Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 49 196581 196175 2026-04-28T14:09:10Z Iketsi 3254 ' px'→'px'; |*]]→| ]] 196581 wikitext text/x-wiki Niżi najdiwô sã lësta [[Pòmòrskô|pòmòrzczich]] gardów wedle jich aktualny administracëjny przënôleżnoscë. === [[Pòmòrzczé Wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL_Bytów_COA.svg|24px]] [[Bëtowò]] * [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24px]] [[Brusë]] * [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24px]] [[Chònice]] * [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24px]] [[Czérskò]] * [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24px]] [[Człuchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24px]] [[Czôrné]] * [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24px]] [[Czôrnô Wòda]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24px]] [[Dërszewò]] * [[Òbrôzk:POL Debrzno COA.svg|24px]] [[Frédląd]] * [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24px]] [[Gdiniô]] * [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40px]] [[Gduńsk]] * [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24px]] [[Gméw]] * [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24px]] [[Hél]] * [[Òbrôzk:POL Kępice COA.svg|24px]] [[Hąmer]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24px]] [[Jastarniô]] * [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24px]] [[Kartuzë]] * [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24px]] [[Kòscérzna]] * [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24px]] [[Kwidzëno]] * [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24px]] [[Lãbórg]] * [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24px]] [[Łësô Góra - Lëpa]] * [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24px]] [[Łeba]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24px]] [[Malbórg]] * [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24px]] [[Miastkò]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24px]] [[Nowi Dwór]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24px]] [[Nitëch]] * [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24px]] [[Pôłplëno]] * [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24px]] [[Prabùtë]] * [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24px]] [[Pruszcz|Pruszcz]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32px]] [[Pùck]] * [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24px]] [[Réda]] * [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24px]] [[Rëmiô]] * [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24px]] [[Skarszewë]] * [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24px]] [[Skórcz]] * [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24px]] [[Sopòt]] * [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24px]] [[Starogarda]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24px]] [[Stôłpsk]] * [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24px]] [[Sztëm]] * [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24px]] [[Ùskô]] * [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24px]] [[Wejrowò]] * [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32px]] [[Wiôlgô Wies]] * [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24px]] [[Żukòwò]] * [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24px]] [[Dzërzgóń]] </td></tr></table> === [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Barwice COA.svg|24px]] [[Bôrwica]] * [[Òbrôzk:POL Barlinek COA.svg|24px]] [[Berlënkò]] * [[Òbrôzk:POL Pełczyce COA.svg|24px]] [[Bersztén]] * [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|24px]] [[Berwôłd]] * [[Òbrôzk:POL Biały Bór COA.svg|24px]] [[Biôłô]] * [[Òbrôzk:POL Białogard COA 1.svg|24px]] [[Biôłogarda (gard)|Biôłogarda]] * [[Òbrôzk:POL Bobolice COA.svg|24px]] [[Bóbòlëce]] * [[Òbrôzk:POL Cedynia COA 1 (before 2004).svg|24px]] [[Cedzëniô]] * [[Òbrôzk:POL Karlino COA.svg|24px]] [[Chòrzelëno]] * [[Òbrôzk:POL Choszczno COA (by Shazz).svg|24px]] [[Chòsczno]] * [[Òbrôzk:POL Chojna COA.svg|24px]] [[Czińsbarg]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Człopa COA.svg|24px]] [[Człopa]] * [[Òbrôzk:POL Czaplinek COA old.svg|24px]] [[Czôplënkò]] * [[Òbrôzk:POL Darłowo COA 1.svg|24px]] [[Dërłowò]] * [[Òbrôzk:POL_Dobra_(powiat_łobeski)_COA.svg|24px]] [[Dobrô]] * [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|24px]] [[Drôwa]] * [[Òbrôzk:POL Dziwnów COA 1.svg|24px]] [[Dzywnowò]] * [[Òbrôzk:POL Mirosławiec COA.svg|24px]] [[Frédlądk]] * [[Òbrôzk:POL Chociwel COA.svg|24px]] [[Friwôłd]] * [[Òbrôzk:POL Golczewo 1 COA.svg|24px]] [[Gòlëszewò]] * [[Òbrôzk:POL Goleniów COA 1.svg|24px]] [[Gòłonóg]] * [[Òbrôzk:POL Gościno COA.svg|24px]] [[Gòscëno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Gryfino COA 2.svg|24px]] [[Gripiewò]] * [[Òbrôzk:POL Gryfice COA 1.svg|24px]] [[Gripiewô Góra]] * [[Òbrôzk:POL Dobrzany COA (by Shazz).svg|24px]] [[Jakùbòwò]] * [[Òbrôzk:POL Kalisz Pomorski COA.svg|24px]] [[Kalisz (pòm.)|Kalisz]] * [[òbrôzk:POL Kamień Pomorski COA.svg|24px]] [[Kamiéń]] * [[Òbrôzk:Herb_Kolobrzegu.svg|24px]] [[Kòlbrzég]] * [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|24px]] [[Kòszalëno]] * [[Òbrôzk:POL Borne Sulinowo COA.svg|24px]] [[Lëpa (gard)|Lëpa]] * [[Òbrôzk:POL Lipiany COA.svg|24px]] [[Lëpienié]] * [[Òbrôzk:POL Łobez COA.svg|24px]] [[Łobéz]] * [[Òbrôzk:POL Maszewo COA.svg|24px]] [[Maszewò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|24px]] [[Mizëzdroje]] * [[Òbrôzk:POL Moryń COA.svg|24px]] [[Mòrzëno]] * [[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|24px]] [[Nierbarg]] * [[Òbrôzk:POL Dębno COA 1.svg|24px]] [[Nowé Dãbé]] * [[Òbrôzk:POL Nowe Warpno COA 1.svg|24px]] [[Nowô Wôrpinô]] * [[Òbrôzk:POL Drawno COA.svg|24px]] [[Nowi Wedel]] * [[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|24px]] [[Nowògard]] * [[Òbrôzk:POL Pyrzyce COA 1.svg|24px]] [[Përzëca]] * [[Òbrôzk:POL Płoty COA.svg|24px]] [[Płota]] * [[Òbrôzk:POL_Polanow_COA.svg|24px]] [[Pòlanowò]] * [[Òbrôzk:Police herb.svg|24px]] [[Pòlëca]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|24px]] [[Pôłczëno]] * [[Òbrôzk:POL Recz COA.svg|24px]] [[Rezecz]] * [[Òbrôzk:POL Resko COA.svg|24px]] [[Réga]] * [[Òbrôzk:POL Sianów COA.svg|24px]] [[Sanowò]] * [[Òbrôzk:POL Suchań COA.svg|24px]] [[Sëchąń]] * [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|24px]] [[Skwilbëno]] * [[Òbrôzk:POL Sławno COA 1.svg|24px]] [[Słôwno]] * [[Òbrôzk:POL gmina Stepnica COA.svg|24px]] [[Stobnica]] * [[Òbrôzk:POL Stargard COA.svg|24px]] [[Stôrgard]] * [[Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|24px]] [[Swina]] * [[Òbrôzk:POL Szczecinek COA.svg|24px]] [[Szczecënkò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Szczecin COA.svg|24px]] [[Szczecëno]] * [[Òbrôzk:POL Trzcińsko-Zdrój COA.svg|24px]] [[Szémflét]] * [[Òbrôzk:POL gmina Tychowo COA.svg|24px]] [[Tëchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Tuczno COA.svg|24px]] [[Tëczno]] * [[Òbrôzk:POL Trzebiatów COA 1.svg|24px]] [[Trzébiatowò]] * [[Òbrôzk:POL Złocieniec COA new.svg|24px]] [[Walczembórg]] * [[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|24px]] [[Wãgòrzëno]] * [[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|24px]] [[Wòlëń]] * [[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|24px]] [[Wôłcz]] * [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|24px]] [[Żôłdzëno]] </td></tr></table> === [[Meczelbòrzkô-Przédné Pòmrë]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|24px]] [[Biardo]] * [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|24px]][[Chëczëno]] * [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|24px]][[Chòckòwò]] * [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|24px]] [[Dëmino]] * [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|24px]] [[Garc (rujańsczi)|Garc]] * [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|29x29px]] [[Góra (rujańskô)|Góra]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen Greifswald.svg|24px]][[Gripiew Las]] * [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.png|24px]][[Grzëmié]] * [[Òbrôzk:DEU Jarmen COA.svg|24px]][[Jeromino]] * [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|24px]][[Leszónë]] * [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|24px]][[Łosëce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen_Franzburg.PNG|24px]][[Nowòpòle]] * [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|24px]][[Piéńkùń]] * [[Òbrôzk:Wappen Putbus.svg|24px]][[Pòdbądz]] * [[Òbrôzk:Wappen_Pasewalk.svg|24px]][[Pòzdzewôłk]] * [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten.svg|24px]] [[Rëbnica-Dãbògóra]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:DE-MV 13-0-73-076 Richtenberg COA.svg|24px]] [[Richbarg]] * [[Òbrôzk:Wappen_Sassnitz.svg|24px]][[Sosnica]] * [[Òbrôzk:DEU Altentreptow COA.png|24px]][[Stôré Trzébiatowò|Stôré Trzébiatowò]] * [[Òbrôzk:Wappen Strasburg (Uckermark).svg|24px]] [[Sztrôcbórg]] * [[Òbrôzk:Wappen_Stralsund.svg|24px]][[Strzałowò]] * [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|24px]][[Tãglim]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen Tribsees.svg|24px]][[Trzebùza]] * [[Òbrôzk:DEU Torgelow COA.svg|24px]][[Turzogłowë]] * [[Òbrôzk:DEU Usedom COA.svg|24px]][[Ùznojmie]] * [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|24px]][[Wkra]] * [[Òbrôzk:DEU Wolgast COA.svg|24px]][[Wòlëgòszcza]] </td></tr></table> === [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|24px]] [[Bëdgòszcz]] * [[Òbrôzk:POL Brodnica COA.svg|24px]] [[Brodnica]] * [[Òbrôzk:POL Chełmno COA.svg|24px]] [[Chôłmno]] * [[Òbrôzk:POL Chełmża COA.svg|24px]] [[Chôłmżô]] * [[Òbrôzk:POL Golub-Dobrzyń COA.svg|24px]] [[Gòlëb-Dobrziń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Grudziądz COA.svg|24px]] [[Grëdządz]] * [[Òbrôzk:POL Jabłonowo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Jabłónowò]] * [[Òbrôzk:POL Kamień Krajeński COA.svg|24px]] [[Kamiéń (krôjińsczi)|Kamiéń]] * [[Òbrôzk:POL Koronowo COA.svg|24px]] [[Kòrónowò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kowalewo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Kòwôlewò (gard)|Kòwôlewò]] * [[Òbrôzk:POL Łasin COA.svg|24px]] [[Łôsëno]] * [[Òbrôzk:POL Mrocza COA.svg|24px]] [[Mrocza]] * [[Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg|24px]] [[Nakło]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Nowe COA.svg|24px]] [[Nowé]] * [[Òbrôzk:POL Radzyń Chełmiński COA.svg|24px]] [[Rôdzëno]] * [[Òbrôzk:POL Sępólno Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Sãpólno]] * [[Òbrôzk:Świecie herb.svg|24px]] [[Swiecé]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Tuchola COA.svg|24px]] [[Tëchòlô]] * [[Òbrôzk:POL Toruń COA.svg|24px]] [[Torëń]] * [[Òbrôzk:POL Wąbrzeźno COA.svg|24px]] [[Wąbrzézno]] * [[Òbrôzk:POL Więcbork COA.svg|24px]] [[Wiãcbórg]] </td></tr></table> === [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Jastrowie COA.svg|24px]] [[Jastrowié]] * [[Òbrôzk:Krajenka herb.svg|24px]] [[Krajenka]] * [[Òbrôzk:POL Krzyż Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Krziż]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Łobżenica COA.svg|24px]] [[Łobzenica]] * [[Òbrôzk:POL Okonek COA 1.svg|24px]] [[Òkónk]] * [[Òbrôzk:POL Piła COA 1.svg|24px]] [[Piéła]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Trzcianka COA.svg|24px]] [[Trzcónka]] * [[Òbrôzk:POL Ujście COA 1.svg|24px]] [[Ùscé]] * [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|24px]] [[Wërzëskò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Wysoka COA.svg|24px]] [[Wësokô]] * [[Òbrôzk:POL Wieleń COA.svg|24px]] [[Wieléń]] * [[Òbrôzk:POL Złotów COA old.svg|24px]] [[Złotowò]] </td></tr></table> === [[Lubùsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Drezdenko COA.svg|24px]] [[Dërżéń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Dobiegniew COA.svg|24px]] [[Dobiegniewò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg|24px]] [[Kòscérzëno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Lãdzbarg]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Strzelcé]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Witnica COA.svg|24px]] [[Wicno]] </td></tr></table> === [[Brandenbùrgiô]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:DEU Gartz (Oder) COA.svg|24px]] [[Garc (nad Òdrą)|Garc]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen der Stadt Schwedt.svg|24px]] [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]] </td></tr></table> === [[Warminskô-mazursczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kisielice COA.svg|24px]] [[Cziselëce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Susz COA.svg|24px]] [[Sësz]] </td></tr></table> == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé wsë]] * [[Gardë_w_Pòlsce|Pòlsczé gardë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòmòrzczé gardë| ]] gf3g8rcqtkp0tz28s5e8kzi3pvmnrzm 0 1410 196747 103363 2026-04-28T17:12:56Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 196747 wikitext text/x-wiki '''Pùrtk''' abò '''Pùrtôk''', '''Pùrtala''' - kaszëbsczi diôchëł a téż jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Pùrtk''' - je to mëti duch smardu, swãdu i głëpòtë. Mieszkô w smardzyńcach, gnoju i sztokù, a dzejô lëdzóm na psotã. Niejedny mëszlą i gôdają, że '''Pùrtk''' i '''[[Smãtk]]''' to je jedno. Ale smardlëwi, strachòblëwi i głëpkòwati '''Pùrtk''' ni mô wnetka nick wespòle z naszim chitrim i wipnym '''Smãtkem'''. Jesz nie je dowiodłé, czë '''Pùrtk''' je naszim rodzmim dëchã, czë téż mieńwò jegò pòchôdô òd miemiecczigò "der Pure" - co znaczi tëli jak "ten głëpc". '''Lëdze gôdalë''' : - ''Smierdzysz jak Pùrtk!'' - ''Sedzysz jak Pùrtk w gnoju!'' - ''Czëc za tobą jak za Pùrtkem!'' - ''Wënëkôj Pùrtka z twòjich chëczi!'' - ''Gôdôsz mie na psotã jak taczi Pùrtôk.'' - ''Z ce je jistny Pùrtala!'' - ''Ten sã nijak nie ùczi, bò Pùrtk w nie je wlazłi.'' - ''Je głupi jak Pùrtk.'' - ''Pòżdôj le, Pùrtk ce wnet halô!'' - ''Dërgòcesz za strachù jak Pùrtk.'' - ''Biéj mie do Pùrtka!'' == Szlachòta == '''Pùrtk''' stoji w [[Lewinkò|Lewinkù]], przë rozdardze sztrasów Lëpòwi ë Lësni. [[Òbrôzk:Pùrtk.JPG|thumb|450px|left|Pùrtk w Lewinkù]] [[Òbrôzk:Pùrtk (Diôcheł, Lëceper i Smantek).JPG|thumb|250px|right|Pùrtk]] {{Gmina Lëniô}} == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] ka5szcr499ldhfw9twq7xzpbwdkenhy 196760 196747 2026-04-28T17:19:22Z Iketsi 3254 ' - je '→' – je ' 196760 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Pùrtk (Diôcheł, Lëceper i Smantek).JPG|mały|Pùrtk]] '''Pùrtk''' abò '''Pùrtôk''', '''Pùrtala''' – kaszëbsczi diôchëł a téż jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Pùrtk''' – je to mëti duch smardu, swãdu i głëpòtë. Mieszkô w smardzyńcach, gnoju i sztokù, a dzejô lëdzóm na psotã. Niejedny mëszlą i gôdają, że '''Pùrtk''' i '''[[Smãtk]]''' to je jedno. Ale smardlëwi, strachòblëwi i głëpkòwati '''Pùrtk''' ni mô wnetka nick wespòle z naszim chitrim i wipnym '''Smãtkem'''. Jesz nie je dowiodłé, czë '''Pùrtk''' je naszim rodzmim dëchã, czë téż mieńwò jegò pòchôdô òd miemiecczigò "der Pure" – co znaczi tëli jak "ten głëpc". '''Lëdze gôdalë''' : - ''Smierdzysz jak Pùrtk!'' - ''Sedzysz jak Pùrtk w gnoju!'' - ''Czëc za tobą jak za Pùrtkem!'' - ''Wënëkôj Pùrtka z twòjich chëczi!'' - ''Gôdôsz mie na psotã jak taczi Pùrtôk.'' - ''Z ce je jistny Pùrtala!'' - ''Ten sã nijak nie ùczi, bò Pùrtk w nie je wlazłi.'' - ''Je głupi jak Pùrtk.'' - ''Pòżdôj le, Pùrtk ce wnet halô!'' - ''Dërgòcesz za strachù jak Pùrtk.'' - ''Biéj mie do Pùrtka!'' == Szlachòta == [[Òbrôzk:Pùrtk.JPG|mały|330px|Pùrtk w Lewinkù]] '''Pùrtk''' stoji w [[Lewinkò|Lewinkù]], przë rozdardze sztrasów Lëpòwi ë Lësni. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 9tttrhn7f2n9838804q0orecbxdj1by 0 1897 196672 196075 2026-04-28T15:41:21Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Sztokhòlm]] 196672 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Kongeriget Sverige | miono = Królestwò Szwedzczi | miono-genitiw = Szwedzczi | fana = Flag of Sweden.svg| herb = Great coat of arms of Sweden.svg | na karce = LocationSweden.png| mòtto = För Sverige i tiden | jãzëk = [[Szwedzczi jãzëk|szwedzczi]], lapońsczi| stolëca = Sztokhòlm | fòrma państwa = Kònstitucëjnô mònarchijô | wiéchrzëzna = 449.964 | lëdztwò = 10,610,485 | rok = 2025 | dëtk = szwedzkô krona | kòd dëtka = SEK | czasowô cona = +1 – zëma [[UTC]] +2 – lato | swiãto = 6 czerwińca | himn = Du gamla, du fria,<br>Kungssången | kòd = SE | Internet = .se | telefón = 46 |Mònarcha=Karól XVI Gùstôw|Premiéra=Ulf Kristersson|aùtowi kòd=S}}'''Szwedzkô''' (''Sverige'') je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Greńczë z [[Norweskô|Norweską]], [[Fińskô|Fińską]] a téż z [[Dëńskô|Dëńską]] przez mòst nad cesniną Öresund. Stolecznym garda je [[Sztokhòlm]]. == Geògrafiô == === Wiéchrzëzna === * całownô: 450,295<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20210110083823/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sweden Sweden] The World Factbook</ref> * wiéchrzëzna lądu: 410,335 * wiéchrzëzna wòdów: 39,960 === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,211 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Fińskô]] 545 km; [[Norweskô]] 1,666 km === Brzegòwô liniô === 3,218 km === Klimat === Ùmiarkowany na pôłniu, z zëmną, chmùrzëstą zëmą, chmùrzëstim dzélowo chłodnym latã, subartkiczny na nordze<ref>[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/sweden/51263.htm Sweden (08/05)] US Department of State</ref>. === Ùsztôłcenié terenu === Przédno plasczi lub łagódnie grzëpowe nizënë; na pòrénku góry<ref name=":0" />. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 492 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -2,4 m. n.r.m. (Roztoka jezera Hammarsjon, òbòk Kristianstad) * nôwëższi czëp: 2,100 m. n.r.m. (Kebnekaise) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 7.3% (w tim 6.2% òrnëch gruńtów) * lasë 68.6% == Demografiô == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 10,610,485 (wôrtoscë szacowóné na pazdzérznik 2025)<ref>[https://www.scb.se/en/finding-statistics/statistics-by-subject-area/population-and-living-conditions/population-composition-and-development/population-statistics/ Population statistics] Statistics Sweden</ref> === Etniczné karna === Szwedzë 79.6%, Syrëjczëcë 1.9%, Irakijczicë 1.4%, Finowie 1.3%, jinni 15.8%<ref name=":0" /> Òficjalne nôrôdné mniejszosci: Żëdzë, Cëgónie, Samowie, Finowie, Tornedalianie<ref name=":1">[https://sweden.se/life/equality/national-minorities-in-sweden There are 5 official national minorities in Sweden. Swedish law protects their languages and cultures.] Sweden.se</ref><ref name=":2">[https://start.stockholm/en/about-the-city-of-stockholm/how-the-city-is-governed/national-minorities/ National minorities] Stockholms stad</ref>. === Jãzëczi === Òficjalny jãzëk je szwedzczi, ùznawane sã też jãzëczi mniejszosci: Jidisz, cëgóńsczi, lapońsczi, fińsczi, meänkieli<ref name=":1" /><ref name=":2" />. === Religijné karna === 53% - [[Lëterstwò|lëteranie]], mni niż 6% - zaòstałë [[Chrzescëjanizna|chrzescëjańscze]] wëznania, 8,1% - [[Islam|mùzułmónie]]<ref>[https://www.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/sweden/ 2023 Report on International Religious Freedom: Sweden] US Department of State</ref>. === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 88.7% (2023) * wikszé miesczé westrzódczi: Sztokhòlm – 995,574 mieszkańców w 2025<ref>[https://sweden.se/life/society/key-facts-about-sweden Key facts about Sweden] Sweden.se</ref> == Pòliticzny system == Szwedzkô je kònstitucyjną mònarchią, [[Przédnik kraju|przédnikã kraju]] òd 1973 je król Karól XVI Gùstôw<ref>[https://www.kungahuset.se/english/royal-house/hm-the-king HM The King] Kungahuset</ref>. Szefem rządu je premiéra Ulf Kristersson<ref>[https://www.government.se/government-of-sweden/prime-ministers-office/ Prime Minister's Office] The Government of Sweden</ref>. Parlameńt - Rikgsdag ma 349 członków, sã wëbierani na 4 lata<ref>[https://www.riksdagen.se/en/ Welcome to the Riksdag] Sveriges Riksdag</ref>. Òd 1 stëcznika 1995 Szwedzkô je krôjem [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]], a òd 25 strëmiannika 2001 je członkiem cony Schengen<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/sweden_en Sweden] European Union</ref>. == Òbaczë téż == * [[Sztokhòlm]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Szwedzkô| ]] 5g3j2et3pt3c9opvwem442d5fm36kxc 0 1961 196635 195578 2026-04-28T15:14:15Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Wenus]] 196635 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=260 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big><big>'''Zemia'''</big></big> |- ! align="center" bgcolor="#000000" colspan="2" | [[Òbrôzk:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|frameless|Zemia]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika [[òrbita|òrbitë]] (J2000) |- ! align="left" | Strzédnô dôlëzna<br /> òd Słuńca | 149&nbsp;597&nbsp;887&nbsp;[[kilométer|km]]<br />(1,00000011 [[Astronomòwô pòjedincznosc|AU]]) |- ! align="left" | [[Òkrąg|Òkrãżé]] òrbitë | 0,940×10⁹km<br />(6,283&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Ekscentricznota (fizyka)|Mimòsród]] | 0,01671022 |- ! align="left" | [[Peryhelium]] | 147&nbsp;098&nbsp;074&nbsp;km<br />(0,9832899&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Aphelium]] | 152&nbsp;097&nbsp;701&nbsp;km<br />(1,0167103&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Gwiôzdowi rok]] | 365,25696&nbsp;[[dzéń|dniów]]<br />(1,0000191&nbsp;[[Rok|lat]]) |- ! align="left" | [[Synodicznô òbiega]] | nié dotikô |- ! align="left" | Strzédnô chùtkòsc<br /> òrbitalnô | 29,783&nbsp;km/[[sekùnda|s]] |- ! align="left" | [[Nôwikszosc|Nôwikszô]] [[chùtkòsc]] | 30,287&nbsp;km/s |- ! align="left" | [[Nômiészëzna|Nômiészô]] chùtkòsc | 29,291&nbsp;km/s |- ! align="left" | Ùchëłosc òrbitë<br /> ùprocëmnienim [[ekliptika|eklipticzi]] | 0,00005[[grad|°]]<br />(7,25° ùprocëmnienim <br />[[ekwator]]a [[Słuńce|słuńcowégò]]) |- ! align="left" | [[Satelita|Nôtëralny satelita]] | 1 ([[Miesądz]]),<br /> Òbaczë téż<br /> [[3753 Cruithne]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika fizycznô |- ! align="left" | Przemiara ekwatorowô | 12&nbsp;756,270&nbsp;km |- !align="left" | Przemiara [[Geografòwi biegun|biegunowô]] | 12&nbsp;713,500&nbsp;km |- !align="left" | Strzédnô przemiara | 12&nbsp;745,591&nbsp;km |- !align="left" | Splëszczenié | 0,003352861 |- ! align="left" | Strzédny òkrąg | 40&nbsp;041,455&nbsp;km |- ! align="left" | [[Wiéchrzëzna]] | 510&nbsp;065&nbsp;284,702&nbsp;[[kwadratowi kilométer|km²]] |- ! align="left" | [[Zabérnosc (matematika)|Zabérnosc]] | 1,0832×10¹²&nbsp;[[kùbikòwi kilométer|km³]] |- ! align="left" | [[Masa (fizyka)|Masa]] | 5,9736×10²⁴&nbsp;kg |- ! align="left" | [[Gãscëzna]] | 5,515&nbsp;[[gram|g]]/[[kùbikòwi centiméter|cm³]] |- ! align="left" | [[Zemsczé przërëchlanié|Zemsczé<br /> przërëchlanié]]<br /> na ekwatorze | 9,780&nbsp;m/s² [http://ssd.jpl.nasa.gov/phys_props_planets.html 1]<br />(0,99732&nbsp;[[Zemsczé przërëchlanié|g]]) |- ! align="left" | [[Chùtkòsc ùcékù]] | 11,186&nbsp;km/s |- ! align="left"| Liniowcowô chùtkòsc na ekwatorze | 1674,38&nbsp;km/h<br /> |- ! align="left"| [[Kòłowô chùtkòsc]] | 15[[grad|°]]/[[gòdzëna|h]] (0,2618&nbsp;[[radian|rad]]/[[sekùnda|s]]) |- ! align="left" | Ùchëłosc ekwatora<br /> ùprocëmnienim<br /> plaskatoscë òrbiti | [[Grad (kąt)|23,439281°]] |- ! align="left" | [[Deklinacëjô (astronomijô)|Deklinacëjô]] | 90° |- ! align="left" | [[Albedo]] | 0,367 |- ! align="left" | [[Temperatura]]<br /> wiéchrzëznë | {| cellspacing="0" cellpadding="2" align ="center" border="0" width="100%" style="background: #f9f9f9;" |- ! [[Nômiészëzna|min.]] ! [[Strzédnosc|strzéd.]] ! [[Nôwikszosc|maks.]] |- align ="center" | 185&nbsp;[[kelwin|K]] | 287&nbsp;K | 331&nbsp;K |} |- ! align="left" | [[Astronomòwé cësnienié|Astronomòwé<br />cësnienié]]<br /> na wiéchrzéznie | 100 [[kilo|k]][[Paskal|Pa]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Skłôd [[wiodrowina|wiodrowinë]] |- | [[Tãcheń]] || 78,1% |- | [[Krziseń]] || 20,9% |- | [[Argon]] || 0,9% |- | [[Ditlenk wãgla]]<br /> [[Wòdnô ropa]] | Niewiôlgô pakôza, kòl 0,1% |} '''Zemia''' (symbòl: [[Òbrôzk:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) je trzecą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]), a piątą wedle wielgòscë planétą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. Wedle ùczałich Zemia ùfòrmòwa sã kòl 4,57 miljarda lat nazôd, a krótkò pò tim ùfòrmòwôł sã ji jedurny [[nôtëralny satelita]] - [[Miesądz]]. Wkòł Zemi, òkróm Miesądza, krążą jesz dwa [[Miesądze Kordylewsczégò|pichòwé miesądze]] ([[miesądze Kordylewsczégò]]) i wiele [[sztëczny satelita|sztëcznëch satelitów]]. Zemia mô pasowną masã i grawitacjã dlô ùtrzëmaniô wiodrowinë, chtërnô téż chróni przed szkódnym [[ùltrafioletowé parminienié|ùltrafioletowim parminienim]] i téż [[magnétowé pòle]] chróniącé przed [[słuńcowi wiater|słuńcowim wiatrã]]. * Całownô wiéchrzëzna: 510,071 miljónów km² * Lądowô wiéchrzëzna: 148,94 miljónów km² (29,2% całowni wéchrzëznë) * Wòdnô wiéchrzëzna: 361,132 miljónów km² (70,8% całowni wéchrzëznë) == Geògrafiô Zemi == '''[[Òcean|Òceanë]]:''' * [[Spòkójny Òcean]] (Pacyfik, Wiôldżi Òcean) * [[Atlantëcczi Òcean]] (Atlantyk) * [[Jindijsczi Òcean]] * [[Nordowi Òcean]] (Arktikòwi Òcean) - przez niechtërnych je ùznóny jakno czwiôrti òcean, a jinszi znają blós trzë òceanë a nen zwą Artkikòwim Mòrzã abò Lodzanim Mòrzã. * [[Pôłniowi Òcean]] (mòże téż bëc ùznóny jakno dzél Òceanów: Atlantëcczégò, Spòkójnégò i Jindijsczégò). === [[Kòntinent|Kòntinentë]] === * [[Afrika]] * [[Pôłniowô Amerika]] * [[Nordowô Amerika]] * [[Antarktida]] * [[Aùstralëjô (kòntinent)|Aùstraliô]] i [[Òceaniô]] * [[Azëjô|Azjô]] * [[Eùropa]] === Nôwikszé [[Òceanowi rów|òceanowé rowë]] === * [[Mariańsczi Rów]] – 11&nbsp;022 m * [[Rów Tonga]] – 10&nbsp;882 m * [[Rów Kùrilskò-Kamczacczi]] – 10&nbsp;542 m * [[Filipińsczi Rów]] – 10&nbsp;497 m * [[Rów Kermadec]] – 10&nbsp;047 m * [[Rów Izu-Ogasawara]] (przóde: Bònin) – 9810 m === Nôwikszé [[Réga gór|rédżi gór]] === * [[Himalaje]] – 8848 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Karakòrum]] – 8611 m; dł. 800&nbsp;km * [[Hindukùsz]] – 7690 m; dł. 800&nbsp;km * [[Tien-szan]] – 7439 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Andë]] – 6960 m; dł. 9000&nbsp;km * [[Kòrdilierë]] – 6194 m; dł. 8000&nbsp;km * [[Kaùkaz (réga gór)|Kaùkaz]] – 5642 m; dł. 1100&nbsp;km * [[Górë Ellswòrtha]] – 5140 m; dł. 900&nbsp;km * [[Alpë]] – 4807 m; dł. 1200&nbsp;km * [[Atlas (górë)|Atlas]] – 4165 m; dł. 2200&nbsp;km == Òbaczë téż == * [[Miesądz]] * [[Słuńce]] * [[Wenus]] * [[Mars]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.nineplanets.pl/earth.html Nineplanets.pl - Zemia] {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} [[Kategòrëjô:Astronomijô|Zemia]] [[Kategòrëjô:Zemia|*]] {{Ùzémk artikla}} oeu1funfuuoa517qoods8dt04wtsp8q 196647 196635 2026-04-28T15:20:23Z Iketsi 3254 |*]]→| ]] 196647 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=260 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big><big>'''Zemia'''</big></big> |- ! align="center" bgcolor="#000000" colspan="2" | [[Òbrôzk:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|frameless|Zemia]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika [[òrbita|òrbitë]] (J2000) |- ! align="left" | Strzédnô dôlëzna<br /> òd Słuńca | 149&nbsp;597&nbsp;887&nbsp;[[kilométer|km]]<br />(1,00000011 [[Astronomòwô pòjedincznosc|AU]]) |- ! align="left" | [[Òkrąg|Òkrãżé]] òrbitë | 0,940×10⁹km<br />(6,283&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Ekscentricznota (fizyka)|Mimòsród]] | 0,01671022 |- ! align="left" | [[Peryhelium]] | 147&nbsp;098&nbsp;074&nbsp;km<br />(0,9832899&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Aphelium]] | 152&nbsp;097&nbsp;701&nbsp;km<br />(1,0167103&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Gwiôzdowi rok]] | 365,25696&nbsp;[[dzéń|dniów]]<br />(1,0000191&nbsp;[[Rok|lat]]) |- ! align="left" | [[Synodicznô òbiega]] | nié dotikô |- ! align="left" | Strzédnô chùtkòsc<br /> òrbitalnô | 29,783&nbsp;km/[[sekùnda|s]] |- ! align="left" | [[Nôwikszosc|Nôwikszô]] [[chùtkòsc]] | 30,287&nbsp;km/s |- ! align="left" | [[Nômiészëzna|Nômiészô]] chùtkòsc | 29,291&nbsp;km/s |- ! align="left" | Ùchëłosc òrbitë<br /> ùprocëmnienim [[ekliptika|eklipticzi]] | 0,00005[[grad|°]]<br />(7,25° ùprocëmnienim <br />[[ekwator]]a [[Słuńce|słuńcowégò]]) |- ! align="left" | [[Satelita|Nôtëralny satelita]] | 1 ([[Miesądz]]),<br /> Òbaczë téż<br /> [[3753 Cruithne]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika fizycznô |- ! align="left" | Przemiara ekwatorowô | 12&nbsp;756,270&nbsp;km |- !align="left" | Przemiara [[Geografòwi biegun|biegunowô]] | 12&nbsp;713,500&nbsp;km |- !align="left" | Strzédnô przemiara | 12&nbsp;745,591&nbsp;km |- !align="left" | Splëszczenié | 0,003352861 |- ! align="left" | Strzédny òkrąg | 40&nbsp;041,455&nbsp;km |- ! align="left" | [[Wiéchrzëzna]] | 510&nbsp;065&nbsp;284,702&nbsp;[[kwadratowi kilométer|km²]] |- ! align="left" | [[Zabérnosc (matematika)|Zabérnosc]] | 1,0832×10¹²&nbsp;[[kùbikòwi kilométer|km³]] |- ! align="left" | [[Masa (fizyka)|Masa]] | 5,9736×10²⁴&nbsp;kg |- ! align="left" | [[Gãscëzna]] | 5,515&nbsp;[[gram|g]]/[[kùbikòwi centiméter|cm³]] |- ! align="left" | [[Zemsczé przërëchlanié|Zemsczé<br /> przërëchlanié]]<br /> na ekwatorze | 9,780&nbsp;m/s² [http://ssd.jpl.nasa.gov/phys_props_planets.html 1]<br />(0,99732&nbsp;[[Zemsczé przërëchlanié|g]]) |- ! align="left" | [[Chùtkòsc ùcékù]] | 11,186&nbsp;km/s |- ! align="left"| Liniowcowô chùtkòsc na ekwatorze | 1674,38&nbsp;km/h<br /> |- ! align="left"| [[Kòłowô chùtkòsc]] | 15[[grad|°]]/[[gòdzëna|h]] (0,2618&nbsp;[[radian|rad]]/[[sekùnda|s]]) |- ! align="left" | Ùchëłosc ekwatora<br /> ùprocëmnienim<br /> plaskatoscë òrbiti | [[Grad (kąt)|23,439281°]] |- ! align="left" | [[Deklinacëjô (astronomijô)|Deklinacëjô]] | 90° |- ! align="left" | [[Albedo]] | 0,367 |- ! align="left" | [[Temperatura]]<br /> wiéchrzëznë | {| cellspacing="0" cellpadding="2" align ="center" border="0" width="100%" style="background: #f9f9f9;" |- ! [[Nômiészëzna|min.]] ! [[Strzédnosc|strzéd.]] ! [[Nôwikszosc|maks.]] |- align ="center" | 185&nbsp;[[kelwin|K]] | 287&nbsp;K | 331&nbsp;K |} |- ! align="left" | [[Astronomòwé cësnienié|Astronomòwé<br />cësnienié]]<br /> na wiéchrzéznie | 100 [[kilo|k]][[Paskal|Pa]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Skłôd [[wiodrowina|wiodrowinë]] |- | [[Tãcheń]] || 78,1% |- | [[Krziseń]] || 20,9% |- | [[Argon]] || 0,9% |- | [[Ditlenk wãgla]]<br /> [[Wòdnô ropa]] | Niewiôlgô pakôza, kòl 0,1% |} '''Zemia''' (symbòl: [[Òbrôzk:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) je trzecą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]), a piątą wedle wielgòscë planétą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. Wedle ùczałich Zemia ùfòrmòwa sã kòl 4,57 miljarda lat nazôd, a krótkò pò tim ùfòrmòwôł sã ji jedurny [[nôtëralny satelita]] - [[Miesądz]]. Wkòł Zemi, òkróm Miesądza, krążą jesz dwa [[Miesądze Kordylewsczégò|pichòwé miesądze]] ([[miesądze Kordylewsczégò]]) i wiele [[sztëczny satelita|sztëcznëch satelitów]]. Zemia mô pasowną masã i grawitacjã dlô ùtrzëmaniô wiodrowinë, chtërnô téż chróni przed szkódnym [[ùltrafioletowé parminienié|ùltrafioletowim parminienim]] i téż [[magnétowé pòle]] chróniącé przed [[słuńcowi wiater|słuńcowim wiatrã]]. * Całownô wiéchrzëzna: 510,071 miljónów km² * Lądowô wiéchrzëzna: 148,94 miljónów km² (29,2% całowni wéchrzëznë) * Wòdnô wiéchrzëzna: 361,132 miljónów km² (70,8% całowni wéchrzëznë) == Geògrafiô Zemi == '''[[Òcean|Òceanë]]:''' * [[Spòkójny Òcean]] (Pacyfik, Wiôldżi Òcean) * [[Atlantëcczi Òcean]] (Atlantyk) * [[Jindijsczi Òcean]] * [[Nordowi Òcean]] (Arktikòwi Òcean) - przez niechtërnych je ùznóny jakno czwiôrti òcean, a jinszi znają blós trzë òceanë a nen zwą Artkikòwim Mòrzã abò Lodzanim Mòrzã. * [[Pôłniowi Òcean]] (mòże téż bëc ùznóny jakno dzél Òceanów: Atlantëcczégò, Spòkójnégò i Jindijsczégò). === [[Kòntinent|Kòntinentë]] === * [[Afrika]] * [[Pôłniowô Amerika]] * [[Nordowô Amerika]] * [[Antarktida]] * [[Aùstralëjô (kòntinent)|Aùstraliô]] i [[Òceaniô]] * [[Azëjô|Azjô]] * [[Eùropa]] === Nôwikszé [[Òceanowi rów|òceanowé rowë]] === * [[Mariańsczi Rów]] – 11&nbsp;022 m * [[Rów Tonga]] – 10&nbsp;882 m * [[Rów Kùrilskò-Kamczacczi]] – 10&nbsp;542 m * [[Filipińsczi Rów]] – 10&nbsp;497 m * [[Rów Kermadec]] – 10&nbsp;047 m * [[Rów Izu-Ogasawara]] (przóde: Bònin) – 9810 m === Nôwikszé [[Réga gór|rédżi gór]] === * [[Himalaje]] – 8848 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Karakòrum]] – 8611 m; dł. 800&nbsp;km * [[Hindukùsz]] – 7690 m; dł. 800&nbsp;km * [[Tien-szan]] – 7439 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Andë]] – 6960 m; dł. 9000&nbsp;km * [[Kòrdilierë]] – 6194 m; dł. 8000&nbsp;km * [[Kaùkaz (réga gór)|Kaùkaz]] – 5642 m; dł. 1100&nbsp;km * [[Górë Ellswòrtha]] – 5140 m; dł. 900&nbsp;km * [[Alpë]] – 4807 m; dł. 1200&nbsp;km * [[Atlas (górë)|Atlas]] – 4165 m; dł. 2200&nbsp;km == Òbaczë téż == * [[Miesądz]] * [[Słuńce]] * [[Wenus]] * [[Mars]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.nineplanets.pl/earth.html Nineplanets.pl - Zemia] {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô|Zemia]] [[Kategòrëjô:Zemia| ]] a7thbfqpe6pg3dyybvxprtyinzu8860 0 2623 196674 159572 2026-04-28T15:43:51Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196674 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Nirvana around 1992.jpg|mały]] '''Nirvana''' je [[grunge]] ë [[Punk|punk rockòwé]] karno z [[Seattle|Seattle, Washington]]. Pòwstało òno w 1987 rokù w [[Seattle|Seattle, Washington]] z jinicjatiwë Kurt Cobain (spiôw/gitara), Jason Everman (gitara), Krist Novoselic (basowô gitara) ë Chad Channing (perkùsëjô). == Diskògrafijô == === Sztudijné platë === * [[1989]]: ''Bleach'' (Sub Pop) * [[1991]]: ''Nevermind'' (DGC) * [[1993]]: ''In Utero'' (DGC) === Platë live, zestôwczi, znowienia === * [[1992]]: ''Incesticide'' (DGC) * [[1994]]: ''MTV Unplugged in New York'' (live) (DGC) * [[1996]]: ''From the Muddy Banks of the Wishkah'' (live) (DGC) * [[2002]]: ''Nirvana'' (DGC) * [[2004]]: ''With the Lights Out'' (DGC) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.interscope.com/nirvana/ Nirvana - domôcô starna] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rockòwé karna]] 6ky01gp4x0p5k4biw5g2eyik3xox9tz 0 2644 196589 196563 2026-04-28T14:14:13Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Pétrochòwô lampa]] 196589 wikitext text/x-wiki '''Technika''' ([[Stôrogrecczi jãzëk|gr.]]: τεχνη [techne] - "kùńszt, trim, mésternosc") je prakticznym zastosowanim [[Nôtërné ùczbë|nôtërnëch ùczbów]] dlô produkcëji z nieòżëwiony [[Materëjô|materëji]] wôrów przëdatnëch [[Człowiek|człowiekòwi]]. [[Òbrôzk:Steam_locomotive_work.gif|mały|491px|center|Ropny mòtor stosowóny m.jn. w lokòmòtiwach béł przełomòwim wënalôzkã w historëji techniczi]] == Òbaczë téż == * [[Fizyka]] * [[Maszina do szëcô]] * [[Kółkò (fërkòt)]] * [[Wafelnica]] * [[Pétrochòwô lampa]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Technika| ]] 9rp73gm416ujzi1p5hvaalnf88sjryo 0 2674 196602 195835 2026-04-28T14:31:52Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Dwòjôczi]] 196602 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies = Chmielno | rodzôcz_wsë = | céch_wsë = Òbrôzk:POL gmina Chmielno COA.svg | ôrt_gminë = | fana_wsë = | kôrta_wsë = | wòjewództwò = pòmòrsczé | kréz = kartësczi | gmina = Chmielno | szôłtëstwò = Chmielno | miejskô = | wiechrzëzna = | gradëN = 54 | minutëN = 19 | sekùndëN = 35 | gradëE = 18 | minutëE = 06 | sekùndëE = 03 | wiżô = | rok = | lëdztwò = 1580 | gãscëzna = | nr_czér = 58 | pòcztowi_kòd = 83-333 | reg_tôfla = GKA | SIMC = | szôłtës = | www = | òdjimk = | galerëjô_commons = Category:Chmielno, Pomeranian Voivodeship |}} [[Òbrôzk:Chmielno - Urząd Gminy i kościół.JPG|mały|left|220px|Ùrząd Gminë i kòscół]] [[Òbrôzk:Muzeum Ceramiki Neclów w Chmielnie.JPG|mały|left|220px|]] [[Òbrôzk:Wazon.jpg|mały|left|220px|Chmielno je znóny z keramikòwëch wërobinów]] [[Òbrôzk:Chmielno - Muzeum Neclów 35.JPG|mały|left|220px|Chmielno je znóny z keramikòwëch wërobinów]] '''Chmielno''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Chmielno'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] gminnô [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Chmielno|gminie Chmielno]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]] ë [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczégò Krôjòbrazowégò Parkù]]. Tu je kòscół. W 1280r. biskùp [[Albierz]] pòcwierdzył nadanié kòscoła sw. Piotra stądka klôsztorowi norbertanków w [[Żukòwò|Żukòwie]]. Legendë rzeszą z tim [[Damroka|Damrokã]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]][http://zschmielno.edupage.org/teachers/]. Chmielno je nad jezorama: [[Jezoro Biôłé|Biôłé]] ë [[Jezoro Kłodno|Kłodno]], na zôpôd òd [[Kartuzë|Kartuz]]. To je wôżny [[turistika|turistny]] òstrzódk z wiele penzjónatama, wczasowima chëczama ë [[agrokwatéra|agrokwatérama]]. M.jin. tądkã jidze turistny, [[Kaszëbsczi Szlach]]. Stądka bëłë[http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=48] i są znóné keramikòwé wërobinë, bò grónkòwniô je tu òd lat[https://web.archive.org/web/20160305114843/http://kulturaonline.pl/w,chmielnie,nie,swieci,garnki,lepia,tytul,artykul,4209.html]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã miészé kòlonie: * [[Babino]], * [[Bùkòwinczi]], * [[Chmieleńsczé Chróstë]], * [[Chmielónkò]], * [[Koszkaniô]], * [[Lãpa]], * [[Òsowô Górô]], * [[Rékòwò]], * [[Wãgliskò]] Dlô turistów tu je np. plac "U Chłopa"[http://www.uchlopa.agrowakacje.pl/]. == Òbaczë téż == * [[Dwòjôczi]] * [[Rodnô mòwa (kònkùrs)]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/590 Chmielno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] pcyk759vjddx9peo7s1mlz30u8jkjdq 0 3013 196662 195834 2026-04-28T15:28:03Z Iketsi 3254 kat. 196662 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=0000ff| farba=ffffff| apartne miono=kaszëbsczi jãzëk| kraj, òbénda1= [[Pòlskô]], [[Kanada]]| lëczba=87600 (wedle nôrodnégò spisënkù 2021)| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]]<br /> * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi]] *** [[Lechicczi jãzëk]] **** [[Pòmòrsczi jãzëk]] ***** Kaszëbsczi jãzëk| alfabét=[[łacëzniany alfabét|łacëzniany]]| kraj, òbénda2=Òd 2005 rokù w [[Pòlskô|Pòlsce]] [[òbéndowi jãzëk]], wprowadzony do 5 ùrzãdów gminë jakno [[pòmòcny jãzëk]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]| agencëjô= [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]][http://www.kaszubi.pl/o/rjk/]| iso1=-| iso2=[http://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes-keyword.php?SearchTerm=csb&SearchType=ALL&Submit=Go] csb| iso3=[http://www.sil.org/iso639-3/codes.asp?order=639_3&letter=c csb]| sil=CSB [http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=csb]| kòd=csb| znankównik=Kaszëbskô| jãzëk=kaszëbsczi|znankòwnik2=kaszëbsczégò }} [[Òbrôzk:Jerozolëma, kòscel Pater noster, "Òjcze nasz" pò kaszëbskù.JPG|mały|[[Jerozolëma]], [[Òjcze Nasz|Òjcze nasz]] pò kaszëbskù]] '''Kaszëbsczi jãzëk''' – jãzëk z [[zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|zôpôdnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]], chtërnym gôdô wiãcy jak 50&nbsp;000 [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Kaszëbsczi je jednym z pòmòrsczich jãzëków – ò apartnym jãzëkù mòżna rzec ju w XIV stolace. Nôstarszi kaszëbsczé knédżi to ''Duchowe piesnie Dra Marcina Luthera i inszich naboznich męzow'' [[Szimón Krofey|Szymona Krofeja]] z [[1586]] rokù, jak téż z rokù [[1643]] [[Michôł Pontanus|Michôła Pontanusa]] ''Mały Catechism Niemiecko Wándalski abo Slowięski''. Dzysdniowò lëterackô kaszëbizna je ewòlucëją zabédowóny przez [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwe]], wprzód w 1848 (?) – na òsta òdnalazłô w rusczich archiwach kòl kùńca XX stalata – ë w [[1879]] rokù w ''Zarés do grammatikj kasebsko-slovjnskjé mòvé'', wëdóny w [[Pòznóń|Pòznaniu]]. Badéra kaszëbiznë [[Friedrich Lorentz]] wëapartnił w kaszëbsczim jãzëkù 47 zwãków, chtërne są dzysdniowò pisóne 34 lëterama, jich dzél (''ch, cz, dz, dż, rz, sz'') przez sparłãczenie dwóch lëterów. W kaszëbsczim jãzëkù wëapartniómë trzë przédné dialektë, jakno: * nordowòkaszëbsczi (krézë: pùcczi, wejrowsczi, [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczi]],) * westrzédnokaszëbsczi (krézë: [[Kartësczi kréz|kartësczi]], dzélowò bëtowsczi) * pôłniowòkaszëbsczi (dzélowò krézë: kòscersczi, chònicczi, tëchòlsczi) == Miono == Kaszëbizna czãstô je wëmieniownô zwónô pòmòrsczim jãzëkã, chòc ''de facto'' je òna le karnã słëchających do niegò dialektów. Bëtnosc wielu mionów na òpisanié jednégò jãzëka a téż jidentifikacëjô całownégò jãzëka z jegò nômòcnészim dialektã mô czasã môl w przëmiôrze mniészoscowëch jãzëków, jaczé sã mòcno zjinaczoné ë jaczé na skùtk nieżëcznëch, pòliticznëch dzejników nie bëłë w sztądzë ùsôdzëc òglowégò, sztandardowégò jãzëka ë dobéc mòcny lëżnoscë w państwie, w jaczim są brëkòwóné. Kaszëbizna wiedno bëła bënnowò zjinaczonô, a wicy wiédzë ò tim mómë òd czasów [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwë]]. [[Aleksander Hilferding|Hilferding]] w pòłowie XIX w. pòdzelił kaszëbiznã na: 1. gwarã pòmerańsczich Słowińców i Kaszëbów, 2. gwarã pòmerańskich Kaszëbów, 3. gwarã kaszëbską w Zôchódnëch Prësach. Dzelnotã tã na zôczątkù XX stalata ùnowił Lorentz, chtëren w òbrëmienim 2 przédnëch òbéńdów: norda i pôłnié (jinëch wedle iloczasu), i tak "równoleżnikòwò", wëdzelił 21 gromadów, a w nich 70 gwar. ''Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich'' (1964-1978) – òddôwô stón z pòłowë XX w. i wëapartniô: 1. archaiczniészą nordã: a) Pùcczé (Mòrzanie i òsóbno półòstrów Hél – Rëbôcë); b) Pùcczé i Wejrowsczé; pas wëstrzódkòwy to – Lesôcë; 2. innowacyjny westrzódk, m.jin. Józcë (òkòlé Strzépcza, Mirochòwa i Srôkòjc); 3. spòlaszałé pôłnié, òsoblëwò wschódné. Juwernô stojizna jakno w pòmòrsczim jãzëkù ma môl np. w òkcytańsczim ë dolnomiemieczim jãzëkù. Òkcytańsczi czãstô biwô zwóny prowansalsczim jãzëkã, chò dialektë prowansalsczé są blos dzélã òkcytańsczégò, leno mają nômòcnészi lëteracczi zwëk. Dolnomiemiecczi (Nederdüütsch, Plattdüütsch) je czãstô zeszlachòwóny z jegò dolnosaksońsczim dialektã (Nedersassisch, Low Saxon), ga mô òn wiele mòcniészi môl òd resztë. Pò wëmiarcém słowianiznë a téż wszëtczéch jinëch pòmòrsczich dialektów, króm kaszëbiznë w przerównaniém do jãzëka Pòmòrzanów dzysô nôczãsczi je brëkòwóny termin "kaszëbsczi jãzëk". Rodowizna mionów "Kaszëbi" ë "kaszëbsczi" a téż ôrt, na jaczi òne przëszłë òb stalata z òkrãżégò Kòszalëna na Pòrénkòwi Pòmòrskô są wcyg wëzgôdką dlô ùczałich. Niżódnô z dotëchczasnych teòrëjów nie pòtkała sã z òglowym akceptã. Nie mô równak dokôzów na to, żebë doszło do wanogów Pòmòrzanów z òkrãżégò Kòszalëna w pòrénkòwim czérënkù. == Brëkòwanié == [[Òbrôzk:Garcz.jpg|mały|Dwamòwnô tôfla pòlskò-kaszëbskô]] Zwiksza wëższé sferë Prësôków mało dbałë ò kaszëbsczi jãzëk w XIX w. Syg kaszëbiznë òd kùli lat bezùstankòwò sã zmiészô. W latach 50. XX w. [[Kaszëbi]] równo żelë jidze ò starszich, jak i starków, a téż dzece – przed jidzenim do szkòłë – na co dzéń nié miôlë leżnoscë wiele razy przëstôwaniô z pòlsczim jãzëkã. Chòc kòscół béł tej môlã, gdze szło czëc [[Pòlsczi jãzëk|ten]] jãzëk. W szkòle na paùzach dzece gôdałë pò kaszëbskù. W latach 70. XX w. kaszë­bizna òglowò bëła ùznôwónô za jãzëk lëdzy mało wësztôł­conëch. Wiele wstidzało sã tedë kaszëbsczégò jãzëka, a w wiele szkòłach na Kaszëbach bëło robioné wnet wszëtkò, żebë dzecë nie gôdałë w rodny mòwie. Do niedôwna westrzódk pòlsczich mòwnoùczałich panowała ùdba, że kaszëbsczi je blós dialektã [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczégò jãzëka]]. W [[2003]] rokù béł dóny kaszëbiznié trzëlëterowi midzënôrodny kòd ''CSB'' wedle normë ISO 639-2. W krajach [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnii]] pierszą rolą w wiele rëmiach pùblicznégò żëcô państwa òdgriwają samòrządné krôjné, chtërnëch zastãpiną są naje wòjewództwa. W krãgù krôjnowy pòliticzi, jaką robią wòjewództwa, wiôldżi znaczënk mô edukacjô i kùltura. W państwach EÙ przëwiãzywô sã stolemną wôgã do krôjnowégò sztôłceniô i chòwaniô, do fùlniészégò pòznaniô historii spôdkòwiznë kùlturë nôblëższich strón, a w tim jãzëka. Jidze przece ò zakòrzenianié młodégò pòkòleniô w tradicji domôcégò kraju, ò ùswiądnienié nôrodny i eùropejsczi bòkadnoscë w rozmajitoscë, ò sztôłcenié sztaturë młodëch lëdzy jakno òbëwatelów swiądnëch swòjich mòżlëwòtów i òbòwiązków wedle tatczëznë, ale òtemkłëch na lëdzy i spòlëznë jinëch kùlturów. Dlô kaszëbsczégò jãzëka w Pòlsce òd 1 czerwińca 2009 rokù wôżnô je [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków]]. Dzysdniowò w [[Pòlskô|Pòlsce]], a òsoblëwie na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] je kòl 200 szkòłów, w chtërnëch dzecë ùczą sã kaszëbsczégò. 30 [[séwnik]]a 2010 rokù jãzëka kaszëbsczégò ùczëło sã 10 543 młodëch lëdzy, a z tegò 8 883 w 197 spòdlecznëch szkòłach. Òd 2013 rokù zaczinô są nowi przedmiot „Włôsnô historiô i kùltura”, jaczi wchôdô do szkòłów òd [[séwnik]]a. To je dodôwkòwi przedmiot dlô ùczniów zapisónëch na kaszëbsczi w piąti klasë spòdleczny szkòłë, w drëdżi klasë gimnazjum a téż w drëdżi klasë wëżigimnazjalny. Òcenã z niegò liczi sã do strzédny. Òd [[2005]] rokù je mòżnota skłôdaniô maturowégò egzaminu z negò jãzëka. W kaszëbsczim wëdôwóné są knéżczi, cządniczi a téż nadôwóné programë w radiu czë telewizëji. Wedle ùstawë ò nôrodnëch ë etnicznëch miészëznach i òbéndowim jãzëkù z [[6 stëcznika]] [[2005]] rokù je mòżebnota brëkòwania przed ùrzãdama gminów, kòl ùrzãdniégò jãzëka, kaszëbsczëgò jakno pòmòcnégò jãzëka. Pierszą gminą jakô wprowadzeła kaszëbsczi jãzëk jakno pòmòcny bëła [[Gmina Parchòwò]], pò ni [[Srôkòjce]], [[Gmina Lëniô]], [[Gmina Żukòwò]], a pózni [[Gmina Lëzëno]]. W [[2005]] r. kaszëbsczi jãzëk pierszi rôz szło bëło wëbrac na maturowim ekzaminie (kaszëbszczi wëbrało 23 ùczniów). Kaszëbizna mia swój plac w Pólsczi Òbéńdowi Telewizëji [[Gduńsk]] ([[Rodnô zemia (telewizjowô programa)|''Rodnô Zemia'']], ''Tedë jo''), a mô w [[Radio Gduńsk|Radiu Gduńsk]] (''Na bôtach ë w bòrach'') ë w [[Radio Kaszëbë|Radiu Kaszëbë]] òd 18 gòdnika 2004 (ùstawòwò zazychrowóné 25% czasu). UNESCO ùznôwô, że kaszëbsczi jãzëk je we wiôldżim niebezpiekù [http://www.unesco.org/culture/languages-atlas/en/atlasmap/language-id-370.html], bò pò kaszëbskù prawie wcale nie gôdają dzece. Dzysdnia kaszëbsczi jãzëk brëkòwóny je òd 90-tëch lat téż w liturgiji [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczégò kòscoła]]. Przëstãpnëch je czile dolamczënków Nowégò Testamentu, w tim [[Kaszëbskô lëteratura|kaszëbsczich runitów]]: [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eùgeniusza Gòłąbka]] i [[Francyszk Grucza|Francyszka Gruczë]], a téż òjca prof. dr hab. [[Adam Riszard Sykòra|Adama Riszarda Sykòrë]] z Pòznania – przełożił z greczi Ewanielëje. Kròm tegò przëstãpné sã téż kazaniô ks. [[Marión Miotk|Mariana Miotka]] ''Swiãtim turã starków'' (1991) i ùsôdzk ks. profesora [[Jan Walkùsz|Jana Walkùsza]] ''Sztrądã słowa'' (1996). === Gramatika === {|border=1 style="text-align:center" !Przëpôdczi (csb)||Przypadki (pol)||Pòjedinczô lëczba||Wielnô lëczba |- | [[nazéwôcz]] || mianownik || Kaszëba || Kaszëbi |- | [[rodzôcz]] || dopełniacz || Kaszëbë || Kaszëbów |- | [[dôwôcz]] || celownik || Kaszëbie || Kaszëbóm |- | [[winowôcz]] || biernik || Kaszëbã || Kaszëbów |- | [[Nôrzãdzôcz|narzãdzôcz]] || narzędnik || Kaszëbą || Kaszëbama |- | [[môlnik]] || miejscownik || Kaszëbie || Kaszëbach |- | [[Wòłôcz|wòłiwôcz]] || wołacz || Kaszëbò || Kaszëbi |} Ùszłi prosti czas {|class=wikitable |- |colspan=3 align=center |'''Pòjedinczô lëczba''' |colspan=3 align=center |'''Wielnô lëczba''' |- !Chłopsczi ôrt !Białczi ôrt !Dzecny ôrt !Chłopskòpersónowi ôrt<br> !Niechłopskòpersónowi ôrt<br> |- |jô bé'''ł'''<br>të bé'''ł'''<br>òn bé'''ł''' |jô bë'''ła'''<br>të bë'''ła'''<br>òna bë'''ła''' | - <br> - <br>òno bë'''ło''' |më bë'''lë''' (ma<ref>T. Slobodchikoff, 2014, The Role of Morphosyntactic Feature Economy in the Evolution of Slavic Number [http://www.lingref.com/cpp/wccfl/31/paper3045.pdf]</ref> bë'''ła''')<br>wa bë'''ła'''<br>òni bë'''lë''' |më bë'''łë'''<br>wa bë'''ła'''<br>òne bë'''łë''' |} == Dialektë == [[Òbrôzk:Kaszuby - dialekty wg F.Lorentza.png|mały|right|220px|Kaszëbsczé dialektë pg Friedricha Lorentza (pòczątk XX w.)]] Pòdług [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]] na pòczątku XX stalata to dało trzë dialektë kaszëbsczégò jãzëka: [[nordowòkaszëbsczi dialekt]], [[westrzédnokaszëbsczi dialekt]] i [[pôłniowòkaszëbsczi dialekt]].<ref>J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 128</ref> == Dopisënczi == {{Przëpisë}} == Lëteratura == [[Òbrôzk:Powiat Pucczi 2 ubt.jpeg|mały|Wëdowiédnô tablëca w dwóch jãzëkach: [[pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] ë kaszëbsczim]] * [[Florión Cenôwa|Florian Ceynowa]]: ''Kurze Betrachtungen über die kaßubische Sprache als Entwurf zur Gramatik''; hrsg., eingel. und kommentiert von Aleksandr Dmitrievič Duličenko und Werner Lehfeldt. Göttingen : Vandenhoeck & Ruprecht, 1998 ISBN 3-525-82501-3. * [[Eùgeniusz Gòłąbk]]: Wskôzë kaszëbsczégò pisënkù. Oficyna Czec [[1997]] ISBN 83-87408-02-6. * [[Aleksander Labùda]]: ''Słownik polsko-kaszubski/Słowôrz kaszëbskò-pòlsczi'' [[Gduńsk]] [[1981]] * [[Friedrich Lorentz|Fridrich Lorentz]]: ''Gramatyka pomorska'' t. 1-3 [[Wrocław]] [[1958]]-[[1962]] * [[Bernard Zëchta]]: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej.'' t. 1-7 [[Wrocław]] – [[Warszawa]] – [[Krakòwò]] [[1967]]-[[1976]] * [[Gustaw Pobłocki]]: ''Słownik kaszubski z dodatkiem idyotyzmów chełmińskich i kociewskich'', [[Chełmno]] [[1887]] * Adam Ryszard Sikora OFM, Wpoczątku bylo Slowo... Najstarsze kaszubskie teksty biblijne, Oficyna Czec, Kartuzy [[2009]] * [[Hanna Popowska-Taborska]], [[Wiesław Boryś]]: ''Słownik etymologiczny kaszubszczyzny'' t.1-4 [[Warszawa]] [[1994]]-[[2002]] (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy ) ISBN 83-901394-9-9, ISBN 83-86619-81-3, ISBN 83-86619-28-7, ISBN 83-86619-74-0 * [[Stefan Ramułt]]: ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego'', [[Krakòwò]] [[1893]] * Sztrategijô òchronë ë rozwiju kaszëbsczégò jãzëka ë kùlturë, [[Gduńsk]] [[2006]] * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie, [[Gduńsk]] [[2014]] * [[Jerzi Tréder|Jerzy Treder]]: ''Język kaszubski. Poradnik encyklopedyczny.'' [[Gduńsk]] [[2002]] ISBN 83-7326-037-4 * [[Jan Trepczik]]: ''Słownik polsko-kaszubski'' t. 1-2 [[Gduńsk]] [[1994]] ISBN 83-85011-73-0 === Zaòstałoscë kaszëbsczi (pòmòrsczi) pismieniznë === * [[1536]] Kronika T. Kantzowa o wendyjskich ludach zwanych Wendami a między nimi Kaszuby. ''Chronik von Pommern in Hohdeutscher, hrsg. v. G. Gaebel, [[Sztetëno]] [[1897]].'' * [[1586]] ''Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode'', [[Franz Tetzner]] [[1896]]: z dolmaczënkù bëtowsczégò pastora [[Szymon Krofej|S. Krofeja]], Słowińca (?) rodã z Dąbia. * [[1643]] ''Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá'', [[Gduńsk]] [[1643]]. Pastor smołdziński [[Michał Mostnik|M. Mostnika]] ''(Michał Pontanus)'', rodem ze Słupska. * ''Die Schmolsiner Perikopen'' (''Smòłdzëńsczé perikòpë''), òpracowóné ë wëdóné przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinze]], [[Berlëno]] ''(pòrénkòwé)'' [[1967]] * ''Altkaschubisches Gesangbuch'' (''Stôrokaszëbsczi spiéwnik''), òpracowóné ë wëdóné przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinze]], [[Berlëno]] ''(pòrénkòwé)'' [[1967]] * ''Przysięgi słowińskie z Wierzchocina [w:] Szkice z kaszubszczyzny: Dzieje, zabytki, słownictwo: Hanna Popowska-Taborska, Wejherowo'' [[1987]], s. 65-82 == Òbaczë téż == * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Dëchòwô kùltura Kaszëb]] * [[Kaszëbienié]] * [[Kaszëbistika]] * [[Kaszëbskô lëteratura]] * [[Pòlaszenié]] * [[Palatalizacjô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [[wikt:Przédnô starna|Kaszëbsczi Wikisłowôrz]] * [http://www.endangeredlanguages.com/lang/csb Endangered Languages] * [http://id.ndl.go.jp/auth/ndla/?qw=%E4%BD%8E%E5%9C%B0%E3%83%89%E3%82%A4%E3%83%84%E8%AA%9Ekashubian&g=all NDL] * [https://wals.info/languoid/lect/wals_code_ksu WALS] * [http://www.theeuropeanlibrary.org/tel4/search?query=advanced%28%28LANGUAGE%2Ccsb%29%29# European Library] * [http://glosbe.com/csb/pl/ Glosbe – Słowôrz kaszëbskò-pòlsczi] * [http://multitree.org/codes/csb Kaszëbsczi] * [https://web.archive.org/web/20140826201403/http://www.skarbnicakaszubska.pl/slawistyka-w-xix-wieku-o-kaszebiznie#_ftn6 ò kaszëbiznie] * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140000263&min=1 (pl)] * [https://web.archive.org/web/20210201131848/http://www.cassubia-dictionary.com/ Kaszëbsczi słowôrz] * [https://web.archive.org/web/20240107175219/https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/0/B0851E4076228E55C1257249003DA323?OpenDocument Sejm – ochrona i rozwój języka i kultury kaszubskiej] * {{YouTube|msuLr02oOEo|Telewizja Kaszuby – Sonda o języku kaszubskim}} * [http://wiadomosci.sierakowice.pl/?a=1&id=1341&arch=1 pl] * [http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85071708 LC] * [http://zanotowane.pl/1026/8249/245307824747.htm Nauka języka Kaszubskiego] * https://iecor.clld.org/languages/kashubian * https://www.spbojano.pl/2025/06/26/do-konca-lipca-trwaja-zapisy-na-jezyk-kaszubski-w-klasach-i/ [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk| ]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] j3fzkc2gmkx0fnxj64q35f96wzoh0we 0 3077 196618 191637 2026-04-28T15:05:32Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}}; {{Commons}} 196618 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Slavic europe (Kosovo shaded).svg|mały|Słowianie]] '''Słowianie''' to nôwikszé etnicznie ë jãzëkòwò karno lëdzy w [[Eùropa|Eùropie]], mieszkającé w pòrénkòwim ë westrzédnym dzélu negò [[kòntinent|kòntinentu]]. Do Słowianów rechùje sã: [[Biôłoruscë|Biôłorusków]], [[Bòsniónë|Bòsnianów]], [[Bùlgarë|Bùlgarów]], [[Chorwacë|Chòrwatów]], [[Czôrnogórcë|Czôrnogórców]], [[Czeszë|Czechów]], [[Kaszëbë|Kaszëbów]], [[Łemkòwie|Łemków]], [[Łużëczanie|Łużëczón]], [[Macedónë|Macedonów]], [[Pòlôchë|Pòlôchów]], [[Ruscë|Rusków]], [[Serbë|Serbów]], [[Słowôcë|Słowôków]], [[Sloweńcë|Sloweńców]] ë [[Ùkrajińcë|Ùkrajińców]] ôs wicy jak 140 miészich [[Słowiańsczé plemiona|karnów]]. Slôde bëłë téż jinszé karna Słowianów: * [[Dacczi Słowiónie]] * [[Panóńsczi Słowiónie]] * [[Pòłabsczi Słowiónie]] Wiôldżé rozcygnienié Słowianów zawôżëło na wëapartnieniu trzech [[słowiańsczé jãzëczi|jãzëkòwëch]] karnów: * [[Zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|Zôpadnëch Słowianów]] * [[Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|Pòrénkòwëch Słowianów]] * [[Pôłniowosłowiańsczé jãzëczi|Pôłniowëch Słowianów]] == Pòchòdzenié miona Słowianów == Pòchòdzenié słowa ''Słowianie'' wcyg je kòntrowersyjné. Pierszé zmiónczi ò Słowianach pòd tim mionã są z VI s. No słowò pisóné bëło rozmajice: ''Sklabenoi, Sklauenoi, Sklabinoi'' - w bizantińsczi [[Greckô|Grecëji]] a ''Sclaueni, Sclauini, Sthlaueni'' - w łacëznie. Nôstarszi dokùment napisóny w słowiańsczi mòwie je z IX s. ë brëkùje słowò ''slověne''. Jak widzec sami Słowianie jakò pierszi samozwãk brëkòwalë "o", w môl "a" jakno bëło w grecczim czë łacëznie. W lëdowi etimòlogii parłãczi sã to miono ze słowama ''słôwa'' ôs ''słowo''. A wic ''slověne'' mògłò bë znaczëc "lëdze, chtërny gôdają (tim samim jãzëkã)", to je lëdze, chtërny mògą sã rozmiôc, procëmno do słówiańsczégò słowa dlô nie-Słowianów, ''nemec'', co òznôczac mòże "niemi człowiek" czë ''nie më'' (nie Słowiana, nie gôdającë jãzëkã słowiańsczim). Niechtërny lingwiscë są ti dbë, że ne teòrëje są zmiłkòwé. Są wic dwie jinszé teòrëje dlô pòchòdzeniô negò miona. Wedle pierszi, pòchòdzy z protoindoeùropejsczégò ''*slauos'' ("nôród"), òb. grecczie λαος ("nôród"). Wedle drëdzi teòrëji słowo to pòchòdzy òd miona rzéczi. Zmiłkòwe etimòlogije, òsoblëwie widzałé w nôrodowòsocjalistny propagandze, wëcygałë no miono òd łac. "sclavus" co òznôczô "niewòlnik". Wedle wielu ùczałëch słowo ''sclavus'' (niem. ''sklavus'', an. ''slave'') pòchòdzy òd miona Słowiónów, ale jinszi są ti dbë, że pòspòdlém je grecczé słowo, chtërne òznôczô "wòjnowô rabczëna". == Hipòtézë pòchòdzënkù Słowianów == Jakò jãzëkòwô zrzesznica wëapartnilë sã kòl pòłòwë I tësąclata n.e. z bôłto-słowiańsczégò jãzëkòwëgò karna. Déruje sztrid ò jich pòchòdzënk, wedle rozmajitëch ùjimniãcë pierwòszné sedzbë Słowianów ùmôlëwô sã: * na môlu [[Pòlskô|Pòlsczi]], abò téż na [[Wòłyń|Wòłini]]u ë [[Pòdole|Pòdolu]] (aùtochtonowé ùjimniãcé Kostrzewskiego ë Mańczaka) ** Analëza DNA (Y HG3) zeswiôdczô aùtochtonowi abò zôpadny pòchòdzënk Słowianów (atlanticczé ùjimniącé) ** Slédné antropòlogiczné badérowania (robioné w latach [[2002]] - [[2004]] na Ùniwersitece jim. Adama Mickiewicza) ò stãpniu antropòlogicznégò zjinaczeniô lëdzczich pòpùlacëji mieszkającëch w dorzéczniu [[Òdra|Òdrë]] ë [[Wisła|Wisłë]] w cządze rzimsczich cësków ë we wczasnym strzédnowiekù pòkôzëją nã prôwdzëwòtã aùtochtonowégò ùjimniãcô. * na Westrzédnym Pòdnieprzu (midze [[Kijów|Kijowem]] a [[Mòhëlów|Mòhylowem]] (allochtonowé ùjimniãcé Godłowskiego), * midzë [[Wòłgô|Wôłgą]] a [[Ùral|Ùralã]], dali òb 100 lat jak w pùnkce 2. (ùjimniãce Czupkiewicza), * nad Aralsczim jezerã (do kòl 350 n.e.), dali napadlë [[Eùropa|Eùropã]] jakò [[Hunowie]] (ùjimniãcé Bańkowskiego), * wedle Gołąba ** pratatczëzna w górnym dorzéczniu [[Don]]a do 1000 p.n.e., ** pòbëcé nad westrzédnym [[Dniepr|Dnieprã]], ** pò najezdze [[Scëtowie|Scëtów]] (700 p.n.e.) òd Òdrë pò Don, * wedle ùjimniãca Martynowa: ** prasłowiańsczi cząd w zôpadnym dzélu môlu Bôłtów (XII s. p.n.e.), ** nacëskanie italsczégò substratu, pòwstanié łużëcczi kùlturë, ** prasłowiańsczi cząd: nacëskanie irańsczé (V s. p.n.e.), ** zwënégòwanié zôpadny garnicë na Òdrze (V-III s. p.n.e.), ** łączba z [[Celtowie|Celatama]] w òkòlim [[Wrocław]]ia (III s. p.n.e.), ** pòczątczi naji erë: rozcygnienié słowiańsczi òbéndë pò [[Prypeć]]. * wedle Turbaczowa: ** pratatczëzna Słowianów nad westrzédnym Dunajã. