breżniew]]<br>(1964–1982) RIAN archive 101740 Yury Andropov, Chairman of KGB.jpg|[[Jurij Andropow]]<br>(1982–1984) KonstantinChernenko2.jpg|[[Konstantin Czernienko]]<br>(1984–1985) Mikhail Gorbachev 1987.jpg|[[Michaił Gorbaczow]]<br>(1985–1991) </gallery> == Òbaczë téż == * [[Zrzesznica Samòstójnëch Państw]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] pn5a10f6tor9a4t6snohdakfmm03mob III Rzesza 0 12395 196455 195396 2026-04-26T00:01:52Z DawnyTest 14843 196455 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Deutsches Reich|miono=Niemieckô Rzesza|fana=Flag of Germany (1935–1945).svg|miono-genitiw=Miemiecczégò|herb=Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg|mòtto=Ein Volk, ein Reich, ein Führer<br>(Jeden Nôrôd, Jednô Rzesza, Jeden Wódca)|na karce=German Reich 1942.svg|jãzëk=[[Niemiecczi jãzëk|Niemiecczi]]|stolëca=Berlëno|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1939: 633 786 km² 1943: 907 047|rok=1939|lëdztwò=69 314 000|dëtk=Niemieckô marka|kòd dëtka=Reichsmark|czasowô cona=+1 (zëma) UTC +2 (lato)|swiãto=20 łżëkwiata, 9 lëstopadnika|himn=Das Lied der Deutschen,<br>Horst-Wessel-Lied|kòd=DE|Prezydeńt=Karl Dönitz|Premiéra=Lutz Schwerin von Krosigk|lata jistnienia=1933–1945|aùtowi kòd=D|data ùsôdzenia=15 strëmiannika 1933|data lëkwidacji=23 maja 1945|kònstitucjô=Weimarskô Kònstitucjô}} '''III Rzesza''' ([[Niemiecczi jãzëk|niem]]. ''Drittes Reich'') – nieòficjalne miono [[Niemieckô|Miemców]] pòd rządamã [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] ë [[NSDAP]] w latach 1933–1945. Òficjalnym mionã państwa bëłô Niemieckô Rzesza (niem. ''Deutsches Reich''). W 1933 Adolf Hitler òstał kanclerzã Rzeszy ë wëdany òstał ùstôw o pełnomòcnictwach, chtërën pòzwòlëł niemiecczému rządowi na sejmikòwanie prawa bez zacwierdzenia prezydeńta ë parlamentu<ref>[https://warhist.pl/wojna/droga-nazistow-do-wladzy-jak-hitler-zostal-kanclerzem/ Droga nazistów do władzy – jak Hitler został kanclerzem] Warhist</ref>. W 1934 ùrząd kanclérza ë prezydeńta òstał przesztôłcony w stanowiskò Wódcy ë Kanclérza Rzeszy (niem. ''Der Führer und Reichskanzler'')<ref>[https://trojka.polskieradio.pl/artykul/3108487,od-intryg-do-kultury-przemocy-kariera-polityczna-wodza-iii-rzeszy Od intryg do kultury przemocy. Kariera polityczna wodza III Rzeszy] Trójka. Polskie Radio</ref>. 30 czerwińca 1934 miała mol noc dłudżich nożów, dze zamòrdowano przédnëch nôleżników SA (bëłë to bòjówczi NSDAP) w tim dowódcã Ernsta Röhma<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/noc-dlugich-nozy-90-lat-temu-hitler-utorowal-sobie-droge-do-pelni-wladzy „Noc długich noży” – 90 lat temu Hitler utorował sobie drogę do pełni władzy] [2024-06-30] Dzieje.pl [dost. 2026-03-23]</ref>. W 1935 wprowadzono Norëmbersczé ùstawy, na ich mòcy Żëdom nie wòlno bëło zawierac małżeństw z Niemcama ë ògrańczono prawo do wëkonëwania wikszosci fachów. W 1938 miała mol kriształowò noc, mòrd na Żëdach, w nocë z 9 na 10 lëstopadnika<ref>[https://aboutholocaust.org/pl/facts/czym-byla-noc-krysztalowa Czym była „noc kryształowa”?] World Jewish Congress UNESCO</ref>. 25 lëstopadnika 1936 Rzesza pòdpisała antikòminternowsczi pakt z Japòńską. Do paktu w 1937 dołãczëłô sã Italskô<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/pl/article/axis-powers-in-world-war-ii Państwa Osi w II wojnie światowej] Encyklopedia Holokaustu [dost. 2026-03-23] (pòl.)