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Słowiónie| ]] 2fni7rbxsyoarkgaxbn83xow6nsw9j9 0 3089 196620 187321 2026-04-28T15:06:14Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[słowiańsczé jãzëczi]] 196620 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lenguas eslavas occidentales.PNG|mały|Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] '''Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi''' to je jednô z trzech grëpów [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]] (króm [[pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwò-]] ë [[pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi|pôłniowòsłowiańsczich]]), chtërną gôdô kòl 56 mln lëdzy w [[Westrzédnô Eùropa|Westrzédny Eùropie]]. Grëpa zôpadnosłowiańsczich djalektów wëapartniła sã ju w cządze wanodżi lëdów, le dopiérze kòl VII s. mòże mòwic ò jich apartnoce. W cządze òd VII do X s. nastôwô jegò bënowé zjinaczenié na dwie etniczno-jãzëkòwé grëpë: [[lechicczé jãzëczi|lechicką]] ë [[sorbsczé jãzëczi|sorbską]], a w IX s. doszła jesz grëpa czesko-słowackô (przódë przódcë dzysdniowich Czechów ë Słowaków bëlë w òbremienim [[Słowiónie|pôłniowich Słowiónów]], ale òdapartnieni òb przecygã [[Wãdżersczi jãzëk|Wãgrów]] sczérowalë sã w stronã zôpadnych Słowiónów). Czesko-słowackô pòdgrëpa prowadzą dali jãzëczi [[czesczi jãzëk|czesczi]] ë [[słowacczi jãzëk|słowacczi]], sorbską — dwa jãzëczi sorbsczé, a lechicką — [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] ë [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]]. Z negò slédnéj pòdgrëpë wëmiarłë w XVIII s. pòmòrsczé jãzëczi (króm kaszëbsczëgò jãzëka). ---- '''Régòwanié zôpadnosłowiańsczich jãzëków:''' :[[jindoeùropejsczé jãzëczi]] ::[[słowiańsczé jãzëczi]] (kòl 317 mln) :::''zôpadnosłowiańsczé jãzëczi'' (kòl 56 mln) ::::[[pòłabsczé jãzëczi|pòłabsczi jãzëk]] † ::::[[pòmòrsczé jãzëczi]] (kòl 50 tys.) :::::[[kaszëbsczi jãzëk]] (kòl 50 tys.) ::::[[pòlsczi jãzëk]] (kòl 42,5 mln) ::::[[sorbsczé jãzëczi]] (kòl 70 tys.) :::::[[dólnosorbsczi jãzëk]] (kòl 15 tys.) :::::[[górnosorbsczi jãzëk]] (kòl 55 tys.) ::::[[czesczi jãzëk]] (kòl 10 mln) ::::[[słowacczi jãzëk]] (kòl 6 mln) ::::[[szląsczi jãzëk]] (kòl 500 tys.; czãsto klasyfikòwóny jak pòlsczi dialekt) '''Òznôczeniô''': † — wëmiarłi jãzëk == Òbaczë téż == * [[słowiańsczé jãzëczi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Słowiańsczé jãzëczi|Zôpadnosłowiańsczé]] il3r0w2yd03qee8my7wa1b3horkr4e6 196661 196620 2026-04-28T15:26:36Z Iketsi 3254 kat. 196661 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lenguas eslavas occidentales.PNG|mały|Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] '''Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi''' to je jednô z trzech grëpów [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]] (króm [[pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwò-]] ë [[pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi|pôłniowòsłowiańsczich]]), chtërną gôdô kòl 56 mln lëdzy w [[Westrzédnô Eùropa|Westrzédny Eùropie]]. Grëpa zôpadnosłowiańsczich djalektów wëapartniła sã ju w cządze wanodżi lëdów, le dopiérze kòl VII s. mòże mòwic ò jich apartnoce. W cządze òd VII do X s. nastôwô jegò bënowé zjinaczenié na dwie etniczno-jãzëkòwé grëpë: [[lechicczé jãzëczi|lechicką]] ë [[sorbsczé jãzëczi|sorbską]], a w IX s. doszła jesz grëpa czesko-słowackô (przódë przódcë dzysdniowich Czechów ë Słowaków bëlë w òbremienim [[Słowiónie|pôłniowich Słowiónów]], ale òdapartnieni òb przecygã [[Wãdżersczi jãzëk|Wãgrów]] sczérowalë sã w stronã zôpadnych Słowiónów). Czesko-słowackô pòdgrëpa prowadzą dali jãzëczi [[czesczi jãzëk|czesczi]] ë [[słowacczi jãzëk|słowacczi]], sorbską — dwa jãzëczi sorbsczé, a lechicką — [[pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] ë [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]]. Z negò slédnéj pòdgrëpë wëmiarłë w XVIII s. pòmòrsczé jãzëczi (króm kaszëbsczëgò jãzëka). ---- '''Régòwanié zôpadnosłowiańsczich jãzëków:''' :[[jindoeùropejsczé jãzëczi]] ::[[słowiańsczé jãzëczi]] (kòl 317 mln) :::''zôpadnosłowiańsczé jãzëczi'' (kòl 56 mln) ::::[[pòłabsczé jãzëczi|pòłabsczi jãzëk]] † ::::[[pòmòrsczé jãzëczi]] (kòl 50 tys.) :::::[[kaszëbsczi jãzëk]] (kòl 50 tys.) ::::[[pòlsczi jãzëk]] (kòl 42,5 mln) ::::[[sorbsczé jãzëczi]] (kòl 70 tys.) :::::[[dólnosorbsczi jãzëk]] (kòl 15 tys.) :::::[[górnosorbsczi jãzëk]] (kòl 55 tys.) ::::[[czesczi jãzëk]] (kòl 10 mln) ::::[[słowacczi jãzëk]] (kòl 6 mln) ::::[[szląsczi jãzëk]] (kòl 500 tys.; czãsto klasyfikòwóny jak pòlsczi dialekt) '''Òznôczeniô''': † — wëmiarłi jãzëk == Òbaczë téż == * [[słowiańsczé jãzëczi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi| ]] 781kwjhz3scahzf8ycyjwfucjstu31m 0 3090 196664 193027 2026-04-28T15:31:22Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi| ]] 196664 wikitext text/x-wiki '''Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi''' – jedno z trzëch karnów [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]] (króm [[zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|zôpôdno-]] ë [[pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi|pôłniowòsłowiańsczich]] jãzëków). Gôdô nima kòl 210 mln lëdzy w [[Pòrénkòwô Eùropa|Pòrénkòwi Eùropie]] ë Nordowi [[Azëjô|Azëji]]. ---- '''Régòwanié pòrénkòwòsłowiańsczich jãzëków:''' :[[jindoeùropejsczé jãzëczi]] ::[[słowiańsczé jãzëczi]] (kòl 317 mln) :::'''pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi''' (kòl 210 mln) ::::[[Krëwicze|jãzëk Krëwiczów]] &dagger; ::::[[stôrorusczi jãzëk|stôrorusczi]] &dagger; ::::[[biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]] (kòl 10 mln) ::::[[rusczi jãzëk|rusczi]] (kòl 160 mln) ::::[[ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajinsczi]] (kòl 40 mln) :::::[[rusynsczi jãzëk|rusyńsczi]] '''Òznaczenia''': &dagger; - wëmarły jãzëk abò dôwnô historëcznô cządnica dzysdniowégò jãzëka {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi| ]] p7g5w5wqxom4hx8mo0p467isn5q6l4z 0 3153 196670 195061 2026-04-28T15:38:31Z Iketsi 3254 kat. 196670 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=0000ff| farba=ffffff| apartne miono=slovenčina| kraj, òbénda1= [[Słowackô]], [[Czeskô Repùblika]]| lëczba=6 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|Zôpôdnosłowiańsczi jãzëk]] ***'''Słowacczi jãzëk'''| alfabét=[[łacëzniany alfabét|łacëzniany]]| kraj, òbénda2=[[Słowackô]]| agencëjô=?| iso1=sk| |agencëjô=Ministerstvo kultúry Slovenskej republiky| iso2=slo/slk| iso3=skl| sil=SLO| kòd=sk| znankównik=Słowackô| jãzëk=słowacczi|znankòwnik2=słowacczégò }} '''Słowacczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2014|158}}</ref> – jãzëk z [[zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|zôpôdnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Słowacczi jãzëk je krótko krewny z [[czesczi jãzëk|czesczim]]. Słowacczé dialektë zacht so jinaczą midze sobą. Wëapraniô sã 3 karna dialektów: * '''pòrénkòwòsłowacczi''' (nôblëższi [[pòlsczi jãzëk|pòlsczémù jãzëkòwi]]), * '''westrzédnosłowacczi''' (mô wiele wëcmanowich céchów z [[pôłniowòsłowiańsczé jãzëczi|pòłniowòsłowiańsczima jãzëkama]], òsoblëwie z [[sloweńsczi jãzëk|sloweńsczim]]), * '''zôpadnosłowacczi''' (nôblëższi [[czesczi jãzëk|czesczémù jãzëkòwi]]). == Òbaczë téż == * [[Czesczi jãzëk]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Kashubian-Slovak Kashubian-Slovak] * [https://tsp.org.pl/maly-slownik-kaszubsko-polsko-slowacki/ Môłi kaszëbskò - pòlskò - słowacczi słowôrz] * http://fripoinheffer.free.fr/album/europe/arles_gallery/imagepages/image64.html {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] fsniyyox60cwmd8ltttzezguvftpcsd 0 3173 196585 193277 2026-04-28T14:12:37Z Iketsi 3254 ' px'→'px' 196585 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Blason ville fr Saint-Die-des-Vosges (88).svg|120px|left]] [[Òbrôzk:Saint-Dié-des-Vosges-Cathédrale.jpg|mały|Katédra]] '''Saint-Dié-des-Vosges''' je gardã ë gminą we [[Francëjô|Francëji]]. W [[1999]] rokù miôł 22 569 mieszkańców. == Geògrafne pòdôwczi == [[Òbrôzk:Saint-Dié-des-Vosges-Location.png|right|100px]] * Wiéchrzëzna : 46,15 km2 * Pòłożenié : 48° 17'N ; 06° 57'E == Historëjô == [[1507]] : ''Cosmographiae Introductio'' ([[Martin Waldseemüller]]) == Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje == * Katédra * Klôsztor * Kòscół Saint-Martin * Kapela Saint-Roch * Mùzeùm Pierre-Noël == Infòrmatika == * Institut universitaire de technologie (IUT) == Znóny lëdze z Saint-Dié-des-Vosges == [[Òbrôzk:JacquesAugustinSelfportrait1796.jpg|mały|90px|Jacques Augustin (1796)]] * [[Vautrin Lud]] (1448-1527) * [[Jacques Augustin]] (1759-1832) * [[Jules Ferry]] (1832-1893), pòlitikôrz * [[Ferdinand Brunot]] (1860-1938) * [[Fernand Baldensperger]] (1871-1958) * [[Ivan Goll]] (1891-1950), pisôrz, pòeta * [[Jacques Brenner]] (1922-2001) == Partnersczé gardë == * [[Arlon]] ([[Belgijskô]]) * [[Cattolica]] ([[Italskô]]) * [[Crikvenica]] ([[Chòrwackô]]) * [[Friedrichshafen]] ([[Miemieckô]]) * [[Lowell]] ([[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]) * [[Meckhe]] ([[Senegal]]) * [[Lorraine (Québec)|Ville de Lorraine]] ([[Kanada]]) * [[Zakopane]] ([[Pòlskô]]) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20041126114414/http://www.ville-saintdie.fr/ Òficjalnô starna gardu] * [http://www.iutsd.uhp-nancy.fr Institut universitaire de technologie] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] qkygi3vzmddhvrd2roeg6u2kfj8chrr 0 3189 196711 194891 2026-04-28T16:06:35Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Weimarskô Repùblika]] * [[III Rzesza]] 196711 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò | gwôsné miono = Bundesrepublik Deutschland | miono = Federalnô Repùblika Niemiec | miono-genitiw = Miemiecczégò | fana = Flag of Germany.svg | herb = Coat of arms of Germany.svg | na karce = Germany_in_European_Union.svg | jãzëk = Niemiecczi | stolëca = Berlëno | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 357 050 | procent-wòdë = 2,42 | lëdztwò = 82 175 684 | rok = 2015 | dëtk = Eùro € | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | swiãto = | himn = Das Lied der Deutschen | kòd = DE | Internet = .de | telefón = 49 |Prezydeńt=Frank Walter Steinmeier|Premiéra=Friedrich Merz |aùtowi kòd=D}} '''Niemieckô'''<ref>[https://sloworz.org/word/19537/meaning/22112 Niemieckô], Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.</ref>, '''Niemcë''' abò '''Miemcë''', Federalnô Repùblika Niemiec ([[Niemiecczi jãzëk|niem.]] ''Deutschland, Bundesrepublik Deutschland, BRD'') je państwã w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] ë dzélã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]. Miemcë przez stalata bëlë zgrôwny do rozrëmieniô. Ich sparłãczëł w 1871 rokù [[Otto von Bismarck]]. == Historiô<ref>Wszëtczé jinfòrmacëje bez przëpisów pòchòdzą z: [https://web.archive.org/web/20260228092505/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN </ref> == * 843 – traktat w Verdun, pòwstanié Pòrénkòwòfrankijsczégò Państwa * 962 – król Niemiecczi Otton I òstał kòrónowany na czezera rzimsczégò, pòwstało Swiãté Rzimsczé Césarstwò * 1226 – polsczi ksążã [[Kónrôd I Mazowiecczi]] sprowadza Krzëżôków do Chełmińsczi Zemie<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/konrad-mazowiecki-zaprosil-do-polski-krzyzakow-i-byc-moze-popelnil-najwiekszy-blad-w-historii/ Konrad Mazowiecki zaprosił do Polski Krzyżaków. Popełnił największy błąd w historii naszego kraju] National Geographic</ref>. * 1525 – hołd prësczi, slédny Wiôldżi Méster Albrecht Hohenzollern òstaje ksążã Prës<ref>[https://media.muzeumgdansk.pl/wydarzenia/850945/spotkanie-z-mistrzem-nauki-prof-janusz-mallek-hold-pruski-1525-kontekst-skutki-pamiec Spotkanie z Mistrzem Nauki: prof. Janusz Małłek. Hołd pruski 1525. Kontekst – skutki – pamięć] Biuro prasowe Muzeum Gdańska</ref> * 1701 – ksążã Fridrik I je kòrónowany na króla Prës<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Prusy;3963067.html Prusy] Encyklopedia PWN</ref> * 1804 – césôrz Francëszk II Habsburg kòrónuje sã na césarza [[Aùstriô|Aùstrie]] (czedë Napoleon kòrónowoł sã na césarza Francësczi) * 1806 – likwidacëjô Rzimsczégò Césarstwa przez Napoleona * 1815 – pòwstanié Niemiecczégò Związku, pòd kòntrolą Aùstrie, po wòjnach Napoleońsczich * 1848 – Zymk Lëdów, parlameńt Frankfurcczi chcëł zjednóć Niemcë i wëbrac Fridrika Wilhelma IV na césarza, ale ten òdmówił<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Fryderyk-Wilhelm-IV;3902986.html Fryderyk Wilhelm IV] Encyklopedia PWN</ref> * 1866 – wòjna austriacko-prëskô<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref>, pòwstaje Nordowoniemiecczi Związk, pòd kòntrolą Prës * 1870 – wòjna francësko-prëskô, pòwstaje zjednóné Niemiecczi Czezerstwò, czezerem òstał Wilhelm I * 1914 – Niemcë biorą ùdzél w [[I swiatowô wòjna|I swiatowy wòjnie]] * 1918 – rewolucëjô lëstopadnikowô, òbalenie césarza Wilhelma II, pòwstanié Weimarsczi Repùbliki * 1922 – krëjamny ùkłôd midze Ruską a Niemcama w Rapallo<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2939123,uklad-w-rapallo-niemcy-i-rosjanie-rozpoczynaja-wspolprace Układ w Rapallo. Niemcy i Rosjanie rozpoczynają współpracę] Polskie Radio</ref> * 1925 – ùkłôd w Locarno z [[Francëjô|Francëją]], [[Belgijskô|Belgijską]], [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgą Britaniją]] i [[Italskô|Italską]] w sprawie nienarëszalnosci zôpadny grańcy Niemiecczégò<ref>[https://www.focus.pl/artykul/konferencja-w-locarno-czego-dotyczyla-i-jakie-bylo-jej-znaczenie-dla-polski Miała ustanowić porządek w Europie. Wygrani i przegrani konferencji w Locarno] Focus</ref> * 1933 – [[Adolf Hitler]] òstał kanclerzem Niemiecczégò, pòwstanié III Rzeszy, pòwstały kòncentracëjne lagry, pierszy w Dachau<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/dachau Dachau] Holocaust Encyclopedia</ref> * 1934 – Hitler òstał ''Führerem'', wódcą i kanclerzã Rzeszy * 1938: ** 12 strëmiannika – Anschluss Aùstrie<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2916846,anschluss-austrii-nazistowskie-wilki-w-austriackiej-owczarni Anschluss Austrii - nazistowskie wilki w austriackiej owczarni] Polskie Radio</ref> ** 30 séwnika – ùkłôd w München w sprawie [[Czechosłowacëjô|Czechosłowacëji]], chtërna mioła òddac Pas Sudetów<ref>[https://dzieje.pl/aktualnosci/75-lat-temu-zostal-podpisany-uklad-monachijski 80 lat temu został podpisany układ monachijski] Dzieje.pl</ref>. ** 10 lëstopadnika – ''Noc kriształowa'' mòrd Żydów w nocy z 9 na 10 lëstopadnika * 1939 – zajãcé całej Czechosłowacëji. Pakt Ribbentrop-Mołotow, midze Niemcami a Związkã Sowiecczim ** [[1 séwnika]] – agresjô na Polskã, zôczątk [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. * 1941 – òperacjô Barbarossa - niemieckô jinwazjô na ZSRR Pò wiele biôtkach i samòbójstwã Hitlera Niemcë skapitulowały [[8 maja]] 1945. * 1949 – pòdzôł na [[Niemieckô Demòkratycznô Repùblika|Niemieckô Demòkratycznô Repùblikã]] i Federalnô Repùblikã Niemiec<ref name=":1">[https://wiadomosci.onet.pl/nrd NRD] Onet wiadomości</ref> * 1961 – pòstawienié Berlënsczi scany<ref name=":1" /> * 1989 – ùpôdk Berlënsczi scany<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/mur-w-berlinie-byl-symbolem-powojennego-podzialu-niemiec-i-europy-na-dwa-bloki Mur w Berlinie był symbolem powojennego podziału Niemiec i Europy na dwa bloki] Dzieje.pl</ref> * 1990 – Zjednónie Niemiecczégò<ref name=":1" /> == Sprôwné pòdzelenié == [[Òbrôzk:Karte Deutsche Bundesländer (nummeriert).svg|mały]] W Niemiecczi je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje (niem. ''Bundesländer''). '''Kraje''' # Badeniô-Wirtembergiô # [[Bajerë]] # [[Berlëno]] # [[Brandenbùrgiô]] # Brema # [[Hambùrg]] # Hesjô # [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë|Meklenbùrskô-Przédné Pòmrë]] # Dolnô Saksoniô # Nadreniô Nordowô-Westfaliô # Nadreniô-Palatinat # [[Saara]] # Saksoniô # Saksoniô-Anhalt # Szlezwik-Hòlsztin # Turingiô == Òbaczë téż == * [[Weimarskô Repùblika]] * [[III Rzesza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Miemieckô|*]] qzcvgqzs70fzjy8a3zxddsqhmwrvdg8 0 3320 196624 196548 2026-04-28T15:11:37Z DawnyTest 14843 196624 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=조선민주주의인민공화국|miono=Kòrejańskô Lëdowò-Demokratnô Repùblika|fana=Flag of North Korea.svg|herb=Emblem of North Korea.svg|himn=[[Himn Nordowi Kòreji|Aegukka]]|na karce=Locator map of North Korea.svg|Prezydeńt=Kim Dzong Un|Premiéra=Pak Thae-song|wiéchrzëzna=120 540|procent-wòdë=0,1|rok=2005|lëdztwò=22 912 177|dëtk=[[nordowòkòrejańsczi won]]|kòd dëtka=KPW|czasowô cona=+9:00|kòd=KP|Internet=''felënk (zarezerwowóné je .kp)''|telefón=+850|stolëca=P'yŏngyang|fòrma państwa=totalitarizm|miono-genitiw=Nordowi Kòreji|data ùsôdzenia=15 zélnika 1945|aùtowi kòd=KP|jãzëk=kòrejańsczi}} {{Pòrtal|Kòreja}} '''Kòrejańskô Lëdowò-Demokratnô Repùblika''' (kòr. 조선민주주의인민공화국, hanja 朝鮮民主主義人民共和國, MCR. Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk, Nordowô Kòreja, skrodz. KLDR)) je pòrénkòwòazjatëcczim państwã, chtërne pòwsta w nordowim dzélu [[Kòreja|Kòrejańsczégò Półòstrowa]] pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnie]] na òbéńdach zajëmniãtich przez [[Czerwionô Armija|Czerwioną Armijã]]. Òficjalno je to kòmùnisticznô jednopartijna systema, chtërnej prowôdnikã je Kim Dzong Un. Totalitarną wëszëznã sprôwiô òpiartô na deji [[dżucze]] [[Partëja Ròbòtë Kòreji]]. Greńczy z [[Ruskô|Ruską]] na nordowim pòrénkù, [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinama]] na nordze, [[Repùblika Kòreji|Pôłniową Kòreją]] na pôłnim. W Chinach a téż w sami Nordowi Kòreji, krôj zwóny je Pukchosŏn ("Nordowi Chosŏn"; 북조선; 北朝鮮). Bukhan ("Nordowi Han"; 북한; 北韓) to òglowé miono westrzód mieszkańców Pôłniowi Kòreji na krôj sąsadów. == Historëjô == Pò japòńsczi òkùpacëji Kòreji, chtërna skùńczëła sã razã z przegraną Japòńsczi w II swiatowi wòjnie w [[1945]], Kòreja òsta pòdzélonô na dwa partë zdłużą 38 równoleżnika. Sowiecczi Związk kòntrolowôł nordowi dzél a USA pôłniowi. Kòrejanë z zelgã pòwitôle wëzwòlenié òd Japònów, leno nie chcele zgòdzëc sã na wprowôdzanié cëzëch praw na òbéńdã półòstrowa. Rusczé ë Amerikane nie chcele zôs zgòdzëc sã na wespólne sprôwianié Kòreją. Dotëgòwało to do ùsôdzeniô w [[1948]] rokù apartnëch rządów w nordowim ë pôłniowim parce, jaczé zarôzkù ògłoszëłë sã jedinyma legalnëma rządama całowny Kòreji. Narôstającé napiãcé ë greńcowi biôtczi midze òba krôjama doprowôdzëłë do domôcy [[kòrejańskô wòjna|kòrejańsczi wòjnë]]. [[25 czerwińca]] [[1950]] rokù (Nordowô) [[Kòrejańskô Lëdowô Armija]] narëszëła 38 równoleżnik abë sparłãczëc òba państwa w jedną pòliticzną systemã pòd swòjim przédnictwã. Wòjna dérała do [[27 lëpińca]] [[1953]] rokù, czedë òddzélë [[ÒZN|Zrzëszonéch Nôrodów]], Kòrejańsczi Lëdowi Armiji ë [[Armijô Chińsczëch Dobrowòlników]] pòdpisale przedspòkój (zgòdã na spòkój) ë ùsôdzëlë [[Kòrejańskô Zdemilitarizowónô Cona|Zdemilitarizowóną Conã]] midze Nordową a Pôłniową Kòreją. === Galeriô – Przédnicë === <gallery widths=250 heights=200 mode="packed"> Òbrôzk:Kim Il Sung Portrait-4.jpg|Kim Il Sen<br>(1972–1994)<ref>Jako prezydeńt</ref> Òbrôzk:Kim Jong il Portrait-2.jpg|Kim Dzong Il<br>(1994–2011) Òbrôzk:Kim Jong-un and Vladimir Putin (2023-09-13) 12 (cropped).jpg|Kim Dzong Un<br>(2011–) </gallery> == Ùrzãdny pòdzélk == [[Òbrôzk:North_Korea_Div.png|right|thumb|250px|Ùrzãdnô karta Nordowi Kòreji]] Nordowô Kòreja pòdzélonô je na dzewiãc prowincjów, trzë specjalnë òbéńdë ë dwa gardë sprôwióny bez rząd (''chikhalsi'', 직할시, 直轄市). {| border="1" class="infobox" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border-collapse: collapse; ;" ! Miono !! Hangeul !! Hanja |- !colspan="3"| Prowincëje |- | [[Chagang-do]] || 자강도 || 慈江道 |- | [[Nordowi Hamgyŏng]] || 함경북도 || 咸鏡北道 |- | [[Pôłniowi Hamgyŏng]] || 함경남도 || 咸鏡南道 |- | [[Nordowi Hwanghae]] || 황해북도 || 黃海北道 |- | [[Pôłniowi Hwanghae]] || 황해남도 || 黃海南道 |- | [[Kangwŏn-do]] || 강원도 || 江原道 |- | [[Nordowi P'yŏngan]] || 평안북도 || 平安北道 |- | [[Pôłniowi P'yŏngan]] || 평안남도 || 平安南道 |- | [[Ryanggang-do]]&nbsp;^{<small>*</small>} || 량강도 || 兩江道 |- !colspan="3"| Òbéńdë |- | [[Kaesŏng Kong-ŏp Chigu]] || 개성공업지구 || 開城工業地區 |- | [[Kŭmgangsan Kwangwang Chigu]] || 금강산관광지구 || 金剛山觀光地區 |- | [[Sinŭiju T'ŭkpyŏl Haengjŏnggu]] || 신의주특별행정구 || 新義州特別行政區 |- !colspan="3"| Gardë sprôwióny direkt bez rząd |- | [[P'yŏngyang]] || 평양직할시 || 平壤直轄市 |- | [[Rasŏn]] || 라선(라진-선봉)직할시 || 羅先(羅津-先鋒)直轄市 |} ^{<small>*</small>} Czasã pisóné "Yanggang". ; <span style="font-size:120%;">Przédny gardë</span> * [[Sinuiju]] * [[Kaesong]] * [[Nampho]] * [[Chongjin]] * [[Wonsan]] * [[Hoeryong]] * [[Hamhung]] * [[Haeju]] * [[Kanggye]] * [[Hyesan]] {{kòreja-stub}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Nordowô Kòreja|!]] 790p44g99x0r0wfhkah3xbmk1mxinpn 0 3771 196678 193907 2026-04-28T15:45:39Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196678 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:międzyrzec podlaski pomnik bohaterów miasta.jpg|mały|left|Międzyrzec Podlaski]] {{Gard-infobox| Gard=Międzyrzec Podlaski| dopełniacz=Międzyrzeca Podlasczégò| céch=POL Międzyrzec Podlaski COA.svg| fana=POL Międzyrzec Podlaski flag.svg| karta=Lub Bialski Miedzyrzec Podlaski m.png| wòjewództwò=lubelsczé| kréz=bialsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=| bùrméster=Artur Jan Grzyb| adres_um=ul. Pocztowa 8| kod_poczt_um=21-560 | tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=19,75| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość=| rok=2006| lëdztwò=17.300 | gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 83| pòcztowi kòd=21-560| registracëjné tôfle=LBI| TERYT=| SIMC=| www=http://www.miedzyrzec.pl| }} '''Międzyrzec Podlaski''' – to gard ë gminô w [[bialsczi kréz|bialsczim krézu]], w [[Lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim wòjewództwie]], leżącé nad rzéką [[Krzna|Krzną]]. === Słôwny lëdze === * [[Jan Brożek]] * [[Grzegorz Piramowicz]] * [[Sława Przybylska]] * [[Mieczysław Kalenik]] * [[Andrzej Kopiczyński]] * [[Elżbieta Dzikowska]] * [[Karol Ferdynand Eichler]] * [[Ryszard Kornacki]] * [[Yehoshua Leib Diskin]] * [[Kazimierz Kierzkowski]] * [[Bolesław Hryniewiecki|Bolesław Leon Hryniewiecki]] * [[Makary (metropolita warszawski i całej Polski)|Makary]] * [[Aleksandra Potocka]] * [[Jan Zabrzeziński]] * [[Jacob ben Wolf Kranz]] * [[Morris Michael Edelstein]] * [[Feliks Turski|Feliks Paweł Turski]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Lubelsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] gb303y2rpd75j80qu90po718ybz3qh1 0 3799 196733 192493 2026-04-28T17:01:00Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196733 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Częstochowa| dopełniacz=Częstochowy| céch=POL Częstochowa COA.svg| fana=POL Częstochowa flag.svg| karta=POL Częstochowa map.svg| wòjewództwò=szląsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Krzysztof Matyjaszczyk| mail=| adres_um=ul. Śląska 11/13| kod_poczt_um=42-217| tel_um=+48 34 370 71 00| fax_um=+48 34 370 71 70| mail_um=| wiéchrzëzna=160| stopniN=50|minutN=48|stopniE=19|minutE=07| wysokość=250 m n.p.m.| rok=2006| lëdztwò=246 832| gęstość=1505| aglomeracja=400 000| czerënkòwi numer=(+48) 34| pòcztowi kòd=òd 42-200 do 42-229, 42-263, 42-271, 42-280, 42-294 | registracëjné tôfle=SC| TERYT=247501 1| SIMC=| miasta_partnerskie=| www=http://www.czestochowa.pl/| założone=XI w.| prawa_miejskie=[[1356]] }} '''Częstochowa''' – gard na prawach krezu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 10yecj58cchwqe1njtlhebby5m00rkb 0 4421 196634 195168 2026-04-28T15:13:55Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Merkùri]] 196634 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg|right|mały|Wenus]] [[Òbrôzk:Venus-pacific-levelled.jpg|left|mały|Wenus je widzec ze Zemi - to je ta wikszô planeta]] '''Wenus''' ('''Witrznica'''; symbòl: [[Òbrôzk:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) je drugą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]) planetą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. To je "renô gwiôzda". == Òbaczë téż == * [[Wenus (mitologiô)]] * [[Merkùri]] * [[Zemia]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô|Wenus]] [[Kategòrëjô:Wenus| ]] 5h28hphmqmc2a4t8g7eryms0poez004 196652 196634 2026-04-28T15:22:16Z Iketsi 3254 kat. 196652 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg|right|mały|Wenus]] [[Òbrôzk:Venus-pacific-levelled.jpg|left|mały|Wenus je widzec ze Zemi - to je ta wikszô planeta]] '''Wenus''' ('''Witrznica'''; symbòl: [[Òbrôzk:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) je drugą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]) planetą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. To je "renô gwiôzda". == Òbaczë téż == * [[Wenus (mitologiô)]] * [[Merkùri]] * [[Zemia]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Wenus| ]] 1ub459xzw1rx1wwk8xp5sxtu2vz6brk 0 4422 196631 191146 2026-04-28T15:12:58Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196631 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jupiter.jpg|mały|Jupiter]] '''Jupiter''' (symbòl: [[Òbrôzk:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]) je piątą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]) planetą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. Je nôwikszã planetã w ùstawie, o promiéniu 69 911 km. Midzynorodnô Astronomicznô Unijô ùznelë, że Jupiter mô 95 òficjalnie ksãżëców, nôwiksze sã [[Io]], [[Eùropa (ksãżëc)|Eùropa]], [[Ganimedes]] i [[Kallisto]], òdkrëł je Galileo Galilei w 1610, wiãc znône sã też jako galileuszowe ksãżëce<ref>[https://science.nasa.gov/jupiter/jupiter-facts/ Jupiter Facts] NASA</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}}{{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô|Jupiter]] [[Kategòrëjô:Jupiter| ]] f4vvplskp288pj7319vk6r1j1yphnr7 196632 196631 2026-04-28T15:13:11Z Iketsi 3254 {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} 196632 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jupiter.jpg|mały|Jupiter]] '''Jupiter''' (symbòl: [[Òbrôzk:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]) je piątą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]) planetą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. Je nôwikszã planetã w ùstawie, o promiéniu 69 911 km. Midzynorodnô Astronomicznô Unijô ùznelë, że Jupiter mô 95 òficjalnie ksãżëców, nôwiksze sã [[Io]], [[Eùropa (ksãżëc)|Eùropa]], [[Ganimedes]] i [[Kallisto]], òdkrëł je Galileo Galilei w 1610, wiãc znône sã też jako galileuszowe ksãżëce<ref>[https://science.nasa.gov/jupiter/jupiter-facts/ Jupiter Facts] NASA</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô|Jupiter]] [[Kategòrëjô:Jupiter| ]] 21d7lb2go6qgc1ru1s1sgg1gsf8r011 196657 196632 2026-04-28T15:24:06Z Iketsi 3254 kat. 196657 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jupiter.jpg|mały|Jupiter]] '''Jupiter''' (symbòl: [[Òbrôzk:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]) je piątą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]) planetą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. Je nôwikszã planetã w ùstawie, o promiéniu 69 911 km. Midzynorodnô Astronomicznô Unijô ùznelë, że Jupiter mô 95 òficjalnie ksãżëców, nôwiksze sã [[Io]], [[Eùropa (ksãżëc)|Eùropa]], [[Ganimedes]] i [[Kallisto]], òdkrëł je Galileo Galilei w 1610, wiãc znône sã też jako galileuszowe ksãżëce<ref>[https://science.nasa.gov/jupiter/jupiter-facts/ Jupiter Facts] NASA</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jupiter| ]] fj08ymrqh2o7q17zhmvva9ho6mr5p7q 0 4430 196633 195165 2026-04-28T15:13:38Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Słuńce]] 196633 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mercury in true color.jpg|mały|Merkùri]] '''Merkùri''' (symbòl: [[Òbrôzk:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]) – nômniészô i nôblëższô [[Słuńce|Słuńcu]] planeta [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùstawù]]. Je bënową planetą, a temù cãżką do òbserwacje dlô zemsczégò obzéracza (wiedno je bliskò Słuńca). Nimò to je planetą, jaką dozdrzec mòże gòłim òkã (ale leno krótkò przed wschòdã słuńca abò zarô pò zachòdzie) i znónô bëła ju w [[Stôrożëtnosc|stôrożëtnëch czasach]]. Ùsztôłcenié plónu Merkùrégò szlachùje za Miesądzã: są na nim wielné ùderzeniowi kraterë i prakticzno brak je atmòsferë. Ceplëzna terenu kòlibie sã òd −183 °C do 427 °C. Merkùri ni mô nôtërnëch satelitów. Pierszé ùdokùmentowóny òbzérczi Merkùrégò sygają pierszégò tësąclecégò p.n.e. Do IV st. p.n.e. grecczi astronomòwie mielë Merkùrégò za dwa niebiesczi cała: pierszé, jaczé je widzec przed wschòdã słuńca, pòzéwelë „Apòllo”; drëdżé, jaczé je widzec leno pò zachòdzie, pòzéwelë „Hermesã”. Z przëczënë chùtczégò ruchù, pòwòdã chtërnégò je krótkô òrbita, Rzëmianie nadalë planece miono kù tczë pòsłańca bògów i patróna hańdlarzów – Merkùrégò. Astronomicznym symbòlã Merkùrégò jawi sã sztilizowóny kaduceùsz Hermesa – [[Òbrôzk:Mercury symbol.svg|25px]]. == Òbaczë téż == * [[Słuńce]] * [[Wenus]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} [[Kategòrëjô:Astronomijô|Merkùri]] gqxxkq1o2oj4ugpqfz84w346lk7pl8n 196655 196633 2026-04-28T15:23:16Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Merkùri| ]] 196655 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mercury in true color.jpg|mały|Merkùri]] '''Merkùri''' (symbòl: [[Òbrôzk:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]) – nômniészô i nôblëższô [[Słuńce|Słuńcu]] planeta [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùstawù]]. Je bënową planetą, a temù cãżką do òbserwacje dlô zemsczégò obzéracza (wiedno je bliskò Słuńca). Nimò to je planetą, jaką dozdrzec mòże gòłim òkã (ale leno krótkò przed wschòdã słuńca abò zarô pò zachòdzie) i znónô bëła ju w [[Stôrożëtnosc|stôrożëtnëch czasach]]. Ùsztôłcenié plónu Merkùrégò szlachùje za Miesądzã: są na nim wielné ùderzeniowi kraterë i prakticzno brak je atmòsferë. Ceplëzna terenu kòlibie sã òd −183 °C do 427 °C. Merkùri ni mô nôtërnëch satelitów. Pierszé ùdokùmentowóny òbzérczi Merkùrégò sygają pierszégò tësąclecégò p.n.e. Do IV st. p.n.e. grecczi astronomòwie mielë Merkùrégò za dwa niebiesczi cała: pierszé, jaczé je widzec przed wschòdã słuńca, pòzéwelë „Apòllo”; drëdżé, jaczé je widzec leno pò zachòdzie, pòzéwelë „Hermesã”. Z przëczënë chùtczégò ruchù, pòwòdã chtërnégò je krótkô òrbita, Rzëmianie nadalë planece miono kù tczë pòsłańca bògów i patróna hańdlarzów – Merkùrégò. Astronomicznym symbòlã Merkùrégò jawi sã sztilizowóny kaduceùsz Hermesa – [[Òbrôzk:Mercury symbol.svg|25px]]. == Òbaczë téż == * [[Słuńce]] * [[Wenus]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} [[Kategòrëjô:Merkùri| ]] ckmr86hmpc6hi0l9cyqi5dzfggeszaw 0 4608 196675 162565 2026-04-28T15:44:09Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196675 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:HansChristianAndersen House.jpg|mały|Dodóm H. C. Andersena w Odense]] '''Odense''' – je gardã w [[Dëńskô|Dëńsce]]. Lëdztwò: 152 060 ([[2006]]). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Dëńskô]] 824ub6s11fekmjfwtfz2joo1ezme4yo 0 4609 196653 195166 2026-04-28T15:22:26Z Iketsi 3254 kat. 196653 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tharsis and Valles Marineris - Mars Orbiter Mission (30055660701).png|mały]] [[Òbrôzk:Ingenuity Helicopter Rotor Blades Unlocked GifCam.gif|mały|left|Helikòpter na planéce Mars]] [[Òbrôzk:Delta nanedi.jpg|mały|left|Delta rzeczi na planéce Mars]] '''Mars''' ([[Òbrôzk:Mars symbol (fixed width).svg|16px|♂]]) – czwiortô pòsobicą (jak rechùje òd Słuńca) [[planéta]] w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. W 2018 rokù tu bëła nalazłô [[wòda]]<ref>''[https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2018/july/liquid-water-found-beneath-the-surface-of-mars.html Liquid water found beneath the surface of Mars | Natural History Museum]'' [online], www.nhm.ac.uk [dost. 2026-04-09] (<abbr>an.</abbr>).</ref><ref>''[https://www.bbc.com/news/science-environment-44952710 Liquid water &#x27;lake&#x27; revealed on Mars]'' [online], 25 lëpińca 2018 [dost. 2026-04-09] (<abbr>an.</abbr>).</ref>. == Òbaczë téż == * [[Zemia]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Mars| ]] 3me7e098n5pwnvy3zp6370ycxi6ppon 0 4610 196629 190604 2026-04-28T15:12:25Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196629 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Uranus2.jpg|mały|Òdjimk planetë wëkònóny przez sondã Voyager 2]] '''Ùran''' (symbòl: [[Òbrôzk:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]]) – [[planéta]] w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstôwie]]. Sódmô wedle òddaleniô òd [[Słuńce|Słuńca]], trzecô wedle strzédnicë i czwiôrtô wedle masë. Òdkrëtô w 1781 przez anielsczégò astronoma Williama Herschela (je pierszą planetą òdkrëtą w terôczasnoscë i pierszą òdkrëtą z pòmòcą teleskòpù). Je lodowim stolëmã, mô system pierscéniów, magnetosferã i mnodżé naturalné satelitë (27 znónych miesądzów), chtërnëch pòzwë sparłãczoné sã z pòstacjama z dzełów [[William Shakespeare|William Shakespeare'a]] i Alexandra Pope’a. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} [[Kategòrëjô:Astronomijô|Ùran]] [[Kategòrëjô:Ùran| ]] bhpew33hc12p4ffo9mluioodncb3u07 196636 196629 2026-04-28T15:15:29Z Iketsi 3254 * [[Saturna]] * [[Neptun]] 196636 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Uranus2.jpg|mały|Òdjimk planetë wëkònóny przez sondã Voyager 2]] '''Ùran''' (symbòl: [[Òbrôzk:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]]) – [[planéta]] w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstôwie]]. Sódmô wedle òddaleniô òd [[Słuńce|Słuńca]], trzecô wedle strzédnicë i czwiôrtô wedle masë. Òdkrëtô w 1781 przez anielsczégò astronoma Williama Herschela (je pierszą planetą òdkrëtą w terôczasnoscë i pierszą òdkrëtą z pòmòcą teleskòpù). Je lodowim stolëmã, mô system pierscéniów, magnetosferã i mnodżé naturalné satelitë (27 znónych miesądzów), chtërnëch pòzwë sparłãczoné sã z pòstacjama z dzełów [[William Shakespeare|William Shakespeare'a]] i Alexandra Pope’a. == Òbaczë téż == * [[Słuńce]] * [[Saturna]] * [[Neptun]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} [[Kategòrëjô:Astronomijô|Ùran]] [[Kategòrëjô:Ùran| ]] auqzr8f8bwg9uwm06mc5y13robn2s8g 196643 196636 2026-04-28T15:18:58Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Ùraniô]] 196643 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Uranus2.jpg|mały|Òdjimk planetë wëkònóny przez sondã Voyager 2]] '''Ùran''' (symbòl: [[Òbrôzk:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]]) – [[planéta]] w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstôwie]]. Sódmô wedle òddaleniô òd [[Słuńce|Słuńca]], trzecô wedle strzédnicë i czwiôrtô wedle masë. Òdkrëtô w 1781 przez anielsczégò astronoma Williama Herschela (je pierszą planetą òdkrëtą w terôczasnoscë i pierszą òdkrëtą z pòmòcą teleskòpù). Je lodowim stolëmã, mô system pierscéniów, magnetosferã i mnodżé naturalné satelitë (27 znónych miesądzów), chtërnëch pòzwë sparłãczoné sã z pòstacjama z dzełów [[William Shakespeare|William Shakespeare'a]] i Alexandra Pope’a. == Òbaczë téż == * [[Ùraniô]] * [[Słuńce]] * [[Saturna]] * [[Neptun]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} [[Kategòrëjô:Astronomijô|Ùran]] [[Kategòrëjô:Ùran| ]] eo02fhz964hg6mhqkkg9itsoelrzq57 196649 196643 2026-04-28T15:21:11Z Iketsi 3254 kat. 196649 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Uranus2.jpg|mały|Òdjimk planetë wëkònóny przez sondã Voyager 2]] '''Ùran''' (symbòl: [[Òbrôzk:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]]) – [[planéta]] w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstôwie]]. Sódmô wedle òddaleniô òd [[Słuńce|Słuńca]], trzecô wedle strzédnicë i czwiôrtô wedle masë. Òdkrëtô w 1781 przez anielsczégò astronoma Williama Herschela (je pierszą planetą òdkrëtą w terôczasnoscë i pierszą òdkrëtą z pòmòcą teleskòpù). Je lodowim stolëmã, mô system pierscéniów, magnetosferã i mnodżé naturalné satelitë (27 znónych miesądzów), chtërnëch pòzwë sparłãczoné sã z pòstacjama z dzełów [[William Shakespeare|William Shakespeare'a]] i Alexandra Pope’a. == Òbaczë téż == * [[Ùraniô]] * [[Słuńce]] * [[Saturna]] * [[Neptun]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} [[Kategòrëjô:Ùran| ]] 5tvxu8uk96c0fr6twggcyi0q1yhl1lp 0 4611 196640 195171 2026-04-28T15:17:27Z Iketsi 3254 kat. 196640 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Neptune Voyager2 color calibrated, brightened.png|mały|Neptun]] '''Neptun''' (symbòl: [[Òbrôzk:Neptune symbol (fixed width).svg|16px|♆]]) – ósmô [[planéta]] w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]] ë gazowi òlbrzëm. == Òbaczë téż == * [[Słuńce]] == Òbaczë téż == * [[Słuńcowi Ùstôw]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Neptun| ]] 7u40a1gaa3pyjwfcjkyewhvp9euop6y 196641 196640 2026-04-28T15:17:40Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 196641 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Neptune Voyager2 color calibrated, brightened.png|mały|Neptun]] '''Neptun''' (symbòl: [[Òbrôzk:Neptune symbol (fixed width).svg|16px|♆]]) – ósmô [[planéta]] w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]] ë gazowi òlbrzëm. == Òbaczë téż == * [[Słuńcowi Ùstôw]] * [[Słuńce]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Neptun| ]] gkux50kcy5vckopam2akay30o36v7fx 0 4642 196728 196451 2026-04-28T16:23:10Z DawnyTest 14843 196728 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=المملكة العربيّة السّعوديّة|miono=Królestwò Saudëjsczi Arabii|fana=Flag of Saudi Arabia.svg|miono-genitiw=Saudëjsczi Arabii|herb=Emblem of Saudi Arabia.svg|mòtto=لا إله إلا الله محمد رسول الله<br>(Nié mô Bòga nad Allaha a Mahomet je jegò prorokã)|na karce=Saudi Arabia in its region.svg|jãzëk=arabsczi|stolëca=Rijad|fòrma państwa=absolutna mònarchia|wiéchrzëzna=2 149 690|procent-wòdë=0|rok=2021|lëdztwò=34 783 757|dëtk=rial|kòd dëtka=SAR|czasowô cona=3|swiãto=23 séwnika|himn= عاش المليك<br>Asz Al Malik<br>(Niech żëje król) <center>[[File:Saudi Arabian national anthem, performed by the United States Navy Band.oga]]</center>|kòd=SA|Internet=.sa|telefón=+966|Mònarcha=Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud|Premiéra=Muhammad ibn Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud|aùtowi kòd=SA|data ùsôdzenia=23 séwnika 1932}} '''Saudëjskô Arabijô''' je państwã w [[Azëjô|Azëji]], na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Półòstrowie]]. Stolecznym gardã je [[Rijad]]. Państwòwą religią je [[Islam|Mahòmetanizm]], w Saudëjsczi Arabii nachôdô sã Mekka i Medyna, swiãte môle mùzułmónów. Tu żëł islamsczi prorok Mahomet. Greńcze z [[Jordaniô|Jordanią]], [[Irak|Irakã]], [[Kùwejt|Kùwejtã]], [[Katar|Katarã]], [[Zjednóné Arabsczie Emiratë|Zjednónymi Arabsczimi Emiratami]], [[Òman|Òmanã]] i [[Jemen|Jemenã]]<ref>[https://www.dfat.gov.au/geo/saudi-arabia/saudi-arabia-country-brief Saudi Arabia country brief] Australian Department of Foreign Affairs and Trade [2025-08-20]</ref>. * lëdztwò (2021): 34 783 757<ref>''[https://web.archive.org/web/20210319180722/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia The World Factbook]''</ref> mieszkańców * wiéchrzëzna: 2,149,690 km², tereny Saudëjsczi Arabii to w wikszosci tereny pustkòwia, nié mô tam sztabilnéj [[Rzéka|rzéczi]]<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/world/countries-that-do-not-have-rivers-including-saudi-arabia-qatar-oman-and-more/articleshow/118584303.cms Countries that do not have rivers including Saudi Arabia] [2025-02-27] Times of India [dost. 2025-08-29]</ref>. <gallery> The Ka'ba, Great Mosque of Mecca, Saudi Arabia (4).jpg|Swiãtnica Al-Kaba w Mekce </gallery> == Przëpisë == {{przëpisë}} {{stub}} {{Azëjô}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] asvkvdtpdi3d7oo8fej8iryyrtejpt2 0 4680 196650 194446 2026-04-28T15:21:32Z Iketsi 3254 kat. 196650 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|mały|upright=1.5|Saturna]] '''Saturna''' (symbòl: [[Òbrôzk:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]) je szóstą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]) planetą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. == Òbaczë téż == * [[Słuńce]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Saturna| ]] eym3arvjgpnw3gxgd5awlqvcbtv1dto 0 4743 196732 160622 2026-04-28T16:59:08Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[P'yŏngyang]] 196732 wikitext text/x-wiki {{N-KOR prowincëjô infobox| miono = Direktno Administrowóny Gard Rasŏn | pòprawionô = Raseon Jikhalsi (Rajin-Seonbong Jikhalsi) | MCR = Rasŏn Chikhalsi (Rajin-Sŏnbong Chikhalsi) | hangeul = 라선 직할시 abò 라진-선봉 직할시 | hanja = 羅先直轄市 | krótczé_miono = Rasŏn/Nasŏn (라선; 羅先) | lëdztwò_rok = 2005 | lëdztwò = 205&nbsp;000 | wiéchrzëzna = 746 | stolëca = [[Kanggye]] | ùrzãdny_pòdzélk = 1 dzelnica ("Kuyŏk"); 1 kréz ("Kun") | òbéńda = Kwanbuk | dialekt = | pòłożenié = | kôrta = DPRK2006_Rason.png | }} [[Òbrôzk:Rajin hotel.jpg|thumb|left|Hòtel Rajin]] '''Rasŏn''' (przóde Rajin-Sŏnbong) to [[Ùrzãdny pòdzélk Nordowi Kòreji|Direktno Administrowóny Gard]] w [[Nordowô Kòreja|Nordowi Kòreji]]. Greńcze z prowincëją [[Jilin]] w [[Chinë|Chinach]] ë [[Nadmòrsczi Krôj|Nadmòrsczim Krajã]] w [[Ruskô|Rusczi]]. Region òstôł wëapartniony z prowincëji [[Nordowé Hamgyŏng]] w [[1993]] rokù pòd mionã "Rajin-Sŏnbong". Miono to òsta skróconé do "Rasŏn" w [[2000]] rokù. W [[Pôłniowô Kòreja|Pôłniowi Kòreji]] zaczątkòwé "R" w mionie je wëmówióné jakno "N", téj w niechternëch zdrojach mòże czasã pòtkac zapis miona gardu jakno ''Najin''. == Ùrzãdny pòdzélk == Rasŏn pòdzélony je na jedną dzelnicã ("Kuyŏk") ë jeden kréz ("Kun"). * Rajin-guyŏk (라진구역; 羅津區域) * [[Sŏnbong|Sŏnbong-gun]] (선봉군; 先鋒郡) == Òbaczë téż == * [[P'yŏngyang]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Nordowô Kòreja}} [[Kategòrëjô:Nordowô Kòreja]] 1nygj31g3e5y3f72zniotwlmwngwl8q 14 5027 196671 162539 2026-04-28T15:40:03Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196671 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Jindoeùropejsczé jãzëczi]] bnm1klohs0b0n75ix4y75pbsvf5givi 0 5098 196782 196379 2026-04-28T17:40:15Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë]] 196782 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Logo Słowińskiego Parku Narodowego.svg|mały|Logò parkù]] '''Słowińsczi Nôrodny Park''' ò wiéchrzëznie 186,2 km2 (założony w 1967 rokù) òbrëmiô [[jezoro|jezora]] np. [[Łebskò]], [[las]]ë i [[sztrąd]]. Tu wiater piôszczi i przenôszô piôsk z placa na plac, a zasëpiwô np. las. Tu żëją taczi ptôchë jak: [[cziwùtka]], [[kôłp sniegùlc]], [[wiôldżi bagniôrz]], sowë i jin., a rosce np. [[stolemnô pùrchawica]]. Ten park je wôżny dlô turisticzi. To je rezerwat biosferë [[Òrganizacjô Zjednónëch Nôrodów|Òrganizacje Zjednónëch Nôrodów]] do sprawów Pòùczënë, Ùczbë ë Kùlturë (UNESCO). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Łebsko jezioro.jpg|Jezoro [[Łebskò]] Òbrôzk:Myrica g1261.jpg|[[Łochinia]] w tim parkù Òbrôzk:Słowiński Park Narodowy-wschód słońca.jpg Òbrôzk:2_SPN_01.jpg|Dunë </gallery> == Òbaczë téż == * [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.unesco.org/mabdb/br/brdir/directory/biores.asp?mode=all&code=POL+04 UNESCO] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Parczi]] 31vyr2f9ybod29s3ofk761kendg0xr8 0 5111 196773 189834 2026-04-28T17:31:10Z Iketsi 3254 Galeriô 196773 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Park Narodowy "Bory Tucholskie" LOGO.svg|mały|Logò parkù]] '''Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë''' – je założony w 1996 rokù. Tu czedës bëlë smòlarze i bartnicë. Tu jesz żëją [[Błotny żółw|błotné żółwie]] i rosce [[kaszëbskô wika]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Witacz w Parku Narodowym Bory Tucholskie 03.07.10 p.jpg| Òbrôzk:PNBT Wielkie Gacno strefy roślinności 03.07.10 p.jpg|Brzég jezora w Nôrodnym Parku Tëchòlsczé Bòrë Òbrôzk:PNBT Struga Siedmiu Jezior płocie 03.07.10 p.jpg|[[Płotka|Płotczi]] w Nôrodnym Parkù Tëchòlsczé Bòrë </gallery> == Òbaczë téż == * [[Błotny żółw]] * [[Kaszëbskô wika]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://park.borytucholskie.info/ Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë] {{Ùzémk artikla}} mqkzcwqzquudlnlmdtj7kwviv58ukr8 196774 196773 2026-04-28T17:34:46Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Parczi]] 196774 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Park Narodowy "Bory Tucholskie" LOGO.svg|mały|Logò parkù]] '''Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë''' – je założony w 1996 rokù. Tu czedës bëlë smòlarze i bartnicë. Tu jesz żëją [[Błotny żółw|błotné żółwie]] i rosce [[kaszëbskô wika]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Witacz w Parku Narodowym Bory Tucholskie 03.07.10 p.jpg| Òbrôzk:PNBT Wielkie Gacno strefy roślinności 03.07.10 p.jpg|Brzég jezora w Nôrodnym Parku Tëchòlsczé Bòrë Òbrôzk:PNBT Struga Siedmiu Jezior płocie 03.07.10 p.jpg|[[Płotka|Płotczi]] w Nôrodnym Parkù Tëchòlsczé Bòrë </gallery> == Òbaczë téż == * [[Błotny żółw]] * [[Kaszëbskô wika]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://park.borytucholskie.info/ Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Parczi]] shcxpye3hzqnsf96wwxgqi7bs5ahu4p 196783 196774 2026-04-28T17:40:25Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Słowińsczi Nôrodny Park]] 196783 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Park Narodowy "Bory Tucholskie" LOGO.svg|mały|Logò parkù]] '''Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë''' – je założony w 1996 rokù. Tu czedës bëlë smòlarze i bartnicë. Tu jesz żëją [[Błotny żółw|błotné żółwie]] i rosce [[kaszëbskô wika]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Witacz w Parku Narodowym Bory Tucholskie 03.07.10 p.jpg| Òbrôzk:PNBT Wielkie Gacno strefy roślinności 03.07.10 p.jpg|Brzég jezora w Nôrodnym Parku Tëchòlsczé Bòrë Òbrôzk:PNBT Struga Siedmiu Jezior płocie 03.07.10 p.jpg|[[Płotka|Płotczi]] w Nôrodnym Parkù Tëchòlsczé Bòrë </gallery> == Òbaczë téż == * [[Słowińsczi Nôrodny Park]] * [[Błotny żółw]] * [[Kaszëbskô wika]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://park.borytucholskie.info/ Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Parczi]] asnsffh1qf1kfodg3afje55l7lp6omi 0 5121 196779 193030 2026-04-28T17:38:32Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Parczi]] 196779 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|mały|[[Òstrzëcczé Jezoro]]]] [[Òbrôzk:Cicha woda.JPG|mały|]] '''Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kaszubski Park Krajobrazowy'') – park krajòbrazny ò wiéchrzëznie 332.02 km² (założony w 1983 rokù) òbrëmiô wiele jezor ë lasów na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. W parkù są: Rëna Pòtãgòwskô, Rëna Brodnickò-Kartëskô, Rëna Redëni, Rëna Dąbrowskò-Òstrzëckô i jin. Tu jesz czasã rosce [[kaszëbskô wika]] i [[kąkel]]. Tu je dwanôsce rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Klatatô sowa|klataté sowë]], [[mùcnica|mùcnice]] i [[trulôcz|trulôcze]]. Reczi wëdżinãłë w nim wierã w latach 60. XX stalata. W tim parkù je m. jin. [[Wieżëca]] i wôżnô - òsoblëwie - dlô turistów [[Kaszëbskô Droga]]. Rezerwatë to m.jin.: * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] * [[Trulôczowé Błota]] == Lëteratura == * Czajkowski M.: Powiat Kartuski : Szwajcaria Kaszubska / Kaszëbskô Szwajcarëjô. Bydgoszcz 2003 * PRZEWOŹNIAK, M. (Red.): Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego, T. 2, Kaszubski Park Krajobrazowy : walory - zagrożenia - ochrona : praca zbiorowa. Gdańsk : "Marpress", 2000 ISBN 83-87291-87-0. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240808181416/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/download/pdf/PL.ZIPOP.1393.PK.10.pdf ''Kaszubski Park Krajobrazowy''] * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1462] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Parczi]] dwwwe6j2zwsn62z1gve53t8abq6t1ae 0 5122 196580 182228 2026-04-28T14:08:46Z Iketsi 3254 ' px'→'px'; == Bùtnowé lënczi ==*→== Bùtnowé lënczi =={{Commons}}*; ' - to '→' – to ' 196580 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL gmina Kosakowo COA.svg|mały]] '''Gmina Kòsôkòwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Gmina Kosakowo'') – to wieskô gmina w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.pois.gov.pl/Wiadomosci/Strony/Magazyn_gazu_w_Kosakowie_przekazany_do_eksploatacji31_12__2014.aspx gaz] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] gdrsmlac2lx8uk99ax3nsyt11a04j72 0 5162 196610 180258 2026-04-28T14:46:56Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196610 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Jón Mòrdawsczi''' (''Jan Mordawski'') – doktor geògraficznëch nôùków. Mieszkô w Gdini. Wiele lat robił na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. Napisôł wicy jak 170 dokôzów pòswiãconëch geògrafie m.jin. "Geografia Kaszub = Geògrafia Kaszëb" (2008) [http://lccn.loc.gov/2009357619]. Wiele jezdzëł pò swiece. == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie – [[Gduńsk]] 2014, ss. 220–221 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.rastko.net/rastko-ka/content/view/53/33/ Geògrafia dzysészëch Kaszëbów] * [http://viaf.org/viaf/101749613/ VIAF] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-no00095116 WorldCat] {{DEFAULTSORT:Mòrdawsczi Jan}} [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] 7396bxq085n27bpte5ux3ok42givpab 0 5170 196726 194966 2026-04-28T16:21:00Z Iketsi 3254 ' '→' ' 196726 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Grób ks. Franciszka Gruczy.jpg|mały]] '''Frãcëszk<ref>Biuletin Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka 2008, K-PZ Gduńsk 2008, s. 42</ref> Grëcza''', téż '''Frãc Grëcza''' <ref>[http://www.scholaris.pl/frontend,23,dG1wXzEwNDEwNzJfbWFpbl9mWEhDVFI_.html Danuta Pioch: Òjczëstô mòwa], str. 34</ref>, (ùr. [[19 lëstopadnika]] [[1911]] rokù w [[Pòmieczëńskô Hëta|Pòmieczëńsczi Hëce]] – ùm. [[23 łżëkwiata]] [[1993]] rokù w [[Sopòt|Sopòce]]), ksądz, dzéjôrz kaszëbsczi, pisôrz, dolmôcz. Béł jednym ze [[Zrzeszéńcowie|Zrzeszéńców]]. Ksãżé swiãcenia przëjimnął 4 [[czerwińc]]a 1939 rokù. W II swiatowi wòjnie béł w [[Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski|Krëjamni Wòjskòwi Òrganizacëji "Kaszëbsczi Grif"]] i w miemiecczim lagrze [[Stutthof]]. Òn zaczął tołmaczënk "[[Mszôł Rzimsczi|Mszôłu Rzimsczégò]]" na [[kaszëbsczi jãzëk]], a [[20 rujana]] 1984 rokù òdprawiac pò kaszëbskù Msze sw. w [[Katolëcczi Kòscół|kòscele katolëcczim]].<ref>E. Gołąbk, E. Pryczkowski:Më trzimómë z Bògã, Gduńsk 1998, ss. 31-41</ref><ref>W. K.: Seminarium w Hucie. Pomerania nr 1, styczeń 1985, s. 37.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20211120082958/https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/duszpasterstwo-kaszubow/historia-mszy-z-kaszubska-liturgia</ref> Dlô niegò wôżny béł kaszëbsczi pisënk<ref>[[Jan Drzéżdżón]]: Współczesna literatura kaszubska 1945 – 1980, ISBN 8320537495 [http://books.google.de/books?hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=grucza#search_anchor]</ref>, a w jegò tołmaczeniu sztërzech ewanjeljów na kaszëbsczi jãzëk (''Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje'', Poznań 1992) są taczi lëterë jak: ą,ã,é,ë,ò,ó,ô,ù, a téż spółzwãczi: cz,dż,sz, ż == Òbaczë téż == * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Eùgeniusz Gòłąbk]] == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, Poznań 1992 [http://ftp.unesco.org/xtrans/a/openisis.a?c=&l=CSB&sl=&udc=2] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów,; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Neureiter: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=grucza#search_anchor] * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Kaschubische Anthologie, [[Mnichòwò]] 1973 [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0004/bsb00046920/image_2] * E. Pryczkowski: ''Kaszubski Kordecki. Życie i twórczość ks. prałata Franciszka Gruczy'', [[Banino]] 2008 * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 341 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20220510172855/https://viaf.org/viaf/165973361/ VIAF] * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [https://web.archive.org/web/20211120082958/https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/duszpasterstwo-kaszubow/historia-mszy-z-kaszubska-liturgia Franciszek Grucza] * [https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=js2015878731 Grucza, Franciszek] * [https://web.archive.org/web/20191228105912/https://www.diecezja.gda.pl/duszpasterstwo-kaszubow/1171-ksiazki-liturgiczne ''Kaszebsko Biblejo'' /1992/] * [http://collectionscanada.gc.ca/ourl/res.php?url_ver=Z39.88-2004&url_tim=2016-04-28T17%3A04%3A39Z&url_ctx_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Actx&rft_dat=12993974&rfr_id=info%3Asid%2Fcollectionscanada.gc.ca%3Aamicus&lang=eng "Kaszëbskô"] {{DEFAULTSORT:Grucza Francyszk}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Tołmôcze Biblii]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Stutthof]] bchb7lamlwu7ytaokxxqi51p757dhon 0 5305 196608 196188 2026-04-28T14:45:15Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”]] 196608 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Towarzëstwò Młodokaszëbów''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]]: ''Towarzystwo Młodokaszubów'') – to bëła [[Kaszëbi|kaszëbskô]] òrganizacjô założónô w [[zélnik]]ù [[1912]] rokù we [[Gduńsk|Gduńskù]]. Sekretarzã ji béł dochtór [[Aleksander Majkòwsczi]]. Jakno spòdlowi cél Towarzëstwò miało òcucenié w Kaszëbach swòi nôrodowi swiądë ë podwëszënié wiedzë ò nich, jakno téż wrechowanié jich w strzôl òglowòpòlsczégò żëcô<ref>http://www.naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=108</ref>. Młodokaszëbi wëdôwali w cządnikù "[[Gryf (cządnik)|Gryf]]". Jich parola bëła ''Co kaszëbsczé, to pòlsczé'' – òddôwali przez to mëslã, że nimo jãzëkòwi jinoscë nié są òni apartnym dzélã òd [[Pòlôchë|Pòlôchów]] wedle parłãczni [[histrorëjô|historii]], [[kùltura|kùlturë]] ë wiarë<ref>http://www.naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=135</ref>. == Ùtwórstwò == Ùtwórstwò Młodokaszëbów òpirô sã nôbarżi na mòtiwach [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] [[Mitologiô|mitologii]] a tradicje. Kritikòwano dlôte rozszérzającé sã midzë Kaszëbama pieniastwo, babiewiérstwò, pijatëka i felënk ògładë. Trzëmają ò tim midzë jinszima epicczi pòemat Majkòwsczégò pòdtitel ''Jak w Kòscérznie kòscelnégò òbrelë abò piãc kawalerów a jednô jedinô brutka'' ([[1899]]) a tomik wiérzów Jana Karnowsczégò ''Nowòtné spiéwë''. == Òbaczë téż == * [[Gduńsczi Towarzëstwò Nôùkòwé]] * [[Zabòrsczé Nôùkòwé Towarzëstwò]] * [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] [[Kategòrëjô:Nôùkòwé towarzëstwa]] 4naplhfk7oliwnmff7o97fuffxt5jtx 0 5313 196616 192268 2026-04-28T15:03:03Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 196616 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Eùgeniusz Prëczkòwsczi''' (ùr. [[7 lëpinca]] [[1969]] rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – ùkùńczył sztudia na Politechnice Gduńsczi w 1994 rokù. Je redaktorã telewizyjnégò magazynu “Rodnô Zemia”. Prowadzy téż pismiono “Norda” ë wëdowizna “Rost”. Dokôzë lëteracczé drëkòwôł midzë jinszima w “Tatczëznie”, “Gazéce Kartësczi”, “Zsziwkù”, “Pomeranii” ë “Nordze”. Przërëchtowôł antologiã prozë “Dërchôj królewiónkò” (1996). Je wespółautorã mòdlëtewnika “Më trzimómë z Bògã” (1998, wespół z [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eugeniuszã Gòłąbkã]]), knédżi z kaszëbsczima wicama “Bëlny szport wiele wôrt” (2000) i jin. Je wespółautorã "Oratorium Swiónowsczégò" (2009). Napisôł téż "Leksykon Ziemi Żukowskiej" (2012). Je laureatã òglowòpòlsczich kònkùrsów: miona [[Jan Drzéżdżón|Jóna Drzéżdżona]] (1996) ë Mieczisława Strijewsczégò (1998, 2000). W 1998 dostôł midzënôrodné wëróżnienié Polcul Foundation, a w 1999 rokù Medal Stolema. Je w [[Radzëzna Kaszëbszégò Jãzëka|Radzëznie Kaszëbszégò Jãzëka]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-no2006079361 VIAF] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Prëczkòwsczi Eugeniusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] dzcsky2kkrkwttr5kwa0f34c6wxj6zp 0 5321 196621 187788 2026-04-28T15:09:42Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196621 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Father Wladyslaw Szulist, Lipusz 2012.jpg|mały|Ksądz Władisłôw Szulëst, 22.09.2012 rokù]] '''Władisłôw Szulëst''' (ùr. [[22 rujana]] 1936 rokù w [[Skòrzewò|Skòrzewie]] - ùm. [[8 gòdnika]] 2022 r.) - béł ksądz, dzejôrz i badéra kaszëbsczi. Òn sztudérowôł w Dëchòwny Seminarëji w Pelplinie. Tùwò pò pôrã latach dożdôł sã ksãżëch swiãceniów, chtërne przëjimnął [[12 lëpińca]] 1959 rokù. Wôżny dlô niegò je [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] dzélëk w kùlturze swiata. Biwôł w [[Kanada|Kanadze]] ë jinëch państwach. Òn w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] òdprawiôł dzél Mszë sw. w [[Katolëcczi Kòscół|kòscele katolëcczim]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Kaszubi kanadyjscy : okres pionierski i dzień dzisiejszy, „Arkun” Gdańsk 1992. * ''Genealogy and reminiscences : facts and notes'' Gdańsk 2002 * Kaszubi w Ameryce : Szkice i materiały, MPiMK-P Wejherowo 2005 [http://lccn.loc.gov/2005475137]. * Przeszłość obecnych obszarów diecezji pelplińskiej w latach 1939-1945, Gdańsk 2011. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://scholar.google.com/scholar?lr=&q=w+szulist&hl=pl&as_sdt=0 scholar.google] * [http://www.worldcat.org/search?q=au%3ASzulist%2C+W%C5%82adys%C5%82aw&qt=results_page Worldcat] * [http://diecezja.gdansk.pl/duszpasterstwo-kaszubow/1173-duszpasterze ''ks. Władysław Szulist''] * [https://web.archive.org/web/20191231073931/https://www.diecezja.gda.pl/duszpasterstwo-kaszubow/1173-duszpasterze ''ks. Władysław Szulist /Lipusz/''] {{DEFAULTSORT:Szulëst Władisłôw}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] ai2rb4x18u0pqt90o32o7wxd84j249q 196623 196621 2026-04-28T15:10:11Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 196623 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Father Wladyslaw Szulist, Lipusz 2012.jpg|mały|Ksądz Władisłôw Szulëst, 22.09.2012 rokù]] '''Władisłôw Szulëst''' (ùr. [[22 rujana]] 1936 rokù w [[Skòrzewò|Skòrzewie]] - ùm. [[8 gòdnika]] 2022 r.) - béł ksądz, dzejôrz i badéra kaszëbsczi. Òn sztudérowôł w Dëchòwny Seminarëji w Pelplinie. Tùwò pò pôrã latach dożdôł sã ksãżëch swiãceniów, chtërne przëjimnął [[12 lëpińca]] 1959 rokù. Wôżny dlô niegò je [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] dzélëk w kùlturze swiata. Biwôł w [[Kanada|Kanadze]] ë jinëch państwach. Òn w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] òdprawiôł dzél Mszë sw. w [[Katolëcczi Kòscół|kòscele katolëcczim]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Kaszubi kanadyjscy : okres pionierski i dzień dzisiejszy, „Arkun” Gdańsk 1992. * ''Genealogy and reminiscences : facts and notes'' Gdańsk 2002 * Kaszubi w Ameryce : Szkice i materiały, MPiMK-P Wejherowo 2005 [http://lccn.loc.gov/2005475137]. * Przeszłość obecnych obszarów diecezji pelplińskiej w latach 1939-1945, Gdańsk 2011. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://scholar.google.com/scholar?lr=&q=w+szulist&hl=pl&as_sdt=0 scholar.google] * [http://www.worldcat.org/search?q=au%3ASzulist%2C+W%C5%82adys%C5%82aw&qt=results_page Worldcat] * [http://diecezja.gdansk.pl/duszpasterstwo-kaszubow/1173-duszpasterze ''ks. Władysław Szulist''] * [https://web.archive.org/web/20191231073931/https://www.diecezja.gda.pl/duszpasterstwo-kaszubow/1173-duszpasterze ''ks. Władysław Szulist /Lipusz/''] {{DEFAULTSORT:Szulëst Władisłôw}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 3d6mcbscms7l19nu0l6ffelfyv8rcf6 0 5371 196619 182145 2026-04-28T15:05:46Z Iketsi 3254 |!]]→| ]]; ' - to '→' – to '; {{Commons}} 196619 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL gmina Tuchomie COA (1994-2016).png|mały|]] '''Gmina Tëchómie''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Gmina Tuchomie) – to je wieskò gmina w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Tëchómié| ]] bg6qshhwe96ba8vco8pn0fkorw0mj25 0 5415 196780 188391 2026-04-28T17:39:22Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë]] 196780 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Emys_orbicularis_2009_G1.jpg|mały|Błotny żółw]] '''Błotny żółw''' (''Emys orbicularis'' L.) – to je ôrt gadzënë z rodzëznë błotnëch żółwiów. Czëdes na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] bëło jich dosc wiele. Òn je chroniony prawã òd 1935 rokù. == Òbaczë téż == * [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gadzënë]] lqdvj526xgpud1wvkl61gksjidrkzko 0 5417 196822 183384 2026-04-28T18:15:07Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} 196822 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Buzzard UK09.JPG|mały|Mësznik]] [[Òbrôzk:Buteo buteo MHNT.ZOO.2010.11.89.1.jpg|mały|''Buteo buteo'']] '''Mësznik''' (''Buteo buteo'') – wiôldżi ptôch z rodzëznë jastrzibowatëch (''Accipitridae''). Òn żëjë na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òn chwôtô np. [[Lësati toczk|lësaté toczczi]] == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jastrzibowaté]] t143id8sxjeas4v05n32v1onhrbgkke 196823 196822 2026-04-28T18:15:13Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196823 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Buzzard UK09.JPG|mały|Mësznik]] [[Òbrôzk:Buteo buteo MHNT.ZOO.2010.11.89.1.jpg|mały|''Buteo buteo'']] '''Mësznik''' (''Buteo buteo'') – wiôldżi ptôch z rodzëznë jastrzibowatëch (''Accipitridae''). Òn żëjë na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òn chwôtô np. [[Lësati toczk|lësaté toczczi]] == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jastrzibowaté]] mjdqbppv4a8dc0faagr5cy7476e6l3e 0 5428 196812 183983 2026-04-28T18:12:23Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 196812 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tringa ochropus 1 (Marek Szczepanek).jpg|mały|Szlapnik]] [[Òbrôzk:Tringa ochropus MHNT.ZOO.2010.11.117.13.jpg|mały|''Tringa ochropus'']] '''Szlapnik''' (''Tringa ochropus'') – strzédny ptôch z rodzëznë bekasowatëch. Òn żëje na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 5kinnc0agdw8x1ldal8osjyd35ng4zd 0 5430 196705 187303 2026-04-28T15:57:39Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} 196705 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Anguilla anguilla.jpg|mały|Wãgòrz]] [[Òbrôzk:Édouard Manet - Rouget et Anguille.jpg|mały|[[Édouard Manet]], 1864]] '''Wãgòrz''' (''Anguilla anguilla'') – to je rëba z rodzëznë wãgòrzowatëch (''Anguillidae''). Czedës na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] bëło dosc wiele tich rëbów, ale terô nie je wòlno jich wiele łowic. Na nordze Kaszëb wilijnym smaczkã béł gòtowóny wãgòrz z klóskama i krëszkama abò solony wãgòrz z pùlkama. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Malicki L.: Pożywienie rybne Kaszubów Wdzydzkich, Gdańsk : Muzeum Pomorskie, 1972, s.10 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160310164143/http://dokumenty.rcl.gov.pl/D2010104065401.pdf ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 3phh78pks0x0nglun7qdhgcomyfitgy 0 5431 196679 173936 2026-04-28T15:46:11Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] 196679 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Vimba vimba.jpg|mały|Brzóna]] '''Brzóna''' (''Vimba vimba'') – rëba z rodzëznë karpiowatëch. Czedës wiele tich rib żëło w [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]], nôsnôdszi òbéńdze [[Gduńskô Hôwinga|Gduńsczi Hôwindżi]] w [[Bôłt|Bôłce]]. == Òbaczë téż == * [[Rëbë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 1dhg9thyuuphut8ryh8ymahlbkgvkxp 0 5437 196808 184106 2026-04-28T18:11:22Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 196808 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Calidris alpina 01.jpg|mały|Biegôcz - pòzdrzatk z bòkù]] [[Òbrôzk:Calidris alpina alpina MHNT.ZOO.2010.11.119.22.jpg|mały| ''Calidris alpina alpina'']] '''Biegôcz''' (''Calidris alpina schinzii'') môłi ptôch z rodzëznë bekasowatëch. Òn żëje nad m. jin. [[Bôłt]]em, ale tu je jich mało. Biegôcze są òbjimniãti ùrzãdową òchrónią. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] bsicz94k17uxr676151wxdcj81w9p93 0 5439 196807 176276 2026-04-28T18:11:04Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 196807 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gallinago gallinago 1 (Marek Szczepanek).jpg|mały|Bekas]] [[Òbrôzk:Gallinago gallinago MHNT.jpg|mały|''Gallinago gallinago'']] [[Òbrôzk:Gallinago gallinago.ogg|mały|]] '''Bekas''' (''Gallinago gallinago'') – strzédny wanożny ptôch z rodzëznë bekasowatëch. Czedës na łąkach kòl błotów beło czëc bekasa. Na tego ptôcha gôdale téż kòzełk, bo jak òn wësokò lôtôł to béł taczi zwąk jakbë kòzeł bleczôł. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] imm34vgiklgyoirtc3oltkxm3awfren 0 5462 196692 160881 2026-04-28T15:53:28Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196692 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sander_lucioperca_1.jpg|mały|Sandra]] '''Sandra''' (''Sander lucioperca'') rëba z rodzëznë òkónkòwatëch. Òna żëje m. jin. w snôdczich wòdach [[Bôłt]]u. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] l5s3b37d1tru4r47fmf6rvuyzhuwahp 14 5471 196660 162669 2026-04-28T15:26:02Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196660 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Słowiańsczé jãzëczi]] 42z1cj3yf30l8nybkfvn7zw4f4zbbln 0 5484 196688 160892 2026-04-28T15:52:03Z Iketsi 3254 ==; == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} 196688 wikitext text/x-wiki {{Verify}} [[Òbrôzk:Muikku2.jpg|mały|Mòrénka]] '''Mòrénka''' (''Coregonus albula'')''' – rëba z rodzëznë łososowatëch. Mòrénczi żëją w niejednëch jezorach kòl [[Bôłt]]u np. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], a téż w Anielsczi i Szkocczi. Mòrénka lubi czëstą wòdã w dosc zemnich jezorach. MÒRÈNKA- rëba z rodzëznë łososowatëch. Mërénczi żëją w jezorach na Kaszëbach. == Wëstępiac == Zamieszkuje jezora w zlewisku Mòrza Bôłtowi jak i górnô dorzeczni ca Wołdzi, w Anglii, Szkocji i jezorze Waginer w Bawarii. W Płosce czãsto w cëstych i ze mnich jezorach. W hôwindze Fińsci przënôléżny formie półwanożny. Lubic sę głęboczi i czësto jezora ò cwiardim dnie. == Opisënk == Budacëjô cała bocznie splaskacenié, dużé òcze, gãba małô.Chrzept òd bronza przez cemnoszari do modrawi, bòczi strzebni. Długosc mòrenczi około 30 cm. Masa cała max ok. 1 kg. == Żëwienié == W cyg dnie przëbiwo w wała rëbów. Ò smroku pasc sę blëżi wichrzone. Żywi sę planktonem. MÒRÈNKA żeruje przez całi rok. == Céchowanié (ważnota gospodarci) == Biôłowi mięso mòrénczi je dobri i wësokò wôrtny. Mòże bec przerabiani na świéżo, wãdzoné miãso i konzerwowac. * '''Wymiar òchronny''': 18 cm * '''Òkres òchronny''': 15 X – 31 XI == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Biografjó == # Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2 # Maria Brylińska: Ryby słodkowodne Polski : praca zbiorowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13100-4. # Władysław Strojny: Nasze zwierzęta. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1981. ISBN 83-09-00045-6. # Coregonus albula w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) # Coregonus albula. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] qsq971gqfkuschjd3mnsatj8xqw7wfy 0 5504 196729 193754 2026-04-28T16:30:28Z Iketsi 3254 Galeriô 196729 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Patates.jpg|mały]] '''Bùlwa''' (''Solanum tuberosum'' L.) – to je roscëna z rodzëznë lilkòwatëch (''Solanaceae'' L.), baro wôżnô dlô [[Kaszëbë|kaszëbsczich]] gbùrów. Òna pòchòdzy z [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americzi]]. Do òpriskiwaniô bùlew jak òne roscą mòże brac [[sark]] [[Kòper|kòpru]](II) - to je taczi chróniowi spòsób. [[Kaszëbi]] czedës wëbiéralë je z zemi na kòlanach. Pò wëbiéraniu bùlwë mòże mitowac. Kaszëbi jesz dzys jedzą wiele gòtowónëch bùlew, a czasã pùlków. Kaszëbczi m. jin. z bùlew piekłë [[plińce]]. Z nima mòże robic bùlwòwé miónczi np. cëskac nima w kòsz abò nëkac z bùlwą na łëżce. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Solanum tuberosum (Aardappelplant) Nicola.jpg|Bùlwë Òbrôzk:Potatoe peeling.jpg|Skrobanié bùlwë Òbrôzk:Groene aardappels 'Doré' (Solanum tuberosum 'Doré').jpg|Taczé zelonawé bùlwë nie są dobré do jedzeniô </gallery> == Òbaczë téż == * [[Skrobajk]] == Lëteratura == * Dzieje [[Brusë|Brus]] i okolicy : praca zbiorowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Krzysztof Walenta et al.].Chojnice ; Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 1984, s. 141. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110126033808/http://www.minrol.gov.pl/pol/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych/woj.-pomorskie/Pulki-kaszubskie Pùlczi] * [http://www.agrobiotest.pl/ ò zdrów żëwnoce] * [http://www.europotato.org/display_description.php?variety_name=Kaszubskie Zort bùlew: Kaszëbsczé - Kaszubskie] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Ògardowizna]] kwv6ubnn8mf5kijlvzq9spbhc2g7b8s 196730 196729 2026-04-28T16:30:42Z Iketsi 3254 |Bùlwë 196730 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Patates.jpg|mały|Bùlwë]] '''Bùlwa''' (''Solanum tuberosum'' L.) – to je roscëna z rodzëznë lilkòwatëch (''Solanaceae'' L.), baro wôżnô dlô [[Kaszëbë|kaszëbsczich]] gbùrów. Òna pòchòdzy z [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americzi]]. Do òpriskiwaniô bùlew jak òne roscą mòże brac [[sark]] [[Kòper|kòpru]](II) - to je taczi chróniowi spòsób. [[Kaszëbi]] czedës wëbiéralë je z zemi na kòlanach. Pò wëbiéraniu bùlwë mòże mitowac. Kaszëbi jesz dzys jedzą wiele gòtowónëch bùlew, a czasã pùlków. Kaszëbczi m. jin. z bùlew piekłë [[plińce]]. Z nima mòże robic bùlwòwé miónczi np. cëskac nima w kòsz abò nëkac z bùlwą na łëżce. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Solanum tuberosum (Aardappelplant) Nicola.jpg|Bùlwë Òbrôzk:Potatoe peeling.jpg|Skrobanié bùlwë Òbrôzk:Groene aardappels 'Doré' (Solanum tuberosum 'Doré').jpg|Taczé zelonawé bùlwë nie są dobré do jedzeniô </gallery> == Òbaczë téż == * [[Skrobajk]] == Lëteratura == * Dzieje [[Brusë|Brus]] i okolicy : praca zbiorowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Krzysztof Walenta et al.].Chojnice ; Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 1984, s. 141. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110126033808/http://www.minrol.gov.pl/pol/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych/woj.-pomorskie/Pulki-kaszubskie Pùlczi] * [http://www.agrobiotest.pl/ ò zdrów żëwnoce] * [http://www.europotato.org/display_description.php?variety_name=Kaszubskie Zort bùlew: Kaszëbsczé - Kaszubskie] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Ògardowizna]] rgctfm2p7rsyq7a06wfod715phdgv4d 196731 196730 2026-04-28T16:31:07Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Gbùrzëzna]] 196731 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Patates.jpg|mały|Bùlwë]] '''Bùlwa''' (''Solanum tuberosum'' L.) – to je roscëna z rodzëznë lilkòwatëch (''Solanaceae'' L.), baro wôżnô dlô [[Kaszëbë|kaszëbsczich]] gbùrów. Òna pòchòdzy z [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americzi]]. Do òpriskiwaniô bùlew jak òne roscą mòże brac [[sark]] [[Kòper|kòpru]](II) - to je taczi chróniowi spòsób. [[Kaszëbi]] czedës wëbiéralë je z zemi na kòlanach. Pò wëbiéraniu bùlwë mòże mitowac. Kaszëbi jesz dzys jedzą wiele gòtowónëch bùlew, a czasã pùlków. Kaszëbczi m. jin. z bùlew piekłë [[plińce]]. Z nima mòże robic bùlwòwé miónczi np. cëskac nima w kòsz abò nëkac z bùlwą na łëżce. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Solanum tuberosum (Aardappelplant) Nicola.jpg|Bùlwë Òbrôzk:Potatoe peeling.jpg|Skrobanié bùlwë Òbrôzk:Groene aardappels 'Doré' (Solanum tuberosum 'Doré').jpg|Taczé zelonawé bùlwë nie są dobré do jedzeniô </gallery> == Òbaczë téż == * [[Skrobajk]] * [[Gbùrzëzna]] == Lëteratura == * Dzieje [[Brusë|Brus]] i okolicy : praca zbiorowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Krzysztof Walenta et al.].Chojnice ; Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 1984, s. 141. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110126033808/http://www.minrol.gov.pl/pol/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych/woj.-pomorskie/Pulki-kaszubskie Pùlczi] * [http://www.agrobiotest.pl/ ò zdrów żëwnoce] * [http://www.europotato.org/display_description.php?variety_name=Kaszubskie Zort bùlew: Kaszëbsczé - Kaszubskie] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Ògardowizna]] h6y1bboez5aexfjp972j5xjyxmxqwbi 0 5539 196690 179231 2026-04-28T15:52:57Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} 196690 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Braxen, Iduns kokbok.jpg|mały|Plésza]] '''Plésza''' (''Abramis brama'') – to je rëba z rodzëznë karpiowatëch. Czedës wiele tich rib żëło w rzékach i jezorach na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Jich nierzch òdbiwô sã w [[môj|maju]] i [[czerwińc]]u. Dosc tëli tich rib bëło w jezorach [[Słowińsczi Nôrodny Park|Słowińsczégò Nôrodnégò Parkù]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Encyklopedia audiowizualna Britannica : zoologia. Cz. 1 / [zespół autorów i tłumaczy Wojciech Bresiński et al.], Poznań : Wydawnictwo Kurpisz, 2006, s. 113 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] kvefhwqj7yb8p3rbjs50zihpo3jxvo2 0 5540 196691 160919 2026-04-28T15:53:15Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196691 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Atlantic-cod-1.jpg|mały|Pòmùchla]] '''Pòmùchla''' (''Gadus morhua callarias'') – rabùsznô morzkô rëba z rodzëznë pòmùchlowatëch. Òna żëje w [[Bôłt|Bôłce]], ale terô ni ma ji wiele, a rëbôcë mają jiwer. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 8gmvilxwznb7ey52jbq5eaymbkeu7kn 0 5541 196699 193123 2026-04-28T15:55:58Z Iketsi 3254 Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura 196699 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PICT0246-1.JPG|mały|Òstrzëca]] '''Òstrzëca''' (''Gasterosteus aculeatus'') – to je rëba z rodzëznë òstrzëcowatëch. Żëje m. jin. w rzékach na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òstrzëce zjôdają m.jin. [[Lodôk|lodôczi]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.pomorskie.eu/res/BIP/Somonino/Ochrona_srodowiska/decyzje/2009/3_2009/ekspertyza_termomodernizacja.pdf (pl)] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] kx0g9qpykekxij3d1b7gnp4tlduqofo 0 5554 196781 196363 2026-04-28T17:39:43Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë]] 196781 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Vicia cassubica eF.jpg|mały|Kaszëbskô wika]] [[Òbrôzk:Vicia cassubica Schoten Herbar.jpg|mały|Strãczczi kaszëbsczi wiczi]] '''Kaszëbskô wika''' (''Vicia cassubica'' L. 1753) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë bòbòwatëch. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] je ji mało, a òna kwitnie òd [[czerwińc]]u do [[lëpinc]]a. Òna mô pùrpùrowò-lilewé kwiatë – kòl sétme w grónkù. Kaszëbskô wika mòże rosc np. kòl [[las]]a m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], a kòl 1841 rokù ona rosła w òkòlim [[Òlëwa|Òlëwë]]. == Òbaczë téż == * [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë]] == Lëteratura == * Albert Dietrich: ''Flora regni Borussici: Flora des Königreichs Preussen oder Abbildung und Beschreibung der in Preussen wildwachsenden Pflanzen, Verlag von Ludwig Ochmigke Berlin'' 1841, Tom 9, 644 * J. Nacel: Swojskie nazwy. Pomerania nr 5 (454) maj 2012, s. 24. * J. Nacel, M. Jeliński: Biologiô. Spòdlowô wiédzô. Z K-P Zarząd Główny Gduńsk 2018, s. 21. * Rośliny polskie : opisy i klucze do oznaczania wszystkich gatunków roślin naczyniowych rosnących w Polsce bądź dziko, bądź też zdziczałych lub częściej hodowanych / oprac. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński, Bogumił Pawłowski, Warszawa : Państ. Wydaw. Naukowe, 1976, s. 372. * [[Bernard Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1976, tom VII, s. 360. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.ipni.org/ipni/simplePlantNameSearch.do;jsessionid=8DA2BAD9CFFCD2906883571A813EC069?find_wholeName=Vicia+cassubica&output_format=normal&query_type=by_query&back_page=query_ipni.html IPNI] * [https://web.archive.org/web/20160805175931/http://www.pnbt.com.pl/files/pl/299.pdf Kaszëbskô wika w [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodnym Parkù Tëchòlsczé Bòrë]]] * http://www.bio-forum.pl/messages/3280/180707.html * [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?41472 (en)] * [http://www.luontoportti.com/suomi/en/kukkakasvit/kashubian-vetch Kashubian Vetch] * [http://podr.pl/old/images/pliki/wydawnictwa/pozostale/broszura1.pdf ''Vicia cassubica'' s. 14] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 100gu5di2fo32oqmzpbw2412pc0j4sv 0 5659 196707 181154 2026-04-28T15:58:49Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Zëmnica]] 196707 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Platichthys flesus 1.jpg|mały|Stôrnia]] '''Stôrnia''' (''Platichthys flesus'') – to je rëba z rodzëznë flińdrowatëch (''Pleuronectidae''). Òna żëje m. jin. w [[Bôłt|Bôłce]]. == Òbaczë téż == * [[Zëmnica]] == Lëteratura == * Encyklopedia audiowizualna Britannica : zoologia. Cz. 1 / [zespół autorów i tłumaczy Wojciech Bresiński et al.], Poznań : Wydawnictwo Kurpisz, 2006, s. 44 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 760y84uezdzuphhlrivthqgpgu9ofke 0 5660 196681 181336 2026-04-28T15:48:11Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} 196681 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pleuronectes platessa.jpg|mały|Bańtka]] '''Bańtka''' (''Pleuronectes platessa'') – to je ôrt mòrsczi rëbë z rodzëznë flińdrowatëch (''Pleuronectidae''). Òna żëje m. jin. w [[Bôłt|Bôłce]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] nxcf1t02dcjt9m5rbrylhj6cksv09y3 0 5687 196628 162513 2026-04-28T15:12:14Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196628 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Raphanus_sativus.jpg|mały|Radisczi]] '''Radiska''' (''Raphanus sativus'') L. – to je roscëna, chtërni je wiele zortów. [[Kaszëbi]] mają jich dosc wiele w ògródkach. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Ògardowizna]] h6kk5wg3mstp33nw9iq7kdrz41es4xp 0 5762 196591 188551 2026-04-28T14:15:21Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196591 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Norbert Wójtowicz.jpg|mały|Wójtowicz w 2006 rokù]] '''Norbert Wójtowicz''' (ùr. [[1 Gòdnik|1 gòdnika]] [[1972]] w [[Płock|Płockù]] w [[mazowiecczé_wòjewództwò|mazowiecczim wòjewództwie]]) to pòlsczi pedagòga, spòlezniany dzejôrz ë felietónista. Ùcził sã w Płockù, a pòtemù sztudirowôł dali we [[Wrocław|Wrocławie]]. W 2003 r. dostôł titel doktora za dokôz ''Stereotyp masona w polskiej myśli politycznej 1918-1939''. W [[2005]] r.dostôł wëprzednienié ''Złote Pióro Wolnomularza Polskiego''. Òdznaczony òstôł téż ''Œuvre humanitaire”[http://pl.wikipedia.org/wiki/Oeuvre_humanitaire_et_M%C3%A9rite_philantropique]'' i ''Missio Reconciliationis''[http://pl.wikipedia.org/wiki/Komandoria_Missio_Reconciliationis]. Żëjë we [[Wrocław|Wrocławie]]. == Ùsôdztwò / pùblikacëje (wëbiérk) == * „Sztuka Królewska. Historia i myśl wolnomularstwa na przestrzeni dziejów” ([[Wrocław]] [[1997]]) ISBN 83-900696-3-6 * „Wielki Architekt Wszechświata. Teologiczna krytyka masońskich wizji Boga” ([[Wrocław]] [[1999]]) ISBN 83-910542-5-X * „Antymasońska kampania 1938” (Krzeszowice 2005) ISBN 83-60048-10-X * „Rozmowy o masonerii” (Krzeszowice 2005) ISBN 83-60048-21-5 * „Masoneria. Mały słownik” (Warszawa 2006) ISBN 978-83-7192-307-4 * „Praemiando Incitat - Order Świętego Stanisława (Wybrane dokumenty)” ([[Warszawa]] [[2007]]) ISBN 978-83-925702-0-2 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20091015075936/http://www.opoka.org.pl/zycie_kosciola/media/autorzy/norbertw.html Tekstë Norberta Wójtowicza na ''Opoce'' - serwerze katolecczégò Kòscoła.] * [https://web.archive.org/web/20100810041851/http://www.wolnomularz.pl/o_N_W.htm Refleksje Adama Witolda Wysocczégò tikające sã personë Norberta Wójtowicza òpùblikòwóné w wòlnomùlarsczim cządnikù „Wolnomularz Polski”.] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Wójtowicz Norbert}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Wójtowicz, Norbert]] ocwd1nauhue00hbpqqgt2ibw498oa8q 0 5817 196820 186145 2026-04-28T18:14:43Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} 196820 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Northern Goshawk ad M2.jpg|mały|Kùrzélc - òn]] [[Òbrôzk:Accipiter gentilis MHNT.ZOO.2010.11.84.2.jpg|mały| ''Accipiter gentilis'']] '''Kùrzélc''' abò '''ptôszni jastrzib''' (''Accipiter gentilis'') – to je wiôldżi ptôch z rodzëznë jastrzibòwatëch (''Accipitridae''). Òna tegò rabùsznégò ptôcha mòże trzasnąc nawetka na kùrã abò zajca. Czedës na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] żëło jich dosc wiele, a w 2022 rokù kùrzélc téż tu je. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 310. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jastrzibowaté]] g5y4svxu8vntn6my1ktgamklrm0xjod 196821 196820 2026-04-28T18:14:54Z Iketsi 3254 - → – 196821 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Northern Goshawk ad M2.jpg|mały|Kùrzélc – òn]] [[Òbrôzk:Accipiter gentilis MHNT.ZOO.2010.11.84.2.jpg|mały|''Accipiter gentilis'']] '''Kùrzélc''' abò '''ptôszni jastrzib''' (''Accipiter gentilis'') – to je wiôldżi ptôch z rodzëznë jastrzibòwatëch (''Accipitridae''). Òna tegò rabùsznégò ptôcha mòże trzasnąc nawetka na kùrã abò zajca. Czedës na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] żëło jich dosc wiele, a w 2022 rokù kùrzélc téż tu je. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 310. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jastrzibowaté]] rvbjrg5obz95hdyzjhrj54qs0vjhp5m 196824 196821 2026-04-28T18:15:23Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196824 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Northern Goshawk ad M2.jpg|mały|Kùrzélc – òn]] [[Òbrôzk:Accipiter gentilis MHNT.ZOO.2010.11.84.2.jpg|mały|''Accipiter gentilis'']] '''Kùrzélc''' abò '''ptôszni jastrzib''' (''Accipiter gentilis'') – to je wiôldżi ptôch z rodzëznë jastrzibòwatëch (''Accipitridae''). Òna tegò rabùsznégò ptôcha mòże trzasnąc nawetka na kùrã abò zajca. Czedës na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] żëło jich dosc wiele, a w 2022 rokù kùrzélc téż tu je. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 310. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jastrzibowaté]] e8wnhylachirhp4dugz8vn4x1vepp47 0 5861 196612 178173 2026-04-28T14:57:58Z Iketsi 3254 Galeriô 196612 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Łebcz | rodzôcz_wsë=Łebcza | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=pùcczi | gmina= Pùck | szôłtëstwò=Łebcz | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=46 | sekùndëN=05 | gradëE=18 | minutëE=20 | sekùndëE=08 | wiżô= | rok=2007 | lëdztwò=1620 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-103 | reg_tôfla=GPU | SIMC= | szôłtës=Józef Surowiec | www= | òdjimk= | galerëjô_commons=Category:Łebcz |}} '''Łebcz''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Łebcz'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[gmina Pùck|gminie Pùck]]. Tu je kòscół ë szkòła, a w ni dzece ùczą sã m. jin. [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Łebcz - Church 01.jpg|Kòscół Òbrôzk:Łebcz 6727.jpg| Òbrôzk:Cemetery in Łebcz (1).jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/108 Lebcz w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] hxtvuglxonc9vde39w5sx8gmzl2ppwc 0 5905 196805 188331 2026-04-28T18:09:43Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bòcónowaté|hideroot=on|mode=pages}} 196805 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Аисты на гнезде (Ciconia ciconia).jpg|mały]] [[Òbrôzk:Cigogne blanche MHNT.jpg|mały|Jaje ''Ciconia ciconia'' mô kòl 72x54 mm]] '''Biôłi bòcón''' (''Ciconia ciconia'') – to je wiôldżi ptôch z rodzëznë bòcónowatëch (''Ciconiidae''). Biôłé bòcónë mają gniôzda i młodé na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], a w strumiannikù òne są znowù tu, ale òb zëmã jich tu ni ma. === Rozmajitoscë === [[Bernard Zëchta]] napisôł, że [[Kaszëbi]] achtną bòcónë, a zabicé tegò ptôcha mòże sprowadzëc nieszczëscé na całą wies: abò wies sã spôli, abò grôd zniszczi séw na pòlach. W [[Pùzdrowò|Pùzdrowie]] òni gôdałë, że bòcónë lecą do słuńca pò òdżin i rzucają gò na wies. W [[Amerika|Americe]] Indianowie gôdalë, że stolemny ptôch ''Thunderbird'' mòże sprowadzëc gromówkã z piorënama. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bòcónowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s.180 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòcónowaté]] 7j4p1w6c8ejgz5i9f8dhouw1j9d2jiz 0 5909 196818 168682 2026-04-28T18:14:13Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} 196818 wikitext text/x-wiki '''Kanie''' abò '''kùlindżi''' (''Milvinae'') - pòdrodzëzna ptôchów z rodzëznë jastrzibowatëch. Kania mòże miec młodé na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], ale òb zëmã ji tu ni ma. W ti pòdrodzëznie są np: [[brunô kania]] i [[czerwònô kania]]. [[Kaszëbi]] na nordze gôdają, że czedës kania bëła nieżëczną białką. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jastrzibowaté]] odkzc9c6d5tfn05i0o90koyuyo51b04 0 5925 196673 190483 2026-04-28T15:43:19Z Iketsi 3254 ' - to '→' – to ' 196673 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:BarnimI.Siegel.JPG|mały|]] [[Òbrôzk:Cammin prince-bishopric 1250 (134037781).jpg|mały|Pòmòrsczé òkòlé kòl 1250 rokù]] '''Barnim I''' (ùr. kòl 1217 rokù) – to béł ksyżëc [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]] do 1278 rokù. Jegò matką bëła [[Mirosława]]. Òn miôł sztãpel z nôpisã: ''Sigillum Barnym illustris ducis Slauorum et Cassubie'' (sztãpel Barnima ... ksyżëca Słowiónów i Kaszëb)[https://books.google.pl/books?id=bq0OAAAAYAAJ&pg=RA1-PA141&lpg=RA1-PA141&dq=cassubien&source=bl&ots=aQIzj8B7AF&sig=6u1WG9v9vBBJFqcbfxFSBEWWtjo&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwj7o7X3pcjLAhVlOJoKHaJXD58Q6AEIPzAG#v=onepage&q=cassubien&f=false]. Òn dôł pòstawic [[Marijën Kòscół w Szczecënie]]. == Lëteratura == * [[Gerard Labùda]]: Kaszubi i ich dzieje, Gdańsk 1996, s. 90–91 ISBN 83-904950-9-0 (pò pòlskù) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi]] [[Kategòrëjô:Szczecëno‎]] 0t4lcg7oftl1rpngn74y0dpj1rhjtz9 0 5934 196806 184045 2026-04-28T18:10:12Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bòcónowaté|hideroot=on|mode=pages}} 196806 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ciconia nigra 1 (Marek Szczepanek).jpg|mały|Czôrny bòcón]] [[Òbrôzk:Cigogne Noire MHNT.jpg|mały|''Ciconia nigra'']] '''Czôrny bòcón''' (''Ciconia nigra'') – to je wiôldżi ptôch z rodzëznë bòcónowatëch (''Ciconiidae''). Czôrné bòcónë mają gniôzda i młodé na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], ale òb zëmã jich tu ni ma. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bòcónowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://tpkgdansk.pl/files/site-tpk/download/2003/doliny_TPK.pdf s. 87 ''Ciconia nigra''] [[Kategòrëjô:Bòcónowaté]] hxhzkv8zjakfsvrjbl5j86x4cf0klbc 0 5993 196700 169913 2026-04-28T15:56:20Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196700 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PercheCommune.jpg|mały|Òkùnk]] '''Òkùnk''' (''Perca fluviatilis'') – to je rëba z rodzëznë òkùnkòwatëch. Òn żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] nfujp8ligi6ceiqtbe9yro0qyzt15cm 0 5998 196676 173640 2026-04-28T15:44:39Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196676 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Vicia cassubica eF.jpg|mały|''Vicia cassubica'']] [[Òbrôzk:Common vetch (Vicia sativa).jpg|mały|[[Zwëczajnô wika]]]] '''Wika''' (''Vicia'' L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë bòbòwatëch. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] rosce dosc wiele ôrtów wiczi. [[Kaszëbskô wika]] je tu wôżnym dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]] ôrtem. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.polonistyka.fil.ug.edu.pl/upload/files/1359/erc1998.pdf {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] fqquzp7olj02ja2o2h6qzyzhqthanw8 0 6057 196617 179336 2026-04-28T15:04:00Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196617 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL_Choczewo_COA.svg|mały|Herb]] '''Gmina Chòczewò''' – je wieską gminą w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Wejrowsczi kréz}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Gmina Chòczewò]] 2548434warxugckfeanbssaztyistc1 0 6061 196583 183301 2026-04-28T14:11:04Z Iketsi 3254 - → – 196583 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:The Presentation in the Temple A22018.jpg|mały|[[Hans Memling]], Òfiarowanié Christusa w Swiątini, kòl 1463 rokù]] [[Òbrôzk:0946 Das Fest Mariä Lichtmeß am 2. Februar in Sanok.JPG|mały|[[Gromica|Gromice]] w kòscele na Matczi Bòsczi Gromiczny]] '''Matczi Bòsczi Gromiczny''' – '''Òfiarowanié Pańsczé''' – to je swiãto, chtërno wëpôdô [[2 gromicznika]] w [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczim kòscele]]. [[Kaszëbi]] gôdele, że lepi je jak tegò dnia nie swiécy słuńce, bò bãdze lëchi [[rok]], a òwczôrz wòlôłbë na Gromiczną widzec [[Szari wilk|wilka]] westrzód òwc w òwczarni jak słuńce[http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=41]. == Przësłowia == * Na Gromiczną gãs wòdë, na Strëmianą [[Domôcô òwca|òwca]] trôwã. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] [[Kategòrëjô:Gromicznik]] [[Kategòrëjô:Marija Panna]] 9hlwdaw6p2zjkk6w9xmdmjjl7nq9206 0 6133 196697 170297 2026-04-28T15:55:03Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196697 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sprattus sprattus.jpg|mały|Szprotka]] '''Szprotka''' (''Sprattus sprattus'') – to je môłô rëba z rodzëznë sledzowatëch (''Clupeidae''). Szlachùje wëzdrzatkã za môłim sledzã, a żëje m. jin. w [[Bôłt|Bôłce]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 5axyh89rwmn2cl1h28n2gjy7crktur5 0 6178 196666 196351 2026-04-28T15:32:23Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] 196666 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ruština_ve_světě.svg|frameless|right]] '''Rusczi jãzëk''' - jãzëk z pòrénkòwòsłowiańsczégò karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. To je rodnô mòwa dlô kòl 160 milionów lëdzy. Òglowô wielëna brëkòwników sygô kòl 280 milionów. Je ùrzãdnym jãzëkã w [[Ruskô Federacëjô|Rusczi Federacëji]] ë jednym z ùrzãdnëch jãzëków [[Biôłorëskô|Biôłorësczi]], [[Kazachstan]]u, [[Kirgistan]]u ë [[Òrganizacjô Ùjednónëch Nôrodów|Òrganizacëji Ùjednónëch Nôrodów]]. == Alfabét == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! wiôldżé: | А || Б || В || Г || Д || Е || Ё || Ж || З || И || Й || К || Л || М || Н || О || П || Р || С || Т || У || Ф || Х || Ц || Ч || Ш || Щ || Ъ || Ы || Ь || Э || Ю || Я |- ! małé | а || б || в || г || д || е || ё || ж || з || и || й || к || л || м || н || о || п || р || с || т || у || ф || х || ц || ч || ш || щ || ъ || ы || ь || э || ю || я |- ! zôpis | a || b || v || g || d || je || jo || ż || z || i || j || k || l || m || n || o || p || r || s || t || u || f || h || c || cz || sz || szcz || " || y || ' || e || ju || ja |- ! wëmòwa | a || b || v || g || d || je || jo || ż || z || i || j || k || l || m || n || o || p || r || s || t || u || f || ch || c || cz || sz || szcz || cwardi znak || y || mitczi znak || e || ju || ja |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Russian-Kashubian Russian-Kashubian] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] cygq7odocooz2g25qdblzreq7wfi9un 0 6181 196590 183625 2026-04-28T14:14:46Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196590 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bosanemoon (Anemone nemorosa) (d.j.b.).jpg|mały|Zymkòwô kòzogrëzc]] [[Òbrôzk:Anemonenblüte.JPG|mały|Zawiłczi w lese]] '''Zymkòwô kòzogrëzc''' abò '''zawiłk''' (''Anemone nemorosa'' L.) – to je roscëna z rodzëznë jastrownikòwatëch (''Ranunculaceae''). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], a kwitnie np. w [[łżëkwiôt|łżëkwiôce]]. == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 76. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] fpnvl7bf99svyclou1ljl6wtu97cu48 0 6267 196686 162238 2026-04-28T15:49:35Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196686 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Trüsche Walchensee.jpg|mały|Mińtus]] '''Mińtus''' (''Lota lota'') – to je rëba z rodzëznë pòmùchlowatëch. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] m. jin. z ti rëbë bëło [[piekłé kro]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 5235tlerunklk0cf6nczd22vixsx0w4 0 6347 196741 194133 2026-04-28T17:09:39Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha| ]] 196741 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Pòczëj Kaszëbsczégò Dëcha''' – turistno-nôtërny [[szlach]] we [[Gmina Lëniô|gminie Lëniô]] jaczi òstół òdemkłi w môju 2010 rokù. Jinicjatorã béł wójt gminë Lëniô - ''Łukôsz Jabłońsczi'', chtëren przóde béł szkólnym kaszëbsczégò ë lubòwôł sã w kaszëbsczich lëteracczich dokôzach. Je to szlach midze 13 szôłtësczima wsama, dze pòstawióné są szlachòtë ''Kaszëbsczich Dëchów'', chtëne zrobił Jón Réckò z [[Niebãdzëno|Niebãdzëna]] (kòl [[Nowô Wies Lãbòrskô|Nowi Lãbòrsczi Wsë]]). == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="We [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] najdzemë szlachòtë:"> File:Wëkrëkùs.JPG|[[Kãtrzëno]] → ''[[Wëkrëkùs]]'' File:Lubiczk.JPG|[[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò]] → ''[[Lubiczk]]'' File:Pùrtk.JPG|[[Lewinkò]] → ''[[Pùrtk]]'' File:Pikón.JPG|[[Lewino]] → ''[[Pikón]]'' File:Lëniô2.JPG|[[Lëniô]] → ''[[Rétnik]]'' File:Damk.JPG|[[Miłoszewò]] → ''[[Damk]]'' File:Nëczk.JPG|[[Niepòczołejce]] → ''[[Nëczk]]'' File:Jablón.JPG|[[Òsek]] → ''[[Jablón]]'' File:Szëmich.JPG|[[Pòbłocé]] → ''[[Szëmich]]'' File:Bòrowô Cotka.JPG|[[Smażëno]] → ''[[Bòrowô Cotka]]'' File:Grzenia.JPG|[[Strzépcz]] → ''[[Grzenia]]'' File:Pólnica.JPG|[[Tłuczewò]] → ''[[Pólnica]]'' File:Jigrzan.JPG|[[Zakrzewò]] → ''[[Jigrzan]]'' </gallery> Jinszë ''Dëchë'' najdzemë w ksążce [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] - "''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]''". == Òbaczë téż == * [[Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù]] * [[Kaszëbsczi Szlach]] * [[Kaszëbskô Droga]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Szlachë]] [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha| ]] riuy27l5r3fvalyilqzkta6z6m8871m 196844 196741 2026-04-28T18:38:27Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Bògòwie i dëchë naj przodków]] 196844 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Pòczëj Kaszëbsczégò Dëcha''' – turistno-nôtërny [[szlach]] we [[Gmina Lëniô|gminie Lëniô]] jaczi òstół òdemkłi w môju 2010 rokù. Jinicjatorã béł wójt gminë Lëniô - ''Łukôsz Jabłońsczi'', chtëren przóde béł szkólnym kaszëbsczégò ë lubòwôł sã w kaszëbsczich lëteracczich dokôzach. Je to szlach midze 13 szôłtësczima wsama, dze pòstawióné są szlachòtë ''Kaszëbsczich Dëchów'', chtëne zrobił Jón Réckò z [[Niebãdzëno|Niebãdzëna]] (kòl [[Nowô Wies Lãbòrskô|Nowi Lãbòrsczi Wsë]]). == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="We [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] najdzemë szlachòtë:"> File:Wëkrëkùs.JPG|[[Kãtrzëno]] → ''[[Wëkrëkùs]]'' File:Lubiczk.JPG|[[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò]] → ''[[Lubiczk]]'' File:Pùrtk.JPG|[[Lewinkò]] → ''[[Pùrtk]]'' File:Pikón.JPG|[[Lewino]] → ''[[Pikón]]'' File:Lëniô2.JPG|[[Lëniô]] → ''[[Rétnik]]'' File:Damk.JPG|[[Miłoszewò]] → ''[[Damk]]'' File:Nëczk.JPG|[[Niepòczołejce]] → ''[[Nëczk]]'' File:Jablón.JPG|[[Òsek]] → ''[[Jablón]]'' File:Szëmich.JPG|[[Pòbłocé]] → ''[[Szëmich]]'' File:Bòrowô Cotka.JPG|[[Smażëno]] → ''[[Bòrowô Cotka]]'' File:Grzenia.JPG|[[Strzépcz]] → ''[[Grzenia]]'' File:Pólnica.JPG|[[Tłuczewò]] → ''[[Pólnica]]'' File:Jigrzan.JPG|[[Zakrzewò]] → ''[[Jigrzan]]'' </gallery> Jinszë ''Dëchë'' najdzemë w ksążce [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] - "''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]''". == Òbaczë téż == * [[Bògòwie i dëchë naj przodków]] * [[Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù]] * [[Kaszëbsczi Szlach]] * [[Kaszëbskô Droga]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Szlachë]] [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha| ]] r04ic0syrqg0yty1xfqiq2ytd8jjwg0 0 6349 196743 103361 2026-04-28T17:10:13Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 196743 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Wëkrëkùs''' abò '''Wëkrëka''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Wëkrëkùs''' – je to mërawi duch niżészigò szlachù, demòn wëszczergów i przezwëstków. '''Lëdze gôdalë''' : - ''To je taczi Wëkrëka!'' - ''Ten knôp to jistny Wëkrëkùs.'' - ''To wëszczerga jak Wëkrëkùs.'' - ''Z tim le mie biéj do Wëkrëkùsa!'' - ''Niech ce Wëkrëkùs halô!'' == Szlachòta == '''Wëkrëkùs''' stoji w [[Kãtrzëno|Kãtrzënie]] kòl spòdlëczni szkòłe. [[Òbrôzk:Wëkrëkùs.JPG|mały|center|400px|Wëkrëkùs]] == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] k4qwqr6oghq0yhy1vr158e6kjw6mynu 196746 196743 2026-04-28T17:12:18Z Iketsi 3254 Òbrôzk 196746 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Wëkrëkùs.JPG|mały|Wëkrëkùs]] '''Wëkrëkùs''' abò '''Wëkrëka''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Wëkrëkùs''' – je to mërawi duch niżészigò szlachù, demòn wëszczergów i przezwëstków. '''Lëdze gôdalë''' : - ''To je taczi Wëkrëka!'' - ''Ten knôp to jistny Wëkrëkùs.'' - ''To wëszczerga jak Wëkrëkùs.'' - ''Z tim le mie biéj do Wëkrëkùsa!'' - ''Niech ce Wëkrëkùs halô!'' == Szlachòta == '''Wëkrëkùs''' stoji w [[Kãtrzëno|Kãtrzënie]] kòl spòdlëczni szkòłe. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 5xx23yxtad84psi6zie5rvjfxhj8krf 196758 196746 2026-04-28T17:19:04Z Iketsi 3254 kat. 196758 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Wëkrëkùs.JPG|mały|Wëkrëkùs]] '''Wëkrëkùs''' abò '''Wëkrëka''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Wëkrëkùs''' – je to mërawi duch niżészigò szlachù, demòn wëszczergów i przezwëstków. '''Lëdze gôdalë''' : - ''To je taczi Wëkrëka!'' - ''Ten knôp to jistny Wëkrëkùs.'' - ''To wëszczerga jak Wëkrëkùs.'' - ''Z tim le mie biéj do Wëkrëkùsa!'' - ''Niech ce Wëkrëkùs halô!'' == Szlachòta == '''Wëkrëkùs''' stoji w [[Kãtrzëno|Kãtrzënie]] kòl spòdlëczni szkòłe. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] dp41n31y2etgwglqyb0vgaivc33vvgi 0 6351 196744 131657 2026-04-28T17:11:32Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 196744 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Lubiczk.JPG|mały|Lubiczk]] '''Lubicz''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Lubiczk''' – je to strogòtlëwi duch lubòtnégò ùczëwù i seksu. Mùlcë so zadôwają '''Lubiczka''' nawzôsno, a tej ni mògą sã jedno bez drëdżigò òbeńc. '''Lubiczk''' dzejô w lëdzach. '''Lëdze gôdalë''' : *''Òn cë mô wierã Lubiczka zadóné.'' *''Lubiczk w nie wnëkôł'' *''Lubiczk gò narabcził.'' == Szlachòta == '''Lubiczk''' stoji w [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò|Kòbëlôszu]] kòl błotka we wsë. {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] obapgx8gh4zscmrejmwby277975qrfo 196745 196744 2026-04-28T17:11:59Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196745 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Lubiczk.JPG|mały|Lubiczk]] '''Lubicz''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Lubiczk''' – je to strogòtlëwi duch lubòtnégò ùczëwù i seksu. Mùlcë so zadôwają '''Lubiczka''' nawzôsno, a tej ni mògą sã jedno bez drëdżigò òbeńc. '''Lubiczk''' dzejô w lëdzach. '''Lëdze gôdalë''' : *''Òn cë mô wierã Lubiczka zadóné.'' *''Lubiczk w nie wnëkôł'' *''Lubiczk gò narabcził.'' == Szlachòta == '''Lubiczk''' stoji w [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò|Kòbëlôszu]] kòl błotka we wsë. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] eigagsn7arwwoxogzisdn8yu4t19sxf 196759 196745 2026-04-28T17:19:10Z Iketsi 3254 kat. 196759 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Lubiczk.JPG|mały|Lubiczk]] '''Lubicz''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Lubiczk''' – je to strogòtlëwi duch lubòtnégò ùczëwù i seksu. Mùlcë so zadôwają '''Lubiczka''' nawzôsno, a tej ni mògą sã jedno bez drëdżigò òbeńc. '''Lubiczk''' dzejô w lëdzach. '''Lëdze gôdalë''' : *''Òn cë mô wierã Lubiczka zadóné.'' *''Lubiczk w nie wnëkôł'' *''Lubiczk gò narabcził.'' == Szlachòta == '''Lubiczk''' stoji w [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò|Kòbëlôszu]] kòl błotka we wsë. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 538n3oo9zvkf57v6zvg0tnt82o6mf18 0 6353 196748 103364 2026-04-28T17:13:04Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 196748 wikitext text/x-wiki '''Pikón''' - jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Pikón''' – je to mërawi duch, sprôwca kôłtunów i dołemnotë, zadôwóny przez czarownice. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Czarownica mù zada Pikóna, bò kôłtun mù sã wëwijô.'' - ''Chto je dołemónowati, ten mô w se Pikóna.'' - ''Nasz czarzbón mòże wëgóniac zadónégò Pikóna'' - ''Żebë w ce Pikón wnëkôł!'' == Szlachòta == '''Pikón''' stoji w [[Lewino|Lewinie]], kòl Starże, przë stegnie do [[Lewino#Czekawinczi|kùrhanów]]. [[Òbrôzk:Pikón.JPG|mały|center|Pikón]] {{Gmina Lëniô}} == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 2eo0leuhs1p8kap0bn0narbgpd4byk3 196761 196748 2026-04-28T17:19:37Z Iketsi 3254 Òbrôzk 196761 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Pikón.JPG|mały|Pikón]] '''Pikón''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Pikón''' – je to mërawi duch, sprôwca kôłtunów i dołemnotë, zadôwóny przez czarownice. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Czarownica mù zada Pikóna, bò kôłtun mù sã wëwijô.'' - ''Chto je dołemónowati, ten mô w se Pikóna.'' - ''Nasz czarzbón mòże wëgóniac zadónégò Pikóna'' - ''Żebë w ce Pikón wnëkôł!'' == Szlachòta == '''Pikón''' stoji w [[Lewino|Lewinie]], kòl Starże, przë stegnie do [[Lewino#Czekawinczi|kùrhanów]]. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 7w8of1aum12o4ov3xqc8eps7jmcjrn4 0 6354 196749 103365 2026-04-28T17:13:14Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 196749 wikitext text/x-wiki '''Rétnik''' - jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Rétnik''' – je to mëti duch, co mani lëdzy czarodzejską mùzyką. Haszczisz ògrôdzô mùzykańtów, ale pòdetkiwô jima zaczarowóné skrzëpice i trąbë abò jejich zamiéniô na zaczarowóé. Robi to wiedno w czasach zakôzónëch, na rozgracjach we wiôldżim pòsce abò agweńce. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Mùzykùje jak Rétnik.'' - ''W jegò rãkach te skrzëpice jaż gôdają, gwës Rétnik mù je dôł.'' - ''Czej na tëch skrzëpicach zamùzykòwôł, tej barch tuńca ògarinôł wszëtczich.'' - ''Tak zagrôł na tim czarodzejnym flece, że rutë dërżałë w òknach.'' - ''Czej rôz zagrôł na zaczarzonëch trąbach, tej nichtos ùzdrzôł Rétnika, jak nëkôł z dzewusem w szôlony tuńc.'' - ''Jidzesz na mùzykã, wëstrzegôj sã téj Rétnika!'' == Szlachòta == '''Rétnik''' stoji w [[Lëniô|Lëni]], kòl Ùrzãdu Gminë. [[Òbrôzk:Lëniô2.JPG|mały|center|Rétnik kòl Ùrzãdu Gminë w Lëni]] {{Gmina Lëniô}} == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 4vgvzwsjo3uzfl35eu1rnv3zzk2rn3c 196762 196749 2026-04-28T17:19:52Z Iketsi 3254 Òbrôzk 196762 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Lëniô2.JPG|mały|Rétnik kòl Ùrzãdu Gminë w Lëni]] '''Rétnik''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Rétnik''' – je to mëti duch, co mani lëdzy czarodzejską mùzyką. Haszczisz ògrôdzô mùzykańtów, ale pòdetkiwô jima zaczarowóné skrzëpice i trąbë abò jejich zamiéniô na zaczarowóé. Robi to wiedno w czasach zakôzónëch, na rozgracjach we wiôldżim pòsce abò agweńce. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Mùzykùje jak Rétnik.'' - ''W jegò rãkach te skrzëpice jaż gôdają, gwës Rétnik mù je dôł.'' - ''Czej na tëch skrzëpicach zamùzykòwôł, tej barch tuńca ògarinôł wszëtczich.'' - ''Tak zagrôł na tim czarodzejnym flece, że rutë dërżałë w òknach.'' - ''Czej rôz zagrôł na zaczarzonëch trąbach, tej nichtos ùzdrzôł Rétnika, jak nëkôł z dzewusem w szôlony tuńc.'' - ''Jidzesz na mùzykã, wëstrzegôj sã téj Rétnika!'' == Szlachòta == '''Rétnik''' stoji w [[Lëniô|Lëni]], kòl Ùrzãdu Gminë. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] sm8io6lxe78w1vcdekegsrey1khpc6v 0 6356 196750 103366 2026-04-28T17:13:21Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 196750 wikitext text/x-wiki '''Damk''' - jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == Kaszëbsczi lud je barzëczkò òbszcządny, je téż òbszcządny w słowie i gôdce, wiele mësli, a mało gôgô. Ale nie lëdô tëch, co nick nie gôdają, le wiedno damią i mùczą. '''Damk''' – je mërawim duchã tajemnotë i krëjamnotë. Barni i ògrôdzô damkùw, mùczków, samsonów i milczków, a do nich to nôleżą wszëtczé gùsła, ùroczi i czarzbë. Ten ôrt lëdzy nie jimô sã niżódny ùtcëwi robòtë, le brzątwi w czôrnëch mëslach i roji ò tajemnëch szëkach czarodzejnëch. Z teôrtnëch lëdzy lëglë sã pierwi gùslarze, czarzbóni i czarzbónczi, czarownicë i czarownice. Krëjamnô wiada przedërcha do naj czasów i jesz dzys dô ù nas lëdzy, co mògą ùroczëc i ùrok òdczënic, co pòd ògardzym '''Damka''' mògą różã i jiné bòląca zazegnac i procëmstawic sã rozmajitim chòtobóm i chëróm. '''Lëdze gôdalë''' : - ''To je taczi damk, nick nie robi le dami.'' - ''Damk ni eznaje smiéchù.'' - ''Jak czarzbón dami i mùczi.'' - ''Wëstrzegôj sã te damka!'' == Szlachòta == '''Damk''' stoji w [[Miłoszewò|Miłoszewie]], kòl spòdleczni szkòłë. [[Òbrôzk:Damk.JPG|mały|center|Damk]] {{Gmina Lëniô}} == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 1ksykxeznyjpgdytlbxm286das13qwo 196763 196750 2026-04-28T17:20:08Z Iketsi 3254 Òbrôzk 196763 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Damk.JPG|mały|Damk]] '''Damk''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == Kaszëbsczi lud je barzëczkò òbszcządny, je téż òbszcządny w słowie i gôdce, wiele mësli, a mało gôgô. Ale nie lëdô tëch, co nick nie gôdają, le wiedno damią i mùczą. '''Damk''' – je mërawim duchã tajemnotë i krëjamnotë. Barni i ògrôdzô damkùw, mùczków, samsonów i milczków, a do nich to nôleżą wszëtczé gùsła, ùroczi i czarzbë. Ten ôrt lëdzy nie jimô sã niżódny ùtcëwi robòtë, le brzątwi w czôrnëch mëslach i roji ò tajemnëch szëkach czarodzejnëch. Z teôrtnëch lëdzy lëglë sã pierwi gùslarze, czarzbóni i czarzbónczi, czarownicë i czarownice. Krëjamnô wiada przedërcha do naj czasów i jesz dzys dô ù nas lëdzy, co mògą ùroczëc i ùrok òdczënic, co pòd ògardzym '''Damka''' mògą różã i jiné bòląca zazegnac i procëmstawic sã rozmajitim chòtobóm i chëróm. '''Lëdze gôdalë''' : - ''To je taczi damk, nick nie robi le dami.'' - ''Damk ni eznaje smiéchù.'' - ''Jak czarzbón dami i mùczi.'' - ''Wëstrzegôj sã te damka!'' == Szlachòta == '''Damk''' stoji w [[Miłoszewò|Miłoszewie]], kòl spòdleczni szkòłë. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] gjv7yw397d540xjnyekdpbvgzkez3mr 0 6358 196751 103367 2026-04-28T17:13:28Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 196751 wikitext text/x-wiki '''Nëczk''' - jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Nëczk''' – je mërawim duch wodny niżészigò szlachù, sprôwca niewezpiecznëch wodnëch krãcëszków. Mieszkô i dzejô w mòrzach, mòrzëcach i raszach. '''Nëczk''' je służką '''Òmańca'''. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Wej, jak Nëczk wodã miele!'' - ''W tim jezorze Nëczk wcygô lëdzy w swòje ledło.'' - ''Czë ce Nëczk ni mô òsamòtóné?'' - ''Nëczk ce wierã òchli do te mòrzëca.'' - ''Niech ce Nëczk wcygnie w tã przepadniã!'' == Szlachòta == '''Nëczk''' stoji w [[Niepòczołejce|Niepòczołejcach]], niedalek jezora Niepòczołejsczégò. [[Òbrôzk:Nëczk.JPG|mały|center|Nëczk]] {{Gmina Lëniô}} == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 9xhivl2uzy6iok2fwovqllwb7iizbfr 196764 196751 2026-04-28T17:20:18Z Iketsi 3254 Òbrôzk 196764 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Nëczk.JPG|mały|center|Nëczk]] '''Nëczk''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Nëczk''' – je mërawim duch wodny niżészigò szlachù, sprôwca niewezpiecznëch wodnëch krãcëszków. Mieszkô i dzejô w mòrzach, mòrzëcach i raszach. '''Nëczk''' je służką '''Òmańca'''. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Wej, jak Nëczk wodã miele!'' - ''W tim jezorze Nëczk wcygô lëdzy w swòje ledło.'' - ''Czë ce Nëczk ni mô òsamòtóné?'' - ''Nëczk ce wierã òchli do te mòrzëca.'' - ''Niech ce Nëczk wcygnie w tã przepadniã!'' == Szlachòta == '''Nëczk''' stoji w [[Niepòczołejce|Niepòczołejcach]], niedalek jezora Niepòczołejsczégò. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 6oft3di8u4qshcwo37irb0sbuaesmju 196771 196764 2026-04-28T17:22:39Z Iketsi 3254 -center 196771 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Nëczk.JPG|mały|Nëczk]] '''Nëczk''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Nëczk''' – je mërawim duch wodny niżészigò szlachù, sprôwca niewezpiecznëch wodnëch krãcëszków. Mieszkô i dzejô w mòrzach, mòrzëcach i raszach. '''Nëczk''' je służką '''Òmańca'''. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Wej, jak Nëczk wodã miele!'' - ''W tim jezorze Nëczk wcygô lëdzy w swòje ledło.'' - ''Czë ce Nëczk ni mô òsamòtóné?'' - ''Nëczk ce wierã òchli do te mòrzëca.'' - ''Niech ce Nëczk wcygnie w tã przepadniã!'' == Szlachòta == '''Nëczk''' stoji w [[Niepòczołejce|Niepòczołejcach]], niedalek jezora Niepòczołejsczégò. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 37fjrntnv0uli85fw0cae1gh6d07x4q 0 6360 196752 103368 2026-04-28T17:13:36Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 196752 wikitext text/x-wiki '''Jablón''' - jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Jablón''' – to demòn sadów, sprôwca kradzë brzadów i jarzëtwë. Mieszkô w ògardach i sadach, dzejô w lëdzach. Je dëchã niżeszi randżi, słëgą '''Pòkùsë'''. Matczi strôszają nim swòje dzôtczi. Jablón jesz dzôsô dzejô, le ju nié tak mòckò jak pierwi. Jegò dzejanié i miono dżinie westrzód lëdzy, żëje le jesz w gôdkach i pòwiôstkach. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Òb noc Jablón gòspòdarził w naszim sadze.'' - ''Jablóni skredlë szys wszëtek nasz brzôd.'' - ''Jablóni pòczwordelë zôgónczi i wëkredle nama kapùstã.'' - ''W tëch kùrpach sedzy Jablón.'' - ''Jablón mô gò czësto òsamòtóné.'' - ''Nie chòdzëta tam, bò Jablón sedzy na jabłónce i na waj dulczi!'' - ''Pòżdôjta le, Jablón waj' weznie!'' - ''Charłãzy jak Jablón.'' - ''Jablón gò ju mô na swòjim rzetuskù.'' == Szlachòta == '''Jablón''' stoji w [[Òsek|Òsekù]], przë przëstónkù, w westrzódnim dzélu wsë. [[Òbrôzk:Jablón.JPG|mały|center|Jablón]] {{Gmina Lëniô}} == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 4x8pyucrg97oyg561b5qafwaj0kvfo1 196765 196752 2026-04-28T17:20:44Z Iketsi 3254 Òbrôzk 196765 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Jablón.JPG|mały|Jablón]] '''Jablón''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Jablón''' – to demòn sadów, sprôwca kradzë brzadów i jarzëtwë. Mieszkô w ògardach i sadach, dzejô w lëdzach. Je dëchã niżeszi randżi, słëgą '''Pòkùsë'''. Matczi strôszają nim swòje dzôtczi. Jablón jesz dzôsô dzejô, le ju nié tak mòckò jak pierwi. Jegò dzejanié i miono dżinie westrzód lëdzy, żëje le jesz w gôdkach i pòwiôstkach. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Òb noc Jablón gòspòdarził w naszim sadze.'' - ''Jablóni skredlë szys wszëtek nasz brzôd.'' - ''Jablóni pòczwordelë zôgónczi i wëkredle nama kapùstã.'' - ''W tëch kùrpach sedzy Jablón.'' - ''Jablón mô gò czësto òsamòtóné.'' - ''Nie chòdzëta tam, bò Jablón sedzy na jabłónce i na waj dulczi!'' - ''Pòżdôjta le, Jablón waj' weznie!'' - ''Charłãzy jak Jablón.'' - ''Jablón gò ju mô na swòjim rzetuskù.'' == Szlachòta == '''Jablón''' stoji w [[Òsek|Òsekù]], przë przëstónkù, w westrzódnim dzélu wsë. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 4yvn1eravqu5o7cid67cr97tzw4zkei 0 6362 196753 103369 2026-04-28T17:14:01Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] 196753 wikitext text/x-wiki '''Szëmich''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Szëmich''' – je to strogòtlëwi duch lasów, ògradzan ùbëtnëch cyszawów i zdôlnëch szëmów. '''Szëmich''' dzejô le dëcht w lasach. Spiéwie lasowim zwierzëcóm. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Zagrôł Szëmich spiéwã lasów.'' - ''Szëmich dôł jim ùtulenié głãbòk w lese.'' - ''Biej do lasa, a bãdze cë ùbëtno w òbarnim Szëmicha!'' == Szlachòta == '''Szëmich''' stoji w [[Pòbłocé|Pòbłocim]], przë spòdleczni szkòle. [[Òbrôzk:Szëmich.JPG|mały|center|Szëmich]] == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] i7bq2k0tmbu3kj9mn462794yfca0nge 196766 196753 2026-04-28T17:20:55Z Iketsi 3254 Òbrôzk 196766 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Szëmich.JPG|mały|Szëmich]] '''Szëmich''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Szëmich''' – je to strogòtlëwi duch lasów, ògradzan ùbëtnëch cyszawów i zdôlnëch szëmów. '''Szëmich''' dzejô le dëcht w lasach. Spiéwie lasowim zwierzëcóm. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Zagrôł Szëmich spiéwã lasów.'' - ''Szëmich dôł jim ùtulenié głãbòk w lese.'' - ''Biej do lasa, a bãdze cë ùbëtno w òbarnim Szëmicha!'' == Szlachòta == '''Szëmich''' stoji w [[Pòbłocé|Pòbłocim]], przë spòdleczni szkòle. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] bagvijbnow9elez0dxmh6sddzicqeb4 0 6363 196754 103262 2026-04-28T17:14:28Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196754 wikitext text/x-wiki '''Bòrowô Cotka''' - jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Bòrowô Cotka''' - strogòtlëwi duch bòrów, sostra Bòrówca. Barni lasowé zwierzëce, ptôchë i dobrëch lëdzy. Ògrôdzô dzecë przed czarownicama i '''Maniewidem'''. Czej starszi jidą bez las, tej '''Bòrowô Cotka''' daje dlô dzôtk zôbôwczi, bómczi i òrzechë. Dzecë wiele dostôwają òd starëszczi - '''Bòrowi Cotczi'''. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Bòrowô Cotka pase zajce i sôrenczi.'' - ''Héwo môta òd Bòrowi Cotczi!'' - ''Pùdzemë do Bòrowi Cotczi za òrzechama!'' == Szlachòta == '''Bòrowô Cotka''' stoji w [[Smażëno|Smażënie]], przë ''19-stalatnim dworkù'' (dzysô je tuwò Òstrzódk Rehabilitacje dlô Ùzależnionëch Lëdzy). [[Òbrôzk:Bòrowô Cotka.JPG|mały|350px|center|Bòrowô Cotka]] == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 7korw66bcvktbu4ft31pd2buczcuzyl 196767 196754 2026-04-28T17:21:06Z Iketsi 3254 Òbrôzk 196767 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Bòrowô Cotka.JPG|mały|Bòrowô Cotka]] '''Bòrowô Cotka''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Bòrowô Cotka''' - strogòtlëwi duch bòrów, sostra Bòrówca. Barni lasowé zwierzëce, ptôchë i dobrëch lëdzy. Ògrôdzô dzecë przed czarownicama i '''Maniewidem'''. Czej starszi jidą bez las, tej '''Bòrowô Cotka''' daje dlô dzôtk zôbôwczi, bómczi i òrzechë. Dzecë wiele dostôwają òd starëszczi - '''Bòrowi Cotczi'''. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Bòrowô Cotka pase zajce i sôrenczi.'' - ''Héwo môta òd Bòrowi Cotczi!'' - ''Pùdzemë do Bòrowi Cotczi za òrzechama!'' == Szlachòta == '''Bòrowô Cotka''' stoji w [[Smażëno|Smażënie]], przë ''19-stalatnim dworkù'' (dzysô je tuwò Òstrzódk Rehabilitacje dlô Ùzależnionëch Lëdzy). == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] dipz0u6n4b8er24hkmmci6rc24p302i 0 6366 196755 183871 2026-04-28T17:14:48Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 196755 wikitext text/x-wiki '''Grzenia''' abò '''Grzenk''' - jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Grzenia''' - to strogòtlëwi duch i ògradzan spikù i snicô. Żużulkô marësznëch lëdzy do spikù i jich bùdzy welësznëch ze spikù. Nié le dëcht lëdzy, ale '''Grzenk''' zybie do spikù zwierzëce, fiucëznã i òwadzëznã. Szëkùje jejim leże i mô je w ògradzym w jejich zëmòwim spikù. Grzenk czerëje snicym. Wëprowôdzô nas z bezchwatnégò cała i pòkazëje nama, dze më czedës bëlë i co nas żdże w przëchadnym. Ale më naszigò pòwiãzu z przeszłotą i przëszłotą, i wszechswiatem ni mòzemë rozmiôc, bò felec nama krëjamny wiadë staroswiecczich Egiptów, co no stoja wiele wëżi jak teôrtnô wiada ùczałëch naszich czasów. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Mùszã jic spac, bò Grzenk sã ju do mie mô.'' - ''Zéwiesz, gwës Grzenk ce ju bierze.'' - ''Pòscelë wërë, bò Grzenk mie ju do se òchli!'' - ''Grzenia mie tłëcze, jidã so spac.'' - ''Żużkôj le żużkôj, bò Grzenk cë ju piôsk w òczka sëpie!'' - ''Spiochù, z ce je jistny Grzenk!'' - ''Grzenia je ju krótko.'' [[Bernard Zëchta]], 1967 == Szlachòta == '''Grzenia''' stoji w [[Strzépcz|Strzépczu]], kòl Kaszëbsczégò Òglowòsztôłcącégò Liceum. [[Òbrôzk:Grzenia.JPG|thumb|250px|center|Grzenia]] == Lëteratura == [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 379 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] q1t8idbvp2lgj08unsts75kgnf29kwg 196768 196755 2026-04-28T17:21:18Z Iketsi 3254 Òbrôzk 196768 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Grzenia.JPG|mały|Grzenia]] '''Grzenia''' abò '''Grzenk''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Grzenia''' – to strogòtlëwi duch i ògradzan spikù i snicô. Żużulkô marësznëch lëdzy do spikù i jich bùdzy welësznëch ze spikù. Nié le dëcht lëdzy, ale '''Grzenk''' zybie do spikù zwierzëce, fiucëznã i òwadzëznã. Szëkùje jejim leże i mô je w ògradzym w jejich zëmòwim spikù. Grzenk czerëje snicym. Wëprowôdzô nas z bezchwatnégò cała i pòkazëje nama, dze më czedës bëlë i co nas żdże w przëchadnym. Ale më naszigò pòwiãzu z przeszłotą i przëszłotą, i wszechswiatem ni mòzemë rozmiôc, bò felec nama krëjamny wiadë staroswiecczich Egiptów, co no stoja wiele wëżi jak teôrtnô wiada ùczałëch naszich czasów. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Mùszã jic spac, bò Grzenk sã ju do mie mô.'' - ''Zéwiesz, gwës Grzenk ce ju bierze.'' - ''Pòscelë wërë, bò Grzenk mie ju do se òchli!'' - ''Grzenia mie tłëcze, jidã so spac.'' - ''Żużkôj le żużkôj, bò Grzenk cë ju piôsk w òczka sëpie!'' - ''Spiochù, z ce je jistny Grzenk!'' - ''Grzenia je ju krótko.'' [[Bernard Zëchta]], 1967 == Szlachòta == '''Grzenia''' stoji w [[Strzépcz|Strzépczu]], kòl Kaszëbsczégò Òglowòsztôłcącégò Liceum. == Lëteratura == [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 379 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 5fgt2kehdky4y0z8a0v3gx1pr48n4mx 0 6368 196756 169596 2026-04-28T17:15:01Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 196756 wikitext text/x-wiki '''Pólnica''' – to je pòlnô ùkôzka, a téż jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == Strôgô, snôżô i pësznô '''Pòlnica''', duch białgłowsczigò ôrtu, dzejô le dëcht latem. Calëchnô nagô, z winôszkem z kwiatków na głowie, wiérzchùje na rãdim szëmlu, òbjeżdżô pòla i łączi i dze le wezdrzi - tam wszëtkò rosce w òczach. Chto chòc le rôz '''Pólnicã''' ùzdrzôł, ten je ùrzekłi i czecznieje z nieszczestlëwi lubòtë. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Pò tim deszczu Pólnica òbjeżdżô pòla.'' - ''Stôri Jãdroch miôł bòdôj miec widzóné Pòlnicã na jawie.'' - ''Lôtô za tim dzewusem jak za taką Pólnicą.'' - ''Pólnica gò mô ùrzekłé.'' == Szlachòta == '''Pólnica''' stoji w [[Tłuczewò|Tłuczewie]], kòl klepiska do grë w balã. [[Òbrôzk:Pólnica.JPG|mały|center|Pólnica]] == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta|B. Sychta]]: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1970, tom IV, s. 122 {{Ùzémk artikla}} == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] ehr056qu82ky8xkvzj87ug18vtderez 196769 196756 2026-04-28T17:21:33Z Iketsi 3254 Òbrôzk 196769 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Pólnica.JPG|mały|Pólnica]] '''Pólnica''' – to je pòlnô ùkôzka, a téż jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == Strôgô, snôżô i pësznô '''Pòlnica''', duch białgłowsczigò ôrtu, dzejô le dëcht latem. Calëchnô nagô, z winôszkem z kwiatków na głowie, wiérzchùje na rãdim szëmlu, òbjeżdżô pòla i łączi i dze le wezdrzi - tam wszëtkò rosce w òczach. Chto chòc le rôz '''Pólnicã''' ùzdrzôł, ten je ùrzekłi i czecznieje z nieszczestlëwi lubòtë. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Pò tim deszczu Pólnica òbjeżdżô pòla.'' - ''Stôri Jãdroch miôł bòdôj miec widzóné Pòlnicã na jawie.'' - ''Lôtô za tim dzewusem jak za taką Pólnicą.'' - ''Pólnica gò mô ùrzekłé.'' == Szlachòta == '''Pólnica''' stoji w [[Tłuczewò|Tłuczewie]], kòl klepiska do grë w balã. == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta|B. Sychta]]: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1970, tom IV, s. 122 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] nybm6c5w8bqxw9q1xkt9goxkba0tj0q 0 6370 196757 103372 2026-04-28T17:15:21Z Iketsi 3254 [[Òbrôzk:Jigrzan.JPG|mały|center|Jigrzan]] 196757 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jigrzan.JPG|mały|Jigrzan]] '''Jigrzan''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Jigrzan''' – je to strogòtlëwi duch, ògradzan jigrów i jigrzëcznëch, ùbaw, tunów i wszelejaczich rozgracëji. Za czôs pierwëch bëłë jigrë we wiôldżim ùwôżanim kù tczë słuńca, ògnia i widu. W swiãtëch gajach na grzëpach abò ùrzmach, przë notészi mùzyce, pôlëlë sobòtkã i sã wieselëlë, tunilë i wëstwôrzelë widzawiszcza, jakl na przëmiar '''[[Scynanié Kani]]'''. Jigrë rokroczno òdbiwałë sã latem na jigrzëcznëch górach w nôkrótszą noc w rokù. '''Jigrzan''' jesz dzys żëje i dzejô w sobòtkach. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Jigrzan dzejô wama redosc.'' - ''Jes wiesołi jak Jigrzan.'' - ''Sobòtka sã pôli na Jigrzëczny.'' - ''Le dëcht na Jigrzëczną kwitnie parpac.'' - ''W jigrach chwat i zdrowié, a szczescé w parpatnym kwiôtkù.'' == Szlachòta == '''Jigrzan''' stoji w [[Zakrzewò|Zakrzewie]], kòl jigrowégò placu dla dzëci. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] sjmcti8ih06oqg6e52gavilkxsyk6yf 196770 196757 2026-04-28T17:21:41Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 196770 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Jigrzan.JPG|mały|Jigrzan]] '''Jigrzan''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Jigrzan''' – je to strogòtlëwi duch, ògradzan jigrów i jigrzëcznëch, ùbaw, tunów i wszelejaczich rozgracëji. Za czôs pierwëch bëłë jigrë we wiôldżim ùwôżanim kù tczë słuńca, ògnia i widu. W swiãtëch gajach na grzëpach abò ùrzmach, przë notészi mùzyce, pôlëlë sobòtkã i sã wieselëlë, tunilë i wëstwôrzelë widzawiszcza, jakl na przëmiar '''[[Scynanié Kani]]'''. Jigrë rokroczno òdbiwałë sã latem na jigrzëcznëch górach w nôkrótszą noc w rokù. '''Jigrzan''' jesz dzys żëje i dzejô w sobòtkach. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Jigrzan dzejô wama redosc.'' - ''Jes wiesołi jak Jigrzan.'' - ''Sobòtka sã pôli na Jigrzëczny.'' - ''Le dëcht na Jigrzëczną kwitnie parpac.'' - ''W jigrach chwat i zdrowié, a szczescé w parpatnym kwiôtkù.'' == Szlachòta == '''Jigrzan''' stoji w [[Zakrzewò|Zakrzewie]], kòl jigrowégò placu dla dzëci. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 0t7yf878r6tuzcvsdfnprynuvhm283p 0 6371 196845 194063 2026-04-28T18:39:41Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 196845 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Bògòwie i dëchë naj przodków''' – lëtracczi dokôz [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] z 1976 rokù, chtëren miół bëc przëłożenkã do kaszëbsczi mitologiji. ''Aleksander Labùda'' pisôł ò ''Dëchach'' do [[Pomerania|Pòmeraniji]] w 1977 ë 1978 rokù. Ksążkã w 2008 rokù wëdôł Ùrząd Gminë [[Wejrowò]] a téż Bibloteka m. Aleksandra Labùdë w [[Bòlszewò|Bólszewie]]. == Òbacz téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] w [[Gmina Lëniô|Gminie Lëniô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura]] f829zozkgu7gxoqgvjphtrjq0dd1c5y 0 6475 196584 191316 2026-04-28T14:11:46Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196584 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Noemi-25.jpg|mały|Noemi]] '''Noemi''' (''Veronica Scopelliti''), (ùr. [[25 stëcznika]] [[1982]] w [[Rzim]]ie) je [[Italskô|italską]] spiéwôrką. == Diskògrafijô == === Albùmë === * 2009 - ''Sulla mia pelle'' (#3 [[Italskô]] - #44 [[Eùropa]]) * 2010 - ''Sulla mia pelle (Deluxe Edition)'' (#3 [[Italskô]] - #42 [[Eùropa]]) * 2011 - ''RossoNoemi'' (#6 [[Italskô]]) === EP === * 2009 - ''Noemi'' (#8 [[Italskô]] - #97 [[Eùropa]]) === Single === [[Òbrôzk:Noemimannoia.jpg|mały|Noemi ë Fiorella Mannoia]] * 2009 - ''Briciole'' (#2 [[Italskô]] - #51 [[Eùropa]]) * 2009 - ''L'amore si odia'' (Noemi ë Fiorella Mannoia) (#1 [[Italskô]] - #34 [[Eùropa]]) * 2010 - ''Per tutta la vita'' (#1 [[Italskô]] - #42 [[Eùropa]]) * 2010 - ''Vertigini'' * 2011 - ''Vuoto a perdere'' (#6 [[Italskô]] - #47 [[Eùropa]]) * 2011 - ''Odio tutti i cantanti'' * 2011 - ''Poi inventi il modo'' == Sanremo Fetsival == * 2010 - ''Per tutta la vita'' <small>(Diego Calvetti, Marco Ciappelli)</small> - 3:14 == Tour == * 2009 - ''Noemi tour'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]] * 2009/2010 - ''Sulla mia pelle tour I'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]] * 2010 - ''Sulla mia pelle tour II'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|20px]] [[Sloweńskô]] * 2011 - ''RossoNoemi tour'': [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|20px]] [[Italskô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.noemiofficial.it/ Noemiofficial.it] * [http://www.youtube.com/noemiofficial Oficial Youtube] * [https://web.archive.org/web/20100724051735/http://www.arcadinoemi.it/ Arcadinoemi.it] * [http://www.youtube.com/arcadinoemi1 Arca di Noemi Youtube] * [https://archive.is/20121212172432/www.facebook.com/arcadinoemi%23!/noemiofficial?ref=ts Facebook noemiofficial] * [https://archive.is/20121212172256/www.facebook.com/arcadinoemi Facebook arcadinoemi] [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Italskô]] q4av2ivqtg4jqpbvj14mb7wbngqy9i8 0 6528 196613 171259 2026-04-28T14:58:35Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196613 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lilla Bommen in Gothenburg.jpg|mały]] '''Göteborg''' je gardã w [[Szwedzkô|Szwedzce]]. * wiéchrzëzna: 450 km² * lëdztwò: 513 751 mieszkańców ([[2005]]) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.goteborg.se/wps/portal Domôcô starna Gardu] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Szwedzkô]] ds6e0wf92quub82ltq9jubn5wk8lhwd 196614 196613 2026-04-28T14:59:05Z Iketsi 3254 Gothenburg new montage 2015-2.png 196614 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gothenburg new montage 2015-2.png|mały]] '''Göteborg''' je gardã w [[Szwedzkô|Szwedzce]]. * wiéchrzëzna: 450 km² * lëdztwò: 513 751 mieszkańców ([[2005]]) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.goteborg.se/wps/portal Domôcô starna Gardu] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Szwedzkô]] b1wb1wjmmuatlbwkw7od2lrpjf9ahln 0 6572 196810 183956 2026-04-28T18:11:48Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 196810 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Woodcock earthworm.jpg|mały|Nosôcz]] [[Òbrôzk:Scolopax rusticola rusticola MHNT.ZOO.2010.11.116.8.jpg|mały|''Scolopax rusticola rusticola'']] '''Nosôcz''' (''Scolopax rusticola'') – strzédny wanożny ptôch z rodzëznë bekasowatëch (''Scolopacidae''). Na tego ptôcha [[Kaszëbi]] gôdalë czasem lasny bekas. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] dqbtpn2uf3r6e6c461b45bhxc1bukn6 0 6598 196785 194495 2026-04-28T17:41:23Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Trzëkòlé]] 196785 wikitext text/x-wiki {{verify}} [[Òbrôzk:Woman with Bicycle 1890s.jpg|mały|Białka z kòłem kòl 1890 rokù]] '''Kòło''' – to je dargòwô tërlëka, chtërny nëkòwną mòcą są lëdzczi mùskle przë ùżëcém pedalów. Prawie wiedno dwùkòłowi, jednoszlachòwi, z kòłama ò ti sami przemiarze i lińcuchòwim nëkã na tylné kòło. Jachanié na kòle, żebë sprawic sobie tą jazdą ùcechã to je [[kòłowô turistika]]. Przóde lat noszëł pòzwã wielocyped i bicykl. Terô pòlskô pòzwa pòchòdzy òd brëtëjsczi firmë [[Rover]], chtërna przódë zajima sã robieniém kòłów. == Òbaczë téż == * [[Kòłowô turistika]] * [[Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù]] * [[Trzëkòlé]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Hobby]] etl2d3785smhkbnp03xz2d2jckeh13j 0 6634 196677 193879 2026-04-28T15:45:23Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196677 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Frédląd | dopełniacz=Frédlądù| adjektiw_mask=Frédlądsczi| adjektiw_fem=Frédlądskô| céch=POL_Debrzno_COA.svg| fana=POL Debrzno flag.svg| karta=POL_Debrzno_locator_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=człëchòwsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=5x|minutN=1x|stopniE=1x|minutE=2x| wysokość=| rok=| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) - | pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.debrzno.pl| |gwôsné miono=Debrzno}} [[Òbrôzk:Debrzno, skrzyżowanie ulic Kościuszki i Wojska Polskiego.jpg|mały|left|Frédlądskô panorama]] '''Frédląd''' (téż: '''Fréląd''', '''Frëdląd'''; we zdrojach: ''Fredeland'' 1346; ''Frydland'' 1370; ''od Freliąda'' 1565; ''Fredelant'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae Tabula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris . . .), ''Frydląd Pruski'' 1881, ''Frédląnd'' (Cenôwa); pòl. ''Debrzno'', miem. ''Preußisch Friedland'') - garc w [[Człëchòwsczi_kréz|człëchòwsczim]] krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Dobrzinka|Dobrzinką]]. * Lëdztwò gardu: 5.377 ([[2008]])<br /> * Wiéchrzëzna gardu: 7,51 km²<br /> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/416 ''Frydląd Pruski'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] jhzankndzmqblggx9mk9l7xeankvljz 0 6667 196637 194475 2026-04-28T15:15:56Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Ceres]] 196637 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pluto in True Color - High-Res.jpg|mały|Pluton]] '''Pluton''' – [[karzeł|karzełkòwô]] [[planéta]], plutoid, nôwidniészi òbiekt w [[Pas Kùiperô|Kùiperowim pasie]]. Òstôł òdkrëti w 1930 przez amerikańsczégò astronoma Clyde'a Tombaugha. Òd czasu odkrëcégò do 2006 béł ùznôwóny za dzewiątą planetã [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùstawu]]. 24 zélnika 2006 [[Midzënôrodnô Astronomicznô Ùniô]] òdebrała Plutonowi status planetë. To òznôczô, że Słuńcowi Ùstôw pò prôwdze skłôdô sã z 8 planetów. Wkół Plutona krążi co nômni 5 ksãżëców, z chtërnëch jeden (Charon) mô strzédnicã leno na pòłowã mniészą òd samégò Plutona. Pluton pòliczony òstôł pòmidzë karzełkòwi planetë temù, że nie zjiscywô wëmògów nowi definicje planetë, co zrzeszoné je m.jin. z jegò masą. Wiãkszą masã jak Pluton mają nawetka niechtërne satelitë planetów: [[Miesądz]], Kallisto, Ganimedes, Eùropa, Io, Titan i Tryton. Òd drëdżi stronë Pluton je wiãkszi niż tipòwi transneptunowé òbiektë, a téż wszëtczé planetoidë, chtërne krążą wkół [[Słuńca]]. == Òbaczë téż == * [[Ceres]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] 3gycy3fdh786njope34mgd3rgw8b0yn 0 6938 196611 126018 2026-04-28T14:49:15Z Iketsi 3254 http://www.akademiabajkikaszubskiej.pl/bajki 196611 wikitext text/x-wiki {{verify}} '''Bójczi''' dlô dzecy – lëteratura tworzony z mëslą dlô dzôtk i młodzëznë. Taczi lëteratura je chrakteristiczny dlô dzëcy tj: krótczi pòwiastka napisóny wiérztã abò prozą, gdze bohaterã sã zwirzãta, lëdzë, czasã roslënë abò téż rzecze. Bôjka kuńczy sã pòùkã. Célem bôjczi je nôùka i ùkazanié zasad dobrigò postãpku. Bôjka ma charakter uniwersalny, nie òpowiedô ò konkretnych lëdzach czë zdarzeniach, le ò konkretnych zachowaniach i sytuacjach. Nôwikszi rozwój tegò gatunku bëł w czasë òswiecenié. w Pòlsce przédnika negò gatunku w szkòłach bëł Stanisłôw Konarsczi. Jinszym z wiôldzich bôjkopisarzy téj epoczi bëł Jignacy Krasicczi. To òn swòima dokôzoma wësmiëł sã z lëdzcigò zachowaniégò tj, głëpòtë ë cëgaństwa. W żëcym dzecka baro wiôlgô rola òdgrôwô edukacja literacczi a ji nôlepszô ôrt to bôjczi i pòwiôstczi. Bôjczi pòmagajã w wëpowiadanim pod wzgl. gramaticznym i fleksyjnym, pobudzajã zainteresowanié dzëcy ksążką. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.akademiabajkikaszubskiej.pl/bajki [[Kategòrëjô:Lëteratura]] 1woqmjh4tz9ugfl9vsldrs74tht0nc3 0 6943 196680 161397 2026-04-28T15:47:36Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} 196680 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Scardinius_erythropthalmus_2009_G1.jpg|mały|Plita]] '''Plita''' (''Scardinius erythrophthalmus'' syn. ''Notemigonus crysoleucas roseus'') – to je rëba z rodzëznë karpiowatëch. Òna żëje np. w jezorach na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 4sdggfetknmmb4v9ykuweh119vmepmc 0 6944 196703 161400 2026-04-28T15:57:10Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196703 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sik, Iduns kokbok.jpg|mały|Zwëczajny mòrénk]] '''Zwëczajny mòrénk''' (''Coregonus lavaretus'') – to je rëba z rodzëznë łososowatëch (''Salmonidae''). Òna żëje np. w jezorze [[Łebskò]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 5ntp4a7kg3wyawi69ssincsnxqs99p1 0 6993 196790 163946 2026-04-28T17:55:08Z Iketsi 3254 http://www.parki.pl 196790 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parque Nacional Los cardones.jpg|mały|Park Nôrodny Los Cardones, [[Argentina]]]] :'''''Nôrodny park''''' – to dôlëzna chróniony z pòzdrzatkù na swòje wôrtnotë, w pierszi rédze nôtërny. W Pòlsce w brzëmieniu ùstawë ò òchrónie nôtërë z 2004r. òbejmùje dôlëzna wëprzédniwający sã òsoblëwima wôrtnotóma nôtërnyma,ùczałima, wespołowima, kùlturowima i wëchòwnyma, ò wiéchrzëznie nie miészi jak 1000 ha, na chtërnym òchrónie pòdlégô całô nôtëra i wôrtnotë òbrôzka zemi. W Pòlsce mómë 23 parczi nôrodny [[Òbrôzk:Parki narodowe Polski.png|mały|Lësta parków nôrodnych w Pòlsce]] == Nôstarszi park nôrodny na swiece == Nôstarszim parkiem nôrodnym na swiece je Park Nôrodny [[Yellowstone]] w, [[Zjednóné Kraje|Zjednónéch Krajach]] ò wiéchrzëznie 8980km². == Nôwiãkszi parczi nôrodny na swiece: == * Park Nôrodny Grønlands − [[Grenlandia]]− 972000 km² * Park Nôrodny Tasili Wan Ahdżar − Algieria − 72000 km² * Park Nôrodny Wrangla-[[Swiãti Eliasz|Swiãtégò Eliasza]] − USA − 53321 km² * Park Nôrodny Namib-Naukluft − Namibia − 49768 km² * Wiôldżi Rezerwat Gòbijsczi − Mòngòlia − 45000 km² * Park Nôrodny Bizona Lesnégò − Kanada − 44807 km² * Transgraniczny Park Nôrodny Kgalagadi − RPA/Bòtswana − 38000 km² * Park Nôrodny Quttinirpaaq− Kanada− 37775 km² * Park Nôrodny Salonga − Demokratnô Repùblika Konga − 36000 km² == Zestawienié tabelariczny parków nôrodnych w Pòlsce: == {| class="wikitable" |- ! Lp. !! Pòzwa parkù nôrodnégò !! Rok ùtwòrzenié !! Wiéchrzëzna (km²!! Ùwôdżi |- | 1. || Babiogórsczi Park Nôrodny || 1954 || 33,91 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 2. || Białowiesczi Park Nôrodny || 1932 || 105,17 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 3. || Biebrzańsczi Park Nôrodny || 1993 || 592,23 || |- | 4. || Bieszczadzczi Park Nôrodny|| 1973 || 292,01 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 5. || Park Nôrodny Bòrë Tucholsczi || 1996 || 47,98 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 6. || Drawieńsczi Park Nôrodny || 1990 || 113,42 || |- | 7. || Gòrczańsczi Park Nôrodny || 1981 || 70,31 || |- | 8. || Park Nôrodny Górów Stołowich || 1993 || 63,40 || |- | 9. || Kampinosczi Park Nôrodny || 1959 || 385,49 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 10. || Karkònosczi Park Nôrodny || 1959 || 55,81 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 11. || Magùrsczi Park Nôrodny || 1995 || 194,39 || |- | 12.|| Narwiańsczi Park Nôrodny || 1996 || 73,50 || |- | 13. || Òjcowsczi Park Nôrodny || 1956 || 21,46 || |- | 14. || Pienińsczi Park Nôrodny || 1932 || 23,46|| |- | 15. || Pòlesczi Park Nôrodny || 1990 || 97,62 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 16. || Roztoczańsczi Park Nôrodny || 1974 || 84,83 || |- | 17. || [[Słowińsczi Nôrodny Park]] || 1967 || 215,73+111,71 dôlëznë wòdné || rezerwat biosferë UNESCO |- | 18. || Swiãtokrzisczi Park Nôrodny || 1950 || 76,26 || |- | 19. || Tatrzańsczi Park Nôrodny || 1954 || 211,64 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 20. || Park Nôrodny Ùjsce Wartë || 2001 || 80,38 || |- | 21.|| Wielkòpòlsczi Park Nôrodny || 1957 || 75,84 || |- | 22. || Wigiersczi Park Nôrodny || 1989 || 149,86 || |- | 23. || Wòlińsczi Park Nôrodny || 1960 || 109,37 || |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.parki.pl {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] jwcvu0aa95kovgzz6vf616iw2291ac2 196791 196790 2026-04-28T17:57:16Z Iketsi 3254 drobnô 196791 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parque Nacional Los cardones.jpg|mały|Park Nôrodny Los Cardones, [[Argentina]]]] [[Òbrôzk:Parki narodowe Polski.png|mały|Lësta parków nôrodnych w Pòlsce]] '''Nôrodny park''' – to dôlëzna chróniony z pòzdrzatkù na swòje wôrtnotë, w pierszi rédze nôtërny. W Pòlsce w brzëmieniu ùstawë ò òchrónie nôtërë z 2004r. òbejmùje dôlëzna wëprzédniwający sã òsoblëwima wôrtnotóma nôtërnyma,ùczałima, wespołowima, kùlturowima i wëchòwnyma, ò wiéchrzëznie nie miészi jak 1000 ha, na chtërnym òchrónie pòdlégô całô nôtëra i wôrtnotë òbrôzka zemi. W Pòlsce mómë 23 parczi nôrodny. == Nôstarszi park nôrodny na swiece == Nôstarszim parkiem nôrodnym na swiece je Park Nôrodny [[Yellowstone]] w, [[Zjednóné Kraje|Zjednónéch Krajach]] ò wiéchrzëznie 8980km². == Nôwiãkszi parczi nôrodny na swiece == * Park Nôrodny Grønlands − [[Grenlandia]]− 972000 km² * Park Nôrodny Tasili Wan Ahdżar − Algieria − 72000 km² * Park Nôrodny Wrangla-[[Swiãti Eliasz|Swiãtégò Eliasza]] − USA − 53321 km² * Park Nôrodny Namib-Naukluft − Namibia − 49768 km² * Wiôldżi Rezerwat Gòbijsczi − Mòngòlia − 45000 km² * Park Nôrodny Bizona Lesnégò − Kanada − 44807 km² * Transgraniczny Park Nôrodny Kgalagadi − RPA/Bòtswana − 38000 km² * Park Nôrodny Quttinirpaaq− Kanada− 37775 km² * Park Nôrodny Salonga − Demokratnô Repùblika Konga − 36000 km² == Zestawienié tabelariczny parków nôrodnych w Pòlsce == {| class="wikitable" |- ! Lp. !! Pòzwa parkù nôrodnégò !! Rok<br>ùtwòrzenié !! Wiéchrzëzna (km²)!! Ùwôdżi |- | 1. || Babiogórsczi Park Nôrodny || 1954 || 33,91 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 2. || Białowiesczi Park Nôrodny || 1932 || 105,17 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 3. || Biebrzańsczi Park Nôrodny || 1993 || 592,23 || |- | 4. || Bieszczadzczi Park Nôrodny|| 1973 || 292,01 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 5. || Park Nôrodny Bòrë Tucholsczi || 1996 || 47,98 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 6. || Drawieńsczi Park Nôrodny || 1990 || 113,42 || |- | 7. || Gòrczańsczi Park Nôrodny || 1981 || 70,31 || |- | 8. || Park Nôrodny Górów Stołowich || 1993 || 63,40 || |- | 9. || Kampinosczi Park Nôrodny || 1959 || 385,49 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 10. || Karkònosczi Park Nôrodny || 1959 || 55,81 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 11. || Magùrsczi Park Nôrodny || 1995 || 194,39 || |- | 12.|| Narwiańsczi Park Nôrodny || 1996 || 73,50 || |- | 13. || Òjcowsczi Park Nôrodny || 1956 || 21,46 || |- | 14. || Pienińsczi Park Nôrodny || 1932 || 23,46|| |- | 15. || Pòlesczi Park Nôrodny || 1990 || 97,62 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 16. || Roztoczańsczi Park Nôrodny || 1974 || 84,83 || |- | 17. || [[Słowińsczi Nôrodny Park]] || 1967 || 215,73+111,71 dôlëznë wòdné || rezerwat biosferë UNESCO |- | 18. || Swiãtokrzisczi Park Nôrodny || 1950 || 76,26 || |- | 19. || Tatrzańsczi Park Nôrodny || 1954 || 211,64 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 20. || Park Nôrodny Ùjsce Wartë || 2001 || 80,38 || |- | 21.|| Wielkòpòlsczi Park Nôrodny || 1957 || 75,84 || |- | 22. || Wigiersczi Park Nôrodny || 1989 || 149,86 || |- | 23. || Wòlińsczi Park Nôrodny || 1960 || 109,37 || |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.parki.pl {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] 2thdx1cwhl4sxbzm86bzt6995slga4k 196792 196791 2026-04-28T17:57:36Z Iketsi 3254 /* Zestawienié tabelariczny parków nôrodnych w Pòlsce */ class="wikitable sortable" 196792 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parque Nacional Los cardones.jpg|mały|Park Nôrodny Los Cardones, [[Argentina]]]] [[Òbrôzk:Parki narodowe Polski.png|mały|Lësta parków nôrodnych w Pòlsce]] '''Nôrodny park''' – to dôlëzna chróniony z pòzdrzatkù na swòje wôrtnotë, w pierszi rédze nôtërny. W Pòlsce w brzëmieniu ùstawë ò òchrónie nôtërë z 2004r. òbejmùje dôlëzna wëprzédniwający sã òsoblëwima wôrtnotóma nôtërnyma,ùczałima, wespołowima, kùlturowima i wëchòwnyma, ò wiéchrzëznie nie miészi jak 1000 ha, na chtërnym òchrónie pòdlégô całô nôtëra i wôrtnotë òbrôzka zemi. W Pòlsce mómë 23 parczi nôrodny. == Nôstarszi park nôrodny na swiece == Nôstarszim parkiem nôrodnym na swiece je Park Nôrodny [[Yellowstone]] w, [[Zjednóné Kraje|Zjednónéch Krajach]] ò wiéchrzëznie 8980km². == Nôwiãkszi parczi nôrodny na swiece == * Park Nôrodny Grønlands − [[Grenlandia]]− 972000 km² * Park Nôrodny Tasili Wan Ahdżar − Algieria − 72000 km² * Park Nôrodny Wrangla-[[Swiãti Eliasz|Swiãtégò Eliasza]] − USA − 53321 km² * Park Nôrodny Namib-Naukluft − Namibia − 49768 km² * Wiôldżi Rezerwat Gòbijsczi − Mòngòlia − 45000 km² * Park Nôrodny Bizona Lesnégò − Kanada − 44807 km² * Transgraniczny Park Nôrodny Kgalagadi − RPA/Bòtswana − 38000 km² * Park Nôrodny Quttinirpaaq− Kanada− 37775 km² * Park Nôrodny Salonga − Demokratnô Repùblika Konga − 36000 km² == Zestawienié tabelariczny parków nôrodnych w Pòlsce == {| class="wikitable sortable" |- ! Lp. !! Pòzwa parkù nôrodnégò !! Rok<br>ùtwòrzenié !! Wiéchrzëzna (km²)!! Ùwôdżi |- | 1. || Babiogórsczi Park Nôrodny || 1954 || 33,91 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 2. || Białowiesczi Park Nôrodny || 1932 || 105,17 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 3. || Biebrzańsczi Park Nôrodny || 1993 || 592,23 || |- | 4. || Bieszczadzczi Park Nôrodny|| 1973 || 292,01 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 5. || Park Nôrodny Bòrë Tucholsczi || 1996 || 47,98 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 6. || Drawieńsczi Park Nôrodny || 1990 || 113,42 || |- | 7. || Gòrczańsczi Park Nôrodny || 1981 || 70,31 || |- | 8. || Park Nôrodny Górów Stołowich || 1993 || 63,40 || |- | 9. || Kampinosczi Park Nôrodny || 1959 || 385,49 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 10. || Karkònosczi Park Nôrodny || 1959 || 55,81 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 11. || Magùrsczi Park Nôrodny || 1995 || 194,39 || |- | 12.|| Narwiańsczi Park Nôrodny || 1996 || 73,50 || |- | 13. || Òjcowsczi Park Nôrodny || 1956 || 21,46 || |- | 14. || Pienińsczi Park Nôrodny || 1932 || 23,46|| |- | 15. || Pòlesczi Park Nôrodny || 1990 || 97,62 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 16. || Roztoczańsczi Park Nôrodny || 1974 || 84,83 || |- | 17. || [[Słowińsczi Nôrodny Park]] || 1967 || 215,73+111,71 dôlëznë wòdné || rezerwat biosferë UNESCO |- | 18. || Swiãtokrzisczi Park Nôrodny || 1950 || 76,26 || |- | 19. || Tatrzańsczi Park Nôrodny || 1954 || 211,64 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 20. || Park Nôrodny Ùjsce Wartë || 2001 || 80,38 || |- | 21.|| Wielkòpòlsczi Park Nôrodny || 1957 || 75,84 || |- | 22. || Wigiersczi Park Nôrodny || 1989 || 149,86 || |- | 23. || Wòlińsczi Park Nôrodny || 1960 || 109,37 || |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.parki.pl {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] 8m8uar7dzozknxuqm3org8z6qsaqxdp 196793 196792 2026-04-28T17:57:57Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Parczi ]] 196793 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parque Nacional Los cardones.jpg|mały|Park Nôrodny Los Cardones, [[Argentina]]]] [[Òbrôzk:Parki narodowe Polski.png|mały|Lësta parków nôrodnych w Pòlsce]] '''Nôrodny park''' – to dôlëzna chróniony z pòzdrzatkù na swòje wôrtnotë, w pierszi rédze nôtërny. W Pòlsce w brzëmieniu ùstawë ò òchrónie nôtërë z 2004r. òbejmùje dôlëzna wëprzédniwający sã òsoblëwima wôrtnotóma nôtërnyma,ùczałima, wespołowima, kùlturowima i wëchòwnyma, ò wiéchrzëznie nie miészi jak 1000 ha, na chtërnym òchrónie pòdlégô całô nôtëra i wôrtnotë òbrôzka zemi. W Pòlsce mómë 23 parczi nôrodny. == Nôstarszi park nôrodny na swiece == Nôstarszim parkiem nôrodnym na swiece je Park Nôrodny [[Yellowstone]] w, [[Zjednóné Kraje|Zjednónéch Krajach]] ò wiéchrzëznie 8980km². == Nôwiãkszi parczi nôrodny na swiece == * Park Nôrodny Grønlands − [[Grenlandia]]− 972000 km² * Park Nôrodny Tasili Wan Ahdżar − Algieria − 72000 km² * Park Nôrodny Wrangla-[[Swiãti Eliasz|Swiãtégò Eliasza]] − USA − 53321 km² * Park Nôrodny Namib-Naukluft − Namibia − 49768 km² * Wiôldżi Rezerwat Gòbijsczi − Mòngòlia − 45000 km² * Park Nôrodny Bizona Lesnégò − Kanada − 44807 km² * Transgraniczny Park Nôrodny Kgalagadi − RPA/Bòtswana − 38000 km² * Park Nôrodny Quttinirpaaq− Kanada− 37775 km² * Park Nôrodny Salonga − Demokratnô Repùblika Konga − 36000 km² == Zestawienié tabelariczny parków nôrodnych w Pòlsce == {| class="wikitable sortable" |- ! Lp. !! Pòzwa parkù nôrodnégò !! Rok<br>ùtwòrzenié !! Wiéchrzëzna (km²)!! Ùwôdżi |- | 1. || Babiogórsczi Park Nôrodny || 1954 || 33,91 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 2. || Białowiesczi Park Nôrodny || 1932 || 105,17 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 3. || Biebrzańsczi Park Nôrodny || 1993 || 592,23 || |- | 4. || Bieszczadzczi Park Nôrodny|| 1973 || 292,01 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 5. || Park Nôrodny Bòrë Tucholsczi || 1996 || 47,98 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 6. || Drawieńsczi Park Nôrodny || 1990 || 113,42 || |- | 7. || Gòrczańsczi Park Nôrodny || 1981 || 70,31 || |- | 8. || Park Nôrodny Górów Stołowich || 1993 || 63,40 || |- | 9. || Kampinosczi Park Nôrodny || 1959 || 385,49 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 10. || Karkònosczi Park Nôrodny || 1959 || 55,81 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 11. || Magùrsczi Park Nôrodny || 1995 || 194,39 || |- | 12.|| Narwiańsczi Park Nôrodny || 1996 || 73,50 || |- | 13. || Òjcowsczi Park Nôrodny || 1956 || 21,46 || |- | 14. || Pienińsczi Park Nôrodny || 1932 || 23,46|| |- | 15. || Pòlesczi Park Nôrodny || 1990 || 97,62 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 16. || Roztoczańsczi Park Nôrodny || 1974 || 84,83 || |- | 17. || [[Słowińsczi Nôrodny Park]] || 1967 || 215,73+111,71 dôlëznë wòdné || rezerwat biosferë UNESCO |- | 18. || Swiãtokrzisczi Park Nôrodny || 1950 || 76,26 || |- | 19. || Tatrzańsczi Park Nôrodny || 1954 || 211,64 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 20. || Park Nôrodny Ùjsce Wartë || 2001 || 80,38 || |- | 21.|| Wielkòpòlsczi Park Nôrodny || 1957 || 75,84 || |- | 22. || Wigiersczi Park Nôrodny || 1989 || 149,86 || |- | 23. || Wòlińsczi Park Nôrodny || 1960 || 109,37 || |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.parki.pl {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Parczi ]] fz8lbnnyjcj2o63tr53cas828i4x33j 196794 196793 2026-04-28T17:58:08Z Iketsi 3254 | 196794 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parque Nacional Los cardones.jpg|mały|Park Nôrodny Los Cardones, [[Argentina]]]] [[Òbrôzk:Parki narodowe Polski.png|mały|Lësta parków nôrodnych w Pòlsce]] '''Nôrodny park''' – to dôlëzna chróniony z pòzdrzatkù na swòje wôrtnotë, w pierszi rédze nôtërny. W Pòlsce w brzëmieniu ùstawë ò òchrónie nôtërë z 2004r. òbejmùje dôlëzna wëprzédniwający sã òsoblëwima wôrtnotóma nôtërnyma,ùczałima, wespołowima, kùlturowima i wëchòwnyma, ò wiéchrzëznie nie miészi jak 1000 ha, na chtërnym òchrónie pòdlégô całô nôtëra i wôrtnotë òbrôzka zemi. W Pòlsce mómë 23 parczi nôrodny. == Nôstarszi park nôrodny na swiece == Nôstarszim parkiem nôrodnym na swiece je Park Nôrodny [[Yellowstone]] w, [[Zjednóné Kraje|Zjednónéch Krajach]] ò wiéchrzëznie 8980km². == Nôwiãkszi parczi nôrodny na swiece == * Park Nôrodny Grønlands − [[Grenlandia]]− 972000 km² * Park Nôrodny Tasili Wan Ahdżar − Algieria − 72000 km² * Park Nôrodny Wrangla-[[Swiãti Eliasz|Swiãtégò Eliasza]] − USA − 53321 km² * Park Nôrodny Namib-Naukluft − Namibia − 49768 km² * Wiôldżi Rezerwat Gòbijsczi − Mòngòlia − 45000 km² * Park Nôrodny Bizona Lesnégò − Kanada − 44807 km² * Transgraniczny Park Nôrodny Kgalagadi − RPA/Bòtswana − 38000 km² * Park Nôrodny Quttinirpaaq− Kanada− 37775 km² * Park Nôrodny Salonga − Demokratnô Repùblika Konga − 36000 km² == Zestawienié tabelariczny parków nôrodnych w Pòlsce == {| class="wikitable sortable" |- ! Lp. !! Pòzwa parkù nôrodnégò !! Rok<br>ùtwòrzenié !! Wiéchrzëzna (km²)!! Ùwôdżi |- | 1. || Babiogórsczi Park Nôrodny || 1954 || 33,91 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 2. || Białowiesczi Park Nôrodny || 1932 || 105,17 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 3. || Biebrzańsczi Park Nôrodny || 1993 || 592,23 || |- | 4. || Bieszczadzczi Park Nôrodny|| 1973 || 292,01 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 5. || Park Nôrodny Bòrë Tucholsczi || 1996 || 47,98 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 6. || Drawieńsczi Park Nôrodny || 1990 || 113,42 || |- | 7. || Gòrczańsczi Park Nôrodny || 1981 || 70,31 || |- | 8. || Park Nôrodny Górów Stołowich || 1993 || 63,40 || |- | 9. || Kampinosczi Park Nôrodny || 1959 || 385,49 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 10. || Karkònosczi Park Nôrodny || 1959 || 55,81 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 11. || Magùrsczi Park Nôrodny || 1995 || 194,39 || |- | 12.|| Narwiańsczi Park Nôrodny || 1996 || 73,50 || |- | 13. || Òjcowsczi Park Nôrodny || 1956 || 21,46 || |- | 14. || Pienińsczi Park Nôrodny || 1932 || 23,46|| |- | 15. || Pòlesczi Park Nôrodny || 1990 || 97,62 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 16. || Roztoczańsczi Park Nôrodny || 1974 || 84,83 || |- | 17. || [[Słowińsczi Nôrodny Park]] || 1967 || 215,73+111,71 dôlëznë wòdné || rezerwat biosferë UNESCO |- | 18. || Swiãtokrzisczi Park Nôrodny || 1950 || 76,26 || |- | 19. || Tatrzańsczi Park Nôrodny || 1954 || 211,64 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 20. || Park Nôrodny Ùjsce Wartë || 2001 || 80,38 || |- | 21.|| Wielkòpòlsczi Park Nôrodny || 1957 || 75,84 || |- | 22. || Wigiersczi Park Nôrodny || 1989 || 149,86 || |- | 23. || Wòlińsczi Park Nôrodny || 1960 || 109,37 || |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.parki.pl {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Parczi| ]] r7ucbc5t9dumdu41l9ih76pctjpfuxr 196797 196794 2026-04-28T18:02:04Z Iketsi 3254 /* Zestawienié tabelariczny parków nôrodnych w Pòlsce */ [[]] 196797 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parque Nacional Los cardones.jpg|mały|Park Nôrodny Los Cardones, [[Argentina]]]] [[Òbrôzk:Parki narodowe Polski.png|mały|Lësta parków nôrodnych w Pòlsce]] '''Nôrodny park''' – to dôlëzna chróniony z pòzdrzatkù na swòje wôrtnotë, w pierszi rédze nôtërny. W Pòlsce w brzëmieniu ùstawë ò òchrónie nôtërë z 2004r. òbejmùje dôlëzna wëprzédniwający sã òsoblëwima wôrtnotóma nôtërnyma,ùczałima, wespołowima, kùlturowima i wëchòwnyma, ò wiéchrzëznie nie miészi jak 1000 ha, na chtërnym òchrónie pòdlégô całô nôtëra i wôrtnotë òbrôzka zemi. W Pòlsce mómë 23 parczi nôrodny. == Nôstarszi park nôrodny na swiece == Nôstarszim parkiem nôrodnym na swiece je Park Nôrodny [[Yellowstone]] w, [[Zjednóné Kraje|Zjednónéch Krajach]] ò wiéchrzëznie 8980km². == Nôwiãkszi parczi nôrodny na swiece == * Park Nôrodny Grønlands − [[Grenlandia]]− 972000 km² * Park Nôrodny Tasili Wan Ahdżar − Algieria − 72000 km² * Park Nôrodny Wrangla-[[Swiãti Eliasz|Swiãtégò Eliasza]] − USA − 53321 km² * Park Nôrodny Namib-Naukluft − Namibia − 49768 km² * Wiôldżi Rezerwat Gòbijsczi − Mòngòlia − 45000 km² * Park Nôrodny Bizona Lesnégò − Kanada − 44807 km² * Transgraniczny Park Nôrodny Kgalagadi − RPA/Bòtswana − 38000 km² * Park Nôrodny Quttinirpaaq− Kanada− 37775 km² * Park Nôrodny Salonga − Demokratnô Repùblika Konga − 36000 km² == Zestawienié tabelariczny parków nôrodnych w Pòlsce == {| class="wikitable sortable" |- ! Lp. !! Pòzwa parkù nôrodnégò !! Rok<br>ùtwòrzenié !! Wiéchrzëzna (km²)!! Ùwôdżi |- | 1. || Babiogórsczi Park Nôrodny || 1954 || 33,91 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 2. || Białowiesczi Park Nôrodny || 1932 || 105,17 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 3. || Biebrzańsczi Park Nôrodny || 1993 || 592,23 || |- | 4. || Bieszczadzczi Park Nôrodny|| 1973 || 292,01 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 5. || [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Park Nôrodny Bòrë Tucholsczi]]|| 1996 || 47,98 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 6. || Drawieńsczi Park Nôrodny || 1990 || 113,42 || |- | 7. || Gòrczańsczi Park Nôrodny || 1981 || 70,31 || |- | 8. || Park Nôrodny Górów Stołowich || 1993 || 63,40 || |- | 9. || Kampinosczi Park Nôrodny || 1959 || 385,49 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 10. || Karkònosczi Park Nôrodny || 1959 || 55,81 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 11. || [[Magùrsczi Park Nôrodny]]|| 1995 || 194,39 || |- | 12.|| Narwiańsczi Park Nôrodny || 1996 || 73,50 || |- | 13. || Òjcowsczi Park Nôrodny || 1956 || 21,46 || |- | 14. || Pienińsczi Park Nôrodny || 1932 || 23,46|| |- | 15. || Pòlesczi Park Nôrodny || 1990 || 97,62 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 16. || Roztoczańsczi Park Nôrodny || 1974 || 84,83 || |- | 17. || [[Słowińsczi Nôrodny Park]] || 1967 || 215,73+111,71 dôlëznë wòdné || rezerwat biosferë UNESCO |- | 18. || Swiãtokrzisczi Park Nôrodny || 1950 || 76,26 || |- | 19. || Tatrzańsczi Park Nôrodny || 1954 || 211,64 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 20. || Park Nôrodny Ùjsce Wartë || 2001 || 80,38 || |- | 21.|| Wielkòpòlsczi Park Nôrodny || 1957 || 75,84 || |- | 22. || Wigiersczi Park Nôrodny || 1989 || 149,86 || |- | 23. || Wòlińsczi Park Nôrodny || 1960 || 109,37 || |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.parki.pl {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Parczi| ]] 6kf9rky4u20g2ci67dwadtbcm0k5mf3 196801 196797 2026-04-28T18:07:04Z Iketsi 3254 drobnô 196801 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parque Nacional Los cardones.jpg|mały|Park Nôrodny Los Cardones, [[Argentina]]]] [[Òbrôzk:Parki narodowe Polski.png|mały|Lësta parków nôrodnych w Pòlsce]] '''Nôrodny park''' – to dôlëzna chróniony z pòzdrzatkù na swòje wôrtnotë, w pierszi rédze nôtërny. W Pòlsce w brzëmieniu ùstawë ò òchrónie nôtërë z 2004r. òbejmùje dôlëzna wëprzédniwający sã òsoblëwima wôrtnotóma nôtërnyma, ùczałima, wespołowima, kùlturowima i wëchòwnyma, ò wiéchrzëznie nie miészi jak 1000 ha, na chtërnym òchrónie pòdlégô całô nôtëra i wôrtnotë òbrôzka zemi. W Pòlsce mómë 23 parczi nôrodny. == Nôstarszi park nôrodny na swiece == Nôstarszim parkiem nôrodnym na swiece je Park Nôrodny [[Yellowstone]] w, [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónéch Krajach]] ò wiéchrzëznie 8980km². == Nôwiãkszi parczi nôrodny na swiece == * Park Nôrodny Grønlands − [[Grenlandia]]− 972000 km² * Park Nôrodny Tasili Wan Ahdżar − Algieria − 72000 km² * Park Nôrodny Wrangla-[[Swiãti Eliasz|Swiãtégò Eliasza]] − USA − 53321 km² * Park Nôrodny Namib-Naukluft − Namibia − 49768 km² * Wiôldżi Rezerwat Gòbijsczi − Mòngòlia − 45000 km² * Park Nôrodny Bizona Lesnégò − [[Kanada]] − 44807 km² * Transgraniczny Park Nôrodny Kgalagadi − RPA/Bòtswana − 38000 km² * Park Nôrodny Quttinirpaaq− Kanada− 37775 km² * Park Nôrodny Salonga − Demokratnô Repùblika Konga − 36000 km² == Zestawienié tabelariczny parków nôrodnych w Pòlsce == {| class="wikitable sortable" |- ! Lp. !! Pòzwa parkù nôrodnégò !! Rok<br>ùtwòrzenié !! Wiéchrzëzna (km²)!! Ùwôdżi |- | 1. || Babiogórsczi Park Nôrodny || 1954 || 33,91 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 2. || Białowiesczi Park Nôrodny || 1932 || 105,17 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 3. || Biebrzańsczi Park Nôrodny || 1993 || 592,23 || |- | 4. || Bieszczadzczi Park Nôrodny|| 1973 || 292,01 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 5. || [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Park Nôrodny Bòrë Tucholsczi]]|| 1996 || 47,98 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 6. || Drawieńsczi Park Nôrodny || 1990 || 113,42 || |- | 7. || Gòrczańsczi Park Nôrodny || 1981 || 70,31 || |- | 8. || Park Nôrodny Górów Stołowich || 1993 || 63,40 || |- | 9. || Kampinosczi Park Nôrodny || 1959 || 385,49 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 10. || Karkònosczi Park Nôrodny || 1959 || 55,81 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 11. || [[Magùrsczi Park Nôrodny]]|| 1995 || 194,39 || |- | 12.