</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Miemieckô]] {{Ùzémk artikla}} nhj0ar590rcn9b0i89wz6xcrouo6hot 196456 196455 2026-04-26T00:10:31Z DawnyTest 14843 + 196456 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Deutsches Reich|miono=Niemieckô Rzesza|fana=Flag of Germany (1935–1945).svg|miono-genitiw=Miemiecczégò|herb=Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg|mòtto=Ein Volk, ein Reich, ein Führer<br>(Jeden Nôrôd, Jednô Rzesza, Jeden Wódca)|na karce=German Reich 1942.svg|jãzëk=[[Niemiecczi jãzëk|Niemiecczi]]|stolëca=Berlëno|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1939: 633 786 km² 1943: 907 047|rok=1939|lëdztwò=69 314 000|dëtk=Niemieckô marka|kòd dëtka=Reichsmark|czasowô cona=+1 (zëma) UTC +2 (lato)|swiãto=20 łżëkwiata, 9 lëstopadnika|himn=Das Lied der Deutschen,<br>Horst-Wessel-Lied|kòd=DE|Prezydeńt=Karl Dönitz|Premiéra=Lutz Schwerin von Krosigk|lata jistnienia=1933–1945|aùtowi kòd=D|data ùsôdzenia=15 strëmiannika 1933|data lëkwidacji=23 maja 1945|kònstitucjô=Weimarskô Kònstitucjô}} '''III Rzesza''' ([[Niemiecczi jãzëk|niem]]. ''Drittes Reich'') – nieòficjalne miono [[Niemieckô|Miemców]] pòd rządamã [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] ë [[NSDAP]] w latach 1933–1945. Òficjalnym mionã państwa bëłô Niemieckô Rzesza (niem. ''Deutsches Reich''). W 1933 Adolf Hitler òstał kanclerzã Rzeszy ë wëdany òstał ùstôw o pełnomòcnictwach, chtërën pòzwòlëł niemiecczému rządowi na sejmikòwanie prawa bez zacwierdzenia prezydeńta ë parlamentu<ref>[https://warhist.pl/wojna/droga-nazistow-do-wladzy-jak-hitler-zostal-kanclerzem/ Droga nazistów do władzy – jak Hitler został kanclerzem] Warhist</ref>. W 1934 ùrząd kanclérza ë prezydeńta òstał przesztôłcony w stanowiskò Wódcy ë Kanclérza Rzeszy (niem. ''Der Führer und Reichskanzler'')<ref>[https://trojka.polskieradio.pl/artykul/3108487,od-intryg-do-kultury-przemocy-kariera-polityczna-wodza-iii-rzeszy Od intryg do kultury przemocy. Kariera polityczna wodza III Rzeszy] Trójka. Polskie Radio</ref>. 30 czerwińca 1934 miała mol noc dłudżich nożów, dze zamòrdowano przédnëch nôleżników SA (bëłë to bòjówczi NSDAP) w tim dowódcã Ernsta Röhma<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/noc-dlugich-nozy-90-lat-temu-hitler-utorowal-sobie-droge-do-pelni-wladzy „Noc długich noży” – 90 lat temu Hitler utorował sobie drogę do pełni władzy] [2024-06-30] Dzieje.pl [dost. 2026-03-23]</ref>. W 1935 wprowadzono Norëmbersczé ùstawy, na ich mòcy Żëdom nie wòlno bëło zawierac małżeństw z Niemcama ë ògrańczono prawo do wëkonëwania wikszosci fachów. W 1938 miała mol kriształowò noc, mòrd na Żëdach, w nocë z 9 na 10 lëstopadnika<ref>[https://aboutholocaust.org/pl/facts/czym-byla-noc-krysztalowa Czym była „noc kryształowa”?] World Jewish Congress UNESCO</ref>. 25 lëstopadnika 1936 Rzesza pòdpisała antikòminternowsczi pakt z Japòńską. Do paktu w 1937 dołãczëłô sã Italskô<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/pl/article/axis-powers-in-world-war-ii Państwa Osi w II wojnie światowej] Encyklopedia Holokaustu [dost. 2026-03-23] (pòl.)</ref>. 23 zélnika 1939 Rzesza pòdpisała pakt Ribbentrop-Mołotow z ZSSR. Bëł to tajny pakt o nieagresji ë òglowim pòdzéle Eùropë na zony wpłiwów<ref>Witowicz B. [https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/wrzesien-1939/95387,Drugi-pakt-Ribbentrop-Molotow.html ''Drugi pakt Ribbentrop-Mołotow''], 28 séwnika 2024, Przystanek Historia [dost. 2026-04-26] (pòl.).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Miemieckô]] {{Ùzémk artikla}} o9zx463q7bdu236b2n5vv1jf79suv81 Moduł:Template link general/opis 828 12790 196452 196219 2026-04-25T15:48:27Z EmausBot 2697 Bòt: Pòprôwiô dëbeltné przeczerowania do [[Moduł:Template link general/doc]] 196452 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Moduł:Template link general/doc]] ntxt4mtl05mgs37yqq0h08zuxkglwmj Weimarskô Repùblika 0 12802 196453 2026-04-25T23:52:32Z DawnyTest 14843 nowô starna 196453 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Niemieckô Rzesza|gwôsné miono=Deutsches