|| Narwiańsczi Park Nôrodny || 1996 || 73,50 || |- | 13. || Òjcowsczi Park Nôrodny || 1956 || 21,46 || |- | 14. || Pienińsczi Park Nôrodny || 1932 || 23,46|| |- | 15. || Pòlesczi Park Nôrodny || 1990 || 97,62 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 16. || Roztoczańsczi Park Nôrodny || 1974 || 84,83 || |- | 17. || [[Słowińsczi Nôrodny Park]] || 1967 || 215,73+111,71 dôlëznë wòdné || rezerwat biosferë UNESCO |- | 18. || Swiãtokrzisczi Park Nôrodny || 1950 || 76,26 || |- | 19. || Tatrzańsczi Park Nôrodny || 1954 || 211,64 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 20. || Park Nôrodny Ùjsce Wartë || 2001 || 80,38 || |- | 21.|| Wielkòpòlsczi Park Nôrodny || 1957 || 75,84 || |- | 22. || Wigiersczi Park Nôrodny || 1989 || 149,86 || |- | 23. || Wòlińsczi Park Nôrodny || 1960 || 109,37 || |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.parki.pl {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Parczi| ]] os2dbs5tzpp5s5x30bla50xt4mliipy 0 7059 196622 194794 2026-04-28T15:09:50Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 196622 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Crane lighthous model.jpg|thumb|Stôrô bliza]] [[Òbrôzk:Faro_Les_Éclaireurs,_Ushuaia_11.JPG|thumb|]] '''Bliza''' – nawigacjowi mërk ùsôdzony na sztrãdze abò wòdze sélający widné sygnalë. W stôrych czasach béł to òdżin rozpalony na kamiznach abò ùnôszony z pòmòcą dwiżnika. Bliza mòże téż sélac radiowé sygnalë. Czëdë je dôka mòże pòsélac zwãcznikòwi sygnalë. Blizã òbsłëgòwôł ''blizowi''. Bliza jistniała ju w stôrych czasach. Nóbarzi znóna bëła bliza na òtsrowie Faros ok. 280 p.n.e. W Pòlsce pierszi wzmianczi ò zaniécenim ògnia na sztrądze pòchòdzą z ok. 1070 rokù. Na pólsczim ùbrzegù je 16 blizów: [[Krynica Morska|Krënica Mòrskô]], [[Gduńsk]], [[Sopòt]], [[Hél]], [[Jastarniô]], [[Rozewié]], [[Òsetnik|Stilo]], [[Czôłpino]], [[Ùstka]], [[Jarosławc]], [[Dërłowò|Darłowò]], [[Gąsczi]], [[Kòlbrzég]], [[Niechòrzé]], [[Kikùt]], [[Swinoujsce]]. Wiele blizów mòżna òbzërac. Ni mòżna òbezdrzec w Gduńskù, Jastarné, Kikùce i pòmòcną bliza w Rozewiu. == Blizë w Pòlsce == === Krënica Mòrskô === Pierwszô bliza w Krënicë Mòrsczi bëłô zbudowónô 300 m ód wsë Krënica. Dzysô je w centrum gardu. Wësokòsc 26,5 m, szerokòsc pôdstawë 6 m, u górë 4,5 m. === Gduńsk === W Gduńskù są dwie blizë. Jedna zrobionô je na mòdło amerikańsczi blizë z Cleveland nad J. Erie. Òd 2004 rokù je òtemkłi dlô turistów. Mô òna swòją jinternetową starnã [https://web.archive.org/web/20110905151914/http://www.latarnia.gda.pl/] === Sopòt === Sopòcko bliza je na chłoscëwim placu, krótkò mòla. Bliza pòwsta z kòmina budinku, gdze je téż lékòwny ùstôw. Bliza ta je jinô, przez to, że ni mô wiôldżégò sygu. === Gdyniô === Krótkò wéńdzenié do gdyńsczégò swinga stoji stawa – bliza na nordowim falochronie. Ta téż przëjãła robòta wéńdzowégò widu. W 1933 roku wëgasła òksywskô bliza, a w 1939 òsta zniszczonô. Òd 2007 rokù stoji tam replika dôwny blizë. === Hél === Wid hélsczi blizë sprôwio wialgą robòta. Witô wszësczich wanożników, chtërny warcëwają z mòrza dodomù. Z òpisënkù w stôrich kronikach wiémë, że òdżin pôlono na wieżë kòscoła. Kòscół spôlëł sã, a na tim placu pòwsta kònstrukcëjôpòdobny do dwiżnika. Na jegò kòńcu był kòceł ze smòłą abò żelôzny kòsz z wãdżielem. Budowniô bëła zniszczonô przez wiôldżi sztorm. Dzysdniowô bliza mô 41,5 m, zrobionô je z cemnoczerwony cegłë. Pò 197 trapach mòżna wlesc na tôrasa. Stąd widzec je Cëpel Hélsczi i wòdë Hôwinga. === Jastarniô === Całô bliza mô 13,3 m, cokół 2,4 m., je òna nômiészô na naszim Ùbrzegù. Wieża je òkrągłô, pòmalowônô w biôło-czerwòné pasë. Bliza je automatowô òbsłëgowónô i nié mòżna ji òbzërac. === Rozewié === W Rozewiu są dwie blizë. W jedny je [[Mùzeùm Blizów]] – bezaktiwnô bliza. Drëgô mô 33 m w górã. Mô nômòcniéjszi wid z wszëtczich pòlsczich blizów. Òna mô miôno [[Stefan Żeromsczi|Stefana Żeromsczégò]]. === Stilo === Stilo je nôpiękniszą blizą pòlsczégò Ùbrzegù. Leżi na dunowi halmie 900 m òd mòrza. Wësokòsc wieżë wënoszô 34 m. Na swiece są 3 taczi konstrukcejô, dwie w Europie - w tim Stilo. === Czołpino === Bliza w Czołpinie pòwsta w 1874 rokù wedle spódlé E. Kummera. Przetrzima wòjnã, nie bëła za baro ùprôwianô, blós zdrój widu. Wieża blizë je òkrągłô, zbudowônô z czerwòny, licowóny cegłë. Ji strzédnica ù pòdstawë wënoszi 7 m, zato niżi galerëji 6,2 m. Wësokòsc òbiektu – 25,2 m. === Ùstka === W 1892 rokù wëbudowano nowi budink stacëjô pilotów, a w nim òbrëmiono blizã w òsmenórtowi wieżë z cegłów. Wòjna òmina ten plac. 15 lëstopadnika 1945 rokù, pò przechwycenim garda przez Pòlôków wid rozpôlôł sã w blizë. W latowi czas mòżna ją òbzërac. === Jarosławiec === Katastrofë bôtów midze Łebą a Darłowem bëłe przëczëną pòwstania blizë w Jarosławiu. Bùdink pòwstôł w latach 1829 - 1830. W pòłowie 70 latów ùnowiono ùszëkòwanié blizë. Ob lato mòżna pò ni wanożec. === Darłowò === Darłowskô bliza wëstawionô je na niéżëczny wiodrowé leżnosce. Òb czas sztormù wòda zaléwô prawie całą blizã. Nordowô scana mô 54 m. To nie pòmògło, mùrë są mòcno mòkrawi i domikłi solą. Bez to ni mòżna òbwanożëc. Potrzebny je gruńtowi remònt. === Gąsczi === Wkół blizë, gbùrzczich bùdinków i chëczë je pòstawiony mùr z cegłów. Ta zgrëpina bùdinków przedstôwiô dzejową, architektonową, krajowiédną i techniczną wôrtnotã. Nawkół są krómë, jôdnicë, plac dlô auta. === Kòlbrzég === Pierszô timczasnô bliza bëła ju w 1666 rokù – òdżinowô miska na dakù wësoczégò bùdinku. W 1945 rokù òdbudowôno blizã. Kòlbrzéskô bliza je wôrt òbezdrzeniô. W scanie je tôblëca, chtërna ùpamiãtniô biôtka z 1945 rokù. Czekawi je fakt, że kòlbrzéskô bliza je w herbie familie Kolbergów. === Niechòrzé === To je jedna z pësznych blizów na pòlsczim Ùbrzegù. 45 m – bùdink na wësoczim, klifòwim sztrądze. Je znanką Rewalsczégò Ùbrzegù. Z tegò tarasu mòżna ùzdrzëc Niechòrzé, Rewal, Jezoro Liwia Łuża i mòrsczi sztrąd. W gòdnikù 2000 rokù bëło ukończeni remontu budinków, pòmalowano na żôłto. === Kikùt === Dôwny pùnkt widzënkù na rzmie Strażnica – 74 m n. r. m., niedalek [[Wòlin]]a, na terenie Wòlińsczégò Parkù Nôrodnégò. Z nóbliższégò môla – Wisełczi – nëkô czerwòny piechòtny szlach. Bliza je 12,8 m wësokô. Pò ni ni mòżna wanożec. Je zamkłô dlô turistów. === Swinoujsce === Ta bliza je nôwikszô na pòlsczim Ùbrzegù. Na górną galerëjô prowadzy 360 trapów. Leżi pò wschòdni starnie Swiny, przed przedostënkiem ferë. == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Latarnia.jpg|Krynica Mòrskô Òbrôzk:Latarnia morska w Sopocie 2012 11 07.jpg|Sopòt Òbrôzk:Latarnia Hel.jpg|Hél Òbrôzk:Latarnia Jastarnia.jpg|Jastarniô Òbrôzk:Rozewie latarnia morska.jpg|Rozewié Òbrôzk:Latarnia morska Stilo.jpg|Stilo Òbrôzk:Latarnia Czolpino 1.jpg|Czołpino Òbrôzk:Latarnia Ustka.jpg|Ùstka Òbrôzk:2007 jaroslawiec latarnia morska 03.JPG|Jarosławc Òbrôzk:Darlowko latarnia 02.jpg|Darłowò Òbrôzk:Latarnia Morska w Gąskach.JPG|Gąsczi Òbrôzk:Kolobrzeg_latarnia_w.jpg|Kòlobrzég Òbrôzk:Latarnia.morska.Niechorze.7.2007.jpg|Niechòrzé Òbrôzk:Jarosławiec latarnia 1.jpg|Kikùt Òbrôzk:Latarnia morska Świnoujście.jpg|Swinoujsce </gallery> == Lëteratura == * Kazimierz Bielicki, ''Latarnie polskiego wybrzeża'', Gdynia 2009-2010. {{verify}} [[Kategòrëjô:Architektura]] ovvwxghr3qzl9xnh9zamsepiwc2cn4w 0 7082 196579 196365 2026-04-28T13:09:57Z Rzadtymczasowy 19437 rozwiniãcé wstãpù, infobox 196579 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Црна Гора, Crna Gora |miono = Czôrnogóra |miono-genitiw = Czôrnogórë |fana = Flag of Montenegro.svg |herb = Coat of arms of Montenegro.svg |na karce =Europe_location_MNE.png |jãzëk = [[czôrnogórsczi]] |stolëca = Pòdgòrica |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 13 812 |procent-wòdë = 1,5 |lëdztwò = 614 249 |rok = 2018 |dëtk = Eùro |kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = Oj, svijetla majska zoro <center>[[Òbrôzk:National Anthem of Montenegro.ogg]]</center> |kòd = ME, MNE |Internet = .me |telefón = 382 |Prezydeńt=Jakov Milatović |Premiéra=Milojko Spajić}} '''Czôrnogóra''' ([[Serbsczi jãzëk|serb.]]/czôrnogórsczi jãzëk: ''Црна Гора'', ''Crna Gora'') – państwò w pôłniowòpòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], na zôpadze [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczégò Półòstrowù]]. Grańczi z [[Chòrwacjô|Chòrwacją]], [[Bòsniô i Hercegòwina|Bòsnią i Hercegòwiną]], [[Serbiô|Serbią]], [[Kòsowò|Kòsowã]] i [[Albaniô|Albanią]]. Leżi na sztrądze [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]]. Czôrnogóra rëchli bëła związkòwą repùbliką [[Socjalistycznô Federacjowô Repùblika Jugosławie|Socjalistyczny Federacjowi Repùbliczi Jugosławie]] (1945-1992), Federacjowi Repùbliczi Jugosławie (1992-2003) i Serbie i Czôrnogórë (2003-2006). Pò referendum 21 maja 2006 Czôrnogóra zerwała federacjã z Serbią i ògłosëła pełną samòstójnotã 3 czerwińca 2006 rokù. 28 czerwińca 2006 rokù Czôrnogóra òsta przëjãtô do Òrganizacje Samòstójnëch Nôrodów jakno 192. nôleżnik, a òd 11 maja 2007 je nôleżnikã Radzëznë Eùropë<ref>[https://www.coe.int/web/portal/montenegro Member states: Montenegro], coe.int.</ref>. Òd gòdnika 2010 rokù mô sztatus kandidata do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]], a òd 29 czerwińca 2012 warô akcesjowi proces<ref>[https://enlargement.ec.europa.eu/countries/montenegro_en Montenegro. Membership status: candidate country], enlargement.ec.europa.eu.</ref>. Òd 5 czerwińca 2017 nôleżi do NATO. Ùżiwô [[eùro]], nie bãdącë równak nôleżnikã eùroconë. Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Pòdgòrica]]. Historiczną i kùlturalną stolëcą Czôrnogórë je Cetinje. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w pôłniowòpòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]], na zôpadnëch [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkanach]], pòmidzë [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczim Mòrzã]] i [[Serbiô|Serbią]]. === Wiéchrzëzna === [[Òbrôzk:Montenegro_-_Location_Map_(2013)_-_MNE_-_UNOCHA.svg|mały|Kôrta Czôrnogórë]] *całownô: 13.812 km² *wiéchrzëzna lądu: 13.452 km² *wiéchrzëzna wòdów: 360 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 162. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 680 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Albaniô]] 186 km, [[Bòsniô i Hercegòwina]] 242 km, [[Chòrwacjô]] 19 km, [[Kòsowò]] 76 km, [[Serbiô]] 157 km === Brzegòwô liniô === Czôrnogóra mô kòntinentalną brzegòwą liniã długòscë 293,5 km. Długòsc pieglëszczów – 73 km. W skłôd Czôrnogórë wchôdô 14 mòrsczich òstrowów. === Klimat === Czôrnogóra leżi w conie strzódzemnomòrsczégò klimatu. Je tuwò gòrąco i sëchò òb lato i jeséń, òb zëmã je dosc chłodno, bënë kraju je baro snieżësto. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Relief_map_of_Montenegro.png|mały|Fizycznô kôrta Czôrnogórë]] Teritorium Czôrnogórë mòżna pòdzelëc na trzë rëmie: ùbrzég Adriaticczégò Mòrza, dosc plaskati westrzédni dzél (dze leżą dwa nôwikszé gardë Pòdgòrica i Nikšić) i górsczi systemë pòrénkù Czôrnogórë. === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Bobotov_Kuk.jpg|mały|Nôwëższi czëp Czôrnogórë – (2 169 m n.r.m.)]] *strzédnô wësokòsc: 1 086 m n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 0 m n.r.m. (Adriaticczé Mòrze) *nôwëższi czëp: 2 522 m n.r.m (Bobotov Kuk) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 57,9% (w tim 33,7% òrnëch gruńtów) *lasë 31,6% (w 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 614 249 (wôrtoscë szacowóné na lëpińc 2018) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 169. === Etniczné karna === [[Òbrôzk:MontenegroEthnic2011.PNG|mały|Etnicznô kôrta Czôrnogórë]] Wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù nôrodnoscowi skłôd w Czôrnogórze wëzdrzôł w taczi hewò spòsób: *Czôrnogórcë — 47,28% westrzód lëdzy, chtërny òkreslelë swòją etniczną przënôleżnosc *Serbòwie — 30,20 % *Bòsniacë — 9,16 % *Albańczicë — 5,16 % *Mùzułmanie — 4,28% *Cëgónie — 1,06 % *Chòrwacë — 1,02% === Jãzëczi === [[Òbrôzk:MontenegroLanguage2011.PNG|mały|Jãzëkòwô kôrta Czôrnogórë]] Òficjalnym jãzëkã je ód 2007 „[[czôrnogórsczi jãzëk]]”. Do 1992 rokù państwòwim jãzëkã Czôrnogóry był jãzëk serbòchòrwacczi, a tej – „serbsczi jãzëk ijekawsczégò dialektu”. Tak pòzwóny „czôrnogórsczi jãzëk” je pò richtoscë jednym òd standartizowónëch wariantów serbòchòrwacczégò jãzëkòwégò systemù i je wzôjno zrozëmiałi z serbsczim, chòrwacczim i bòsniacczim jãzëkã. W òglowim spisënkù z 2011 rokù mieszkańcë Czôrnogórë wëmieniwelë taczé rodné jãzëczi: * [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] — 44,67% * [[Czôrnogórsczi jãzëk|czôrnogórsczi]] — 38,51% * [[Bòsniacczi jãzëk|bòsniacczi]] — 6,17% * [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]] — 5,49% * [[Serbòchòrwacczi jãzëk|serbòchòrwacczi]] — 2,11% * [[Cëgańsczi jãzëk|cëgańsczi]] — 0,85% * [[Chòrwaccczi jãzëk|chòrwacczi]] – 0,47% === Religijné karna === [[Òbrôzk:Kotor_-_Serbian_Orthodox_Church.JPG|mały|Serbskô prawòsławnô cerczew w gardze Kotor]] Wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù 74% lëdztwa słëchô do [[Prawòsławié|prawòsławnégò Kòscoła]]. 19,62% lëdztwa je mùzułmanama, 3,53% słëchô do [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczégò Kòscoła]]. === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 66,8% (w 2018 r.) *wikszé miesczé westrzódczi: [[Pòdgòrica]] 150 977 mieszkańców, Nikšić 56 970, Herceg Novi 19 536, Pljevlja 19 489, Bar 17 727 (wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù) == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Czôrnogóra (serbs., czôrnog.: ''Црна Гора / Crna Gora'') *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Pòdgòrica *czasowô cona: UTC+1 *państwowé swiãto: [[13 lëpińca]] (Dzéń Państwòwòscë) *nôrodny himn: „Oj, svijetla majska zoro” (''Ò jasnô majowô rzozo'') [[Òbrôzk:National_Anthem_of_Montenegro.ogg]] === Wëkònôwczô władza === * prezydent Milo Đukanović (òd 20 maja 2018) * premier Duško Marković (òd 28 lëstopadnika 2016) === Ùstawòdôwczô władza === Władzã ùstawòdôwczą sprôwiô jednojizbòwi parlament – Zéńdzenié Czôrnogórë (''Skupština Crne Gore''), jaczi skłôdô sã z 250 nôleżników wëbiérónëch na sztërëlatną kadencjã. == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20090912043835/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mj.html Czôrnogóra w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}} [[Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa]] qmf5qzhmuyx9d3j6td987p7e34f3khs 0 7106 196814 187953 2026-04-28T18:12:54Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 196814 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Eurasian Curlew.jpg|mały|Wiôldżi bagniôrz]] [[Òbrôzk:Numenius arquata MHNT.jpg|mały|''Numenius arquata'']] '''Wiôldżi bagniôrz''' abò '''kùlin''' (''Numenius arquata'') – to je ôrt wiôldżégò ptôcha z rodzëznë bekasowatëch (''Scolopacidae''). Òn żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] e1p1pwcpmi2qxqywgm0s21fmg0ki7w1 0 7118 196683 161480 2026-04-28T15:48:40Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196683 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Blicca bjoerkna.jpg|mały|Gùszk]] '''Gùszk''' (''Blicca bioerkna'' syn. ''Abramis bjoerkna'') – to je rëba z rodzëznë karpiowatëch (''Cyprinidae''). Òna mòże żëc m.jin. w rzékach i jezorach na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 8m5dag8hp08bxu8lcmq4pw9x1pnas16 0 7121 196698 161482 2026-04-28T15:55:45Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196698 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:AlburnusAlburnus1.JPG|mały|Ùkleja]] '''Ùkleja''' (''Alburnus alburnus'') – to je rëba z rodzëznë karpiowatëch. Czedës dosc wiele tich rib żëło m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] q23w7hzysi0jksry44zjg6nq2hmx3bi 0 7122 196684 161483 2026-04-28T15:48:55Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196684 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gymnocephalus cernuus Pärnu River Estonia 2010-01-06.jpg|mały|Jôżdż]] '''Jôżdż''' (''Gymnocephalus cernuus'') – to je rëba z rodzëznë òkùnkòwatëch (''Percidae''). Jażdże żëją m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] i w [[Bôłt|Bôłce]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] ehguljwjppd0vtpizy4eogzcqiqn11a 0 7271 196685 190723 2026-04-28T15:49:18Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196685 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Salmo trutta.jpg|mały|''Salmo trutta'']] '''Lasfór''' (''Salmo trutta'') – to je rëba, chtërna nierzchnie sã w rzékach, a tak żëje colemało w słony wòdze. Òna mòże bëc przeszło 1 m długô. Lasfòrë żëją m. jin. w [[Bôłt|Bôłce]], ale tu je jich mało. W jezorze Wdzydze bë miała jesz żëc rëba ''Salmo trutta'' morpha ''lacustris'' – [[jezórny lasfór]], ale je téż [[wanożny lasfór]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20220705222742/http://skarbnicakaszubska.pl/czytelnia-12/historia-geografia/geografia/173-rodkowe-i-poudniowe-kaszuby-dodatek-ekologiczny] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] c0qhps2az4up52ncayls969isuel96e 0 7735 196665 195292 2026-04-28T15:32:13Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] 196665 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=000066| farba=ffffff| apartne miono=беларуская мова| kraj, òbénda1= [[Biôłorus|Biôłoruskô]]| lëczba= kòl 5-6 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] ***'''Biôłorusczi jãzëk'''| alfabét= cërëlicô, [[łacëzniany alfabét|łacëzniany]], biôłrusczi arabsczi alfabét| kraj, òbénda2=[[Biôłorus|Biôłoruskô]], [[Pòlskô]] gminë Orla, Narewka, Czyże, Hajnówka (wies) ë gard Hajnówka, jãzëk mniészoscë w [[Czeskô]] ë [[Ùkrajina|Ùkrajinié]]| agencëjô=Biôłorsukô nôródnô akademjiô naùk| iso1=be| iso2=bel| iso3=bel| sil=BEL| kòd=bl| znankównik=Białoruskô| jãzëk=białorusczi|znankòwnik2=białorusczégò }} [[Òbrôzk:Dialects of Belarusian language be-tarask.png|mały|Dialektë biôłorusczégò jãzëka]] [[Òbrôzk:Jezyk białoruski w gminach.png|mały|Gminë w [[Pòdlasczé wòjewództwò|Pòdlasczim wòjewództwie]], w chtërnëch biôłorusczi je brëkòwóny jakno pòmòcny jãzëk]] '''Biôłorusczi jãzëk''' (biôłor. ''беларуская мова'') – jãzëk z [[Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwòsłowiańsczégò karna]] [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Rozkòscerzony przede wszëtczim w [[Biôłorusjô|Biôłorusje]], gdze jawi sã państwòwim jãzëkã (òbòk [[Rusczi jãzëk|rusczégò]]). Mô dwa wariantë jãzëkòwi normë: dominëjący òficjalny prawòpis (wprowadzóny w 1933) i tak pòzwóną taraszkiewicã (zwóną téż „klasycznym prawòpisã”), chtërna bëła brëkòwónô oficjalno òd 1918 do 1933, a dzysô je wëzwëskiwónô nieòficjalno i w ògrańczonym zakresu. Wedle biôłorusczégò òglowégò spisënkù z 2009 doma pò biôłoruskù gôdało 2 073 853 lëdzy [[Biôłorusënowie|biôłorusczi nôrodnoscë ]] i 153 271 przedstôwców jinëch nôrodów (w tim 120 378 Pòlôchów), co dôwô 23,43 % lëdztwa tegò państwa<ref>[https://web.archive.org/web/20110825202316/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/publications/selected_nationalities.rar ''Предварительные результаты переписи 2009 года'']</ref>. W òficjalnym żëcym wespółczasny Biôłorusje biôłorusczi jãzëk òstôł wëcësnióny rusczim jãzëkã. Czësto ruskojãzëczną je midzë jinszima sądowizna i ùsôdzanié ùrzãdowich dokùmeńtów. Wiele lëdzy w codniowim żëcym ùżiwô „trasianczi”. Je to rozmòwnô fòrma jãzëka z przewôgą rusczi leksyczi, ale z biôłoruską gramatiką i fònetiką. Trasianka pòwstała w wënikù wëmiészaniô dialektowégò biôłorusczégò jãzëkã z wespółczasnym rusczim jãzëkã lëteracczim i zaczinô przemikac nawetka do pùblicysticzi. Lëteracczi biôłorusczi jãzëk brëkòwóny je przede wszëtczim westrzód miesczi jinteligencji. Wiãkszosc lëdzy z miast gôdô równak pò ruskù. Dlô zapisu biôłorusczégò jãzëka ùżiwô sã [[cyrilica|cyrilicë]]. Òsoblëwòscą biôłorusczégò alfabétu (w przërównanim z jinëma cyrilicczima) je brëkòwanié lëtrë [[Ў]]. [[Òbrôzk:WIKITONGUES- Uladzislau speaking Belarusian.webm|mały|Biôłorusczi jãzëk]] {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | (Дж дж) | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | (Дз дз) | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё ё | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | І і | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ў ў |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ы ы | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ь ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э э |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Belarusian-Kashubian Biôłoruskò-kaszëbsczi „falszëwi drëchòwie” dolmacza] * [https://web.archive.org/web/20181107180540/http://poland.mfa.gov.by/pl/bilateral_relations/bialorusini/uczelnie/ ''katedra Etnofilologii Białoruskiej''] [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] ae6yc4xh0tfl0ribxb4apdd0z9d9yea 0 7796 196615 182286 2026-04-28T15:02:29Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196615 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL gmina Karsin COA.svg|mały|Herb]] '''Gmina Kôrsëno''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Gmina Karsin'') – to je wieskô gmina w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]] z sedzbą w [[Kôrsëno|Kôrsënie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòscérsczi kréz}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Kôrsëno| ]] [[Kategòrëjô:Kòscérsczi kréz]] c0vyxwc0oad9ihm0sqqol1cchm8eiac 0 7816 196704 162732 2026-04-28T15:57:18Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196704 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Leuciscus leuciscus Hungary.jpg|mały|Zwëczajny jolc]] '''Zwëczajny jolc''' (''Leuciscus leuciscus'') – to je rëba z rodzëznë karpiowatëch (''Cyprinidae''). Òn mòże żëc m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 6g17xsgl1ln4kzvk3ktw6gbzean9pvr 14 7892 196848 163161 2026-04-28T18:43:32Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Lëdzë]] 196848 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Miemieckô]] [[Kategòrëjô:Lëdzë]] e1z0agoul9lcu73uigzj36nz837ytva 0 8206 196842 196246 2026-04-28T18:25:10Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 196842 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Stanisłôw Grónowsczi''' (pòl: ''Stanisław Gronowski'') (ùr. [[4 lëpinca]] [[1906]] rokù w [[Srôkòjce|Serakòjcach]]) – to béł ksądz. Pò maturze òn zaczął sztudérowac w Dëchòwnym Seminarium w Pelplënie. Tam téż ze­szedł sã z kaszëbską rësznotą. Pisôł lëstë z Aleksandrã Majkòwsczim. [[20 gòdnika]] 1930 rokù dostôł ksãżewsczé swiãcenia, a pri­micje miôł w Serakòjcach. Jakno ksądz béł pòsłóny do Kòscérznë, dze béł piãc lat. [[Stutthof]] to béł lager, do chtërnégò gò w wòjnie wësłelë. Òn ùznôł, że mù żëcé ùretała Matka Bòskô Swiónowskô, chtërni wôłtôrz je w [[Sjónowò|Swiónowie]]. Pò wòjnie òn béł w Chmielnie. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://stutthof.org/projekty/zeszyty/4/9.pdf {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Grónowsczi Stanisłôw}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Stutthof]] 5nrxcr03issqxnnjfktapvfcamf51yz 0 8459 196788 187572 2026-04-28T17:44:40Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Smãtarze]] 196788 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kluki cmentarz1.JPG|mały|Widzënk smãtôrza w [[Klëczi|Klëkach]]]] '''Smãtôrz Słowińców''' to je cerkwiszcze, na chtërnym czedës bëłë pògrzébë Słowińców i Słowińcków. Òni czedës mògle gadac [[Słowińsczi jãzëk|słowińsczim dialektã]]. Terô ten smãtôrz to je stôrodôwnota. Mòc trzimaniô sã tich Kaszëbów-lëtrów przë rodny mòwie, zwëku i tradicji miała swój czas. Jak napisôł ks. [[Bernard Zëchta]] w 1948 rokù jich ju prawie nie bëło. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Słowińcë]] [[Kategòrëjô:Smãtarze]] six2d4hr72rtz65o3m7plhr38yzynhn 0 8521 196840 186682 2026-04-28T18:23:00Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 196840 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Jerzi Nacel''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Jerzy Nacel) (ùr. [[1937]]) – przez wiele lat ùcził sztudérów [[Ùniwersytet Mediczny|Ùniwersytetu Medicznégò]] w [[Gduńsk]]ù. Ùsôdzca m.jin. historicznëch ùczbòwëch robòtów. J. Nacel mëslôł nad tim, żebë „Chemiô òglowô i òrganicznô” nie bëła le jednym dzélem Kaszëbsczi Encyklopedie Tematiczny. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * „Chemiô òglowô i òrganicznô” (2013) * „Biologiô. Spòdlowô wiédzô" (2018) - wespółautor [[Marión Jelińsczi]] [http://www.worldcat.org/oclc/1253101188 OCLC] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://worldcat.org/identities/viaf-309564567/ VIAF] * [https://www.worldcat.org/search?q=au%3AJerzy+Nacel&qt=results_page Worldcat] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Nacel Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] ab47tbk0ecvo9ex42jv90m4kc5uepp3 0 8533 196701 165533 2026-04-28T15:56:31Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196701 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rhodeus sericeus.jpg|mały|Zwëczajnô rëdówka]] '''Zwëczajnô rëdówka''' (''Rhodeus sericeus'') – to je ôrt rëbë z rodzëznë karpiowatëch (''Cyprinidae''). Òna mòże żëc m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] dx15bngtu6nfw6g5q25jcdabb42s7tl 0 8562 196594 190919 2026-04-28T14:22:06Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196594 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pojemniki.jpg|mały|Dwòjôczi z [[Chmielno|Chmielna]]]] [[Òbrôzk:Dwojaki 0211.jpg|mały|Dwòjôczi]] '''Dwòjôczi''' – bëłë znóną keramikòwą wërobiną m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] przez baro dłudżi czas. Przódë òne bëłë do noszeniô jestkù w pòle. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160305114843/http://kulturaonline.pl/w,chmielnie,nie,swieci,garnki,lepia,tytul,artykul,4209.html [[Chmielno]]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùchnia]] cxmh6g4hpn686luuvnjbygu4f28icrh 0 8563 196588 170322 2026-04-28T14:13:55Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196588 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SwissKeroseneLamp.jpg|mały|Pétrochòwô lampa]] '''Pétrochòwô lampa''' – bëła znónô m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], a pò wlanim do ji zbiérnika pétrochù swiécëła czej jesz nie bëło [[sztróm]]ù. Przódë òna bëła doma. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Lãpë]] 7j7jqon09ybwmgk1pgs0fg93mpdi9os 0 8570 196843 186538 2026-04-28T18:37:41Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196843 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cabalgata de Baltasar.JPG|mały|Trzej królowie w jinëch stronach]] '''Trzej królowie''' – na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] rôz czedës òni mielë [[bùrczibas]], bò "Trzej królowie bez bùrczibasa, to nie są żódné królowie". Ti knôpi spiéwelë kòlãdë, a chòdzelë òd chëczi do chëczi òd [[Gòdë|Gód]] do Trzech Królów. Jeden z nich miôł gwiôzdã i ją òbrôcôł, drëdżi trzimôł skarbónkã na dëtczi, a trzecy mógł miec krëczew, a nią psë òdnëkôwac. Gòspòdórze pitelë jich przed òdińdzenim: "A skąd wa jesta królowie?", tej òni gôdelë: "Òd wschòdu słuńca i szukóma kùńca". == Òbaczë téż == * [[Gwiôzdka]] * [[Królowie jadą]] == Lëteratura == * Malicki L.: Rok obrzędowy na Kaszubach, Wojewódzki Ośrodek Kultury, Gdańsk 1986[http://books.google.pl/books?ei=2ysCUZa7CMm3hAeJ_YCgCA&hl=pl&id=6dhBAAAAYAAJ&dq=malicki&focus=searchwithinvolume&q=trzej] * [[Bernard Zëchta|Sychta B]].: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t.VII(1976), s. 28 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.europeana.eu/portal/record/09404/AA09B2990ED5E3A1521A768B213540AAEF51659F.html] * [http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=59 1913r.] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] rjmkfdped7z313i367xq5808pfv34sk 0 8593 196833 187648 2026-04-28T18:19:21Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[wëstôwné òkno]] * [[ruta]] 196833 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:L-Tuer1.png|mały|Dwie dwiérzowé òcznice są we westrzódkù]] '''Òcznica''' – to je bezrësznô rama òbsadzonô bënë dwiérzowy abò òknowi òdemkłosce bùdinkù. == Òbaczë téż == * [[wëstôwné òkno]] * [[ruta]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òkna]] 96u5c6gq5qm5jhv06yxip3ujr6mq03w 196835 196833 2026-04-28T18:19:56Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196835 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:L-Tuer1.png|mały|Dwie dwiérzowé òcznice są we westrzódkù]] '''Òcznica''' – to je bezrësznô rama òbsadzonô bënë dwiérzowy abò òknowi òdemkłosce bùdinkù. == Òbaczë téż == * [[wëstôwné òkno]] * [[ruta]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òkna]] ied80ooqnkbyhs85udntwy0njvkf0ty 14 8594 196831 168701 2026-04-28T18:18:24Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szkło]] 196831 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Technika]] [[Kategòrëjô:Szkło]] dl5mkxd9qhgc7yw5vwor1b9q5kzc7n2 0 8603 196826 181307 2026-04-28T18:16:04Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196826 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Macreuse noire (4).JPG|mały|Bëkôcz – òna i òn w mùzeùm]] [[Òbrôzk:Melanitta nigra MHNT.ZOO.2010.11.19.5.jpg|mały| ''Melanitta nigra'']] '''Bëkôcz''' (''Melanitta nigra'') – to je strzédny wòdny ptôch z rodzëznë kaczkòwatëch. Òn mòże zëmòwac na ùbrzegù [[Bôłt]]u. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaczkòwaté]] 1ehepd5oj0cw9eo50lfo59ac8492ftj 0 8605 196813 184088 2026-04-28T18:12:33Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 196813 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Common Redshank Tringa totanus.jpg|mały|Torfnik]] [[Òbrôzk:Tringa totanus totanus MHNT.ZOO.2010.11.118.6.jpg|mały|''Tringa totanus totanus'']] '''Torfnik''' (''Tringa totanus'') – to je strzédny wanożny ptôch z rodzëznë bekasowatëch (''Scolopacidae''). Òn mòże żëc na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] b4akgefwlnluoett8ihi0ogq5plwgny 0 8606 196809 185283 2026-04-28T18:11:36Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 196809 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wood Sandpiper (Non-breeding) near Hodal I IMG 9633.jpg|mały|Błotnik]] [[Òbrôzk:Tringa glareola MHNT.ZOO.2010.11.117.1.jpg|mały|''Tringa glareola'']] [[Òbrôzk:Bosruiter foeragerend-4961636.webm|mały|left|Tringa glareola]] '''Błotnik''' (''Tringa glareola'') – to je strzédny wanożny ptôch z rodzëznë bekasowatëch (''Scolopacidae''). Òn mòże żëc na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 9fl8y28gm2yly2m2sudx3i6yy4nobcr 196816 196809 2026-04-28T18:13:18Z Iketsi 3254 -left 196816 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wood Sandpiper (Non-breeding) near Hodal I IMG 9633.jpg|mały|Błotnik]] [[Òbrôzk:Tringa glareola MHNT.ZOO.2010.11.117.1.jpg|mały|''Tringa glareola'']] [[Òbrôzk:Bosruiter foeragerend-4961636.webm|mały|Tringa glareola]] '''Błotnik''' (''Tringa glareola'') – to je strzédny wanożny ptôch z rodzëznë bekasowatëch (''Scolopacidae''). Òn mòże żëc na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 9von0g80gi7b5gp9qulvbvoz1dqdy2x 0 8658 196596 192806 2026-04-28T14:22:56Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Galileja]] 196596 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Nazrat.jpg|mały|Nazaret]] '''Nazaret''' ([[Hebrajsczi jãzëk|hebr]]. ‏''נצרת‎'', ''Nacerat''; [[Arabsczi jãzëk|arab]]. ‏''الناصرة‎'', ''An-Nasira'') – to je gard ò wiéchrzëznie 14,123 km² w [[Izrael|Jizraelu]]. Je to nôwiãkszé [[Arabowie|arabsczé]] gard w krôju ë dlôte czãsto je pòzëwane „arabsczą stolëcą Jizraela”. Stanòwi gòspòdarczą, pòliticzną, kùlturalną ë medialną stolëcã jizraelsczich [[Arabowie|Arabów]]. Ùstôw panëjące w gardzë są wôżnim indikatorem ùstawów panëjącich w arabsczej spòlëznë Jizraela. W [[Ewanieliô|Ewanieliach]] Nazaret òstało przedstawione jakno môl dorôstaniô [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]], w związkù z czim wëbùdowano tuwò lëczné sanktuaryja wdôru wëdarzeniô [[Biblëjô|biblijni]]. Stały sã òne célim [[Pielgrzimka|pielgrzimek]] [[Chrzescëjanizna|chrzescëjón]]. == Òbaczë téż == * [[Galileja]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jizrael]] 3h4er3ualadrnvqx3flffvg9j211pw0 196600 196596 2026-04-28T14:25:53Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Izrael]] 196600 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Nazrat.jpg|mały|Nazaret]] '''Nazaret''' ([[Hebrajsczi jãzëk|hebr]]. ‏''נצרת‎'', ''Nacerat''; [[Arabsczi jãzëk|arab]]. ‏''الناصرة‎'', ''An-Nasira'') – to je gard ò wiéchrzëznie 14,123 km² w [[Izrael|Jizraelu]]. Je to nôwiãkszé [[Arabowie|arabsczé]] gard w krôju ë dlôte czãsto je pòzëwane „arabsczą stolëcą Jizraela”. Stanòwi gòspòdarczą, pòliticzną, kùlturalną ë medialną stolëcã jizraelsczich [[Arabowie|Arabów]]. Ùstôw panëjące w gardzë są wôżnim indikatorem ùstawów panëjącich w arabsczej spòlëznë Jizraela. W [[Ewanieliô|Ewanieliach]] Nazaret òstało przedstawione jakno môl dorôstaniô [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]], w związkù z czim wëbùdowano tuwò lëczné sanktuaryja wdôru wëdarzeniô [[Biblëjô|biblijni]]. Stały sã òne célim [[Pielgrzimka|pielgrzimek]] [[Chrzescëjanizna|chrzescëjón]]. == Òbaczë téż == * [[Galileja]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Izrael]] nqotkaez40ox61np59atkb3yp0dtosk 0 8659 196601 192817 2026-04-28T14:26:21Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Galileja]] * [[Nazaret]] 196601 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tiberias P5310012.JPG|mały|Tiberiada]] '''Tiberiada''' ([[Hebrajsczi jãzëk|hebr.]] '' טבריה'') – to je gard ò wiéchrzëznie 10,671 km² w [[Izrael|Jizraelu]]. == Òbaczë téż == * [[Galileja]] * [[Nazaret]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Izrael]] e2gsfu2or4o2wzrpe5m93te01n021uc 0 8668 196830 187561 2026-04-28T18:17:58Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[głëché òkno]] * [[ruta]] 196830 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bruxelles rue des Chartreux 18.jpg|mały|Wëstôwné òkno]] '''Wëstôwné òkno''' – to je plac za rutą, w chtërnym mòże wëstawic np. to co je na sprzedôż. == Òbaczë téż == * [[głëché òkno]] * [[ruta]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òkna]] oeeyxix7xfg0iwwkeof0lqp9u6xbx9b 196837 196830 2026-04-28T18:20:20Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196837 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bruxelles rue des Chartreux 18.jpg|mały|Wëstôwné òkno]] '''Wëstôwné òkno''' – to je plac za rutą, w chtërnym mòże wëstawic np. to co je na sprzedôż. == Òbaczë téż == * [[głëché òkno]] * [[ruta]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òkna]] 6in4wtmar35ui7kf2vzj1kfy2uv6hwq 196838 196837 2026-04-28T18:20:36Z Iketsi 3254 [[]] 196838 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bruxelles rue des Chartreux 18.jpg|mały|Wëstôwné òkno]] '''Wëstôwné òkno''' – to je plac za [[Ruta|rutą]], w chtërnym mòże wëstawic np. to co je na sprzedôż. == Òbaczë téż == * [[głëché òkno]] * [[ruta]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òkna]] eob1qz9izgxrbcq0sc7d78wa3m5jcf4 0 8693 196667 195064 2026-04-28T15:34:29Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] 196667 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Idioma rusino.PNG|mały|]] '''Rusynsczi jãzëk''' (rusyn. ''русиньскый язык'', ''руски язик'') – jãzëk z [[pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwòsłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]], chtërnym gôdô wiãcy jak 70&nbsp;000 [[Rusyni|Rusynów]].<ref>[https://www.ethnologue.com/language/rue/ Rusyn] at [[:en:Ethnologue|''Ethnologue'']] (25th ed., 2022)</ref> Rusynskòjãzëczné lëdztwò mieszkô téż w [[Słowackô|Słowacczi]], [[Pòlskô|Pòlsce]], [[Serbiô|Serbii]], [[Rumùńskô|Rumùńsczi]], [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónych Krajach Americzi]]. == Przëmiôr ùżëcô == === Òjcze nasz === :Отче наш, котрый єсь на небесах, :няй святить ся твоє імя, :няй прийде твоє Царьство, :няй ся дїє твоя воля, :як на небі, так і на земли. :Хлїб наш каждоденный дай нам днесь :і одпусть нам нашы довгы, :так як і мы одпущаме своїм довжникам, :і не приведь нас до покушіня, :но ослободь нас од лукавого. :Бо Твоє є Царство и сила, и слава во вікы. Амінь. == Òbaczë téż == * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * ''A new Slavic language is born. The Rusyn literary language in Slovakia.'' Ed. Paul Robert Magocsi. New York 1996. * Magocsi, Paul Robert. ''Let's speak Rusyn. Бісідуйме по-руськы.'' Englewood 1976. * Aleksandr Dmitrievich Dulichenko. ''Jugoslavo-Ruthenica. Роботи з рускей филолоґиї.'' Нови Сад 1995. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://lemko.org/polish/zakorzenienie/index.html ({{Jãz.|pl}}) {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] apym92d71ycch7mhob2i5j493u8w8x7 0 8705 196841 181844 2026-04-28T18:24:20Z Iketsi 3254 - → – 196841 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Brda spływ kajakowy 04.07.10 p.jpg|mały|[[Brda]] kòl Kònarzënków]] '''Kònarzënczi''' – są [[Kaszëbë|kaszëbską]] wsą w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Kònôrzënë|gminie Kònôrzënë]]. Tu ùrodzył sã [[Wòjcech Lemańczik]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/322 Konarzynki w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gmina Kònôrzënë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] nw8sqhrrk9waubotjdum8xgm4g11hkw 0 9018 196802 191794 2026-04-28T18:08:08Z Iketsi 3254 [[Magùrsczi Nôrodny Park]] 196802 wikitext text/x-wiki [[File:Lemko z Krynicy.jpg|thumb|Лемко 1870]] [[File:Narodna nosnja petrovci.jpg|thumb|Łemkòwie]] [[File:Lemko Region with modern state borders (English).png|thumb|250px|Mapa]] '''Łemkòwie''' – to są lëdze, chtërnich wiele czedës mieszkało tam gdze dzysô je [[Magùrsczi Nôrodny Park]]. Òni jesz czasã gôdają pò łemkòwskù. Pò nich òstałë cerkwie ë smãtarze - szlach roznëkaniô jich pò II swiatowi wòjnie. Òni tam bëlë pasturze ë małi gbùrze. Cerkwie są gwësnym dokôzã artisticzny szmaczi Łemków. To są òbiektë bùdowóné z prôwdzewim mésterstwã. Niechtërné cerkwie mają òbjãté katolëcë. Historijô Łemków nie je za długô. Midzë 14. a 16. w. przëszlë w Nisczi Besczid wòłosczi pasturze, chtërni sã mieszelë z lëdztwã pòlsczim, słowacczim ë rusczim. Terô to prawie są Łemkòwie. Pò II swiatowi wòjnie bëło przesédloné kòle 80 tës. Łemków. Dzél jich trafił na Pòmòrską ë [[Sląsk]], a dzél za wschòdną grańcã. Chòc pò 1956 rokù dzél Łemków przëjachôł nazôd w swòje stronë, to jich kùltura je barżi dlô wsë, a wiedno kąsk przegriwô z kùlturą gardu. Dzysô nicht sã nie sromô, że je Łemkã. Òni mieszkają téż w [[Wòjwòdina|Wòjwòdinie]] i [[Kanada|Kanadze]]. == Bùtnowé lënczi == * [http://www.mojasocjologia.pl/articles.php?article_id=131 Łemkòwie] * [https://web.archive.org/web/20231208001706/http://odroda.kaszubia.com/03-07/ec_voj.htm Wòjwòdina] {{stub}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] el6zqt0kmlw2xjqle1nh91fajvc5gfd 196804 196802 2026-04-28T18:08:51Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Magùrsczi Nôrodny Park]] 196804 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lemko z Krynicy.jpg|mały|Лемко 1870]] [[Òbrôzk:Narodna nosnja petrovci.jpg|mały|Łemkòwie]] [[Òbrôzk:Lemko Region with modern state borders (English).png|mały|Mapa]] '''Łemkòwie''' – to są lëdze, chtërnich wiele czedës mieszkało tam gdze dzysô je [[Magùrsczi Nôrodny Park]]. Òni jesz czasã gôdają pò łemkòwskù. Pò nich òstałë cerkwie ë smãtarze - szlach roznëkaniô jich pò II swiatowi wòjnie. Òni tam bëlë pasturze ë małi gbùrze. Cerkwie są gwësnym dokôzã artisticzny szmaczi Łemków. To są òbiektë bùdowóné z prôwdzewim mésterstwã. Niechtërné cerkwie mają òbjãté katolëcë. Historijô Łemków nie je za długô. Midzë 14. a 16. w. przëszlë w Nisczi Besczid wòłosczi pasturze, chtërni sã mieszelë z lëdztwã pòlsczim, słowacczim ë rusczim. Terô to prawie są Łemkòwie. Pò II swiatowi wòjnie bëło przesédloné kòle 80 tës. Łemków. Dzél jich trafił na Pòmòrską ë [[Sląsk]], a dzél za wschòdną grańcã. Chòc pò 1956 rokù dzél Łemków przëjachôł nazôd w swòje stronë, to jich kùltura je barżi dlô wsë, a wiedno kąsk przegriwô z kùlturą gardu. Dzysô nicht sã nie sromô, że je Łemkã. Òni mieszkają téż w [[Wòjwòdina|Wòjwòdinie]] i [[Kanada|Kanadze]]. == Òbaczë téż == * [[Magùrsczi Nôrodny Park]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.mojasocjologia.pl/articles.php?article_id=131 Łemkòwie] * [https://web.archive.org/web/20231208001706/http://odroda.kaszubia.com/03-07/ec_voj.htm Wòjwòdina] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] gjnopa0fl6fuahc48t7yz6boqfjf3ux 0 9019 196795 169653 2026-04-28T17:59:02Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Parczi]] 196795 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Logo Magurskiego Parku Narodowego.svg|mały|Logò parkù]] [[Òbrôzk:Krempna - widok ogólny.JPG|mały|]] '''Magùrsczi Nôrodny Park''' ò wiéchrzëznie 194,39 km² (założony w 1995 rokù) òbrëmiô np. wiele [[las]]ów w Pòlsce kòl grańcë ze [[Słowackô|Słowacką]]. Tu żëją taczi ptôchë jak: [[mësznik]], [[czôrny bòcón]] i jin. Ten park je wôżny dlô turisticzi. Tu mieszkô dzél [[Łemkòwie|Łemków]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Parczi]] l6vnb4nps46qvb5fgn9jfgul49ibhcl 196803 196795 2026-04-28T18:08:27Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Łemkòwie]] 196803 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Logo Magurskiego Parku Narodowego.svg|mały|Logò parkù]] [[Òbrôzk:Krempna - widok ogólny.JPG|mały|]] '''Magùrsczi Nôrodny Park''' ò wiéchrzëznie 194,39 km² (założony w 1995 rokù) òbrëmiô np. wiele [[las]]ów w Pòlsce kòl grańcë ze [[Słowackô|Słowacką]]. Tu żëją taczi ptôchë jak: [[mësznik]], [[czôrny bòcón]] i jin. Ten park je wôżny dlô turisticzi. Tu mieszkô dzél [[Łemkòwie|Łemków]]. == Òbaczë téż == * [[Łemkòwie]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Parczi]] syoiil9j1pyfp44w6pixdcxqp6hg37f 0 9175 196798 183152 2026-04-28T18:03:17Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Słowińsczi Nôrodny Park]] 196798 wikitext text/x-wiki '''Bòléńc''' – to bëła wies w [[Gmina Smôłdzëno|gminie Smôłdzëno]], tam gdze terô je [[Słowińsczi Nôrodny Park]]. W ni bëlë [[Rëbôk|rëbôcë]], ale wiater przenôszô tu piôsk z placa na plac, a zasëpôł wies. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Słowińcë]] [[Kategòrëjô:Słowińsczi Nôrodny Park]] pyd8v4fsrq8qd5tafbdxxpbmf4kvjr3 0 9252 196593 169146 2026-04-28T14:21:18Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196593 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bunsen burner nozzle.jpg|mały|Pôlëdło]] '''Pôlëdło''' – to je przërëchtënk do grzôniô wësoczima temperaturama przez spôlëwanié gazu abò jinégò [[òpôł]]u. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.skarbnicakaszubska.pl/dokumenty/slowniki/pol-kasz/o.pdf]<!-- nie znalazłem --> {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Technika]] 53n91zdyh9je2sihwn98wzza087rwqs 196603 196593 2026-04-28T14:34:24Z Iketsi 3254 Galeriô 196603 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bunsen burner nozzle.jpg|mały|Pôlëdło]] '''Pôlëdło''' – to je przërëchtënk do grzôniô wësoczima temperaturama przez spôlëwanié gazu abò jinégò [[òpôł]]u. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Bunsen burner flame types.jpg| Òbrôzk:Spiritusbrenner.JPG </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.skarbnicakaszubska.pl/dokumenty/slowniki/pol-kasz/o.pdf]<!-- nie znalazłem --> {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Technika]] c65tv5nkisba7xce2w5hjfwol30fb0k 0 9296 196595 196287 2026-04-28T14:22:32Z Iketsi 3254 ' px'→'px' 196595 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PalmercarpenterA.jpg|mały|Krãcëszk – wiercenié dzurë [[Syder|sydrem]]]] '''Krãcëszk''' – to je przërëchtënk do rãcznégò wierceniô dzurów [[Syder|sydrem]]. == Òbaczë téż == * [[Zégarméster]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Technika]] ssee48zzfar5kxokzfa8fie3ukge87z 0 9323 196834 187551 2026-04-28T18:19:46Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[wëstôwné òkno]] * [[ruta]] * [[òcznica]] 196834 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Taby kyrka window.jpg|mały|Cemny òknownik pòd òknem]] '''Òknownik''' – to je dólne wëkùńczenié scanë pòd òknem. == Òbaczë téż == * [[wëstôwné òkno]] * [[ruta]] * [[òcznica]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òkna]] ncvv9gs0x0g755i74md4v67t8evaze5 0 9330 196687 169065 2026-04-28T15:49:43Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196687 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Eutrigla gurnardus.jpg|mały|Mòrsczi kùrk]] '''Mòrsczi kùrk''' (''Eutrigla gurnardus'') – to je ôrt rëbë z rodzëznë kùrkòwatëch. Òn żëje m.jin. w [[Bôłt|Bôłce]]. Rëbôcë gò łowią do jedzeniô. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] kqt6n94yftpltsg5rw4uumzz8fvqxzw 0 9338 196644 187666 2026-04-28T15:19:13Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Ùran]] 196644 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Urania Pio-Clementino Inv293.jpg|mały|Ùraniô]] '''Ùraniô''' – to je [[mùza]] gwiôzdowiédzë. == Òbaczë téż == * [[Ùran]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] rr3qmux9i2ir7ty7f7taj1rngkyvj0b 196645 196644 2026-04-28T15:19:22Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196645 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Urania Pio-Clementino Inv293.jpg|mały|Ùraniô]] '''Ùraniô''' – to je [[mùza]] gwiôzdowiédzë. == Òbaczë téż == * [[Ùran]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] qn3nmjmidmtdcoytr9z7mzqldk84lvm 0 9390 196689 183364 2026-04-28T15:52:28Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196689 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Misgurnus fossilis 2009 G1.jpg|mały|300px|Piskòrz]] '''Piskòrz''' (''Misgurnus fossilis'') – to je ôrt rëbë z rodzëznë piskòrzowatëch (''Cobitidae''). Òn mòże żëc w [[Stôw|stawie]]. Jak gò wëdostónie z wòdë tedë òn jakbë gwiżdże. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 252ttxvyymqmvmvh2j8wcj3m9eju5w7 0 9438 196702 193278 2026-04-28T15:56:50Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196702 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Silurus glanis 02.jpg|mały|Zwëczajny wąsôcz]] '''Zwëczajny wąsôcz''' (''Silurus glanis'') – to je rëba z rodzëznë wąsôczowatëch (''Siluridae''). Czedës na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] bëło dosc wiele tich rëbów. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] iibx4yldlej7o3w56cvw33vgys2s03p 0 9570 196582 181991 2026-04-28T14:09:56Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196582 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Andriolli Gromniczna.jpg|mały|Kaszëbi czasã robile zapôloną gromicą krziż na balce pòd pòsową]] [[Òbrôzk:Birch tree destroyed by lightning - bark.jpg|mały|left|Brzózka pòtemu jak w niã piorën trzasł]] '''Gromica''' – to je wiôlgô wòskòwô swiéca, chtërną brëkùją niejedny chrzescëjónie np. [[Katolëcczi Kòscół|katolëcë]]. [[Kaszëbi]] gôdele, że gromica òdgóniô diôbła, grzmòt i òdżin. Biwało tak, że Kaszëbi robile zapôloną gromicą [[krziż]] na balce pòd pòsową, żebë piorën nie trzasł w chëcze. Jak chtos ùmiérô zapôliwają mù gromicą, żebë mù swiécëła òb drogã na drëdżi swiat. Dobrze je jak wòda (jezoro, rzéka) dzeli wies òd [[smãtôrz]]a, ale jak ji ni ma a ùmarłi bë mògł bëc [[wieszczi]]m to trzeba mù pòd pôchë i na piersë pòłożëc krziżiczi zrobioné z gromicë. == Lëteratura == * Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków, t. I (1967), s. 366. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] 3wbbnrr766gbkcomm8uftz4t51lrb57 0 9860 196815 183977 2026-04-28T18:13:04Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] 196815 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20130428T132506 - Blijdorp - 600mm - ISO 200 - F8.0 - 1 500s - DMC-G2.jpg|mały|Zmieniwné bataliónë]] [[Òbrôzk:Calidris pugnax pugnax MHNT.ZOO.2010.11.117.6.jpg|mały|''Calidris pugnax pugnax'']] '''Zmieniwny batalión''' (''Philomachus pugnax'') – to je ôrt strzédnégò wanożnégò ptôcha z rodzëznë bekasowatëch (''Scolopacidae''). Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] mòże òn jesz gdzes biwô. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] ir82hxh9m6hfykwg5aukbijpzbv9ld8 0 9875 196706 171047 2026-04-28T15:58:15Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} 196706 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Eperlano.jpg|mały|Sztinka]] '''Sztinka''' (''Osmerus eperlanus'') – to je rëba z rodzëznë sztinkòwatëch (''Osmeridae''). Mòże na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] jesz są te rëbë. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.pivi.de/stint/ {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 8ahf9fol2t1pv2w7iuwh5kv27io3sha 0 9975 196827 171295 2026-04-28T18:17:04Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Głëché òkno]] * [[Wëstôwné òkno]] 196827 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Praha, Stresovice - Na Malovance 14 (okno I).jpg|mały|220px|Rutë w òknie]] '''Ruta''' – to je plaskatô tôfla szkła w òknie. Jak ruta je zaropiałô, to przez nią je lëchò widzec. == Òbaczë téż == * [[Głëché òkno]] * [[Wëstôwné òkno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Szkło]] d7g48y5x8wcdb3opbbq8pp1rx7f7yhk 196828 196827 2026-04-28T18:17:12Z Iketsi 3254 -220px 196828 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Praha, Stresovice - Na Malovance 14 (okno I).jpg|mały|Rutë w òknie]] '''Ruta''' – to je plaskatô tôfla szkła w òknie. Jak ruta je zaropiałô, to przez nią je lëchò widzec. == Òbaczë téż == * [[Głëché òkno]] * [[Wëstôwné òkno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Szkło]] egksxokh7a2l1vxmlgy8uhbeu32kpca 196832 196828 2026-04-28T18:18:32Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Òkna]] 196832 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Praha, Stresovice - Na Malovance 14 (okno I).jpg|mały|Rutë w òknie]] '''Ruta''' – to je plaskatô tôfla szkła w òknie. Jak ruta je zaropiałô, to przez nią je lëchò widzec. == Òbaczë téż == * [[Głëché òkno]] * [[Wëstôwné òkno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òkna]] tizalmjqarr56r12xlamojrnfpsi6t1 196836 196832 2026-04-28T18:20:08Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ wg 196836 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Praha, Stresovice - Na Malovance 14 (okno I).jpg|mały|Rutë w òknie]] '''Ruta''' – to je plaskatô tôfla szkła w òknie. Jak ruta je zaropiałô, to przez nią je lëchò widzec. == Òbaczë téż == * [[głëché òkno]] * [[wëstôwné òkno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òkna]] lgqjob4ez3w417jiol5b4v6plqbcxao 196839 196836 2026-04-28T18:21:01Z Iketsi 3254 [[òkno]] 196839 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Praha, Stresovice - Na Malovance 14 (okno I).jpg|mały|Rutë w òknie]] '''Ruta''' – to je plaskatô tôfla szkła w [[Òkno|òknie]]. Jak ruta je zaropiałô, to przez nią je lëchò widzec. == Òbaczë téż == * [[głëché òkno]] * [[wëstôwné òkno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Òkna]] 49xcl7yn14yyx7rmcuw886la153mxte 0 10076 196708 181343 2026-04-28T15:59:08Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Stôrnia]] 196708 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Limanda limanda.jpg|mały|Zëmnica]] '''Zëmnica''' (''Limanda limanda'') – to je ôrt rëbë z rodzëznë flińdrowatëch (''Pleuronectidae''). Òna żëje m. jin. w [[Bôłt|Bôłce]]. == Òbaczë téż == * [[Stôrnia]] == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1973, tom VI, s. 214 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] b08wguyip2t7v3wxulgn39d66u7pzn5 0 10093 196829 195754 2026-04-28T18:17:31Z Iketsi 3254 * [[ruta]] 196829 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rees - Am Bär1-Koenraad Bosman 01 ies.jpg|mały|Głëché òkno]] '''Głëché òkno''' – to je jakbë zamùrowóné òkno w scanie [[bùdink]]ù. == Òbaczë téż == * [[òkno]] * [[cegła]] * [[ruta]] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Architektura]] dfi64flbh2je7omsfbvpwlfsliqrhus 0 10098 196784 171940 2026-04-28T17:41:11Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Kòło]] 196784 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Trike on the road.jpg|mały|Trzëkòlé]] '''Trzëkòlé''' – to je motorowô tërlëka na trzech kòłach. == Òbaczë téż == * [[Kòło]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] 1dsb6bd84is9xewbkrl3nyykusvuwdo 0 10261 196663 190171 2026-04-28T15:30:56Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] 196663 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=000066| farba=ffffff| apartne miono=українська мова| kraj, òbénda1= [[Ùkrajina]], [[Pòlskô]], [[Madżarskô]], [[Serbiô]] ë jinsze| lëczba= kòl 45 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] ***'''Ùkrajinsczi jãzëk'''| alfabét= cërëlicô| kraj, òbénda2=[[Ùkrajina]], [[Pòdniéstrze]] | agencëjô=Ùkrajińskô nôrodnô akademjiô nôùków| iso1=uk| iso2=ukr| iso3=ukr| sil=UKR| kòd=uk| znankównik=Ùkrajina| jãzëk=ùkrajińsczi|znankòwnik2=ùkrajińsczégò }} '''Ùkrajińsczi jãzëk''' (ùkr. ''українська мова'') – jãzëk z [[Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwòsłowiańsczégò karna]] [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Gôdô nim kòl 45 mln lëdzy, wikszi dzél jaczich mieszkô w [[Ùkrajina|Ùkrajinie]]. Òn je państwòwim jãzëkã w Ùkrajinie i jednym z państwòwich jãzëków w [[Naddniestrzé|Naddniestrzu]]. Ùkrajińskòjãzëczné lëdztwò mieszkô téż w [[Biôłorëskô|Biôłorësczi]], [[Mòłdawskô|Mòłdawsczi]], [[Pòlskô|Pòlsce]], [[Ruskô|Rusczi]], [[Rumùńskô|Rumùńsczi]], [[Słowackô|Słowacczi]], [[Kazachstan]]ie, [[Argentina|Argentinie]], [[Brazylskô|Brazylsce]], [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britaniji]], [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónych Krajach Americzi]]. Wedle genealogii nôblëższim ùkrajińsczimù je [[biôłorusczi jãzëk]]; òd IX-XI st. òbadwa jãzëczi dzélowò fòrmowałë sã na pòspólnym dialektowim spòdlim – òsoblëwie nordowé dialektowé karno ùkrajińsczégò jãzëka twòrzi dialektowé ''continuum'' ze skrôwnyma pôłniowima biôłorusczima gwarama [[Pòlesé|Pòleségò]]. W [[Strzédnowiek|strzédnowiekù]] òbadwa nôrodë miałë pospólny jãzëk w knégach. [[Òbrôzk:WIKITONGUES- Vira speaking Ukrainian.webm|mały|left|Ùkrajińsczi jãzëk]] Wespółczasno dlô zapisu ùkrajińsczégò jãzëka ùżiwô sã adaptowóny [[cyrilica|cyrilicë]], jakô skłôdô sã z 33 lëtrów. Òsoblëwòscą ùkrajińsczégò alfabétu (w przërównanim z jinëma cyrilicczima) je brëkòwanié lëtrów [[Ґ]], [[Є]] a [[Ї]]. {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ґ ґ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Є є | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | І і | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ї ї | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щ щ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я | | | |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Ukrainian-Kashubian Ukrainian - Kashubian] [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] svkmtz8pr1vzrf9z8o2supbl4rn3msi 0 10310 196638 194657 2026-04-28T15:16:21Z Iketsi 3254 kat. 196638 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Solar System true color.jpg|mały|upright=1.5|Słuńce, planetë i karzełkòwi planetë Słuńcowégò Ùstawù]] '''Słuńcowi Ùstôw''' – '''planétny ùstôw''', jaczi òbjimô [[Słuńce]] i grawitacyjno sparłãczony z nim niebiesczi cała. Ne cała to òsem planetów, jich 173 znóné ksãżëcë<ref>[http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_discovery ''Planetary Satellite Discovery Circumstances'']</ref>, piãc karzełkòwëch planetów i miliardë (a mòżlëwé, że i biliónë) môłëch całów Słuńcowégò Ùstawù, do jaczich nôleżą planetojidë, kòmetë, meteorojidë i midzëplanétowi pich. Szesc òd osme planetów i trzë karzełkòwi planetë mają nôtërné satelitë, zwóné ksãżëcama. Kòżdô bùtnowô planeta je òbrëmionô piersceniama, jaczé skłôdają sã z midzëplanétowégò pichù. Wszëtczé planetë – òkróm [[Zemia|Zemi]] i [[Ùran]]a (chtëren zawdzãcziwô pòzwã grecczémù bóżstwù Ùranosowi) – noszą miona bóżstwów z rzimsczi mitologie. Centrum Słuńcowégò Ùstawù je [[Słuńce]], jaczé zawiérô 99,86% znóny masë tegò ùkładu i dominëje w nim grawitacyjno<ref>Patricia Barnes-Svarney, ''Asteroid: Earth Destroyer Or New Frontier'', s. 37, ISBN 7382-0885-X.</ref>. [[Jupiter]] i [[Saturna]], dwa nôwikszi cała òrbitującé wkół Słuńca, stanowią wiãcy niż 90% pòòstałi masë ùkładu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw| ]] 46fl4rsd6lpuoeqxdy3e4i9e4wcwrvx 0 10313 196694 172637 2026-04-28T15:53:45Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196694 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Scaus u0.gif|mały|''Scomber australasicus'']] '''Sledzón''' (''Scomber'' L.) – to je szlach rëbów z rodzëznë sledzónowatëch (''Scombridae''). Jich ôrt żëje m. jin. w [[Bôłt|Bôłce]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] gnw633qy71jxeik2hxg35vrxoh0d10m 0 10352 196739 188911 2026-04-28T17:05:44Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Bùlwnica]] 196739 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ladybird.jpg|mały|Gòdzynka sédemkropka]] [[Òbrôzk:Ladybug aphids.JPG|mały]] [[Òbrôzk:Coccinella septempunctata ova.jpg|mały|Jaja]] [[Òbrôzk:Ladybird May 2008-1.jpg|mały|Pònarwa]] [[Òbrôzk:Coccinella septempunctata in copula.ogv|mały|Kòpólacjô]] '''Gòdzynka sédemkropka''' ([[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Cocinella septempunctata'') – [[chrząszcz]] z rodzëznë [[Gòdzynkòwaté|gòdzynkòwatëch]]. Pòwszechnie wëstãpùje w [[Eùropa|Eùropie]]. == Wëzdrzatk == Gòdzynka sédemkropka mô òwalny, wëpùkłi sztôłt i je dłudżé do 8 mm. Ji głowa, nodżi i krzebt są czôrné, z biôłą plamką z dwóch stronów. Pòkrëwë gòdzynczi sédemkropczi są czerwioné, a na nich je sédmë kropków, trzë pò òbù stronach i jedna na westrzódkù. [[Òbrôzk:Ladybug aphids.JPG|mały|Gòdzynka i mszëce]] == Jôda == Gòdzynka sédemkropka jé [[mszëce]]. Dorosłô gòdzynka ùmie zjesc wiele mszëców òb dzéń, a ji pònarwa czileset. == Wëstąpòwanié == [[Eùropa]], [[Azëjô|Azjô]], [[Nordowô Amerika]] == Strzodowiskò == Chrząszcz je tam, dze są mszëce. Gòdzynkã sédemkropkã mòżna trafic na pòlach, w sadach i na łąkach. [[Òbrôzk:Ladybird May 2008-1.jpg|mały|Pònarwa ''C. septempunctata'']] == Rozwij == Gòdzynka sédemkropka składô żôłté, òwalné jaja w lëczbie kòl 40 szt. na rozmajitëch czãscach roscënów, chtërne òstałé zaatakòwóné przez mszëce. Z jaj wëchôdają pònarwë. Òne są niewiôldżé, dosc grëbé i czôrné. Na bòkù mają apfelzynowé plachë. == Jinszé == Czëde gòdzynka sédemkropka je zagrożonô, wëdzelëwô trëjącą [[hemolimfa|hemolimfã]]. == Gòdzynkòwaté Pòlsczi == * Gòdzynka sédemkropka (''Coccinella septempunctata'') * ''Adalia bipunctata'' * ''Anatis ocellata'' * ''Psyllobora vigintiduopunctata'' * ''Hippodamia tredecimpunctata'') * ''Subcoccinella vigintiquatuorpunctata'' * ''Propylea quatuordecimpunctata'' * ''Calvia quatuordecimguttata'' * ''[[Harmonia axyridis]]'' * ''Calvia decemguttata'' == Kaszëbsczé òkreslenia gòdzynczi == * bòrówka * bòrowiczka * bòrowiónka * bòrowôcoteczka * bòrowô mateczka * lëtewka * lëtewniczka * pakóweczka * pòpruszka * mòtileczka * mòrówka * pòpieleczka == Òbaczë téż == * [[Bùlwnica]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160304190650/http://www.colpolon.biol.uni.wroc.pl/coccinella%20septempunctata.htm ''Coccinella septempunctata Linnaeus, 1758''] * [http://natura.wm.pl/zwierzeta/171/Biedronka-siedmiokropka ''Biedronka siedmiokropka''] [[Kategòrëjô:Òwadë]] nx8to9w92w97q8odjnkstnjon22jdbq 0 10363 196693 176343 2026-04-28T15:53:36Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196693 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sardina pilchardus 2011.jpg|mały|Eùropejskô sardinka]] '''Sardinka''' – to je szlach rib z rodzëznë sledzowatëch (''Clupeidae''). W nim je jeden ôrt [[eùropejskô sardinka]]. To je rëba do jedzeniô. Òna żëje m.jin. w [[Nordowé Mòrzé|Nordowim Mòrzu]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] o1jxccgeb9jp40xleh6rpkqnyhnu80w 0 10365 196682 175992 2026-04-28T15:48:33Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196682 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ansjovis.jpg|mały|Eùropejskô sardela]] '''Eùropejskô sardela''' (''Engraulis encrasicolus'') – to je ôrt mòrsczi rëbë z rodzëznë sardelowatëch (''Engraulidae''). Òna żëje np. w [[Nordowé Mòrzé|Nordowim Mòrzu]]. To je rëba do jedzeniô. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] id5c8z9zq6qy3za8xzq67b7xnfs3x0y 0 10432 196734 174570 2026-04-28T17:02:33Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196734 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata).jpg|mały|''Leptinotarsa decemlineata'']] '''Bùlwnica''' (abò '''stonka''', '''bùlewnô stonka'''; [[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Leptinotarsa decemlineata'') – chrząszcz z rodzëznë ''Chrysomelidae''. Szkódnik bùlwòwëch ùprôw. == Wëzdrzatk == Bùlewnô stonka mô òwalny, wëpùkłi sztôłt. Ji głowa, nodżi i krzebt są żôłté, na karkù mô czôrné plamë. Ji pòkrëwë są żółté, na chternëch je dzesãc czôrnëch pasów. Òczë stonki są pò òbù stronach głowë. [[òbrôzk:Colorado potato beetle.jpg|mały|Bùlewnô stonka]] == Jôda == Bùlewnô stonka jé lëstë, łodëdżi i kwiatë bùlwów. == Rozwij == Bùlewnô stonka składô môłé apfelzynowé, òwalné jaja w dosc wielny lëczbie, kòl. 800 szt., wiedno w spòdkù bùlewnëch lëstów, cobë je òchronic przed słuńcã i deszczã. Z jaj wëchôdają pònarwë. Òne są niewiôldżé, dosc grëbé i różewé. Na bòkù mają czôrné plachë. == Wëstãpòwanié == Na swiece znónëch je kòl 35 tësąców żëjącëch wespółczasno gatënków stonkòwatëch, wëstãpùjącëch na wszëtczich kòntinentach òkróm [[Antarktyda|Antarktidë]]. W [[Europa|Eùropie]] wëstãpùje ich kòl 600 gatënków. Pòlsczi gatënczi stonkòwatëch òprócz bùlewny stonczi to m.jin.: [[Entomoscelis adonidis]], i [[Melasoma vigintipunctata]]. Bùlewnô stonka pòchôdô z [[Kolorado]] (USA). W Eùropie pòjawiła sã w XIX i XX wiekù. Przëwloklë ją òkrãtniczi na pòkładze òkrãta. [[Òbrôzk:Potato beetle diffusion.jpg|mały|Wëstãpòwanié]] == Biéda bùlewny stonczi w Pòlsce == W latach 1929-1938 bùlewnô stonka wëstãpòwała w Pòlsce leno spòradëcznie. Zôczątk zmianë na lëchi zrëszëniô sã w 50-tëch latach. Òna rozmieje zabic całi pòle z bùlwama. Bùlewnô stonkã mòże zniszczëc sã przez [[zbiérk pònarwë]] abò [[chemiô|chemicznie]]. Nôtëralnym riwalã bùlewny stonczi je [[łówny bażant]], chtërny zjada ji pònarwë . == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]], ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 90. * Jan Boczek, ''Nauka o szkodnikach roślin uprawnych'', Warszawa: Wydawnictwo SGGW, 1995, s. 17 * Zdzisław Zblewski, ''Leksykon PRL-u'', Kraków: Znak, 2000, s. 146. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] pqdyvqymutm1sbr1y49apwhebd5kp4k 196735 196734 2026-04-28T17:03:24Z Iketsi 3254 Òbrôzk 196735 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Potato beetle diffusion.jpg|mały|''Leptinotarsa decemlineata'']] '''Bùlwnica''' (abò '''stonka''', '''bùlewnô stonka'''; [[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Leptinotarsa decemlineata'') – chrząszcz z rodzëznë ''Chrysomelidae''. Szkódnik bùlwòwëch ùprôw. == Wëzdrzatk == Bùlewnô stonka mô òwalny, wëpùkłi sztôłt. Ji głowa, nodżi i krzebt są żôłté, na karkù mô czôrné plamë. Ji pòkrëwë są żółté, na chternëch je dzesãc czôrnëch pasów. Òczë stonki są pò òbù stronach głowë. [[òbrôzk:Colorado potato beetle.jpg|mały|Bùlewnô stonka]] == Jôda == Bùlewnô stonka jé lëstë, łodëdżi i kwiatë bùlwów. == Rozwij == Bùlewnô stonka składô môłé apfelzynowé, òwalné jaja w dosc wielny lëczbie, kòl. 800 szt., wiedno w spòdkù bùlewnëch lëstów, cobë je òchronic przed słuńcã i deszczã. Z jaj wëchôdają pònarwë. Òne są niewiôldżé, dosc grëbé i różewé. Na bòkù mają czôrné plachë. == Wëstãpòwanié == Na swiece znónëch je kòl 35 tësąców żëjącëch wespółczasno gatënków stonkòwatëch, wëstãpùjącëch na wszëtczich kòntinentach òkróm [[Antarktyda|Antarktidë]]. W [[Europa|Eùropie]] wëstãpùje ich kòl 600 gatënków. Pòlsczi gatënczi stonkòwatëch òprócz bùlewny stonczi to m.jin.: [[Entomoscelis adonidis]], i [[Melasoma vigintipunctata]]. Bùlewnô stonka pòchôdô z [[Kolorado]] (USA). W Eùropie pòjawiła sã w XIX i XX wiekù. Przëwloklë ją òkrãtniczi na pòkładze òkrãta. == Biéda bùlewny stonczi w Pòlsce == W latach 1929-1938 bùlewnô stonka wëstãpòwała w Pòlsce leno spòradëcznie. Zôczątk zmianë na lëchi zrëszëniô sã w 50-tëch latach. Òna rozmieje zabic całi pòle z bùlwama. Bùlewnô stonkã mòże zniszczëc sã przez [[zbiérk pònarwë]] abò [[chemiô|chemicznie]]. Nôtëralnym riwalã bùlewny stonczi je [[łówny bażant]], chtërny zjada ji pònarwë . == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]], ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 90. * Jan Boczek, ''Nauka o szkodnikach roślin uprawnych'', Warszawa: Wydawnictwo SGGW, 1995, s. 17 * Zdzisław Zblewski, ''Leksykon PRL-u'', Kraków: Znak, 2000, s. 146. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] irplz1z1ytm61owwo122qaqt19x37gf 196736 196735 2026-04-28T17:03:56Z Iketsi 3254 Òbrôzk <> Òbrôzk 196736 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Colorado potato beetle.jpg|mały|Bùlewnô stonka]] '''Bùlwnica''' (abò '''stonka''', '''bùlewnô stonka'''; [[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Leptinotarsa decemlineata'') – chrząszcz z rodzëznë ''Chrysomelidae''. Szkódnik bùlwòwëch ùprôw. == Wëzdrzatk == Bùlewnô stonka mô òwalny, wëpùkłi sztôłt. Ji głowa, nodżi i krzebt są żôłté, na karkù mô czôrné plamë. Ji pòkrëwë są żółté, na chternëch je dzesãc czôrnëch pasów. Òczë stonki są pò òbù stronach głowë. == Jôda == Bùlewnô stonka jé lëstë, łodëdżi i kwiatë bùlwów. == Rozwij == Bùlewnô stonka składô môłé apfelzynowé, òwalné jaja w dosc wielny lëczbie, kòl. 800 szt., wiedno w spòdkù bùlewnëch lëstów, cobë je òchronic przed słuńcã i deszczã. Z jaj wëchôdają pònarwë. Òne są niewiôldżé, dosc grëbé i różewé. Na bòkù mają czôrné plachë. == Wëstãpòwanié == [[Òbrôzk:Potato beetle diffusion.jpg|mały|''Leptinotarsa decemlineata'']] Na swiece znónëch je kòl 35 tësąców żëjącëch wespółczasno gatënków stonkòwatëch, wëstãpùjącëch na wszëtczich kòntinentach òkróm [[Antarktyda|Antarktidë]]. W [[Europa|Eùropie]] wëstãpùje ich kòl 600 gatënków. Pòlsczi gatënczi stonkòwatëch òprócz bùlewny stonczi to m.jin.: [[Entomoscelis adonidis]], i [[Melasoma vigintipunctata]]. Bùlewnô stonka pòchôdô z [[Kolorado]] (USA). W Eùropie pòjawiła sã w XIX i XX wiekù. Przëwloklë ją òkrãtniczi na pòkładze òkrãta. == Biéda bùlewny stonczi w Pòlsce == W latach 1929-1938 bùlewnô stonka wëstãpòwała w Pòlsce leno spòradëcznie. Zôczątk zmianë na lëchi zrëszëniô sã w 50-tëch latach. Òna rozmieje zabic całi pòle z bùlwama. Bùlewnô stonkã mòże zniszczëc sã przez [[zbiérk pònarwë]] abò [[chemiô|chemicznie]]. Nôtëralnym riwalã bùlewny stonczi je [[łówny bażant]], chtërny zjada ji pònarwë . == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]], ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 90. * Jan Boczek, ''Nauka o szkodnikach roślin uprawnych'', Warszawa: Wydawnictwo SGGW, 1995, s. 17 * Zdzisław Zblewski, ''Leksykon PRL-u'', Kraków: Znak, 2000, s. 146. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] ecopjqut6phaa2vdyddicum4a0yrgp4 196737 196736 2026-04-28T17:04:25Z Iketsi 3254 |Wëstãpòwanié 196737 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Colorado potato beetle.jpg|mały|Bùlewnô stonka]] '''Bùlwnica''' (abò '''stonka''', '''bùlewnô stonka'''; [[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Leptinotarsa decemlineata'') – chrząszcz z rodzëznë ''Chrysomelidae''. Szkódnik bùlwòwëch ùprôw. == Wëzdrzatk == Bùlewnô stonka mô òwalny, wëpùkłi sztôłt. Ji głowa, nodżi i krzebt są żôłté, na karkù mô czôrné plamë. Ji pòkrëwë są żółté, na chternëch je dzesãc czôrnëch pasów. Òczë stonki są pò òbù stronach głowë. == Jôda == Bùlewnô stonka jé lëstë, łodëdżi i kwiatë bùlwów. == Rozwij == Bùlewnô stonka składô môłé apfelzynowé, òwalné jaja w dosc wielny lëczbie, kòl. 800 szt., wiedno w spòdkù bùlewnëch lëstów, cobë je òchronic przed słuńcã i deszczã. Z jaj wëchôdają pònarwë. Òne są niewiôldżé, dosc grëbé i różewé. Na bòkù mają czôrné plachë. == Wëstãpòwanié == [[Òbrôzk:Potato beetle diffusion.jpg|mały|Wëstãpòwanié]] Na swiece znónëch je kòl 35 tësąców żëjącëch wespółczasno gatënków stonkòwatëch, wëstãpùjącëch na wszëtczich kòntinentach òkróm [[Antarktyda|Antarktidë]]. W [[Europa|Eùropie]] wëstãpùje ich kòl 600 gatënków. Pòlsczi gatënczi stonkòwatëch òprócz bùlewny stonczi to m.jin.: [[Entomoscelis adonidis]], i [[Melasoma vigintipunctata]]. Bùlewnô stonka pòchôdô z [[Kolorado]] (USA). W Eùropie pòjawiła sã w XIX i XX wiekù. Przëwloklë ją òkrãtniczi na pòkładze òkrãta. == Biéda bùlewny stonczi w Pòlsce == W latach 1929-1938 bùlewnô stonka wëstãpòwała w Pòlsce leno spòradëcznie. Zôczątk zmianë na lëchi zrëszëniô sã w 50-tëch latach. Òna rozmieje zabic całi pòle z bùlwama. Bùlewnô stonkã mòże zniszczëc sã przez [[zbiérk pònarwë]] abò [[chemiô|chemicznie]]. Nôtëralnym riwalã bùlewny stonczi je [[łówny bażant]], chtërny zjada ji pònarwë . == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]], ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 90. * Jan Boczek, ''Nauka o szkodnikach roślin uprawnych'', Warszawa: Wydawnictwo SGGW, 1995, s. 17 * Zdzisław Zblewski, ''Leksykon PRL-u'', Kraków: Znak, 2000, s. 146. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] h61ejasmd7zetd15y6256rysfy6e4if 196738 196737 2026-04-28T17:05:02Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Gòdzynka sédemkropka]] 196738 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Colorado potato beetle.jpg|mały|Bùlewnô stonka]] '''Bùlwnica''' (abò '''stonka''', '''bùlewnô stonka'''; [[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Leptinotarsa decemlineata'') – chrząszcz z rodzëznë ''Chrysomelidae''. Szkódnik bùlwòwëch ùprôw. == Wëzdrzatk == Bùlewnô stonka mô òwalny, wëpùkłi sztôłt. Ji głowa, nodżi i krzebt są żôłté, na karkù mô czôrné plamë. Ji pòkrëwë są żółté, na chternëch je dzesãc czôrnëch pasów. Òczë stonki są pò òbù stronach głowë. == Jôda == Bùlewnô stonka jé lëstë, łodëdżi i kwiatë bùlwów. == Rozwij == Bùlewnô stonka składô môłé apfelzynowé, òwalné jaja w dosc wielny lëczbie, kòl. 800 szt., wiedno w spòdkù bùlewnëch lëstów, cobë je òchronic przed słuńcã i deszczã. Z jaj wëchôdają pònarwë. Òne są niewiôldżé, dosc grëbé i różewé. Na bòkù mają czôrné plachë. == Wëstãpòwanié == [[Òbrôzk:Potato beetle diffusion.jpg|mały|Wëstãpòwanié]] Na swiece znónëch je kòl 35 tësąców żëjącëch wespółczasno gatënków stonkòwatëch, wëstãpùjącëch na wszëtczich kòntinentach òkróm [[Antarktyda|Antarktidë]]. W [[Europa|Eùropie]] wëstãpùje ich kòl 600 gatënków. Pòlsczi gatënczi stonkòwatëch òprócz bùlewny stonczi to m.jin.: [[Entomoscelis adonidis]], i [[Melasoma vigintipunctata]]. Bùlewnô stonka pòchôdô z [[Kolorado]] (USA). W Eùropie pòjawiła sã w XIX i XX wiekù. Przëwloklë ją òkrãtniczi na pòkładze òkrãta. == Biéda bùlewny stonczi w Pòlsce == W latach 1929-1938 bùlewnô stonka wëstãpòwała w Pòlsce leno spòradëcznie. Zôczątk zmianë na lëchi zrëszëniô sã w 50-tëch latach. Òna rozmieje zabic całi pòle z bùlwama. Bùlewnô stonkã mòże zniszczëc sã przez [[zbiérk pònarwë]] abò [[chemiô|chemicznie]]. Nôtëralnym riwalã bùlewny stonczi je [[łówny bażant]], chtërny zjada ji pònarwë . == Òbaczë téż == * [[Gòdzynka sédemkropka]] == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]], ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 90. * Jan Boczek, ''Nauka o szkodnikach roślin uprawnych'', Warszawa: Wydawnictwo SGGW, 1995, s. 17 * Zdzisław Zblewski, ''Leksykon PRL-u'', Kraków: Znak, 2000, s. 146. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] o0dlntprar8nzf19695zo82adv2r4qf 196740 196738 2026-04-28T17:06:54Z Iketsi 3254 /* Rozwij */ Òbrôzk 196740 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Colorado potato beetle.jpg|mały|Bùlewnô stonka]] '''Bùlwnica''' (abò '''stonka''', '''bùlewnô stonka'''; [[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Leptinotarsa decemlineata'') – chrząszcz z rodzëznë ''Chrysomelidae''. Szkódnik bùlwòwëch ùprôw. == Wëzdrzatk == Bùlewnô stonka mô òwalny, wëpùkłi sztôłt. Ji głowa, nodżi i krzebt są żôłté, na karkù mô czôrné plamë. Ji pòkrëwë są żółté, na chternëch je dzesãc czôrnëch pasów. Òczë stonki są pò òbù stronach głowë. == Jôda == Bùlewnô stonka jé lëstë, łodëdżi i kwiatë bùlwów. == Rozwij == [[Òbrôzk:Colorado potato beetle larva (Leptinotarsa decemlineata).jpg|mały|Pònarwa]] Bùlewnô stonka składô môłé apfelzynowé, òwalné jaja w dosc wielny lëczbie, kòl. 800 szt., wiedno w spòdkù bùlewnëch lëstów, cobë je òchronic przed słuńcã i deszczã. Z jaj wëchôdają pònarwë. Òne są niewiôldżé, dosc grëbé i różewé. Na bòkù mają czôrné plachë. == Wëstãpòwanié == [[Òbrôzk:Potato beetle diffusion.jpg|mały|Wëstãpòwanié]] Na swiece znónëch je kòl 35 tësąców żëjącëch wespółczasno gatënków stonkòwatëch, wëstãpùjącëch na wszëtczich kòntinentach òkróm [[Antarktyda|Antarktidë]]. W [[Europa|Eùropie]] wëstãpùje ich kòl 600 gatënków. Pòlsczi gatënczi stonkòwatëch òprócz bùlewny stonczi to m.jin.: [[Entomoscelis adonidis]], i [[Melasoma vigintipunctata]]. Bùlewnô stonka pòchôdô z [[Kolorado]] (USA). W Eùropie pòjawiła sã w XIX i XX wiekù. Przëwloklë ją òkrãtniczi na pòkładze òkrãta. == Biéda bùlewny stonczi w Pòlsce == W latach 1929-1938 bùlewnô stonka wëstãpòwała w Pòlsce leno spòradëcznie. Zôczątk zmianë na lëchi zrëszëniô sã w 50-tëch latach. Òna rozmieje zabic całi pòle z bùlwama. Bùlewnô stonkã mòże zniszczëc sã przez [[zbiérk pònarwë]] abò [[chemiô|chemicznie]]. Nôtëralnym riwalã bùlewny stonczi je [[łówny bażant]], chtërny zjada ji pònarwë . == Òbaczë téż == * [[Gòdzynka sédemkropka]] == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]], ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 90. * Jan Boczek, ''Nauka o szkodnikach roślin uprawnych'', Warszawa: Wydawnictwo SGGW, 1995, s. 17 * Zdzisław Zblewski, ''Leksykon PRL-u'', Kraków: Znak, 2000, s. 146. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] cucbznkk1jvt3lxkj53ghne7jxaz6do 0 10470 196587 192816 2026-04-28T14:13:26Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196587 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Capernaum modern church interior by David Shankbone.jpg|mały|W kòscele w Kafarnaùmie]] '''Kafarnaùm''' ([[Hebrajsczi jãzëk|hebr.]] ''כְּפַר נַחוּם'', Kefar Nachum) – gard nad [[Galilejsczé Jezoro|Galilejsczim Jezorã]] z II-I wiekù przed Chr. w [[Izrael|Jizraelu]]. Dzysô tam je dosc nowi kòscół. Tu bòdôj mieszkôł [[swiãti Pioter]] [[Òbrôzk:Kapernaum Ecclesia ex.jpg|330px|mały|Kafarnaùm - kòscół]] == Lëteratura == * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné. Z greczi przełożił na kaszëbsczi jãzëk ò. [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]] OFM. Gdańsk 2010, s. 21; ISBN 9788387258399 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jizrael]] 13vlwwz7258v444iny9vn3ppmuguqol 196599 196587 2026-04-28T14:25:46Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Izrael]] 196599 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Capernaum modern church interior by David Shankbone.jpg|mały|W kòscele w Kafarnaùmie]] '''Kafarnaùm''' ([[Hebrajsczi jãzëk|hebr.]] ''כְּפַר נַחוּם'', Kefar Nachum) – gard nad [[Galilejsczé Jezoro|Galilejsczim Jezorã]] z II-I wiekù przed Chr. w [[Izrael|Jizraelu]]. Dzysô tam je dosc nowi kòscół. Tu bòdôj mieszkôł [[swiãti Pioter]] [[Òbrôzk:Kapernaum Ecclesia ex.jpg|330px|mały|Kafarnaùm - kòscół]] == Òbaczë téż == * [[Nazaret]] == Lëteratura == * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné. Z greczi przełożił na kaszëbsczi jãzëk ò. [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]] OFM. Gdańsk 2010, s. 21; ISBN 9788387258399 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Izrael]] b3qimueehhwtkwwd730oev3kmuj1t4b 0 10481 196597 192815 2026-04-28T14:23:17Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196597 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ancient Galilee.jpg|mały|Kôrta Galileje kòl 50 rokù]] '''Galileja''' ([[Hebrajsczi jãzëk|hebr.]] הגליל‎ ''HaGalil'') – to je krôjna w nordowim [[Izrael|Jizraelu]]. [[Òbrôzk:Berg Tabor BW 2.JPG|mały|Kòscół]] == Òbaczë téż == * [[Galileja]] == Lëteratura == * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné. Z greczi przełożił na kaszëbsczi jãzëk ò. [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]] OFM. Gdańsk 2010, s. 159; ISBN 9788387258399 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jizrael]] t45lwtiyel1htefc18zg3lkck8hl8te 196598 196597 2026-04-28T14:25:29Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Izrael]] 196598 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ancient Galilee.jpg|mały|Kôrta Galileje kòl 50 rokù]] '''Galileja''' ([[Hebrajsczi jãzëk|hebr.]] הגליל‎ ''HaGalil'') – to je krôjna w nordowim [[Izrael|Jizraelu]]. [[Òbrôzk:Berg Tabor BW 2.JPG|mały|Kòscół]] == Òbaczë téż == * [[Nazaret]] == Lëteratura == * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné. Z greczi przełożił na kaszëbsczi jãzëk ò. [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]] OFM. Gdańsk 2010, s. 159; ISBN 9788387258399 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Izrael]] jwyppbbz0jh1d4me6idw4j4qgf3iihn 0 10635 196787 189653 2026-04-28T17:43:43Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196787 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Paris quadrifolia (von Oben).jpg|mały|''Paris quadrifolia'']] '''Mòtelnik''' (''Paris'' L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë ''Melanthiaceae''. M. jin. w [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinach]] òne roscą. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 06hvzh6f4h5ihnd6r0roz317bf768pe 0 10796 196786 175756 2026-04-28T17:42:05Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196786 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gosau Pension Kirchenwirt 1.jpg|mały|Penzjónat]] '''Penzjónat''' – to je òbiekt, w chërnym je nômni sédem (7) jizbów, a je to téż całodniowô wiktowô chëcz dlô klientów (gòscy). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140000196 Art. 36] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Turistika]] 8k224368563eo98qupw5v72kl0bo3gv 0 10801 196586 187609 2026-04-28T14:13:05Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196586 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PKP.svg|right|200px|]] '''Polskie Koleje Państwowe SA (PKP SA)''' abò pò kaszëbskù '''Pòlsczi Krajowi Ban Akcjowô Wëcmanizna''' – to je przédny banowi òperatora w [[Pòlskô|Pòlsce]]. Ta firma bëła czedës państwòwim òperatorã ''Polskie Koleje Państwowe'', ale terô òna je pòdzelonô na czile dzélów, bò tak trzeba w [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. Òni są w wëcmaniznie z państwã. M.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òni dzejają. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160712184536/http://nowy.rozklad-pkp.pl/ http://nowy.rozklad-pkp.pl] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Ban]] ivp7gnorbbiu2sspjybbziahrjjkr0w 0 10894 196627 190645 2026-04-28T15:12:00Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196627 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Eris and dysnomia2.jpg|mały|Eris]] '''Eris''' – [[karzeł]] (kòrusowata [[planéta]]) [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùkładu]], chtëren je znóny òd 2005 rokù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] 16jmu3aeqc6t52vwft7syya7k2jqhtb 0 10895 196626 190646 2026-04-28T15:11:46Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196626 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Haumea_Hubble.png|mały|Haùmea i ji dwa miesądze]] '''Haùmea''' – [[karzeł]] (kòrusowata [[planéta]]) [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùkładu]], chtëren je znóny òd 2004 rokù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] oze49jsceqbh9igkbpapdbmnerr9ptz 0 10896 196630 190643 2026-04-28T15:12:47Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196630 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Color global view of Ceres - Oxo and Haulani craters.png|mały|Ceres w maju 2015 rokù]] '''Ceres''' – [[karzeł]] (kòrusowata [[planéta]]) [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùkładu]], chtëren je znóny òd 1801 rokù. Òn krążi w pasu planétoidów midzë òrbitama [[Mars|Marsa]] i [[Jupiter|Jowisza]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] rnlhh2kmpwbdmv95rh3zbhau5qpatm8 0 10897 196625 190647 2026-04-28T15:11:40Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196625 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Makemake moon Hubble image with legend (cropped).jpg|mały|Makemake i jegò miesądz]] '''Makemake''' – [[karzeł]] (kòrusowata [[planéta]]) [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùkładu]], chtëren je znóny òd 2005 rokù. Òn je w pasu Kùipera. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] qiyspddupcxf65heqi4imyd4nvn04mt 0 10981 196851 193650 2026-04-28T18:49:18Z DawnyTest 14843 196851 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = al-Jumhūrīyah at-Tūnisīyah <br>Tunisia |miono = Tunezjô |miono-genitiw = Tunezje |fana = Flag of Tunisia.svg |herb = Coat of arms of Tunisia.svg |na karce = LocationTunisia.svg |mòtto = Ḥurrīyah, Karāma, 'Adālah, Niẓām |jãzëk = arabsczi, francësczi, berbersczi |stolëca = Tunis |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 163,610<ref>[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/tunisia/26614.htm Tunisia (04/02)] US Department of State</ref> |procent-wòdë = |lëdztwò =12,415,138<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/tunisia-population/ Tunisia Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref> | rok = 2026 |dëtk = Tunezejsczi dinar | kòd dëtka = TND |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn =Himat Al Hima<br>Òbróńcë tatczëzny |kòd = TN |Internet = .tn |telefón = 516|Prezydeńt=Kajs Su’ajjid|Premiéra=Sara az-Zafarani |aùtowi kòd=TN}} '''Tunezjô''' (''Tunisia, Tūnisīyah'') – to je państwò w nordowi [[Afrika|Africe]]. Òno je kòl [[Strzódzemné Mòrze|Strzódzemnégò Mòrza]]. Stolëca i nôwikszi gard to [[Tunis]]. Miono Tunis i Tunisia są od miona dôwni fenicczi bòżënë Tunit/Tannit. Stôrożëtné Fenicjônë miôli tu wôżni gard [[Kartagina|Kartaginã]] i tu béł kartaginsczi jenerôł [[Hanibal]], chtëren walczëł z rzimsczim imperium. <gallery mode="packed" caption="Galeriô Tunezje"> Dougga_Capitol.jpg|Dougga Tunisie_Carthage_Ruines_08.JPG|Rozwalënë Kartagine </gallery> <gallery mode="packed"> Hotel_de_ville_Nabeul.JPG|Hotel Nabeul Amphitheatre_El_Jem(js)1.jpg|Rzimsczi teater w El Jem </gallery> <gallery mode="packed"> TUNISIE_MONASTIR_RIBAT_04.jpg|Monastir Ribat Cameleon_Tunisie.jpg|Kameleón </gallery> <gallery mode="packed"> Sbeitla_10.jpg|Sbeitla Cafe_Delices_Sidi_Bou_Said.JPG|Bou Said </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 2se5ug6kfgbiufxbswtnmlgqufce6ul 0 11021 196695 176760 2026-04-28T15:54:21Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196695 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:HM Orange M Sarawut.jpg|thumb|300px|Syjamsczi biôtkòwnik - òn]] '''Syjamsczi biôtkòwnik'''{{Zdrzódło}} (''Betta splendens'') – to je rëba z rodzëznë ''Osphronemidae''. Òn je z [[Azëjô|Azje]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{stub}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] 6shu5mmlm1km214pin5o9bkmcmib492 196696 196695 2026-04-28T15:54:35Z Iketsi 3254 - → – 196696 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:HM Orange M Sarawut.jpg|mały|Syjamsczi biôtkòwnik – òn]] '''Syjamsczi biôtkòwnik'''{{Zdrzódło}} (''Betta splendens'') – to je rëba z rodzëznë ''Osphronemidae''. Òn je z [[Azëjô|Azje]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Rëbë]] qwggt5rqxpjvpngjho37pgbewo4bstg 0 11105 196606 178820 2026-04-28T14:43:50Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Towarzëstwò Młodokaszëbów]] 196606 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”''' – karno młodëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]], chtërne dzejô przy [[Lëzëno|lëzyńsczim]] parce [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. Zéńdzenia klubù są prowadzóné w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]<ref>''[http://www.kaszubi.pl/o/luzino/artykulmenu?id=706 Regùlamin Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska” jaczi fąksnérëje przë parce KPZ Lëzëno]''</ref>. Założeniowié zéńdzenié klubù òdbéło sã 28 stëcznika 2017 rokù i bëło pierszim brzadã [[Kòngres Młodëch Kaszëbów|Kòngresu Młodëch Kaszëbów]], jaczi òdbéł sã w [[Kartuzë|Kartëzach]] w lëstopadnikù 2016 rokù. Przédniczką klubù òstała [[Katarzëna Kankòwskô-Filëpiôk]]. W skłôd zarządu weszlë: [[Adóm Hébel]], Patrik Mùdlawa, Tomôsz Czapp, Sławòmir Jankòwsczi, Wòjcech Sczerka i Michôł Miłka<ref>''[http://www.kaszubi.pl/o/luzino/artykulmenu?id=704 Klub Młodëch Kaszëbów „Òska” z Lëzëna]''</ref>. Wôżnym célã dzejanégò nôlëżników Klubù „Òska” je dążenié do współrobòtë z partami i klubami Kaszëbskò-Pòmòrszczégò Zrzeszeniô (òsoblëwie KPZ P/Banino i KMK „Cassubia”), ale téż jinszima stowôrama, dlô jaczich wôżné je dobro [[Kaszëbë|Kaszëb]] (m. jin. [[Kaszëbskô Jednota]]). == Òbaczë téż == * [[Towarzëstwò Młodokaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] gnvbkt12uq52gyhfrzqou16z1osgjc4 196607 196606 2026-04-28T14:44:56Z Iketsi 3254 https://www.chwaszczyno.pl/klub-mlodech-kaszebow-oska-z-lezena-klub-mlodych-kaszubow-oska-z-luzina/ 196607 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”''' – karno młodëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]], chtërne dzejô przy [[Lëzëno|lëzyńsczim]] parce [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. Zéńdzenia klubù są prowadzóné w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]<ref>''[http://www.kaszubi.pl/o/luzino/artykulmenu?id=706 Regùlamin Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska” jaczi fąksnérëje przë parce KPZ Lëzëno]''</ref>. Założeniowié zéńdzenié klubù òdbéło sã 28 stëcznika 2017 rokù i bëło pierszim brzadã [[Kòngres Młodëch Kaszëbów|Kòngresu Młodëch Kaszëbów]], jaczi òdbéł sã w [[Kartuzë|Kartëzach]] w lëstopadnikù 2016 rokù. Przédniczką klubù òstała [[Katarzëna Kankòwskô-Filëpiôk]]. W skłôd zarządu weszlë: [[Adóm Hébel]], Patrik Mùdlawa, Tomôsz Czapp, Sławòmir Jankòwsczi, Wòjcech Sczerka i Michôł Miłka<ref>''[http://www.kaszubi.pl/o/luzino/artykulmenu?id=704 Klub Młodëch Kaszëbów „Òska” z Lëzëna]''</ref>. Wôżnym célã dzejanégò nôlëżników Klubù „Òska” je dążenié do współrobòtë z partami i klubami Kaszëbskò-Pòmòrszczégò Zrzeszeniô (òsoblëwie KPZ P/Banino i KMK „Cassubia”), ale téż jinszima stowôrama, dlô jaczich wôżné je dobro [[Kaszëbë|Kaszëb]] (m. jin. [[Kaszëbskô Jednota]]). == Òbaczë téż == * [[Towarzëstwò Młodokaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.chwaszczyno.pl/klub-mlodech-kaszebow-oska-z-lezena-klub-mlodych-kaszubow-oska-z-luzina/ [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] fz8hmlr15nvd7899xmandqfhlxvjss5 0 11176 196609 189919 2026-04-28T14:46:13Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196609 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Pioter Cëskòwsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: '''Piotr Ciskowski'''; ùr. [[18 maja]] 1979 rokù w [[Pùck|Pùckù]]) – kaszëbsczi utwórca i bëtnik kònkùrsów gôdôszów m.jin. “Bë nie zabëc mòwë starków” ë “Rodnô mòwa”. Béł nôleżnikã [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczégò Kabaretë FiF]]. Pisze krótczé pòwiôstczi i òpòwiôdania np.: „Wëjimk żëcégò” w zbiérze „Kaszëbskô nôtëra” (2001). Jakno współùsôdzca napisôł „Pióro do gilgania / Pióro do gëldzëniô”, Gdiniô, wyd. Region, 2004. W 1999 rokù dobëł III môl w prozatorsczim kònkùrsu m. J. Drzéżdżóna w [[Wejrowò|Wejrowie]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170611214620/http://zymk.net/noleznice/pioter-ceskowsczi ''Pioter Cëskòwsczi'' na starnie Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]</ref>. Prowadzy aùdicje w [[Radio Kaszëbë]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160817155106/http://radiokaszebe.pl/author/p-ciskowski/ ''Pioter Cëskòwsczi – archiwùm autora'']</ref>. Je jednym z nôleżników [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. Òn prowadzył kaszëbską stronã w „Nadmòrsczi Gazécé”. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] a8t7z555elily966171ze1ixqd95jpu 0 11187 196817 179566 2026-04-28T18:13:50Z Iketsi 3254 {{Ùzémk artikla}} 196817 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Milvus migrans front(ThKraft).jpg|mały|Czôrnô kania]] '''Kania''' abò '''kùling''' (''Milvus'') – to szlach strzédnëch ptôchów z pòdrodzëznë [[kanie]] (''Milvinae'') z rodzëznë jastrzibòwatëch. Kania mòże miec młodé na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], ale òb zëmã ji tu ni ma. W tim szlachù je np: [[czôrnô kania]] i [[Lësatô kania|czerwònô kania]]. == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, s. 296. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jastrzibowaté]] ns0m0is5nla2ioc45tvovkfolxpymln 196819 196817 2026-04-28T18:14:26Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} 196819 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Milvus migrans front(ThKraft).jpg|mały|Czôrnô kania]] '''Kania''' abò '''kùling''' (''Milvus'') – to szlach strzédnëch ptôchów z pòdrodzëznë [[kanie]] (''Milvinae'') z rodzëznë jastrzibòwatëch. Kania mòże miec młodé na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], ale òb zëmã ji tu ni ma. W tim szlachù je np: [[czôrnô kania]] i [[Lësatô kania|czerwònô kania]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, s. 296. {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jastrzibowaté]] j73nmltr71mzxnw6592ehl5tgnn579d 196825 196819 2026-04-28T18:15:28Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196825 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Milvus migrans front(ThKraft).jpg|mały|Czôrnô kania]] '''Kania''' abò '''kùling''' (''Milvus'') – to szlach strzédnëch ptôchów z pòdrodzëznë [[kanie]] (''Milvinae'') z rodzëznë jastrzibòwatëch. Kania mòże miec młodé na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], ale òb zëmã ji tu ni ma. W tim szlachù je np: [[czôrnô kania]] i [[Lësatô kania|czerwònô kania]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Jastrzibowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, s. 296. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Jastrzibowaté]] 7hcxfjovmdm5cuhr8smwc4lj62dc3wk 0 11343 196724 188821 2026-04-28T16:19:42Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196724 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Großes Wappen von Köln.svg|mały|Herb]] [[Òbrôzk:Flagge Köln.svg|mały|Fana]] [[Òbrôzk:Köln collage.jpg|mały|Kôln – gard]] '''Kôln''' ([[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Köln'') – to je wiôldżi gard w [[Miemieckô|Miemiecczi Federatiwny Repùblice]]. Tu je katédra, chtërną zaczãlë bùdowac w 1248 rokù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.uni-koeln.de/gbs/e_index.html ''Society for Endangered Languages'' w Kôlnie] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] tgcn4m5d7z9sgbx3k1hc0aj07ek5ekf 0 11346 196723 190354 2026-04-28T16:18:45Z Iketsi 3254 {{Commons}}; ' - to '→' – to ' 196723 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezioro Wdzydze-wieczor.jpg|mały|Jezoro Wdzydze kòl wieczora]] '''Jezoro Wdzydze''' (téż '''Wdzydzczé Jezoro''', [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Jezioro Wdzydze'') – to je jezoro ò wiéchrzëznie 14,5 km² w [[kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]], w òbéńdze [[Wdzydzczi Park Krajòbrazny|Wdzydzcczégò Parkù Krajòbraznégò]]. Biwô tak, że lëdze na nie gôdają Kaszëbsczé Mòrzé. Na nim są òstrowë. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20190415133803/http://wirtualnekaszuby.com/przegladaj-filmy2/122-przyroda-kaszub-poludniowych-arcydzielo-natury Film] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/184 ''Wdzidze'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] jj4ih65kc8ri5q5osh0hlk67x3y2vfb 0 11360 196722 178944 2026-04-28T16:18:15Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196722 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Myresluger2.jpg|mały|Wiôldżi marwëjôdôcz]] '''Wiôldżi marwëjôdôcz''' (''Myrmecophaga tridactyla'') – to je ôrt suska z rodzëznë marwëjôdôczowatëch (''Myrmecophagidae''). Wiele jich żëje w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]], a jedzą np. mrówczi. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Susczi]] bb1hi0arlt7tkizvsjvdofco2g7hen2 0 11395 196725 194800 2026-04-28T16:20:19Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196725 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Huperzia selago.jpg|mały|Mòrzebôb]] '''Mòrzebôb''' (''Huperzia selago'' (L.) Bernh. ex Schrank & Mart., Syn.: ''Lycopodium selago'' L.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë włochôczowatëch (''Lycopodiaceae''). On rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w lasu. Ù ti roscënë nie pòwstôwô kłos ze spòrama. Òna cało je trëjącô, bò mô w se alkalojidë. Ù nas òn je òbjimniãti ùrzãdową òchrónią. Prësczi Miemcë gôdele na niego ''Mörsemau'' cos tak jak [[Kaszëbi]]. == Lëteratura == * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003, s. 176 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] ktgi1zyiatazea17t74bchlirv4wbh9 0 11493 196852 193287 2026-04-28T19:17:04Z Eurohunter 3273 /* Single */ +"Ja eller nej" with [[Käärijä]] 196852 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Basshunter, 20 april 2008 in Halmstad.jpg|right|thumb|Basshunter (2008)]] '''Basshunter''', '''Jonas Erik Altberg''' (ùr. [[22 gòdnika]] [[1984]] w [[Halmstad]]) – [[Szwedzkô|szwédzczi]] spiéwôrzã, producent ë [[DJ]]. Albùmë Basshunter sprzedônô na całim swiece w 6 milinów egzemplôrzy. Òtrzimał nôdgrodë taczi jak: [[European Border Breakers Award]], [[Grammis]] ë [[World Music Award]]. == Diskògrafijô == === Sztudijné albùmë === * ''[[The Bassmachine]]'' (2004) * ''[[LOL (^^,)|LOL <(^^,)>]]'' (2006) * ''[[Now You're Gone – The Album]]'' (2008) * ''[[Bass Generation]]'' (2009) * ''[[Calling Time]]'' (2013) === Single === * "The Big Show" (2004) * "[[Welcome to Rainbow]]" (2006) * "[[Boten Anna]]" (2006) * "[[Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA]]" (2006) * "[[Jingle Bells]]" (2006) * "[[Vifta med händerna]]" (2006) * "[[Now You're Gone]]" (2007) * "[[Please Don't Go]]" (2008) * "[[All I Ever Wanted]]" (2008) * "[[Angel in the Night]]" (2008) * "Russia Privjet (Hardlanger Remix)" (2008) * "[[I Miss You]]" (2008) * "[[Walk on Water]]" (2009) * "Al final" (2009) * "[[Every Morning]]" (2009) * "[[I Promised Myself]]" (2009) * "[[Saturday]]" (2010) * "[[Fest i hela huset]]" (2011) * "[[Northern Light]]" (2012) * "[[Dream on the Dancefloor]]" (2012) * "[[Crash & Burn]]" (2013) * "Calling Time" (2013) * "Elinor" (2013) * "Masterpiece" (2018) * "Home" (2019) * "Angels Ain't Listening" (2020) * "Life Speaks to Me" (2021) * "End the Lies" <small>(& Alien Cut)</small> (2022) * "[[Boten Anna|Ingen kan slå (Boten Anna)]]" <small>([[Victor Leksell]])</small> (2023) * "Ja eller nej" <small>(x [[Käärijä]])</small> (2026) == Nôdgrodë ë nominaceje == {| class="wikitable" style="font-size: 95%; text-align: left;" !Rok !Nôdgroda !Kategòrëjô !Wynik |- |rowspan="4" align="center"| [[2006 w muzyce|2006]] |[[Grammis]] |Årets bästa ringsignal ("[[Boten Anna]]") |Wygrana<ref>[https://web.archive.org/web/20110717135324/http://www.grammis.se/press/Grammisvinnare_1969-2008.pdf Grammisvinnare 2008]</ref> |- |rowspan="2"| [[Rockbjörnen]] |Årets svenska låt ("Boten Anna") |rowspan="2"|Nominacjô<ref>[https://web.archive.org/web/20140222205836/http://st.nu/noje/1.687426--idol-ola-het-infor-rockbjornen "Idol"-Ola het inför Rockbjörnen]</ref> |- |Årets svenska nykomling |- |[[Eurodanceweb Award]] |"Boten Anna" |Nominacjô<ref>[https://web.archive.org/web/20120522230901/http://www.eurodanceweb.com/ed06.htm AWARD 2006]</ref> |- |align="center"| [[2007 w muzyce|2007]] |[[NRJ Radio Award]] | |Wygrana<ref>[https://www.findance.com/uutiset/1368/basshunter-ja-juanes-helsingin-nrj-radio-awards-gaalaan Basshunter ja Juanes Helsingin – NRJ Radio Awards -gaalaan]</ref> |- |align="center" rowspan="8"| [[2008 w muzyce|2008]] |[[European Border Breakers Award]] |''[[LOL (^^,)|LOL <(^^,)>]]'' |Wygrana<ref>[https://web.archive.org/web/20111113003917/http://zpav.pl/aktualnosci.php?idaktualnosci=134 European Border Breakers Awards – nagroda dla artystów, którzy odnieśli sukces poza granicami swego kraju.]</ref> |- |[[Eska Music Award]] |Radioaktywny hit roku Era ("[[Now You're Gone]]") |Wygrana<ref>[https://media2.pl/media/35810-eska-music-awards-2008-rozdane-feel-hitem-roku.html Eska Music Awards 2008 rozdane – Feel hitem roku]</ref> |- |rowspan="2"|[[BT Digital Music Award]] |Best Electronic Artist or DJ |rowspan="2"|Nominacjô<ref>[https://www.techdigest.tv/2008/09/bt_digital_musi.html BT Digital Music Awards – nominations announced]</ref> |- |Breakthrough Artist of the Year |- |rowspan="2"|[[MTV Europe Music Award]] |[[Europejska Nagroda Muzyczna MTV dla najlepszego nowego wykonawcy|Najlepszy nowy wykonawca]] |rowspan="2"|Nominacjô<ref>[https://web.archive.org/web/20080829235526/ema.mtv.pl/vote/ MTV Europe Music Awards 2008]</ref> |- |Najbardziej uzależniający utwór ("Now You're Gone") |- |[[The Record of the Year]] |"Now You're Gone" |Nominacjô<ref>[https://web.archive.org/web/20090217041356/http://www.roty.tv/poll-results/in-2008-i-think-the-best-is.html In 2008 I think the best is]</ref> |- |[[World Music Award]] |World's Best Selling Swedish Artist |Wygrana<ref>[https://web.archive.org/web/20180827174156/http://awardsandwinners.com/winner/?name=basshunter&mid=%2Fm%2F01ww_2d BASSHUNTER]</ref> |- |align="center"| [[2009 w muzyce|2009]] |Scandipop Award |Best Male |Wygrana<ref>[https://www.scandipop.co.uk/the-2009-scandipop-awards/ THE SCANDIPOP AWARDS!]</ref> |- |align="center"| [[2010 w muzyce|2010]] |International Dance Music Award |Best HiNRG/Euro Track ("[[Every Morning]]") |Nominacjô<ref>[https://web.archive.org/web/20120305222539/http://dancemusic.about.com/od/intldancemusicawards/a/2010_International_Dance_Music_Awards_25th_Annual_Nominees_and_Winners.htm 2010 International Dance Music Awards at WMC – Winners Announced]</ref> |- |align="center"| [[2011 w muzyce|2011]] |Scandipop Award |Best Male Single ("[[Saturday]]") |Nominacjô<ref>[https://web.archive.org/web/20180827205930/https://www.scandipop.co.uk/the-scandipop-awards-2011-the-nominations/ THE SCANDIPOP AWARD 2011: THE NOMINATIONS!]</ref> |} == Przëpisczi == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://basshunter.se Òficjalnô starna Basshunter] [[Kategòrëjô:Szwedzkô]] [[Kategòrëjô:Mùzycë]] lnldjjgceuu9i2bjkpvw6a669oanmln 0 11678 196727 184903 2026-04-28T16:22:02Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196727 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Graphite-and-diamond-with-scale.jpg|mały|Grafit i diamańt to alotropowë, czëste fòrmë pierwiôstka wãgla]] [[Òbrôzk:Liquefaction-charbon.jpg|mały|Kamowi wãdżel]] '''Wãdżel''' (łac. ''Carbonium'', drzewiani wãdżel) – to je [[chemiczny pierwiôstk]], niemetal, chtëren baro łacno twòrzi wiele chemicznëch związków z jinemi pierwiôstczemi (na Zemi je 10 milionów badérowanëch związków wãgla) - i je we wszëtczich żiwech òrganizmëch, dzãka czimu wãdżel je baro wôżni dlô żëcégò na Zemi. W nôtërë wëstãpùją baro wiele zortów, związków i òdmian wãgla, np: * jakò czësti pierwiôstk wãdżla: baro mitczi [[grafit]], baro cwiardi [[diamańt]] i fuleren; * nieòrganiczné związczi wãgla jakò: wãglanë (np. wãglan [[kalcéń|kalcéńa]], marmor, dolomit i jin. minerałë), wãgliczi, tlenczi (krziseńczi np. CO i CO2), wãdżlowi kwas; * òrganiczné związczi wãgla w żiwech òrganizmëch jakò: biôłtcza, tłuszcze, cëkrë, wãglowòdzëczi, aldehëdë, alkohole, aminë, aromatë, estrë, karboksële i jin; * miészónczi òrganicznëch związków wãgla jakò kòpôlné òpôłë to są: zemny gaz (butan, propan i jin), naftowô ropa, kòpôlné wãdżle - [[torf]], bruny wãdżel, kamowi wãdżel i baro cwiardi a czësti kamowi [[antracët]]. Jakò òpôł wãdżel baro łacno sã pôli, le ma nôwikszã temperatura topnieniô ze wszëtczich pierwiôstków. == Chemiczné pòdôwczi == * Symbòl: C * Lëczba atomòwô: 6 * Temperatura topnieniô: 4440 °C (leno diamańt, w stolemnim cësku 122 tys. atm) * Atomòwô masa 12,011 == Lëteratura == * [[Jerzi Nacel]] (pòl. Jerzy Nacel): Chemiô òglowô i òrganicznô, [[Gduńsk]] 2013 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Cządowi_ùstôw_pierwińcòw}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Chemiczné pierwiôstczi]] [[Kategòrëjô:Chemijô]] bg6vj7syfk31uac6emart4krfh15zd1 0 11715 196720 183998 2026-04-28T16:16:23Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196720 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bukówko kościół.JPG|mały|Kòscół w Bùkówkù]] '''Bùkówkò''' (pòl. ''Bukówko'') – to je wies w gminie Tëchòwò w [[biôłogardzczi kréz|biôłogardzczim krézu]], w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]. Lëdztwò wsë: 320. Tu je kòscół. == Lëteratura == * Heinrich Berghaus: ''Landbuch des Herzogtums Kaschubien und der einverleibten Kreise der Neumark; oder des Verwaltungs-Bezirks der Königlichen Regierung zu Köslin westlicher Teil''. Band 1: Kreise Fürstentum Kammin und Belgard. Anklam 1867, s. 309. [https://books.google.de/books?id=1dQAAAAAcAAJ&pg=PA309#v=onepage&q&f=false] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] prkpc66evixyv9eg5owng5spm1kq44o 0 11770 196604 192179 2026-04-28T14:41:45Z Iketsi 3254 {{Commons}} 196604 wikitext text/x-wiki '''Grzegórz Szalewsczi''' (ùr. 1956 rokù w [[Kòscérzna|Kòscérzënie]] – ùm. [[28 zélnika]] 2017 rokù) – béł lékôrz i spòlëznowi dzejôrz. Pò skùńczenim sztudérowaniégò medicynë w [[Gduńsk]]ù òn robił w warkù doktóra. Òn zajimôł sã w [[Rëmiô|Rëmi]] m. jin. kaszëbską kùlturą, ale béł téż starostą we [[Wejrowò|Wejrowie]] i w tim czasu òd 2000 rokù dzejała jedurnô w gminie strzédnô szkòła – Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceum w [[Strzépcz]]u. Òn bëł aktiwny w Samòstójny Samòsprôwny Warkòwi Zrzeszë "[[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Solidarnosc]]". == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.pulswejherowa.pl/15908/odszedl-doktor-grzegorz-szalewski/ ''Odszedł doktor Grzegorz Szalewski''] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Szalewsczi Grzegórz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Medicyna]] [[Kategòrëjô:Lëdzë]] ilsaadrctg8wwmuoatbuqt9o5k1qqf3 196605 196604 2026-04-28T14:42:33Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 196605 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Grzegórz Szalewsczi''' (ùr. 1956 rokù w [[Kòscérzna|Kòscérzënie]] – ùm. [[28 zélnika]] 2017 rokù) – béł lékôrz i spòlëznowi dzejôrz. Pò skùńczenim sztudérowaniégò medicynë w [[Gduńsk]]ù òn robił w warkù doktóra. Òn zajimôł sã w [[Rëmiô|Rëmi]] m. jin. kaszëbską kùlturą, ale béł téż starostą we [[Wejrowò|Wejrowie]] i w tim czasu òd 2000 rokù dzejała jedurnô w gminie strzédnô szkòła – Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceum w [[Strzépcz]]u. Òn bëł aktiwny w Samòstójny Samòsprôwny Warkòwi Zrzeszë "[[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Solidarnosc]]". == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.pulswejherowa.pl/15908/odszedl-doktor-grzegorz-szalewski/ ''Odszedł doktor Grzegorz Szalewski''] {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Szalewsczi Grzegórz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Medicyna]] [[Kategòrëjô:Lëdzë]] 0i21qrdnwa6q5so38l079uqzwroahqy 0 11895 196846 192999 2026-04-28T18:42:52Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196846 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Józef Borzyszkowski.JPG|mały|Józef Bòrzëszkòwsczi]] '''Józef Bòrzëszkòwsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Józef Borzyszkowski''; ùr. 6 gromicznika [[1946]] rokù w [[Kôrsëno|Kôrsënie]]) - historik, profesór hùmanisticznëch nôùk, w latach 1986-1992 przédnik Òglowégò Zarządu [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. Profesór [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Uniwersytetu]], do 2016 sparłãczony z Historicznym Fakùltetã UG. Ùsôdzca wiele ùczbòwëch robòtów, tikającëch sã przede wszëtczim historie Kaszëbów i Pòmòrzô, m.jin. ''Z dziejów pracy organicznej na Pomorzu'' (1979), ''Inteligencja polska Prus Zachodnich 1848–1920'' (1986), ''Aleksander Majkowski 1876–1938. Biografia historyczna'' (2002). Dzejôrz [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]] (béł przédnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karna Sztudérów „Pòmòrania”]], przédnikã gduńsczégò partu K-PZ, a téż w latach 1986-1992 przédnikã Òglowégò Zarządu K-PZ). Je wespółzałóżcą i przédnikã nôùkòwi stowôrë Kaszëbsczi Institut, a téż redaktorã rocznika „Acta Cassubiana”. W latach 90. dzejôł w pòliticzi jakò gduńsczi wicewòjewoda (1990-1996), w latach 1991-1993 béł senatorã Rzeczpòspòliti Pòlsczi (òtrzimôł 155 694 głosë). W 1978 wëprzédniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] (1978). == Òbaczë téż == * [[Kaszëbòpediô]] == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20211022132627/https://historia.ug.edu.pl/search/content/prof.%20dr%20%20hab.%20J%C3%B3zef%20Borzyszkowski ''Prof. Borzyszkowski, prof. Kaleciński i dr Kulczykowski nominowani w plebiscycie Osobowość Roku 2020''] * [https://web.archive.org/web/20211024132644/https://www.gedanopedia.pl/gdansk/?title=BORZYSZKOWSKI_J%C3%93ZEF Biografiô w encyklopedie Gedanopedia] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{DEFAULTSORT:Bòrzëszkòwsczi Józef}} [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] ob8m4yujweaqmxbbb8r31mzppd2q162 0 11903 196847 187615 2026-04-28T18:43:10Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196847 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Eilhard Lubinus.jpg|mały|Eilhard Lubinus]] [[Òbrôzk:Lubinus Duchy of Pomerania Map 1618 monocromatic.jpg|mały|Geògrafnô karta Pòmòrsczi Lubinusa z 1618 rokù]] '''Eilhard Lubinus''' abò '''Lubin''' (1565 - 1621) béł miemiecczim ùczałim, kartografã i matematikã. Na swòji geògrafny karce z 1618 rokù on napisôł m.in. ''Caßuben''/[[Kaszëbë]], a niżi je tam céch [[grif]]a. Na ni je téż wiele céchów szlachcëców. Òn też napisôł dosc wiele na ti karce pò łacëznie ni leno ò historii. == Lëteratura == * Pelczar M., Szeliga J.: Region kaszubski na mapach. w: Augustowski B. (red.): Pojezierze Kaszubskie (praca zbiorowa), Gdańsk : GTN, 1979, s. 37. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Lubinus Eilhard}} [[Kategòrëjô:Kartografiô]] [[Kategòrëjô:Miemcë]] dad960g5vkgdlewjcb86tzlkxrlrhpm 196849 196847 2026-04-28T18:45:08Z Iketsi 3254 - → – 196849 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Eilhard Lubinus.jpg|mały|Eilhard Lubinus]] [[Òbrôzk:Lubinus Duchy of Pomerania Map 1618 monocromatic.jpg|mały|Geògrafnô karta Pòmòrsczi Lubinusa z 1618 rokù]] '''Eilhard Lubinus''' abò '''Lubin''' (1565–1621) béł miemiecczim ùczałim, kartografã i matematikã. Na swòji geògrafny karce z 1618 rokù on napisôł m.in. ''Caßuben''/[[Kaszëbë]], a niżi je tam céch [[grif]]a. Na ni je téż wiele céchów szlachcëców. Òn też napisôł dosc wiele na ti karce pò łacëznie ni leno ò historii. == Lëteratura == * Pelczar M., Szeliga J.: Region kaszubski na mapach. w: Augustowski B. (red.): Pojezierze Kaszubskie (praca zbiorowa), Gdańsk : GTN, 1979, s. 37. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Lubinus Eilhard}} [[Kategòrëjô:Kartografiô]] [[Kategòrëjô:Miemcë]] 0mi38mm8junpyrtxq89roezars1x7v5 0 11910 196721 186025 2026-04-28T16:17:00Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Gmina Chòczewò]] 196721 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lubiatowo brzeg.jpg|mały|Nadmòrzé kòl Lëbiatowa]] '''Lëbiatowò'''<ref>''Polsko-kaszubski słownik nazw miejscowych i fizjograficznych''/Pòlskò-kaszëbsczi słowôrz miestnëch ë fizjografnëch mión. Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Gdańsk 2006, ISBN 978-83-87258-86-3, s. 55; Andrzej Chludziński (red.)</ref>([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Lubiatowo'') – to je [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[Gmina Chòczewò|gminie Chòczewò]]. Tu mieszkô kòl 130 lëdzy. Jak piszą w 2022 rokù tu kòl Lëbiatowa i [[Kòpalëno|Kòpalëna]]<ref>[http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/497211,pomorze-elektrownia-jadrowa-w-lubiatowie-lub-zarnowcu,id,t.html ''Pomorze: Elektrownia jądrowa w Lubiatowie lub Żarnowcu'']</ref> mô bëc bùdowónô [[atomòwô elektrowniô]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Gmina Chòczewò]] 4gno6fd1qi09k9k4cd4m2hmzcl5pbdi 0 11922 196719 186127 2026-04-28T16:14:58Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196719 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rhamnus catharticus leaves and fruit.jpg|mały|Zwëczajny szatlach]] '''Zwëczajny szatlach''' (''Rhamnus cathartica'' L.) – to je czerz do 3 m wësoczi z rodzëznë szatlachòwatëch (''Rhamnaceae''). Òn kwitnie òd [[môj]]a do [[czerwińc]]a, a mô zelono-żôłtë kwiatë. Zwëczajny szatlach mòże rosc np. [[las]]u m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 227 * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 62. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] mh691ydohlezv64vadrhhgqc2apuqv9 0 11996 196772 191784 2026-04-28T17:26:57Z Iketsi 3254 - → – 196772 wikitext text/x-wiki '''Mateùsz Titës Meyer''' (ùr. 26 [[Gromicznik|gromicznika]] [[1991]] we [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbsczi spòleznowi dzejôrz, lëterackò-mùzyczny ùtwórca, dolmaczéra, szkólny ë òrganista. Pierszi Kaszëba, jaczi zwëskiwô z prawa do pisënkù swòjëch pòdôwków leno pò kaszëbskù, téż w òficjalnëch papiórach. == Biografiô == === Dzecné ë młodzëznowé lata === Mateùsz Titës Meyer je ùrodzony 26 gromicznika 1991 we [[Wejrowò|Wejrowie]]. Pòchôdô z kaszëbsczi wsë, [[Lewinkò]] w [[Gmina Lëniô|gminie Lëniô]], w jaczi do dzysô lëdze dërch gôdają pò kaszëbskù. Ju w dzecnëch latach, dzãka apartnym kaszëbsczim zwëkóm, jaczé bëłë żiw w ti wsë, òdkrił swòją kaszëbską swiądã.<ref name=":0">[https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/2156343,1,kaszuba-poza-systemem.read Kaszuba poza systemem, M. Bunda, Polityka, 04.03.2022]</ref> W latach 1998–2004 ùcził sã w Spòdleczny Szkòle w [[Pòbłocé|Pòbłocym]], 2004–2007 w Gimnazjum m. [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] w [[Strzépcz|Strzépczu]] ë w latach 2007–2010 w I Òglowòsztôłcącym Liceùm we [[Wejrowò|Wejrowie]]. W latach 2002–2006 chòdzył téż do Państwòwi Mùzyczny Szkòłë we [[Wejrowò|Wejrowie]] (w klase [[Pùzon|pùzonu]]) ë w latach 2008–2012 do Diecezjalnégò Òrganistowsczégò Sztudióm w [[Pelplin|Pelplënie]] (w klase [[Òrganë|òrganów]]). W 2005 rokù béł jednym z załóżców Gminowi Dãti Òrkestrë w [[Gmina Lëniô|Lëni]], dlô jaczi aranżowôł dokazë filmòwi, rozriwkòwi ë kaszëbsczi mùzyczi.<ref>[https://www.gminalinia.com.pl/kultura-i-sport/gmina-orkiestra-deta/ Gminna Orkiestra Dęta w Lini]</ref> Òd 2004 rokù, za czasów ùczbë w Spòdleczny Szkòle w [[Pòbłocé|Pòbłocym]], zaczął pòznawac lëteracczi zapisënk kaszëbsczégò jãzëka, czegò ùcził sã pòtemù téż w Gimnazjum w [[Strzépcz|Strzépczu]]. Bez 3 lata béł przedstôwcą strzépsczégò Gimnazjum na [[Kaszëbsczé Diktando|Kaszëbsczim Diktandze]], a téż na Gimnazjowëch Kònkùrsach Wiédzë ò Kaszëbach ë Pòmòrzim w [[Lëzëno|Lëzënie]]. Òb czas ùczbë w strzédny szkòle we [[Wejrowò|Wejrowie]] béł załóżcą Karna Lubòtników Kaszëbiznë, jaczé miôł starã przerobic na midzëklasowé karno ùczbë kaszëbsczégò jãzëka - doszło do te w 2010 r., czedë kùńcził szkòłã.<ref name=":0" /> W tim czasu jakno przedstôwca szkòłë dobéł: * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim|XXIII Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim]] na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]], * [[Krézowô Òlimpiada Wiédzë ò Kaszëbach ë Pòmòrzim|X Krézową Òlimpiadã Wiédzë ò Kaszëbach ë Pòmòrzim]] w [[Rëmiô|Rëmi]], * V Nôùkòwą Òlimpiadã [[Kaszëbskò-Pòmòrskô Wëższô Szkòła we Wejrowie|KPSW]] we Wejrowie z Wiédzë ò spòleznie ë Nônowszi historie, * I Kònkùrs wiédzë ò [[Paùel Nipkow|Paùlu Nipkòwie]] w [[Lãbórg|Lãbòrgù]], * [[Pòmòrsczi Festiwal Kaszëbsczi Frantówczi "Kaszëbsczé spiewë"|VIII Pòmòrsczi Festiwal Kaszëbsczi Frantówczi "Kaszëbsczé spiewë"]] w [[Lëzëno|Lëzënie]]. Reprezeńtowôł swòje Liceùm téż na kaszëbsczich warkòwniach "Ambasador Regionu"<ref>[https://www.facebook.com/Projekt-Ambasador-Regionu-138362569533086/ Ambasador Regionu - strona na Facebooku]</ref>, òrganizowónëch w 2010 rokù bez [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karno Sztudérów "Pòmòraniô"]]. Pòd cëskã direkcje szkòłë zrezignowôł z pisaniô maturë z kaszëbsczégò jãzëka, równak jegò gãbnô matura z pòlsczégò jãzëka sparłãczonô bëła z pòchôdanim pòzwów kaszëbsczich môlëznów w dokazach [[Florión Cenôwa|Floriana Cenôwë]] ë [[Hieronim Derdowsczi|Hieronima Derdowsczégò]].<ref name=":0" /> W 2010 rokù zaczął sztudérowac pòlską filologiã ze szpecjalizacją szkólno-kaszëbisticzną na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]], z czegò pò pierszim rokù zrezignowôł. === Ùtwórstwò ë artisticzné dzejania === Pierszé kaszëbsczé ë pòlsczé tekstë ùsadzôł òd rujana 2008 r. do smùtana 2009 r. na priwatnym fòtoblogù, a òd stëcznika 2010 r. na niefąksjonérëjącym ju blogù [https://tites.kashubia.com tites.kashubia.com]. Jakno ùtwórca lëtraturë zadebiutowôł pòlskòjãzëkòwą pòwiastką "Moje strony" w pòkònkùrsowim zbiérkù "Ziemia wejherowska, to takie miejsce gdzie...", wëdónym w 2009 rokù bez [[Wejrowsczi kréz|Krézowé Sztarostwò we Wejrowie]]. Jakno kaszëbskòjãzëkòwi ùsôdca zadebiutowôł artiklã pt. "Pòczëjë Kaszëbsczégò Dëcha" ë wiérztą "Pùrtk z Lewinka" w smùtanowim numrze [[Pomerania|Pòmeranie]] w 2010 rokù<ref>[http://www.bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/show-content/publication/17220/edition/14888/?format_id=2 Pomerania, listopad 2010]</ref>, a w 1. numrze "Klëczi" (jinfòrmatorze [[Gmina Lëniô|gminë Lëniô]]) z 2011 rokù, prozatorsczim tekstã pt.: "Môłô bôjka ò mòji òjcowiznie".<ref>[https://www.gminalinia.com.pl/files/download/3553/SKMBT_C22016080511300.pdf Klëka nr 1, 2011]</ref> Pòtemù pisôł do [[Pomerania|Pòmeranie]], [[Stegna|Stegnë]], [[Skra|Skrë]], [[Dziennik Bałtycki|Bôłtëcczégò Dzénnika]] ë [[Gazeta Świętojańska|Swiãtojańsczi Gazétë]]<ref>[https://gazetaswietojanska.org/author/m-meyer/ Gazeta Świętojańska, archiwum tekstów]</ref>. Jegò kaszëbskòjãzëkòwé tekstë bëłë drëkòwóné w antologiach dokazów, jaczé dobëłë w kònkùrsu "Powiew Weny" w 2010<ref>[http://www.wejherowo.pl/files/nowiny/wena_2010.pdf Powiew Weny 2010 - publikacja]</ref> ë 2011<ref>[https://docplayer.pl/55108068-Powiatowa-i-miejska-biblioteka-publiczna-w-wejherowie-im-aleksandra-majkowskiego-wejherowski-konkurs-literacki-powiew-weny.html Powiew Weny 2011 - publikacja]</ref> rokù. Je dobiwcą przédnëch nôdgrodów pòeticczich miónków "Złoté Jaje" w Kartuzach z 2011 ë 2012 rokù.<ref>[http://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=2385&com_mode=thread&com_order=1 Złoté Jaje - wyniki, naszekaszuby.pl]</ref> W 2012 rokù wëdôł pierszi zbiérk wiérztów pt.: '''"... zamkłô w słowach"'''.<ref>[https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4972759/zamklo-w-slowach "... zamkłô w słowach", lubimyczytac.pl]</ref> Sparłãczony z karnã ùsôdców kaszëbsczi lëtraturë [[ZYMK]] ë z [[Teater ZYMK|Teatrã ZYMK]]. 18 strëmiannika 2011 rokù w [[Lëzëno|Lëzënie]] zadebiutowôł mùzyczno, jakno ùsôdca tekstów ë mùzyczi do binowégò dokazu [[Adóm Hébel|Adama Hébla]] pt.: "Smãtkòwô Spiéwa", w jaczim téż zagrôł pòstacjã titlowégò Smãtka<ref>[http://belok.kaszubia.com/wiadla/smatkowo-spiewa Smãtkòwô spiéwa - belok.kaszubia.com]</ref>. W pòstãpnëch latach wëstãpiwôł téż m. jin.: w jinscenizacje dokazu "Jiwer òstatnëch"<ref>[https://web.archive.org/web/20220710215343/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jiwer-ostatnech Jiwer òstatnëch - belok.kaszubcia.com]</ref> [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]], a w "Scynanim kanie" we wiele placach na całëch Kaszëbach. Òd 2011 do 2015 rokù wëstãpiwôł téż w programie [["Gôdómë pò kaszëbskù"]] w [[Twòja Telewizjô Mòrskô|Telewizje TTM]], a w latach 2015–2016 prowadzył lëteracką aùdicjã [[LARK]] w [[Radio Kaszëbë]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160409160756/http://radiokaszebe.pl/lark-to-je-nowo-leteracko-audicjo-radia-kaszebe/ LARK, audycja w Radio Kaszëbë]</ref> W latach 2015–2016 béł bëtnikã Gdińsczich Scenarnikòwëch Warkòwniów w [[Gdińskô Filmòwô Szkòła|Gdińsczi Filmòwi Szkòle]], jaczé skùńcził z wëprzédnienim za kaszëbskòjãzëkòwi scenarnik do filmù na spòdlim lëdowi pòwiôstczi ze Słowôrza [[Bernat Sëchta|Zëchtë]]. W latach 2016–2017 béł bëtnikã warkòwniów "Krącymë Film" w redzczi [[Fabrika Kùlturë w Redze|Fabrice Kùlturë]]<ref>[https://www.facebook.com/studioczarnazebra/videos/805875886230812 Film kręcimy - relacja na Facebooku]</ref>. W 2020 rokù dobéł XXI [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżóna]] we Wejrowie, w kategòrie "dokôz na binã"<ref>[https://nadmorski24.pl/aktualnosci/46492-znamy-laureatow-tegorocznych-konkursow-literackich Wyniki XXI Konkursu im. Jana Drzeżdżona]</ref>. Mô titel Wiôldżégò Méstra Kaszëbsczégò Pisënkù XIX [[Kaszëbsczé Diktando|Kaszëbsczégò Diktanda]] z 2020 rokù w [[Réda|Redze]]. W 2021 rokù w drëkù pòkazałë sã dwa dokazë, jaczich béł tłómaczérą: "Hewò je mój dodóm, dze je mój Bóg"<ref>[https://www.gdynia.pl/aktualnosci-9,6470/tam-dom-moj-gdzie-bog-moj-opowiesc-utrwalona-na-fotografiach,554597 Hewò je mój dodóm, dze je mój Bóg - informacja w serwisie gdynia.pl 01.02.2021]</ref> ë "Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie"<ref>[https://dziennikbaltycki.pl/przigode-alicje-w-cedaczny-zemie-slynna-ksiazke-lewisa-carrolla-przetlumaczono-na-jezyk-kaszubski/ar/c13-15642580 Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemi, Dziennik Bałtycki 02.06.2021]</ref>. Za nen drëdżi dokôz dobéł [[Kònkùrs Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Lëtraturë w Kòscérznie "Costerina"|Kònkùrs Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Lëtraturë "Costerina"]] 2021 w Kòscérznie w kategòrie dolmaczënków.<ref>[http://www.bibliotekakoscierzyna.pl/konkurs-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-2021-ogloszenie-wynikow/ Costerina 2021 - wyniki]</ref> === Spòleznowé dzejania ë warkòwé żëcé === W latach 2010–2011 béł nôleżnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karna Sztudérów "Pòmòraniô"]], w jaczim béł gòspòdarzã chëczë Pòmòrańców w [[Łãczëńskô Hëta|Łãczińsczi Hëce]]. W tim czasu zrëchtowôł XXIV [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim]], warkòwnie [[Remùsowô Kara]] w [[Pilëce|Pilëcach]], a téż pòmôgôł przë prowadzenim miedzënôrodnégò projechtu "Seven Senses of Kashubia" w [[Òstrzëce|Òstrzëcach]].<ref>[https://docplayer.pl/7353181-Informacja-o-dzialalnosci-klubu-studenckiego-pomorania-w-latach-2010-2013.html Sprawozdanie z działalności KS Pomorania]</ref> W 2012 rokù ùsadzył nakładczi tłómaczącé Facebooka, YouTube ë Google na kaszëbsczi jãzëk.<ref>[https://tvn24.pl/pomorze/widzy-mie-s-zamiast-lubie-to-czyli-facebook-po-kaszubsku-ra271381 "Widzy mie sã!" zamiast "Lubię to!", czyli Facebook po kaszubsku, tvn24.pl, 17.08.2012] </ref> W latach 2012–2013 ë w 2015 cygnął akcje wësyłaniô wniosków do miéwców Facebooka ò rëszenié òficjalnégò tłómaczeniô pòrtalu na kaszëbsczi jãzëk.<ref>[https://wiadomosci.onet.pl/trojmiasto/facebook-po-kaszubsku-jo/xmx6fz3 Facebook po kaszubsku? Jo!, onet.pl, 13.10.2015]</ref> W 2013 rokù, jakno pierszi Kaszëba, zwëskôł z prawa do zapisywaniô swòjëch pòdôwków pò kaszëbskù w òficjalnëch papiórach - personkôrce ë paszpòrce.<ref name=":0" /> W latach 2011–2016 béł przédnikã stowôrë [[Kaszëbskô Jednota]], chtërny béł jednym z załóżców.<ref>[https://web.archive.org/web/20220710215342/http://kaszebsko.com/zarzad.html Zarząd Kaszëbsczi Jednotë]</ref> Jakno przédnik KJ béł jednym z ùdbòdôwców kònkùrsu [[Méster Bëlnégò Czëtaniô|"Méster Bëlnégò Czëtaniô"]] ë [[Miónczi Jedny Wiérztë|"Miónków Jedny Wiérztë"]], jaczé w latach 2013–2015 wëspółrëchtowôł z [[Janina Borchmann|Janiną Bòrchmann]] w [[Spòleznowô Biblioteka Gminë Wejrowò|Spòleznowi Bibliotece Gminë Wejrowò m. A. Labùdë w Bólszewie]]. Dôł téż ùdbã na stwòrzenié [[Swiãto Kaszëbsczi Fanë|Swiãta Kaszëbsczi Fanë]], jaczé òd 2012 rokù je fejrowóné na całëch Kaszëbach.<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=83&cntnt01returnid=26 Swiãto Kaszëbsczi Fanë 2012]</ref> W 2013 rokù mët z [[Gracjana Pòtrëkùs|Gracjaną Pòtrëkùs]] zrëchtowôł dwa Kaszëbsczé Plenerë - Lëteracczi ë Malarsczi na [[Głodnica|Głodnicë]],<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=215&cntnt01returnid=26 Kaszëbsczi Lëteracczi Plener 2013]</ref> a w 2014 rokù pòmagôł w òrganizacje Hókéjowégò Wikeńdu na Kaszëbach<ref>[http://kaszebsko.com/hokej Hókéjowi Wikeńd na Kaszëbach 2014]</ref> ë prowadzył akcjã zéńdzeniów z ùczniôkama wejrowsczich szkòłów, cobë zachãcywac jich do ùczbë kaszëbsczégò jãzëka.<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=282&cntnt01returnid=26 Akcjô promòcje ùczbów kaszëbsczégò jãzëka we Wejrowie]</ref> W 2016 rokù, jakno przedstôwca Kaszëbów, wprowadzył [[Kaszëbskô Jednota|Kaszëbską Jednotã]] do [[Wòlnô Eùropejskô Przëstojizna (EFA)|Wòlny Eùropejsczi Przëstojiznë]] (an. European Free Alliance).<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=358&cntnt01returnid=47 KJ w EFA]</ref> W 2019 rokù wëspółùsadzył [[Fùndacjô Kaszëbskô|Fùndacjã Kaszëbską]], w jaczi prowadzy projechtë pòpùlarizëjącé kaszëbiznã w jinternece, m. jin.: profil Kaszëbskò-pòlsczi słowôrz na Facebookù,<ref>[https://www.facebook.com/Sloworz Kaszëbskò-pòlsczi słowôrz na Facebookù]</ref> Kònkùrs na [[Kaszëbsczé Słowò Rokù]],<ref>[https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-co-po-larwie-kaszubskie-slowo-roku-2021,nId,5781340#crp_state=1 Co po larwie? Kaszubskie Słowo Roku 2021, rmf24.pl, 20.01.2022]</ref> a téż [[Jinternetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka]].<ref>https://sloworz.org/</ref> W latach 2019–2020 prowadzył akcjã [[Watchdog na Kaszëbach 2.0|Watchdog na Kaszëbach]],<ref>[https://qpjkwm.webwave.dev/watchdog-na-kaszubach Watchdog na Kaszubach 2020]</ref> w jaczi sprawdzył wëdawanié subwencje na ùczbã kaszëbsczégò jãzëka w szkòłach ë samòrządzënach na Kaszëbach. W 2021 rokù zrobił przezérk gazétniczëch artiklów ò Kaszëbach, sprawdzywającë stereotipòwé ë krziwdzącé zamkłotë sparłãczoné z Kaszëbama. Jakno pòdrëchòwanié dzejaniô òpùblikòwôł pòradnik: "Jak gadac ë pisac ò Kaszëbach?"<ref>[https://qpjkwm.webwave.dev/jak-mowic-i-pisac-o-kaszubach Poradnik: Jak mówić i pisać o Kaszubach?, Gdańsk 2021]</ref> W 2021 zaczął téż prowadzëc akcjã [[Mòje stronë 2021]]<ref>[https://qpjkwm.webwave.dev/moje-strone Mòje stronë 2021 - strona projektu]</ref>, w jaczi zbiérô òdjimczi tôflów z dëbeltjãzëkòwima pòzwama môlëznów na Kaszëbach, sprawdzywającë jichną jãzëkòwą pòprawnotã. W latach 2011–2012 béł gazétnikã [[Radio Kaszëbë|Radia Kaszëbë]]. W 2013 rokù robił w [[Wëdôwizna Region|Wëdawiznie Region]] w [[Gdiniô|Gdinie]]. W latach 2013–2016 béł òrganistą w [[Mrzeżëno|Mrzeżënie]], a pòtemù w latach 2016–2017 w [[Bòlszewò|Bólszewie]]. Prowadzył w tëch placach warkòwnie z kaszëbsczégò jãzëka dlô nôleżników parafialnëch chùrów. W latach 2014–2016 béł téż kasztelanã Szklónégò Zómkù Ksyżëstwa Wichrowëch Mòrzów w [[Òsłónino|Òsłoninie]].<ref>[https://web.archive.org/web/20220814205604/http://www.szklanyzamek.pl/index.php Szklany Zamek Księstwa Wichrowych Mórz]</ref> W latach 2017–2021 mieszkôł ë robił we [[Warszawa|Warszawie]]. Béł tam sparłãczony z Òbëwatelską Sécą Watchdog Pòlskô, skùńcził Szkòłã Trenérów Bùtenrządowëch Òrganizacjów, jaczi je nôleżnikã òd 2019 rokù. Robił téż w Ceńtrze Òbëwatelsczi Edukacje, dze pòznawôł pedagògikã Sztôłtëjącégò Òceniwaniô. Òd séwnika 2021 rokù je szkólnym kaszëbsczégò jãzëka w [[Naja Szkòła|Naji Szkòle]] we [[Wejrowò|Wejrowie]] ë òrganistą w [[Pasyjno-Marijné Sanktuarium we Wejrowie|Pasyjno-Marijnym Sanktuarium we Wejrowie]]. == Przëpisënczi == <references group=""></references> [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbisce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Mùzycë]] __NONEWSECTIONLINK__ has767ngemi93dlovtmsdrlr98e7xqw 0 12025 196811 193955 2026-04-28T18:12:11Z Iketsi 3254 + 196811 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Actitis hypoleucos - Laem Pak Bia.jpg|mały|Piszczący szlapnik]] '''Piszczący szlapnik''' (''Actitis hypoleucos'' L.) – to je môłi ptôch z rodzëznë bekasowatëch. Òn żëje na m. jin. [[Kaszëbë|Kaszëbach]] np. krótkò wsë [[Jaséń]]. Tam je jezoro, a na jego òstrowach òn biwô. Piszczący szlapnik przëlatuwô tu na [[zymk]]ù. Òn piszczi czej sã nerwùje, a nie lëdô trzóskù i temù tu nie je wòlno mù robic òdjimków. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Bekasowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://en.wikipedia.org/wiki/Common_sandpiper Piszczący szlapnik] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Bekasowaté]] d9ly8z25lwdf6kda2ej5vpres69df73 0 12200 196718 189530 2026-04-28T16:13:50Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196718 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ідол_20191004.jpg|mały|Bùwrón [[Parón|Paróna]] w [[Czijew|Czijewie]]]] '''Bùwrón abò idol''' ([[Starogrecczi|gr.]] εἴδωλον ''eidolon'' „òbrôz, òdbicié” zdremnienié òd εἶδος ''eîdos'' „wzór, ùroda, sztôłt”) – przedstawienié (figùra abò òbrôz) bóżstwa, sprawionié np. z drzewa, kama, kòscë, glënë, strzébra abò złota. W [[Pierwòtnô religijô|pierwòtnëch religijach]] kùlt bùwróna ([[bùwróństwò]]) béł wiarą w to, eż pòmiedzë idolã bóżstwa a nim samim je wiãz, chtërna sztërkama mòże grańczëc z juwernotą. Òddawanié religijni tczë mògło wiãc bëc jednoczasnô [[Adoracjô|adoracją]]. Bùwróństwò mògło miec pòdobny [[Magiô|magicznô]] charakter. Mòżemë to òbôczëc w lëcznëch religijach starożëtnégò swiata ([[Babilon]], [[Egipt]], [[Greckô]], [[Starożëtni Rzim|Rzim]], [[Sumer]] i jinszé). Òzdabianié bùwrónów, namascanié, składanié òfiar, òkadzanié, itp. bëłë ùważanié za ùsłëgòwanié bóżstwóm. W [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëkach]] je słowò ''bałwan'' ùżëwanié w znaczenié figùrów bògów, m.in. òbdarzanëch czcią [[Religijô Słowian|słowiańsczich bózstw]] <ref name="Gieysztor">A. Gieysztor, ''Mitologia Słowian'', Warszawa 1980, s. 186.</ref>. To je prasłowiańsczi òrietnalni pòżëczk z [[Irańsczé jãzëczi|irańsczégò jãzëka]] – pierwòtné ùżëwano je na òznaczenié bòjownika abò heroja, a pòsboné słupa abò figùrë wzniesionégò na jegò tczã<ref>Stanisław Rosik, ''Udział chrześcijaństwa w powstaniu policefalnych posągów kultowych u Słowian zachodnich'', Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego 1995, s. 76.</ref><ref>Stanisław Rosik, ''Udział chrześcijaństwa w powstaniu policefalnych posągów kultowych u Słowian zachodnich'', Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego 1995, s. 76.</ref>. Ù Kaszëbów je słowò ''bùwrón'', chtërno mô jistną etimòlogiã. Słowã pòchòdnëm òd niegò są [[bùwróństwò]] i ''bałgòchwôlca''. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Religijô]] [[Kategòrëjô:Pòlitejizm]] d9f1i1sm4t7stsxujpclc5avgjx6e0c 0 12203 196716 191056 2026-04-28T16:13:15Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196716 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk|farwa=ADD8E6|apartne miono=ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ ''(ḷŭg̣"orawetḷ'en jiḷŭjiḷ)''|kraj, òbénda1=[[Ruskô|Ruskô Federacëjô]] → [[Czukocczi Aùtonomiczny Òkrąg]]|lëczba=8526 (2021 r.)|môl=|rodzëzna=[[Czukockò-kamczacczé jãzëczi]] * [[Czukocczé jãzëczi]] ** [[Czukocczi jãzëk]] ***'''czukocczi jãzëk'''|alfabét=[[cyrilica]] (przóde [[łacyńsczé acécadło|łacyńsczi]])|farba=ffffff|iso3=ckt|znankównik=Ruskô|jãzëk=czukocczi|znankòwnik2=bułgarsczégò}} '''Czukocczi jãzëk''' – jãzëk [[Czukczé|Czukczów]] nôleżi do [[Czukockò-kamczacczé jãzëczi|czukockò-kamczacczé jãzëkòwi familii]]. Nim gôdô 8526 lëdzy<ref>https://web.archive.org/web/20200124160257/http://rosstat.gov.ru/vpn_popul rosstat.gov.ru</ref>. Tim jãzëkã mówią jesz spòlëzna ùmirającégò ludu [[Kerekowie|Kereków]] ë [[Czuwańcë|Czuwańców]]. Mô czilka [[Dialekt|dialektów]]: ùeleńsczi (nôwôżnészi), czaùńsczi, enmëlińsczi, nunligrańsczi ë chòtërsczi. W czukocczim jãzëkù je harmónicznosc samòzwãków. To je aglutinacëjni jãzëk. Òn mô czilka kòniugacjów ë deklinacjów. Czasnik òtmiania sã wedle subiekta ë dofùlowanii. Ten jãzëk charakterizuje sã ergatiwną skłôdnią. W jãzëkù je wiele słowów z [[Rusczi jãzëk|rusczégò jãzëka]]. Òd 1931 szrëft je òparti na [[Łacyńsczi alfabét|łacëńsczim abécadłã]]; òd 1936 na [[Cyrilica|cyrilicë]] z dodôwkã lëtrów Ӄӄ ë Ӈӈ. == Abécadło == {| class="wikitable" cellpadding="5" style="font-size: 1.5em; line-height: 2.5em; text-align: center;" | style="«width:3em;»" |А а | style="«width:3em;»" |Б б | style="«width:3em;»" |В в | style="«width:3em;»" |Г г | style="«width:3em;»" |Д д | style="«width:3em;»" |Е е | style="«width:3em;»" |Ё ё | style="«width:3em;»" |Ж ж | style="«width:3em;»" |З з | style="«width:3em;»" |И и |- | style="«width:3em;»" |Й й | style="«width:3em;»" |К к | style="«width:3em;»" |[[Ӄ|Ӄ ӄ]] | style="«width:3em;»" |Л л | style="«width:3em;»" |[[Ԓ|Ԓ ԓ]] | style="«width:3em;»" |М м | style="«width:3em;»" |Н н | style="«width:3em;»" |[[Ӈ|Ӈ ӈ]] | style="«width:3em;»" |О о | style="«width:3em;»" |П п |- | style="«width:3em;»" |Р р | style="«width:3em;»" |С с | style="«width:3em;»" |Т т | style="«width:3em;»" |У у | style="«width:3em;»" |Ф ф | style="«width:3em;»" |Х х | style="«width:3em;»" |Ц ц | style="«width:3em;»" |Ч ч | style="«width:3em;»" |Ш ш | style="«width:3em;»" |Щ щ |- | style="«width:3em;»" |Ъ ъ | style="«width:3em;»" |Ы ы | style="«width:3em;»" |Ь ь | style="«width:3em;»" |Э э | style="«width:3em;»" |Ю ю | style="«width:3em;»" |Я я | style="«width:3em;»" |ʼ |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Lingwistika]] fai738r9xmibjzrhneci2s06ma1hi30 0 12204 196717 190544 2026-04-28T16:13:34Z Iketsi 3254 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196717 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mokosz bogini.jpg|mały|281x281px|Bòżëna Mòkòszka]] '''Bòżëna Nënka''', Wiôlgô Bòżëna, Wiôlgô Mac, Nënka Zemia, Królewô Niebios, ''Magna Mater'' – w wierzeniach mnodżëch kùltur główné (abò jedno z głównészëch) bóżstwò w panteónie. [[Bòżëna]] nôczãsti je równô z [[Zemia|Zemią]] (abò je ji patrónkã), w mnodżëch kùlturach bãdącô paralelno królewã niebios (temù do ji atribùtów dochòdzëła jesz nôdoba). Zazwëczôj dôwôczka wszelaczégò żëcégò, ùòsabiającô płodnosc (kùlt płodnoscë) ë macerziństwò. Czãsto je téż òna nënkã bògów. == Wëkòpaliska w Çatalhöyük == [[Òbrôzk:Seated Woman of Çatalhöyük on black background.jpg|mały|246x246px|Sedzącô Białka z Çatalhöyük]] Midzë 1961 a 1965 [[James Mellaart]] prowadzëł seriã wëkòpalisków w [[Çatalhöyük]]. Òn widzôł tam wiele figùrów, chtërné Mellaart ùważôł za figùrë Bòżëni Nënki, bãdącą główną bòżëną matriarchalni kùlture. Nalezono sedzącą białkã, òkòlënô tim, co Mellart òpisëwôł jakò lwicë, w zbiérnik na zbòżé; mòżlëwé, eż chroniła òna zbérë ë skłôd zôrna<ref>Mellaart (1967), p. 180-181</ref>. Ùważôł òn te môlë za sanktuaria. Nalezono téż wiele bezpłcowëch figùrków, chtërné Mellaart ùważôł za òsoblëwé dlô spòlëzni zdominowani przez białki (podczorchnanié seksualnoscé w kùńszce je zwiãzane z chłopsczima pòdskôcënkama ë pragniączkama)<ref>Mellaart (1967)</ref>. Z ùdbą, eż bëła matriachalnô spòlëzna ë kùlt bòżëni nënki, zgôdzała sã badérka stôrodôwnotë - [[Marijô Gimbutas]]. To dało zôczątk terôzniészémù kùltowi Bòżëni Nënki, z kòżdorocznëma pielgrzimkama do Çatalhöyük<ref>Baler (2005), p. 40</ref>. Òd 1993 rokù wznowiono wëkòpaliska, chtërné terô prowadzëł [[Ian Hodder]], a [[Lynn Meskell]] bëła w [[Stanford Figurines Project]], chtëren badérowôł figùrki z Çatalhöyük. To karno doszło do jinszëch wniosków niż Gimbutas ë Mellaart. Jeno czilka figùrków zidentëfikòwano jakò żeńsczé ë nalezono jich w przëtrôfkòwëch môlach, czãsto nô smiecëszczach, co sprawiło, eż kùlt bòżëni nënki w tim môle wëdawôł sã mało mòżlëwi<ref>Hodder (2010)</ref>. == Afrikańsczé religije == W egipsczi mitologiji bòżëna nieba [[Nut]] bëwô nazewanô "Nënką", bò ùrodzëła gwiôzdë ë bòga słuńca. Wierzëno, eż Nut przëcëgô ùmarłëch do swòjégò nieba pôłnégò gwiôzdów ë òbdarzô ich jestkã ë winã<ref>"Papyrus of Ani: Egyptian Book of the Dead", ''Sir'' E. A. Wallis Budge, NuVision Publications, page 57, 2007, ISBN 1-59547-914-7</ref>. W religiji Kongo Niebieskô Nënka, [[Nzambici]], bëła żeńsczim wariantã Niebiesczégò Òjca ë bòga słuńca - [[Nzambi Mpungu]]. Na pòczãtwie lëdze pòstrzégalë ich jakò jednégò dëcha, z jedną chłopską pòłową, a drëgą żeńską. Pò wprowadzëniu chrzescëjaństwa do Westrzédni Africzi òpis Nzambi zmienił sã na Bòga Stwórcã, a Nzambici na jegò białkã<ref>Brown, Ras Michael (2012). ''African-Atlantic Cultures and the South Carolina Lowcountry'' (1st ed.). New York, NY: Cambridge University Press. pp. 26–27. ISBN 978-1-107-66882-9</ref><ref>Dennett, Richard Edward (1906). ''At the Back of the Black Man's Mind; Or, Notes on the kingly office in West Africa''. Forgotten Books. pp. 202–207. ISBN 978-1-60506-011-8</ref>. == Hindujizm == == Chrzescëjaństwò == Mimò, eż w chrzescëjaństwie nié mô Bòżëni Nënki, to [[Katolëcczi Kòscół]] ë [[Prawòsławié|Prawòsławnô Cerkwiô]] nazewają [[Dzewica Marijô|Dzewicã Marijã]] Nënką Bòga. Je to przekłôdã titelu ''[[Theotokos]]'' ë ''[[Deipara]]''. Marijô mô ten titel òd efesczégò sobòru, chterën béł w 431 rokù. Ewangelëcczi ùwôgi ò marijnim kùlce bëłë jignorowané. Jinszé titelë Marijô to: Najô Nënka, Błogòsławionô Nënka abò Swiãta Nënka, bò ùrodzëła Jezësa Christusa, a chrzescëjanowie nazewają sebie "Bratama ë Sostrama w Christuse". W chrzescëjaństwie je mnodżé mòdłë do Mariji, na przëmiar: [[Anielsczé pòzdrowienié|Zdrowas Marijo]] (jinszô nazwa: Zdrowaska) ë [[Pòd Twòjã òbronã]]. Niechtërny lëdze widzą paralelã w nazewaniu Mariji "Naszą Nënką", a Jahwe "Naszim Òjcã". W procëmnosce do pògańsczi bòżëni płodnoscë, Marijô je Wieczną Dzewicą ë Nënką Bòga. Swiãta Marijô w ewangelëcczëch tekstach niga nié bëła nazewanô bòżëną. Òd apòsztolsczëch czasów Kòscół wierzëł, eż Marijô bëła wzãtô żiwcã do nieba ë to sã nazewô [[Matczi Bòsczi Zélny|Wniebòwzãcé Nôswiãtszi Pannë]], a na ósce - Zasnãce Bògòrodzëcë. Niechtërny chrzescëjanowie wierzą, eż Marijô jakò nôwôżnészô swiãtô mòże wpłëwac na swiat przez lëczné òbjawienia, sanktuaria ë nôbòżeństwa. W przedislamsczi Arabii [[Kòlërëdianie]] bëlë chrzescëjańsczim òdłamã, chterën pòdobno tczëł Dzewicã Marijã, składającë całopôlné òfiarë z kùcha. Bëlë òni kritikòwanié przez stôrochrzescëjanów, bò Marijô mòże bëc blós tczonô, a nié adorowanô jakò Bóg-Człowiek<ref>"[https://web.archive.org/web/20120924074201/http://www.ewtn.com/library/HOMELIBR/COLLYRID.TXT Kopijô Archiwùm]". [https://web.archive.org/web/20120924074201/http://www.ewtn.com/library/HOMELIBR/COLLYRID.TXT Originalné] archiwùm z 24 séwnika 2012. Pòbrano 25 gòdnika 2020.</ref>. == Rëch Swiãtëch w Òstatnëch Dniach == W [[Rëch Swiãtëch w Òstatnëch Dniach|rëchù Swiãtëch w Òstatnëch Dniach]], òsoblëwie w Kòscele Jezësa Christusa Swiãtëch w Òstatnëch Dniach, wiele wiérnëch wierzë w Niebieską Nënkã, jakò białkã Bòga Òjca. Òni sã nazewané [[Niebiesczi Rodzëce|Niebieskama Rodzëcama]]<ref>Fletcher Stack, Peggy (9 May 2021). [https://web.archive.org/web/20240118084738/https://www.sltrib.com/religion/2021/05/08/latter-day-saints-are/ "Latter-day Saints are talking more about Heavenly Mother, and that's where the debates and divisions begin"]. ''The Salt Lake Tribune''. Archived from [https://www.sltrib.com/religion/2021/05/08/latter-day-saints-are/ the original] on 18 January 2024 – via Internet Archive. </ref>. Pòniechtërny wierzą, eż je wiele Niebieskëch Nënków, chtërné sã białkama Niebiesczégò Bòga Òjca ë sã w [[Pòligënijô|pòligëniczni łączbie]]<ref>Rosetti, Cristina (1 April 2022). "'[https://www.dialoguejournal.com/articles/o-my-mother-mormon-fundamentalist-mothers-in-heaven-and-womens-authority/ O My Mother': Mormon Fundamentalist Mothers in Heaven and Women's Authority]". ''Dialogue''. '''55''' (1). University of Illinois Press: 133. doi:10.5406/15549399.55.1.05. [https://search.worldcat.org/search?q=n2:0012-2157 ISSN 0012-2157]</ref><ref>Morrill, Susanna (2006). ''[https://books.google.mk/books?id=-Q0pRe-KOSYC&pg=PA55&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false White Roses on the Floor of Heaven: Mormon Women's Popular Theology], 1880–1920''. New York City: Routledge. pp. 55, 108. ISBN 0-415-97735-5</ref><ref>Moench Charles, Melodie (Fall 1988). "[https://www.dialoguejournal.com/wp-content/uploads/sbi/articles/Dialogue_V21N03_75.pdf The Need for a New Mormon Heaven]" (PDF). ''Dialogue''. '''21''' (3). University of Illinois Press: 83. <q>During the era of polygamy some suggested that she is only one of many mothers in heaven. They reasoned that procreation of spirit children could be accomplished more efficiently if Heavenly Father could impregnate many heavenly mothers, just as exalted mortals' procreation of spirit children could be accomplished more efficiently if exalted mortal males could impregnate many wives.</q></ref>. == Nowé religijné rëchë == == Religijô Słowianów == [[Òbrôzk:Makosh-XIX.gif|mały|243x243px|[[Wëszëwka]] z Rusczi Nordë (XIX w.) Jinterpretowané jakò òbrôz Bòżëni Nënki]] Baro czãsto za słowiańską Bòżënã Nënkã ùważô sã '''[[Mòkòszka|Mòkòszkã]]'''<ref>Katičić, Radoslav (2003). ''[https://web.archive.org/web/20160304074137/http://www.peterlang.com/detail/buch/35057/5/50896/ Die Hauswirtin am Tor: Auf den Spuren der großen Göttin in Fragmenten slawischer und baltischer sakraler Dichtung]''. Frankfurt am Main: PETER LANG. p. 40. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/3-631-50896-4|3-631-50896-4]]</bdi>. Archived from the original on 2016-03-04.</ref>. Òna patronowała dzałe, [[Tkactwò|tkactwù]], strzëżeniã blérwów<ref>Miriam R. Dexter, Marija Gimbutas (2001). ''[https://books.google.com/books?id=7DfI39EDbMcC&dq=Slavic+goddess+shearing+of+sheep&pg=PA206 The Living Goddesses]''. University of California Press. pp. 197, 206–208. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780520229150|9780520229150]]</bdi>.</ref>. Jesz chroniła białczi òbczas pòróda. Mòkoszka pòjawiô sã w "''[[Pòwiesc minionëch lat|Pòwiescë minionëch lat]]''", òna je òpiekùnką białków ë jich [[Kawel|kawlów]]<ref>Ivanits, Linda J. (February 15, 1989). ''[https://books.google.com/books?id=-s36xYcqG1EC&q=mokosh+goddess&pg=PA16 Russian Folk Belief]''. M.E. Sharpe. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780765630889|9780765630889]]</bdi> – via Google Books.</ref>. Ji wizerënczi przetrwałë głównie nô rãcznikach: bòżëna stoi pòd òdkrëtą kòpùłą swiãtnicë wznosącë rãce kù górze, a nô głowie mô rogatą mùcã. Z òbù stronów Mòkòszczi stoją dwaj jezdnicë nô kòniach. Nô niechtërnëch [[Wëszëwka|wëszëwkach]] pòd kòniama widac [[Swastika|swasticzi]], czasã mùca bòżëni wëzérô jakò kwitnący czerz.<ref>Hałyna Łozko, ''Rodzima Wiara Ukraińska'' (tłum. Antoni Wacyk), Wrocław, wydawnictwo Toporzeł, 1997.</ref> Mòkòszka bëła jedurną bòżëną, chtërni figùra òstała wzniesonô przez [[Włodzmiérz Wiôldżi|Włodzmiérza Wiôldżégò]] w jegò [[Panteón słowiańsczëch bògów Włodzimiérza Wiôldżégò|panteónie słowiańsczëch bògów]] na górze w [[Czijew|Czijewie]]. Wedle wikszoscë badérów Mòkòszka pòjawiô sã w bëlinach ë zamòwach jakò [[Nënka Serô Zemia]]. Jinszą bòżëną nënką ù Słowianów je '''[[Żëwô]]'''. Ji miono òznaczô: "''ta, chtërna żëje''"<ref>Łuczyński, Michał (2020). ''Bogowie dawnych Słowian. Studium onomastyczne''. Kielce: Kieleckie Towarzystwo Naukowe. ISBN 978-83-60777-83-1</ref>. Òna pòjawiô sã w ''[[Chronica Slavorum]].'' Bëła bòżëną [[Òbodrëci|Òbodrëtów]]. [[Wiaczesłôw Iwanow]] ë [[Władimir Toporow]] ùważôlë, eż Żiwa je epitetã bòżëni Mòkòszczi (chtërna pò christianizaciji zachòwała sã w pòłabsczëch mionach)<ref>[[Wiaczesłôw Iwanow]]; [[Władimir Toporow]] (1983). "''[https://inslav.ru/images/stories/books/BSI1982%281983%29.pdf К реконструкции Мокоши как женского персонажа в славянской версии основного мифа]''" (PDF). ''Балто-славянские исследования. 1982''. Moscow: 175–197</ref>. == Psychòlogijô == Mòtiw Bòżëni Nënki baro czãsto pòjawiô sã w mitach. Wedle [[Carl Gustav Jung|Carla Gustava Junga]] nen mòtiw je zwiãzané z archetipã nënki. Je to ùsztôłtowanô struktura w lëdzczi psychice ze wzglãdu na òsoblëwé znanczi nënki. Do klasicznëch fòrm òbjawianiô sã tegò archetipù Jung pòdaje: włôsnô nënka, przëbranô nënka, ale téż: [[Bòżô Nënka]], [[Kòscół (teologijô)|Kòscół]], starka, kôrmica, mòtiw wiôldżi nënki pòchòdzącë z historii religijoznawstwa, przeczuwającô białka, [[Biôłô dama (duch)|biôłô dama]]; gard, krôj, niebò, [[Zemia]], mòrze, bòżëna, materiô, [[Miesądz]]<ref name="jung">[[Carl Gustav Jung]]: Grundwerk. T. 2: Die psychologischen Aspekte des Mutterarchetypus. Olten: Olten und Freiburg/Br., 1984, s. 148-149.</ref>. == Dowòdzëzna ò prehistoricznëm matriarchace == == Bòżëna Nënka w różnëch religijach == Za Bòżënã Nënkã ùznawano: {| class="wikitable sortable" |+ !Wizerënek !Miono !Mitologijô abò religijô |- |[[Òbrôzk:Stèle d'Al-Lât-Musée national d'Alep.jpg|bezramki|150x150px]] |[[Al-Lat]] |[[arabskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Female figure on a gourd, Akan peoples, Ghana, Late 19th to early 20th century Terracotta (2923632170).jpg|bezramki|144x144px]] |[[Asase Ya]] |[[akańskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Astarte Syriaca.jpg|bezramki|193x193px]] |[[Astarte]] |[[fenickô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Bhudevi in temple.jpg|bezramki|195x195px]] |[[Bhumi]] |[[hinduskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Coatlicue vector.jpg|bezramki|199x199px]] |[[Coatlicue]] |[[azteckô mitologijô]] |- | |[[Danu]] |[[celickô mitologijô|celtickô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Demeter MKL Bd. 4 1890 (132198961).jpg|bezramki|151x151px]] |[[Demeter]] |[[greckô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Durga Mahisasuramardini.JPG|bezramki|166x166px]] |[[Durga]] |[[hinduskô mitologijô]] |- | |[[Etügen Eke]] |[[tëreckô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Feuerbach Gaea.jpg|bezramki|170x170px]] |[[Gaja]] |[[greckô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Chamber A, Yazilikaya 06.jpg|bezramki|114x114px]] |[[Hebat]] |[[hetickô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Ishtar on an Akkadian seal.jpg|bezramki|140x140px]] |[[Isztar]] |[[sumerijskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Isis (goddess).png|bezramki|145x145px]] |[[Izida]] |[[egipskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Moder Jord.jpg|bezramki|143x143px]] |[[Jörð|Jord]] |[[nordickô mitologijô]] |- | |[[Ki]] |[[sumerijskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Marble statuette of Kybele MET DP271472.jpg|bezramki|154x154px]] |[[Kybele]] |[[frëgijskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Malem Leima (alias Leimalel or Leimalen or Leimarel or Leimaren or Sitapi or Sidabi) — Supreme Goddess — Mother Earth (Mother Nature) — Classical Meitei mythology & religion (Sanamahism alias Lainingthouism) of ancient Kangleipak.jpg|bezramki|122x122px]] |[[Leimarel Sidabi]] |[[mejtejskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Hermes Maia Staatliche Antikensammlungen 2304.jpg|bezramki|128x128px]] |[[Maja (mitologia)|Maja]] |[[Italskô mitologijô|italskô]] ë [[Rimskô mitologijô|rimskô]] mitologijô |- |[[Òbrôzk:Mokosz 01.jpg|bezramki|161x161px]] |[[Mòkòszka]] |[[słowiańskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Ninhursag1.jpg|bezramki|143x143px]] |[[Ninhursag]] |[[sumerijskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Nut (goddess).png|bezramki|291x291px]] |[[Nut]] |[[egipskô mitologijô]] |- | |[[Nzambici]] |[[religijô Kongo]] |- |[[Òbrôzk:Apeiginė saulė.png|bezramki|124x124px]] |[[Saule]] |[[bôłtëckô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Sif from Swedish Edda translation.jpg|bezramki|166x166px]] |[[Sif]] |[[nordickô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Chaos Monster and Sun God.png|bezramki|136x136px]] |[[Tiamat]] |[[sumerijskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Tellus - Ara Pacis.jpg|bezramki|145x145px]] |[[Tellus|Tellus (Terra)]] |[[rimskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Colvin Pachamama.jpg|bezramki|155x155px]] |[[Pachamama]] |[[inskaskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Rangi y Papa.jpg|bezramki|217x217px]] |[[Rangi ë Papa|Papatūānuku]] |[[maorijskô mitologijô]] |- |[[Òbrôzk:Prithu - Crop.jpg|bezramki|146x146px]] |[[Prythiwi]] |[[indijskô mitologijô]] |- | |[[Žemyna]] |[[lëtewskô mitologijô]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Religijô]] [[Kategòrëjô:Pòlitejizm]] ed75mplbp01e7ltfg90p5xf3q1mfe57 0 12290 196715 196474 2026-04-28T16:12:45Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 196715 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lana Del Rey (2024).jpg|mały|Lana Del Rey]] '''Lana Del Rey''' (prawdziwò: '''Elizabeth Woolridge Grant''') (ùr. 21 czerwińca 1985 w [[Nowi Jork|Nowém Jòrkù]]) je [[Zjednóné Kraje Americzi|americzkô]] spiewôczka i pisôrkô piosnków. Zasłëniła sã w 2011 roku z piosnką „Video Games”, a pòtem wëszeł jéj album „Born to Die” (2012), co bëł baro pòpùlarny na całim swiece<ref name=":0">[https://www.biography.com/musicians/lana-del-rey Lana Del Rey - Biography.com]</ref><ref>[https://www.britannica.com/biography/Lana-Del-Rey Lana Del Rey - Encyclopedia Britannica] </ref>. Jéj sztil to mieszané alternatiwnégo pòpù, retro stylu z lat 50. i 60., a téż mélanchòlijnégò klimatu. Lana czãsto pisze ò miłoscë, trùdnym żëcu i Americe<ref name=":0" />. Lana Del Rey wydôła wiece albómów, miãdzy jinszimi „Ultraviolence” (2014), „Norman Fucking Rockwell!” (2019) i „Did You Know That There’s a Tunnel Under Ocean Blvd” (2023)<ref name=":0" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi]] [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] j39fu8830ukcu24hu7t7atkyxrpmvoi 0 12395 196713 196456 2026-04-28T16:07:32Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Weimarskô Repùblika]] * [[Niemieckô]] 196713 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Deutsches Reich|miono=Niemieckô Rzesza|fana=Flag of Germany (1935–1945).svg|miono-genitiw=Miemiecczégò|herb=Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg|mòtto=Ein Volk, ein Reich, ein Führer<br>(Jeden Nôrôd, Jednô Rzesza, Jeden Wódca)|na karce=German Reich 1942.svg|jãzëk=[[Niemiecczi jãzëk|Niemiecczi]]|stolëca=Berlëno|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1939: 633 786 km² 1943: 907 047|rok=1939|lëdztwò=69 314 000|dëtk=Niemieckô marka|kòd dëtka=Reichsmark|czasowô cona=+1 (zëma) UTC +2 (lato)|swiãto=20 łżëkwiata, 9 lëstopadnika|himn=Das Lied der Deutschen,<br>Horst-Wessel-Lied|kòd=DE|Prezydeńt=Karl Dönitz|Premiéra=Lutz Schwerin von Krosigk|lata jistnienia=1933–1945|aùtowi kòd=D|data ùsôdzenia=15 strëmiannika 1933|data lëkwidacji=23 maja 1945|kònstitucjô=Weimarskô Kònstitucjô}} '''III Rzesza''' ([[Niemiecczi jãzëk|niem]]. ''Drittes Reich'') – nieòficjalne miono [[Niemieckô|Miemców]] pòd rządamã [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] ë [[NSDAP]] w latach 1933–1945. Òficjalnym mionã państwa bëłô Niemieckô Rzesza (niem. ''Deutsches Reich''). W 1933 Adolf Hitler òstał kanclerzã Rzeszy ë wëdany òstał ùstôw o pełnomòcnictwach, chtërën pòzwòlëł niemiecczému rządowi na sejmikòwanie prawa bez zacwierdzenia prezydeńta ë parlamentu<ref>[https://warhist.pl/wojna/droga-nazistow-do-wladzy-jak-hitler-zostal-kanclerzem/ Droga nazistów do władzy – jak Hitler został kanclerzem] Warhist</ref>. W 1934 ùrząd kanclérza ë prezydeńta òstał przesztôłcony w stanowiskò Wódcy ë Kanclérza Rzeszy (niem. ''Der Führer und Reichskanzler'')<ref>[https://trojka.polskieradio.pl/artykul/3108487,od-intryg-do-kultury-przemocy-kariera-polityczna-wodza-iii-rzeszy Od intryg do kultury przemocy. Kariera polityczna wodza III Rzeszy] Trójka. Polskie Radio</ref>. 30 czerwińca 1934 miała mol noc dłudżich nożów, dze zamòrdowano przédnëch nôleżników SA (bëłë to bòjówczi NSDAP) w tim dowódcã Ernsta Röhma<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/noc-dlugich-nozy-90-lat-temu-hitler-utorowal-sobie-droge-do-pelni-wladzy „Noc długich noży” – 90 lat temu Hitler utorował sobie drogę do pełni władzy] [2024-06-30] Dzieje.pl [dost. 2026-03-23]</ref>. W 1935 wprowadzono Norëmbersczé ùstawy, na ich mòcy Żëdom nie wòlno bëło zawierac małżeństw z Niemcama ë ògrańczono prawo do wëkonëwania wikszosci fachów. W 1938 miała mol kriształowò noc, mòrd na Żëdach, w nocë z 9 na 10 lëstopadnika<ref>[https://aboutholocaust.org/pl/facts/czym-byla-noc-krysztalowa Czym była „noc kryształowa”?] World Jewish Congress UNESCO</ref>. 25 lëstopadnika 1936 Rzesza pòdpisała antikòminternowsczi pakt z Japòńską. Do paktu w 1937 dołãczëłô sã Italskô<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/pl/article/axis-powers-in-world-war-ii Państwa Osi w II wojnie światowej] Encyklopedia Holokaustu [dost. 2026-03-23] (pòl.)</ref>. 23 zélnika 1939 Rzesza pòdpisała pakt Ribbentrop-Mołotow z ZSSR. Bëł to tajny pakt o nieagresji ë òglowim pòdzéle Eùropë na zony wpłiwów<ref>Witowicz B. [https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/wrzesien-1939/95387,Drugi-pakt-Ribbentrop-Molotow.html ''Drugi pakt Ribbentrop-Mołotow''], 28 séwnika 2024, Przystanek Historia [dost. 2026-04-26] (pòl.).</ref>. == Òbaczë téż == * [[Weimarskô Repùblika]] * [[Niemieckô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Miemieckô]] {{Ùzémk artikla}} gorqcd9tav1begx0k1iog7kz07981wq 4 12528 196714 196437 2026-04-28T16:11:06Z Iketsi 3254 + 196714 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |- |2026-04-15 ||csb ||5554 ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}} |- |2026-04-16 ||csb ||5559 ||{{%t|2.73|3=(152)}} ||{{%t|10.97|3=(610)}} ||{{%t|9.39|3=(522)}} ||{{%t|39.74|3=(2209)}} ||{{%t|23.1|3=(1284)}} || {{%t|{{#expr: (5559-1262)/5559*100 round 2}}|3=({{#expr: (5559-1262)}})}} |} * 2026-04-24 5561 <gallery\s: 2.86% (159) Òbaczë téż: 12.16% (676) Przëpisë: 9.66% (537) Bùtnowé: 40.77% (2267) Commons: 24.89% (1384) * 2026-04-28 5563 <gallery\s: 2.89% (161) Òbaczë téż: 13.27% (738) Przëpisë: 10.08% (561) Bùtnowé: 42.01% (2337) Commons: 26.5% (1474) <gallery\s: {{/S+|\<gallery|161|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Òbaczë téż: {{/S+|Òbaczë téż|738|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Przëpisë: {{/S+|Przëpisë|561|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Bùtnowé: {{/S+|Bùtnowé|2337|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Commons: {{/S+|Commons|1474|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> ---- <nowiki>|2026-04-XX ||csb ||</nowiki>{{NUMBEROFARTICLES:R}}<nowiki> ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}}</nowiki> ---- ---- * {{/S+|\<gallery|1280|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * bez obrazka: ** csb: 39.89% (2216); -Kalãdarium: 23.04% (1280) [https://petscan.wmcloud.org/?ores_type=any&referrer_name=&links_to_all=&talk_page_exists=both&active_tab=tab_templates_n_links&negcats=Kal%C3%A3darium&ns%5B0%5D=1&before=&larger=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&interface_language=en&show_soft_redirects=both&max_statements=&cb_labels_yes_l=1&edits%5Bbots%5D=both&manual_list_wiki=&project=wikipedia&links_to_any=&templates_any=&manual_list=&sparql=&depth=18&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&edits%5Banons%5D=both&show_redirects=both&cb_labels_any_l=1&since_rev0=&search_max_results=500&langs_labels_yes=&output_compatability=catscan&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&rxp_filter=&smaller=&templates_yes=&search_filter=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&sitelinks_no=&page_image=no&outlinks_yes=&cb_labels_no_l=1&min_sitelink_count=&after=&ores_prob_from=&min_redlink_count=1&doit=][https://petscan.wmcloud.org/?page_image=no&links_to_no=&sitelinks_any=&langs_labels_no=&sparql=&interface_language=en&ns%5B0%5D=1&sparql_server=wikidata&output_limit=&langs_labels_yes=&depth=18&min_statements=&since_rev0=&subpage_filter=either&project=wikipedia&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&common_wiki=auto&search_query=&minlinks=&sortorder=ascending&rxp_filter=&wikidata_item=no&cb_labels_any_l=1&before=&after=&labels_no=&min_redlink_count=1&max_age=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&search_max_results=500&min_sitelink_count=&max_sitelink_count=&smaller=&active_tab=tab_templates_n_links&cb_labels_no_l=1&outlinks_any=&outlinks_yes=&show_soft_redirects=both&ores_prob_to=&cb_labels_yes_l=1&search_filter=&namespace_conversion=keep&doit=] ** csb: 2026-04-15 1264/5555; 2200/5555 ** pl: 29.21% (494098) [https://petscan.wmcloud.org/?cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_no_l=1&talk_page_exists=both&search_max_results=500&common_wiki=auto&before=&search_wiki=&language=pl&show_redirects=both&minlinks=&output_compatability=catscan&max_age=&referrer_name=&categories=Kategorie&project=wikipedia&max_identifiers=&active_tab=tab_categories&outlinks_any=&sparql_server=wikidata&labels_yes=&depth=18&wpiu=any&min_redlink_count=1&output_limit=&max_statements=&wikidata_label_language=&labels_no=&ores_prob_to=&show_soft_redirects=both&negcats=&rxp_filter=&outlinks_no=&templates_yes=&page_image=no&edits%5Bbots%5D=both&since_rev0=&sitelinks_no=&search_filter=&cb_labels_yes_l=1&manual_list=&source_combination=&sitelinks_yes=&ores_type=any&ns%5B0%5D=1] ** szl: 77.73% (46774) [https://petscan.wmcloud.org/?sitelinks_yes=&min_identifiers=&sortby=none&rxp_filter=&search_max_results=500&links_to_no=&labels_no=&subpage_filter=either&cb_labels_any_l=1&templates_yes=&sitelinks_no=&langs_labels_no=&links_to_any=&namespace_conversion=keep&categories=Przod%C5%84o+zajta&max_statements=&outlinks_yes=&templates_no=&labels_any=&ores_prob_to=&referrer_url=&cb_labels_yes_l=1&minlinks=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&edits%5Banons%5D=both&max_sitelink_count=&show_redirects=both&language=szl&links_to_all=&sitelinks_any=&langs_labels_any=&interface_language=en&min_redlink_count=1&max_identifiers=&cb_labels_no_l=1&project=wikipedia&larger=&manual_list_wiki=&depth=18&outlinks_any=&common_wiki=auto&min_sitelink_count=&maxlinks=&doit=] ** hsb: 29.77% (4238) [https://petscan.wmcloud.org/?interface_language=en&min_sitelink_count=&maxlinks=&project=wikipedia&depth=18&pagepile=&wpiu=any&wikidata_source_sites=&language=hsb&page_image=no&cb_labels_no_l=1&min_redlink_count=1&after=&show_disambiguation_pages=both&outlinks_no=&max_identifiers=&max_age=&max_statements=&langs_labels_no=&output_limit=&outlinks_yes=&min_statements=&wikidata_label_language=&templates_no=&show_soft_redirects=both&talk_page_exists=both&cb_labels_any_l=1&subpage_filter=either&wikidata_item=no&ns%5B0%5D=1&ores_prob_from=&sparql_server=wikidata&sitelinks_yes=&search_max_results=500&common_wiki_other=&search_query=&namespace_conversion=keep&categories=%21H%C5%82owna+kategorija&common_wiki=auto&templates_yes=&cb_labels_yes_l=1&before=&wikidata_prop_item_use=&format=html&search_wiki=&doit=] ** dsb: 22.83% (786) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&outlinks_yes=&categories=%21G%C5%82owna+kategorija&project=wikipedia&referrer_name=&search_filter=&langs_labels_any=&referrer_url=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&maxlinks=&templates_no=&min_sitelink_count=&links_to_no=&pagepile=&max_statements=&subpage_filter=either&active_tab=tab_categories&max_sitelink_count=&wikidata_item=no&wikidata_label_language=&cb_labels_no_l=1&ns%5B0%5D=1&sitelinks_no=&sparql=&talk_page_exists=both&page_image=no&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&common_wiki=auto&links_to_all=&min_statements=&depth=18&minlinks=&wikidata_prop_item_use=&language=dsb&cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_yes_l=1&larger=&labels_no=&sortby=none&common_wiki_other=&smaller=&doit=] ** cs: 42.18% (248854) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list_wiki=&langs_labels_any=&cb_labels_yes_l=1&pagepile=&source_combination=&search_wiki=&wikidata_prop_item_use=&search_max_results=500&outlinks_yes=&langs_labels_no=&after=&search_filter=&depth=18&show_soft_redirects=both&search_query=&sortorder=ascending&edits%5Bflagged%5D=both&language=cs&active_tab=tab_categories&wikidata_item=no&output_limit=&categories=Hlavn%C3%AD+kategorie&referrer_name=&ns%5B0%5D=1&templates_yes=&common_wiki=auto&cb_labels_no_l=1&page_image=no&minlinks=&max_statements=&project=wikipedia&wpiu=any&namespace_conversion=keep&sitelinks_yes=&sparql_server=wikidata&min_redlink_count=1&subpage_filter=either&maxlinks=&cb_labels_any_l=1&ores_prediction=any&outlinks_no=&sitelinks_no=&interface_language=en&max_age=&referrer_url=&templates_no=] ** sk: 39.48% (102371) [https://petscan.wmcloud.org/?min_redlink_count=1&interface_language=en&talk_page_exists=both&langs_labels_yes=&project=wikipedia&langs_labels_no=&search_filter=&language=sk&max_identifiers=&depth=18&ores_prediction=any&cb_labels_yes_l=1&sortby=none&source_combination=&templates_yes=&page_image=no&after=&wikidata_source_sites=&ores_prob_from=&cb_labels_any_l=1&edits%5Bflagged%5D=both&smaller=&show_disambiguation_pages=both&wikidata_item=no&sitelinks_any=&templates_no=&negcats=&sortorder=ascending&manual_list=&cb_labels_no_l=1&search_max_results=500&outlinks_yes=&templates_any=&sparql_server=wikidata&ns%5B0%5D=1&edits%5Bbots%5D=both&categories=Z%C3%A1kladn%C3%A9+kateg%C3%B3rie&common_wiki=auto&outlinks_any=&outlinks_no=&subpage_filter=either&links_to_all=&minlinks=&labels_no=] ** en: >500000 [] ** de: >500000 [] ** eo: 33.82% (129952) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&ores_prediction=any&interface_language=en&search_wiki=&depth=18&sitelinks_yes=&show_soft_redirects=both&labels_any=&edits%5Bflagged%5D=both&templates_any=&cb_labels_any_l=1&page_image=no&maxlinks=&cb_labels_no_l=1&outlinks_no=&links_to_all=&links_to_any=&categories=%C4%88io&sparql=&ns%5B0%5D=1&outlinks_yes=&language=eo&search_filter=&wikidata_source_sites=&min_identifiers=&sortby=none&cb_labels_yes_l=1&referrer_name=&langs_labels_any=&show_disambiguation_pages=both&langs_labels_no=&output_compatability=catscan&minlinks=&min_statements=&sitelinks_any=&subpage_filter=either&since_rev0=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&max_identifiers=&langs_labels_yes=&labels_no=&project=wikipedia&doit=] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * 2026-04-15 — 0.63% (35) * 2026-04-16 — 0.81% (45) * 2026-04-23 — 1.17% (65) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) * 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}} * 2026-04-16 {{/S+|Zdroje|35|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> mfvaljyfqqcm21xy13vyqt5ylqwmkzq 2 12576 196668 196520 2026-04-28T15:36:55Z Iketsi 3254 + 196668 wikitext text/x-wiki == [[Special:SpecialPages]] == {| class="mw-collapsible mw-collapsed wikitable sortable" |+ !