Reich|lata jistnienia=1918–1933|fana=Flag of Germany (3-2).svg|herb=Wappen Deutsches Reich (Weimarer Republik).svg|miono-genitiw=Miemiecczégò|mòtto=Einigkeit und Recht und Freiheit”<br> („Jednosc i sprawiedlëwòsci wòlnosc”)|himn=Das Lied der Deutschen|na karce=Karte des Deutschen Reiches, Weimarer Republik-Drittes Reich 1919–1937.svg|jãzëk=[[niemiecczi jãzëk|niemiecczi]]|stolëca=Berlëno|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=Weimarskô Kònstitucjô|Prezydeńt=[[Paul von Hindenburg]]|Premiéra=[[Adolf Hitler]]|data ùsôdzenia=9 lëstopadnika 1918|data lëkwidacji=15 Strëmiannika 1933|wiéchrzëzna=468 787|dëtk=niemieckô markô|czasowô cona=+1|lëdztwò=67 700 000<ref>''[https://www.statista.com/statistics/1066918/population-germany-historical/ Population of Germany 1800-2020]'' [online], Statista [dost. 2026-04-25] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=1933}} '''Weimarskô Repùblika''' ([[Niemiecczi jãzëk|niem]]. ''Weimarer Republik'') – nieòficjalne miono Miemców midzë òbaleniã mònarchii a òbjimniãcã władzë bez Adolfa Hitlera. W lëstopadniku 1918 miała mol rewolucjô, z chtërni przëczënë abdikowoł niemiecczi czezer Wilhelm II, a władzã òbjili socjaldemòkracë<ref>[https://www.bundestag.de/resource/blob/189772/november_revolution.pdf ''The November revolution, 1918/1919''] Deutscher Bundestag [dost. 2026-04-26]</ref>. Niemieckô Nôrôdnô Gromada òbradowałô w [[Weimar|Weimarze]], z przëczënë biotków w [[Berlëno|Berlënie]]<ref>[https://www.picture-alliance.com/en/webseries/weimar-republic-foundation-of-the-republic-w369265 ''Weimar Republic - Foun­da­tion of the Republic''] Picture Alliance [dost. 2026-04-26]</ref>. W 1919 Gromada przeprowadzëłô prezydencką welacjã ë pierszim prezydeńtã Niemiecczi òstał Friedrich Ebert<ref>[https://www.britannica.com/place/Weimar-Republic#ref339527 ''Weimar Constitution''] Encyclopedia Britannica [dost. 2026-04-26]</ref>. Weimarskô Repùblika doswiadczëłô gòspòdarzeniowy krizë. Miała mol hiperinflacjô z przëczënë dodrëku piądza po [[I swiatowô wòjna|I swiatowi wòjnie]]<ref>Łabuz&nbsp;M., ''[https://warhist.pl/wojna/hiperinflacja-w-republice-weimarskiej/ Hiperinflacja w Republice Weimarskiej]'' [online], II WOJNA ŚWIATOWA - najlepszy portal poświęcony historii, 8 gòdnika 2021 [dost. 2026-04-25].</ref>. Repùblika bëła też pòliticzné òdizolowónô, zjinaczełô sã to w 1922 czede pòdpisano diplomaticzny ùkład w Rapallo z Ruską<ref>''[https://www.polska-zbrojna.pl/home/articleshow/37032?t=Rapallo-czyli-obalanie-wersalskiego-ladu Rapallo, czyli obalanie wersalskiego ładu]'' [online], www.polska-zbrojna.pl [dost. 2026-04-25].</ref>. W 1925 krôj pòdpisoł ùkład w Locarno (pakt reńsczi) z Belgią ë Franceją chtërën gwarantowoł nienaruszalnosc grańc<ref>[https://polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/wszystkie-wydarzenia/wrzesien-1939/kalendarium/ku-agresji-na-polske-i ''Ku agresji na Polskę i Wojnie Światowej - kwiecień 1922 - sierpień 1939''] Polskie Miesiące [dost. 2026-04-26]</ref>. W 1926 Niemcë dołãczëłe do Lidżi Nôrôdów<ref>''[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1919Parisv13/ch10subch1 Historical Documents - Office of the Historian]'' [online], history.state.gov [dost. 2026-04-25].</ref>. 31 lëpińca 1932 partiô Adolfa Hitlera, NSDAP wëgrałô welacjã do parlamentu, a on sam 30 stëcznika 1933 òstał kanclerzã Niemiec<ref>''[https://polskieradio24.pl/artykul/2348363,pierwsze-zwyciestwo-hitlera-31-lipca-1932-roku-nsdap-wygralo-wybory-do-reichstagu Pierwsze zwycięstwo Hitlera. 31 lipca 1932 roku NSDAP wygrało wybory do Reichstagu]'' [online], Polskie Radio 24 [dost. 2026-04-25].</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Miemieckô]] jesnmtcua9wt62q7zwl7ie0kuyx6691