# ! ! ! |- | align="right" |1 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |2 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |3 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |4 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |5 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |6 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |7 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |8 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |9 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |10 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |20 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |21 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |22 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |23 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |24 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |25 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |26 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |27 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |28 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |29 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |30 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |31 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |32 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |33 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |34 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |35 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |36 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |37 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |38 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |39 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |40 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |41 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |42 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |43 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |44 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |45 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |46 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |47 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |48 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |49 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |50 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |51 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |52 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |53 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |54 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |55 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |56 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |57 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |58 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |59 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |60 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |61 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |62 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |63 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |64 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |65 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |66 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |67 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |68 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |69 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |70 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |71 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |72 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |73 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |74 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |75 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |76 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |77 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |78 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |79 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |80 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |81 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |82 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |83 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |84 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |85 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |86 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |87 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |88 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |89 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |90 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |91 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |92 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |93 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |94 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |95 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |96 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |97 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |98 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |99 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |100 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |110 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |111 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |112 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |113 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |114 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |115 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |116 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |117 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |118 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |119 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |120 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |121 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |122 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |123 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |124 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |125 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |126 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |127 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |128 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |129 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |130 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |131 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |132 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |133 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |134 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |135 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |136 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |137 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |138 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |139 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |140 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |141 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |142 |{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |143 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |144 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |145 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |146 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |147 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |148 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |149 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |150 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |151 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |152 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |153 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |154 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |155 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |156 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |157 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |158 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |159 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |160 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |161 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |162 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |163 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |164 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |165 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |166 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |167 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |168 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |169 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |170 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |} == C == {| class="wikitable" |+ ! ! |- |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |<code><nowiki><categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree></nowiki></code> <categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree> |- |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |+ ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Strony z zepsutymi przypisami]] | |- |[[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] | |- |[[:Kategòrëjô:Pages lacking a References section heading]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline]] | |- |[[:Kategòrëjô:Inconsistent wikidata for Commons category]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające magicznych linków ISBN]] |[https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ASearchTranslations&query=Strony+u%C5%BCywaj%C4%85ce+rozszerzenia&language=pl translatewiki.net] |- |[[:Kategòrëjô:Strony zawierające dwie wartości dla tego samego argumentu wywołania szablonu]] | |} == OK? == {| class="wikitable" |+ ! ! !Desktop Web !Mobile Web !App !Kiwix ! |- | |Audio | | |OK | - |[[Łobéz]]; |- | |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline|EasyTimeline]] | | | |OK |[[Łobéz]]; [[Linuksowô distribùcëjô]] |} == csbwp == * [[:Òbrôzk:Wikipedie w 'małych' językach Polski.pdf]] * {{RKJ|2023|190}} 8j45wt9uic79ceeiejogf1nsmp93kd9 196669 196668 2026-04-28T15:37:19Z Iketsi 3254 rozszerzenia 196669 wikitext text/x-wiki == [[Special:SpecialPages]] == {| class="mw-collapsible mw-collapsed wikitable sortable" |+ !# ! ! ! |- | align="right" |1 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |2 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |3 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |4 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |5 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |6 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |7 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |8 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |9 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |10 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |20 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |21 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |22 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |23 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |24 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |25 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |26 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |27 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |28 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |29 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |30 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |31 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |32 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |33 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |34 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |35 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |36 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |37 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |38 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |39 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |40 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |41 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |42 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |43 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |44 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |45 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |46 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |47 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |48 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |49 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |50 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |51 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |52 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |53 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |54 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |55 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |56 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |57 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |58 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |59 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |60 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |61 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |62 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |63 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |64 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |65 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |66 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |67 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |68 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |69 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |70 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |71 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |72 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |73 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |74 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |75 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |76 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |77 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |78 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |79 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |80 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |81 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |82 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |83 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |84 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |85 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |86 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |87 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |88 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |89 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |90 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |91 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |92 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |93 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |94 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |95 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |96 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |97 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |98 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |99 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |100 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |110 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |111 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |112 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |113 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |114 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |115 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |116 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |117 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |118 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |119 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |120 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |121 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |122 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |123 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |124 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |125 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |126 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |127 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |128 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |129 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |130 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |131 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |132 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |133 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |134 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |135 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |136 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |137 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |138 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |139 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |140 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |141 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |142 |{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |143 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |144 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |145 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |146 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |147 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |148 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |149 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |150 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |151 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |152 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |153 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |154 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |155 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |156 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |157 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |158 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |159 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |160 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |161 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |162 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |163 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |164 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |165 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |166 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |167 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |168 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |169 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |170 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |} == C == {| class="wikitable" |+ ! ! |- |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |<code><nowiki><categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree></nowiki></code> <categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree> |- |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |+ ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Strony z zepsutymi przypisami]] | |- |[[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] | |- |[[:Kategòrëjô:Pages lacking a References section heading]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline]] |[https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ASearchTranslations&query=Strony+u%C5%BCywaj%C4%85ce+rozszerzenia&language=pl translatewiki.net] |- |[[:Kategòrëjô:Inconsistent wikidata for Commons category]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające magicznych linków ISBN]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony zawierające dwie wartości dla tego samego argumentu wywołania szablonu]] | |} == OK? == {| class="wikitable" |+ ! ! !Desktop Web !Mobile Web !App !Kiwix ! |- | |Audio | | |OK | - |[[Łobéz]]; |- | |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline|EasyTimeline]] | | | |OK |[[Łobéz]]; [[Linuksowô distribùcëjô]] |} == csbwp == * [[:Òbrôzk:Wikipedie w 'małych' językach Polski.pdf]] * {{RKJ|2023|190}} q1kv7gh150cocyus3hwk3m0163zfl29 196709 196669 2026-04-28T16:01:22Z Iketsi 3254 Moduł:RefCheck 196709 wikitext text/x-wiki == [[Special:SpecialPages]] == {| class="mw-collapsible mw-collapsed wikitable sortable" |+ !# ! ! ! |- | align="right" |1 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |2 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |3 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |4 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |5 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |6 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |7 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |8 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |9 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |10 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |20 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |21 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |22 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |23 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |24 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |25 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |26 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |27 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |28 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |29 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |30 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |31 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |32 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |33 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |34 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |35 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |36 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |37 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |38 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |39 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |40 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |41 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |42 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |43 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |44 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |45 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |46 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |47 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |48 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |49 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |50 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |51 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |52 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |53 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |54 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |55 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |56 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |57 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |58 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |59 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |60 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |61 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |62 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |63 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |64 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |65 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |66 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |67 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |68 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |69 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |70 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |71 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |72 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |73 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |74 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |75 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |76 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |77 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |78 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |79 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |80 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |81 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |82 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |83 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |84 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |85 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |86 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |87 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |88 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |89 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |90 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |91 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |92 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |93 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |94 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |95 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |96 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |97 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |98 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |99 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |100 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |110 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |111 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |112 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |113 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |114 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |115 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |116 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |117 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |118 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |119 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |120 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |121 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |122 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |123 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |124 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |125 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |126 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |127 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |128 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |129 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |130 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |131 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |132 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |133 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |134 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |135 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |136 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |137 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |138 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |139 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |140 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |141 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |142 |{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |143 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |144 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |145 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |146 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |147 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |148 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |149 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |150 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |151 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |152 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |153 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |154 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |155 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |156 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |157 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |158 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |159 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |160 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |161 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |162 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |163 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |164 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |165 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |166 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |167 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |168 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |169 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |170 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |} == C == {| class="wikitable" |+ ! ! |- |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |<code><nowiki><categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree></nowiki></code> <categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree> |- |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |+ ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Strony z zepsutymi przypisami]] | |- |[[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] | |- |[[:Kategòrëjô:Pages lacking a References section heading]] | rowspan="2" |[[Moduł:RefCheck]] |- |[[:Kategòrëjô:Pages lacking inline references]] |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline]] |[https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ASearchTranslations&query=Strony+u%C5%BCywaj%C4%85ce+rozszerzenia&language=pl translatewiki.net] |- |[[:Kategòrëjô:Inconsistent wikidata for Commons category]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające magicznych linków ISBN]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony zawierające dwie wartości dla tego samego argumentu wywołania szablonu]] | |} == OK? == {| class="wikitable" |+ ! ! !Desktop Web !Mobile Web !App !Kiwix ! |- | |Audio | | |OK | - |[[Łobéz]]; |- | |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline|EasyTimeline]] | | | |OK |[[Łobéz]]; [[Linuksowô distribùcëjô]] |} == csbwp == * [[:Òbrôzk:Wikipedie w 'małych' językach Polski.pdf]] * {{RKJ|2023|190}} clbd2sueoxnokn9f8rlwr21pn9oss5h 0 12650 196800 195373 2026-04-28T18:04:21Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 196800 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Biejat 2025.jpg|mały|Magdaléna Biejat (2025)]] '''Magdaléna Agnésa Biejat''' (ùr. 11 stëcznika 1982 w Warszawie<ref>[https://sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/posel.xsp?id=022 Posłowie IX kadencji: Magdalena Biejat], sejm.gov.pl.</ref>) – pòlskô pòliticzkô, dolmaczéra szpańskòjãzëkòwi lëteraturë, pòsélcka na Sejm IX kadencje (2019-2023), senatórka XI kadencje (òd 2023), wespółprzédniczka [[Partiô Razã|partie Razã]] w latach 2022-2024. Wicemarszôłczëni Senatu XI kadencje (òd 2023). Kandidatka na [[Prezydeńt|prezydenta]] [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]] w welacje w 2025 rokù. Do partie Razã dołãczëła w 2015 rokù. W 2019 òstała pòsélcką. Sztartowa z lësztë Zdrzëszëznë Demòkratyczny Lewicë (SLD) w warszawsczi òbéńdze. Dobëła 19 501 głosów<ref name=":0">[https://sejmsenat2019.pkw.gov.pl/sejmsenat2019/pl/wyniki/komitet/26063/sejm/okr/19 Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2019], pkw.gov.pl.</ref>. W 2023 rokù sztartowa, w ramach senacczi ùgòdë, do Senatu z òbéńdë nr 45 (partë Warszawë: Bemòwò, Ùrsus, Wòla, Òchòta, Włochë). Dobëła, òtrzëmała 204 934 głosë<ref name=":1">[https://sejmsenat2023.pkw.gov.pl/sejmsenat2023/pl/senat/okreg/45 Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 15 października 2023], pkw.gov.pl. </ref>. 13 smùtana òsta wëbrónô na stanowiskò wicemarszôłka Senatu<ref>[https://web.archive.org/web/20240614012747/https://www.senat.gov.pl/sklad/senatorowie/senator,1065,11,magdalena-biejat.html Senatorowie / Sylwetki / Magdalena Biejat], senat.gov.pl.</ref>. 24 rujana 2024 rokù, mët z senatórką Aną Górską i pòsélckama Darią Gòsk-Pòpiółk, Dorotą Òlkò i Joanną Wichą òdeszła z partie Razã<ref>[https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/zwrot-akcji-na-lewicy-zaskakujaca-decyzja-polityczek-razem/qfwcqec,79cfc278 Wielki rozłam w partii Razem. Grupa polityczek opuszcza szeregi], onet.pl, 24 rujana 2024.</ref>. == Wëniczi w welacjach == {| class="wikitable unsortable" align="center" !Welacjô ! colspan="2" |Welacjowi kòmitet !Òrgan !Òbéńda !Wënik |- |2018 | |KWW Jana Spiéwôka – Dobãdze Warszawa |Radzëzna Dzélnicë Praga-Północ |nr 1 | style=" background:pink;" |147 (1,49%) '''✘'''<ref>[https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/delegatury/komisarz-wyborczy-w-warszawie-i/komitet-wyborczy-wyborcow-jana-spiewaka---wygra-warszawa-3230/146508/72481/242557#results_wbp Wybory Samorządowe 2018], pkw.gov.pl.</ref> |- |2019 | style=" background:#d93458;" | |Lewica Razã |Eùropejsczi Parlament IX kadencje |nr 4 | style=" background:pink;" |616 (0,04%) '''✘'''<ref>[https://pe2019.pkw.gov.pl/pe2019/pl/wyniki/komitet/19907/okr/4 Wybory do Parlamentu Europejskiego 2019], pkw.gov.pl.</ref> |- |2019 | style=" background:#e2001a;" | |Zdrzëszëzna Demòkratyczny Lewicë |Sejm IX kadencje |nr 19 | style=" background:palegreen;" |19 501 (1,41%) '''✓'''<ref name=":0" /> |- |2023 | style=" background:#ac145a;" | |Nowô Lewica |Senat XI kadencje |nr 45 | style=" background:palegreen;" |204 934 (72,40%) '''✓'''<ref name=":1" /> |- |2024 | style=" background:#ac145a;" | |Lewica | colspan="2" |Prezydent stolëcznégò gardu Warszawë | style=" background:pink;" |99 442 (12,86%) '''✘'''<ref>[https://samorzad2024.pkw.gov.pl/samorzad2024/pl/wbp/okregi/146501 Wybory Samorządowe 7 kwietnia 2024], pkw.gov.pl. </ref> |- |2025 | |KW Kandidata na Prezydenta Pòlsczi Repùbliczi Magdalénë Biejat | colspan="2" |Prezydent RP | style=" background:pink;" |829 361 (4,23%) '''✘'''<ref>[https://prezydent2025.pkw.gov.pl/prezydent2025/pl/kandydat/4279702 Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 18 maja 2025], pkw.gov.pl. </ref> |} == Òbaczë téż == * [[Partiô Razã]] * [[Adrian Zandberg]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòliticzczi]] 23k1m5cfqw05xabz0hatvuv4i74c427 0 12676 196592 196151 2026-04-28T14:19:58Z Iketsi 3254 * http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/ 196592 wikitext text/x-wiki '''Kònkùrs'''<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref> – == Kònkùrsë na Kaszëbach == * [[Rodnô mòwa (kònkùrs)]] * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Kaszëbsczégò Wësziwkù]] w Lëni * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim na Gduńsczim Ùniwersytece]] * http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/ * [https://web.archive.org/web/20260416200443/https://radiokaszebe.pl/news/puck-konkurs-po-kaszebsku-w-mcdonaldze-dla-dzieci-i-mlodziezy-845 Puck: Konkurs „Pò kaszëbskù w McDonaldze” dla dzieci i młodzieży] + [https://web.archive.org/web/20260416200446im_/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_mcdonald_konurs_kaszubski_puck.mp3 .mp3] * [https://ciee-gda.pl/ciee-konkursy-2/zakonczone/zapros-gosci/zapros-gosci-do-swej-miejscowosci-wyniki-xii-edycji/ „Zaproś gości do swej miejscowości”] ** [https://kajakiempokaszubach.jimdofree.com/ziemia-zaborska/ kajakiempokaszubach.jimdofree.com – ''1 miejsce w konkursie wojewódzkim na wykonanie strony internetowej „Zaproś gości do swojej miejscowości”''] * https://www.spbojano.pl/2026/03/31/konkurs-na-ekologiczna-marzanne-w-stylu-kaszubskim-rozstrzygniety/ * https://www.spbojano.pl/2024/12/31/konkurs-na-wykonanie-kartki-bozonarodzeniowej/ == Kònkursë lëteracczé == * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260416210056/https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-29-januara-kleka-29-01-2020/ STRZODA, 29 JANUARA | KLËKA 29.01.2020] + [https://web.archive.org/web/20260416210513/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2020/01/Kl%C3%ABka-2020.01.29-csb.mp3 .mp3]</ref> * „Bë nie zabëc mòwë starków” miona Jana Drzeżdżona<ref>https://kaszuby24.pl/xxv-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-zabec-mowe-starkow-miona-jana-drzezdzona/ </ref><ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/oglowopolsczi-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-nie-zabec-mowe-starkow-m-jana-drzezdzona-2026.html</ref> * Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi/1326977</ref> * lëteracczi kònkùrs òrganizowóny przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] (→[[Kristina Mùza]] #3; [[Jón Walkùsz]]) == Kònkursë mùzyczné == * Kònkùrs Kaszëbsczi IDOL<ref>https://puck.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2018-kaszebsczi-idol-w-sobote-22-wrzesnia/ar/c13-4804127</ref> ** https://www.facebook.com/kaszubskiidol ** https://web.archive.org/web/20150315023018/http://radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-muzyka/ ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-2018-przesluchania-od-14-05/ ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/PLAKAT-KI-2018-722x1024.jpg ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/REGULAMINU-KONKURSU-KI-2018.pdf == Kònkursë plasticzné == == Kònkursë òdjimkòwé == == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Nôdgroda]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260416213550/https://radiokaszebe.pl/contests {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë| ]] k4lxesqs4413mgjqwfn2d3zpd8x92v5 0 12802 196710 196453 2026-04-28T16:05:56Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Niemieckô]] 196710 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Niemieckô Rzesza|gwôsné miono=Deutsches Reich|lata jistnienia=1918–1933|fana=Flag of Germany (3-2).svg|herb=Wappen Deutsches Reich (Weimarer Republik).svg|miono-genitiw=Miemiecczégò|mòtto=Einigkeit und Recht und Freiheit”<br> („Jednosc i sprawiedlëwòsci wòlnosc”)|himn=Das Lied der Deutschen|na karce=Karte des Deutschen Reiches, Weimarer Republik-Drittes Reich 1919–1937.svg|jãzëk=[[niemiecczi jãzëk|niemiecczi]]|stolëca=Berlëno|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=Weimarskô Kònstitucjô|Prezydeńt=[[Paul von Hindenburg]]|Premiéra=[[Adolf Hitler]]|data ùsôdzenia=9 lëstopadnika 1918|data lëkwidacji=15 Strëmiannika 1933|wiéchrzëzna=468 787|dëtk=niemieckô markô|czasowô cona=+1|lëdztwò=67 700 000<ref>''[https://www.statista.com/statistics/1066918/population-germany-historical/ Population of Germany 1800-2020]'' [online], Statista [dost. 2026-04-25] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=1933}} '''Weimarskô Repùblika''' ([[Niemiecczi jãzëk|niem]]. ''Weimarer Republik'') – nieòficjalne miono Miemców midzë òbaleniã mònarchii a òbjimniãcã władzë bez Adolfa Hitlera. W lëstopadniku 1918 miała mol rewolucjô, z chtërni przëczënë abdikowoł niemiecczi czezer Wilhelm II, a władzã òbjili socjaldemòkracë<ref>[https://www.bundestag.de/resource/blob/189772/november_revolution.pdf ''The November revolution, 1918/1919''] Deutscher Bundestag [dost. 2026-04-26]</ref>. Niemieckô Nôrôdnô Gromada òbradowałô w [[Weimar|Weimarze]], z przëczënë biotków w [[Berlëno|Berlënie]]<ref>[https://www.picture-alliance.com/en/webseries/weimar-republic-foundation-of-the-republic-w369265 ''Weimar Republic - Foun­da­tion of the Republic''] Picture Alliance [dost. 2026-04-26]</ref>. W 1919 Gromada przeprowadzëłô prezydencką welacjã ë pierszim prezydeńtã Niemiecczi òstał Friedrich Ebert<ref>[https://www.britannica.com/place/Weimar-Republic#ref339527 ''Weimar Constitution''] Encyclopedia Britannica [dost. 2026-04-26]</ref>. Weimarskô Repùblika doswiadczëłô gòspòdarzeniowy krizë. Miała mol hiperinflacjô z przëczënë dodrëku piądza po [[I swiatowô wòjna|I swiatowi wòjnie]]<ref>Łabuz&nbsp;M., ''[https://warhist.pl/wojna/hiperinflacja-w-republice-weimarskiej/ Hiperinflacja w Republice Weimarskiej]'' [online], II WOJNA ŚWIATOWA - najlepszy portal poświęcony historii, 8 gòdnika 2021 [dost. 2026-04-25].</ref>. Repùblika bëła też pòliticzné òdizolowónô, zjinaczełô sã to w 1922 czede pòdpisano diplomaticzny ùkład w Rapallo z Ruską<ref>''[https://www.polska-zbrojna.pl/home/articleshow/37032?t=Rapallo-czyli-obalanie-wersalskiego-ladu Rapallo, czyli obalanie wersalskiego ładu]'' [online], www.polska-zbrojna.pl [dost. 2026-04-25].</ref>. W 1925 krôj pòdpisoł ùkład w Locarno (pakt reńsczi) z Belgią ë Franceją chtërën gwarantowoł nienaruszalnosc grańc<ref>[https://polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/wszystkie-wydarzenia/wrzesien-1939/kalendarium/ku-agresji-na-polske-i ''Ku agresji na Polskę i Wojnie Światowej - kwiecień 1922 - sierpień 1939''] Polskie Miesiące [dost. 2026-04-26]</ref>. W 1926 Niemcë dołãczëłe do Lidżi Nôrôdów<ref>''[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1919Parisv13/ch10subch1 Historical Documents - Office of the Historian]'' [online], history.state.gov [dost. 2026-04-25].</ref>. 31 lëpińca 1932 partiô Adolfa Hitlera, NSDAP wëgrałô welacjã do parlamentu, a on sam 30 stëcznika 1933 òstał kanclerzã Niemiec<ref>''[https://polskieradio24.pl/artykul/2348363,pierwsze-zwyciestwo-hitlera-31-lipca-1932-roku-nsdap-wygralo-wybory-do-reichstagu Pierwsze zwycięstwo Hitlera. 31 lipca 1932 roku NSDAP wygrało wybory do Reichstagu]'' [online], Polskie Radio 24 [dost. 2026-04-25].</ref>. == Òbaczë téż == * [[Niemieckô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Miemieckô]] sa5fm2x3j65ujnokg5s71ihwe0conhm 196712 196710 2026-04-28T16:06:52Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[III Rzesza]] 196712 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Niemieckô Rzesza|gwôsné miono=Deutsches Reich|lata jistnienia=1918–1933|fana=Flag of Germany (3-2).svg|herb=Wappen Deutsches Reich (Weimarer Republik).svg|miono-genitiw=Miemiecczégò|mòtto=Einigkeit und Recht und Freiheit”<br> („Jednosc i sprawiedlëwòsci wòlnosc”)|himn=Das Lied der Deutschen|na karce=Karte des Deutschen Reiches, Weimarer Republik-Drittes Reich 1919–1937.svg|jãzëk=[[niemiecczi jãzëk|niemiecczi]]|stolëca=Berlëno|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=Weimarskô Kònstitucjô|Prezydeńt=[[Paul von Hindenburg]]|Premiéra=[[Adolf Hitler]]|data ùsôdzenia=9 lëstopadnika 1918|data lëkwidacji=15 Strëmiannika 1933|wiéchrzëzna=468 787|dëtk=niemieckô markô|czasowô cona=+1|lëdztwò=67 700 000<ref>''[https://www.statista.com/statistics/1066918/population-germany-historical/ Population of Germany 1800-2020]'' [online], Statista [dost. 2026-04-25] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=1933}} '''Weimarskô Repùblika''' ([[Niemiecczi jãzëk|niem]]. ''Weimarer Republik'') – nieòficjalne miono Miemców midzë òbaleniã mònarchii a òbjimniãcã władzë bez Adolfa Hitlera. W lëstopadniku 1918 miała mol rewolucjô, z chtërni przëczënë abdikowoł niemiecczi czezer Wilhelm II, a władzã òbjili socjaldemòkracë<ref>[https://www.bundestag.de/resource/blob/189772/november_revolution.pdf ''The November revolution, 1918/1919''] Deutscher Bundestag [dost. 2026-04-26]</ref>. Niemieckô Nôrôdnô Gromada òbradowałô w [[Weimar|Weimarze]], z przëczënë biotków w [[Berlëno|Berlënie]]<ref>[https://www.picture-alliance.com/en/webseries/weimar-republic-foundation-of-the-republic-w369265 ''Weimar Republic - Foun­da­tion of the Republic''] Picture Alliance [dost. 2026-04-26]</ref>. W 1919 Gromada przeprowadzëłô prezydencką welacjã ë pierszim prezydeńtã Niemiecczi òstał Friedrich Ebert<ref>[https://www.britannica.com/place/Weimar-Republic#ref339527 ''Weimar Constitution''] Encyclopedia Britannica [dost. 2026-04-26]</ref>. Weimarskô Repùblika doswiadczëłô gòspòdarzeniowy krizë. Miała mol hiperinflacjô z przëczënë dodrëku piądza po [[I swiatowô wòjna|I swiatowi wòjnie]]<ref>Łabuz&nbsp;M., ''[https://warhist.pl/wojna/hiperinflacja-w-republice-weimarskiej/ Hiperinflacja w Republice Weimarskiej]'' [online], II WOJNA ŚWIATOWA - najlepszy portal poświęcony historii, 8 gòdnika 2021 [dost. 2026-04-25].</ref>. Repùblika bëła też pòliticzné òdizolowónô, zjinaczełô sã to w 1922 czede pòdpisano diplomaticzny ùkład w Rapallo z Ruską<ref>''[https://www.polska-zbrojna.pl/home/articleshow/37032?t=Rapallo-czyli-obalanie-wersalskiego-ladu Rapallo, czyli obalanie wersalskiego ładu]'' [online], www.polska-zbrojna.pl [dost. 2026-04-25].</ref>. W 1925 krôj pòdpisoł ùkład w Locarno (pakt reńsczi) z Belgią ë Franceją chtërën gwarantowoł nienaruszalnosc grańc<ref>[https://polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/wszystkie-wydarzenia/wrzesien-1939/kalendarium/ku-agresji-na-polske-i ''Ku agresji na Polskę i Wojnie Światowej - kwiecień 1922 - sierpień 1939''] Polskie Miesiące [dost. 2026-04-26]</ref>. W 1926 Niemcë dołãczëłe do Lidżi Nôrôdów<ref>''[https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1919Parisv13/ch10subch1 Historical Documents - Office of the Historian]'' [online], history.state.gov [dost. 2026-04-25].</ref>. 31 lëpińca 1932 partiô Adolfa Hitlera, NSDAP wëgrałô welacjã do parlamentu, a on sam 30 stëcznika 1933 òstał kanclerzã Niemiec<ref>''[https://polskieradio24.pl/artykul/2348363,pierwsze-zwyciestwo-hitlera-31-lipca-1932-roku-nsdap-wygralo-wybory-do-reichstagu Pierwsze zwycięstwo Hitlera. 31 lipca 1932 roku NSDAP wygrało wybory do Reichstagu]'' [online], Polskie Radio 24 [dost. 2026-04-25].</ref>. == Òbaczë téż == * [[Niemieckô]] * [[III Rzesza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Dôwne państwa w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Miemieckô]] 0na4zinz230l5a3z7stl3dledehqnty 14 12806 196639 2026-04-28T15:16:30Z Iketsi 3254 N 196639 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Astronomijô]] cffta17f533u6kc1om1iwmgnouzv167 14 12807 196642 2026-04-28T15:18:16Z Iketsi 3254 N 196642 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw]] 5nkci1srngcn2fqv9nbstoaupt3a9i1 14 12808 196646 2026-04-28T15:19:50Z Iketsi 3254 N 196646 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw]] 5nkci1srngcn2fqv9nbstoaupt3a9i1 14 12809 196648 2026-04-28T15:20:51Z Iketsi 3254 N 196648 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw]] 5nkci1srngcn2fqv9nbstoaupt3a9i1 14 12810 196651 2026-04-28T15:21:45Z Iketsi 3254 N 196651 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw]] 5nkci1srngcn2fqv9nbstoaupt3a9i1 14 12811 196654 2026-04-28T15:22:39Z Iketsi 3254 N 196654 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw]] 5nkci1srngcn2fqv9nbstoaupt3a9i1 14 12812 196656 2026-04-28T15:23:29Z Iketsi 3254 N 196656 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw]] 5nkci1srngcn2fqv9nbstoaupt3a9i1 14 12813 196658 2026-04-28T15:24:17Z Iketsi 3254 N 196658 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Słuńcowi Ùstôw]] 5nkci1srngcn2fqv9nbstoaupt3a9i1 14 12814 196659 2026-04-28T15:25:44Z Iketsi 3254 N 196659 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Słowiańsczé jãzëczi]] 42z1cj3yf30l8nybkfvn7zw4f4zbbln 14 12815 196742 2026-04-28T17:09:54Z Iketsi 3254 N 196742 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Szlachë]] fnm4qx7tgq8g86dbx4sjcgfwbth3cm6 14 12816 196775 2026-04-28T17:35:17Z Iketsi 3254 N 196775 wikitext text/x-wiki {{Commons}} qgfmontghi70djbufyuuchw8k3wmoj8 196789 196775 2026-04-28T17:52:29Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kùltura]] 196789 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] s47lya8oz2rs7lf8p7uiephfftlubr6 14 12817 196776 2026-04-28T17:36:18Z Iketsi 3254 RKJ 2023 s.73 196776 wikitext text/x-wiki {{Commons}} qgfmontghi70djbufyuuchw8k3wmoj8 14 12818 196777 2026-04-28T17:36:38Z Iketsi 3254 RKJ 2023 s.73 196777 wikitext text/x-wiki {{Commons}} qgfmontghi70djbufyuuchw8k3wmoj8 14 12819 196778 2026-04-28T17:37:16Z Iketsi 3254 RKJ 2023 s.73 196778 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Turistika]] qb6ctkojjbxiovuvdh9tkpjva1dul6b 0 12820 196796 2026-04-28T18:00:19Z Iketsi 3254 #TAM [[Magùrsczi Nôrodny Park]] 196796 wikitext text/x-wiki #TAM [[Magùrsczi Nôrodny Park]] sj9ximtbptfak0c15kmnl3s4ejdwt84 14 12821 196799 2026-04-28T18:03:31Z Iketsi 3254 N 196799 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Parczi]] 6ta6xl8p3ge1vnccekpjx5ozeqe1suy 0 12822 196850 2026-04-28T18:47:34Z DawnyTest 14843 nowô starna 196850 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Federalnô Repùblika Nigerie|gwôsné miono=Federal Republic of Nigeria|fana=Flag of Nigeria.svg|miono-genitiw=Nigerie|herb=Coat of arms of Nigeria.svg|mòtto=Unity and Faith, Peace and Progress (Jednosc i Wiara, Pòkój i Pòkrok)|himn=Nigeria, We Hail Thee<br> (Nigerio, Witamë Ce) <center>[[File:Nigeria We Hail Thee.ogg]]</center>|na karce=Location Nigeria AU Africa.svg|jãzëk=Hausa, Igbo, Joruba, [[anielsczi jãzëk|anielsczi]]|stolëca=Abudża|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=|Prezydeńt=Bola Tinubu|data ùsôdzenia=1 pazdzérznika 1960|data lëkwidacji=|wiéchrzëzna=923 768|procent-wòdë=|lëdztwò=242,431,832<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/nigeria-population/ Nigeria Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-04-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=2026|dëtk=naira|kòd dëtka=NGN|czasowô cona=+1|kòd=NG|Internet=.ng|aùtowi kòd=WAN|telefón=+234}} '''Nigeriô''' je państwa w Zôpadny [[Afrika|Africe]] nad Gwinejską Roztoką. Stolëcą je Abudża. Greńczë z [[Benin|Beninã]], [[Niger|Nigrã]], [[Czad|Czadã]] ë [[Kamerùn|Kamerùnã]]. Je nôleżnikã Gòspòdarczi Wespòlëznë Państw Zôpôdny Africzi (ECOWAS)<ref>''[https://www.cbn.gov.ng/MonetaryPolicy/ecowas.html The Economic Community of West African States (ECOWAS) | Central Bank of Nigeria]'' [online], www.cbn.gov.ng [dost. 2026-04-28].</ref> ë Afrikańsczi Ùniji<ref>''[https://au.int/en/member_states/countryprofiles2 Member States | African Union]'' [online], au.int [dost. 2026-04-28].</ref>. Krôj ten bëł kòlonią [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanii]], zwëskał samòstójnotã [[1 pazdzérznika]] 1960, w 1963 Nigeriô stałô sã repùbliką<ref>''[https://www.nigeriafrance.org/nigerian-independence-day/ Nigerian Independence Day – The Embassy Of Nigeria – Paris, France]'' [online] [dost. 2026-04-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref> (przódë rządzëł tam król britijsczi). Nigeriô je federacëją, nigerijsczé kraje mają dużą aùtonomiã, w jednëch panuje cwiarde islamsczé prawò a jinsze są barzi liberalne<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/nigerial 2022 Report on International Religious Freedom: Nigeria]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-04-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref>. Dwiema nôwikszëmi religiama są włôsnie [[islam]] ë [[chrzescëjanizna]], w 2020 mùzelmanie stanowili 56.1% lëdztwa Nigerii, chrzescëjanowie zaś 43.4%<ref>Hackett&nbsp;C., ''[https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/11/11/5-facts-about-religion-in-nigeria/ 5 facts about religion in Nigeria]'' [online], Pew Research Center, 11 lëstopadnika 2025 [dost. 2026-04-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}}{{Afrika}} lp0vu1orledpmjihgdlidepuovkb5yu 196853 196850 2026-04-29T00:03:50Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 196853 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Federalnô Repùblika Nigerie|gwôsné miono=Federal Republic of Nigeria|fana=Flag of Nigeria.svg|miono-genitiw=Nigerie|herb=Coat of arms of Nigeria.svg|mòtto=Unity and Faith, Peace and Progress (Jednosc i Wiara, Pòkój i Pòkrok)|himn=Nigeria, We Hail Thee<br> (Nigerio, Witamë Ce) <center>[[File:Nigeria We Hail Thee.ogg]]</center>|na karce=Location Nigeria AU Africa.svg|jãzëk=Hausa, Igbo, Joruba, [[anielsczi jãzëk|anielsczi]]|stolëca=Abudża|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=|Prezydeńt=Bola Tinubu|data ùsôdzenia=1 pazdzérznika 1960|data lëkwidacji=|wiéchrzëzna=923 768|procent-wòdë=|lëdztwò=242,431,832<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/nigeria-population/ Nigeria Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-04-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref>|rok=2026|dëtk=naira|kòd dëtka=NGN|czasowô cona=+1|kòd=NG|Internet=.ng|aùtowi kòd=WAN|telefón=+234}} '''Nigeriô''' je państwa w Zôpadny [[Afrika|Africe]] nad Gwinejską Roztoką. Stolëcą je Abudża. Greńczë z [[Benin|Beninã]], [[Niger|Nigrã]], [[Czad|Czadã]] ë [[Kamerùn|Kamerùnã]]. Je nôleżnikã Gòspòdarczi Wespòlëznë Państw Zôpôdny Africzi (ECOWAS)<ref>''[https://www.cbn.gov.ng/MonetaryPolicy/ecowas.html The Economic Community of West African States (ECOWAS) | Central Bank of Nigeria]'' [online], www.cbn.gov.ng [dost. 2026-04-28].</ref> ë Afrikańsczi Ùniji<ref>''[https://web.archive.org/web/20200527125905/https://au.int/en/member_states/countryprofiles2 Member States | African Union]'' [online], au.int [dost. 2026-04-28].</ref>. Krôj ten bëł kòlonią [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanii]], zwëskał samòstójnotã [[1 pazdzérznika]] 1960, w 1963 Nigeriô stałô sã repùbliką<ref>''[https://www.nigeriafrance.org/nigerian-independence-day/ Nigerian Independence Day – The Embassy Of Nigeria – Paris, France]'' [online] [dost. 2026-04-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref> (przódë rządzëł tam król britijsczi). Nigeriô je federacëją, nigerijsczé kraje mają dużą aùtonomiã, w jednëch panuje cwiarde islamsczé prawò a jinsze są barzi liberalne<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/nigerial 2022 Report on International Religious Freedom: Nigeria]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-04-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref>. Dwiema nôwikszëmi religiama są włôsnie [[islam]] ë [[chrzescëjanizna]], w 2020 mùzelmanie stanowili 56.1% lëdztwa Nigerii, chrzescëjanowie zaś 43.4%<ref>Hackett&nbsp;C., ''[https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/11/11/5-facts-about-religion-in-nigeria/ 5 facts about religion in Nigeria]'' [online], Pew Research Center, 11 lëstopadnika 2025 [dost. 2026-04-28] (<abbr>an.</abbr>).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}}{{Afrika}} 4okk513bx1y23wnswps1mxpc7rb4d3f